نویسنده: Raha News Agency

صدیق صدیقی، سخنگوی ریاست جمهوری گفت موضوع عدم اجازه به خبرنگاران محلی برای اشتراک در برنامه دیدار رییس جمهور از ولایت پکتیکا به گونه جدی پی‌گیری خواهد شد.

آقای صدیقی در حساب توییتر خود نگاشت موضوع عدم اجازه به خبرنگاران برای اشتراک در نشست رییس جمهو را با دفتر والی پکتیکا در میان گذاشته است.

سخنگوی ریاست جمهوری تاکید کرد این موضوع را به گونه‌ی جدی پیگیری می‌کنند تا از تکرار آن در آینده جلوگیری شود.

در همین حال شماری از خبرنگاران محلی و یک عضوی شورای ولایتی پکتیکا ادعا کردند محافظان رییس جمهور مانع حضور آنان در برنامه دیدار رییس جمهور از این ولایت شدند.

بر اساس گفته‌های خبرنگاران محافظان رییس جمهور به آنان گفتند استفاده از وسایل خبرنگاری در جلسه ممنوع است و آنان نمی‌تواند به عنوان خبرنگار حضور یابند.

افسرخان سلیمان خیل، یکی از اعضای شورای ولایتی پکتیکا نیز در اعتراض به این موضوع به دهن‌ش چسب زده بود.

زلمی خلیلزاد، نماینده ویژه امریکا برای صلح افغانستان روز پنجشنبه هفته گذشته با هر دو تیم مذاکره کننده صلح افغانستان در دوحه ملاقات کرد.

جزئیات ملاقات خلیلزاد با هیات مذاکره کننده دولت افغانستان تاکنون روشن نشده، اما هیاتی از گروه طالبان در دیدار با خلیلزاد یک بار دیگر تاکید کرده که توافقنامه این گروه با امریکا باید مبنای مذاکرات فعلی با هیات دولت افغانستان باشد.

محمد نعیم، سخنگوی دفتر سیاسی طالبان در قطر با اشاره به دیدار هیات طالبان با خلیلزاد، در توییترش نوشته است: «در این دیدار تاکید شد که به توافق‌نامه امضا شده میان امارت اسلامی و امریکا، هر دو جهت التزام داشته باشند و برای عملی‌شدن بیشتر آن تلاش شود.»

به گفته نعیم، ملابرادر آخوند، معاون سیاسی و رئیس دفتر سیاسی طالبان در قطر، شیخ مولوی عبدالحکیم حقانی، رئیس هیات مذاکره‌کننده طالبان و شماری دیگر از اعضای این گروه در دیدار عصر گذشته با خلیلزاد حضور داشته‌اند.

خلیلزاد، نماینده امریکا برای صلح افغانستان تاکنون درباره دیدار دیروز چیزی نگفته است.

سه هفته تلاش بی‌نتیجه

حدود سه هفته از مراسم افتتاحیه مذاکرات صلح افغانستان گذشته است، اما دو طرف روی تدوین اصولنامه مذاکرات بحث دارند. گروه‌های تماس هر دو هیات بیش از ده بار با هم دیدار داشته‌اند، اما به نتیجه ملموسی دست نیافته‌اند.

علت تاخیر هم دو خواسته طالبان گزارش شده است؛ طالبان خواهان آن شده‌اند که مذاکرات براساس توافقنامه این گروه با امریکا صورت گیرد و مذهب حنفی تنها مذهب رسمی در افغانستان باشد، اما دولت افغانستان این دو مورد را نپذیرفته است.

زلمی خلیلزاد دو روز پیش به قطر رفت. او در توییترش نوشت که به منطقه می‌رود تا با طرف‌های دخیل در این روند در مورد مذاکرات صلح به مالکیت و رهبری افغان‌ها و چشم‌انداز‌های افزایش ارتباط منطقه‌ای، تجارت و توسعه پس از توافق صلح گفتگو کند.

خلیلزاد گفت که افغان‌ها و جامعه جهانی به دقت گفتگو‌های صلح دوحه را زیر نظر دارند و انتظار می‌رود که این مذاکرات به سوی تهیه یک نقشه راه برای آینده سیاسی افغانستان و آتش بس دایمی و همه جانبه منجر شود.

شورای عالی مصالحه ملی افغانستان نیز پیش از این ابراز امیدواری کرده بود که سفر خلیلزاد بتواند مشکل پیش‌آمده در تدوین اصولنامه مذاکرات میان هیات‌های دولت و طالبان را حل کند. در حال حاضر هر دو تیم تلاش دارند راه حل سازنده‌ای برای حل اختلافات پیدا کنند.

دو طرف گفته‌اند که اگر هم این روند به درازا بکشد، با شکیبایی این مذاکرات را دنبال خواهند کرد.

در صورت نهایی‌شدن اصولنامه مذاکرات، گام‌های بعدی تعیین برنامه کاری مذاکرات و پس از آن آغاز مذاکرات اصلی خواهد بود.

در دیدار روز گذشته هیات طالبان با خلیلزاد، بار دیگر موضوع رهایی زندانیان مطرح شده است.

دولت افغانستان بر اساس توافقنامه صلح امریکا و طالبان و با هدف آغاز مذاکرات صلح، ۵۵۰۰ زندانی طالبان را رها کرده و در مقابل، طالبان هم یک‌هزار سرباز امنیتی افغان را آزاد کرده‌اند. این روند باید قبل از ۱۰ مارس انجام می‌شد، اما با تاخیر عملی شد.

توافقنامه صلح امریکا و طالبان همچنین دو طرف جنگ افغانستان را ملزم ساخته است که تمام زندانیان یک‌دیگر را رها سازند. گفته می‌شود که در حال حاضر بین هفت هزار تا هشت هزار زندانی طالبان در بند دولت هستند.

خلیل‌زاد درحالی تلاش دارد که بن بست در مذاکرات صلح را بشکند که پیش از این دو تیم مذاکره کننده توافق کرده بودند که مذاکرات را بدون میانجی خارجی پیش می‌برند.

منابع می‌گویند که طالبان در ازای کاهش خشونت و در نتیجۀ آن آتش بس خواهان حکومت موقت هستند. اما برخی خبرنگاران به نقل از رییس جمهور غنی نوشته‌اند که تنها مردۀ مرا از ارگ بیرون کرده می‌توانند.

