برچسب: مذاکرات بین الافغانی در دوحه

عبدالله عبدالله رییس شورای عالی مصالحۀ ملی افغانستان قرار است در تاریخ ۶ اکتوبر سال جاری میلادی برای دیدار با مقامات بلندپایه هندی به دهلی‌نو سفر کند.
آقای عبدالله در این سفر با مقامات بلندپایه هند در مورد روند صلح و مذاکرات میان‌افغانی بحث و تبادل نظر خواهد کرد.
هند همواره از روند صلح به رهبری و مالکیت مردم افغانستان حمایت کرده است.
این نخستین سفر داکتر عبدالله به عنوان رییس شورای عالی مصالحه ملی کشور به هند خواهد بود.
گفتنی است آقای عبدالله چندی قبل به پاکستان سفر نمود و با مقامات آن کشور در مورد روند صلح افغانستان گفت‌وگو کرد.

گفت‌وگوهای بین‌الافغانی در دوحه به طرف بن‌بست روان است. از شروع مذاکرات صلح در دوحه بیشتر از 20 روز می‌گذرد؛ اما تا هنوز هیأت کابل و نمایندگان طالبان نتوانسته اند روی اصول کاری به توافق برسند. موانع موجود شامل اختلافات مذهبی، به رسمیت شناختن ماده‌های توافق نامه بین طالبان و ایالات متحده و تشکیل دولت انتقالی به عنوان شرط آتش‌بس است. برای حل این بن بست زلمى خلیل زاد نماینده ویژه امریکا در افغانستان به دوحه رسیده است.

شرایط و مقرراتی‌که در مذاکرات در 12 سپتمبر مورد بحث و گفتگو قرار گرفته است، بیش از 20 ماده است و تاکنون طرفین فقط روی 18 ماده توافق کرده‌اند. در دو مورد اختلافی، دو طرف هنوز نتوانستند به نتیجه برسند: یکی از این موارد اصل شمردن فقه حنفی به عنوان مبنای مذاکرات صلح از سوی طالبان قرار داده شده است و یا هم این مذاکرات باید در چارچوب توافق نامه ایالات متحده انجام شود. اصل شمردن فقه حنفی از سوی طالبان، مورد توجه رهبران و کارشناسان دینی داخلی قرار گرفت و در حال حاضر درگیر آن موضوع هستند. طالبان خواستار پیروی از ارزش‌های فقه حنفی هستند که یکی از چهار مکتب قانونی در اسلام اهل سنت هستند، اما هیأت کابل معتقد است که مطابق قانون اساسی افغانستان ، لازم است مذهب جعفری همچنان مورد توجه قرار گیرد. مانع دوم – پیروی از توافق بین ایالات متحده و طالبان می‌باشد که تداوم مذاکرات صلح را با دولت افغانستان به عنوان شرط خود مطرح کرده اند.

یکی از ماده توافق نامه کاهش سطح خشونت است ، اما پس از امضای آن ، کابل به طور رسمی شروع به انتشار گزارش‌هایی می کند که افزایش خشونت در کشور را تأیید می‌کند. نمایندگان هیأت طالبان، حتی کابل را به اغراق در تعداد تلفات در جریان درگیری متهم کرده است. به باور انها ، مقامات افغانستان این کار را می‌کنند تا روند عقب نشینی نیروهای خارجی از کشور را کند کنند.

ادامه خشونت‌ها

گزارش‌های رسمی نشان می دهد که خشونت در افغانستان رو به افزایش است. گزارش های چند روز اخیر حاکی از آن است که در شب 26 سپتامبر ، طالبان به پایگاه های نیروهای مسلح افغانستان در ولایت فراه حمله کردند و 20 نفر از نیروهای نظامی را کشتند و 10 نفر دیگر را به گروگان گرفتند. نیروهای امنیتی در پاسخی گفتند که 35 شبه نظامی طالبان در همان روز در ولایت های غزنی ، زابل ، سمنگان و فاریاب کشته شده اند. یک روز قبل ، گزارش شده بود که حدود 100 جنگجوی طالب در ولایت پکتیکا در شرق افغانستان کشته و زخمی شدند. از پولیس های محلی سه نفر کشته و شش نفر زخمی شدند. در تاریخ 30 سپتامبر ، در جریان درگیری ها در ولایت بدخشان ، 9 طالب کشته و زخمی شدند ، نیروهای امنیتی شش کشته و چند نفر دیگر آنها زخمی شده اند. حملات که مقامات افغانستان، طالبان را مقصر آن می دانند ، نیز ادامه دارد، به عنوان مثال ، در تاریخ 29 سپتامبر ، یک موتر توسط یک ماین کنار جاده ای در ولایت دایکندی منفجر شد و منجر به کشته شدن 14 غیرنظامی از جمله هفت زن و پنج کودک شد.

شرایط سیاسی آتش بس

یکی از موضوعات مطرح شده در مذاکرات صلح مسأله آتش بس است که تنها در صورتی ممکن خواهد بود که حکومت موقت ایجاد شود. در این حال، امرالله صالح معاون اول رییس جمهور افغانستان طرح اداره موقت را غیر عملی خوانده است. سهیل شاهین ، نماینده طالبان در مذاکرات صلح در پاسخ گفت که تا زمانی تصمیم درمورد حکومت آینده گرفته نشود، نمی توان آتش بس برقرار کرد. هیأت طالبان اصرار دارند که مذاکرات در دوحه باید دقیقاً در چارچوب توافق نامه که قبلا با امریکا امضا شده است باشد که پیش فرض ادامه توافقات سیاسی بین کابل و طالبان است. هیأت کابل مقاومت می کند. به گفته نماینده طرف افغان‌ها ، مولوی عطاالله لودین، کابل در این معامله شرکت نکرده و توافق نامه را امضا نکرده است. در نتیجه ، زلمی خلیل زاد، نماینده ویژه ایالات متحده در امور افغانستان ، به دوحه پرواز کرد. وی به طور مکرر تأیید کرد که طالبان تا زمانی که توافق های سیاسی با کابل حاصل نشود ، به دنبال آتش بس دائمی نیستند. خلیل زاد به صورت دیپلماتیک این دو را پیوند داد و نوشت که جامعه جهانی و مردم افغانستان مذاکرات را از نزدیک دنبال می کنند و انتظار دارند که آنها “به منظور توسعه نقشه راه برای آینده سیاسی افغانستان و آتش بس دائمی و جامع” به پیشرفت منجر شوند. زلمی خلیل زاد با ارزیابی سطح خشونت در افغانستان خاطرنشان کرد که “در مقایسه با شش ماه اول سال گذشته ، تعداد قربانیان ، اعم از نظامی و غیرنظامی ، در سال جاری کاهش یافته است. وی گفت: بله ، سطح خشونت بالا است. “و هر دو طرف باید آن را پایین بیاورند.”

استفانو پونتركورو ، نماینده ارشد غیرنظامی ناتو در جمهوری اسلامی افغانستان ، نیز در مورد ادغام احتمالی طالبان در سیستم های سیاسی افغانستان صحبت كرد. وی با اشاره به لزوم حفظ دستاوردهای 19 سال گذشته ، تأکید کرد که افغان ها باید دولتی قابل قبول برای همه طرف ها را تشکیل دهند.

واکنش‌های رییس جمهور غنی

در محافل های سیاسی کابل مدتهاست که در مورد امکان اعلام آتش بس عمومی توسط طالبان در ازای تشکیل یک دولت انتقالی در کابل با مشارکت طالبان بحث می کنند. بدیهی است که این به معنای انحلال دولت فعلی خواهد بود. سیاستمداران در سخنرانی های عمومی خود به زیبایی از این موضوع حساس پرهیز می کنند.

با این حال ، چند روز قبل ، رییس جمهور اشرف غنی برای اولین بار در یک نشست غیرعلنی با مطبوعات پاسخ روشنی به این سوال داد: «تشکیل دولت موقت تنها با بیرون کردن جنازه ام از ارگ امکان پذیر است». غنی تأکید کرد اگر مذاکرات دوحه شکست بخورد ، برای دفاع آماده است. دو شرکت کننده در این جلسه غیرعلنی، که نخواستند شناخته شوند، سخنان رییس جمهور را تأیید کردند. ظاهراً ، خلیل زاد چنین واکنش سختی را در ذهن داشت که کمی پیش از سفر به دوحه ، در مجلس نمایندگان ایالات متحده گفت: «مذاکره کنندگان باید از منافع شخصی و اختلافات سیاسی عبور کنند ، آنها گروه های مختلف رای دهندگان را نمایندگی می کنند که ما انتظار مشکلات و موانعی را در این روند داریم.»

جاه‌طلبی‌های داکتر عبدالله

در حالی که رییس جمهور به شدت مخالف تشکیل یک دولت موقت و اعلام آمادگی خود را با شکست در مذاکرات با طالبان دارد ، دکتر عبدالله عبدالله ، رقیب سابق وی و رییس شورای عالی مصالحه ملی ، برای موفقیت در مذاکرات دوحه در تلاش است. به همین منظور ، وی یک تور بین‌المللی را آغاز کرد که هدف آن ، همانطور که خودش اعلام کرد ، اجماع منطقه پیرامون روند صلح افغانستان است. برنامه سفر دکتر عبدالله شامل پاکستان ، ایران ، ازبکستان و چین است. در عین حال ، عبدالله از هر طریق ممکن از صحبت در مورد تشکیل یک دولت موقت پرهیز می کند. اخیراً او به طور دیپلماتیک از پاسخ دادن به یک سوال مستقیم روزنامه نگاران اجتناب ورزید. با این وجود استقبال بالایی که از دکتر عبدالله در اسلام آباد انجام شد ، گمانه زنی ها را در مورد نامزدی وی برای پست ریاست دولت موقت برانگیخته است.

