برچسب: مذاکرات بین الافغانی در دوحه

عبدالله عبدالله، رییس شورای عالی مصالحه‌ی ملی، می‌گوید گفت‌وگوها با گروه طالبان برای کاهش خشونت و برقراری آتش‌بس در افغانستان، جریان دارد.

آقای عبدالله، روز شنبه (۴ دلو)، در مراسم گشایش کمیسیون جوانان شورای عالی مصالحه‌ی ملی در کابل، گفت برای رسیدن به صلح، باید طرح کاهش خشونت به گونه‌ی کامل تطبیق و آتش‌بس برقرار شود.

او افزود: «در حال حاضر، سطح خشونت‌ها غیرقابل قبول است. مردم افغانستان توقع داشتند دولت افغانستان و گروه طالبان در آغاز گفت‌وگوها روی کاهش خشونت توافق کنند؛ اما به دلیل اصرار طالبان به ادامه‌ی جنگ، تا اکنون این توافق صورت نگرفته است.»

به گفته‌ی آقای عبدالله، کاهش خشونت و برقراری آتش‌بس، سبب خواهد شد که مردم نسبت به آینده‌ی شان مطمین شوند و از روند صلح حمایت کنند.

این در حالی است که در هفدهم جدی، دور دوم گفت‌وگوهای صلح در قطر آغاز شد.

تا اکنون جزییاتی از جریان این گفت‌وگوها منتشر نشده؛ اما محمدامین احمدی، عضو هیئت گفت‌وگوکننده‌ی دولت افغانستان، به تازگی گفته است، گروه طالبان به این فکر می‌کند که بدون قطع جنگ و برقراری آتش‌بس، آزادی زندانیان خود را توسط امریکا عملی کند و همچنان بدون توجه به خواست عمومی به قطع جنگ، به جنگ و خشونت زیر نام جهاد تا تشکیل نظام «ناب اسلامی» ادامه دهد.

شورای عالی مصالحه اعلام کرد عبدالله عبدالله رییس این شورا در دیدار با زلمی خلیلزاد نماینده خاص آمریکا افزایش خشونت ها و ترورهای هدفمند را غیر قابل قبول  خوانده و دو طرف بر کاهش خشونت ها تاکید کرده اند.

در خبرنامه شورای مصالحه آمده است این دیدار امروز سه‌شنبه (۱۶جدی) صورت گرفته و در جریان آن عبدالله گفت دور دوم مذاکرات بین الافغانی آغاز می شود و هیئت جمهوری اسلامی افغانستان امروز برای شروع مذاکرات با حمایت قاطع نظام به دوحه رفته است.

عبدالله تاکید کرد جمهوری اسلامی افغانستان‌ برای دست‌یافتن به صلح متعهد است  و تلاش می‌کند از فرصت ایجاد شده برای دست‌یابی به صلح دایمی و ثبات در کشور استفاده کند.

رییس شورای مصالحه افزایش خشونت‌ها و قتل‌های هدفمند را غیر قابل قبول خوانده و بر آتش بس‌ دایمی برای دست‌یافتن به صلح پایدار تأکید کرده است.

خلیلزاد نیز در این دیدار از پایان موفقانه‌ی دور نخست مذاکرات، سفر دوباره‌ی هیئت مذاکره کننده به دوحه و آغاز دور دوم مذاکرات بین‌الافغانی ابراز خرسندی کرده گفته است که حمایت امریکا از روند صلح افغانستان دومدار است.

نماینده خاص آمریکا در امور صلح افغانستان خاطرنشان کرده که دوطرف از فرصت های موجود بیش‌ترین استفاده را برای دست‌یافتن به صلح دایمی و قطع جنگ ببرند.

او نیز بر کاهش قابل ملاحظه خشونت ها در افغانستان تاکید کرده است.

دور تازه سفر خلیلزاد

زلمی خلیلزاد که به تازگی دور تازه از سفر هایش به منطقه، دوحه و افغانستان را آغاز کرده امروز وارد کابل شده و تاکنون با عبدالله عبدالله و عبدالرب رسول سیاف از رهبران جهادی دیدار کرده است.

خلیلزاد در حالی دور تازه از سفرهایش برای صلح افغانستان را آغاز کرده که تعویق سه هفته ای مذاکرات بین الافغانی به پایان رسیده است و هیئت مذاکره کننده حکومت نیز امروز به منظور از سرگیری گفتگو ها به شهر دوحه قطر رسیده اند.

آغاز دور دوم مذاکرات بین الافغانی نیز با درخواست فراوان کاهش خشونت ها و آتش بس از سوی نهادهای بین المللی و حقوق بشری همراه شده است. کمیسیون مستقل حقوق بشر در نامه ای به رییسان هیئت های مذاکره کننده خواهان آتش، شامل سازی قربانیان جنگ در مذاکرات شده است.

امروز هیئت معاونیت ملل متحد «یوناما» نیز در اعلامیه ای یوناما از بازگشت مذاکره کننده گان برای از سرگیری گفتگوهای صلح استقبال کرده گفته است که این مذاکرات برای کمک به پایان جنگ و ایجاد صلح پایدار «بسیار مهم» است.

دیبرا لاینز، نماینده خاص سرمنشی سازمان ملل متحد برای افغانستان تاکید کرده: «من از هر دوطرف می خواهم که با استفاده ازین فرصت زمینه را برای کاهش خشونت ایجاد کنند تا بیشتر کشتار افغانها خاتمه یافته و یک ثبات سیاسی به میان آید که برای همه ای اقشار جامعه افغانستان قابل قبول باشد.»

او افزوده که توقف جنگ فضای بهتری را برای گفتگو، امید برای مردم و برای کمک کننده گان بشردوستانه اجازه میدهد که مساعدت های ضروری زمستانی را در سراسر کشور به افغانها برسانند.

هیئت معاونت سازمان ملل متحد(یوناما) امروز سه‌شنبه(۱۶ جدی) در بیانیه‌ای از آغاز دور دوم مذاکرات میان‌افغانی استقبال و بر ختم جنگ در افغانستان تأکید کرد. دیبورا لاینز نماینده خاص سرمنشی سازمان ملل متحد برای افغانستان مذاکرات میان‌افغانی را برای کمک به پایان جنگ و ایجاد صلح پایدار بسیار مهم خواند و گفت: «من از هر دو طرف می‌خواهم که با استفاده از این فرصت زمینه را برای کاهش خشونت ایجاد کنند تا کشتار بیشتر افغان‌ها خاتمه یافته و ثبات سیاسی به میان آید که برای همۀ اقشار جامعه افغانستان قابل قبول باشد».

