برچسب: نشست استانبول

 جاوید احمد سفیر افغانستان در امارات متحده عربی به تازگی در گفت‌وگو با انستیتوت خاورمیانه گفته است مذاکرات بین دولت و طالبان نتیجه‌ای نخواهد داد، زیرا فشاری کافی از سوی ایالات متحده احساس نمی‌کند.
احمد در رابطه به نشست بین‌المللی صلح استانبول گفته است: «دیدگاه شخصی من این است که اگر این کنفرانس ترکیه برگزار شود، احتمالاً به بن‌بست می‌خورد.»
وی افزوده است ایالات متحده هر روز اهرم فشار خود را علیه طالبان از دست می‌دهد.
در مورد مذاکرات صلح میان‌افغانی، سفیر کشور در ابوظبی می‌گوید اگر مذاکرات دوحه به کلی شکست نخورده باشد، به طور چشم‌گیری دچار مشکل شده است، زیرا نتایج مطلوب در پی نداشته است.
وی بیان کرده است: «طالبان گفت‌وگو را با شرایط خود انجام می‌هند. آن‌ها با شرایط خود نیز جنگ می‌کنند. من گمان می‌کنم و تصور می‌کنم که آن‌ها می‌خواهند طبق شرایط خودشان قدرت را تقسیم کنند.»
احمد جاوید در ادامه گفته است: «اهداف طالبان از سال ۱۹۹۶ تاکنون واقعاً تغییری نکرده است و هدف آن‌ها تسخیر نظام افغانستان و تغییر بنیادی آن است. بنابر این، در این مورد آن‌ها کاملاً سازش‌ناپذیر است. آن‌ها خیلی لج‌باز هستند.»
این در حالی است که ترکیه قرار است در اواسط ماه جاری میلادی میزبان نشست بین‌المللی صلح افغانستان باشد.

داکتر عبدالله عبدالله روز دوشنبه(۱۶ حمل) در دیدار با اعضای کمیته دادخواهی زنان افغانستان، تصریح کرد افزون بر «اعضای اصلی نشست»، نمایند‌گانی نیز از میان زنان و جامعه مدنی به عنوان «اعضای جانبی» در نشست استانبول حضور می‌یابند.
بدین ترتیب رییس شورای عالی مصالحه ملی بر «اشتراک عادلانه و معنادار زنان در نشست استانبول» تأکید کرد.
به گفته عبدالله، کار روی توحید دیدگاه‌ها برای تهیه طرح پیشنهادی جریان دارد و قرار است کمیته رهبری شورای مصالحه روی «چند اصل بنیادین» برای نشست استانبول کار کند.
او با تأکید بر حفظ مشارکت عادلانه و معنادار همه طرف‌ها، تصریح کرد که هنوز روی ترکیب و چگونگی حکومت آینده سخن گفته نشده است.
در همین حال اعضای کمیته دادخواهی زنان افغانستان نیز با تأکید بر نقش زنان در نشست‌های مرتبط به صلح، خواستار سهم ۳۰ درصدی زنان در نشست صلح استانبول شدند.
به باور اعضای این کمیته، باید زنان در نشست‌های صلح اشتراک کنند که می‌توانند از همه زنان افغانستان «به‌خوبی» نماینده‌گی کنند.
این زنان با ابراز نگرانی از هر نوع «معامله» در مورد حقوق و دستاوردهای شان، تصریح کردند که در حکومت آینده، زنان نباید به عقب‌گرد محکوم شوند.

آقای غنی (دوشنبه، ۱۶ حمل) در دیدار با بزرگان، متنفذین و عالمان دین ولایات مختلف کشور در ارگ ریاست‌ جمهوری این سخنان مطرح کرد.

در خبرنامه‌ی ارگ ریاست‌ جمهوری آمده است رییس ‌جمهور غنی ادامه‌ی جنگ و خون‌ ریزی را غیرقابل قبول خوانده و گفته است خواهان صلح عادلانه و پایدار در کشور است.

در خبرنامه به نقل از غنی آمده است:هدف مطلوب ما افغانستان مستقل، مردم‌ سالار و متحد است و باید انقطاع به میان نیاید.

براساس خبرنامه‌ی ارگ، رییس‌ جمهور غنی قانون اساسی را وثیقه‌ی ملی و قاعده‌ی بازی حکومتش خوانده و گفته است: اکنون فُرصت صلح نسبت به چهار دهه‌ی گذشته بی‌نظیر است، دنیا در کنار ما قرار دارد، ما به صلح می‌ رسیم و باید با عقل و تدبیر به پیش برویم.

این درحالی است که روند صلح افغانستان به مرحله‌ی حساس‌ اش رسیده است. قرار است به‌ زودی نشستی سرنوشت ‌ساز در پیوند به صلح افغانستان در استانبول ترکیه برگزار شود.

نمایندگان حکومت افغانستان در این نشست شرکت می‌کنند. شورای عالی مصالحه‌ی ملی اعلام کرده است در حال توحید دیدگاه‌ها و طرح‌های مختلف است تا با طرح واحد در نشست استانبول شرکت کنند.

اعلام شده است نشست استانبول برای صلح افغانستان در ۲۷ حمل برابر با ۱۶ ماه اپریل در کشور ترکیه برگزار می‌شود؛ اما براساس معلوماتی که به برخی رسانه ها رسیده است، احتمال می‌رود نشست استانبول در این تاریخ برگزار نشود.

براساس معلومات، طالبان هنوز به گونه قطع سخن از اشتراک در این نشست در این تاریخ نزده‌اند. گفته می‌شود طالبان از چندی به این‌سو رای‌زنی‌های ‌شان را درباره چگونه‌گی برخورد با مرحله دوم گفت‌وگوهای صلح آغاز کرده‌اند.

در تازه‌ترین مورد، طالبان از میزبانان این نشست خواسته‌اند که برای آن‌ها فرصت داده شود تا درباره شرکت در نشست استانبول با رهبری‌شان گفت‌وگو و رای‌زنی کنند.

با توجه به این‌که تا اول ماه می کم‌تر از یک ماه زمان باقی مانده است، طالبان باید درباره مهم‌ترین بند توافق‌نامه دوحه با امریکا که براساس آن نیروهای خارجی تا اول ماه می باید افغانستان را ترک کنند، تصمیم بگیرند.

به نوشته هشت صبح، امریکایی‌ها تلاش دارند تا پیش از رسیدن زمان خروج نیروهای خارجی، نشست استانبول آغاز شود و نقشه راه صلح را ترسیم کند. به این ترتیب، امریکایی‌ها می‌توانند فشار عدم رعایت توافق‌نامه دوحه را کم کنند و در روشنی فیصله‌های نشست استانبول زیر نظارت سازمان ملل متحد درباره خروج یا ماندن یا تغییر ماهیت ماموریت نیروهای امریکایی و ناتو تصمیم بگیرند.

اداره بایدن این خروج را در جدول زمانی تعیین شده دشوار عنوان کرده است. از سوی دیگر، بندهای توافق‌نامه دوحه به هم وابسته است. امریکایی‌ها و ناتو بار بار گفته‌اند که بدون کاهش خشونت‌ها و به سرانجام رسیدن مذاکرات صلح آن‌ها افغانستان را به گونه عجولانه ترک نخواهند کرد.