در این حال، نادیده گرفتن دور جدیدی از تنش رو به رشد در روابط بین ارگ ریاست جمهوری و سپیدار دشوار است. نشانه های غیر مستقیم این تنش در مراسم افتتاحیه مذاکرات در 12 سپتامبر در دوحه ظاهر شد. رییس شورای عالی مصالحه ملی از خواندن متن سخنرانی که برای وی در کاخ ریاست جمهوری تهیه شده بود و توسط وزیر امور خارجه اسلامی افغانستان اتمر به وی ارائه شد خودداری کرد. دکتر عبدالله ترجیح داد متن سخنرانی خودش را بخواند. عبدالله در آن زمان گفت: «ما به جهان اطمینان می دهیم كه در حد توان خود تلاش خواهیم كرد تا گفتگو های داخلی افغانستان موفقیت آمیز باشد. ما برای یک افغانستان مستقل، دارای حاکمیت ملی، متحد، توسعه یافته و آزاد تلاش می‌کنیم؛ افغانستان با سیستمی مطابق با سنت های اسلامی که در آن همه مردم می توانند بدون تبعیض شرکت کنند. ما آمده‌ایم تا به صلح پایدار برسیم. پیروزی با جنگ یا ابزار نظامی غیرممکن است، اما اگر این بحران با تسلیم در برابر خواست مردم حل شود ، هیچ کس ضرر نخواهد کرد.»

افغانستان رو

زلمی خلیل‌زاد، نمایندۀ ویژۀ امریکا در امور صلح افغانستان می‌گوید ایالات متحده از تلاش‌ها برای حفظ حقوق زنان در روند صلح حمایت می‌کند.

آقای خلیل‌زاد بامداد امروز (شنبه، دوازدهم میزان) در برگۀ توییترش نوشت ایالات متحدۀ امریکا برای دفاع از حقوق زنان در افغانستان از تلاش‌های اعضای زن هیأت مذاکره‌کنندۀ صلح دولت افغانستان حمایت می‌کند.

آقای خلیل‌زاد پس از دیدار با شماری از اعضای هیأت مذاکره‌کنندۀ دولت افغانستان گفت: «زنان مذاکره‌کننده با طالبان برای دفاع از حقوق زنان افغانستان و پایان جنگ در افغانستان مصمم هستند و ما(امریکا) در کنار آنان ایستاده‌ایم.» نمایندۀ ویژۀ امریکا در امور صلح کشور همچنین تلاش‌های هیأت مذاکره‌کنندۀ دولت افغانستان در گفت‌وگو با گروه طالبان را ستایش کرد.

این در حالی است که آقای خلیل‌زاد نزدیک به بیست روز پس از آغاز گفت‌وگوهای مستقیم صلح میان هیأت‌های مذاکراتی دولت افغانستان و گروه طالبان به دلیل کندی در پیشرفت این گفت‌وگوها به قطر سفر کرده است.

آقای خلیل‌زاد در دو روز گذشته  با هیأت‌های مذاکراتی دولت افغانستان و گروه طالبان به شکل جداگانه ای دیدار کرده است. انتظار می‌رود پس از میانجی‌گری نمایندۀ امریکا بُن‌بست در گفت‌وگوها شکسته شود.

شارژدافر سفارت ایالات متحده در کابل با اشاره به سپری‌شدن حدود سه هفته از آغاز مذاکرات میان هیات مذاکره کنندۀ جمهوری افغانستان و گروه طالبان می‌گوید رسیدن به صلح تصمیم دوجانب است.

راس ویلسن روز پنجشنبه اول اکتوبر (۱۰ میزان) به خبرنگاران گفت دوجانب (حکومت افغانستان و طالبان) تصمیم گرفته اند که روند را به رهبری و مالکیت افغان‌ها و بدون میانجی به پیش ببرند.

او افزود دیدگاه ایالات متحده و دیگر کشورها این است که افغانستان را حمایت کنند؛ امار رسیدن به صلح وابسته به تصمیم دوجانب است.

آقای ویلسن گفت: «ما و دیگران (دیگر کشورها) آماده ایم که کمک کنیم. ما علاقمندی به تحمیل راه حل و تحمیل خودمان بر روند را نداریم.»

این موضوع در حالی مطرح می‌گردد که زلمی خلیلزاد، نمایندۀ ویژه ایالات متحدۀ امریکا در امور مصالحۀ افغانستان روز سه شنبه سفرش را برای صلح افغانستان به دوحه و منطقه آغاز کرد.

از آغاز نشست افتتاحیه میان هیات‌های جمهوری اسلامی افغانستان و گروه طالبان حدود سه هفته سپری می‌شود؛ اما دو طرف تا اکنون نتوانسته اند که موارد اختلافی را حل کنند.

وزارت دولت در امور صلح افغانستان گفته است گفتگوها برای رسیدن به یک توافق نظر و حل نکات اختلافی جریان دارد.

این گفتگوها امیدواری‌ها را در افغانستان بیشتر ساخته است. برخی کارشناسان به این نظر اند که اصول رفتاری جامع برای مذاکرات، زمینه را برای گفتگوهای رسمی آسان‌تر می‌کند.

محمد رضا بهرامی سفیر سابق جمهوری اسلامی ایران در کابل در توییت تازه خود نوشت: «در توافق دوحه از حکومت و ساختار فعلی در افغانستان عبور و «حکومت اسلامی جدید پساتوافق افغانستان» مطرح شده است. بر این اساس مقاومت فعلی برای ‌عدم‌پذیرش این توافق به عنوان محور و اساس مذاکرات بین‌الافغانی، یعنی مبارزه و مقاومت برای بقای ساختار و حفظ تمامی دستاوردهای دو دهه اخیر».
این توییت تا حد زیادی دلایل اختلاف‌نظر‌ها و به نتیجه نرسیدن گروه تماس را مشخص می‌کند. در یک هفته گذشته، گروه تماس از هر دو طرف با این که خبر از پیشرفت گفت‌وگو‌ها می‌دادند اما موارد اختلافی زیادی را نیز طرح کردند. مهم‌ترین مورد اختلافی میان گروه‌‌های گفت‌وگو کننده طالبان و دولت افغانستان، بحث نگرش به مذاکرات از منظر فقه حنفی است. طالبان اصرار دارند تا تمامی روند مذاکرات در چارچوب نظریات فقه حنفی مطرح شود. این به معنای آن است که دولتی که حاصل مذاکرات صلح برای آینده باشد، هیچ‌گونه حق و مشروعیت سیاسی به مذاهب دیگر در افغانستان نخواهد داد. در حال حاضر در کنار پیروان مذهب تسنن حنفی، پیروان مذاهب دیگر از جمله شیعه جعفری، شیعه اسماعیلی، پیروان تسنن شافعی و مذاهب دیگر نیز در افغانستان حضور دارند. از سوی دیگر اقلیت هندو باوری نیز در افغانستان هستند که روز به روز کاهش پیدا می‌کنند. در حال حاضر دو فرقه مذهبی با اکثریت پیروان در افغانستان زندگی می‌کنند؛ پیروان مذهب [اهل]سنت جماعت امام ابوحنیفه که آنان را حنفی می‌گویند و پیروان تشیع جعفری که آنان را اثنی عشری یا دوازده امامی می‌خوانند. حالا طالبان تلاش دارند تا در نخستین گام، چارچوب مذاکرات را با این قید تنگ‌تر کنند که مبنای تمامی گفت‌وگو‌ها فقه حنفی باشد. دولت افغانستان اما با این دیدگاه موافق نیست. گروه تماس دولت افغانستان پیشنهاد داده است که مذاکرات بر اساس فقه حنفی پیش برود با این قید که پیروان مذاهب دیگر در تمامی اعمال و افکار خود کاملاً آزاد باشند. اما طالبان این پیشنهاد را نمی‌پذیرند. از دید طالبان پیروان تشیع می‌توانند در چارچوب فعالیت‌های مدنی کاملاً آزاد باشند. اما در حوزه سیاست سلطه تنها از آن فقه حنفی باشد. به این معنا که در حکومت پساتوافق، هیچ پیرو مذهب تشیع نمی‌تواند به مدارج عالی سیاسی در افغانستان برسد. اما این مسئله تنها دلیل اصرار طالبان نیست. طالبان با زیرکی زیاد بحث فقهی کردن مذاکرات را پیش کشیده‌اند. زیرا در این صورت وقتی بحث‌ها زیر چتر نگرش‌های فقهی شکل بگیرد، خود به خود مسئله (ولایت عام) که یک بحث فقهی حنفی‌ها در مورد ساختار دولت است مطرح می‌شود. طبق این نظریه در اسلام حوزه اقتدار را ولایت عام می‌دانند و این ولایت عام که مبتنی بر شریعت اسلامی است، شامل تمام صنوف و تشکل‌های دیگر است. اصول نظری نظام سیاسی اسلام این امکان را مشخص می‌کند که شریعت چگونه ولایت دولت را عام و فراگیر مشخص می‌کند و از طرف دیگر، مقررات و در اصطلاح ولایت‌های خاص این تعمیم را برنمی‌تابند.
در چنین وضعیتی نخستین چیزی که قربانی خواهد شد، جمهوریت به عنوان یک اصل دنیای حکومتی است. با توجه به این که زیر ساخت‌های جمهوریت بر مبنای سکولاریزم بنیاد شده است، این مسئله در تضاد با مباحث فقهی قرار می‌گیرد و خود به خود از بحث حذف می‌شود. این مسئله را دولت افغانستان و تیم مذاکره‌کننده دولت به خوبی متوجه شده‌اند و حتی توییت سفیر سابق جمهوری اسلامی ایران در کابل نیز دال بر این است که طالبان به هر صورت ممکن می‌خواهند جمهوریت را دور بزنند. کنار گذاشتن اصل جمهوریت، تمامی دستاورد‌های ۱۹ سال اخیر را در افغانستان را از بین خواهد برد و دموکراسی در مقابل اقتدار فقهی عقب‌نشینی خواهد کرد. در اندیشۀ اسلامی قوانین و مقررات دولت‌ها آمرانه است به این معنا که متصدیان امور دولتی یا همان ولایت عامه از یک‌ طرف مفسر شریعت تلقی می‌شوند و از جانب دیگر، قانون‌گذارند. در شریعت اسلامی علاوه بر نص قرآن و سنت که منبع مورد اتفاق قوانین شناخته می‌شود، منابع دیگری مانند اجماع و قیاس نیز اهمیت دارد که دست نهادهای دولتی را باز می‌گذارد تا این که با توجیه و استفاده از این منابع بتوانند به وضع و قانون‌گذاری بپردازند. اینجاست که همه‌‌ خواسته‌های طالبان مو به مو اجرا خواهد شد. تیم مذاکره‌کننده دولت افغانستان باید بداند که عقب‌نشینی در مقابل این خواسته طالبان، می‌تواند آنان را تا آخرین قدم به نفع طالبان عقب ببرد. به همین دلیل حتی جمهوری اسلامی که با طالبان رابطه خوبی دارد هم نگران این دیدگاه طالبان در قبال گفت‌وگو‌های صلح است.