وی افزود: «توقف جنگ فضای بهتری را برای گفت‌وگو ایجاد می‌کند، برای مردم امید می‌بخشد و برای کمک کنندگان بشردوستانه اجازه می‌دهد که مساعدت‌های ضروری زمستانی را در سراسر کشور به افغان‌ها برسانند».

سازمان ملل متحد از آمادگی خود برای کمک به روند صلح افغانستان نیز یادآوری کرد.

گفتنی است که هیئت مذاکره کننده دولت ساعاتی قبل به دوحه پایتخت قطر رسید.

سال 2020 میلادی با تمام حوادث نیک و بدش گذشت. برای افغانستان و مردم مظلومش اما این سال با سختی ها و چالش های زیادی همراه بود. در این سال علی رغم به جریان افتادن مذاکرات صلح در دوحه قطر جنگ و ناامنی نیز به اوج خود رسید و قربانیان جنگ افزایش یافت.

جمعه خان محمدی، استاد دانشگاه، در فیس بوکش در مورد سال 2020 میلادی می نویسد:«جنگ، ترور، انفجار همانند سال های گذشته در افغانستان ادامه یافت. در سال گذشته بیش از 18200 حمله از سوی طالبان بالای نیروهای مردمی و دولتی صورت گرفت. طالبان در سال گذشته صدها کیلومتر سرک را در افغانستان ویران کردند.»

به نوشته وی، در سال 2020 میلادی امریکا با طالبان قرار داد دوحه را به امضا رساند که قرار شد طالبان رابطه شان را با القاعده قطع و تضمین کند که از خاک افغانستان منافع امریکا و متحدنیش را تهدید نگردد. مذاکرات بین افغانی را همراه با اتش بس اغاز کند. مذاکرات بین افغانی به شکل صوری اغاز شد؛ اما چشم افغان ها به اتش بس روشن نشد. امریکا دوسیه افغانستان از کابل به اسلام اباد تحویل داد.

این استاد دانشگاه نوشت طالبان در کنار خونین ترین حملات دیگرش، به کورس کوثر دانش و دانشگاه کابل، نیز دو حمله ی وحشیانه انجام دادند که فریاد بسیاری از ازادی خواهان را در سراسر جهان بلند کرد. پدر شهید که بعد از 142 بار تماس در اخر برای دخترش نوشت: جان پدر کجاهستی؟ به شعار همدلی جهانی با قربانیان دانشگاه کابل بدل شد.

جمعه خان محمدی نوشت:«طالبان در سال گذشته، ساطور قصابی را در دست گرفتند و فقط ادم کشتند؛ تا توانستند ادم کشتند. تلاش کردند هرچه بیشتر انسان ها را در افغانستان بکشند. انان فکر می کنند؛ اگر بیشتر بشکند، بیشتر به نتیجه خواهند رسید. انان انسان های زیادی را در سال گذشته در افغانستان به قتل رساندند که خیلی ناراحت کننده بود.»

در اعلامیه پیمان نظامی ناتو، که روز چهارشنبه (۹ دسمبر ۲۰۲۰) به نشر رسیده، آمده است از طرفین درگیر اکیداً تقاضا می‌شود تا برای پایان فوری خشونت و همچنان مذاکرات پیرامون آتش بس و توافق روی یک پلان سیاسی، از فرصت استفاده کنند.

در اعلامیه ناتو گفته شده است یگانه امید دست یافتن به صلح پایدار در این کشور، حل و فصل منازعه و رنج چهار دهه این کشور از طریق گفتگو و مذاکره است.

کشورهای عضو ناتو در مورد بحث پیرامون پایان احتمالی مأموریت این پیمان برای آموزش نیروهای امنیتی افغانستان به طور مشخص چیزی نگفته اند. اما آنها تأکید کرده اند که افغانستان را تنها در صورت ایجاب شرایط ترک می‌کنند.

پس منظر بحث بر سر بیرون کشیدن قطعات ناتو از افغانستان، توافقنامه ای است که حکومت ایالات متحده امریکا با گروه تندرو طالبان عقد کرده است. در این توافقنامه بیرون کشیدن همه نیروهای خارجی از افغانستان تا پایان اپریل ۲۰۲۱ به طالبان وعده داده شده است. گروه طالبان در عوض به مذاکرات بین الافغانی با حکومت افغانستان تعهد کرده و وعده داده است که خشونت در افغانستان را به گونه قابل توجهی کاهش می‌دهد.

اما به باور بسیاری از متحدان ایالات متحده امریکا در پیمان ناتو، طالبان تا هنوز به قدر کافی به تعهدات خود عمل نکرده و به همین دلیل خروج کامل نیروهای بین المللی از افغانستان تا کنون برنامه ریزی نشده است. به قول ینس استولتنبرگ، دبیر کل ناتو، تصمیم نهایی در این زمینه در ماه فبروری ۲۰۲۱ اتخاذ خواهد شد.

در حال حاضر جمعاً حدود ۱۲ هزار سرباز بین المللی در مأموریت موسوم به «حمایت قاطع» نیروهای امنیتی افغانستان را آموزش می‌دهند.

از اولین پیشرفت‌های بزرگ در مذاکرات صلح بین الافغانی در پایان ماه نوامبر امسال گزارش شد. نمایندگان طالبان و حکومت افغانستان در این مذاکرات روی طرزالعمل برای پیشبرد این مذاکرات با هم به توافق رسیدند. در پایان هفته گذشته میلادی شورای مصالحه ملی افغانستان اولین جلسه خود را برگزار کرد.

هشتاد روز به درازا کشید تا بر طرزالعمل مذاکرات میان هیأت جمهوری اسلامی افغانستان و طالبان توافق به وجود آید و نهایی گردد. طبیعی است اولین پرسشی که به ذهن خواهد آمد این است که چرا این مرحله از مذاکرات که روی مسئله نه چندان دشوار که طرزالعمل مذاکرات است این همه جر و بحث و حواشی به وجود آمد؟ علت چیست؟ شاید علت العلل، ریشه در تفاوت عمیق و پر چالش دو روایت جمهوریت و امارت، داشته باشد.