واقعیت امر این است که مسأله خروج نیروهای خارجی، به معضل بزرگی برای طالبان و امریکایی‌ها مبدل شده است.

منابعی به ۸صبح گفته‌اند که امریکایی‌ها تلاش دارند تا زمان خروج را تمدید کنند و در این باره نظریات‌شان را با طالبان نیز در میان گذاشته‌اند. طالبان اما شرط تمدید حضور نیروهای خارجی را رهایی ۷ هزار زندانی باقی‌مانده این گروه عنوان کرده‌اند.

کاملاً روشن است که حکومت افغانستان زندانیان طالبان را به ساده‌گی رها نخواهد کرد و برای حکومت بایدن نیز چنین مطالبه‌ای از دولت افغانستان بسیار دشوار خواهد بود.

به نظر می‌رسد که امریکایی‌ها برای شروع نشست استانبول عجله دارند؛ اما هم حوزه جمهوریت و هم طالبان هنوز آماده‌گی کافی برای شرکت در این نشست ندارند.

در حوزه جمهوریت دیدگاه‌های متفاوتی درباره مسأله صلح و نوعیت نظام آینده و ماهیت حکومت انتقالی صلح مطرح شده است. شورای مصالحه ملی می‌گوید که تاکنون ۳۰ طرح از آدرس احزاب سیاسی و شخصیت‌های مستقل سیاسی به این نهاد رسیده است. گفته می‌شود که شورای مصالحه ملی تلاش دارد تا از مجموع این طرح‌ها، طرح واحدی بسازد تا در نشست استانبول از آدرس حوزه جمهوریت مطرح شود.

در میان این ۳۰ طرح، اشتراکات بیش‌تر از افتراقات است. این طرح‌ها درباره حکومت انتقالی صلح و نوعیت نظام پسا صلح وجوه مشترک دارد. طرح حکومت اما با تأکید بر انتخابات زودهنگام چالشی است که رسیدن به یک طرح واحد از آدرس جمهوریت را دشوار ساخته است. هرچند منابع در شورای مصالحه ملی می‌گویند که این شورا با حکومت درباره توحید طرح‌های گوناگون به شمول طرح حکومت در حال گفت‌وگو است؛ اما این منابع هنوز برای رسیدن به اشتراک نظر در این باره خوشبین نیستند.

قدر مسلم این است که اگر حکومت نتواند طرحش را شامل طرح شورای عالی مصالحه ملی سازد و از آدرس طرح جمهوری اسلامی افغانستان ارایه کند، حکومت و طرحش در نشست استانبول به احتمال زیاد از جانب سایر اشتراک کننده‌گان رد خواهد شد.

حکومت گفته است که به روز سه‌شنبه طرحش را علنی خواهد کرد. هرچند رئوس مطالب طرح سه مرحله‌ای حکومت روشن شده است؛ اما با روشن شدن جزئیات بیش‌تر آن، نقاط افتراق و اشتراک آن با سایر طرح‌ها روشن‌تر خواهد شد.

هم‌زمان با توحید و بررسی طرح‌های پیشنهادی احزاب از سوی شورای عالی مصالحه‌ی ملی، رییس‌جمهور غنی نیز، طرحی را به حیث نقشه‌ی راه صلح به شماری از سفارت‌خانه‌ها در کابل و شورای عالی مصالحه‌ی ملی، تحویل داده است. یک مقام ارشد حکومت افغانستان به خبرگزاری رویترز گفته است آقای غنی، نقشه‌ی راه صلح را با چند کشور خارجی به اشتراک گذاشته است.
در گزارشی که روز یک‌شنبه (۱۵ حمل)، از سوی خبرگزاری رویترز نشر شد، آمده است رییس‌جمهور غنی تلاش می‌کند پیش از برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری در افغانستان، با گروه طالبان به توافق برسد تا آتش‌بس دایمی در کشور برقرار شود.
ارگ ریاست‌جمهوری با آن‌ که از جزییات این طرح چیزی نمی‌گوید؛ اما فاطمه مورچل -معاون سخن‌گوی ریاست‌جمهوری- در صحبت با رسانه ها، این طرح را تایید می‌کند. خانم مورچل می‌گوید در روزهای آینده، رییس‌جمهور غنی در کنفرانس خبری، جزییات این طرح را با مردم شریک خواهد کرد.
بر بنیاد گزارش رویترز، طرح پیشنهادی آقای غنی در نشست استانبول در سه مرحله ارایه می‌شود؛ مرحله‌ی نخست آن، اجماع در مورد توافق سیاسی و دست‌یابی به یک آتش‌بس با نظارت سازمان‌های بین‌المللی است؛ در مرحله‌ی دوم، برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری و تشکیل و استقرار یک «دولت صلح» و اجرای ترتیبات برای حرکت به سوی یک نظام سیاسی جدید، مطرح شده است؛ در مرحله‌ی سوم، ایجاد چارچوب قانون اساسی، استقرار مجدد پناهندگان و طرح توسعه را آقای غنی پیشنهاد خواهد کرد.
شماری از کارشناسان سیاسی افغانستان باور دارند طرح آقای غنی، بیشتر برای زمان‌کشی بوده و عملی نیست؛ بنا بر این، از سوی جریان‌های دخیل در گفت‌وگوهای صلح افغانستان و جامعه‌ی جهانی، پذیرفته نخواهد شد.
مصطفا علی‌زاده -کارشناس سیاسی- به روزنامه‌ی صبح کابل گفت مرحله‌های برجسته در طرح آقای غنی، خلاف خط سرخ‌های طالبان –آتش‌بس، پیش از توافق صلح و برگزاری انتخابات- است. به‌گفته‌ی او، آقای غنی، زیرکانه طرح زمان‌بر و غیرعملی را پیشنهاد می‌کند تا زمان بیشتری برای حکومت داشته باشد. «اگر طالبان آتش‌بس را در مرحله‌ی نخست می‌پذیرفت؛ گره‌های زیادی از صلح افغانستان در دوحه باز می‌شد. طالبان اگر در انتخابات اشتراک می‌کرد، ما شاهد بن‌بست‌ها در گفت‌وگوهای صلح نبودیم.»
رییس‌جمهور غنی پیش از این، بارها تاکید کرده است تنها از طریق انتخابات و اراده‌ی مردم قدرت را به جانشین‌اش واگذار می‌کند. در روزهایی که زلمی خلیل‌زاد، نماینده‌ی ویژه‌ی وزارت خارجه‌ی امریکا برای صلح افغانستان، با طرح ایالات متحده به افغانستان آمد، رییس‌جمهور غنی (۱۶ حوت) در برنامه‌ی گشایش سال سوم دور هفدهم تقنینی پارلمان طرح او را «خواب و خیال روی کاغذ» خواند و برای نخستین‌بار در باره‌ی برگزاری انتخابات زودهنگام سخن گفت. او تاکید کرد که انتقال قدرت از طریق انتخابات برایش یک اصل غیرقابل معامله است. «ما آماده استیم که در مورد برگزاری انتخابات آزاد، شفاف و سرتاسری تحت مدیریت جامعه‌ی جهانی بحث کنیم. در مورد تاریخ برگزاری انتخابات هم می‌توانیم صحبت کنیم و به نتیجه برسیم.»
کارشناسان سیاسی افغانستان اما می‌گویند که با توجه به انتخابات‌های ناکام گذشته، جامعه‌ی جهانی، برای برگزاری یک انتخابات شفاف و عادلانه، به دولت افغانستان اعتماد ندارد. اسدالله ندیم -کارشناس سیاسی- می‌گوید که در مرحله‌ی نخست، برگزاری انتخابات از لحاظ مالی امکان ندارد و دوم این‌ که؛ جامعه‌ی جهانی و ایالات متحده‌ی امریکا، پیش از برگزاری انتخابات ۹۸، به رییس‌جمهور غنی پیشنهاد کرده بودند که از انتخابات بگذرد و به حکومت مشارکتی تن بدهد؛ کاری ‌که رییس‌جمهور غنی، خلاف آن را پیش برد.