از دید طالبان پیروان تشیع می‌توانند در چارچوب فعالیت‌های مدنی کاملاً آزاد باشند. اما در حوزه سیاست سلطه تنها از آن فقه حنفی باشد. به این معنا که در حکومت پساتوافق، هیچ پیرو مذهب تشیع نمی‌تواند به مدارج عالی سیاسی در افغانستان برسد.

منبع: ایندیپندنت فارسی

پس از آن که اتحادیه اروپا با نشر اعلامیه ای خواهان آتش بس فوری در افغانستان شد صدیق صدیقی سخنگوی ریاست جمهوری افغانستان گفت افغانستان از این خواست اتحادیه اروپا استقبال می کند.

آقای صدیقی امروز پنج‌شنبه (۱۰میزان) در توییتی گفت: «جمهوری اسلامی افغانستان شدیداً از خواست پارلمان اروپا برای آتش بس فوری و دائمی و محکومیت خشونت استقبال می کند».

رونالد کوبیا، نماینده خاص اتحادیه اروپا برای افغانستان نیز در توییتی نگاشت پارلمان اروپا به عنوان دموکراتیک‌ترین پارلمان انتخاب‌شده علاوه بر درخواست گفتگوهای جامع صلح و آتش‌بس فوری، خشونت‌های جاری در افغانستان را محکوم کرده است.

درخواست آتش بس فوری

در اعلامیه‌ای پارلمان اروپا که ناوقت روز گذشته چهارشنبه، ( ۹ میزان) منتشر شده خشونت‌های هفته‌ی اخیر در افغانستان نکوهش شده و تصریح گردیده تا افغانستان در شرایط حساس کنونی ثبات داخلی داشته باشد.

پارلمان اتحادیه اروپا تاکید کرده: «از تمام جناح‌ها می‌خواهیم که آتش‌بس فوری و دایمی برقرار کنند. نیاز است که عاملان حملات تروریستی اخیر و خشونت مداوم باید پاسخگو باشند».

در اعلامیه از مذاکرات بین‌الافغانی استقبال و گفته شده است که روند صلح جامع، پیش‌شرط پایان‌دادن به کشتار و ویرانی‌ها و ایجاد ثبات، امنیت و صلح می‌باشد.

پارلمان اروپا افزوده این مذاکرات در مورد پایان کشتار و ویرانی‌های چهل‌ساله‌ی افغانستان از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

این پارلمان خاطرنشان کرده: «پارلمان اروپا بر ضرورت مشارکت در این مذاکرات با مالکیت و رهبری افغان‌ها اصرار می‌ورزد. تمام جناح‌های سیاسی و جامعه مدنی، به شمول نمایندگان زنان، جوانان و اقلیت‌های افغانستان، باید در گفتگوها و تمام مراحل شرکت داشته باشند. برای حفظ احترام به حقوق بشر، به ویژه حقوق زنان و کودکان، لازمی است که همه در افغانستان در طول مذاکرات و در حکومت بعدی احساس نمایندگی کنند».

مذاکرات بین الافغانی

این درحالی است که مذاکرات بین الافغانی در تاریخ ۲۲ سنبله در شهر دوحه، پایتخت قطر آغاز شده و از آن زمان تاکنون که قریب به ۱۹ روز می گذرد گروه‌های تماس هیأت مذاکره‌کننده‌ی دولت افغانستان و گروه طالبان نتوانسته‌اند روی طرزالعمل رفتاری در جریان مذاکرات صلح، به توافق نهایی دست‌یابند.

با طولانی‌شدن این موضوع، زلمی خلیلزاد، نمایندۀ ویژه ایالات متحدۀ امریکا در امور مصالحۀ افغانستان وارد دوحه شده است.

همزمان با این گروه طالبان حملات شان بر بخش های از افغانستان را افزایش داده اند و در تازه ترین موارد آن شب گذشته یک پاسگاه نیروهای امنیتی را در ولایت هلمند آماج موتر بمب قرار دادند که در نتیجه ان ۹ تن بشمول غیر نظامیان کشته و شماری دیگر زخمی شدند.

در روزگار جنگ هفتادودو ملت به تعبیر حافظ و در روزگاری که فرقه‌های اسلامی جام‌های خون را از پیروان فرقه‌های متخاصم می‌نوشیدند، فقیهی دیدگاهی را در فقه اسلامی مطرح کرد. نعمان‌بن‌ثابت معروف به ابوحنیفه، رأی و اجتهاد را در استنباط حکم مطرح کرد. روش ابوحنیفه حدود 12ونیم قرن قبل از امروز نوع تجدد در فقه شمرده می‌شود و چون او در آخر عصر امویان و آغاز عصر عباسیان می‌زیست، طعم شلاق، آواره‌گی و زندان را چشید.

در عصر امویان، ابوحنیفه را در یازده روز 110 تازیانه زدند و او از جور حکام در این روزگار آواره شد. عباسیان او را به زندان افکندند و به روایتی در زندان به دستور منصور خلیفۀ عباسی مسموم شد و به زنده‌گی در اسارت بدرود گفت. این دو دستگاه ادعای اسلام داشتند و حدود بیش از 12 قرن پس از امام، در اواخر قرن 20 میلادی، گروهی با سوءتفسیر و سوءاستفاده از میراث ابوحنیفه و زیر نام اسلام دستگاه مخوف و عقب‌گرایانه‌یی را ابداع کردند؛ امارت اسلامی.

جای هیچ تریدی نیست که اسلام مستعد تفسیرها و خوانش‌های فروانی است. گروهی آن را صلح خوانده‌اند، اما گروهی دیگر با خوانش خشونت‌آمیز از اسلام، در طول تاریخ جشن خون و تحجر برپاکرده اند/می‌کنند. در امتداد خوانش خشونت‌آمیز از اسلام، طالبان در آخرین سال‌های قرن 20 امارت‌شان را با خشونت و کشتار در کابل مستقر کردند. این جماعت، با خوانش مشابه به خوانش عباسیان و امویان از اسلام که قرن‌ها قبل با توسل به آن ابوحنیفه را شکنجه کردند، با استفاده از نام امام به سرکوب و شکنجه دست یازیدند.

در زمان طالبان، هم‌وغم حکومت ریش، زنده‌گی خصوصی و طرز پوشش مردم بود. آنان مقرر کرده بودند که پاچۀ تنبان بلندتر از مچ (بجلک) پای باشد، زنان حق نداشتند از خانه بیرون شوند، خیابان‌ها با نوارهای شکسته رنگین بود. اکنون که پس از سال‌ها جنگ با آمریکای‌ها آشتی کردند، قصد دارند با استفاده از نام ابوحنیفه، امارت‌شان را برگردانند.

حدود دو هفته پیش (22 سنبله) مذاکرات به هدف یافتن راه حل سیاسی، میان نمایند‌گان طالبان و نمایند‌گان حکومت افغانستان، در دوحه، پایتخت قطر آغاز شد. از آن زمان به این‌سو طالبان، مصُراند که به زعم آنان «فقه حنفی» باید به عنوان مرجعی برای حل اختلافات شناخته شود. بنابراین تاکنون دو طرف روی دستورالعمل مذاکرات به نتیجه نرسیده‌اند و از مذاکرات جدی هم خبری نیست. یک عضو هیأت گفت‌وگوکنندۀ حکومت افغانستان، در یک مصاحبۀ تلویزیونی می‌گوید که طالبان در مقایسه به 20 سال پیش تغییری نکرده‌اند. به گفتۀ او، «تاکنون هر خبری که ما در مورد تغییر رویکرد طالبان شنیده‌ایم نادرست است.»

بنابراین آنان توان تحمل تفاوت‌ها را ندارند و با آوردن یک ملای خشک مذهب بر آن‌اند که عصر شلاق و مداخله را دو باره احیا کنند. افغانستان مستعد اختلاف مذهبی است و طالبان با کشتن عبدالعلی مزاری، بنیان‌گذار حزب وحدت اسلامی و روحانیون شیعه در 22 حوت 1373 در اشتعال آتش جنگ مذهبی سابقه دارند. آنان در زمان حاکمیت‌شان اهل تشیع را به صورت کلی از اشتراک در امور مملکت محروم کردند. اکنون نیز انتظار دارند که با تأکید روی مرجع قراردادن «فقه حنفی» آتش اختلاف میان تشیع و تسنن را روشن کنند.

اختلاف و حذف دیگران در طول تاریخ جز خون و ویرانی، ثمرۀ دیگری نداشته است. بنابراین اگر عوام به جنگ‌های فرقه‌یی و قومی ترغیب شوند، نتیجۀ آن جز فلاکت عمومی چیز دیگری نخواهد بود. آرامش جمعی و رسیدن به ثبات در افغانستان مستلزم احترام به کثرت و عبور از تئکوکراسی است. اما طالبان هیچ‌گاه تنوع را نخواهند پذیرفت و حاضراند برای رسیدن به حذف دیگران و انحصار قدرت، دو باره به جنگ و تفنگ تمسک جویند.

موضع سخت طالبان در پیوند به مرجع قراردادن «فقه حنفی» و گذشتۀ آن در سرکوب اقلیت‌های مذهبی در کشور بسیاری را نگران ساخته است. از جمله سرور دانش، معاون دوم محمداشرف غنی، کریم خلیلی و محمد محقق از رهبران سیاسی مذهب تشیع نیز اصرار طالبان را به معنی تلاش برای حذف تشیع تعبیر کرده‌اند. در بهترین حالت مرجع قراردادن یک مذهب فقهی می‌تواند محدودیت‌های زیادی فراروی پیشرفت و ارتقای اقلیت‌های مذهبی بگذارد. جامعۀ افغانستان و کسانی که آرزوی آیندۀ بهتر را دارند، نباید اجازه دهند که تفسیر خشک از فقه که اساس آن «رأی و اجتهاد» است، امکان تکرار تاریخ را فراهم کند.

