ضمیر کالبوف، فرستاده ویژه رئیس جمهور روسیه و مدیر اداره دوم آسیای وزارت خارجه روسیه در گفت وگو با اسپوتنیک بیان کرد، طالبان امنیت نه تنها سفارت روسیه بلکه سایر سفارتخانه ها را تضمین کرده است.
طالبان در بیانیه ای در توییتر از مسوولان کابل خواست تا از کشور فرار نکنند.
خبرگزاری آسوشیتدپرس به نقل از مقامات آگاه گزارش داد: گروه طالبان کنترل همه گذرگاههای مرزی در افغانستان را به دست گرفته و تنها می‌توان از طریق فرودگاه کابل، این کشور را ترک کرد.
به نقل از آرتی، این موضوع پس از آن صورت می گیرد که عناصر طالبان گذرگاه طورخم در مرزهای با پاکستان را صبح امروز (یکشنبه، ۲۴ اسد) به دست گرفتند؛ موضوعی که باعث شد مقامات پاکستان این گذرگاه را ببندند.
پیش از این طالبان کنترل شهر جلال آباد در شرق افغانستان را بدون درگیری به دست گرفته بود.
سقوط پی در پی ولسوالی‌ها و سپس مراکز ولایت‌ها در افغانستان نشان داد که این همه سرمایه اقتصادی و انسانی که برای تجهیز و ساخت یک ارتش قدرتمند در این کشور صورت گرفته، همه بی‌فایده بوده است.
رویترز نوشت: آمریکا در بیش از ۲ دهه اشغال افغانستان ۸۹ میلیارد دلار صرف آموزش و تجهیز ارتش، نیروهای امنیتی و پلیس افغانستان کرد اما اکنون شاهد آن هستیم که طالبان یکی بعد از دیگری، مناطق این کشور را تحت کنترل خود در‌می‌آورد بی‌آنکه مقاومت موثری از سوی ارتش صورت گیرد.
با اینکه رییس جمهور افغانستان از مقاومت نیروهای امنیتی و ارتش تمجید کرده اما در بسیاری از موارد شاهد تسلیم شدن این نیروها در برابر حملات طالبان و سپردن اداره شهرها به اعضای این گروه هستیم. درحالیکه ارتش افغانستان حتی یک ماه هم در برابر طالبان مقاومت نکرد مقامات آمریکایی از این نیروها به شدت انتقاد کرده‌اند.
با این حال ذکر این نکته ضروری به نظر می‌رسد که نیروهای افغانستان در چند سال گذشته بدون پشتیبانی هوایی و امکانات موجود در ارتش‌های دیگر کشورها جنگیده‌اند اما اکنون آنها چرا باید جان خود را به خاطر سیاستمدارانی که هیچ اهمیتی برایشان قائل نیستند، به خطر بیندازند؟ از سوی دیگر آمریکا در دو دهه گذشته در ساختن یک ارتش منظم، با انگیزه و با امکانات قوی شکست خورده و این یک واقعیت انکارناپذیر است.
واقعیت دیگر این است که ساخت یک ارتش منظم برای یک کشور بسیار فقیر که برای نیازهای اولیه خود نیز به آمریکا وابسته بوده و برای کشوری با قومیت‌های زیاد و پاره پاره که حس کم ملی دارند، بسیار دشوار است. نتیجه همه این مسائل این می‌شود که ارتش و نیروهای امنیتی افغانستان کمتر از یک ماه در برابر یک شورش مسلحانه قوی مقاومت می‌کنند.
شبکه سی‌بی‌اس آمریکا گزارش داد که واشنگتن درصدد است که اغلب کارمندان سفارت خود در کابل را طی ۳۶ ساعت آینده از این کشور خارج کند.
این شبکه خبری اضافه کرد نفراتی که انتظار می‌رود در کابل باقی بمانند عبارتند از سفیر، تعدادی از نیروهای امنیتی و مهندسین ناظر بر امحای مواد و اسناد حساس در سفارت.
پایگاه خبری آکسیوس نیز ساعتی پیش در گزارشی نوشت که دستیاران ارشد رئیس‌جمهور آمریکا به شکلی فزاینده این احتمال را می‌دهند که ایالات متحده بعد از تاریخ ۳۱ اوت (نهم شهریور)، تاریخی که بایدن قول داده خروج نظامیان آمریکایی از افغانستان تکمیل شود، حضور دیپلماتیک دائم در این کشور نداشته باشد که تغییری بزرگ حتی در مقایسه با چند هفته قبل است.
ایالات متحده و دیگر کشورهای عضو ناتو در سال ۲۰۰۱ در پاسخ به حملات ۱۱ سپتامبر همان سال در آمریکا، به افغانستان حمله نظامی کردند و از آن زمان حضور نظامی و اشغالگری آنها در این کشور ادامه داشته است. بعد از توافق فوریه ۲۰۲۰ آمریکا و طالبان و امضای «توافقنامه صلح» بین دو طرف در دولت ترامپ، روند خروج نظامیان آمریکایی و متحدان این کشور از افغانستان شروع شد.
علیرغم پیشروی سریع طالبان در افغانستان و تصرف مرکز ولایات یکی پس از دیگری، جو بایدن تاکید دارد که تصمیمش درباره خروج نظامیان آمریکایی جای بحث ندارد و گفته به رغم عملکرد نظامی ضعیف نیروهای افغانستانی او از تصمیم برای پایان دادن به حضور نظامی ۲۰ ساله در افغانستان پشیمان نیست و با توجه به پیشرویهای طالبان قصد تجدیدنظر در برنامه خروج ندارد.
«اشرف غنی» رئیس‌جمهور افغانستان امروز در یک پیام ویدئویی گفت مشورت‌های گسترده در داخل دولت با بزرگان و رهبران سیاسی، نمایندگان اقشار مختلف مردم افغانستان و همکاران بین‌المللی افغانستان درباره تحولات این کشور جریان دارد.