این دو روایت، از اهمیت زیاد برخوردارند و این واقعیت را تجربه هشتاد روز سخت و دشوار آشکار ساخت. در واقع، دو سوی مذاکره کننده هرکدام هویت و مشروعیت خود را در یکی از آن دو می‌بینند و بر اساس آن‌ها به احتمال زیاد هرکدام، هدف نهایی (end state) خود را تعیین کرده‌اند. به همین دلیل ذره‌ای عقب نشینی از روایت و گفتمان خویش را به مثابه از دست دادن مشروعیت و هویت خویش تلقی می‌کنند.

مواد طرزالعمل که پیش نویس آن از سوی هیئت جمهوری ارایه شده بود، ساده و فارغ از مباحث ماهوی و محتوایی بود، دامنه بحث را به این مسایل نمی‌کشانید، لکن برای طالبان که سالها شعار داده بود، امارت اسلامی است و دارد به عنوان دولت مشروع یک کشور، با اشغال و تجاوز خارجی می‌جنگد، و وجود دولت جمهوری اسلامی افغانستان را قبول نداشت و به همین دلیل مخالف هرگونه مذاکره با دولت بود، بسیار دشوار بود که با هیئت رسمی دولت جمهوری اسلامی افغانستان و تحت همین عنوان مذاکره کند.

لذا برای بیرون رفت از این مخمصه و توجیه موضع خود برای حامیانش، موافقتنامه دوحه را به عنوان اساس مذاکرات مطرح کرد. در اینجا لازم است به دو سوال پاسخ داده شود. نخست این‌که چرا برای طالبان مذاکره رسمی با دولت مشکل بود؟ دوم این‌که مبنا قرار گرفتن موافقتنامه دوحه چگونه به باور آنان این مشکل را حل می‌کرد؟در پاسخ به سوال اول ، همان‌گونه که خاطر نشان شد، باید گفت اقرار و اعتراف به وجود دولت در افغانستان پایه‌های مشروعیت جنگ طالبان را به لحاظ دینی نابود می‌کند، چون به باور خود طالبان که خود را پیرو مذهب حنفی می‌داند، جنگ علیه دولت مسلمان و لو فاسق جایز نیست. لذا طالبان برای فرار از این مشکل همیشه تصویر یک کشور تحت تجاوز و اشغال از افغانستان به دست می‌دهد و دولت افغانستان را در حد اجیر و دستگاه تحت امر کفار اشغالگر تقلیل می‌دهند و آن را بخشی از نیرو و دستگاه اشغالگر معرفی می‌کنند و معتقداند که جنگ شان جهاد است و مشمول هیچ آیه‌ای از قرآن که به صلح فرمان می‌دهد و از کشتار مسلمانان نهی می‌کند، قرار نمی‌گیرد.

لذا تا وقتی که به اهداف مورد نظر خود نرسند، کوشش می‌کنند کاری نکنند که به معنای تضعیف این روایت و عقب نشینی از آن به حساب آید، دقیقا به همین دلیل طی مذاکرات کوشیدند که طرف خود را به مجموعه‌ای از جهت‌های افغانی کاهش دهند و به عنوان دولت به رسمیت نشناسند. اما این‌که موافقتنامه دوحه چگونه، به زعم آنان، می‌توانست مشکل یادشده طالبان را حل کند، این بود که در این موافقتنامه دولت در حد یک جهت افغانی تقلیل داده شده است و به طور ضمنی قبول شده است که در نتیجه صلح می‌تواند یک حکومت اسلامی جدید به وجود آید. به این ترتیب طالبان از طریق اینکه تنها دوحه مبنا قرار می‌گرفت، روایت خود را عملا تثبیت و تحمیل می‌کرد.

اما استراتیژی جانب هیئت جمهوری اسلامی افغانستان این بود که طالبان نتواند روایت خود را تحمیل و مشروعیت نظام و دولت را به دست هیئت جمهوری اسلامی، مخدوش کند. در عین حال برای پرهیز از ایجاد انسداد در مذاکره طالبان را ملزم نمیدانست که دولت و نظام را پیشاپیش به رسمیت شناخته و مشروعیت آن را قبول کند. به همین دلیل در تمامی پیشنهادات و مذاکرات طولانی خود در پی ایجاد توازن بود. در این راستا بیش از ده پیشنهاد را برای جانب مقابل به دست داده است. و نشستهای متعدد گوناگون در سطوح مختلف با حانب مقایل برگزار کرد، اما طالبان به منظور تحمیل روایت خود سرسختانه هم در میز مذاکره و هم در جبهات جنگ جنگیدند. جهان نیز فشار لازم را مطابق قطعنامه 2513 شورای امنیت بر طالبان وارد نکردند و این گروه بر خلاف موافقتنامه خود با امریکا که متعهد شده بود با شروع مذاکرات خشونتها را کاهش دهد، به افزایش آن پرداختند و بر شهر ها دامنه حمله خود را گسترش دادند، لشکرگاه، قندهار، غزنی، قلات و تخار را مورد حمله قرار دادند.

لکن سر انجام پای دیپلماسی و وساطت میزبان و گروه کشورهای حامی صلح به میان کشیده شد، این مرحله نیز با نشستهای دو جانبه و سه جانبه متعدد همراه بود و چندین هفته به درازا کشید و پیشنهادهای گوناگون مبادله شد، سر انجام بعد از مباحثات طولانی روی متن‌های گوناگون بر متنی توافق اولیه به عمل آمد که در نگاه نخست برای جانب طالبان از جذابیت بیشتر بر خوردار بود، چون در این متن پیش از سه اصل دیگر، موافقتنامه دوحه به عنوان یکی از چهار اساس مذاکره‌، البته با این تعبیر مذاکره‌ای که قبلا شروع شده بود قبول می‌شد، اما سه اصل دیگر به گونه‌ای بیان می‌شد که بر حسب ظاهر در قبول دولت جمهوری اسلامی به عنوان طرف اصلی و قطعنامه 2513 شورای امنیت صریح نبود.