سلام وطن دار

آقای عبدالله که روز سه‌شنبه (۸ میزان)، در انستیتوت مطالعات استراتژیک اسلام‌آباد سخن می‌ گفت، در حالی‌ از پاکستان دیدن می‌کند که آینده‌ی صلح‌آمیزی، در افق برای افغانستان به چشم می‌خورد.

به گفته‌ی او، پاکستان در زمینه‌سازی برای آغاز گفت‌وگوهای میان‌افغانی، نقش عمده‌ای بازی کرد و اکنون، نقش مهم‌تری نه تنها در کمک به پایان رسانیدن موفقانه‌ی این فرآیند؛ بلکه در ایستادن در کنار مردم و حکومت افغانستان برای ساختن منطقه‌ای صلح‌آمیز و مرفه دارد.

آقای عبدالله، افزود، دولت افغانستان، قدردان تلاش‌های اسلام‌آباد در راستای تحقق صلح بوده و هم‌چنان، چشم به راه گام‌های عملی مشترک در این مسیر است.

او تصریح کرد: «به نفع نیست تا وضعیت موجود را ادامه بدهیم. ما به روی‌کردهای تازه‌ای نیاز داریم. مردم ما این‌ را از ما توقع دارند و می‌خواهند. نیازمندیم تا به منطقه‌ی خود، به عنوان یک منطقه‌ی واحد ببینیم.»

آقای عبدالله، گفت: «باید به واقعیت‌های منطقه در ۳۰ سال گذشته، ببینیم و تغییرات را در نظر بگیریم. باید درس‌های لازم را از سود و زیان خود و تهدیدها و فرصت‌ها در نظر بگیریم. اگر ما راه‌حل‌های استوار بر برد-برد، تنش‌زدایی، میانه‌روی، اتصال منطقه‌ای بیش‌تر، تجارت‌، ترانزیت، همگرایی اقتصادی و تعامل موثر و بیش‌تر میان تاجران و مردم را دنبال می‌کردیم، امروز در کجا قرار می‌داشتیم؟ بهای سیاست عدم همکاری و فرصت‌هایی‌ را که به این دلیل نوع روی‌کرد از دست داده‌ایم، قابل پرداخت نیست. ماهی را هر وقت از آب بگیریم تازه است.»

به گفته‌ی او، در حال حاضر، افغانستان و پاکستان، با چالش‌ها و تهدیدهای جدی‌ای به شمول لایه‌های مختلف دهشت‌افگنی، افراط‌گرایی، نابردباری و ویروس کرونا روبه‌رو اند و به همین دلیل، دو کشور، بیش‌تر از هر زمانی، به همکاری مشترک و تعامل بیش‌تر برای همز‌یستی مسالمت‌آمیز و مرفه، نیاز دارند.

آقای عبدالله، گفت صلح و ثبات در افغانستان یا در هر کشوری در جغرافیای جنوب و مرکز آسیا، می‌تواند پیامد مثبتی برای همسایگان و همگرایی منطقه‌ای، داشته باشد.

او، تأکید کرد افغانستان امروز، افغانستان ۱۹۹۶ یا ۲۰۰۱ نیست؛ بلکه افغانستان امروز، جوان و متکثر است و مردم این کشور نیز، بیش‌تر از هر زمانی، با یک‌دیگر وصل و در ارتباط اند و مصمم اند تا خود آزادانه درباره‌ی حکومت و نظام هم‌خوان با وحدت و تنوع جامعه‌ی خود، تصمیم بگیرند.

او، تصریح کرد مردم افغانستان، متحول و دگرگون شده و می‌خواهند دست‌آوردهای بنیادین خود را به شمول حقوق و آزادی‌های فردی تمام گروه‌ها، حفظ کنند.

رییس شورای عالی مصالحه‌ی ملی، گفت: «ما نمی‌خواهیم و اجازه نمی‌دهیم هیچ‌ دهشت‌افگنی در کشور ما حضور داشته باشد و اجازه نمی‌دهیم هیچ گروه و شبکه‌ای، تهدیدی برای ملت دیگری باشد. مذاکرت صلح، زمینه‌ی مناسب و امیدوارهایی را فراهم کرده تا با جنگ خداحافظی کنیم و با استفاده از صبر، گفت‌وگو و گذشت، به این توافق برسیم که کشور خود را، متحد سازیم.»

او، تأکید کرد که پاکستان و افغانستان، هر دو به صلح و آینده‌ی بهتر نیاز دارند؛ زیرا هر دو بهای سنگینی در مقابله با گروه‌های مختلف تروریستی پرداخته‌اند که تا اکنون نیز، به عنوان خراب‌کار عمل می‌کنند.

آقای عبدالله، گفت که دولت افغانستان، از گروه طالبان می‌خواهد تا خشونت را به گونه‌ی جدی کاهش داده و در حرکت به سوی یک آتش‌بس جامع و دائمی، از آسیب‌رسانیدن به غیرنظامیان، خودداری کند.

رییس شورای عالی مصالحه‌ی ملی، در بخش دیگری از سخنان خود، از مردم و دولت پاکستان، به خاطر میزبانی از میلیون‌ها مهاجر افغان در چهار دهه‌ی گذشته، قدردانی کرد؛ اما گفت که می‌خواهد تا مهاجران، به صورت داوطلبانه و با عزت و امید تازه، در آینده‌ی جدید، به کشور خود برگردند.

مذاکره برای صلح اساسا با پیش‌فرض گذشت، مدارا و بردباری آغاز می‌شود. اگر بحث گذشت، مدارا و بردباری در بین طرفین مطرح نباشد، امکان ندارد طرفین برای مذاکره آماده شوند و باهم مذاکره کنند. با وصفی همه خوش‌بینی‌هایی‌که برای صلح وجود دارد؛ مردم، دولت افغانستان و کشورهای جهان از مذاکره برای صلح حمایت می‌کنند، اما تعدادی از هیات مذاکره‌‌ی دولت افغانستان می‌گویند که هیات طالبان تعصب و نفرت را از میدان جنگ با خود بر میز مذاکره آورده‌اند.

طالبان برای مذاکره هیچ‌گونه گذشت و مدارا از خود نشان نمی‌دهند، در تصور تصرف و سلطه بر افغانستان هستند. مذاکره را نوعی از تسلیمی دولت افغانستان به خود می‌دانند. تعصب و نفرت مذهبی و قومی طالبان همچنان پا برجا است. طالبان تاکید به یک حکومت مذهبی دارند که مذهب حنفی مذهب رسمی دولت آینده‌ی افغانستان باشد، با پیروان مذاهب دیگر از جمله با پیروان مذهب تشیع به‌عنوان اقلیت مذهبی برخورد شود. بنابراین غیر از مذهب حنفی دیگر مذاهب به‌خصوص مذهب تشیع را به رسمیت نمی‌شناسند.

این موضع طالبان خلاف اصول مذاکره و صلح است. نخست دولت افغانستان مذهب رسمی نه، دین رسمی دارد که اسلام دین رسمی آن است. مذاهب اسلامی همه در دولت افغانستان آزاد و برابر است. بنابراین نیاز نیست‌که دولت مذهب رسمی داشته باشد. رسمیت یکی از مذاهب اسلامی در واقع تعصب و تبعیض نسبت به مذاهب دیگر اسلامی است. اما تا هنوز هیات مذاکره‌ی طالبان بر این تبعیض و تعصب مذهبی برای آغاز و مدیریت مذاکره و برای مذهب آینده‌ی دولت افغانستان تاکید دارند.

هیات مذاکره‌ی طالبان گذشت و مدارا برای مذاکره با هیات مذاکره‌ی دولت افغانستان نشان نداده است؛ زیرا تاکید هیات مذاکره‌ی طالبان این است‌که مذاکره بر اساس تفاهم‌نامه‌ی آمریکا و طالبان صورت بگیرد. اما هیات مذاکره‌ی دولت افغانستان به این نظر است‌که مذاکره بین هیات مذاکره‌ی دولت افغانستان و طالبان از نو و به اساس مواد و موارد جدید طبق نیازمندی‌ها، ارزش‌ها و واقعیت‌های موجود مردم افغانستان آغاز شود. این نظر هیات مذاکره‌ی دولت افغانستان واقع‌بینانه است.

درصورتی‌که مبنا تفاهم‌نامه‌ی آمریکا و طالبان باشد، مذاکره‌ی هیات دولت افغانستان با طالبان نمی‌تواند معنای سیاسی داشته باشد. بنابه این نابردباری و گذشت نکردن طالبان برای مذاکره و صلح می‌توان چنین برداشت کرد: طالبان به این نظر استند که از ناگزیری ترامپ در انتخابات آمریکا استفاده کنند. زیرا ترامپ تلاش دارد از
مذاکره‌ی صلح دولت افغانستان و طالبان استفاده‌ی کمپاینی و انتخاباتی کند. طالبان نیز این هدف ترامپ را درک کرده‌اند. بنابه این درک می‌خواهند جنگ را در جریان مذاکره در افغانستان تشدید کنند که با تشدید جنگ بیشتر قدرت‌نمایی کنند و بیشتر سرسختی نشان بدهند تا بتوانند از ترامپ امتیازات بیشتر کمایی کنند.

بر این اساس طالبان مشارکت در قدرت و دولت آینده‌ی افغانستان نمی‌خواهند، بلکه قدرت و دولت افغانستان را برای خود می‌خواهند. هدف طالبان سلطه بر دولت و مردم افغانستان است. از این‌که طالبان قصد سلطه بر مردم و دولت افغانستان را دارند؛ بنابراین رسمیت تنوع مذهبی، قومی و فرهنگی را به نفع خود نمی‌دانند. درصورتی‌که تنوع مذهبی، فرهنگی و قومی به رسمیت شناخته شوند، طالبان نمی‌توانند سلطه‌ی خود را بر مردم افغانستان بقبولانند و مشروعیت ببخشند. طالبان می‌خواهند تنوع‌های مذهبی، قومی و فرهنگی را حذف کنند تا روایت طالبانی خود را به‌عنوان روایت رسمی و مشروع بر مردم افغانستان بقبولانند.