به نظر می‌رسد تعلل در روند مذاکرات صلح، پالیسی مشترک حکومت و طالبان باشد. حکومت منتظر برگزاری انتخابات امریکا است و طالبان منتظر خروج نیروهای امریکایی از افغانستان. اما رییس شورای عالی مصالحه ملی در صحبت با رسانه‌های غربی اعلام کرده است که انتخابات امریکا تغییری در پالیسی واشنگتن به وجود نمی‌آورد.

در عین حال، کشورهای منطقه و جهان همواره تأکید کرده‌اند که برپایی نظام طالبانی در افغانستان را به رسمیت نخواهند شناخت. تقریباً تمام کشورهای جهان اعلام کرده‌اند که با امارت اسلامی مخالف هستند. طالبان خواهان برپایی امارت به جای جمهوریت در کابل هستند.

تاکنون از تلفات این رویداد گزارش در دسترس نیست.

 عطاالله خوگیانی سخنگوی والی ننگرهار گفت یک عراده موتر بمب‌گذاری شده حوالی ساعت ۱۲:۲۰ دقیقه‌ امروز در نزدیکی ساختمان ولسوالی شینوار منفجر شده است.
آقای خوگیانی افزود براساس معلومات ابتدایی چند مهاجم نیز پس از انجفار موتربمب، از سوی نیروهای امنیتی از پای درآمدند.

سخنگوی ولایت ننگرهار گفت بر اثر این انفجار تاکنون دستکم ۱۳ کشته و بیشتر از ۲۰ تن زخمی شده اند.
سخنگوی والی ننگرهار مشخص نکرد آیا مهاجمان موفق به ورود به ساختمان اداری ولسوالی شده‌اند یا نه.
فرد یا گروهی تا کنون مسئولیت این حمله را بر عهده نگرفته است.

سقوط شدید ارزش ریال، واحد پولی کشور ایران در برابر ارزهای خارجی، این کشور را به مقصد مهمی برای قاچاق ارزهای خارجی به ویژه دالر تبدیل کرده است. تحریم‌های شدید امریکا بر ایران، شرایط دشوار اقتصادی در این کشور و محدود شدن دسترسی ایران به دادوستد خارجی، سبب شده است که شماری از قاچاق‌بران در هرات برای کسب سود بیشتر به قاچاق‌ دالر به ایران روی بیاورند.

اتحادیۀ صرافان هرات هشدار می‌دهد که ادامۀ این وضعیت برای بازار ارز و اقتصاد افغانستان نگران‌کننده است. بهاءالدین رحیمی، رییس اتحادیۀ صرافان هرات می‌گوید که هم‌اکنون روزانه نزدیک به یک میلیون دالر با استفاده از شیوه‌های مختلف به ایران قاچاق می‌شود. آقای رحیمی می‌افزاید که ادامۀ این روند تقاضای بازار برای دالر را در کشور افزایش خواهد داد و بر نرخ مواد اولیه نیز تأثیر منفی به جا خواهد گذاشت.

صرافان می‌گویند که قاچاق‌بران همه‌روز دالر موجود در بازارهای هرات را با استفاده از موترهای ترانزیتی و مسافربری به کشور ایران انتقال می‌دهند؛ اقدامی که اتحادیۀ صرافان هرات را وادار کرده است تا خواستار نظارت و کنترل بیشتر نهادهای امنیتی بر رفت‌وآمد وسایط نقلیه و مسافران در مرز با ایران داشته باشند.

 دالر امریکایی از ارزهای کلیدی در تعیین افزایش و کاهش بهای اجناس در بازار کشور به ویژه بهای ارز افغانی در کشور است. شماری از صرافان هرات نیز نسبت به ادامۀ این روند ابراز نگرانی می‌کنند. گل احمد عزیزی، از صرافان هرات تأکید می‌کند که انتقال دالر به ایران و واردات ریال به هرات، آسیب‌های جدی بر کسب‌وکار اقتصادی هرات به جا خواهد گذاشت؛ روندی که آگاهان اقتصادی نیز ادامۀ آن را برای اقتصاد کشور نگران‌کننده می‌دانند.

طارق عزیز، آگاه مسایل اقتصادی می‌گوید که روند قاچاق ارز به ایران می‌تواند نظام مالی افغانستان را با چالش‌های جدی مواجه بسازد. او خاطرنشان می‌سازد که تأثیرات قاچاق دالر به ایران، سقوط ارزش افغانی در برابر دالر را نیز سرعت خواهد بخشید.

هرچند ادارۀ محلی هرات بحث انتقال دالر به ایران را کاملاً رد نمی‌کند، اما جیلانی فرهاد، سخنگوی والی هرات تأکید می‌ورزد که نیروهای امنیتی موظف هستند تا مانع قاچاق دالر به بیرون از کشور شوند. او یادآور می‌شود که از آغاز سال روان خورشیدی تاکنون چندین نفر به اتهام قاچاق ارز به ایران بازداشت شده‌اند؛ ادعایی که ظاهراً با گزارش کارکرد نیروهای امنیتی همخوانی ندارد. عبدالاحد ولی‌زاده، سخنگوی فرماندهی پولیس ولایت هرات می‌گوید که در سال روان خورشیدی هیچ فردی به این اتهام بازداشت نشده است.

هم اکنون یک دالر امریکایی در بازارهای داخلی ایران به حدود ۳۰۰ هزار ریال معادل ۳۰ هزار تومان خرید و فروش می‌شود. ارزش ریال در برابر دالر در هفته‌های پسین سقوط شدیدی را تجربه کرده است. در بازار هرات نیز یک دالر کمی و بیش از ۷۷ افغانی و یک هزار تومان ایران نیز ۲/۶۰ افغانی خرید و فروش می‌شود.

انتظار می‌رود دولت افغانستان هرچه زودتر سازوکار کنترل مرزها و جلوگیری از قاچاق ارز را مورد بازنگری قرار دهد. اقدامی که در صورت تعلل، به گفتۀ آگاهان امور اقتصادی و اتحادیۀ صرافان هرات، اثرات ناگوار و جبران‌ناپذیری را روی اقتصاد مردم و نظام مالی کشور برجای خواهد گذاشت.

