نویسنده: Raha News Agency

در واکنش به تحولات جاری افغانستان پادشاهی عربی سعودی ضمن ابراز امیدواری به ثبات اوضاع افغانستان، در اسرع وقت، بر ایستادن خود در کنار مردم این کشور برادر، تاکید کرد.

وزارت خارجه سعودی، دوشنبه 16اوت، اعلام کرد پادشاهی عربی سعودی با اهتمام تحولات جاری در افغانستان را دنبال می‌کند و امیدوار است در اسرع وقت اوضاع این کشور به ثبات برسد.

به گزارش «العربیه» سعودی همچنین ابراز امیدواری کرد که جنبش طالبان و همه طرف‌های افغانی برای حفظ امنیت، ثبات، جان‌ها و دارایی‌ها در این کشور اقدام کنند.

پادشاهی سعودی در عین حال همچنین تاکید کرد که در کنار ملت کشور برادر افغانستان و انتخاب‌های آنها که خود به دور از دخالت کسی اتخاذ می‌کنند، می‌ایستد.

سعودی دیروز یکشنبه همه اعضای نمایندگی دیپلماتیک خود را از افغانستان تخلیه کرد و در این راستا در بیانیه‌ای اعلام کرد که همه اعضای سفارت این کشور در کابل سالم به وطن خود منتقل شدند.

این تصمیم سعودی پس از آن اتخاذ شد که گروه طالبان با ورود به کابل، پایتخت افغانستان، بر کاخ ریاست جمهوری این کشور مسلط شدند و کشورهای غربی نیز دوشنبه برای تخلیه اتباع خود از افغانستان به تکاپو افتادند.

از سویی محمد اشرف غنی، رئیس جمهوری افغانستان با ورود جنگجویان طالبان به پایتخت فرار کرد و گفت که این تصمیم او با هدف جلوگیری از خونریزی اتخاذ شده است. ریاست جمهوری افغانستان هم در این راستا گفته که به دلایل امنیتی قادر به ارائه جزئیاتی درباره تحرکات غنی نیست.

با وجود این‌که چین شاهد صحنه‌های آشفتگی در کابل است، احتمالا خود را بیشتر با خطری قریب‌الوقوع روبه‌رو می‌بیند تا فرصت.

از زمانی که جو بایدن، رییس‌جمهور امریکا در ماه اپریل خروج کامل نیروهای امریکایی از افغانستان را اعلام کرد، صحبت‌های زیادی در مورد چگونگی استفاده چین از این فرصت برای پر کردن خلای به‌جامانده از ایالات متحده و افزایش حضور و نفوذش در آن‌جا صورت گرفته است.

چنین استدلال‌هایی پس از دیدار ماه گذشته بین رهبران طالبان و وانگ یی، وزیر امور خارجه چین تشدید شد؛ وانگ اعلام کرد طالبان «نقش مهمی در روند آشتی و بازسازی مسالمت‌آمیز در افغانستان ایفا خواهد کرد.»

اما برای چین، که در منطقه سرمایه‌گذاری کرده است، چالش‌های امنیتی ناشی از بازگشت ناگهانی طالبان به مراتب بیشتراز هر گونه منافع استراتژیک در این راه است.

اندرو اسمال، یکی از اعضای صندوق مارشال آلمان در واشنگتن، در مصاحبه‌ای با شورای روابط خارجی اروپا گفت: «چین تمایل ندارد افغانستان را از منظر فرصت ببیند؛ مسأله تقریبا به‌طور کامل مسأله‌ی مدیریت تهدیدها است.»

پکن از مدت‌ها پیش نسبت به حضور نظامیان امریکایی در افغانستان هشدار داده بود، زیرا این کشور در فاصله ۸۰ کیلومتری منطقه غربی چین‌سین‌کیانگ در انتهای گذرگاه باریک واخان، مرز مشترک بین این دو کشور است. اما در حقیقت، چین از ثبات نسبی ایالات متحده در دو دهه گذشته نیز سود برده است.

نگرانی اصلی چین این است که افغانستان به پایگاهی برای تروریست‌ها و افراط‌یانی تبدیل شود که برای استقلال منطقه اکثریت مسلمانان سین کیانگ مبارزه ‌کنند. موضوعی که وانگ در دیدار ماه گذشته با رهبران طالبان مطرح کرد. در پاسخ، طالبان متعهد شدند که «هرگز به هیچ نیرویی اجازه نمی‌دهد از خاک افغانستان برای انجام اقدامات مشکل‌آفرین برای چین استفاده کند».

اما خطرات امنیتی محدود به مرزهای چین نیست. در سال‌های اخیر، چین سرمایه‌گذاری زیادی در آسیای مرکزی از طریق برنامه تجارت و زیرساخت کمربند و جاده انجام داده است. تأثیر استیلای قدرت طالبان بر شبه نظامیان اسلام‌گرا می تواند تهدیدی بالقوه برای منافع اقتصادی و استراتژیک چین در منطقه باشد.

اسمال گفت: «اگرچه پکن در مورد واقعیت‌های قدرت در افغانستان عمل‌گرا است، اما از برنامه ایدئولوژیک طالبان هرگز راضی نبوده است. دولت چین از تأثیر الهام‌بخش موفقیت آن‌ها در افغانستان برای ستیزه‌جویی در سراسر منطقه از جمله طالبان پاکستانی می‌ترسد.»

این تهدید امنیتی ماه گذشته هنگامی به اوج خود رسید که ۹ کارگر چینایی در یک حمله انتحاری در پاکستان کشته شدند؛ این حمله یکی از مرگ‌بارترین حملات به اتباع چینایی در خارج از کشور در سال‌های اخیر بود. اسلام آباد گفت که این حمله توسط «طالبان پاکستانی خارج از افغانستان» ترتیب داده شده است.