اگرچه طالبان عزم خود را برای تک‌روایتی‌کردن مذهبی، قومی و فرهنگی جزم کرده‌اند اما مشکل است‌که بتوان تنوع مذهبی، فرهنگی و قومی افغانستان را حذف کرد. نخستین پیش‌فرض طالبان برای تک‌روایتی‌کردن قدرت، سیاست و حکومت‌داری در افغانستان این است‌که مذهب اکثریت مردم افغانستان حنفی است. تصور می‌کنند تاکید به تک‌مذهبی‌کردن حکومت افغانستان نه‌تنها به مخالفت رو به رو می‌شود، مورد حمایت مردم نیز قرار می‌گیرد. اما واقعیت فعلی افغانستان بر مبنای تک‌مذهب استوار نیست. فکر می‌کنم که مردم افغانستان این روایت مذهبی طالبانی را نمی‌پذیرند.

برداشت طالبان این است‌که اگر بتوانند مذهب حنفی را رسمی کنند، مذاهب دیگر را حذف کنند و کنار بگذارند، به اساس مشروعیت مذهبی به سادگی می‌توانند تنوع فرهنگی و قومی را نیز حذف، سرکوب و به حاشیه برانند. زیرا برای این کار خود مبنا دارند. مذهب حنفی را طبق منفعت سیاسی خود تاویل می‌کنند و به اساس دیدگاه خود از مذهب منفعی، چارچوب مشروعیت زندگی اجتماعی، سیاسی و فرهنگی را تعریف می‌کنند و این تعریف را مسلط می‌سازند. در این صورت، هرگونه تنوع قومی، فرهنگی و اجتماعی غیر مشروع و قابل سرکوب خواهد بود. هنوز که در آغاز مذاکره‌ی صلح با طالبان قرار داریم، بهتر است هیات مذاکره‌ی دولت افغانستان برای حفاظت از ارزش‌ها و واقعیت‌های موجود مردم افغانستان ایستادگی کنند. مردم و دولت افغانستان نیز از نیت طالبان به کشورهای جهان و تاثیرگذار بر روند مذاکره‌ی صلح دولت افغانستان با طالبان اطلاع‌رسانی کنند که کشورهای خارجی تاثیرگذار بر روند مذاکرات صلح به خصوص حکومت آمریکا در مذاکرات با طالبان همسویی نکنند.

این را همه می‌دانیم که ترامپ در این زمان، شرایط خاص خود را دارد اما شرایط خاص ترامپ به شرایط و واقعیت‌های مردم افغانستان ارتباطی ندارد. بنابراین بهتر این است‌که مذاکرات بنابه شرایط و واقعیت‌های زندگی مذهبی، فرهنگی، قومی و اجتماعی مردم افغانستان رقم بخورد.

خامه پرس

در روزهایی که چانه‌زنی برای شروع گفت‌وگوهای صلح افغانستان میان هیئت گفت‌وگوکننده‌ی دولت افغانستان و طالبان در دوحه جریان دارد، داکتر عبدالله ‌عبدالله رییس شورای عالی مصالحه ملی، بنا به دعوت رسمی عمران‌خان، نخست‌وزیر پاکستان، روز دو شنبه (۷ میزان) سال روان، به اسلام‌آباد سفر می‌کند. دلیل عمده‌ی سفر آقای عبدالله، تقویت اجماع منطقه‌ای برای صلح افغانستان گفته شده است.
فریدون خوزون، سخن‌گوی شورای عالی مصالحه‌ی ملی، به روزنامه‌ی صبح کابل می‌گوید که آقای عبدالله برای گسترش روابط میان دو کشور، تقویت اجماع منطقه‌ای و جلب حمایت پاکستان از روند صلح افغانستان، به پاکستان رفته است.
عبدالله ‌عبدالله، در حالی به اسلام‌آباد می‌رود که از ۱۲ سال به این‌‌سو، به این کشور سفری نداشته است. او، آخرین‌بار در سال ۲۰۰۸ به ‌منظور شرکت در جرگه‌ی مشترک منطقه‌ای صلح، به اسلام‌آباد رفت. او، در آن سفر، ریاست «جرگه‌ی مشترک منطقه‌ای» را بر عهده داشت که به گونه‌ی مشترک در کابل و اسلام‌آباد راه‌اندازی شده بود. پس از آن، آقای عبدالله، دوشنبه (۷ میزان) با ریاست هیئت بلند‌رتبه‌ی دولتی به شمول دکتر عنایت‌الله بابر فرهمند، معاون نخست و اسدالله سعادتی معاون دومش، به اسلام‌آباد رفت.
در این سفر آقای عبدالله، دیروز (دوشنبه ۷ میزان) با شاه‌محمود قریشی، وزیر خارجه‌ی پاکستان و رییس مجلس سنای این کشور دیدار کرد. او، در دیدار با قریشی، گفت: «امیدوارم این سفر صفحه‌ی تازه‌ا‌ی در روابط دوجانبه، تقویت روابط بیش‌تر و درک مشترک در باره‌ی روند صلح افغانستان ایجاد کند.»
عبدالله ‌عبدالله، قرار است امروز (سه شنبه، ۸ میزان) با عمران‌خان نخست‌وزیر پاکستان، رییس ستاد مشترک ارتش و رییس آی اس آی دیدار ‌کند.
سفر عبدالله‌ عبدالله به اسلام‌آباد در حالی است که چشم جامعه‌ی جهانی به قطر؛ جایی که چانه‌زنی برای شروع گفت‌وگوهای صلح افغانستان جریان دارد، دوخته شده است.
گفت‌وگوهای صلح افغانستان، شنبه (۲۲ سنبله) سال روان میان هیئت‌های گفت‌وگوکننده‌ی دولت افغانستان و طالبان در دوحه، گشایش یافت. در عصر همان‌روز گروه‌های تماس دو طرف، برای تعیین دستور‌جلسه و اصول کاری گفت‌وگوها، تشکیل شد. قرار بود دو روز پس از گشایش، گفت‌وگوهای رو در رو، میان هیئت‌های دولت افغانستان و طالبان شروع شود؛ اما به دلیل به‌نتیجه‌نرسیدن کار گروه‌های تماس، گفت‌وگوهای صلح افغانستان تا هنوز شروع نشده است.
دنباله‌دارشدن کار گروه‌های تماس هيئت گفت‌وکننده‌ی دولت افغانستان و طالبان روی دستور جلسه و اصول کاری تا حالا باعث شده است که هیئت‌های دو طرف تا هنوز هم وارد گفت‌وگوهای رو در رو نشوند. به باور برخی از کارشناسان و آگاهان سیاسی این وضعیت بیان‌گر به بن‌بست رفتن، گفت‌وگوهای صلح افغانستان است؛ بن‌بستی که دولت افغانستان فکر می‌کند با سفرهای هیئت بلندرتبه‌ی دولتی به کشورهای منطقه از میان برداشته خواهد شد.
احمد سعیدی، تحلیل‌گر سیاسی و کارشناس مسایل پاکستان، به روزنامه‌ی صبح کابل می‌گوید: «پس از به بن‌بست‌خوردن گفت‌وگوهای صلح، دولت افغانستان به دو چیز دل ‌بسته است؛ سفر داکتر عبدالله‌ عبدالله به پاکستان و سفر عمران‌خان- نخست‌وزیر پاکستان- به افغانستان.)
آگاهان سیاسی، نقش اسلام‌آباد را در گفت‌وگوهای صلح و زیرفشار قراردادن گروه طالبان، مهم می‌دانند و می‌گویند که نقش پاکستان و اجماع منطقه‌ای برای این که طالبان از خواست‌های شان در دوحه کوتاه بیایند، موثر است. به باور آن‌ها، به دلیل نفوذ بر رهبری و بدنه‌ی نظامی و مالی طالبان، در روند صلح افغانستان، اگر نقش پاکستان بیش‌تر از امریکا نباشد، کم‌تر نیز نیست.
سید ظاهر مطهری، استاد دانشگاه، می‌گوید که پاکستان در جنگ و صلح افغانستان نقش موثری دارد و سفر عبدالله‌ عبدالله، می‌تواند در تسهیل گفت‌وگوهای صلح افغانستان کمک کند: «از طریق پاکستان می‌شود به گروه طالبان فشار آورد تا از بعضی خواست‌های‌ شان کوتاه بیایند.» به گفته‌ی او، سفر عبدالله به پاکستان برای ایجاد اجماع منطقه‌ای مهم است.
با این حال، برخی دیگر از آگاهان سیاسی باور دارند که اجماع منطقه‌ای شکل نمی‌گیرد، مگر این که منافع کشورهای منطقه و به ویژه پاکستان در روند صلح افغانستان، تامین شود. به گفته‌ی آن‌ها، روابط افغانستان و پاکستان از یک سال به این‌سو به خاطر حمله‌های توپخانه‌ی پاکستان در مناطق شرقی، درگیری در مرز سپین بولدک و حصارکشی از سوی پاکستان در امتداد خط دیورند، دچار بحران شده است. از این ‌رو، بارها مقام‌های بلند ‌رتبه‌ی دولتی، به شمول امرالله صالح، معاون نخست رییس‌جمهور، پاکستان را متهم به حمایت سیاسی و نظامی از طالبان کرده اند.
احمد سعیدی می‌گوید که اجماع منطقه‌ای، منافع منطقه‌ای به دنبال دارد؛ کشورهای منطقه، اگر منافع درازمدت‌ شان در روند صلح افغانستان تامین نشود، اجماع منطقه‌ای نیز شکل نمی‌گیرد: «اگر این منافع به دامن پاکستان بیفتد، سخت است که به اجماع منطقه‌ای باور داشته باشیم.»
از سویی هم پاکستان و طالبان روابط نزدیک داشته است. پاکستان، عربستان و امارات متحده‌ی عربی تنها کشورهایی بودند که امارت اسلامی طالبان را به رسمیت شناختند، در حالی که سازمان ملل متحد، آن را به رسمیت نشناخته ‌بود. در زمان امارت اسلامی، روابط دو کشور به دلیل این که رژیم طالبان هم‌سو و هم‌فکر با سیاست‌های پاکستان عمل می‌کرد، بسیار خوب بود؛ اما در زمان ریاست‌جمهوری حامد کرزی و پس از آن، از شروع حکومت وحدت ملی تا اکنون، روابط این دو کشور پرتنش بوده است.
برخی افراد بلند‌رتبه‌ی دولت افغانستان و آگاهان سیاسی این کشور، باور دارند که بخش وسیعی از مشکل‌های ناامنی در افغانستان زیر سر سازمان‌ استخباراتی آی اس آی و مقام‌های بلندپایه‌ی‌ نظامی پاکستان است؛ در بیست سال گذشته، این کشور از گروه‌های تروریستی در خاک افغانستان پشتیبانی کرده است. محمد اشرف‌غنی، رییس‌‌جمهور افغانستان در سخن‌رانی‌هایش، بارها تاکید کرده است که سیاست‌های دوگانه‌ی پاکستان در برابر هراس‌افگنان نزد دولت افغانستان پذیرفتنی نیست و این کشور، باید در برابر هراس‌افگنان صادقانه و آگاهانه مبارزه کند.
به باور کارشناسان سیاسی، اگر روابط پاکستان و طالبان تیره شده باشد، می‌توانیم به سفر آقای داکتر عبدالله به پاکستان امید ببندیم؛ اما این امید به دلیل این‌که پاکستان بارها به وعده‌هایی‌که داده است، عمل نکرده، می‌تواند مبدل به چالش دیگری فراروی صلح افغانستان شود.
آقای سعیدی می‌گوید: «سفر عبدالله به پاکستان، می‌تواند با امید و چالش هم‌راه باشد؛ زیرا در این شرایط حساس تاریخی، سخت است که به نیت واقعی پاکستان پی برد.» به گفته‌ی او، اگر به گذشته‌ی پاکستان نگاهی بیندازیم، امیدی به بهبود روابط نمی‌رود؛ مگر این‌که در سیاست پاکستان در برابر افغانستان تغییری آمده باشد که احتمال آن اندک است.
این‌ همه در حالی است که از دوحه؛ جایی که گفت‌وگوهای صلح افغانستان گشایش یافت، خبر امیدوارکننده‌ای به گوش نمی‌رسد. هم‌زمان با این که چشم‌ها به دوحه برای شروع گفت‌وگوهای صلح و چگونگی آن، دوخته شده است؛ باید منتظر بود که سفر ‌عبدالله به اسلام‌آباد چه نتیجه‌ای برای گفت‌وگوهای صلح افغانستان خواهد داشت.