آیا دولت افغانستان با طرح واحد به نشست استانبول خواهد رفت؟

طرح پیشنهادی آقای غنی در حالی به شماری از کشورهای خارجی سپرده شده که شورای عالی مصالحه‌ی ملی نیز، سرگرم بررسی و توحید طرح‌های پیشنهادی احزاب سیاسی افغانستان برای نشست استانبول است.
در اعلامیه‌ی شورای عالی مصالحه‌ ملی از نشست کمیته‌ی تهیه و توحید پیش‌نویس طرح صلح که روز یک‌شنبه (۱۵ حمل) نشر شد، آمده است؛ تا اکنون ۲۵ حزب سیاسی و اعضای کمیته‌ی رهبری شورای عالی مصالحه‌ی ملی، طرح‌های‌شان را به این کمیته فرستاده‌اند که شامل ۳۰ طرح می‎‌شود. «کمیته‌ی تهیه و توحید پیش‌نویس طرح صلح، روی جمع‌آوری و توحید نظریات و دیدگاه‌های احزاب سیاسی، اعضای کمیته‌ی رهبری شورای عالی مصالحه‌ی ملی و شهروندان کار کرده است.» به گفته‌ی این شورا، قرار است دولت افغانستان با طرح واحد در نشست استانبول اشتراک کند.
با آن‌که آقای غنی طرح پیشنهادی‌اش را به شورای عالی مصالحه‌ی ملی فرستاده است؛ اما به باور کارشناسان سیاسی، تفاوت دیدگاه میان ارگ ریاست‌جمهوری و شورای عالی مصالحه‌ی در رابطه به صلح افغانستان، باعث شده است که ارایه‌ی طرح واحد از آدرس دولت افغانستان در نشست استانبول دشوار باشد.
آقای علی‌زاده می‌گوید که ارگ ریاست‌جمهوری و شورای عالی مصالحه‌ی ملی، به یک‌دیگر اعتماد ندارد. «رهبران هر دو طرف منافع شخصی‌شان را در نشست استانبول جست‌وجو می‌کنند.» به ‌باور آقای علی‌زاده، طرح رییس‌جمهور غنی در برابر طرح زلمی‌خلیل‌زاد مطرح شده است؛ در حالی ‌که شمار زیادی از رهبران سیاسی و جهادی افغانستان از طرح آقای خلیل‌زاد برای ایجاد «دولت انتقالی صلح» حمایت کرده است.
گفتنی است که پیش از این، مجیب‌الرحمن رحیمی –مشاور ارشد شورای عالی مصالحه‌ی ملی- در گفت‌وگو با روزنامه‌ی صبح کابل، گفته بود که کمیته روی توحید این دیدگاه‌ها کار می‌کند؛ زمانی که کمیته‌ی رهبری شورای عالی مصالحه، طرح نهایی را تأیید کند، این طرح به‌ عنوان طرح نهایی در نشست ترکیه ارایه می‌شود. «ما در حال توحید و شکل‌دادن طرح استیم و به زودترین فرصت نهایی خواهد شد. به اساس توافق‌ ارگ و سپیدار، کمیته‌ی رهبری شورای عالی مصالحه، در این رابطه حرف نهایی را می‌زند.»
با این ‌همه، شمارش معکوس برای برگزاری نشست استانبول شروع شده و قرار است که این نشست تا ده روز دیگر؛ یعنی در ۲۷ حمل برگزار شود. در این نشست، طرف‌های درگیر جنگ افغانستان طرح‌های‌شان را ارایه می‌کنند که با محوریت سازمان ملل‌متحد برای نظام آینده‌ی سیاسی افغانستان تصمیم گرفته خواهد شد. با این حال اما گروه طالبان تا اکنون از طرح پیشنهادی‌شان برای این نشست چیزی نگفته است. آقای علی‌زاده می‌گوید؛ بر خلاف دولت افغانستان که بارها از خط سرخ‌اش گذشته است، طالبان تا اکنون بر خط سرخ‌شان پافشاری داشته‌ و یک وجب هم عقب‌نشینی نکرده‌اند.

میررحمان رحمانی، رییس مجلس نمایند‌گان کشور در برگۀ فیسبوکش نوشت نخستین اجلاس کمیتۀ صلح مجلس نمایند‌ه‌گان پیش از چاشت امروز(دوشنبه، شانزدهم حمل) در پارلمان برگزار شده است.

آقای رحمانی، افزوده است آخرین تحولات روند صلح، نشست‌های مسکو و دوشنبه و نشست بزرگ بین‌المللی صلح استانبول در مورد افغانستان، در نخستین نشست این کمیته مورد بحث قرار گرفته است.

به نقل از آقای رحمانی، او در این نشست، اجماع بین‌المللی و منطقه‌یی در روند صلح کشور را فرصت مناسبی برای تأمین صلح در کشور عنوان کرده است. به بیان او جنگ راه‌حل نیست و طالبان باید از خشونت دست کشیده و برای پایان جنگ روی گفت‌وگوهای صلح تمرکز کنند.

او خاطر نشان ساخت کمیتۀ صلح مجلس نمایند‌ه‌گان کار روی تدوین طرح مجلس برای صلح کشور را نیز آغاز کرده است.

این در حالی است که افزون بر نقشۀ راه ارگ ریاست جمهوری برای صلح، گزارش شده است که ۲۵ طرح جداگانه از آدرس احزاب و چهره‌های سیاسی کشور در روند صلح مطرح شده است.

شورای عالی مصالحۀ ملی اما اعلام کرده است این شورا سرگرم تدوین کردن این طرح‌ها است و با طرح واحد از آدرس حوزۀ جمهوریت به نشست استانبول خواهند رفت.

در خبرنامه‌ای که روز گذشته (یکشنبه،۱۵ حمل) در صفحهٔ فیسبوک وزارت خارجهٔ کشور به نشر رسیده، آمده است آقای اتمر از تقویت اجماع منطقه‌یی و جهانی و حفظ دستاوردهای افغانستان صحبت نموده، نتایج کنفرانس اخیر وزرای قلب آسیا-پروسهٔ استانبول را در این راستا مهم و با‌اهمیت دانست.

به نقل از این خبرنامه، دو طرف ضمن بررسی آخرین تحولات در روند صلح افغانستان، در مورد آمادگی‌ها برای برگزاری دور بعدی گفتگوهای صلح در ترکیه صحبت کردند.