ناراحتی پکن از پیامدهای احتمالی در افغانستان در بیانیه‌های وزارت خارجه این کشور که بارها از ایالات متحده به‌دلیل اقدام «غیر مسئولانه» در «خروج شتاب‌زده» آن‌ها انتقاد کرده است، منعکس شده است.

پکن همچنین برخلاف پیش‌بینی برخی تحلیل‌گران، اعلام کرده است که هیچ قصدی در اعزام نیرو به افغانستان برای پر کردن خلاء قدرت امریکا ندارد. روز یک‌شنبه، در مقاله‌ای در رسانه دولتی گلوبال تایمز به نقل از کارشناسان گفت چنین گمانه‌‌زنی‌هایی «کاملا بی اساس است».

این مقاله می‌گوید: «مهم‌ترین اقدامی که چین می‌تواند انجام دهد این است که در صورت وقوع یک بحران انسانی بزرگ، اتباع چینی را خارج کند یا در بازسازی و توسعه پس از جنگ مشارکت داشته باشد و پروژه‌ها را تحت «ابتکار پیشنهادی «کمربند و جاده» چین در صورت احیای ایمنی و ثبات در این کشور جنگ‌زده پیش ببرد.

رسانه‌های دولتی چین وضعیت افغانستان را یک «حقارت» بزرگ برای ایالات متحده خواند و از آن برای نشان دادن برتری سیاسی این کشور، یعنی به اصطلاح «عدم مداخله» چین در امور داخلی دیگر کشورها بهره برده‌اند. این بخشی کلیدی ازاصول سیاست خارجی چین است که توسط ژو انلای، نخست‌وزیر سابق چین در دهه ۱۹۵۰ وضع شد.

روزنامه گلوبال تایمز در سرمقاله‌ای که اواخر یک‌شنبه منتشر شد، گفت: «تغییر ناگهانی وضعیت افغانستان بدون شک ضربه سنگینی به ایالات متحده است. این ناکامی کامل ایالات متحده در تصمیمش مبنی بر تغییر وضعیت افغانستان را نشان داد. شکست ایالات متحده [در جنگ افغانستان] نسبت به شکست آن در جنگ ویتنام، ناتوانی امریکا در جنگ را با وضوح بیشتری ثابت کرد؛ ایالات متحده در واقع مانند «ببر کاغذی» است.»

پکن به خوبی از هزینه‌های گرفتار شدن در وضعیت امنیتی افغانستان آگاه است، تجزیه‌وتحلیل‌های متعدد اخیر رسانه‌های دولتی از این کشور به عنوان «قبرستان امپراتوری‌ها» یاد کرده است.

به احتمال زیاد چین به‌جای پیروی از امریکا، رویکردی عمل‌گرا در قبال افغانستان اتخاذ خواهد کرد. با اعلام سفر هیأت طالبان به چین در ماه گذشته، پکن تمایل خود برای به رسمیت شناختن دولت طالبان و تعامل با آن را مادامی که منافعش تأمین شود آشکار کرد.

اطمینان پکن در نوع مواجهه با طالبان در کابل مشخص است. درحالی‌که امریکا و متحدانش برای تخلیه سفارتخانه‌ها از افغانستان تلاش می‌کنند، به‌نظر می‌رسد که چین، به همراه روسیه، در این کشور باقی بمانند.

سفارت چین در کابل در بیانیه‌ای اعلام کرد از احزاب مختلف در افغانستان خواسته است که «از امنیت شهروندان چینایی، نهادهای چینایی و منافع چین محافظت کنند». این وزارت‌خانه اعلام کرد که هیچ گزارشی مبنی بر جراحت یا تلفات اتباع چینایی دریافت نکرده است و به آن‌‌ها یادآوری کرد که «از نزدیک وضعیت امنیتی را دنبال کنند، اقدامات احتیاطی را افزایش دهند و از بیرون رفتن خودداری کنند.»

منبع: سی ان ان

مترجم: اطلاعات روز

محمد بن عبدالرحمان آل ثانی، وزیر امور خارجه‌ی قطر این موضوع را در یک نشست خبری در پایتخت اردن مطرح کرده است. شبکه‌ی خبری «الجزیره» به نقل از او گزارش کرده است که تحولات سریع در افغانستان باعث نگرانی بین‌المللی شده و قطر تمام تلاش خود را برای تسهیل انتقال مسالمت‌آمیز قدرت در آن کشور انجام می‌دهد.

وزیر خارجه‌ی قطر تأکید کرده است این کشور نقش اساسی در تلاش برای دست‌یابی به حل‌وفصل سیاسی در افغانستان ایفا می‌کند.

او همچنین در بخشی دیگر از صحبت‌هایش گفته است قطر تمام توان خود را برای کمک به دیپلمات‌ها و کارکنان خارجی در سازمان‌های بین‌المللی در هنگام خروج از افغانستان به کار بسته است.

این درحالی است که نیروهای طالبان با پیش‌روی سریع نظامی توانستند در جریان ۹ روز بیشتر ولایات افغانستان را سقوط دهند.

روز گذشته، آنان تا پشت دروازه‌های کابل رسیدند و پس از آنکه محمداشرف غنی، رییس‌جمهوری پیشین، افغانستان را ترک کرد، طالبان هم وارد کابل و پس از آن وارد ارگ ریاست‌جمهوری شدند.

عمران خان، نخست‌وزیر پاکستان در واکنش به پیش‌روی‌های اخیر طالبان گفته است «افغان‌ها زنجیر و بند بردگی را شکسته‌اند».