سفر آقای عبدالله به اسلام‌آباد از دو منظر قابل بررسی است و در روند صلح و ادامه مذاکره با طالبان اهمیت راهبردی دارد.
شکل‌گیری اجماع تازه منطقه‌ای در روند صلح و تاثیر پاکستان بر گروه طالبان دو منظری است که باید بررسی شود تا نقاط تاریک این سفر روشن گردد و در پرتو آن تحلیلی واضح‌تر از شکل و شمایل گفت‌وگوهای صلح ارائه گردد.

شکل‌گیری اجماع تازه منطقه‌ای

سفر عبدالله به پاکستان که گفته شده که پس از آن به چند کشور دیگر نیز سفر خواهد نمود، از بعد ایجاد اجماع تازه‌ منطقه‌ای در روند صلح با محور کابل، اهمیت مضاعف دارد، چه از یک طرف دیپلماسی صلح کابل فعال‌تر می‌گردد و از جانب دیگر تضعیف نظام افغانستان در گفت‌وگوهای امریکا- طالبان جبران می‌شود. به نظر می‌رسد که این گام دولت افغانستان در چارچوب دیپلماسی منطقه‌ای در روند صلح، تلاشی است در راستای تقویت موضع دولت در دوحه. پیش از این شکل‌گیری اجماع منطقه‌ای در روند صلح، بیشتر در محور همسانی جایگاه دولت- طالبان بوده، ولی گام‌های تازه دستگاه پیشبرد امور صلح افغانستان می‌تواند اجماع جدیدی را در محور جایگاه برتر نظام در برابر جایگاه گروه شورشی طالبان شکل دهد. در تحلیل کلی می‌توان گفت که این سفر و سفرهای آینده داکتر عبدالله بیشتر لابی‌گری به سود موقف «جمهوریت» در هتل شرق دوحه است.

دوم تاثیر پاکستان بر طالبان

انکار نمی‌توان کرد که پاکستان بر گروه طالبان تاثیر صد در صدی داشته و عقبه سیاسی و نظامی این گروه به شمار می‌رود. تعامل با پاکستان از این منظر برای افغانستان فوق‌العاده اهمیت داشته و می‌تواند در راستای منافع راهبردی تعریف شود. پاکستان همواره نگران حضور هند در افغانستان بوده و فلسفه حمایت از گروه‌های تروریستی و شورشی نیز همین نگرانی است. اما اگر کابل بتواند اسلام‌آباد را متقاعد کند که حضور هند در افغانستان منافع پاکستان را تهدید نمی‌کند و در پیوند به این نگرانی بتواند تضمین‌های عملی ارائه کند، اسلام‌آباد نیز می‌تواند موضع کابل را در دوحه تقویت نماید. از این منظر، دیدار آقای عبدالله با رییس ارتش پاکستان فوق‌العاده حساس و مهم است. اما باید دید که عبدالله در چه سطحی می‌تواند جانب پاکستان را مجاب به پذیرفتن دیدگاه‌های نظام افغانستان نماید. اگر سفر عبدالله خوب پیش برود، اعتماد ارتش پاکستان به دست آید و پاسخ درخوری به نگرانی‌های امنیتی پاکستان داده شود، چنین می‌پندارم که تاثیر آن در دوحه با پذیرفتن آتش‌بس دایمی از سوی گروه طالبان، نمایان خواهد شد.

همزمان با سفر عبدالله عبدالله، رییس شورای عالی مصالحه ملی به پاکستان، نمایندگی ناتو در افغانستان از بازی‌گران منطقه‌ای خواست از ثبات درازمدت در افغانستان حمایت کنند.

نمایندگی ناتو در افغانستان امروز (دوشنبه، ۷ میزان) در تویتی همچنان گفت از تلاش‌های کابل و اسلام‌آباد برای تقویت روابط‌شان در حمایت از روند صلح افغانستان حمایت می‌کند.

عبدالله عبدالله، رییس شورای عالی مصالحه ملی صبح امروز کابل را به مقصد اسلام‌آباد ترک کرد. آقای عبدالله را در این سفر سه روزه، عنایت‌الله بابر فرهمند و اسدالله سعادتی، معاونان شورای عالی مصالحه ملی، محمد عمر داوودزی، نماینده‌ی خاص رییس‌جمهور در امور پاکستان همراهی می‌کنند.

رییس شورای عالی مصالحه ملی امروز با شاه‌محمود قریشی وزیر خارجه‌ی پاکستان و رییس ولسی جرگه پاکستان دیدار می‌کند. دیدار آقای عبدالله با عمران خان نخست‌وزیر پاکستان برای فردا سه‌شنبه و دیدار او با عارف علوی رییس‌جمهور پاکستان نیز برای روز چهارشنبه تنظیم شده است.

براساس معلومات شورای عالی مصالحه ملی، آقای عبدالله قرار است در این دیدارها با مقام‌های ارشد پاکستان در مورد تلاش‌های صلح صحبت کند.

عبدالله صبح امروز پیش از آن که عازم اسلام‌آباد شود، ابراز امیدواری کرده بود با سفر او به اسلام‌آباد، فصل تازه‌ای از همکاری‌های مشترک میان دو کشور در عرصه‌های مختلف به‌ویژه برقراری صلح پایدار و باعزت باز شود.

نخستین سفر عبدالله در زمان مأموریت تازه‌اش به‌عنوان رییس شورای عالی مصالحه ملی به پاکستان در حالی صورت می‌گیرد که مذاکرات صلح افغانستان از بیش از دو هفته به این طرف رسما در دوحه، پایتخت قطر آغاز شده است، اما گروه‌های تماس گروه‌های تا کنون نتوانسته‌اند که روی اصول رفتاری در جریان مذاکرات به توافق برسند.

هنوز اختلافات بر سر مبنای فقهی و اساس مذاکرات میان دو طرف حل نشده است.

نادر نادری عضو تیم مذاکره کننده دولت افغانستان امروز دوشنبه(۷میزان) در نشستی خبری به رسانه‌ها گفت تیم های تماس حکومت و طالبان امروز نیز نشست خواهند داشت.
آقای نادری افزود در این نشست روی طرح آجندا بحث خواهد شد و تیم مذاکره کننده حکومت موضوع آتش بس را مطرح می کند.
به گفته او، نشست‌های گروه تماس دو تیم ادامه می‌یابد تا زمانی که روی یک آجندای مشخص به توافق دست یابند.
او گفت از جانب دولت، ارزش‌های جمهوریت، دستاوردهای دو دهه اخیر، آتش‌بس و نظام سیاسی مطرح شده و مطرح خواهد شد.
براساس گزارش های رسیده از دوحه تیم های تماس حکومت و طالبان شب گذشته نیز نشست داشتند.

محمدنعیم، سخنگوی دفتر سیاسی طالبان نیز در توییتی نوشت در نشست شام روز گذشته روی موضوعات مربوط به اصول کاری و کارشیوۀ گفت‌وگوهای بین‌الافغانی بحث شد.

 وی افزود این نشست‌ها تا به دست آمدن یک توافق نهایی ادامه می‌یابند و با حل این اختلاف‌‌ها، گفت‌وگوهای بین‌الافغانی آغاز خواهد شد.

گفت‌وگوهای بین‌الافغانی صلح در دوحۀ قطر در تاریخ بیست‌ودوم سنبله آغاز شد، اما هنوز هیأت دولت جمهوری اسلامی افغانستان و هیأت طالبان نتوانسته‌اند که اختلاف‌ها بر سر کارشیوۀ گفت‌وگوها را از میان بردارند و گفت‌های بین‌الافغانی آغاز شود.

از آغاز نخستین نشست گفت‌وگوهای بین‌الافغانی صلح هیأت‌های گروه‌های تماس دولت افغانستان و طالبان چندین نشست برگزار کرده‌اند، اما تاکنون این نشست‌های هیچ نتیجه‌یی در پی نداشته است.