به دنبال سقوط تعدادی از شهرهای افغانستان و کنترل آن به دست طالبان، چین امروز (یکشنبه، ۲۴ اسد) آمریکا را مسؤول بحرانی شدن اوضاع در این کشور دانست.
یویه شیاو یونگ، فرستاده ویژه وزارت خارجه چین در امور افغانستان در گفت و گو با خبرگزاری مغربی «ومع» توقف جنگ و خشونت در افغانستان به منظور جلوگیری از بروز هرج و مرج و کشیده شدن آن به دیگر کشورها را خواستار شد و آمریکا را مسئول بحرانی شدن اوضاع امنیتی در این کشور خواند.
او اخیرا نیز در گفت وگو با تلویزیون مرکزی چین گفته بود که امیدوار است همه طرفها بدانند که وظیفه مهم در این شرایط پایان دادن به جنگ و خشونت و توقف تیراندازی ها به منظور جلوگیری از بروز هرج و مرج و تنشها است.
منابع محلی تایید کردند مرکز ولایت بامیان هم بدون درگیری به طالبان واگذار شده‌است.
عبدالاحمد بی‌نوا؛ عضو شورای ولایتی بامیان، امروز (یکشنبه، ۲۴ اسد) گفت طالبان در حال حاضر، تاسیسات دولتی این شهر را تصرف کرده‌اند.
گزارش شده زندانیان نیز از زندان بامیان رها شده‌اند.
اکنون به جز کابل، پنجشیر، پروان، کاپیسا و نورستان، تمامی ولایات در دست طالبان است.
گفته می‌شود این گروه به دروازه‌های شهر کابل رسیده‌است.
با نزدیک‌شدن طالبان به پایتخت، وحشت و ترس در کابل فراگیر شده‌است.
به نقل از هیل، رییس جمهور بایدن و کاملا هریس معاون وی با اعضای بلندپایه دولت این کشور، از جمله آنتونی بلینکن وزیر خارجه، لوید آستین وزیر دفاع، مارک میلی رییس ستاد ارتش و جیک سالیوان مشاور امنیت ملی این کشور طی کنفرانس ویدیویی آخرین وضعیت افغانستان را به بررسی گرفته است.
یک مقام کاخ سفید گفته است بایدن در گفت‌وگو با تیم امنیتی‌اش در باره کاهش حضور غیرنظامی ایالات متحده در افغانستان رایزنی کرده است.
خروج مصون متقاضیان ویزای ویژه مهاجرت نیز از جمله موضوعات مورد بحث بوده است.
این در حالی است که کابل در حال حاضر از سوی طالبان در محاصره قرار دارد.
حامد کرزی رییس جمهور پیشین کشور امروز یکشنبه(۲۴ اسد) با عبدالله عبدالله رییس شورای عالی مصالحه ملی ملاقات و در باره اعزام هیئت مذاکره‌کننده با صلاحیت به دوحه گفت‌وگو کرده است.
در خبرنامه‌ای که از سوی دفتر حامد کرزی منتشر شده، آمده است: در این دیدار در مورد اعزام هیئت باصلاحیت و صاحب اختیار مذاکره‌کننده با تحریک اسلامی طالبان به قطر و اتخاذ تصامیم لازم مشوره صورت گرفت.
منابع معتبر به رسانه ها می‌گویند قرار است امروز یک هیأت به منظور مذاکره و یافتن راه‌حل به پاکستان و سپس به دوحه برود.
این منابع با رد شایعات سقوط کابل، می‌گویند تا زمان نهایی شدن توافق میان دو طرف، در کابل اتفاقی نمی‌افتد و پایتخت از خطر سقوط مصون است.
در میان اعضای این هیأت، عبدالله عبدالله رییس شورای عالی مصالحه ملی، حامد کرزی رییس جمهور پیشین، محمدکریم خلیلی و برخی دیگر از سیاسیون حضور دارند.
این هیأت قرار است امروز یکشنبه، بیست‌وچهارم اسد وارد پاکستان شود.
در ادامه نیز شماری از اعضای این هیأت برای ادامه مذاکرات وارد دوحه، پایتخت قطر خواهند شد.
این در حالی است که بیشتر کاربران صفحات اجتماعی به شایعاتی دامن می‌زنند که مردم را نگران کرده است.
طالبان اعلام کردند نمی‌خواهند با «زور» و از طریق «جنگ» وارد کابل شوند.
این گروه روز یکشنبه، بیست‌وچهارم اسد با نشر اعلامیه‌ای گفت مذاکرات با حکومت ادامه دارد و طالبان می‌خواهند که به گونه «مسالمت‌آمیز» وارد پایتخت شوند.
به گفته طالبان، تلاش می‌شود روند انتقال به گونه «مصون» و با «اطمینان» صورت گیرد به «جان»، «مال» و «عزت» کسی آسیب نرسد.
طالبان همچنان می‌گویند تلاش دارند زندگی شهریان کابل را با مشکل روبه‌رو نکنند.
به این ترتیب، گروه طالبان به نیروهای‌شان هدایت داده‌اند در دروازه‌های کابل منتظر بمانند و تلاش نکنند که وارد پایتخت شوند.
به گفته طالبان، تا زمان تکمیل روند انتقال، مصونیت کابل از مسوولیت‌های حکومت است و نیروهای امنیتی باید امنیت پایتخت را تأمین کنند.
طالبان در ادامه گفته‌اند به فکر انتقام نیستند و همه افرادی که در پست‌های نظامی و ملکی حکومت کار کرده‌اند، از مزیت «عفو» و «امن» برخوردار اند.
این گروه به شهروندان گفته‌اند که در خانه‌های شان بمانند و تلاش نکنند که از کشور خارج شوند.
پیش‌تر شایعاتی از ورود طالبان به کابل نشر شده بود و مردم را نگران ساخته بود.
برخی منابع محلی در بلخ امروز یکشنبه( ۲۴ اسد) می‌گویند: «پس از آن که شب گذشته (شنبه، ۲۳ اسد) مزارشریف به‌گونه کامل به تصرف طالبان در آمد، این گروه پرچم‌های خود را در نقاط مختلف این شهر برافراشتند.»