آنان در بارهٔ تاریخ و اجندای احتمالی، ترکیب هیأت‌های گفتگوکننده و برآیند این نشست تبادل نظر کردند.

سفیر ویلسون به وزیر امور خارجه در مورد ادامهٔ تعهد و همکاری کشورش با افغانستان برای دستیابی به صلح پایدار اطمینان داد.

این در حالی‌ست که کنفرانس صلح افغانستان به میزبانی کشور ترکیه، به تاریخ ۲۷ حمل سال جاری برگزار می‌شود.

داکتر عبدالله عبدالله، رییس‌شورای عالی مصالحهٔ ملی، برگزاری این نشست را برای صلح افغانستان سرنوشت‌ساز عنوان کرده‌است.

از سویی‌هم، چندی قبل نشست دیگری در پیوند به صلح اففانستان در کشور روسیه با حضور نمایندگانی از کشور‌های، آمریکا، روسیه، چین و پاکستان برگزار گردید.

در اعلامیهٔ مشترکی که از سوی این چهار کشور به نشر رسید، آمده بود که آنان از « آمارت اسلامی» در افغانستان حمایت نمی‌کنند.

تا چند روز آینده نشستی برای تسریع روند صلح افغانستان به میزبانی ترکیه در شهر استانبول این کشور برگزار می شود.

هر چند تاریخ دقیق برگزاری این نشست هنوز اعلام نشده است و حمدالله محب مشاور امنیت ملی کشور روز گذشته در کنفرانس خبری در کابل گفت «بحث روی آجندا و زمان این نشست ادامه دارد» اما گفته می شود قرار است این نشست در تاریخ ۲۷ حمل برگزار شود.

در حالی که روند صلح افغانستان وارد مرحله حساسی شده، ترکیه در حال آمادگی برای میزبانی کنفرانس صلح در شهر استانبول است. نشست استانبول را با کنفرانس بن (۲۰۰۱) که اساس نظام جدید افغانستان را پایه‌گذاری کرد مقایسه می کنند.

با بازگشت آمریکا به چندجانبه‌گرایی در روابط بین‌المللی پس از روی کار آمدن جو بایدن، نقش بازیگران منطقه‌ای در صلح افغانستان بیش از گذشته پررنگ‌تر شده، نگاه‌ها بیشتر به سمت انقره دوخته شده که مهمترین کشور اسلامی است که در دو دهه اخیر سربازانش را به افغانستان فرستاده است.

قرار است در کنفرانس استانبول که “سرنوشت‌ساز” خوانده شده و به گفته منابعی در ۱۶ آپریل (۲۷ حمل) برگزار خواهد شد، برای ده روز مقام‌های ارشد دولت، طالبان و جناح‌های سیاسی درباره “آینده سیاسی” افغانستان تصمیم بگیرند.

پس از پیشنهاد میزبانی ترکیه توسط آنتونی بلینکن، وزیر خارجه آمریکا، دیپلماسی صلح انقره در افغانستان فعالتر شده، و نقش ترکیه در میزبانی و میانجی‌گری میان طرف‌ها مهم ارزیابی شده است.

در تحقیق تازه بنیاد فردریش ایبرت آلمان با عنوان “میانجی شدن؟ نقش و پتانسیل ترکیه در روند صلح افغانستان” که توسط دو تحلیلگر مسائل افغانستان؛ تیمور شاران و اندره واتکینز نوشته شده، توصیه شده که اتحادیه اروپا و ترکیه روند “قلب آسیا- استانبول” را از وضعیت نمادین فعلی به یک مکانیسم عملی با یک بستر جدید منطقه‌ای برای شامل کردن کشورهای منطقه در روند صلح افغانستان تبدیل کنند.

ترکیه، تنها کشور مسلمان و عضو سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) است که در افغانستان نیرو دارد.

این کشور از ابتدای دوره جدید پس از سال ۲۰۰۱ در قالب ماموریت نظامی نیروهای کمک به امنیت و بازسازی در افغانستان (آیساف) و “ماموریت قاطع” ناتو در افغانستان مشارکت داشته است.

بخدی در مطلبی پیرامون نقش ترکیه در صلح افغانستان می نویسد: ترکیه جایگاه “هفتم” را در میان نیروهای کشورهای ائتلاف بین‌المللی ناتو و غیرناتو در افغانستان داشته و در دو دهه اخیر، این کشور بیش از یک میلیارد دلار در پروژه‌های زیربنایی و امنیت افغانستان کمک کرده است.

گفته می‌شود که در طرح آمریکا برای صلح افغانستان حضور نیروهای حافظ صلح برخی کشورهای اسلامی زیر نظر سازمان ملل متحد از جمله نیروهای ترکیه پیشنهاد شده است.

طالبان در این مورد واکنشی نشان نداده است.

سخنگویان طالبان در مورد نقش احتمالی ترکیه در افغانستان به صورت رسمی اظهارنظری نکرده‌اند. اما، گفته می‌شود که نمایندگان این گروه گفته‌اند که شهر دوحه را نسبت به ترکیه ترجیح می‌دهند.

دیپلمات‌های ترکیه در مناسبت‌های مختلف با نمایندگان طالبان دیدارهایی داشته‌اند و در روزهای اخیر هیاتی از ترکیه در دوحه در حال رایزنی با نمایندگان طالبان در مورد کنفرانس استانبول است.

مارشال عبدالرشید دوستم، رهبر جنبش ملی اسلامی ازبیک‌تبار به ترکیه نزدیک است، امری که گفته می‌شود با حساسیت طالبان روبرو شده است.

دولت افغانستان چندی پیش پیشنهاد کرده بود که محل گفتگوهای صلح به مکانی در داخل کشور منتقل شود اما طالبان آن را “غیرعملی” دانست.

مولود چاووش‌اوغلو، وزیر امور خارجه ترکیه در نشست اخیر وزرای امور خارجه کشور‌های عضو کنفرانس “قلب آسیا-روند استانبول” در شهر دوشنبه گفت که “مشکلات منطقه تنها با همکاری منطقه‌ای قابل حل و فصل است. اقدامات اتخاذ شده از مبارزه با تروریسم گرفته تا گسترش تجارت”.

به گزارش خبرگزاری آناتولی او تصریح کرد که “افغانستان نیز یکی از کشورهایی خواهد بود که بیشترین نفع را از سیاست عدم تعهد موجود در منطقه خواهد برد.”

وزارت خارجه ترکیه سیاست خارجی آنکارا در قبال افغانستان را در چهار هدف تعریف کرده است: حفظ ثبات سیاسی و وحدت کشور، تقویت ساختارها و نهادهای سیاسی موجود، حمایت از ثبات محیط امنیتی خود و بازگرداندن صلح و رفاه با از بین بردن تروریسم و افراط گرایی.

بیشتر کارشناسان سیاسی و نظامی نسبت به نشست استانبول خوشبین استند و گفته می شود در این نشست دولت افغانستان و طالبان را برای دستیابی به توافق نزدیک می شوند.