آقای خان این سخن را در یک سخنرانی خود در مورد امپریالیسم فرهنگی، مطرح کرد. جزئیات بیشتر سخنان او منتشر نشده است.

به گزارش بی‌بی‌سی اردو، احزاب سیاسی مذهبی پاکستان، از جمله جماعت اسلامی و جمعیت علمای اسلام «موفقیت» اخیر طالبان افغانستان را تبریک گفته و حمایت و همکاری کامل خود را با طالبان در افغانستان اعلام کرده‌اند.

طبق این گزارش، برخی از اعضای این گروه‌های مذهبی برای جشن گرفتن ورود طالبان به کابل شیرینی نیز پخش کرده‌اند.

طالبان روز گذشته پس از آن وارد کابل شدند که محمداشرف غنی، رییس‌جمهور پیشین از افغانستان خارج شد.

محمد اشرف‌غنی، رئیس جمهوری افغانستان روز ۲۴ مرداد، با رسیدن طالبان به دروازه‌های کابل، کشور را به مقصدی اعلام نشده ترک کرد. طالبان با خروج کامل نیروهای خارجی در چند هفته کل افغانستان را تسخیر کردند. بیشتر ولایات بدون درگیری تسلیم طالبان شدند.

آقای غنی بعد از خروج از افغانستان در فیسبوک خود اعلام کرد “برای جلوگیری از خونریزی” کشور را ترک کرده است. اما این اقدام او با انتقاد تند بعضی چهره‌های سیاسی افغانستان مواجه شد که او را به “فرار از مسئولیت” متهم کردند. با انتشار خبر خروج آقای غنی از کشور، طالبان وارد ارگ ریاست جمهوری افغانستان شد، و دولت افغانستان عملا سقوط کرد.

او دوبار در انتخابات افغانستان – بعد از اختلاف‌های فراوان – پیروز اعلام شد و به ریاست جمهوری رسید. آقای غنی ۷۲ ساله و فارغ التحصیل دکترای انسان‌شناسی از دانشگاه کلمبیای نیویورک در آمریکا است. او که از نظر قومی پشتون است، سال‌های جنگ و ناآرامی در دهه‌‌های ۱۳۶۰ و ۱۳۷۰ را خارج از کشور گذراند و به عنوان استاد دانشگاه در آمریکا، و بعد با بانک جهانی و سازمان ملل متحد همکاری کرد.

بعد از حمله آمریکا از سازمان‌های بین‌المللی خارج شد، به کابل بازگشت و به عنوان مشاور حامد کرزی مشغول کار شد. در آغاز به عنوان وزیر اقتصاد دولت حامد کرزی معرفی شد اما خیلی زود با او دچار اختلاف شد و از دولت کنار رفت و به ریاست دانشگاه کابل رسید. در این دوره او به عنوان چهره‌ای اصلاح طلب شناخته شد.

در سال ۲۰۰۹ میلادی (۱۳۸۸) آقای غنی انتخابات ریاست جمهوری افغانستان نامزد شد، اما تنها با چهار درصد آرا، چهارم شد. با این حال او همچنان در سیاست افغانستان باقی ماند. مقام بعدی او نظارت بر کمیته‌ای برای انتقال امنیت کشور از ناتو به نیروهای داخلی بود.

در سال ۱۳۹۳ (۲۰۱۴ میلادی) آقای غنی به عنوان یک تکنوکرات بار دیگر وارد انتخابات و پیروز اعلام شد. اما در همان آغاز عبدالله عبد‌الله رقیب او، نتایج انتخابات را نپذیرفت و تشکیل سومین دولت منتخب افغانستان بعد از طالبان با بحران روبه‌رو شد.

رسیدن آقای غنی به ریاست جمهوری همزمان شد با کاهش قابل توجه نیروهای آمریکا و ناتو و همزمان شدت گرفتن حمله‌های طالبان. او در دوران ریاست جمهوری خود، تلاش کرد چهره‌های جوان را جایگزین چهره‌های سیاسی افغانستان کند. آقای غنی همچنین وعده داد امنیت را برقرار کند، فساد مالی و اداری را ریشه کن کند، اقتصاد را اصلاح کند و افغانستان را به گذرگاهی تجاری تبدیل کند.

اگرچه همه این وعده‌‌ها عملی نشد اما در دوران ریاست جمهوری آقای غنی چندین پروژه‌ عمرانی در زمینه سد سازی، تولید و انتقال برق و راه آهن انجام شد. او همچنین اقداماتی برای مقابله با فساد انجام داد اما افغانستان همچنان یکی از فاسدترین کشورهای جهان باقی مانده است.

محمد اشرف‌غنی که به خاطر تند خویی میان همکارانش شهرت داشت، در بسیاری مواقع با سیاست‌های غرب در افغانستان موافق نبود. از جمله در سال‌های اخیر منتقد مذاکرات صلح با طالبان بود با آنکه از پارسال بعد از توافق آمریکا و طالبان دولتش وارد مذاکرات رسمی با طالبان شد.

اما کشورهای غربی از روند کند مذاکرات دولت و سخت‌گیری‌های آقای غنی انتقاد داشتند. این انتقاد‌ها در فضای سیاست داخلی افغانستان هم نمایان شد، حتی در مواردی ایجاد دولتی انتقالی برای رسیدن به صلح مطرح شد.

بی بی سی

دولت بریتانیا می‌گوید اعمال تحریم‌‌های تازه علیه طالبان و سرنوشت تحریم‌های فعلی، به رفتار این گروه بستگی دارد.