اما برای هیئت جمهوری اسلامی حد اقل خواست آنان را که حفظ اعتبار دولت و نظام بود، به شرحی که توصیح داده خواهد شد، تأمین می‌کرد و در عین حال راه را به سوی مذاکرات اصلی باز می‌کرد، چون از یکسو سیاق عبارت به گونه‌ای بود که مشخص میکرد یکی از دو طرف مذاکره، دولت جمهوری اسلامی است که در 12 سپتامبر مذاکرات صلح افغانستان را یکجا با جانب طالبان و جامعه جهانی آغاز کردند. و این مذاکرات فقط دو جانب دارد که یک جانب دولت است که در تاریخ یادشده این مذاکرات را افتتاح کرده است و مبنای تعهد آن به لحاظ حقوقی متفاوت از موافقتنامه دوحه است چون در این متن آمده بود تعهد طرفین به صلح پایدار. پس جانب دولت جمهوری اسلامی افغانستان به عنوان طرف اصلی مذاکرات قبول می‌شد. همچنین خواست مردم افغانستان و ملل متحد مبنی بر صلح پایدار نیز به عنوان مبنای مذاکرات پذیرفته شده بودند. خواست مردم افغانستان در قطعنامه 2513 شورای امنیت و اخیرا در اعلامیه جینیوا نیز آمده است و جانب دولت، لویه‌جرگه‌های 98 و 99 را مصداق واضح آن میدانستند، چون این دو مجلس، متشکل از نمایندگان منتخب مردم (مجلس شورای ملی و اعضای شوراهای ولایتی) و نمایندگان جامعه مدنی از گروه‌های گوناگون اجتماعی بوده است.

هم‌چنین این عنوان بر هرگونه دادخواهی و نظرخواهی که از طرق معتبر به دست آیند و حاکی از خواست و نظر هر قشر اجتماعی از قبیل زنان و گروه‌های قومی و مذهبی در جهت تأمین صلح پایدار باشد، نیز قابل اطلاق است. خواست مکرر ملل متحد مبنی بر قراری صلح پایدار به طور واضح شامل قطع‌نامه 2513 شورای امنیت می‌گردد که در آن از جمهوری حمایت و امارت نفی شده است. ضمنا مفهوم صلح پایدار که به لحاظ محتوا معادل اعمار صلح/ صلح حداکثری (peace building) است، هدف غایی مذاکره را روشن میکند که بدون یک صلح همه شمول و عادلانه که در آن علاوه بر قطع خشونت فیزیکی، خشونت و تبعیض ساختاری و فرهنگی را نیز از میان باید برد، به وجود نمی.آید.

هدفی که در چارچوب گفتمان طالبان قابل تحقق نمی‌باشد و برای تحقق آن حتی نیاز است که گفتمان جمهوریت را از آنچه اکنون وجود دارد، تقویت کرده و توسعه باید داد تا بهتر از گذشته بتواند وفاق و اجماع ایجاد کند.این توافق در نگاه نخست از نگاه رهبری دولت برخوردار از وضاحت کافی دانسته نمی‌شد و لذا لازم بود در مورد این توافق، اجماع و رضایت همه شمول در جبهه جمهوری، مخصوصا در سطح رهبری دولت به وجود آید، پس لازم بود نگرانی‌های رهبری دولت به شکل مناسب رفع گردد. میکانیزم رسمی ایجاد این اجماع که شورای عالی مصالحه ملی بود، هنوز به وجود نیامده بود. به همین دلیل ظاهرا نیاز افتاد ایجاب که رهبری هیئت، رهبری دولت را از نزدیک در جریان امور قرار دهد.

بعد از دیدار با رهبری دولت، هیئت در جلسات عمومی خود توانست راهکار مناسب را برای ایجاد وضاحت در مورد متن مورد توافق، بیابد و این راه‌کار را به اطلاع شورای عالی مصالحه و رهبری دولت رسانید و داشت این اجماع در داخل به وجود می‌آمد و نگرانی‌ها در حال رفع بود که طالبان بر خلاف تعهد دو جانبه، توافق ابتدایی را به صورت یکجانبه، بدون اینکه در جلسه عمومی مشترک نهایی شده باشد اعلان کردند که خود می‌توانست مشکل آفرین باشد، لذا هیئت از یک سو تدبیر لازم را جهت مدیریت واکنشها و جلوگیری از سوء تفاهم بیشتر، اتخاذ کرد و از سوی دیگر به تلاش خود جهت رفع هرگونه ابهام از مقدمه (چهار اصل یاد شده) سرعت داد و یک نامه توضیحی رسما به جانب طالبان فرستاد و در آن تفسیر خود را از چهار اصل به اطلاع آنان رساند و نامه مشابه را به کشورهای حامی صلح و ملل متحد که در آن علاوه بر ارایه تفسیر از چهار اصل به تعهد کشورها در حمایت از نظام جمهوری اسلامی و خواست مردم افغانستان مبنی بر ایجاد صلح پایدار، مطابق قطع‌نامه‌های ملل متحد و اعلامیه جینیوا، تذکر داده شد و این کشورها به شمول ملل متحد در جوابیه‌های شان ضمن تأیید تفسیر جانب جمهوری بر حمایت شان از نظام دموکراتیک، حقوق بشر و حقوق همه مردم افغانستان و از هدف نهایی (end state) تأکید کردند. به این ترتیب توضیحات لازم به طرف دوم و سوم داده شد و این توضیحات، نزد جانب سوم ثبت گردید.و در نتیجه نگرانی‌های رهبری دولت رفع و در جبهه جمهوری اجماع و وفاق لازم به وجود آمد، واکنشها مدیریت شد و در این خلال، تدابیر لازم اتخاذ شد که جانب مقابل و شرکای بین المللی افعانستان به اراده هیئت و صلاحیت و اقتدار آن در آوردن صلح دچار شک و تردید نشود.