در بحبوبه‌ی رسیدن زمان خروج نیروهای امریکایی از افغانستان طبق توافق‌نامه‌ی دوحه میان امریکا و طالبان، هنوز مسیر گفت‌وگوهای صلح افغانستان مشخص نیست. قرار بود در نشست مسکو، وضعیت گفت‌وگوهای صلح افغانستان تا حدی مشخص شود؛ اما نشست مسکو، به جای تسهیل، فراروی گفت‌وگوهای صلح افغانستان موانع جدیدی را خلق کرد.
طالبان در نشست مسکو گفتند: «ما به عنوان نماینده‌ی پشتون‌ها با دیگر اقوام روی صلح افغانستان صحبت می‌کنیم و دولت افغانستان برای هموارشدن مسیر صلح قدرت را رها کند. در ادامه‌ی این نشست، لوی درستیز گذشته‌ی طالبان با مارشال عبدالرشید دوستم بنای دعوا را گذاشت.»
از زمان سقوط حکومت طالبان تا هنوز، الگو‌های ذهنی طالبان دچار دگرگونی نشده است. از برخورد طالبان با مارشال دوستم در نشست مسکو دریافت شد که این گروه به عمد از سوی بعضی قدرت‌های جهانی، سیاسی نمایش داده می‎ شود؛ با این که هنوز در همان بدویت ذهنی به‌ سر می‌برد.
از خواسته‌های طالبان در نشست مسکو مشخص شد، اصل دموکراسی برای طالبان مفهومی ندارد و حلال مشکلات افغانستان را همان امارت‌خواهی می‌دانند. با گذشت سال‌های متمادی و تغییر شاخصه‌های اجتماعی افغانستان، تفاوت خاصی در خطوط سرخ طالبان نیامده است و این گروه هم‌چنان آینده را با عینک گذشته می‎بیند.
البته در نشست مسکو کشورهای شرکت‌کننده به صورت واضح بیان داشتند که جمهوریت راه‌ حل صلح افغانستان است و اگر طالبان خیال صلح را به ‌سر می‌پرورانند، در پذیرش جمهوریت منعطف باشند؛ اما طالبان دست رد به این خواست نشست ترویکای مسکو زدند.
با آن ‌که در نشست مسکو نتیجه‌ی مطلوبی در جنگ و صلح افغانستان به دست نیامد؛ اما آگاهان سیاسی بر این باور استند که نشست ترکیه با نظارت ملل‌متحد، گفت‌وگوهای صلح افغانستان را به نتیجه خواهد رساند و دولت افغانستان نیز از آمادگی خود برای شرکت در این نشست خبر داد.
حمدالله محب، مشاور امنیت ملی افغانستان، دیروز شنبه در کنفرانس خبری –نشست مشترک امنیتی-، اعلام کرد که دولت برای نشست ترکیه آمادگی خود را می‌گیرد. این مقام سیاسی کشور، گفت: «بحث در باره‌ی آجندا، اشتراک‌کنندگان و زمان برگزاری نشست استانبول ادامه دارد.»
روزنامه صبح کابل در مطلبی پیرامون صلح افغانستان می نویسد: در مورد گفت‌وگوهای صلح افغانستان آن‌ چه قابل درنگ است، تقابل دو طرف گفت‌وگوهای صلح است. نه طالبان و نه دولت افغانستان تمایلی به نشست‌ها و گفت‌وگوها نشان نداده اند. هر دو طرف، جنگ را حربه‌ی اصلی برای سرکوب هم‌دیگر می‌خوانند. تصور می‌رود که طالبان و دولت افغانستان به اجبار و فشارهای بین‌المللی در این نشست‌ها شرکت می‌کنند؛ در غیر آن، هیچ یک از طرف‌ها تمایل به گفت‌وگو ندارند و از قراین معلوم می‌شود که نشست ترکیه هیچ تغییری به طرز دید دو طرف درگیر در افغانستان نخواهد آورد؛ مگر این که فشارهای بین‌المللی، دو طرف گفت‌وگو را مجبور به از خودگذری کند.
در سایت جهاد، طالبان همواره شکست نیروهای امنیتی را بزرگ‌نمایی می‌کنند و دولت افغانستان نیز حملات هوایی و زمینی را به پناه‌گاه‌های طالبان شدت بخشیده است؛ نکته‌ای که آشکار می‌کند دولت و طالبان چندان تمایلی به صلح ندارند و گفت‌وگوی صلح افغانستان، روندی است تحمیلی از سوی کشورهای حامی دولت افغانستان و طالبان.
در ادامه‌ی نشست مشترک امنیتی افغانستان، حمدالله محب، مشاور شورای امنیت افغانستان، تأکید کرد که گروه طالبان هیچ تغییری نکرده و تلاش دارد تا با استفاده از زور، حکومت را به دست آورد. او گفت: «طالب تعهد به صلح ندارند و قصد دارند با وحشت ما را تسلیم بادارش بسازند.»
از ادبیات گفتاری آقای محب، معلوم می‌شود که ناقوس جنگ در افغانستان شدت می‌گیرد و حملات نیروهای ارتش در برابر طالبان افزایش خواهد یافت. طالبان نیز پیوسته در گفت‌وگوهای صلح، آتش‌بس را نپذیرفته و از آمادگی‌های جنگ بهاری خبر داده اند.
وقتی تمام قراین و نشانه‌ها را در کنار هم بگذاریم، تنها یک نتیجه به دست می‌آید: گفت‌وگوهای صلح افغانستان و نشست‌های پیهم برای حل منازعات، چیزی جز ضیاع وقت نیست و آینده‌ی افغانستان قبل از قبل در کشورهای دیگر ترسیم شده است. آن‌چه به نام گفت‌وگو و نشست در کشورهای دیگر جریان دارد، اجرای رسمیات و به سخره گرفتن مردم است.

نشست قلب آسیا ـ روند استانبول، فرصت مغتنمی بود برای طرح دیدگاه‌های بنیادین دولت جمهوری اسلامی افغانستان در باب صلح؛ صلحی که بیشتر میدانی برای مداخله و اعمال نظر و تأمین منافع قدرت‌های برتر بین‌المللی و منطقه‌ای شده تا نسخه‌ای برای برون‌رفت افغانستان از بحران جنگ داخلی چهل‌ساله.

اهمیت این نشست در آن بود که به مثابه پیش‌نشست استانبول، این امکان را فراهم آورد که آقای غنی به عنوان رییس جمهور افغانستان، مواضع خود را در خصوص روند صلح، به روشنی و منطبق با مقتضای منافع ملی و قانون اساسی کشور بیان کند و شرکت‌کنندگان در نشست استانبول را آماده دریافت پیام و پیشنهاد نهای خود در نشست استانبول کند.

منطقی که در بیان مواضع رییس جمهور نهفته بود، از قوت و قدرتی برخوردار بود که همه بازیگران بین‌المللی و منطقه‌ای میدان صلح را ناگزیر به زانو زدن و سپر انداختن کرد. مواضع شرکت‌کنندگان در آن نشست و از جمله امام علی رحمان، رییس جمهور تاجیکستان نیز که در حمایت از نظام جمهوری و مخالفت با برپایی امارت طالبانی بیان شدند، مبتنی بر تقویت هدف رییس جمهور غنی و ناشی از لابی‌گری نیرومند او در نشست قلب آسیا و منطق مجاب‌کننده‌ای بود که در سخنرانی آقای غنی بازتاب یافت.