این منابع می‌گویند تاکنون معلوم نیست طالبان چه سیاستی در قبال مزارشریف اتخاذ می‌کنند، ولی اکنون نماینده رسانه‌ای طالبان در تلویزیون ملی بلخ حضور دارد.
بر اساس این گفته‌های این منبع، مسئول رسانه‌های طالبان به تمام خبرنگاران و مسئولان رسانه‌ها در بلخ اطلاع داده در نشستی حاضر شوند و احتمال می‌رود که برای مردم مزارشریف کنفراس خبر داشته باشند.
مردم می‌گویند صدای رنجرهای طالبان هم‌اکنون نیز در تمام شهر شنیده می‌شود. گزارش‌های تایید نشده حاکی از آن است که طالبان وارد خانه فرهاد عظیمی والی بلخ شده‌اند اما جزئیات بیشتری از این رویداد در دسترس نیست.
تمام تاسیسات و ادارات نظامی بلخ نیز در اختیار طالبان قرار گرفته و معلوم نیست با چه سرنوشتی مواجه می‌شوند.
پس از سقوط مزارشریف، تمام رسانه‌های تصویری و اکثر رسانه‌های صوتی در مزارشریف، نشرات‌شان را متوقف کرده‌اند؛ اما ۳ رسانه رادیویی تنها تلاوت قرآن پخش می‌کنند.
باشندگان مزارشریف تاکنون از خانه‌های خود بیرون نشده‌اند، تمام شهر و کوچه‌ها خالی هستند و مردم در پشت دروازه‌های بسته نشسته‌اند.
با این حال، برخی مردم گفته‌اند که از خانه بیرون شده و باشندگان مناطق مختلف به زندگی خود ادامه می‌دهند.
گفتنی است که تاکنون اخبار و جزئیات دقیق از بلخ در دست نیست.
جو بایدن رییس جمهور امریکا در بیانیه‌ای گفته است نمایندگان این کشور به اعضای طالبان در قطر هشدار داده‌اند اگر جان کارکنان امریکایی در افغانستان به خطر بیفتد، آنها با «واکنش سریع و قدرتمند امریکا» مواجه خواهند شد.
گزارش شده واشنگتن از طالبان خواسته تا پیش از تخلیه سفارت ایالات متحده وارد کابل نشوند.
از سوی دیگر، شبکه سی‌بی‌اس در امریکا روز شنبه خبر داد که بخش عمده‌ای از کارکنان سفارت امریکا در کابل طی ۳۶ ساعت آینده از افغانستان خارج خواهند شد و سایر کارکنان هم تا ۳۱ اگست کابل را ترک خواهند کرد.
این در حالی است که کابل در محاصره قرار دارد و گروه طالبان تحرکات خود را بر پایتخت افزایش داده‌اند.
ارگ ریاست جمهوری بانشر خبرنامه‌یی می‌گوید رییس جمهور غنی بعد از ظهر روز گذشته(شنبه، ۲۳ اسد) با رهبران سیاسی و جهادی نشست داشته است.
براساس خبرنامۀ ارگ، در این نشست حامد کرزی رییس جمهور پیشین، عبدالله عبدالله رییس شورای عالی مصالحه ملی، میر رحمان رحمانی رییس مجلس نمایده‌گان، فضل هادی مسلمیار، محمد یونس قانونی و شماری دیگر از شخصیت‌های سیاسی و جهادی، اشتراک داشته‌اند.
ارگ ریاست جمهوری تصریح کرده است ضمن حمایت سیاسیون از موقف غنی مبنی بر اینکه از گسترش بیشتر بی‌ثباتی، خشونت و آوارگی مردم جلوگیری شود، نیز فیصله شده یک هیات با صلاحیت از سوی دولت به زودترین فرصت تعیین و برای مذاکرات آماده شود.
این در حالی است که رییس جمهور غنی روز گذشته در یک پیام تصویری گفته بود برای جلوگیری از گسترش بی‌ثباتی و خشونت، مشورت‌های گسترده را در سطح داخلی و بین‌المللی آغاز کرده است. او در ادامه گفت نتایج این مشورت‌ها را به‌زودی با مردم در میان می‌گذارد.
خبرگزاری ها از تصرف شهر جلال آباد در شرق افغانستان به وسیله شبه نظامیان طالبان در بامداد یکشنبه خبر می‌دهند. همچنین طالبان ادعا کرده ولایت دایکندی در مرکز افغانستان را نیز تصرف کرده‌اند.
به گزارش خبرگزاری رویترز، طالبان بدون درگیری وارد شهر جلال آباد، مرکز ولایت ننگرهار شده اند.
رویترز به نقل از یک مقام محلی نوشت والی جلال آباد شهر را تسلیم کرده است تا مانع از کشتار غیرنظامیان شود.
خبرگزاری فرانسه هم به نقل از ساکنان جلال آباد سقوط این شهر را تایید کرده است.
شبه نظامیان طالبان شنبه از تصرف شهر مزارشریف، مهم ترین شهر شمال افغانستان و سه ولایت پکتیا، پکتیکا و کنر خبر داده بودند.
با این حال، کابل تنها شهر عمده افغانستان است که هنوز به دست طالبان نیفتاده است.
جو بایدن، رییس جمهوری آمریکا شنبه از تصمیم خود برای خروج نظامیان ایالات متحده از افغانستان دفاع کرد و از افزایش تعداد سربازانی که برای خروج دیپلمات ها و کارمندان آمریکایی به کابل فرستاده می شوند، به ۵۰۰۰ نفر خبر داد.
آقای بایدن در بیانیه خود تاکید کرد نمایندگان آمریکا به اعضای طالبان در قطر هشدار داده اند که اگر جان کارکنان آمریکایی در افغانستان به خطر بیفتد، آنها با “واکنش سریع و قدرتمند آمریکا” مواجه خواهند شد.
به گفته خبرنگاران آمریکایی، واشنگتن از طالبان خواسته است تا پیش از تخلیه سفارت ایالات متحده وارد کابل نشود.