نشانه

این اعلامیه از سوی سازمان‌های هزاره‌اینترنشنال، شورای هزاره‌های بریتانیا، شورای جهانی هزاره، خدمات بشری هزاره‌های کانادا، بنیاد شهید مزاری استرالیا، موسسه صلصال سوید، مرکز پژوهشی هزاره، مرکز فرهنگی هزاره در هامبورگ، موسسه فرهنگی کاتب در دانمارک و شبکه‌هزاره‌های اسماعلیه در کانادا منتشر شده است.

در این اعلامیه، با آن که آغاز مذاکرات بین‌الافغانی در دوحه یک گام مثبت برای برقراری صلح و ثبات دایمی در افغانستان عنوان شده اما تذکر یافته است که در گفتگوهای صلح باید اطمینان حاصل شود که از حقوق‌بشر، عدالت، آزادی‌های دینی و عقیدتی، حاکمیت قانون و برابری تمام شهروندان افغانستان محافظت می‌شود.

جامعه دیاسپورای هزاره موضوعات چون به رسمیت شناختن،شمولیت، امنیت، دیموکراسی، مساوات و حسابدهی را در مذاکرات صلح مهم دانسته و گفته که هایت گفتگو کننده حکومت افغانستان باید آن را مورد توجه قرار دهند.

در اعلامیه آمده است: ” تمام شهروندان افغانستان از فرصت‌های مساوی مشارکت در تمام امور کشوری، به شمول انتخاب کردن و انتخاب شدن به پست‌های سیاسی در هر سطحی براساس اصول دموکراتیک جهانی باید برخوردار باشند.”

همچنان در ماده اول این اعلامیه از هیات مذاکره کننده حکومت افغانستان خواسته شده که باید اطمینان دهند که از حقوق اساسی و نگرانی‌های امنیتی هزاره‌ها، به عنوان یک گروه قومی و فرهنگی در جریان مذاکرات صلح محافظت می‌شود.

در عین حال تذکر داده شده است که باید حقوق و آزادی های مذهبی هزاره‌ها، همان‌طور که در قانون اساسی فعلی افغانستان  شناخته شده است در مذاکرات صلح به رسمیت شناخته شود و فرصت‌های آن‌ها به عنوان شهروندان مساوی در افغانستان به خاطر عقیده شان محدود نشود.

‌بر اساس اعلامیه در توافق‌ صلح، باید شمولیت هزاره‌ها و دیگر گروه‌های قومی در ساختار حکومتی و سیستم سیاسی پسا-صلح تضمین شود.

اعلامیه افزوده که حکومت افغانستان و جامعه بین‌الملل که از تلاش‌های و مذاکرات صلح حمایت می‌کنند باید برنامه‌های لازم را جهت محافظت از گروه‌های قومی-مذهبی مانند هزاره‌ها در مقابل تهدیداتی که اساس مذهبی دارند، روی دست گیرند.

همین طور جامعه هزاره بر یک نظام دموکراتیک جهت حفظ توازن میان شهروندان تاکید کرده و گفته است که سیستم سیاسی‌ای پشتبانی می‌کند که به اساس انتخابات آزاد و منصفانه استوار باشد و تمام شهروندان حقوق و فرصت‌های مساوی برای انتخاب نمایندگان و رهبران حکومت‌شان را داشته باشند.

 باید میکانیزم حساب‌دهی قبل از مذاکره و الزام‌آور از لحاظ قانون وجود داشته باشد تا حقوق و امنیت هزاره‌ها را تضمین کرده و طرزالعمل‌های اساسی و روشن را ارایه کند و مشخص سازد در صورتی که تخطی و سرپیچی از تعهدات حقوق‌بشری توسط جناح طالبان صورت گیرد، چه مواردی می‌تواند تطبیق این میکانیزم‌ها را به پیش برد.

در ماده ششم این اعلامیه با اشاره به حساب‌دهی گفته شده است که کمک‌های بین‌المللی پس از این باید به حفاظت و حمایت از حقوق گروه‌های اجتماعی آسیب‌پذیر و محروم مشروط باشد.

در اخیر این اعلامیه اضافه شده که  طالبان از قوانین حقوق‌بشری بین‌المللی اطاعت نکرده‌ و به آن احترام نمی‌گذارند این گروه باید تمام معاهدات و اسناد مرتبط به قوانین حقوق‌بشری بین‌المللی که افغانستان امضا کرده است را به رسمیت بشناسند.

به این ترتیب از جامعه بین‌المللی که در پروسه صلح دخیل اند خواسته شده است که اطمنان دهند که ارزش‌های حقوق‌بشری در جریان مذاکرات صلح حفظ می شود و در صورتی که این ارزش ها از سوی طالبان نقض گردد، پاسخگو خواهند بود.

این در حالی است که یکی از خواست های اساسی طالبان در مذاکرات بین‌الافغانستان حل مشکلات بر اساس فقه حنفی و رد مذهب جفعری است.

رئیس پارلمان ارمنستان از دبیرخانه‌ مجمع پارلمانی سازمان پیمان امنیت جمعی رسما خواست که روند لغو عضویت افغانستان در این سازمان را آغاز کند.

براساس این گزاش، این خواست ارمنستان در پاسخ به اعلامیۀ افغانستان در پیوند به منازعه میان این کشور با آذربایجان مطرح گردید.

وزارت خارجه‌ افغانستان در اعلامیه‌ای از درگیری‌ میان ارمنستان و جمهوری آذربایجان در منطقه‌ «نگورنو – قره‌باغ» ابراز نگرانی کرده و گفته بود: «منطقه‌ نگورنو – قره‌باغ به‌عنوان بخشی از آذربایجان در سطح بین‌المللی به رسمیت شناخته شده است. افغانستان خواهان ختم اشغال نگورنو – قره‌باغ بوده، در این راستا از تلاش‌های مردم و دولت آذربایجان و سایر ملل جهان پشتیبانی می‌کند.»

شایان ذکر است که از روز یکشنبه و علی‌رغم فراخوان‌های بین المللی برای آتش‌بس،‌ درگیری‌های‌ میان نیروهای آذربایجان و ارمنستان حول مسأله اقلیم ناگورنو قره‌باغ همچنان ادامه دارد.

این درگیری‌های نظامی میان ارمنستان و جمهوری آذربایجان که از سال 2016 تاکنون شدیدترین بوده مجددا نگرانی‌ها درباره ثبات در منطقه قفقاز جنوبی که محل عبور خطوط نفت و گاز به بازارهای جهانی است را افزایش داده است.