دامینیک راب، وزیر خارجه بریتانیا، بعد از جلسه کمیته اضطراری دولت بریتانیا (کبرا) به خبرنگاران گفت کشورش از تمام توان خود برای “پاسخگو کردن” طالبان استفاده خواهد کرد.

آقای راب گفت: “فکر می‌کنم همه از شدت و سرعتی که طالبان بر افغانستان مسلط شدند، شگفت‌زده شدند، و این مسئله‌ای است که همه ما باید از آن درس بگیریم.”

وزیر خارجه بریتانیا همچنین گفت دولت به دقت در حال تصمیم‌گیری درباره تعداد پناهجویانی است که بعد از تسلط طالبان خواهد پذیرفت.

موضوع خروج کارمندان و مترجمان افغان که با سفارت‌ها و ماموریت‌های نظامی کشورهای خارجی در افغانستان همکاری می‌کردند به یکی از مسائل اصلی دولت‌های غربی در وضعیت موجود تبدیل شده است.

آقای راب گفت این وضعیت “آن چیزی نیست که می‌خواستیم ولی باید با واقعیت فعلی کنار بیاییم.”

حدود دو هزار شهروند افغان که با نیروهای بریتانیایی همکاری می‌کردند پیش از این افغانستان را به مقصد بریتانیا ترک کرده‌اند.

یک عضو ارشد طالبان برای مذاکره وارد کابل شده است.

امیرخان متقی عضو رهبری طالبان در دوحه برای مذاکره با عبدالله عبدالله، رئیس شورای مصالحه ملی و حامد کرزی رئیس جمهور پیشین افغانستان، به کابل آمده است.

درعین حال، منابع نزدیک به طالبان می گویند او با داکترعبدالله عبدالله، حامدکرزی و گلبدین حکمتیار دیدار کرده است.

حامد کرزی، رئیس جمهور پیشین افغانستان با نشر یک ویدیو در صفحه فیس‌بوک اش می گوید با رئیس شورای عالی صلح، گلبدین حکمت‌یار، رهبر حزب اسلامی برای آرامش بیشتر در کابل کوشش خود را ادامه دادیم.

دیروز که ویدیوی تخلیه ی کارمندان سفارت امریکارا توسط هیلیکوپترها از پشت بام سفارت آن کشور در کابل می دیدم، به یاد جریان سقوط سایگون، پایتخت ویتنام جنوبی در 1975 افتادم که هیلیکوپترهای پنتاگون، آخرین سربازان امریکایی را از بالای پشت بام سفارت امریکا در سایگون تخلیه می کردند. طنز تلخ تاریخ این است که این دو حادثه از نظر ماهیت هم شباهت عجیبی دارد. ایالات متحده با ویتکنگ ها موافقتنامه صلح وخروج امضا کرده بودند اما ویتکنگ ها منتظر نماندند و ظرف سه هفته کل ویتنام جنوبی و سایگون پایتخت را زیر نگاه حیرت زده و نگران امریکا فتح کردند و حکومت کمونیستی تشکیل دادند. درحالی که امریکایی ها برای تقویت حکومت ویتنام جنوبی و جلوگیری از پیروزی و استقرار حکومت کمونیستی در ویتنام لشکر کشید و سالها جنگید و 58 هزار سرباز کشته داد!

ایالات متحده امریکا و متحدانش درسل 2001 رژیم طالبان را سقوط دادند و کرزی را مانند شاه شجاع، از کوههای ارزگان به کابل آوردند و در میان اوج هیجان جمعی شگفت ما، زعیم سیاسی مان ساختند. همگی در هیاهوی شگرفی از امیدهای بزرگ، از ساختن کعبه دمکراسی، درخشان ترین شادمانی تاریخ زندگی سیاسی و اجتماعی مان را پایکوبی کردیم و پریزدنت ” جرج دبلیو بوش” را بعنوان مهدی موعود و منجی عالم بشریت افغانی، شاعرانه ستایش وکرنش نمودیم.

کاکا بوش برای ما ارتش ساخت. مکتب و پل و جاده ساخت. کمیسیون حقوق بشر ساخت. جامعه مدنی ساخت. دختران و زنان مارا با آیین دمکراسی خواهی و مدنیت ورزی آشنا کرد. صدها ملیارد دلار به جیب دولت دمکراتیک ما ریخت تا رهبران و مدیران و تامی های ما این ویرانستان را تبدیل به گلستان کنند و بدینسان ما فکر کردیم بزودی کابل ما، توکیو خواهد شد و حتا همسایگان غربی ما با حسرت و حیرت از خوشبختی ما غبطه خوردند و با رشک و حیرت ورد زبان شان در روزنامه ها و کوچه و خیابان گردید که:” ایکاش ما هم بجای افغانی ها می بودیم… خوش بحال شون که امریکا کشور شان را ژاپن می سازد و بزودی صدسال از ما جلو میوفتند!”

در سایه ی این دمکراسی اما بتدریج رهبران و زعمای سیاسی و روسای جمهور ما مثل سگ به جان هم افتادند و مثل گرگ، لاشه ی بی جان ملت را تکه پاره کردند و دهان شان از خوردن گوشت و خون فقیرترین مردم دنیا کف کرد. روسای جمهور ما تا توانستند اعتماد و عزت نفس مارا تخریب کردند، تعصب ورزیدند، تبعیض روا داشتند، یکه تازی و باندبازی نمودند و بانک های خارجی را از حساب دالری خود پر کردند. مدیران و تکنوکرات ها و دو پاسپورتی های ما در دریایی از لجن و فساد و دزدی و رزالت و پلیدی غرق شدند. وزرا و نمایندگان پارلمان ما تا توانستند عصبیت پخش کردند و بساط تفرقه و خیانت و دروغ و تقلب ودزدی و رشوت و چپاول گستردند… و چنین شد که جوانه های امید دمکراسی و جمهوریت و آرمان ملت سازی ما در قحطی خرد و تعهد و صداقت و پاکدامنی رهبران و مدیران وزعمای ما به خشکیدن گرایید.