از سوی دیگر، شبکه سی بی اس در آمریکا شنبه خبر داد بخش عمده ای از کارکنان سفارت آمریکا در کابل طی ۳۶ ساعت آینده از أفغانستان خارج خواهند شد و باقی مانده کارکنان هم تا ۳۱ اوت کابل را ترک خواهند کرد.
همزمان به افزایش سقوط ولایت‌ها و پیش‌شرط کناره‌گیری غنی از سوی طالبان برای اجرای آتش‌بس که داکتر عبدالله آن را از نشست اخیر قطر با خود آورده بود، همه لحظه‌شماری داشتند که غنی کناره‌گیری اش از قدرت را اعلام و درخواست آتش‌بس می‌دهد؛ چون، طالبان توقف جنگ را، مشروط بر کناره‌گیری غنی از قدرت و ایجاد حکومت مؤقت گفته اند.
خبرهایی دست‌به‌دست شده بود که غنی، در ویدیویی ضبط‌شده که قرار است روز شنبه همگانی شود، استعفایش از قدرت را اعلام خواهد کرد؛ او اما در یک پیام ویدیویی زنده که از ارگ نشر شد، به مدت دو دقیقه و ۴۰ ثانیه ظاهر شد و با اشاره به بی‌ثباتی رو‌به‌گسترش در افغانستان، گفت که نمی‌گذارد جنگ تحمیل‌شده، بیشتر از این به مردم آسیب بزند. غنی همچنان، گفت که برای جلوگیری از گسترش جنگ و کشتار مردم بی‌گناه، مشورت‌های گسترده‌ای را در داخل دولت، بزرگان سیاسی و قومی و همچنان همکاران بین‌المللی افغانستان آغاز کرده است.
غنی، با این که در این ویدیو، استعفایش را به گونه‌ی رسمی تأیید نکرد؛ اما چهره‌ی گرفته‌ی غنی، حرف‌هایی که از روی یک متن نوشته‌شده به خوانش گرفته شد و اشاره به این که نمی‌گذارد افغانستان بیشتر دچار بی‌ثباتی شود، به نوعی تاریخ انقضا و کناره‌گیری اش از قدرت را تأیید کرد. آن چه بعد از این حرف‌های فشرده‌ی غنی، می‌توان به عنوان نگرانی از آن یاد کرد، دو احتمال است که در این یادداشت، به تحلیل آن خواهم پرداخت.
۱: در خوش‌بینانه‌ترین حالت، می‌توان از حرف‌های دیروز غنی، احتمال کناره‌گیری او از قدرت را برداشت کرد؛ چون، همه به روشنی می‌دانند که وضعیت غیرقابل مهار شده و اگر جنگ توقف نکند، دیگر امکانی برای مدیریت وضعیت نیست. هرچند، هنوز توان نظامی برای بازپس‌گیری برخی ولایت‌ها وجود دارد؛ اما عقب‌نشینی و تحویل‌دهی ولایت‌ها، به اندازه‌ی کافی روحیه‌ی نیروهای باقی‌مانده را آسیب رسانده و امکان انسجام و پیشروی نظامی را دشوار کرده است. برای این، مدیریت نسبی وضعیت، بستگی به توقف جنگ دارد تا روی حکومت مشارکتی، تعدیل قانون و شکل‌گیری حکومت جدید کار شود.
غنی، می‌داند که کنترل وضعیت از توان دولت خارج است و با توجه به پیش‌شرط طالبان برای کناره‌گیری او، تنها راه برای مذاکره و شکل‌دهی نظام اشتراکی، استعفای او است. اگر غنی همچنان لج کند و بر طبل تداوم قدرتش بکوبد، امکان به‌حاشیه‌راندن او توسط رهبران سیاسی و طالبان وجود دارد. غنی، دوست ندارد به چنین سرنوشتی دچار شود و بنا بر این، تن به کناره‌گیری از قدرت خواهد داد. همان طور که گفتم، این خوش‌بینانه‌ترین برداشت از سخن‌رانی دوونیم‌دقیقه‌ای غنی است؛ چون، به‌حاشیه‌رفتن غنی که یکی از خودخواه‌ترین سیاست‌پیشه‌های تاریخ معاصر افغانستان است، برای او، چیزی معادل خودکشی سیاسی است.
۲: برداشت دوم، خوش‌بینانه نیست؛ چون با توجه به ماهیت شخصیتی غنی و تعلقی که نسبت به گفتمان طالبانیزم دارد، چنین برداشت می‌شود که غنی ترجیح می‌دهد به جای کناره‌گیری از قدرت که امکان واردشدن گروه‌های مختلف سیاسی و قومی در نظام بعدی را مساعد می‌سازد، به دنبال تحویل‌دهی بی‌چون‌وچرای قدرت به طالبان است. تأخیر در اعلام استعفا در حالی که طالبان تا اکنون مرکز ۲۱ ولایت را تصرف کرده و همچنان در حال پیشروی نظامی اند، این برداشت را نزدیک به واقعیت می‌کند. اگر وضع همچنان ادامه پیدا کند، کافی‌ست غنی با هر بهانه‌ای که شده، یک هفته استعفایش را به تعویق بیندازد؛ تا ولایت‌های باقی‌مانده نیز به دست طالبان بیفتد.
این برداشت، از آن جهت نزدیک به واقعیت است که غنی، طی هفت سال حکومتش، تمام تلاشش را برای قومی‌سازی قدرت در افغانستان انجام داد و نه تنها بر طبل قومی کوبید، بل که در یک میدان کوچک‌تر، دست به تنش‌های قبیله‌ای زد و با پاک‌کاری پشتون جنوب از قدرت، تمام نهادهای کلیدی داخلی و خارجی دولت را به مشرقی‌های خودش سپرد. بازی غنی در میدان قومی، باعث به‌حاشیه‌راندن تمام رهبران قومی از قدرت شد و در میدان قبیله، مهره‌های کندهاری قدرت را نیز به حاشیه کشاند. طالبان، از یک سو به دلیل قبیله‌ای، خواستار کناره‌گیری غنی از قدرت اند؛ چون، در گفتمان قبلیه که همواره قدرت به دست کندهار چرخیده، به‌قدرت‌آمدن غنی و تلاش برای حذف قبایل دیگر پشتون که دیرینه‌ی قدرت در افغانستان را داشته اند، در کشاکش‌های قبیله‌ای، اهانت پنداشته می‌شود.