در نتیجه زمینه برای اعلام نهایی این توافق و ورود به فاز جدید مذاکره فراهم گردید. به نظر می‌آید اگر به اجزای گوناگون این گزارش تحلیلی دقت به عمل آید، روشن خواهد شد که هر جزء آن یک مشکل بوده است که با تدبیر و ایجاد اجماع باید حل می‌شد. جا دارد که خاطر نشان کنیم که در در رفع نگرانی‌ها علاوه بر ارایه توضیحات یادشده، مشروعیت بین المللی دولت جمهوری اسلامی افغانستان و قطعنامه‌های گوناگون ملل متحد، مخصوصا حمایت قاطع جهان از مواضع نظام جمهوری اسلامی افغانستان در اعلامیه جینیوا ، بسیار موثر بوده است، چون وقتی چهار اصل یادشده از جمله موافقتنامه دوحه را در متن و زمینه‌ای قطعنامه‌های شورای امنیت که فارغ از اینکه کسی آنرا قبول کند و یا نکند، و اعلامیه‌های جامعه جهانی قرار می‌دهیم، چیزی جز چهار اصل مهم که هرکدام می‌تواند پایه‌ای اساسی مذاکرات باشند به دست نمی‌آید. موافقتنامه دوحه نیز در این چارچوب عملا مقید به قطعنامه 2513 شورای امنیت ملل متحد است.یادداشت: مسئله مذهب هم مهم بود، فعلا طالبان به دلایل گوناگون از جمله به جهت کسب امتیاز نسبی در مسئله موافقت نامه دوحه از تاکید بر آن دست کشید ببینیم آینده چه می‌شود.

داکتر امین احمدی

پمپئو در که در نشست آن لاین انستیتوت مطالعات راهبردی در منامه پایتخت بحرین سخن می گفت نسبت به خشونت ها در افغانستان ابراز نگرانی کرد.

وی گفت طرف های مذاکره کننده در دوحه باید برای توقف جنگ به مذاکرات خود ادامه دهند.

وزیر امور خارجه قطر نیز در این نشست آن لاین ابراز امیدواری نمود تا پایان سال میلادی جاری گفت و گو ها به نتیجه خوب برسد و افغان ها سال خوبی را پشت سر بگذرانند.

وی تاکید کرد هدف از میزبانی مذاکرات صلح تسهیل روند صلح است تا افغان ها بتوانند ثبات را در کشورشان برقرار نمایند.

این در حالی ست که گفته می شود پس از نردیک به سه ماه تیم های مذاکره کننده حکومت و طالبان در دوحه روز طرزالعمل مذاکرات به توافق رسیده اند.

همزمان با پیشرفت در گفتگوهای صلح و ایجاد کمیته مشترک برای ترتیب آجندای مذاکرات در دوحه آلمان، قطر، ناروی، اندونزی و ازبکستان با نشر اعلامیه مشترک از دو طرف مذاکره کننده خواسته اند که کاهش خشونت ها را در اولویت قرار دهند.

این کشورها امروز پنج‌شنبه (۱۳قوس) با نشر اعلامیه مشترک از نهایی سازی طرزالعمل مذاکرات استقبال کرده گفته اند که این نشان دهنده گام مهمی در فرآیندی است که پایان آن یک توافق صلح دوامدار و فراگیر را در افغانستان داشته باشد.

در این اعلامیه مشترک نقش قطر در میزبانی و تسهیل نهایی سازی طرزالعمل مذاکرات تحسین شده افزوده اند که با توجه به «نقطه عطف» مهم که روز گذشته به دست آمده دو طرف مذاکرات را تشویق کرده اند که با حسن نیت، به طور سازنده و یافتن نقاط مشترک، به گفتگوها ادامه دهند.

این کشورها در اعلامیه شان تاکید کرده اند: «ما همچنین از هر دو طرف می خواهیم که اولویت خود را برای پایان دادن به خشونت قایل شوند.»

ایجاد کمیته‌ ترتیب آجندای مذاکرات صلح

از سوی هم نادر نادری سخنگوی هیئت مذاکره کننده حکومت امروز در پیامی به رسانه ها گفته است که روز گذشته جلسه مشترک اعضای هیئت‌های مذاکره کننده جمهوری اسلامی افغانستان و طالبان برگزار و بحث روی آجندا آغاز شده است.

نادری تاکید کرده: «تصمیم گرفته شد که از سوی دو جانب یک کمیته مشترک کار خود را روز شنبه آغاز و روی جزییات آجندا و عناوین آن بحث کند و یک مسوده را با آجندا ترتیب نماید».

به گفته او آتش‌بس خواست مردم و جانب افغانستان است که هیئت مذاکره حکومت افغانستان در مورد آن گفتگو خواهد کرد.

این در حالی است که روز گذشته هیئت حکومت افغانستان و گروه طالبان از نهایی سازی طرزالعمل مذاکرات خبر دادند.

نهایی سازی طرزالعمل مذاکرات که نزدیک به سه ماه زمان برد با استقبال گسترده حکومت افغانستان و جامعه بین المللی نیز همراه شده است.

منابع آگاه از مذاکرات دوحه می‌گویند توافق میان هیأت‌های مذاکره‌کننده دولت طالبان روی کارشیوه نهایی شده بود، اما ارگ در آخرین لحظات همه چیز را به هم زده است.

بر‌اساس معلومات منابع معتبر، هیأت طالبان پس از چانه‌زنی‌های زیاد توافق کرد هم‌زمان با توافق‌نامه دوحه، «اعلامیه کابل و واشنگتن برای رسیدن به صلح»، «خواست مردم افغانستان»، «خواست سازمان ملل» و «اراده طرفین» را به عنوان اساس مذاکرات بپذیرد. هرچند بیش‌تر اعضای هیأت دولت نیز با این موارد توافق کرده‌اند و حتا توافق‌نامه آماده امضا بوده است، اما ارگ در آخرین لحظات، رییس هیأت و یک فرد برجسته دیگر را به کابل فرا خوانده و با این شیوه از توافق مخالفت کرده است.

رییس جمهور غنی از هیأت دولت خواستار اصلاح برخی از گزینه‌ها شده است. گفتنی است پس از به هم خوردن این توافق، طالبان پافشاری بر مواضع‌شان در میز مذاکرات را بیش‌تر ساخته‌اند و در میان اعضای هیأت دولت نیز اختلاف‌ نظرها شکل گرفته است. افزون بر این، برخی از سازمان‌ها و کشورهای خارجی نیز از اقدام ارگ متاثر شده‌ و گفته‌اند برای تصمیم‌گیری در مورد صلح، باید کار کمیته رهبری و مجمع عمومی شورای عالی مصالحه ملی هرچه زودتر آغاز شود.