یک دهه سرمست از رفاقت و حمایت و سخاوت واشنگتن احساس خوشبختی می کردیم. در نخستین سالهای دهه دوم اما با خروج سربازان امریکا کم کم دلهره های مان شروع شد و درنهایت در پایان دهه دوم، افول رویاهای مان به حقیقت پیوست. پهلوان ترامپ، این افول را با کلید برادر خلیلزاد بر دروزاه بخت سیاسی و تقدیر جمعی مان فرو کرد و عمو بایدن اما آمد و دروزاه ی بخت مان را از بیخ برکند و بدین ترتیب، همان طالبانی که از هیمنه هجوم امریکا به غارهای تورا بورا پناه برده بودند، پس از دو دهه بیابان گردی و انتحار و کشتار، فاتحانه درجوار سفارت امریکا و پیش چشم نظامیان امریکایی، در ارگ ریاست جمهوری افغانستان، بیرق شان را به اهتزاز در آوردند.

این رویداد، درس های زیادی برای ما و نسل آینده ما باید بیاموزاند: نباید روی کوهِ یخ هیچ قدرت لایزالی، قصر آرزو های مان را بسازیم.

فریب بزرگیست اگر تصور کنیم جهان، دل شان برای حقوق بشر ما می تپد و دروغ آشکاریست اگر باور کنیم امریکا و انگلیس و فرانسه دغدغه شان دمکراسی و توسعه و ارزشهای مدنی و قانون اساسی ما است.

اصلا حماقت محض است که خود، قاتل دمکراسی و مدنیت و کثرتگرایی و ارزشهای حقوق بشری خویش باشیم ولی از کاکا بایدن توقع داشته باشیم از دمکراسی و فاسد ترین نظام روی زمین و ریس جمهور متعصب و متقلب ما و جمهوریت دروغین مان محافظت کند.

بلاهت ترین فکر این است که خود جلاد همدیگر و نابودگر خویشتن خویش و دشمن هویت و موجودیت و کرامت یکدیگر باشیم و تا جان داریم دربرابر همدیگر نفرت و تعصب و بدبینی و زشت خویی و تبعیض و تحقیر و بدگمانی بیگانگی بورزیم، اما از ماما جانسون و خاله مرکل و رفیق پوتین توقع داشته باشیم از شر سیاه طالب نجات مان دهند.

اگر تاریخ معاصر و حتا دو دهه اخیر را بخوانیم، درخواهیم یافت که امریکا درهیچ جای دنیا برای استقرار دمکراسی هزینه نکرده و هیچ ملتی را به خوشبختی ای که ما دنبال معجزه اش بودیم، نرسانیده است. اگر کره جنوبی را مثال بزنیم. این مدیریت، خلاقیت، سختکوشی و خردورزی و تعهد ملی خود کره ای ها بود که دمکراسی و توسعه و صنعتی شدن را به حد اعلای فرجام رسانیدند. کره ای ها کرزی و اشرف غنی نداشتند تا تعصب و تبعیض و دزدی و پلیدی و درنهایت سقوط را شناسنامه مدیریت و حکومت خویش سازند.

مثالِ عراق، سوریه، لیبی نزدیکترین و عینی ترین مثال ها هستند. امریکا توسط زور، نظام های شان را سقوط داد تا دمکراسی و آزادی را جایگزین کند اما پس از دو دهه، عراقی هارا در آشوب سیاسی و فقر وفساد و تفرقه مذهبی غرق کردند و بدست ایران سپردند.

رژیم قذافی را سقوط دادند که دمکراسی را جایگزین دیکتاوری سرهنگ کنند اما لیبی را به مرکز آشوب و جولانگری گروهای افراطی و حوزه نفوذ ترکیه و مصر و روسیه تبدیل کردند.

درپی سقوط رژیم سوریه برآمدند و از گروههای کرد حمایت کردند اما کردهارا با دنیای از ارزو و امید و پس از دادن هزاران کشته وقربانی در رکاب نیروهای امریکایی، تنها گذاشتن شان و سوریه را به بشاراسد وایران واگذار نمودند. پس از سقوط صدام، کردهای عراق را درمقابل داعش و دولت مرکزی عراق حمایت کردند اما جامعه ی کرد را با داعیه رفراندوم و آرزوی استقلال سرزمین های شان تنها گذاشتند.

نمی خواهم امریکارا ملامت کنم. آمریکا در هرجای دنیا، دنبال منافع ملی و امنیت خویشتن است. ما هیچ حق و دَینی در گردن آمریکایی ها نداریم که مدیون و ممنون ما باشند و جور جهالت جمعی و خیانت سیاسی و سبعیت اخلاقی وزشتخویی اجتماعی وخشونت و عقب ماندگی فرهنگی و عصبیت قومی مارا نسبت به همدیگر مان بکشد. بقول بایدن، اگر امریکایی ها در افغانستان آمدند، برای متحد کردن ما و ساختن حکومت برای ما نبود، بلکه برای کشتن بن لادن و ازبین بردن القاعده آمده بودند که به هدف خود رسیدند و رفتند.