با وجود این تضاد قبیله‌ای، آن چه گرایش غنی در یک بازی بزرگ‌تر را تعیین می‌کند، گفتمان قوم است؛ نه قبیله. هرچند، غنی با طالبان کندهاری مشکل بینادین و دیرینه دارد؛ اما علاقه‌ی او به تمرکز قدرت قومی و مرکزی، او را در مقابل طالبان، از بازی قبیله جدا کرده و وارد بازی قوم می‌کند؛ بازی‌ای که به غنی می‌گوید، استعفای او و اعلام آتش‌بس، امکان اشتراک گروه‌های مختلف قومی در نظام بعدی را فراهم می‌کند و این، برای غنی که روایت‌های مستندی از حذف اقوام مختلف و تمرکزگرایی قومی در زمان حاکمیت او به عنوان رییس‌جمهور و حضور او در مناسبات سیاسی افغانستان وجود دارد، دور از انتظار به نطر می‌رسد. غنی، با این که در یک سطح کوچک‌تر، دچار گفتمان قبلیه است؛ اما در سطح بزرگ‌تر، گفتمانی که او دنبال می‌کند، ناسیونالیزم قومی است و اگر موفق به تحویل‌دهی بدون چون‌وچرای قدرت به طالبان شود، رسما جنازه‌ی حضور اقوام دیگر در قدرت را خوانده است.
تحویل‌دهی قدرت به طالبان، همه گروه‌های قومی دیگر در افغانستان را که به دلیل شکست شوروی و با نام جهاد، حضور ملموس در نظام پساطالبانی داشتند، به حاشیه رانده و طالبان را به عنوان گروه جهادی‌ای که افتخار شکست امریکا را با خود دارد، وارد میدان می‌کند. این فرصت، برای غنی با این حدی از تعلق به گفتمان قومی-طالبانی، فرصتی طلایی به شمار می‌رود. غنی، با آن که می‌داند تحویل‌دهی بی‌چون‌وچرای قدرت به طالبان، افغانستان را در روابط خارجی به حاشیه کشانده و زیان‌های جبران‌ناپذیری به هم‌راه خواهد داشت؛ اما احتمال این که با وجود همه‌ی این خطرهای احتمالی، غنی طالبان را بر حضور گروه‌های مختلف سیاسی-قومی در قدرت ترجیح دهد، دور از انتظار نیست. طبق برخی اطلاعاتی که توسط عده‌ای از منابع نزدیک به غنی دست‌به‌دست می‌شود، احتمال دارد غنی تا سه روز دیگر، کناره‌گیری اش از قدرت را به صورت رسمی اعلام کند؛ سه روزی سرنوشت‌ساز که با توجه به پیشروی طالبان که تا اکنون ۲۱ ولایت را تصرف کرده اند، تنها کابل و به احتمال زیاد، مزار در کنترل دولت خواهد ماند. در چنین وضعیتی، حتا اگر آتش‌بس نیز شود، طالبان همه چیز را به کنترل گرفته و نظام بعدی را طوری که می‌خواهند، طراحی می‌کنند.
زاهد مصطفی
طالبان با پیشروی های سریع این روزهای خود به رسیدن به قدرت از راه زور بسیار امیدوار شده اند. این گروه در تازه ترین مورد با انتشار اعلامیه ای به مردم وعده داده اند با فساد مبارزه می کنند، برای مردم فرصت های شغلی فراهم می کنند و خلاصه اینکه آینده افغانستان و مردمش را آباد می کنند.
این در حالی ست که افکار عمومی افغانستانی ها و جهاد همچنان علیه طالبان است.
یکی از کاربران فیس بوکی به نام سید ناصر موسوی با بازنشر پستی از «سبحانی» نوشته است طالبان در صورت پیروزی باز هم ناکام خواهد بود.
این گروه از سیاست، حکومت کردن، نظام قانونگذاری، پارلمان، انتخابات و سیستم های اداری چیزی نمی‌دانند؛ افراد این گروه با مفاهیمی مثل آزادی، دمکراسی، برابری، عدالت اجتماعی و فردی و قضایی، مدارا و کثرت گرایی، حقوق بشر، شهروندی، دولت -ملت، اصلاحات، جامعه‌ی مدنی و… آشنا نیستند و از این مفاهیم سر در می‌آورند و حتی این مفاهیم را، مفاهیم کفری و غربی و ضددینی و فاسد کننده‌ی ایمان مسلمانان و فساد جوامع اسلامی و منجله کشور ما می‌دانند؛!