رئیس جمهوری ایالات متحده در عین حال با انتشار یک پیام ویدئویی تاکید کرد حالش «خوب» است. او در این پیام کوتاه گفت: «مایلم از همه به خاطر حمایت خارق العاده شان تشکر کنم. فکر کنم که حالم خیلی خوب است اما می خواهیم مطمئن شویم که همه چیز خوب پیش می رود.»

چهل و پنجمین رئیس جمهوری آمریکا دقایقی پس از انتشار این پیام ویدئویی در حالی که ماسک به صورت زده بود با عبور از حیاط کاخ سفید سوار بالگردی شد که او را به بیمارستان والتر رید در حومه واشنگتن منتقل کرد.

دونالد ترامپ، ۷۴ ساله، جمعه شب از این داخل این بیمارستان نیز در صفحه توئیتر خود نوشت: «فکر کنم حالم خوب است! از همه ممنونم! با عشق!»

کیلی مک انینی، سخنگوی کاخ سفید گفته است رئیس جمهوری آمریکا چند روز آینده را در بیمارستان سپری خواهد کرد. به گفته وی انتقال دونالد ترامپ به بیمارستان به توصیه کارشناسان پزشکی و براساس «رعایت کامل جوانب احتیاطی» صورت گرفته است.

سخنگوی کاخ سفید افزود دونالد ترامپ وظایف خودش را از بیمارستان والتر رید که دفتر کار ویژه ای برای رئیس جمهوری آمریکا در داخل آن در نظر گرفته شده است انجام خواهد داد.

زلمی خلیل‌زاد، نمایندۀ ویژۀ امریکا در امور صلح افغانستان می‌گوید ایالات متحده از تلاش‌ها برای حفظ حقوق زنان در روند صلح حمایت می‌کند.

آقای خلیل‌زاد بامداد امروز (شنبه، دوازدهم میزان) در برگۀ توییترش نوشت ایالات متحدۀ امریکا برای دفاع از حقوق زنان در افغانستان از تلاش‌های اعضای زن هیأت مذاکره‌کنندۀ صلح دولت افغانستان حمایت می‌کند.

آقای خلیل‌زاد پس از دیدار با شماری از اعضای هیأت مذاکره‌کنندۀ دولت افغانستان گفت: «زنان مذاکره‌کننده با طالبان برای دفاع از حقوق زنان افغانستان و پایان جنگ در افغانستان مصمم هستند و ما(امریکا) در کنار آنان ایستاده‌ایم.» نمایندۀ ویژۀ امریکا در امور صلح کشور همچنین تلاش‌های هیأت مذاکره‌کنندۀ دولت افغانستان در گفت‌وگو با گروه طالبان را ستایش کرد.

این در حالی است که آقای خلیل‌زاد نزدیک به بیست روز پس از آغاز گفت‌وگوهای مستقیم صلح میان هیأت‌های مذاکراتی دولت افغانستان و گروه طالبان به دلیل کندی در پیشرفت این گفت‌وگوها به قطر سفر کرده است.

آقای خلیل‌زاد در دو روز گذشته  با هیأت‌های مذاکراتی دولت افغانستان و گروه طالبان به شکل جداگانه ای دیدار کرده است. انتظار می‌رود پس از میانجی‌گری نمایندۀ امریکا بُن‌بست در گفت‌وگوها شکسته شود.

از میان حاکمانی که بعد از سقوط داوود خان توسط کمونیست‌های افغانستان بر سر کار آمدند، نجیب الله احمدزی آخرین رئیس جمهور دوران قبل از مجاهدین، شخصیت چند وجهی و قابل تاملی دارد. اگر به خاطره جمعی مردم افغانستان مراجعه کنیم، به طور عموم کودتای کمونیست ها در کشور را عامل اصلی بدبختی کشور و به میان آمدن وضعیت فعلی می دانند. نگاه مردم به حاکمانی چون تره‌کی، امین و ببرک کارمل یکسره منفی و همراه با نارضایتی است. اما وقتی سخن از داکتر نجیب‌الله به میان می‌آید، دیدگاه‌ها متفاوت شده و عده‌ای او را شریک جنایات کمونیست ها می دانند و بخش دیگر مردم او را قهرمان می پندارند. اغلب مردم افغانستان دوران سلطه کمونیست‌ها را دوران اختناق و سرکوب مردم توسط نیروهای بدنام خاد می دانند که از قضا نجیب الله احمدزی هم زمانی رئیس این نهاد خوفناک دولتی بود. اما با پیروزی مجاهدین و به دنبال آن جنگ خانمانسوز داخلی و روی دادن اتفاقات به مراتب وحشتناک‌تر از دوران نجیب‏، تیر امید مردم به سنگ خورده و با دیدن اعمال مجاهدین، به نوعی نگاههای مردم را در قبال کمونیست‌ها دچار تغییر کرد.

در حقیقت مردم ما با دیدن وضعیت بدتری که مجاهدین ایجاد کردند‏، نگاه‌هایشان به وضعیت بد قبل از مجاهدین تلطیف شده و زندگی در دوران نجیب‌الله را به مراتب بهتر از وضعیت پسا کمونیسم می دانستند. عامل دیگر محبوبیت نجیب در میان قشر جوان کشور، سخنرانی‌های مصلحت‌جویانه اواخر دوران حکومت او و پیش‌بینی های دقیقی بود که در مورد آینده مجاهدین و آغاز هرج و مرج در کشور انجام داد و اتفاقا اغلب آن پیش‌بینی ها درست از آب در آمدند. نجیب‌الله اگر در میان یک نسل پیشتر افغانستان محبوبیتی نداشته باشد‏، برای نسل جدید افغانستان که بعد از سطه کمونیست‌ها و در اوج وحشت و خشونت در کشور به دنیا آمده اند، چهره متفاوتی است. شنیدن سخنان ملی‌گرایانه نجیب، ترک نکردن خاک افغانستان و در آخر کشته شدنش توسط طالبان به نمایندگی از پاکستان، از او چهرۀ وطن‌پرست و قهرمانی به نمایش می گذارد. از این رو شخصیت و محبوبیت نجیب‌الله احمدزی وجه خاکستری ندارد و او یا مخالفان سرسخت دارد یا طرفداران مشتاق. جوانان عموما هواخواه او اند و نسل
پیشین کشور هم در حمایت و تنفر از او یک دست نیستند.