ما، خود ملامت هستیم که تقدیر خویش را بدست قدرتها و همسایگان و رهبران فاسد خود می سپاریم و هیچ خرد و درایت و صداقت و تعهد و تلاش و ایثار و راستی برای منافع و سرنوشت جمعی خویش و هیچگونه همپذیری و مهرورزی و وطنداری در مقابل همدیگر از خود نشان نمی دهیم اما انتظار داریم امریکا و غرب منجی ما شوند و طالب برسرنوشت ما مقدر نگردد!

حمزه واعظی

این شرکت روز دوشنبه، بیست‌وپنجم اسد، با نشر اعلامیه‌ای گفته است از ساعت ۶:۰۰ روز گذشته به خاطر هرج‌ومرج در میدان هوایی بین‌المللی کابل و محاصره هواپیماهای موجود کام‌ایر در این میدان هوایی، تا‌کنون هیچ پروازی به خارج از کشور نداشته است.

پیش‌تر خبرگزاری رویترز گزارش داده بود روز یک‌شنبه، بیست‌وچهارم اسد، یک هواپیمای نظامی افغان در خاک ازبکستان سقوط کرده است.

هم‌زمان با این وزارت دفاع ازبکستان اعلام کرده است که چگونگی سقوط این هواپیما را بررسی می‌کند.

تاکنون در مورد تعداد تلفات این رویداد گزارش نشده است.

سفارت روسیه در افغانستان مدعی است که محمداشرف غنی، رییس جمهور پیشین کشور، با چهار موتر و یک‌ چرخ‌بال پر از پول از افغانستان فرار کرده است.خبرگزاری رویترز به نقل از مقام‌های سفارت روسیه در کابل گزارش داده است که با فرار اشرف غنی حکومت او به‌طور کامل ساقط شد.

سخنگوی سفارت روسیه گفته است محمداشرف غنی، رییس جمهور پیشین افغانستان، هنگام فرار چهار موتر و یک چرخ‌بال پر از پول را نیز با خود برده است.

او تاکید کرده است، از آن‌جایی‌ که جای کافی برای انتقال کل پول نبوده، یک مقدار پول در جایش باقی‌ مانده است.

با این حال سفارت روسیه مشخص نکرده است که اشرف غنی با چه مقدار پول از افغانستان فرار کرده است.

در عین حال ضمیر کابلوف، نماینده ویژه روسیه در امور افغانستان، با ابراز نگرانی گفته است امیدوار است غنی تمام پول را از بودجه دولت افغانستان نگرفته باشد.

از سوی دیگر روسیه تصریح کرده است حضور دیپلماتیک خود را در کابل حفظ می‌کند و امید دارد که روابط خود را با طالبان توسعه دهد.

این کشور گفته است عجله‌ای برای به رسمیت شناختن طالبان ندارد.

گفتنی است اشرف غنی با نزدیک شدن طالبان به دروازه‌های شهر کابل، به همراه حمدالله محب و فضل‌محمود فضلی از افغانستان فرار کرد. رسانه‌ها گزارش داده‌اند که او در عمان مسکن‌گزین شده است.

تصاویری تکان‌دهنده از فرودگاه کابل نشان می‌دهد دو نفر از هواپیمای نظامی  سقوط می‌کنند. بسیاری از مردم همچنان تلاش دارند تا فرار کنند.

برخی ویدیوها نشان می‌دهد بالگردهای آمریکایی با پرواز در ارتفاع کم و ایجاد ترس سعی دارند تا مردمی که روی باند فرودگاه تجمع کرده‌اند را فراری دهند.

همچنین گفته می‌شود نیروهای آمریکایی برای متفرق کردن مردم تیراندازی کردند.

گفتنی است از روز گذشته که اشرف غنی کشور را ترک کرد و طالبان وارد ارگ شدند، بسیاری از مردم وحشت کرده و از طریق فرودگاه کابل سعی در فرار دارند. هرج و مرج در این فرودگاه همچنان ادامه دارد.

وزیر دفاع انگلیس امروز(دوشنبه) گفت کشورش پس از تسلط طالبان بر افغانستان، هرگز به این کشور باز نخواهد گشت.

به نقل از آرتی، «بن والاس» اظهار کرد: طالبان اکنون کنترل افغانستان را به دست گرفته و نیروهای انگلیس به هیچ وجه برای جنگ با عناصر مسلح باز نخواهند گشت.

وی به شبکه اسکای نیوز گفت: اعتراف می کنم که طالبان کنترل این کشور را در اختیار دارد. منظور من این است که لازم نیست کارشناس علوم سیاسی باشید تا بفهمید اینجا همان جایی هست که ما هستیم.

وزیر دفاع انگلیس در پاسخ به این سوال که آیا انگلیس و ناتو به افغانستان بازخواهند گشت، گفت: این موضوع مطرح نیست.

به نقل از وزارت امور خارجه ایران، محمد جواد ظریف در ابتدای این دیدار با تبریک پنجاهمین سالروز آغاز روابط دیپلماتیک دو کشور مراتب تشکر و قدردانی خود و دولت جمهوری اسلامی ایران در زمینه تامین واکسن از سوی دولت چین را به طرف چینی اعلام کرد.

وی همچنین با تشریح دیدگاه جمهوری اسلامی ایران در خصوص تحولات اخیر در افغانستان، حمایت ایران از شورای هماهنگی انتقال صلح آمیز قدرت در افغانستان را با هدف جلوگیری از هرگونه تشدید خشونت و وقوع جنگ در شرایط جاری افغانستان مورد تاکید قرار داد.

ظریف موضوع بیجاشدگان در تحولات اخیر افغانستان و هجوم آن‌ها به سوی کشور‌های همسایه را یکی از مهمترین و ضروری‌ترین موضوعات برگرفته از تحولات افغانستان دانست که خصوصا با توجه به شرایط دشوار همه گیری کرونا نیازمند توجه جدی می‌باشد.