ما به یک لحظۀ مهم، توأم با امید برای افغانستان و منطقه رسیده‌ایم. هیأت‌های مذاکره‌کنندۀ دولت افغانستان و طالبان در تاریخ دوازدهم سپتامبر حاضر شدند مذاکرات را برای دست‌یابی به یک توافق سیاسی و ختم جنگ آغاز کنند.

در کنار مردم افغانستان، ما (پاکستان) بهای این جنگ طولانی و سنگین را پرداخته‌ایم. طی چندین دهه درگیری، پاکستان مسئولیت مراقبت بیش از 4 میلیون پناهنده افغانستانی را بر عهده گرفته است. در این مدت، اسلحه و مواد مخدر نیز به کشور ما سرازیر شده است. درگیری‌های دوام‌دار در افغانستان، مسیر اقتصادی ما را به‌هم زده است. پاکستانی که در دهه‌های 1960 و 1970 وضعیت مطلوبی داشت، به صورت ناراحت‌کننده‌یی تغییر کرده است.

این تجربه دو درس مهم را به ما آموخت. اول این‌که ما از لحاظ جغرافیایی، فرهنگی و خویشاوندی با افغانستان بسیار نزدیکیم و حوادثی که در افغانستان اتفاق می‌افتد، قطعاً بالای ما تأثیر دارد. ما فهمیدیم که پاکستان صلح واقعی را تجربه نخواهد کرد، تا زمانی که خواهران و برادران افغانستانی ما در صلح نباشند.

ما هم‌چنین آموختیم که صلح و ثبات دایمی در افغانستان با استفاده از زور و خواست خارجی‌ها برقرار نمی‌شود. تنها فرایند آشتی میان مردمان افغانستان با رهبری خودشان که واقعیت‌ها و تنوع سیاسی افغانستان را به رسمیت بشناسند، به صلح پایدار می‌انجامد. بنا براین، هنگامی که رئیس‌جمهور ترامپ در اواخر سال 2018 از پاکستان خواست تا برای رسیدن به یک توافق سیاسی در افغانستان با امریکا کمک کند، ما هیچ‌گونه تردیدی نکردیم. ما تعهد کردیم که پاکستان تمام تلاش خود را برای تسهیل این روند انجام خواهد داد و ما این کار را کردیم. امریکا دشوارترین گفت‌وگوهای خود را با طالبان آغاز کرد و این گفت‌وگو منجر به امضای توافق صلح بین امریکا و طالبان شد. امضای توافق صلح بین امریکا و طالبان، زمینۀ آغاز گفت‌وگوهای بین‌الافغانی را فراهم کرد.

مسیری را که برای رسیدن به این‌جا طی کرده‌ایم، آسان نبود، اما به لطف، شجاعت و انعطاف‌پذیری دولت افغانستان و طالبان توانستیم به پیش برویم. ایالات متحده و متحدانش تبادل زندانیان بین دولت کابل و طالبان را تسهیل کردند. دولت افغانستان و طالبان به صدای صلح‌خواهی مردم افغانستان پاسخ مثبت دادند.

مذاکرات بین‌الافغانی احتمالاً دشوار خواهد بود و همه طرف‌ها به صبر و مصالحه نیاز دارند. پیش‌رفت می‌تواند کُند و دشوار باشد، حتا ممکن است دو طرف به بن‌بست بخورند. در چنین موقعتی بهتر است همه‌چیر در پشت میز مذاکره حل شود تا در میدان‌های خونین جنگ.

همه طرف‌های که در روند صلح افغانستان سرمایه‌گذاری کرده‌اند، باید در برابر خروج شتاب‌زدۀ بین‌المللی بایستند. خروج شتاب‌زدۀ بین‌المللی از افغانستان غیرعاقلانه است. ما هم‌چنین باید در برابر تخریب‌کاران پروسه صلح افغانستان بایستیم و از سرمایه‌گذاری‌یی که روی این روند شده است، محافظت کنیم.

پاکستان به حمایت از مردم افغانستان و افغانستان مستقل ادامه خواهد داد. پاکستان معتقد است که مذاکرات صلح نباید با اجبار انجام شود و همه طرف‌ها باید خشونت‌ها را کاهش دهند. همان‌طور که دولت افغانستان، طالبان را به عنوان یک گروه سیاسی به رسمیت شناخته است، امید است طالبان نیز پیش‌رفت‌ها و دست‌آوردهای دولت و مردم افغانستان را به رسمیت بشناسند.

پاکستان نیز مانند ایالات متحدۀ امریکا نمی‌خواهد که افغانستان پناه‌گا امن برای تروریستان باشد. پس از حملۀ 11 سپتامبر، بیش از 80 هزار نیروی امنیتی و غیرنظامی پاکستانی جان خود را در جنگ با تروریسم از دست دادند. پاکستان هنوز هم هدف گروه‌های فعال تروریستی مستقر در افغانستان است. این گروه‌های تروریستی برای صلح جهانی خطر جدی به حساب می‌آیند. ما امیدواریم که دولت افغانستان تدابیر جدی‌یی را برای کنترل مناطقی که تروریستان در آن خانه دارند و از آن‌جا حملات تروریستی را برنامه‌ریزی می‌کنند، روی دست گیرد. ما مانند ایالات متحده راضی به این نیستیم که سرمایه و جان نیروهای امنیتی خود را که در برابر تروریسم از دست داده‌ایم، به هدر برود.

زمان آن فرارسیده است که برای «روز بعد» برنامه‌ریزی آغاز شود. جهان چه‌گونه می‌تواند به افغانستان پس از جنگ کمک کند؟ چه‌گونه شرایطی را ایجاد کنیم که میلیون‌ها پناه‌جوی افغانستانی که در پاکستان و سایر کشورها زنده‌گی می‌کنند، دوباره بتوانند به کشور خودشان برگردند.

تلاش ما از سرمایه‌گذاری و برنامه‌های اقتصادی، رشد و شکوفایی پاکستان و کشورهای منطقه است. سرمایه‌گذاری‌های اخیر ما در پروژه‌های مهم اتصال اقتصادی می‌تواند برای منطقه مهم باشد. گفت‌وگوهای نخستینۀ ما با شرکت مالی توسعۀ بین‌المللی ایالات متحده در مورد این مسایل ارزش‌مند بوده است. این دل‌گرم‌کننده است که ایالات متحده و پاکستان در مورد اهمیت «سود صلح» و صلح پایدار در افغانستان توافق نظر دارند.

برای پاکستان، صلح و ثبات منطقه‌یی کلید تحقق آرمان‌های جمعی برای آیندۀ بهتر است. ما برای دست‌یابی به این هدف، متعهد به همکاری چندجانبه هستیم. نخستین قدم برای رسیدن به صلح در دوحه برداشته شده است. نادیده‌گرفتن روند صلح افغانستان یا مهم نپنداشتن آن به هر دلیلی که باشد، مسخره است.

نویسنده: عمران خان، نخست‌وزیر پاکستان

منبع: واشنگتن پست

برگردان: مریم مهتر

عضو تیم مذاکره کننده دولت در قطر اعلام کرد طالبان به دنبال وقت کشی در مذاکرات صلح است.

نادر نادری شنبه شب به خبرنگاران گفت: طالبان با تلاش برای مذاکره مجدد در مورد توافقات قبلی انجام شده، وقت تلف می‌کند.

نادری افزود: «ما وقت را تلف نکردیم، طالبان وقت را تلف می‌کنند در حالی که مردم در کار ما سرعت می‌خواهند.»

به گفته عضو تیم مذاکره کننده دولت در قطر، طالبان به دنبال مذاکرات مجدد در مورد برخی از جنبه‌های توافقی است که آنان در ۲۹ فوریه در دوحه با آمریکا انجام دادند.

نادری گفت طالبان با هدف قرار دادن نیروهای امنیتی و غیرنظامیان در تلاش است تا دولت را در کابل تحت فشار قرار دهد.

وی خاطرنشان کرد: طالبان از خشونت‌ها به عنوان ابزاری برای افزایش فشار عمومی بر دولت استفاده می‌کنند. ما برای دفاع از ارزش‌های خود خسته نمی‌شویم و آماده هستیم تا در هر گفت‌وگویی شرکت کنیم.

به رغم اینکه نمایندگان گروه طالبان در دوحه قطر سرگرم گفت‌وگوهای صلح با هیات دولت است، اما حملات و کمین‌های نظامی آن‌ها علیه نیروهای نظامی و همچنین شهروندان افغانستان شدت یافته و در روزهای اخیر تعداد زیادی قربانی این حملات شدند.

آخرین اظهارات نمایندگان دولت در دوحه نشان می‌دهد که آنها برای رسیدن به آتش‌بس در این دور از مذاکرات بسیار امیدوارند در حالی که گروه طالبان دستیابی به آتش‌بس فوری را غیرممکن می‌داند.

هیأت مذاکره کننده دولت افغانستان ابراز امیدواری کرده است در این دور بتوانند با طالبان در باره آتش‌بس به یک توافق مطلوب دست یابند.

 با گذشت دو هفته از آغاز گفت‌وگوهای صلح هیئت‌های گفت‌وگو کننده دولت افغانستان و گروه طالبان در دوحه، منابعی در قطر می‌گویند که طرزالعمل مذاکرات تهیه نشده و روز گذشته (شنبه) هیچ دیداری میان دو طرف برگزار نشد.
یک منبع دولتی به رسانه‌ها گفت هیئت طالبان صلاحیت کافی ندارد از همین رو مذاکرات متوقف شده است.
یک عضو هیئت گفت‌وگو کننده طالبان افزود اعضای هیئت دولت افغانستان هماهنگ نیستند و به همین دلیل گفت‌وگوها متوقف شده است.
به گفتۀ این منبع، اعضای هیئت دولت افغانستان از جریان‌ها و احزاب مختلف نمایندگی می‌کنند و زمانی که به نشست می‌آیند، خواست جدیدی را مطرح می‌کنند و با نزدیک شدن به یک نتیجۀ نهایی از نشست می‌روند و پس از بازگشت‌شان به مجلس تعبیرشان تغییر می‌کند.
در حالی که مذاکرات صلح در دوحه در مرحله توافق بر طرزالعمل مذاکرات متوقف شده، تلاش‌های دیپلماتیک در منطقه به ویژه با پاکستان گرم‌تر شده است.