با توجه به اینکه اکثر جمعیت کشور را نسل جوان تشکیل می‌دهند، اخیرا دولت اشرف غنی در صدد بهره برداری از این موضوع برای جلب محبوبیت بر آمده و محب الله محب مشاور امنیتی رئیس جمهور بر قبر نجیب ادای احترام کرده و دولت برنامه‌ای برای بزرگداشت از سالروز کشته شدن نجیب در کابل تدارک دیده بود که با مخالفت برخی از مجاهدین سابق روبرو شده و مراسم برگزار نشد.

جدی‌ترین مخالفت‌ها از سوی گلبدین حکمتیار رهبر حزب اسلامی و طرفداران او انجام شد. هزاران تن اطرفداران حکمتیار با ریختن در خیابانهای کابل و بستن مسیر تالار لویه جرگه، عملا مانع انجام این بزرگداشت شدند. لغو مراسم را می توان از معدود دستاورد‌ها و پیروزی های سیاسی اخیر حکمتیار دانست. او از رهبرانی است که سیاست‌های ناکام و جنجالی زیادی را در طول دوران مبارزات سیاسی خود به نمایش گذاشته است. گلبدین حکمتیار فعالیت های سیاسی اش را از دوران داوود خان و زمانی که دانشجوی دانشکده مهندسی دانشگاه کابل بود، آغاز کرده ولی بعدا مجبور شد تا همراه با دیگر سران مجاهدین به پاکستان بگریزد. در دوران جهاد‏ علیه شوروی، رهبر حزب اسلامی و پرقدرت ترین جریان سیاسی نظامی کشور بود و بیشترین حمایت را در مقابل نیروهای کمونیست ازسوی کشورهای غربی و عربی دریافت می کرد. بعد از روی کار آمدن مجاهدین، حکمتیار بازهم علم مخالفت برداشت و با موشک باران کابل، ویرانی های زیادی را به‌بار آورد. با روی‌کار آمدن طالبان، از اهمیت حزب اسلامی و جایگاه سیاسی نظامی حکمتیار به سرعت کاسته شده و اغلب نیروهای او جذب بدنه طالبان شدند. گلبدین حکمتیار به ناچار به تبعیدی خودخواسته تن داد و به ایران پناه برد سالها در تهران زندگی کرد. بعد از حمله آمریکا به افغانستان، او با اعلام حمایت از طالبان، از ایران خارج شد و در صف مخالفین مسلح دولت درآمد. تا اینکه بعد از مدتی اختفا، با امضای توافقنامه‌ای با دولت غنی، دست از مخالفت مسلحانه با دولت کشیده و به کابل آمد.

دوران زندگی سیاسی حکمتیار همیشه مخالفت با دولت‌های حاکم بوده و هیچگاه نتوانسته است که جایگاه تثیبت شده و مشخصی را در حکومت‌ها داشته باشد. او برای رسیدن به قدرت به هر چیزی چنگ می زند. گاهی با اظهار نظرهای قومگرایانه و پوپولیستی در صدد جذب هوادار از میان ناسیولیست‌های افغانستان است. بعضی اوقات در صدد بهره‌برداری از تفاوت‌های مذهبی کشور و دامن زدن به آن است تا بلکه بتواند باعث جذب هوادار از این طریق گردد. او با وجودی که رشته مهندسی در دانشگاه را نیمه‌کاره رها کرده است، اما با تعجب، بدون آموزش در مدارس دینی و فراگیری زبان عربی، تفسیر قرآن هم نوشته است! این موضوع به خوبی نشان می دهد که حکمتیار چگونه به دنبال فرصتی است تا از هر طریق ممکن ، خود را مطرح کرده و در پیش چشم مردم مسلمان افغانستان، جایگاه از دست رفته اش را دوباره احیا کند. در لابلای واکنش های سیاسی او، گاهی به اکت‌های وطن‌پرستانه و رفتار‌های ملی گرایانه هم بر می خوریم که بسته به وضعیت و جو حاکم بر کشور، از خود بروز می‌دهد تا بلکه از این طریق هم خود را مطرح کند.

مخالفت با برگزاری بزرگداشت از سالروز کشته شدن داکتر نجیب‌الله احمدزی از سوی حکمتیار بدون شک ریشه در همین تفکر دارد. او با ایجاد هیاهو در صدد جلب توجه مردم به خویشتن و به نمایش گذاشتن چهره جهادی و وفادار به ارمانهای جهاد مردم افغانستان است. از سوی دیگر، رهبر حزب اسلامی افغانستان می خواهد به حکومت و کشورهای جهان هم نشان بدهد که او و طرفدارانش به رفتارهای مدنی و مسالمت آمیز و نمایش مخالفت خود با دولت حاکم با راهپیمایی و پرهیز از خشونت پایبند است و حضور در خیابانها را بر حضور در سنگر و کوهها ترجیح داده است. عامل سوم، نشان دادن تعداد طرفدارانش در کشور و نمایش وزنه سیاسی و قدرت نفوذ خود در میان مردم به حکومت و جهانیان است. این سه نکته می تواند توضیح دهد که چرا حکمتیار از طرفدارانش خواسته که به خیابان بیاید.

گلبدین حکمتیار هیچ گاه مخالف برگزاری بزرگداشت از داکتر نجیب الله به خاطر عملکرد خشن کمونیست‌ها در کشور نمی تواند باشد. زیرا چه همه مردم افغانستان می دانند که تعداد شهروندانی که در موشک باران کور کابل از سوی حکمتیار کشته شده و ظلم و ستمی که از سوی او و دیگر هم‌قطارانش بر مردم رفته است، اگر بیشتر از قربانیان دوران حکومت نجیب نباشد، به هیچ وجه کمتر نیست.

خامه پرس

 مسوولان امنیتی ولایت کاپیسا می‌گویند در نتیجه کمینِ جنگ‌جویان گروه طالبان در ولسوالی کوهبند این ولایت، دو سرباز پولیس جان باخته و دو سرباز دیگر زخمی شده‌اند.