یوه شیائو یونگ فرستاده ویژه وزارت امور خارجه چین در امور افغانستان نیز در این دیدار با تبریک پنجاهمین سالروز آغاز روابط سیاسی دو کشور همکاری‌های راهبردی دو کشور در حوزه‌های مختلف را با اهمیت توصیف کرد و دیدگاه کشورش در خصوص تحولات افغانستان را تشریح و ضرورت همکاری کشور‌های منطقه خصوصا همسایگان افغانستان را مورد تاکید قرار داد.

«مایک پمپئو» وزیر خارجه سابق آمریکا در یک گفتگوی تلویزیونی گفت: ارتش آمریکا باید برای بازپس گیری کابل از دست طالبان، از نیروی هوایی خود استفاده کند.

به نقل از آرتی، پمپئو در گفتگو اظهار داشت: امیدوارم که دولت جو بایدن از نیروی هوایی استفاده کند. آنها باید طالبان را که کابل را محاصره کرده اند، قلع و قمع کنند.

وی افزود: باید این کار را با کمک نیروهای هوایی آمریکا انجام دهیم و بر آنها فشار بیاوریم و به آنها ضربه بزنیم. نباید برای نجات جان آمریکایی ها به آنها متوسل شویم.

وزیر خارجه سابق آمریکا ادامه داد: هر رئیس جمهور با چالش‌هایی روبروست اما این رئیس جمهور با چالشی در افغانستان روبروست و شکست خورده است. او به طور کامل در امر محافظت از مردم آمریکا در قبال این چالش ناکام مانده است.

پمپئو افزود: اگر هنوز زیر سایه ترامپ وزیر خارجه بودم، طالبان می فهمیدند که اگر توطئه هایی علیه آمریکا صورت گیرد باید هزینه های واقعی بپردازند.

گروه طالبان سلاح‌هایی را که در اختیار مردم است از آنها می‌گیرد.

به نقل از رویترز، طالبان در بیانیه‌ای اعلام کرد روند تحویل سلاح‌هایی را که در دست مردم کابل است آغاز کرده است. طالبان گفته چون دیگر امنیت کامل برقرار است و مردم نیازی به سلاح ندارند، باید همه سلاح‌های شخصی خود را تحویل بدهند.

گروه طالبان در این بیانیه اعلام کرد: ما درک می‌کنیم که مردم افغانستان برای امنیت خود سلاح نگهداری می‌کردند اما اکنون امنیت برقرار است و دیگر نیاز به سلاح نیست؛ ما هیچ آسیبی به غیرنظامیان نخواهیم زد.

در همین حال مالک شرکت رسانه‌ای MOBY در کابل در حساب تویتری خود اعلام کرده نیروهای طالبان به دفتر وی مراجعه کرده و خواستار تحویل همه سلاح‌های شخصی شده‌اند.

در خبرنامه‌ای که روز دوشنبه-۲۵ اسد-، از سوی این اداره به نشر رسیده، از شهروندان کشور خواسته شده که تا اطلاع ثانوی، از آمدن به این فرودگاه خودداری کنند.

در خبرنامه آمده است: «کسانی که می‌خواهند تکت اخذ کنند، با نمایندگی‌های شرکت‌های هوایی در تماس شوند و تکت خویش را اخذ کرده و در هماهنگی با نمایندگی‌های شرکت‌های هوایی جهت پرواز به میدان هوایی تشریف ببرند.»

اداره‌ی هوانوردی ملکی، گفت تلاش می‌کنند تا هرچه زودتر پروازها از سر گرفته شود.

این در حالی است که به دنبال سقوط شهر کابل به دست افراد طالبان، شمار زیادی از شهروندان تلاش می‌کنند که از کشور خارج شوند. تصاویری که از فرودگاه‌ بین‌المللی حامد کرزی در شبکه‌های اجتماعی دست‌به‌دست می‌شود نشان می دهد افراد زیادی در صف اند تا وارد طیاره شده و از کشور خارج شوند.

گزارش‌هایی نیز، وجود دارد که به دنبال ایجاد بی‌نظمی، افراد موظف در فرودگاه حامد کرزی بر مردم شلیک کرده که در نتیجه‌ی آن چندین نفر کشته و زخمی شده اند.

بانو اکبر روز دوشنبه-۲۵ اسد-، در برگه‌ی تویترش، نوشت از نشانه‌های نظم و امنیت این است که شهروندان به شمول زنان و مردان،‌ بدون ترس گشت‌وگذار کنند و به فرودگاه و یا هر محل دیگری دست‌رسی داشته باشند.

او، گفت:‌‌«این روزها تلخ‌ترین و سخت‌ترین روزهای ۲۰ سال گذشته برای ساکنان کابل است. زمین سخت و آسمان دور، مردم احساس از یادرفتگی، وحشت اسارت دارند. در هر وضعیتی، حفظ جان و حریم خصوصی شهروندان مهم است. حالا که نیروهای طالبان وارد شهر شده اند، باید مسؤولیت حفظ جان شهروندان را به عهده گیرند.»

رییس کمیسیون مستقل حقوق بشر، تأکید کرد مقام‌ها و کارمندان حکومت، منسوبان نظامی‌ای که حالا مشمول جنگ نیستند، خبرنگاران، فعالان زن، مدافعان حقوق بشر، قاضیان و دادستان‌ها و در کل افرادی که با نیروهای خارجی کار کرده، همه در ترس به سر می‌برند؛ زیرا پیش از این مورد حمله‌ی افراد طالبان قرار گرفته اند.