این‌همه در حالی است که طالبان اعلام کردند روی کارشیوه ۲۱ ماده‌ای مذاکرات در هفدهم ماه جاری میلادی میان دو طرف در حضور دولت قطر توافق شده است. هیأت دولت اما می‌گوید مقدمه طرزالعمل نیازمند بحث بیش‌تر است و توافق تنها پس از نشست عمومی و تأیید دو هیأت، نهایی می‌شود.

پس از دو ماه چانه‌زنی بر سر کارشیوه مذاکرات بین‌الافغانی، ارگ در آخرین دقایق مانع امضای توافق حاصل شده میان هیأت‌های دولت و طالبان شده است. هیأت مذاکره‌کننده طالبان هم‌زمان با آغاز مذاکرات، تنها بر «توافق‌نامه دوحه» به عنوان مبنای مذاکرات تأکید داشت. هرچند اعضای هیأت مذاکره‌کننده دولت بارها گزینه‌هایی، از جمله «اعلامیه مشترک کابل و واشنگتن برای رسیدن به صلح» و «قطع‌نامه لویه‌جرگه مشورتی صلح» را روی میز گذاشت، اما طالبان با آن مخالفت کردند. هیأت مذاکره‌کننده طالبان استدلال داشت که این گروه در بیش‌تر از موارد، به ویژه اعلامیه کابل و واشنگتن نقش نداشته و لویه‌جرگه مشورتی نیز شکل «سفارشی» داشته است. از سویی هم، هیأت دولت اعتقاد داشت که حکومت در توافق‌نامه دوحه نقشی نداشته است و آن را به تنهایی نمی‌پذیرد.

سرانجام دو طرف به گونه‌ی غیررسمی تایید کردند که مذاکرات با بن‌بست روبه‌رو شده است. پس از چانه‌زنی‌های دوام‌دار، هیأت‌های مذاکره‌کننده دولت و طالبان روی برخی از موارد برای تهیه کارشیوه توافق کردند. منابع آگاه از این مذاکرات به روزنامه ۸صبح می‌گویند که طالبان پس از روزها بحث و سرانجام با پادرمیانی امریکا، قطر و پاکستان، حاضر شدند گزینه‌های هیأت دولت را بپذیرند. این گروه اما تصریح کرده است که باید در گزینه‌های ارایه شده، اصلاحات اعمال شود. به گفته‌ی منابع، هیأت طالبان هم‌زمان با توافق‌نامه دوحه، از گزینه «خواست مردم افغانستان در لویه‌جرگه‌ مشورتی صلح»، تنها با «خواست مردم افغانستان» آن موافقت کرد‌، زیرا هیأت این گروه لویه‌جرگه مشورتی صلح را «سفارشی» خوانده است.

افزون بر این، هیأت مذاکره‌کننده طالبان «قطع‌نامه ۱۳۲۵ شورای امنیت» را با «درخواست سازمان ملل متحد» تعدیل کرد و «اراده طرفین» را جای‌گزین «اراده دولت افغانستان و گروه طالبان» ساخت‌. بیش‌تر اعضای هیأت دولت پس از گفت‌وگوها با این گزینه‌ها توافق کردند. حتا اعضای هیأت دو طرف به محض این کار در گفت‌وگو با روزنامه ۸صبح تأیید کردند که پیش‌رفت حاصل شده و «بن‌بست شکسته است». منابع آگاه نیز تایید می‌کنند که هیأت‌های مذاکره‌کننده دو طرف توافق کامل را حاصل کرده بودند و همه چیز آماده امضا بوده است، اما ارگ در آخرین لحظات دستور داده است که این توافق انجام شود.

رییس جمهور غنی در ادامه معصوم استانکزی، رییس هیأت مذاکره‌کننده دولت و عبدالسلام رحیمی، معاون شورای عالی مصالحه ملی و نماینده ویژه رییس جمهور در امور صلح را به کابل فرا خواند. این دو عضو هیأت با پرواز چارتر به کابل آمدند. ارگ به این دو عضو هیأت گفته است که باید «قطع‌نامه شورای امنیت»، «خواست مردم در لویه‌جرگه مشورتی صلح» و «اراده دولت و گروه طالبان» به گونه‌ی صریح در توافق ذکر شود. صدیق صدیقی، سخنگوی ارگ ریاست جمهوری، نیز روز چهارشنبه، پنجم قوس، برخلاف گفته‌های اعضای هیأت دو طرف، در یک نشست خبری گفت که هیچ پیش‌رفتی در مذاکرات دوحه حاصل نشده و خواست طالبان برای شکست بن‌بست «خلاف قانون» اساسی است. وی افزود که دولت طرف اصلی مذاکرات است، اما طالبان را «گروه» خواند. به گفته‌ی آقای صدیقی، قرار نیست دولت به هر خواست گروه طالبان تن بدهد و حتا حاضر نیست که «حذف نام نظام» جمهوری اسلامی را به خواست گروه طالبان بپذیرد.

منابع معتبر در گفت‌وگو با روزنامه ۸صبح تصریح می‌کنند که بیش‌تر اعضای هیأت مذاکره‌کننده دولت با این تصمیم ارگ مخالف بودند، اما با وجود آن، «گروه کوچکی» در هیأت که به ارگ تمایل دارد، این موضع را به طالبان ارایه کرده است. به گفته‌ی منابع، این مسایل حتا به جنجال‌ها میان اعضای هیأت دولت منجر شده است و برخی از آن‌ها معتقد اند که با آنان مشوره نمی‌شود. با این حال، اعضای هیأت منتظر پاسخ طالبان ماندند تا پیشنهادشان را ارایه کنند. قاعده بر این است که اگر یک طرف پیشنهاد طرف دیگر را رد کند، باید خود به جای آن پیشنهادی ارایه کند. هیأت مذاکره‌کننده طالبان اما در برگشت،‌ گزینه‌ها را به «درخواست سازمان ملل» و «اعلامیه کابل و واشنگتن» کاهش داد. زمانی‌ که هیأت دولت به توافق پیش‌تر اشاره کرده‌‌، اعضای هیأت مذاکره‌کننده طالبان گفته‌اند که دیگر آن حرف‌ها گذشته است و بدین ترتیب شرایط را سخت گرفته‌اند. با این حال، قطر گفته است که می‌تواند طالبان را دوباره به همان توافق قبلی برگرداند، اما ارگ تصریح کرده است که باید موارد پیشنهادی پذیرفته شود و در غیر آن، توافق صورت نگیرد.