عبدالشایق شورش، سخنگوی فرماندهی پولیس ولایت کاپیسا گفت کاروانِ نیروهای پولیس ساعت ۱۰:۳۰ جمعه‌شب هنگام گشت‌زنی در ساحه «توغ» ولسوالی کوهبند به کمین گروه طالبان برخوردند.

شورش افزود در این درگیری‌ها، یک عضو گروه طالبان نیز کشته شده است.

کوهبند از ولسوالی‌های کوهستانی کاپیسا است که در ۱۵ کیلومتری شمال‌شرق شهر محمودراقی واقع شده است.

در این اواخر ناامنی در این ولسوالی گسترش یافته است و در چندین مورد درگیری بین نیروهای دولتی و طالبان به این نیروها تلفات وارد شده است.

روسیه اعلام کرد در راستای مبارزه با ویروس کرونا به وزارت صحت عامۀ افغانستان کمک می‌کند.

طبق اعلامیۀ رسمی دولت روسیه، در یک اقدام بشردوستانه و مردمی 45 میلیون روبل برای خرید تجهیزات بهداشتی، از جمله ماسک و محصولات ضد عفونی به جمهوری اسلامی افغانستان و جمهوری آنگولا اختصاص داده است.

بر اساس اطلاعات رسمی، دست‌کم 39 هزار نفر در افغانستان به کرونا مبتلا شده‌اند. از این میان، حدود 1500 تن جان باخته و 32 هزار تن بهبود یافته‌اند.

مقامات افغانستان از موج دوم شیوع ویروس کرونا در فصل زمستان ابراز نگرانی 

کرده و از مردم خواسته‌اند که مقررات بهداشتی را رعایت کنند.

رهبر کوریای شمالی برای رئیس جمهور امریکا و بانو این کشور آرزوی سلامتی و شفای عاجل کرد.

کیم جونگ اون، رهبر کوریای شمالی در واکنش به خبر بستری شدن دونالد ترامپ و همسرش به علت کرونا به کاخ سفید نامه فرستاد.

در این نامه آمده است: «من خبر غیرمنتظره ای دریافت کردم، که تست شما و همسر شما مثبت اعلام شد، من برای شما و خانواده تان نامه همدردی ارسال می کنم. برای شما و همسر شما از صمیم قلب آروزی سلامتی و شفای عاجل خواهانم.»

روز گذشته، دونالد ترامپ با انتشار پیامی در توئیتر نوشت: «تست کووید-19 من و بانوی اول مثبت بوده است. ما بلافاصله قرنطینه و روند درمان و بهبود را شروع می کنیم. ما این مسئله را با هم پشت سر خواهیم گذاشت.»

صدیق صدیقی سخنگوی ریاست جمهوری گفت رئیس جمهور در سفر به ولایت پکتیکا وضعیت عمومی این ولایت را بررسی خواهد کرد.

یک هیات عالی رتبه رئیس جمهور غنی را در این سفر همراهی می کند.

آقای غنی در این سفر با مسئولین ملکی و نظامی، بزرگان، متنفذین، علما، زنان، جوانان و اقشار مختلف مردم این ولایت دیدار خواهد کرد.

عبدالله عبدالله، رییس شورای عالی مصالحه ملی از ارتش پاکستان خواست با اعمال فشار بر گروه طالبان سبب کاهش خشونت ها در افغانستان شوند.

خبرگزاری آسوشیتد پرس گزارش داد عبدالله عبدالله به ارتش پاکستان گفته است باید از نفوذ خود بر گروه طالبان برای تحت فشار قرار دادن این گروه جهت کاهش خشونت ها در افغانستان استفاده کند.

رییس شورای عالی مصالحه ملی همچنان گفته اولین هدف دو کشور همسایه (افغانستان و پاکستان) استقرار صلح در افغانستان است.

آقای عبدالله همچنان گفت مقامات افغانستان نه تنها از پاکستان بلکه از واشنگتن نیز خواسته‌اند تا طالبان را وادار به کاهش خشونت کند.

به گفته رییس شورای مصالحه ملی، اکنون زمان آن فرا رسیده است که طالبان پای‌بندی خود را به صلح نشان دهند و خشونت را به میزان قابل توجهی کاهش دهند.

وی در حالی از ارتش پاکستان درخواست اعمال فشار بالای گروه طالبان کرده است که این کشور خود به حمایت طالبان متهم شده است.

در عین حال گروه طالبان مدعی شده اند که به خشونت‌ها در افغانستان کاهش داده اند و حملات در شهرهای بزرگ را متوقف کرده است.

پس از محکومیت شلیک راکت به سوی پایگاه نظامیان آمریکایی در نزدیکی فرودگاه اربیل در اقلیم کردستان عراق، حشد شعبی اعلام کرد که مسئول این حمله نیست.

شامگاه چهارشنبه چند راکت به نزدیکی فرودگاه بین‌المللی اربیل اصابت کرد. به گزارش آسوشیتدپرس، سامانه دفاع موشکی پاتریوت نیروهای ائتلاف، ۶ راکت را در آسمان رهگیری و منهدم کرده است.

رسانه‌های عراقی می‌گویند سه موشک در مناطق غیرمسکونی فرود آمده و خسارات جانی در پی نداشته است.

خبرگزاری فرانسه بدون ارائه توضحیات بیشتر گزارش کرد که ستاد فرماندهی یکی از گروه‌های مخالف کُرد ایرانی هدف این حمله قرار گرفته است. با این حال نزدیکی این محل به پایگاه ائتلاف بین‌المللی مبارزه با داعش به رهبری ایالات متحده، باعث بروز تنش بی‌سابقه میان اقلیم کردستان و حشد شعبی شده است.

اداره مبارزه با تروریسم کردستان عراق با انتشار بیانیه‌ای اعلام کرد که هدف این حمله مقر نیروهای آمریکایی بوده است. در این بیانیه، اقلیم کردستان برای نخستین بار مستقیما حشد شعبی را به حمله به نیروهای خارجی در این منطقه متهم کرد. در این بیانیه آمده است راکت‌ها که از استان نینوا به سوی اربیل شلیک شده است.

هوشیار زیباری، وزیر پیشین امور خارجه عراق و چهره پرنفوذ سیاست اقلیم کردستان، با انتشار پیامی در توییتر نوشت: «یک تنش جدید برای بی‌ثبات کردن امنیت عراق و کردستان از سوی همان گروه‌هایی که به سفارت ایالات متحده در بغداد شلیک می‌کنند.»