شهرزاد اکبر در ادامه نوشت:‌ »همه‌ی این گروه‌ها غیر نظامی اند، باید هدف قرار نگیرند و محافظت شوند. این گروه‌ها سرمایه‌ی افغانستان اند و باید محافظت شوند. دوام وضعیت وحشت به نفع افغانستان نیست. راه‌های مواصلاتی‌ به میدان هوایی باید امن و قابل دسترس باشد تا افراد به خانواده‌ها و عزیزان خود بپیوندند.»

این در حالی است که روز گذشته-یک‌شنبه،۲۴ اسد-، گروه طالبان پس از گرفتن بیش‌تر از ۳۰ ولایت، شهر کابل را نیز تصرف کردند. به دنبال واردشدن افراد طالبان به شهر کابل، شمار زیادی از افراد و خانواده‌ها با تجمع در فرودگاه‌ بین‌المللی حامد کرزی، تلاش‎‌ می‌کنند که کشور را ترک کنند.

با این حال، گروه طالبان اطمینان داده که به غیرنظامیان و کارمندان دولتی هیچ آسیبی نمی‌رسد.

دونالد ترامپ، رییس‌جمهور پیشین امریکا روز یک‌شنبه-۲۴ اسد-، از جانشین خود جو بایدن خواست به دلیل تصرف سریع افغانستان پس از خروج نیروهای امریکایی از این کشور توسط طالبان، از قدرت کناره‌گیری کند.

ترامپ در بیانیه‌ای، گفت: «زمان آن فرا رسیده است که جو بایدن به خاطر آن‌چه اجازه داده به افغانستان رخ دهد، با ننگ استعفا دهد.»

 ترامپ هم‌چنان از بایدن برای سیاست نادرستش در قبال موج جدیدی از مبتلایان به کووید ۱۹ در ایالات متحده، مهاجرت داخلی، امور اقتصادی و انرژی نیز انتقاد کرد.

طالبان ۲۰ سال پس از سرنگونی تهاجم امریکا، افغانستان را با شتاب حیرت‌آوری پس گرفت.

آنها کنترل کابل را روز یکشنبه-۲۴ اسد-، دو هفته قبل از ضرب‌الاجل تعیین‌شده توسط بایدن برای تکمیل خروج نیروهای امریکایی، در دست گرفتند.

قریشی روز دوشنبه، بیست‌وپنجم اسد، در صفحه‌ فیس‌بوکش نوشت با رهبراین جهادی و سیاسی افغانستان دیدار کرده است.

شاه‌محمود قریشی در این دیدار گفت این کشور برای بهبود وضعیت افغانستان تلاش می‌کند. او افزود هدف نهایی پاکستان، افغانستان صلح‌آمیز، متحد، دموکراتیک و مرفه است.

قریشی به هیأت افغانستان گفت پاکستان امیدوار است بتواند با همکاران افغان خود، صلح و آشتی را برقرار کند. به گفته او، کشورهای منطقه و جهان به‌وضوح طرف‌دار صلح و سازش در افغانستان‌اند.

او افزود: «رهبری افغانستان باید از این فرصت تاریخی استفاده کند تا راه را برای یک راه حل سیاسی گسترده و جامع در افغانستان هموار کند.»

با این حال وزیر امور خارجه پاکستان معتقد است گفت‌وگوهای همه‌جانبه تنها راه برای یافتن یک راه حل سیاسی و مسالمت‌آمیز برای مشکلات افغانستان است.
قریشی تأکید کرده است پاکستان اجازه نمی‌دهد بی‌ثباتی در افغانستان و درگیرهای داخلی این کشور بر کشورهای همسایه آن تأثیر بگذارد.

او هم‌چنان یادآور شد: «باید متوجه عناصر ضد صلح و عناصری که تلاش دارند تا نقش آشتی‌جویانه پاکستان را اشتباه معرفی کنند، باشیم.»

قریشی گفت پاکستان انتظار دارد تا همه رهبران افغانستان در جهت منافع ملی گسترده همکاری کنند. او از جامعه جهانی نیز خواست برای بازسازی افغانستان به کمک‌های اقتصادی‌شان ادامه دهند.

گفتنی است روز یک‌شنبه، یک هیأت متشکل از چهره‌های سیاسی کشور، برای بهبود اوضاع به پاکستان سفر کرده است. در این هیأت کریم خلیلی، محمد محقق، صلاح‌الدین ربانی، یونس قانونی، احمدضیا مسعود، احمدولی مسعود، لطیف پدرام و خالد نور عضویت دارند.

نماینده رئیس جمهور روسیه در امور افغانستان گفت هنوز زمان مناسب برای به رسمیت شناختن طالبان به عنوان یک قدرت مشروع در افغانستان فرا نرسیده است.

ضمیر کابلوف به خبرگزاری دولتی آر آی ای روسیه گفت در حال حاضر مسکو حاضر است با دولت موقت افغانستان در آینده کار کند.

کابلوف گفت روسیه نسبت به اوضاع در افغانستان نگران نیست چون روابط خوبی با هر دو طرف یعنی طالبان و حکومت افغانستان دارد.

طالبان پس از تصرف مراکز ولایات افغانستان سرانجام روز گذشته وارد کابل شدند.

رئیس جمهور غنی به همراه افراد نزدیکش افغانستان را ترک کردند.

به دنبال فرار غنی از افغانستان، شورای هماهنگی با مشارکت حامد کرزی رئیس جمهور پیشین افغانستان، گلبدین حکمتیار رهبر حزب اسلامی افغانستان و داکتر عبدالله عبدالله رئیس شورای مصالحه ملی برای انتقال آرام و مسالمت آمیز قدرت تشکیل شده است.