عبدالله عبدالله رییس شورای عالی مصالحه ملی قرار است فردا دوشنبه(۷ میزان) در رأس یک هیئت بلندرتبه دولتی به اسلام‌آباد سفر کند.
آقای عبدالله صبح امروز یکشنبه(۶ میزان) در توییتی گفت با تیم مذاکراتی جمهوری اسلامی افغانستان در دوحه از طریق کنفرانس ویدئویی صحبت و آخرین جزئیات از پیشرفت مذاکرات را بررسی نموده است.

عبدالله عبدالله نوشت: «ما آخرین پیشرفت‌ها را در مذاکرات میان‌افغانی بررسی و ارزیابی کردیم. من بر تعهد کامل ما بر صلح عادلانه، پایدار و با عزت تأکید کردم.»
سفر آقای عبدالله به اسلام‌آباد در حالی صورت می‌گیرد که عمران خان نخست‌وزیر پاکستان به تازگی طی تماس تلفنی با رییس جمهور غنی در مورد روند صلح رایزنی کرده و گفت‌وگوها بین تیم‌های مذاکراتی حکومت افغانستان و گروه طالبان در دوحه جریان دارد.

همزمان با مذاکرات صلح افغانستان در دوحه، عمران خان، نخست‌وزیر پاکستان در پاسخ به دعوت آقای غنی گفته که “در آینده نزدیک” از کابل دیدار خواهد کرد.

صدیق صدیقی، سخنگوی ریاست جمهوری امروز در توییتر نوشت محمد اشرف غنی، رئیس جمهور افغانستان در صحبت تلفنی با عمران خان، نخست‌وزیر پاکستان درباره روند صلح و لزوم برقراری آتش‌بس گفتگو کردند.

عمران خان از زمان روی کار آمدن در جولای/ژوئیه سال ۲۰۱۸ از کابل دیداری نداشته است.

وقفه در مذاکرات صلح در دوحه

همزمان، مذاکرات صلح افغانستان در دوحه قطر نیز در جریان است، اما هنوز میان هیات های مذاکره‌کننده در دو مورد اختلاف نظر وجود دارد.

هیات طالبان مبنای فقه حنفی و سند توافقنامه صلح را که این گروه قبلا با آمریکا امضا کرده، در مذاکرات مطرح کرده که با واکنش در افغانستان مواجه شده است.

بنا به گزارش‌ها، هیات افغانستان نیز به طالبان پیشنهاد داده به فقه حنفی با حفظ حقوق و آزادی‌های مذهبی شیعیان و سایر اقلیت‌های مذهبی مراجعه شود.

هیات افغانستان همچنین اضافه شدن سندی را به طالبان پیشنهاد داده که در ۲۹فبروری میان رئیس جمهور افغانستان و وزیر دفاع آمریکا امضا شده است.

هنوز پاسخی از جانب طالبان به هیات افغانستان داده نشده است. در دو روز گذشته، تیم‌های تماس نیز باهم دیداری نداشته‌اند.

افزایش خشونت‌ها و تقاضا برای آتش بس

همزمان با مذاکرات صلح در دوحه، درگیری‌ها و خشونت‌ها در افغانستان نیز افزایش یافته است.

وزارت امور مهاجرین و بازگشت کنندگان می‌گوید در یک ماه اخیر بیش از پنج هزار خانواده به دلیل تشدید خشونت‌ها بیجا شده اند، این بیجاشدگان عموما در شهرها و روستاهای نسبتا امن، در شرایط دشوار زندگی می‌کنند.

وزارت دفاع افغانستان می‌گوید در دو هفته از آغاز گفتگوهای صلح در دوحه، حملات مستقیم، مین گذاری و در کل خشونت توسط طالبان تشدید شده است.

اما گروه طالبان حکومت افغانستان را مقصر تشدید این خشونت‌ها می‌داند. ذبیح الله مجاهد سخنگوی طالبان به بی‌بی‌سی گفت که آنها اکنون در حالت “دفاعی” هستند و فقط به حملات از طرف مقابل پاسخ می‌دهند. او افزود که حملات دولت افغانستان باعث آوارگی مردم می‌شود.

از طرف دیگر، ژنرال اسکات میلر، فرمانده عمومی نیروهای امریکایی در افغانستان روز گذشته همراه با یاسین ضیا، رئیس ستاد ارتش افغانستان و مسعود اندرابی، سرپرست وزارت داخله/کشور برای بررسی وضعیت امنیتی به ولایت قندهار رفت. او گفت که خشونت‌ها افزایش یافته و طالبان باید خشونت‌ها را کاهش دهد.

یاسین ضیا نیز می‌گوید به “طالبان به صلح باور ندارد و از میز مذاکرات استفاده سوء می‌کند”.

می‌خواستم به خاطر جلوگیری از تنش‌های بیشتر و سوء استفاده دشمنان مشترک دو مذهب جعفری و حنفی در این مورد سکوت کنم، اما ترسیدم که مبادا سکوتم مانند سکوت زهاد مسلمان در ماجرای قیام امام حسین باشد که در حین قتل عام خاندان پیامبر نماز استحبابی می‌خواندند. حالا که چنین است به چند مورد به صورت خلاصه اشاره می‌کنم:
۱- پیش کشاندن موضوع رسمیت فقه حنفی یا جعفری در مذاکرات صلح دوحه نقشهٔ امریکا، اسرائیل، سعودی و … است تا جنگ‌های مذهبی را در افغانستان شعله‌ور سازند وگرنه در مذاکراتی که هدف اصلی آن آتش‌بس، خروج نیروهای اشغالگر، ختم جنگ و راه حل سیاسی برای تقسیم قدرت حاکمه است؛ مسئله فقه حنفی و جعفری هیچ موضوعیت ندارد.
۲- فقه حنفی و جعفری از آغاز یعنی بیش از هزار سال است که کنار هم رشد کرده و به شکوفایی رسیده‌اند و هردو از ریشه‌های مشترک قرآن و سنت برخاسته و پیروان هردو مذهب نیز در طول تاریخ در افغانستان برادرانه و دوستانه زندگی کرده‌اند.
۳- در میان تمام مذاهب اسلامی، بیشترین وجه مشترک را مذهب جعفری و مذهب حنفی داشته‌اند و دانایان و اهل علم و به خصوص مجتهدان هردو مذهب می‌دانند که اختلاف[میان دو مذهب] انگشت شمار و آن‌هم در فروعات است.
۴- مذهب جعفری منتسب به امام جعفر صادق نواده پیامبر اسلام، مادر مذاهب اسلامی است و ابوعبدالله جعفر الصادق استاد مذاهب بوده است. یکی از افتخارات ابوحنیفه نعمان بن ثابت(امام اعظم) این بوده که در محضر امام جعفر الصادق تلمذ نموده است؛ و هم جامعهٓ الازهر که معتبرترین مرجع فتوای اهل سنت است بسی سال‌های پیش بر جواز مذاهب معتبر اسلامی و از جمله امامیهٔ اثناعشریه که در افغانستان مذهب جعفری یاد می‌شود، فتوا داده است.
۵- مذهب جعفری در خراسان بزرگ که افغانستان قسمتی از آن است و در شهرهایی که امروز مربوط افغانستان است، ۲۰ سال یا ۱۰۰ سال نه که هزار و چهار صد سال یعنی در اولین سال‌های فتح خراسان توسط اعراب رواج داشته است. اگر کسی از این موضوع خبر ندارد، تواریخ اسلامی را در دوره امویان، عباسیان، ابومسلم خراسانی، صفاریان، غزنویان، سلجوقیان، صفویان، بابریان، نادر افشار، احمدخان ابدالی و … مطالعه نماید.
۶- تطبیق احوال شخصیهٔ شیعیان طبق احکام مذهب جعفری در قانون اساسی افغانستان مشخص شده است و هیچ قدرت و توانی چه خارجی و چه داخلی نمی‌تواند این حق را برای ثلث نفوس کشور نادیده انگارد و نادیده گرفتن این حق و حقوق دیگر یعنی ادامه جنگ و خونریزی و شیعیان از خط قرمز شان که رسمیت مذهب شان است هرگز کوتاه نمی‌آیند و اکثریت قاطع پیروان مذهب برادر نیز با شیعیان همنوا هستند.
۷- هردو مذهب جعفری و حنفی باید در افغانستان رسمی باشد و به پیروان مذاهب دیگر و حتی ادیان دیگر مانند سِک‌ها نیز در احوال شخصیه و موضوعات فرقه‌ای و دینی شان حق قائل شویم تا همه دوستانه و برادرانه در افغانستان آرام، آباد، آزاد، مرفه و شگوفا زندگی کنیم.
۸- بحث راجع به رسمیت مذاهب، جایش در دوحه و در میز سیاسی تقسیم کنندگان قدرت نیست؛ علمای اعلام، حقوق دانان، مجتهدین و اهل خبره از سراسر افغانستان به آرامی و حوصله‌مندی روی آن بحث کنند و به نتیجهٔ مشترک که حقوق هیچ گروه مذهبی و دینی در آن ضایع نشود، برسند.

دید

 عبدالله عبدالله در دیدارش با راس ویلسن، شارژدافیر سفارت امریکا در افغانستان، نسبت به افزایش خشونت‌های مسلحانه در کشور ابراز نگرانی کرد.

این دیدار امروز پنج‌شنبه، دوم میزان، در قصر سپیدار انجام شد.

عبدالله گفت با توجه به شروع مذاکرات بین هیات‌های دو طرف در قطر، کاهش خشونت‌ها یک امر ضروری است.

نشست افتتاحیه مذاکرات رسمی بین نمایند‌گان دولت و گروه طالبان در قطر در ۲۲ ماه سنبله برگزار شد.

تا هنوز مذاکرات اصلی بین نمایندگان دو طرف آغاز نشده است.

نمایند‌گان دولت و طالبان در جریان روزهای گذشته تنها روی تشکیل گروه‌های تماس و دبیرخانه مشترک و طرزالعمل مذاکرات با هم کار کرده‌اند.

همزمان با این، جنگ‌ها در کشور با شدت بیش‌تری دنبال شده است.

ده‌ها نفر از هر دو طرف به شمول افراد ملکی در این مدت کشته شده‌اند.