تنش در فضای سیاسی عراق درحالی بالا می‌گیرد که مایک پمپئو وزیر امور خارجه آمریکا روز چهارشنبه اعلام کرد در صورت متوقف نشدن حملات موشکی به پایگاه‌ها و اماکن دیپلماتیک ایالات متحده در عراق، نیروهای نظامی و کارکنان دیپلماتیک آمریکایی را از این کشور خارج می‌کند. دولت عراق از احتمال عملی شدن این تهدید ابراز نگرانی کرده است.

حشد شعبی بامداد پنجشنبه با انتشار بیانیه‌ای ضمن رد مسئولیت این حمله، اعلام کرد تحقیقات درباره خودرویی که راکت‌ها از سوی آن شلیک شده را آغاز کرده است.

ارتش عراق، نیروهای حشد شعبی و در برخی موارد پیشمرگه‌های اقلیم کردستان در ماه‌های اخیر و برای از بین بردن بازمانده‌های جنگجویان داعش در مناطق مختلف عراق عملیات مشترک انجام داده اند.

عبدالله عبدالله، رئیس تیم مذاکره‌کننده صلح افغانستان پیش از ترک پاکستان از احساس مثبتش پس از سفر به این کشور خبر داد.

آقای عبدالله روز سه‌شنبه ۲۹ سپتامبر در راس هیات مذاکره کننده صلح افغانستان به پاکستان سفر کرد. وی در این سفر با برخی مقام‌های سیاسی پاکستان از جمله نخست وزیر و وزیر امور خارجه دیدار کرد.

او پیش از ترک پاکستان در گفت‌وگو با خبرگزاری فرانسه گفت: «با حس مثبتی این کشور را ترک می‌کنم، روزهای نخست یافتن، زبان مشترک برای ما چالش بود، البته ما به یک زبان حرف می‌زنیم منظورم نحوه برقراری ارتباط است. الان اوضاع خوب پیش می‌رود و خوشبختانه بر تنگناهای اخیر نیز پیروز خواهیم شد.»

آقای عبدالله پیش از این گفته بود که زمان آن فرا رسیده است تا دو کشور همسایه از «شعارها و بیانیه‌های کهنه و تئوری‌های توطئه‌ای که ما را عقب نگه داشته است» دست بردارند.

سفر عبدالله عبدالله در یک زمان حساس در تاریخ افغانستان صورت گرفته است چراکه تیم مذاکره‌کننده منصوب دولت در قطر در حال مذاکره با طالبان برای پایان دادن به جنگ داخلی است.

مسئولان محلی در ولایت هرات تأیید می‌کنند که در پی وقوع یک حادثه‌ی ترافیکی در ولسوالی کهسان این ولایت پنج نفر جان باخته‌اند.

جیلانی فرهاد، سخن‌گوی والی هرات گفت این رویداد حوالی ساعت ۱۰:۰۰ صبح امروز (پنج‌شنبه، ۱۰ میزان) در مسیر شاه‌راه هرات – اسلام‌قلعه در مربوطات ولسوالی کهسان رخ داده است.

آقای فرهاد افزود که چهار نفر دیگر نیز در این رویداد زخمی شده‌اند. زخمیان هم‌اکنون برای درمان به شفاخانه منتقل شده‌اند.

به گفته‌ی او، این رویداد ناشی از برخورد یک موتر مسافربری نوع «سراچه» با یک موتر نفت‌کش بوده است.

این دومین حادثه‌ی ترافیکی در جریان امروز در ولایت هرات بوده است. حوالی ساعت حوالی ساعت ۶:۰۰ صبح در منطقه‌ی «میرحله»‌ی ولسوالی ادرسکن‌ در برخورد یک موتر نوع «فلانکوچ» با یک موتر نوع «۴۰۴» ۱۱ نفر کشته و شش نفر زخمی شدند.

سرعت زیاد، بی‌پروایی رانندگان به قواعد ترافیکی و کم‌عرض‌بودن شاه‌راه‌ها از دلایل اصلی وقوع حادثات ترافیکی در ولایت هرات می‌باشد.

شارژدافر سفارت ایالات متحده در کابل با اشاره به سپری‌شدن حدود سه هفته از آغاز مذاکرات میان هیات مذاکره کنندۀ جمهوری افغانستان و گروه طالبان می‌گوید رسیدن به صلح تصمیم دوجانب است.

راس ویلسن روز پنجشنبه اول اکتوبر (۱۰ میزان) به خبرنگاران گفت دوجانب (حکومت افغانستان و طالبان) تصمیم گرفته اند که روند را به رهبری و مالکیت افغان‌ها و بدون میانجی به پیش ببرند.

او افزود دیدگاه ایالات متحده و دیگر کشورها این است که افغانستان را حمایت کنند؛ امار رسیدن به صلح وابسته به تصمیم دوجانب است.

آقای ویلسن گفت: «ما و دیگران (دیگر کشورها) آماده ایم که کمک کنیم. ما علاقمندی به تحمیل راه حل و تحمیل خودمان بر روند را نداریم.»

این موضوع در حالی مطرح می‌گردد که زلمی خلیلزاد، نمایندۀ ویژه ایالات متحدۀ امریکا در امور مصالحۀ افغانستان روز سه شنبه سفرش را برای صلح افغانستان به دوحه و منطقه آغاز کرد.

از آغاز نشست افتتاحیه میان هیات‌های جمهوری اسلامی افغانستان و گروه طالبان حدود سه هفته سپری می‌شود؛ اما دو طرف تا اکنون نتوانسته اند که موارد اختلافی را حل کنند.

وزارت دولت در امور صلح افغانستان گفته است گفتگوها برای رسیدن به یک توافق نظر و حل نکات اختلافی جریان دارد.

این گفتگوها امیدواری‌ها را در افغانستان بیشتر ساخته است. برخی کارشناسان به این نظر اند که اصول رفتاری جامع برای مذاکرات، زمینه را برای گفتگوهای رسمی آسان‌تر می‌کند.