رییس جمهور در نشست قلب آسیا سه راهکار در برابر طالبان و قدرت‌های جهانی دخیل در روند صلح و جنگ افغانستان گذاشت که عمیقاً راهبردی و مبتنی بر هوشمندی و خردورزی سیاسی در جهت مدیریت و مالکیت روند صلح بود. این سه راهکار، عبارت بودند از ۱٫ آتش‌بس سراسری، ۲٫ برگزاری لویه جرگه سنتی و ۳٫ انتخابات زودهنگام.

حقیقت این است که روند صلح افغانستان از همان ابتدا در چنبره امریکا و بیرون از دایره اراده و انتخاب دولت و مردم افغانستان قرار داشت. زلمی خلیلزاد، در قامت نماینده ویژه وزارت خارجه دولت دونالد ترامپ، با دور زدن نظام سیاسی افغانستان، به صورت یکجانبه و در چارچوب منافع امریکا برای یافتن راهی آبرومندانه خروج از باتلاق جنگ بیهوده با تروریزم، روند صلح را مورد تجاوز قرار داد. او با تجاوز معنوی به حریم نظام سیاسی و خواست مردم افغانستان، روندی را بنیاد نهاد که به تمام معنا متضمن زیان‌های جبران‌ناپذیر ساختاری و محتوایی برای افغانستان و راه دراز بیست ساله پیموده‌شده برای نهادینه‌سازی مدنیت و مردم‌سالاری در کشور ما بود.

با خشت اولی که آقای خلیلزاد به عنوان معمار صلح افغانستان، کج نهاد؛ اکنون کار به جایی رسیده که نشست استانبول با رویکرد تغییر ساختاری در نظام سیاسی کشور برگزار می‌‎‌شود و مبنای آن نیز چیزی جز طرح او برای پی‌ریزی دولت انتقالی نیست؛ چیزی که نه مبنای عقل‌پسند و عقل‌پذیر دارد و نه با خواست و اراده آزادانه و آگاهانه مردم و نه با هزینه‌های سنگین و خونین پرداخته‌شده برای برپایی نظام مردم‌سالار در دو دهه گذشته، همسویی و انطباق ندارد.

بنابراین، طرح رییس جمهور در نشست قلب آسیا ـ روند استانبول، از آن جهت که روند صلح را در مسیر مدیریت و مالکیت دولت جمهوری اسلامی افغانستان و در هماهنگی با اراده جمعی مردم افغانستان قرار می‌دهد و همزمان منطبق با الگوهای پذیرفته‌شده بین‌المللی و منطق مورد ادعای جهانی، مبنی بر واگذاری حق انتخاب به دولت‌های مشروع و منتخب و نیز مردم بیدار و بابصیرت انتخاب‌گر می‌باشد، نشانه زیرکی و ریزبینی آقای غنی در مواقع حساس و حیاتی است.

آتش‌بس سراسری، نخستین شاخصه صلح‌طلبی دو طرف درگیری است و طرح این مسئله در سخنرانی آقای غنی در نشست قلب آسیا، هم عقلانی و هم عملیاتی است؛ زیرا اگر طالبان به راستی به صلح باورمند هستند، باید به آتش‌بس و قطع خشونت گردن بگذارند. از آن طرف امریکا نیز اگر به معنای واقعی، در پی استقرار صلح و ثبات در افغانستان است و تنها به یافتن راهی برای برون‌رفت خودش از بحران و باتلاق جنگ با تروریزم و کاهش هزینه‌های جنگی خود نمی‌اندیشد، باید طالبان را تحت فشار قرار دهد که با برقراری آتش‌بس فراگیر، امکان تحقق صلح و رسیدن به توافق بر سر تقسیم قدرت را فراهم سازند.

برگزاری لویه‌جرگه هم از مواردی است که ریشه در سنت‌های تاریخی افغانستان دارد و به مثابه نوعی میکانیزم دموکراتیک بومی برای عبور از بحران‌های مشابه آنچه اکنون در کشور جریان دارد، مورد تأیید و تصدیق یکایک شهروندان افغانستان و از جمله طالبان است. این راهکار، بر این پیش‌فرض استوار است که حق و قدرت انتخاب از مردم افغانستان سلب نشود و نشست استانبول، جایی برای تحمیل اراده بیگانگان و بیرونیان بر مردم و نظام سیاسی افغانستان نباشد و افغان‌ها نیز متناسب با الگوها و معیارهای مجرب تاریخی خود، فرصتی برای اظهار و اعمال نظر در مورد ساختار و سرنوشت آینده سیاسی خود در اختیار داشته باشند.

در این میان، انتخابات زودهنگام، به مثابه راهکاری آزموده و اجراشده در سراسر جهان، به عنوان سومین راهکار پیشنهادشده از سوی آقای رییس جمهور، هم برآمده از خودگذری و فداکاری خود آقای غنی برای صلح افغانستان است و هم معطوف به موازین و معیارهای مورد قبول جهانی در این گونه مواقع. آنچه مخصوصا این راهکار را خدشه‌ناپذیر و قابل اجرا می‌سازد، پیش‌شرط برگزاری آن از سوی جامعه جهانی با نظارت مستقیم سازمان ملل و سایر قدرت‌های مدعی عملیاتی‌سازی الگوهای دموکراتیک برای مشارکت مردم در انتخاب نوع نظام سیاسی خود است. بدین ترتیب، خدشه‌ای که بر شفافیت انتخابات‌های برگزارشده توسط دولت افغانستان وارد می‌شود نیز به خودی خود خنثا و منتفی شده و امکان هرگونه بهانه‌تراشی و تعلل را از طالبان و قدرت‌های جهانی و منطقه‌ای دخیل در روند صلح افغانستان، بازمی‌ستاند.

این راهکار همچنین جهان و طالبان را در برابر چالشی قرار می‌دهد که عبور از آن برای شان ناممکن است؛ زیرا دموکراسی و انتخابات، یکی از اهرم‌های نیرومند قدرت‌های جهانی و از جمله امریکا برای مداخله در کشورهای دیگر و مبنای رفتار سیاسی آنان در برابر نظام‌های توتالیتر غیر مردمی است و از طرف دیگر، آزمونی است برای بازشناسی باورها و رفتار سیاسی طالبان. بدین معنا که اگر طالبان همچنان مخالف مردم‌سالاری و حق مشارکت مردم در تعیین سرنوشت سیاسی خود باشند و به تحمیل امارت اسلامی مورد نظر خود فکر کنند، نه‌تنها برای مردم افغانستان، بلکه برای همه جهان و به ویژه برای کشورهای همسایه افغانستان به مثابه یک تهدید جدی امنیتی و ایدئولوژیک شمرده می‌شوند و مورد قبول واقع نخواهند شد؛ چیزی که نه افکار عمومی شهروندان افغانستان حاضر به پذیرش آن است و نه دولت‌های منطقه و جهان آمادگی تعامل با آن را دارد.