افراد این گروه از علم سیاست، علم حقوق، علم مدریت، علم انسانشناسی، علم روانشناسی، علم اقتصاد، علم مردم شناسی، علم جامعه شناسی و… چیزی نمی‌دانند و نمی‌فهمند؛
افراد این گروه تحصیل کرده نیستند؛ اکثریت اعضای گروه طالبان را افراد جاهل با ذهنیت‌های بدوی و قبیلوی تشکیل می‌دهد و با چنین طرزتفکری نمی‌توان حکومت کرد و اگر به فرض حکومت هم کنند، حکومت شان یک حکومت نا موفق، شکننده، بی‌ثبات و متزلزل و ناکارآمد خواهد بود؛
اکثریت اعضا و رهبران گروه طالبان را افرادی تشکیل می‌دهند که دارای تفکرات محجرانه، قشری، خشونت‌پرور، متصلب، تکفیری، عمدتاً دیگرستیز، نامداراگر و اکثراً با ذهنیت و تفکر خشک فقهی هزار و چهارصد سال پیش هستند و با چنین تفکری امروز اصلاً نمی‌توان حکومت کرد و یک کشور و یا جامعه را مدریت کرد و به سرمنزل مقصود رساند؛
رهبران این گروه از دانش امروزی و سیاست جهانی و پیچیدگی اوضاع امروزی جهان و منطقه چیزی نمی‌دانند؛ اینان در قرن بیست‌یکم فکر می‌کنند می‌توانند با دانش اندک فقهی و حلال و حرام و جایز و ناچیز و تطبیق احکام شریعت با زور و شلاق و ارعاب، یک جامعه‌ی با ثبات، پیشرفته، مترقی، توسعه‌یافته و مجهر با علم و دانش و فناوری روز را بوجود بیاورند و فکر می‌کنند با آمدن حکومت اسلامی= امارت اسلامی و وادار کردن مردم با زور و شلاق به نماز و روزه و زکات و خیرات و صدقات و تبلیغ‌های ملال‌آور و تکراری و خشک و بی‌معنا، کشور ما را از همه بدبختی‌ها و مشکلات سیاسی و اجتماعی و اقتصادی و… نجات خواهند داد و یک جامعه‌ی اتیوپیایی/ آرمانی بوجود می آورند؛
آقای سبحانی به عنوان دلیل آخر در ناکامی طالبان در صورت پیروزی می نویسد گروه طالبان با کارکردن زنان بیرون از منزل مخالف‌اند؛ با رسانه‌ها، سینما، تئاتر، هنرمندان، دیگراندیشان، سرسازگاری ندارند؛ از قوانین ملی و بین‌المللی آگاهی چندانی ندارند؛ در عرصه‌های دیپلوماسی نیز ناکام‌اند و از فنون مذاکره و گفت‌وگو چیزی زیادی نمی‌دانند؛ مخالف قوانین و موافقت نامه‌های پذیرفته شده‌ای بین‌المللی اند؛ افراد متخصص در بخش‌های تکنولوژی، مدریت، اقتصاد، بخش‌مالی و… به اندازه‌ی کافی ندازند، فاقد تجربه‌ی حکومت داری خوب و معاصر‌اند… با در نظر داشت همه‌ی این موارد، و با فرض پیروزی طالبان برجغرافیای افغانستان، حکومت این گروه موفقیت و کارایی و دست‌آورد مثبتی نه در عرصه‌های داخلی خواهند داشت و نه در عرصه‌های بین المللی! و این جاست که حکومت طالبان به انزوا و تنگناه و شکست مواجه خواهد شد!
شکی نیست که عناصر مادی را آغاز و پایانی متصور است. ماده مرگ را در درون خویش می‌پروراند. ماسوی الله و هرچه جز او باشد مردنی است. فرق نمی‌کند، هرچه باشد، مجرد باشد یا غیر مجرد، جسم باشد یا روح، قوه باشد یا انرژی.
فلاسفه می‌گوید: فقط واجب الوجود ازلی و ابدی است، ممکن الوجود ها را آغاز وانجام یا ابتداء و انتها(مرگ نه فنا ) حتمی است. بالآخره همه می‌میرند؛ همه جز او، الا وجه الله، هستی وابسته به او و نقشی از صورت زیبای اوست.
پس مرگ برای دین که مفهوم مجرد است، همانند انسان که پدیده‌ی جسمی روحی است نیز متصور است و دین اسلام نیز از این قاعده خارج نیست. حال که چنین است می‌توانیم با یک صغری کبرای منطقی نتیجه بگیریم که چیستی و چگونگی مرگ را در انسان می‌توانیم بر دین نیز قیاس کنیم.
اما قبل از آن ببینیم، مرگ چیست؟ آیا می‌توان باور کرد که مرگ تنها عبارت از قطع تنفس و ایست قلب و دماغ است و یا پاشیدن جسم مادی موجود؟ فکر نکنم چنین باشد. این علایم تنها می‌توانند تغیرات بیولوژیک و حیاتی پنداشته شوند و حتی تحول یک نوع انرژی به نوع دیگر آن باشد که از حیطه‌ی بحث ما خارج است وما وارد مسایل زیست شناسی و تنکرد شناسی نمی‌شویم.
شایسته است که مرگ را تنها در قطع علایم ظاهری حیات جستجو نکنیم و لااقل به طور ساده آنرا در سه نوع ارزیابی نماییم.
1ـ مرگ جسمی یا عدم موجودیت علایم حیاتی جسم
2ـ مرگ روحی یا جدایی روح از کالبد ویژه‌ی خود
3ـ نابودی هویت یا نیستی منِ خودی ( نام ونشان )
علوم پزشکی امروز علایم حیاتی را شامل حرکت قلب، ادامه‌ی تنفس، تنظیم فشار خون و موجودیت طبیعی دمای بدن می‌داند که فعالیت و نظم حیاتی آنها به حیات دماغ و عصب مرکزی وابسته است. پس مرگ جسمی عدم موجودیت همین علایم حیاتی است و به آن می‌توان مرگ مادی نیز اطلاق کرد، چون این تنها ماده است که مرحله ای از حیاتش به پایان رسیده است و یا نظم و صورت مادی اش متلاشی شده است.
به عبارت رساتر می‌توان گفت که مرگ جسمی درانسان عبارت از عدم فعالیت قلب، دماغ و تنفس است. موجودات زنده‌ی دیگر مانند نباتات نیز علایم ویژه‌ی حیاتی دارند و قطع این علایم حیاتی، مرگ جسمی شان تلقی می‌شود.
حالا برای جهان بینی مادی و پیروان ماتریالیستش که منکر روح اند وتمام زندگی را در همان حیات چند روزه‌ی دنیا می دانند و جز ماده به چیزی اضافه تر از آن اعتقاد ندارند کار تمام است. همین که علایم حیاتی قطع شد و نظام مادی و کالبد ظاهری جسم پاشید مرگ پدید می‌آید. اما در جهان بینی علمی الهی قطع علایم ظاهری حیاتی پایان ماجرای انسان نیست. روحی وجود دارد و آخرتی و اجر وپاداشی.