محمد رضا بهرامی سفیر سابق جمهوری اسلامی ایران در کابل در توییت تازه خود نوشت: «در توافق دوحه از حکومت و ساختار فعلی در افغانستان عبور و «حکومت اسلامی جدید پساتوافق افغانستان» مطرح شده است. بر این اساس مقاومت فعلی برای ‌عدم‌پذیرش این توافق به عنوان محور و اساس مذاکرات بین‌الافغانی، یعنی مبارزه و مقاومت برای بقای ساختار و حفظ تمامی دستاوردهای دو دهه اخیر».
این توییت تا حد زیادی دلایل اختلاف‌نظر‌ها و به نتیجه نرسیدن گروه تماس را مشخص می‌کند. در یک هفته گذشته، گروه تماس از هر دو طرف با این که خبر از پیشرفت گفت‌وگو‌ها می‌دادند اما موارد اختلافی زیادی را نیز طرح کردند. مهم‌ترین مورد اختلافی میان گروه‌‌های گفت‌وگو کننده طالبان و دولت افغانستان، بحث نگرش به مذاکرات از منظر فقه حنفی است. طالبان اصرار دارند تا تمامی روند مذاکرات در چارچوب نظریات فقه حنفی مطرح شود. این به معنای آن است که دولتی که حاصل مذاکرات صلح برای آینده باشد، هیچ‌گونه حق و مشروعیت سیاسی به مذاهب دیگر در افغانستان نخواهد داد. در حال حاضر در کنار پیروان مذهب تسنن حنفی، پیروان مذاهب دیگر از جمله شیعه جعفری، شیعه اسماعیلی، پیروان تسنن شافعی و مذاهب دیگر نیز در افغانستان حضور دارند. از سوی دیگر اقلیت هندو باوری نیز در افغانستان هستند که روز به روز کاهش پیدا می‌کنند. در حال حاضر دو فرقه مذهبی با اکثریت پیروان در افغانستان زندگی می‌کنند؛ پیروان مذهب [اهل]سنت جماعت امام ابوحنیفه که آنان را حنفی می‌گویند و پیروان تشیع جعفری که آنان را اثنی عشری یا دوازده امامی می‌خوانند. حالا طالبان تلاش دارند تا در نخستین گام، چارچوب مذاکرات را با این قید تنگ‌تر کنند که مبنای تمامی گفت‌وگو‌ها فقه حنفی باشد. دولت افغانستان اما با این دیدگاه موافق نیست. گروه تماس دولت افغانستان پیشنهاد داده است که مذاکرات بر اساس فقه حنفی پیش برود با این قید که پیروان مذاهب دیگر در تمامی اعمال و افکار خود کاملاً آزاد باشند. اما طالبان این پیشنهاد را نمی‌پذیرند. از دید طالبان پیروان تشیع می‌توانند در چارچوب فعالیت‌های مدنی کاملاً آزاد باشند. اما در حوزه سیاست سلطه تنها از آن فقه حنفی باشد. به این معنا که در حکومت پساتوافق، هیچ پیرو مذهب تشیع نمی‌تواند به مدارج عالی سیاسی در افغانستان برسد. اما این مسئله تنها دلیل اصرار طالبان نیست. طالبان با زیرکی زیاد بحث فقهی کردن مذاکرات را پیش کشیده‌اند. زیرا در این صورت وقتی بحث‌ها زیر چتر نگرش‌های فقهی شکل بگیرد، خود به خود مسئله (ولایت عام) که یک بحث فقهی حنفی‌ها در مورد ساختار دولت است مطرح می‌شود. طبق این نظریه در اسلام حوزه اقتدار را ولایت عام می‌دانند و این ولایت عام که مبتنی بر شریعت اسلامی است، شامل تمام صنوف و تشکل‌های دیگر است. اصول نظری نظام سیاسی اسلام این امکان را مشخص می‌کند که شریعت چگونه ولایت دولت را عام و فراگیر مشخص می‌کند و از طرف دیگر، مقررات و در اصطلاح ولایت‌های خاص این تعمیم را برنمی‌تابند.
در چنین وضعیتی نخستین چیزی که قربانی خواهد شد، جمهوریت به عنوان یک اصل دنیای حکومتی است. با توجه به این که زیر ساخت‌های جمهوریت بر مبنای سکولاریزم بنیاد شده است، این مسئله در تضاد با مباحث فقهی قرار می‌گیرد و خود به خود از بحث حذف می‌شود. این مسئله را دولت افغانستان و تیم مذاکره‌کننده دولت به خوبی متوجه شده‌اند و حتی توییت سفیر سابق جمهوری اسلامی ایران در کابل نیز دال بر این است که طالبان به هر صورت ممکن می‌خواهند جمهوریت را دور بزنند. کنار گذاشتن اصل جمهوریت، تمامی دستاورد‌های ۱۹ سال اخیر را در افغانستان را از بین خواهد برد و دموکراسی در مقابل اقتدار فقهی عقب‌نشینی خواهد کرد. در اندیشۀ اسلامی قوانین و مقررات دولت‌ها آمرانه است به این معنا که متصدیان امور دولتی یا همان ولایت عامه از یک‌ طرف مفسر شریعت تلقی می‌شوند و از جانب دیگر، قانون‌گذارند. در شریعت اسلامی علاوه بر نص قرآن و سنت که منبع مورد اتفاق قوانین شناخته می‌شود، منابع دیگری مانند اجماع و قیاس نیز اهمیت دارد که دست نهادهای دولتی را باز می‌گذارد تا این که با توجیه و استفاده از این منابع بتوانند به وضع و قانون‌گذاری بپردازند. اینجاست که همه‌‌ خواسته‌های طالبان مو به مو اجرا خواهد شد. تیم مذاکره‌کننده دولت افغانستان باید بداند که عقب‌نشینی در مقابل این خواسته طالبان، می‌تواند آنان را تا آخرین قدم به نفع طالبان عقب ببرد. به همین دلیل حتی جمهوری اسلامی که با طالبان رابطه خوبی دارد هم نگران این دیدگاه طالبان در قبال گفت‌وگو‌های صلح است.

از دید طالبان پیروان تشیع می‌توانند در چارچوب فعالیت‌های مدنی کاملاً آزاد باشند. اما در حوزه سیاست سلطه تنها از آن فقه حنفی باشد. به این معنا که در حکومت پساتوافق، هیچ پیرو مذهب تشیع نمی‌تواند به مدارج عالی سیاسی در افغانستان برسد.

منبع: ایندیپندنت فارسی