منابع می‌گویند که این توافق با تسهیل قطر، امریکا و برخی دیگر از کشورها حاصل شده بود، اما پس از اختلاف ارگ، این کشورها بدین نتیجه رسیدند که باید کمیته رهبری و مجمع عمومی شورای عالی مصالحه ملی برای تصمیم‌گیری در مورد صلح بین‌الافغانی هرچه زودتر تشکیل شود. به همین دلیل نماینده‌گی‌های اتحادیه اروپا، بریتانیا و امریکا با نشر اعلامیه‌هایی، خواستار نهایی شدن هرچه سریع‌تر تشکیل شورای عالی مصالحه ملی شدند. ارگ نیز تصریح می‌کند که تلاش‌ها برای تشکیل شورای عالی مصالحه ملی ادامه دارد و این شورا به زودی تشکیل می‌شود.

هم‌زمان با این موارد محمداشرف غنی، رییس جمهور و عبدالله عبدالله، رییس شورای عالی مصالحه ملی، روز شنبه، هشتم قوس، در ارگ دیدار کردند. آقای صدیقی با نشر رشته‌ توییتی نوشت که در این دیدار آقای عبدالله پیرامون سفر اخیرش به ترکیه معلومات داده و افزون بر این، در مورد پیش‌رفت‌ها در گفت‌وگوهای صلح دوحه به صورت مفصل بحث شده است. هم‌چنان دو طرف روی آماده‌گی‌ها برای برگزاری جلسه قریب‌الوقوع شورای عالی مصالحه ملی گفت‌وگو کرده‌اند. با این حال، منابع آگاه می‌گویند که حتا در بحث گشایش نشست‌های شورای عالی مصالحه ملی میان ارگ و سپیدار اختلاف نظر وجود دارد، زیرا ارگ می‌خواهد که آقای غنی این نشست را در کاخ ریاست جمهوری شخصاً افتتاح کند و در آن صورت، احتمال دارد برخی از چهره‌های سیاسی در آن شرکت نکنند.

این‌همه در حالی اتفاق می‌افتد که گروه طالبان روز شنبه،‌ هشتم عقرب، اعلام کرد که هیأت مذاکره‌کننده دولت و طالبان در هفدهم ماه جاری کارشیوه ۲۱ ماده‌ای مذاکرات بین‌الافغانی را نهایی کرده‌اند. محمدنعیم،‌ سخنگوی دفتر سیاسی طالبان در قطر، با نشر یک توییت گفت که این کارشیوه در هفدهم ماه جاری میلادی در حضور کشور تسیهل‌کننده و میزبان به خوانش گرفته شده است. به گفته‌ی وی، پس از تأیید هر دو هیأت مذاکره‌کننده، یک نسخه این کارشیوه به کشور میزبان نیز سپرده شده است. هیأت مذاکره‌کننده دولت اما گفته است که روی ۲۱ ماده به استثنای مقدمه آن توافق شده است، اما متن مقدمه طرزالعمل به وضاحت و بحث بیش‌تر میان هیأت‌ها نیاز دارد. به گفته اعضای هیأت دولت، در نشست هفدهم نوامبر فیصله شده است که طرزالعمل به نشست عمومی ارایه می‌شود و تنها پس از تصویب دو هیأت، نهایی پنداشته می‌شود.

گفتنی است که مذاکرات بین‌الافغانی در بیست‌ودوم سنبله سال جاری گشایش یافت. هرچند بحث‌ها میان هیأت‌های مذاکره‌کننده دولت و طالبان خیلی زود آغاز شد، اما اختلاف‌ نظرها در مورد تعیین مبنای پیش‌برد مذاکرات سبب شد که گفت‌وگوها به بن‌بست بخورد.

صدیق صدیقی، سخن‌گوی ریاست‌جمهوری می‌گوید به دلیل بهانه‌ جویی گروه طالبان، گفت‌وگوهای صلح در دوحه، پیشرفتی نداشته است.

آقای صدیقی که روز چهارشنبه (۵ قوس)، در یک نشست خبری صحبت می‌کرد، گفت خواست‌های طالبان در تقابل با قانون اساسی افغانستان است و این گروه، به جای توافق صلح، به دنبال بهانه‌جویی است.

او، تاکید کرد پس از امضای توافق‌نامه‌ی امریکا و طالبان در ماه فبرورری، این گروه، نه‌تنها خشونت‌ها را کاهش نداده؛ بلکه افزایش داده است.

سخن‌گوی ریاست‌جمهوری، هم‌چنان در این نشست، گزارش‌ها در مورد مخالفت رییس‌جمهور غنی با اصول پذیرفته‌شده در دوحه را رد کرد و تاکید کرد که یگانه‌ اولویت برای حکومت افغانستان، قطع جنگ در این کشور است.

این درحالی است که چند روز پیش، برخی رسانه‌ها، به نقل از منابعی گزارش داده بودند که رییس‌جمهور با اصول‌ پذیرفته‌شده برای آغاز گفت‌وگوها در قطر مخالفت کرده است.

این منابع گفته بودند هیئت گفت‌وگوکننده‌ی دولت و طالبان توافق کرده اند که موافقت‌نامه‌ی صلح امریکا و طالبان، موضع‌گیری‌های سازمان ملل در مورد صلح و اراده‌ی شهروندان افغانستان را اساس گفت‌وگوها قرار بدهند.

در همین حال، آقای صدیقی در بخشی دیگر صحبت‌های خود گفت که ۶۶ کشور و ۳۲ سازمان بین‌المللی حاضر در نشست ژنو، تعهدات خود را برای چهار سال آینده از افغانستان اعلام کردند.

به گفته‌ی او، جامعه‌ی جهانی، تعهد کرده است که برای چهار سال آینده، ۱۳٫۳ میلیارد دالر در بخش‌های صلح، رفا و خودبسندگی به دولت افغانستان کمک می‌کند.

صدیقی، گفت که شرکت‌کنندگان نشست ژنو، بر حمایت از نظام جمهوری، دموکراسی، حقوق بشر، آزادی بیان، زنان و کودکان و بیجاشدگان داخلی افغانستان تاکید کرده اند.