امروزه با پیشرفت دانش های گوناگون و حرکت تکاملی عقل انسان، این سخن مسخره شده است اگر گفته شود، آنچه در حواس مادی انسان نمی آید وجود ندارد. امروز پدیده های انتزاعی ومجردی چون عقل، روح، عشق، قوه‌ی جاذبه و … را کسی نمی‌تواند انکار کند.
تمام قدرت و توان جسم وابسته به روح است و دیده می‌شود همینکه این قوه‌ی عجیب، نا آشنا وغیرقابل مقیاس از بدن خارج می‌شود، دیگر هیچ توش و توانی در آن باقی نمی‌ماند. اما نکته‌ی دیگر اینست و فلاسفه نیز بر آن تأکید می‌کند که تبارز روح در موجودیت کالبد است. یعنی روح چون پدیده‌ی مجرد وغیر قابل دید است برای اینکه بتواند فعالیت جسمی و مادی خود را انجام دهد باید قالبی بیابد و در کالبدی بدمد و بر بدنی سوار شود.
پس قسم دوم اینست که ما مرگ را منوط به عدم فعالیت علایم حیاتی پزشکی ندانیم و بگوییم مرگ همان خارج شدن روح از بدن و جدا شدن آن از کالبد ویژه اش است.
قسم سوم مرگ از بین رفتن هویت یا من هویتی انسان یا جامعه است. این من هویتی می‌تواند شامل نام، فرهنگ، عقیده، زبان، کشور و… باشد و همه مفاهیمی را دربر دارد که انسان وجامعه با آن شناخته می‌شود و در زمان ومکان خودش به عنوان ارزش های هویتی مطرح است. گرچه این ارزش های هویتی نسبی اند و نظر به زمان و مکان فرق می‌کند یا شدت و اهمیت آن متفاوت است اما ارزش های مطلق انسانی هم وجود دارد و هیچ ملتی را سراغ نداریم که منکر آن باشد. مثل خداجویی، زیبا گرایی، صداقت مداری و نوع دوستی. اما حدود و چگونگی این خداجویی، زیبا گرایی، صداقت مداری، نوع دوستی و… نظر به زمان و مکان متفاوت است و این حقیقت های گاه نسبی و گاه مطلق برای افراد و جامعه به هویت تبدیل شده است و اگر این هویت ها را کنار بگذاریم یا از ما به اکراه زدوده شود در واقع مرده ایم.
چنین است که برای من فلانی نام، فلان مذهب، فلان زبان و فلان کشور و… همه‌ی این صفت های نسبتی هویت شمرده می‌شود و از دست دادن آن مرگ.
وبرای همین بوده که از امام حسین داریم: انما الحیآة عقیدة و جهاد.
امام می‌گوید زندگی یعنی عقیده و جهاد و اگر باورها و عقاید اسلام درجامعه‌ی اسلامی کنار گذاشته شود، دیگر مسلمانان مرده است.
قرآن کریم نیز براین مدعا صحه می‌گذارد ومردم را اینگونه به زندگی فرا می‌خواند:
یایها الذین آمنوا استجیبوا لله وللرسول اذا دعاکم لما یحییکم. سوره‌ی انفال / 24 (ای کسانیکه ایمان آورده اید، دعوت خدا ورسولش را اجابت کنید ــ فراخوان خدا و پیامبرش را با جان و دل بپذیرید ــ تا شما را زنده گرداند.) یعنی بدون ارزش های الهی و هویتی که پیامبر ازسوی خدا به ارمغان آورده است زندگی ناممکن است.
ودر جای دیگری ــ سوره‌ی انعام / 22 ــ خداوند گمراهی را مرگ و هدایت را زندگی معرفی می‌کند.( او من کانَ میتاً فاحییناهُ ) یعنی: آیا آنکس که مرده و گمراه بود و هدایتش کردیم همانند گمراهان است؟
دکتر سید علی موسوی چکاوک
جنبش طالبان همزمان با سقوط هر شهر پس از شهر دیگری بعضا با درگیری و بعضا با تسلیم شدن نیروهای افغان به پیشرویهای خود ادامه می‌دهد و طالبان کم کم در حال نزدیک شدن به کابل است و پیروزی صریح برای آن قلمداد می‌شود.
روث بولارد، خبرنگار استرالیایی در گزارشی که امروز، شنبه در خبرگزاری بلومبرگ منتشر شد، نوشت: مسلما اتفاقاتی بدی در جریان است اما سناریوی بدتر این است که درگیری‌ها به فرای مرزهای افغانستان و به کشورهای هم‌جوار برسد که عملا نشانه‌های آن در حال ظاهر شدن هستند.
گروه‌های جهادی موجود در این کشورها برخی نظیر القاعده طرح‌های زودگذر برای کشورها دارند زیراکه در حال حاضر الگوی نحوه شکست دادن دولت‌هایی که از سوی کشورهای بزرگ حمایت می‌شوند، موجود است و بعد از ملاحظه پیشرفت گذرا و سریع طالبان در افعانستان اکنون احساس جرات می‌کنند.
بولارد می‌گوید، این در حالی روی می‌دهد که گروه‌های جهادی در طول دو دهه گذشته با کمترین فشار در زمینه مبارزه با تروریسم روبه‌رو بوده‌اند که به آنها اجازه می‌دهد با آزادی بیشتر فعالیت کنند.
اسفندیار میر تحلیل‌گر امنیتی در جنوب آسیا در مرکز صلح آمریکایی معتقد است، در حالی که تهدیدات رو به افزایش است کاهش تلاش‌ها برای مقابله با تهدیدات امری خطرناک است.
میر افزود: جهادی‌ها در آسیای میانه شروع به عرض اندام کرده‌اند. جهادی‌های مخالف چین افرادی از چین در پاکستان هستند و احتمال می‌رود خشونت بیشتری در منطقه رویی دهد و تهدید ادامه یابد و ما فقط از خشونت رو به افزایش در منطقه صحبت می‌کنیم.