سید راحل موسوی

نشست های مهم بین المللی در مورد صلح افغانستان در حالی یکی پس از دیگری برگزار می شود که نتایج ملموسی از آنها به دست نیامده است. نشست مسکو که چند روز پیش در مورد صلح افغانستان برگزار شد اگرچه بازگشت امارت اسلامی به افغانستان را غیرممکن دانست اما موجب نارضایتی طالبان به عنوان یک طرف اصلی جنگ در افغانستان شد.

در همین راستا قرار است در آینده ای نزدیک نشست استانبول در مورد صلح افغانستان در ترکیه برگزار شود.

نظرات و ایده های مختلفی در مورد نشست استانبول و دیگر نشست های مشابه از سوی کارشناسان مطرح شده است.

گل محمد مختاری، کارشناس برتر مسائل سیاسی، طی مطلبی در فیس بوک خود می نویسد:«نشستهای دوره ای صلح افغانستان، دردوحه، مسکو، دوشنبه، ترکیه و… در صورتی می تواند منتج به نتیجه گردد که تمامی مؤلفه های تأثیرگزار در روند جنگ و صلح افغانستان، حضور داشته باشند، هم اکنون چند مانع عمده و اساسی در مسیر تحقق آن خودنمائی می کند، که اساسی ترین آن تمامیت خواهی و عدم تمکین تیم ارگ، فقدان اجماع ملی و منطقه ای می باشد؛ هنوز جناب رئیس جمهور، خواب انتخابات بعدی را می بیند و انتظار یک پیروزی دیگر همچون پیروزی های دو انتخابات قبلی را درسر می پروراند.

آقای مختاری در ادامه تاکید می کند:«غنی براین باوراست که اکثریت مردم کشور، عاشق و شیدای جمال و کمال نابغه دوم جهان بوده تشنه حاکمیت عدالت گسترجنابشان می باشند! عدالتی که درادارات دولتی و عزل و نصب های سیاسی و اداری و نیزجدالهای پیدا و پنهان نقاط مختلف کشور همچون بهسود، فاریاب و بدخشان متجلی می باشد!»

ازسوی دیگرکشورهای اثرگزار همسایه افغانستان همچون جمهوری اسلامی ایران با اشتراکات مهم فرهنگی و دینی و مرزهای مشترک طولانی، دراین نشست ها حضور قابڶ قبول ندارد، این درحالی است که کشور پاکستان با تمام جنایاتش، از تمویل، تجهیز و حمایت همه جانبه طالبان گرفته تا موشک باران شهرهای مرزی افغانستان در همه نشستهای به اصطلاح صلح افغانستان حضور پررنگ داشته هیچگونه توبیخ، تنبیه وملامتی برای جنایاتش لحاظ نگردیده است!

 فرستاده ویژه امریکا در امور صلح افغانستان، چهارشنبه‌شب(۱۱حمل) با اعضای هیئت مذاکره کننده دولت افغانستان در قطر رایزنی کرد.
گفته شده دو طرف روی موضوعات امنیتی و سیاسی گفت‌وگو و در مورد موفقیت نشست استانبول و ختم جنگ در افغانستان و صلح دائمی تبادل نظر نمودند.
در این دیدار، هیئت صلح افغانستان از عزم جامعه جهانی و اجماع منطقه‌ای برای رسیدن به صلح سراسری و پایان جنگ در افغانستان ابراز خرسندی نمود.
پیش از این زلمی خلیلزاد سفری به ترکیه داشت، پس از بازگشت به قطر با هیئت گروه طالبان نیز دیدار کرده و کارشناسان می‌گویند که دیدارهای اخیر او با هیئت دو طرف، مرتبط به نشست صلح ترکیه است.

گروه طالبان در یک اقدام تازه با برگزاری نشست استانبول در ماه اپریل مخالفت کرده است. این گروه پیشنهاد داده این نشست پس از ماه رمضان برگزار شود.
قبلاً توافق نسبی به میان آمده بود که این نشست در پانزدهم اپریل برگزار شود.
براساس تقویم، پانزدهم ماه اپریل برابر با دومین روز ماه رمضان سال جاری قمری است. دلیل گروه طالبان برای مخالفت با این تاریخ، ماه رمضان و روزه‌داری گفته شده است. ماه رمضان امسال از ۱۴ اپریل شروع و در ۱۲ می ختم می‌شود. البته باید در نظر داشت که زمان شروع و ختم ماه رمضان هر سال مورد اختلاف است و رویت ماه در آن شرط است.
گروه طالبان از طرف‌های اصلی مذاکرات صلح افغانستان بوده و رضایت این گروه درباره زمان و مکان مذاکرات شرط است.
بنابراین، پیش‌بینی می‌شود برگزاری نشست استانبول برای بعد از ماه رمضان و سه روز عید فطر موکول خواهد شد. مگر آن‌که همه طرف‌ها به برگزاری این نشست پیش از ماه رمضان رضایت بدهند. این گزینه اما فعلاً عملی به نظر نمی‌رسد.

مولود چاوش اغلو وزیر امور خارجه ترکیه روز گذشته در حاشیه اجلاس وزرای خارجه کشورهای سازمان پیمان اتلانتیک شمالی (ناتو) به خبرنگاران گفت کشورش آماده برگزاری کنفرانس صلح افغانستان در ماه اپریل است و تاریخ دقیق آن را به زودی اعلان خواهد کرد.
وزیر خارجه ترکیه گفت: «ما برای برگزاری کنفرانس صلح افغانستان در ماه اپریل در استانبول آماده هستیم. ما خواستار بستر جایگزین برای دوحه نیستیم، بلکه می‌خواهیم نشست حمایتی برگزار کنیم.»
وی با بیان اینکه منتظر امضا شدن تفاهم‌نامه‌ای بین دولت افغانستان و طالبان است، افزود: «در این راستا با طرف‌ها گفت‌وگو می‌کنیم. معاون وزیر امور خارجه نیز دو هفته پیش در دوحه حضور داشت و با رهبران طالبان دیدار کرده است. می‌خواهیم با دیدار با تمام طرف‌ها تاریخ برگزاری کنفرانس را مشخص کنیم.»
گفتنی است نشست وزرای امور خارجه کشورهای عضو ناتو به مدت دو روز در بروکسل پایتخت بلژیک برگزار شد. افغانستان در فهرست آجندای این نشست بود.

به تازگی خبرگزاری رویترز به نقل از دو مقام ارشد دولت افغانستان گزارش داده است محمداشرف غنی، رئیس‌جمهور طرح پیشنهادی آمریکا برای صلح افغانستان را رد کرده و در مقابل طرحی را پیشنهاد کرده است که بر بنیاد آن انتخابات ریاست‌جمهوری در مدت شش ماه برگزار خواهد شد. رویترز به نقل از منابع گفته‌ است آقای غنی این طرح را در نشستی که قرار است در بارۀ صلح افغانستان، در ترکیه برگزار شود ارایه می کند.

اما با درنظرداشت تجارب تلخ مردم از انتخابات گذشته، شدت ناامنی‌ها در کشور و پیشنهاد شش ماه فرصت ناچیز تا برگزاری انتخابات، چقدر این طرح عملی است و رئیس‌جمهور غنی با پیش کردن آن به دنبال چیست؟

شماری از آگاهان سیاسی می‌گویند رئیس جمهور غنی با پیش‌کردن طرح برگزاری انتخابات در شش ماه آینده در تلاش خرید زمان است.