بولارد می‌گوید: فروپاشی جمهوری افغانستان بعد از خروج آمریکا کاملا اهمیت منطقه‌ای دارد نظیر جنگ بعد از حملات ۱۱ سپتامبر یا عقب‌نشینی نیروهای شوروی سابق و سقوط نظام کمونیستی که از آن حمایت می‌کرد و این تحول ریشه‌ای منجر به تغییر سیاست در این بخش از جهان به شیوه‌هایی خواهد شد که پیش‌بینی آنها دشوار است. انتظار می‌رود تغییر مستقیم منطقه‌ای باشد که عملا به منافع چین در پاکستان خسارت زده است.
در آوریل خودروی بمب‌گذاری شده ای در هتلی مجلل که سفیر پکن در کویته در آنجا اقامت داشت روی داد که چندان از خاستگاه طالبان در جنوب افغانستان فاصله نداشت و طالبان پاکستان مسؤولیت این حمله را برعهده گرفت؛ گروهی که با القاعده در ارتباط است و در مرزهای افغانستان و پاکستان مستقر هستند.
بولارد اضافه کرد، ماه گذشته میلادی بمبی در اتوبوسی که در مسیرش به سمت مقر سد و طرح برقی آبی در داسو در نزدیکی مرزهای پاکستان با چین بود منفجر شد که به کشته شدن ۱۲ تن از جمله ۹ چینی انجامید. هیچ گروهی مسؤولیت آن را برعهده نگرفت اما پکن به حدی احساس نگرانی می‌کند که وانگ یی، وزیر خارجه چین با نمایندگان طالبان ملاقات کرد. بدون تردید هر حمله دیگری به شهروندان چینی که در جنوب آسیا فعالیت دارند چه طالبان مسؤولیتش را بپذیرد یا نه بر روابط آتی تاثیر خواهد گذاشت به رغم اینکه مشخص نیست چین در واکنش چه کار خواهد کرد؟
در صورت عدم تلاش سیاسی و دیپلماتیک مهم برای توقف پیشرفت طالبان یا مهار گروه‌هایی که در سایه آن فعال هستند ازجمله القاعده که تا حد زیادی ضعیف شده است نظارت درباره اینکه کی افزایش حملات تروریستی رخ خواهد داد، وجود دارد. خطر شدید به طور خاص برای شش کشور هم‌جوار است که شامل چین، ایران، پاکستان، هند می‌شوند که از نزدیک اقلیم اکثرا مسلمان نشین را زیر نظر خواهد داشت تا خشونتی رخ ندهد. روسیه نیز نسبت به تاثیر اوضاع بر ازبکستان، تاجیکستان، ترکمنستان در خصوص هرگونه واکنش تروریستی در خاک این کشورها احساس نگرانی خواهد کرد.
بولارد می‌گوید: احتمال اینکه کشورهای بزرگ نظیر آمریکا، روسیه و چین مداخله کنند و هم‌پیمانان خود و دوستانشان را به پایان دادن به اقدامات جنگی قانع کنند، وجود دارد، اما تحلیل‌گران معتقدند، احتمال وقوع آن وجود ندارد و وضعیت از زمان توافق طالبان و آمریکا در فوریه بحرانی شده است و به همین شکل ادامه می‌یابد.
مساله نگران کننده دیگر درباره افغانستان شروع به گسیل شدن جنگجویان خارجی از سراسر جهان به افغانستان است. شورشیانی از کشورهای دیگر در افغانستان هستند که اکثرا متعلق به کشورهای هم‌جوار هستند لذا احتمال افزایش حملات در سطح گسترده وجود دارد.
حسین حقانی سفیر سابق پاکستان در آمریکا می‌گوید طالبان همچنان با ایدئولوژی القاعده و دیگر گروه‌های تروریستی بین‌المللی در ارتباط است آنها در امور مالی و آموزش مشارکت دارند و حتی ازدواج بین آنها وجود دارد.
حقانی ادامه داد: با توجه به اینکه جهادی‌ها بسیار به مساله مرزهای بین‌المللی فکر نمی‌کنند و مرزهای جهانی را غیراسلامی می‌دانند اما مساله تنها قبل از توجه نگاه‌هایشان به اروپا و آمریکا، مساله زمان است.
جنرال سید سمیع سادات به عنوان مسئول عمومی امنیت ولایت کابل منصوب شد.
طبق خبرنامه روز (شنبه، ۲۳ اسد) ارگ، بر اساس حکم ریاست جمهوری، محمداشرف غنی، جنرال سمیع سادات به حیث مسئول عمومی امنیت ولایت کابل تعیین کرد.
در این حکم به تمام ارگان‌های دولتی وظیفه سپرده شده است برای تامین امنیت ولایت کابل با موصوف هماهنگی و همکاری نمایند.
پیش از این سمیع سادات به‌عنوان قومندان قول اردوی عملیات‌های خاص تعیین شده بود.
گزارش‌ها حاکی است طالبان شهر مزار شریف، مرکز ولایت بلخ را تصرف کرده‌اند.
شاهدان عینی می‌گویند، نیروهای دولتی به طرف حیرتان عقب‌نشینی کرده‌اند.
یک منبع ارتش سقوط مزار شریف را تایید می‌کند و می‌گوید، عطامحمد نور و مارشال دوستم توسط هلی کوپتر به ازبکستان رفته‌اند.
همزمان گزارش شده نیروهای دولتی قول اردوی ۲۰۹ شاهین را تخلیه کرده‌اند.
رسانه‌ها نزدیک به طالبان نیز ادعا دارند این گروه این قول اردو را تصرف کرده‌اند.
مزار شریف تنها شهر استراتژیک در شمال کشور بود که تاکنون در کنترل دولت قرار داشت.
عطا محمد نور و مارشال دوستم که در این شهر حضور داشتند تاکید می‌کردند که از این شهر تا آخرین رمق حیات دفاع می‌کنند.
طالبان در حاضر بر بیش از ۲۰ ولایت کشور کنترل دارند.