آصف آشنا، آگاه سیاسی می‌گوید، آقای غنی با بازی‌های زمانی می‌خواهد آمریکا را متقاعد کند که او را از حکومت موقت کنار نگذارد.

او می‌گوید: «آقای غنی فقط می‌خواهد که برای خود زمان بخرد و با یک سری بازی های زمانی می‌خواهد که آمریکایی ها را متقاعد بسازد، شخص آقای غنی را در حکومت موقت کنار نگذارند. اما فهم من از وضعیت و اطلاعات من از وضعیت این است که قصه برای آقای غنی به عنوان یک حاکم دست نشانده تکمیل شده و تاریخ مصرف این آدم دست نشانده نیز تمام است.»

به باور آگاهان، برگزاری انتخابات در شش ماه آینده با توجه به تجربۀ تلخ مردم از انتخابات ۲۰۱۴ و ۲۰۱۹ میلادی طرح عملی نیست.

اکرم عارفی، استاد دانشگاه و آگاه سیاسی نیز می‌گوید که پیشنهاد طرح برگزاری انتخابات در شش ماه آینده، عملی و مسلکی نیست. به گفتۀ او، طالبان در تلاش مشارکت و گرفتن قدرت هستند و به هیچ عنوانی از آدرس یک تکت انتخاباتی وارد نمی‌شوند.

او می‌گوید: «از لحاظ عملی و واقعی برگزاری انتخابات در زمان شش ماه به عنوان یک راهکار فعلن ناممکن است و قابل عمل نیست برای این که طالبان هم‌اکنون هیچ آمادۀ پذیرش انتخابات نیستند.»

پیش از این نیز رئیس‌جمهور غنی در نشستی به مناسبت گشایش سال سوم کاری مجلس نمایندگان گفته بود انتقال قدرت از مجرای انتخابات برای او یک اصل غیرقابل معامله است.

قرار است محمداشرف غنی، رییس‌جمهور افغانستان، در نشست استانبول، پیشنهاد برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری در شش ماه آینده را ارایه کند.

در گزارشی که روز سه‌شنبه (۳ حمل)، از سوی رویترز منتشر شد به نقل از دو مقام ارشد حکومتی آمده است رییس‌جمهور غنی، ماه آینده در نشست استانبول، از طرح پیشنهادی برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری رونمایی خواهد کرد.

به گفته‌ی این مقام‌ها، این طرح آقای غنی، در برابر طرح پیشنهادی صلح امریکا ارایه می‌شود و به معنای خوداری از پذیرفتن این طرح است.

یکی از این مقام‌ها گفته است: «پیشنهادی که در نشست استانبول ارائه می‌دهیم، این است که اگر طالبان در مورد آتش‌بس توافق کنند، خواستار برگزاری انتخابات زودهنگام ریاست‌جمهوری می‌شویم.»

یکی دیگر از مقام‌ها گفته است: «رییس‌جمهور هرگز موافقت نمی‌کند که کنار برود؛ مگر این که دولت آینده از طریق روند دموکراتیک تشکیل شود، نه یک معامله‌ی سیاسی.»

رویترز نوشته است این طرح پیشنهادی غنی، شامل انتخابات زودهنگام و احتمالی است و زمان دقیق رای‌گیری در آن مشخص نشده و این طرح پیش از این با زلمی خلیل‌زاد، فرستاده‌ی ویژه‌ی امریکا برای صلح افغانستان نیز شریک شده است.

هم‌چنان این مقام‌ها به رویترز گفته‌اند در بخشی از این پیشنهاد، آمده است حکومت از سازمان ملل متحد، می‌خواهد تا انتخابات را از نزدیک مشاهده کند تا از چگونگی برگزاری و شامل بودن همه طرف‌ها اطمینان حاصل کند.

محمدحنیف اتمر، وزیر خارجه‌ی افغانستان و مولودچاووش اوغلو، وزیر خارجه‌ی ترکیه، در باره‌ی نشست استانبول صحبت کرده‌اند.

در اعلامیه‌ای که روز یک‌شنبه (۲۴ حوت)، از سوی وزارت خارجه منتشر شد، آمده است دو طرف در تماس تلفنی، در باره‌ی گسترش روابط دوجانبه، تقویت تماس‌ها و همکاری‌های چندجانبه، برگزاری نشست کشورهای قلب‌ آسیا – پروسه‌ی استانبول در دوشنبه در اواخر ماه مارچ و هم‌چنان برگزاری دور بعدی گفت‌وگوهای صلح افغانستان در شهر استانبول، گفت‌وگو کرده‌اند.

آقای اتمر در این تماس تلفنی، از آمادگی ترکیه به عنوان دوست قابل‌اعتماد، برای میزبانی دور بعدی گفت‌وگوهای صلح افغانستان ستایش کرد و بر افزایش تماس‌ها و مشوره‌ها در باره‌ی اهداف، دستور کار، شرکت‌کنندگان، و نتایج این نشست تاکید کرد.

او، گفت: «انتظار می‌رود نشست ترکیه، گامی به جلو در راستای تامین آتش‌بس و دستیابی به راه حل سیاسی مطابق به خواست و اراده‌ی مردم افغانستان باشد.»

آقای اتمر، برگزاری نشست کشورهای قلب‌آسیا – پروسه‌ی استانبول در دوشنبه را فرصت خوبی برای مشوره‌ها و آمادگی‌های بیشتر برای دور بعدی گفت‌وگوهای صلح خواند.

وزیر خارجه‌ی ترکیه نیز، در باره‌ی سفر اخیرش به دوحه و دیدارش با وزرای خارجه‌ی قطر و روسیه در مورد روند صلح افغانستان صحبت کرده است.

آقای اوغلو، گفته است: «نشست ترکیه جایگزین نه، بل مکمل روند صلح دوحه خواهد بود. اکثر طرف‌های دخیل برای شرکت در نشست ترکیه ابراز آمادگی کرده‌اند. ما هم آمادگی‌مان را برای شرکت در نشست‌های سه‌جانبه‌ی افغانستان و ترکیه با کشورهای ایران و پاکستان ابراز می‌داریم.»

قرار است در هجدهم مارچ، مسکو میزبان نشستی برای تسریع روند صلح افغانستان باشد. مقام‌های ارشد حکومت افغانستان، نمایندگان طالبان و برخی از کشورها، برای شرکت در این نشست دعوت شده‌اند.

همچنان، مولود چاوش اوغلو، وزیر خارجه‌ی ترکیه نیز گفته است که استانبول برای میزبانی از گفت‌وگوهای صلح افغانستان در ماه اپریل آمادگی می‌گیرد.

حمدالله محب، مشاور امنیت ملی، گفته است که حکومت افغانستان در هر دو نشست پیش رو شرکت خواهد کرد.

آقای محب گفته است: «ما بر اساس سطح اشتراک کشورها و طالبان، هیئت خود را به روسیه و ترکیه می‌فرستیم. اگر سطح اشتراک در حد هیئت باشد، هیئت گفت‌وگوکننده‌ی دولت شرکت خواهد کرد و اگر سطحش تغییر کند، به همان سطح ما در این نشست‌ها شرکت خواهیم کرد.»