سخن‌گوی ریاست‌جمهوری، افزود تمام کشورها و سازمان‌های بین‌المللی‌ای که در این نشست شرکت کرده بودند، خشونت‌ها و حملات طالبان را محکوم کردند و از رهبری روند صلح به مالکیت دولت افغانستان حمایت کردند.

او گفت: «دولت افغانستان، از تعهدات خویش، در زمینه‌ی شفافیت و حساب‌دهی از تطبیق برنامه‌های خویش در روشنایی سند چارچوب صلح و انکشاف به مردم افغانستان و شرکای بین‌المللی، پاسخ‌گو بوده و به تطبیق و تحقق تعهدات دوجانبه، تاکید می‌کند.»

این درحالی است که نشست ژنو، روز گذشته (سه‌شنبه، ۴ قوس)، پایان یافت. شرکت‌کنندگان این نشست، ضمن اعلام حمایت مالی و غیرمالی شان به افغانستان، شرایطی نیز داشتند. مبارزه با فساد، کاهش خشونت‌ها، پیشرفت در گفت‌وگوهای صلح، حفظ دست‌آوردهای دو دهه‌ی گذشته، تلاش افغانستان بران حفظ ارزش‌های اساسی زنان و شهروندان این کشور، از خواست‌های اساسی شرکت‌کنندگان در نشست ژنو بود.

در حالی برخی از شخصیت های سیاسی از شکست بن بست مذاکرات صلح در دوحه قطر استقبال کرده و آن را احیاء امید مردم افغانستان به صلح می دانند، برخی شنیده های تایید نشده می گوید هیات های مذاکره کننده حکومت و طالبان روی اساس قرار گرفتن توافق نامه صلح امریکا با طالبان موافقت کرده اند.

برخی از کاربران فیس بوکی به نقل از منابعی نامشخص در دوحه نوشته اند:« هیئت‎های مذاکره کننده، توافق کرده‌اند که توافق‌نامۀ امریکا و طالبان، موقف‌گیری‌های سازمان ملل در قبال صلح افغانستان، تعهد هیئت‌های مذاکره کننده و ارادۀ مردم افغانستان را اساس مذاکرات صلح قرار دهند.»

به باور این کاربران فیس بوکی این توافق شکستی دیگر این بار در قطر برای افغانستان می باشد.

آنها تاکید کرده اند دستاورد هيات مذاكره كننده دولت پس از مقاومت طولانى به هدر رفته است و قانون اساسى و قطعنامه لويه جرگه زیر پا گذاشته شده است.

به باور آنها مواضع سازمان ملل، به دليل ضعف اين نهاد، اثر و ضمانت اجرايى ندارد و تعهد هيات هاى مذاكره كننده و اراده مردم افغانستان، تفسير پذير و عارى از تعريف مشخص و مورد توافق است.

در صورت درستی این خبر، طالبان توانسته اند با به کرسی نشاندن خواسته خود به یک پیروزی دیگر دست یابند.

در کنار مبنا قرار گرفتن توافق نامه صلح امریکا با طالبان در مذاکرات صلح طالبان شرط کرده بودند که مذهب حنفی نیز باید اساس قرار گیرد.

تحفه‌ی امریکایی‌ها به طالبان شدت‌گرفتن جنگ و کم‌رنگ‌شدن صلح است؟
رییس‌جمهور ترامپ چگونه به صورت ناگهانی در هفته‌های اخیر تصمیم خروج زودهنگام نیروهای امریکایی را روی دست گرفت. هم‌زمان با این‌که هیئت مذاکره‌‌کننده‌ی دولت افغانستان و طالبان در قطر سرگرم گفت‌وگو استند. طالبان در میز مذاکره حضور دارند؛ اما حملات و جنگ ادامه دارد.
پیش از انتخابات ریاست‌جمهوری ۳ نوامبر در ایالات متحده‌ی امریکا؛ دونالد ترامپ در تویتی گفت: نیروهای امریکایی‌ای که در چارچوب نیروهای ناتو در افغانستان خدمت می‌کنند، تا اول کریسمس به خانه بر می‌گردند. یک هفته بعد از آن رییس‌جمهوری، مارک اسپیر وزیر دفاع را به دلیل مخالفت با خروج نیروها برکنار کرد. پنتاگون در ۱۷ نوامبر اعلام کرد که ۴۵۰۰ سرباز باقی‌مانده‌ی امریکایی در افغانستان را به ۲۵۰۰ تن کاهش خواهد داد. این روند تا۱۵ جنوری -۵ روز پیش از رسیدن جو بایدن به دفتر ریاست‌جمهوری- تکمیل خواهد شد.
برای افغانستانی‌ها این آخرین انتظار است که چگونه سیاسیون امریکا می‌توانند روی تقسیم‌اوقات در میدان جنگ تاثیر بگذارند. جنگ با گروهی که امریکا در ۲۰۰۱ به دلیل پناه‌دادن القاعده آن را سرنگون کرد.
برای برخی‌ها گفت‌وگوهای دوحه، تصمیم عجولانه برای پایان‌دادن به جنگ طولانی امریکا و نتیجه‌ی ناگوار برای آینده‌ی افغانستان است.
فوزیه کوفی، عضو هیئت گفت‌وگوکننده، می‌گوید که در جریان گفت‌وگو فشار جدی‌ای از طرف امریکایی‌ها وجود دارد که هیچ کمکی به روند مذاکره نمی‌تواند. خانم کوفی گفته است که امریکایی‌ها، در این جنگ ماندنی نیستند؛ اما می‌دانیم خروج مسوولانه می‌تواند منجر به کاهش خشونت‌ شود.

نگرانی ناتو
ناتو نگرانی جدی خود را در این مورد ابراز کرده است. ینس ستونبرگ، منشی عمومی ناتو، هم‌زمان با اعلام خروج نیروها از افغانستان گفت: اکنون ما با یک تصمیم دشوار مواجه استیم، ما نزدیک به ۲۰ سال در افغانستان بودیم، شرکای ناتو می‌خواهند تا زمان نیاز در این‌جا باقی بمانند. خروج نابه‌هنگام هزینه‌ی هنگفتی به دنبال خواهد داشت.
او افزود که نگرانی از تبدیل‌شدن دوباره‌ی افغانستان به پناگاه امن‌ تروریستان -که بالای ملت‌های ما حمله کنند- وجود دارد.
خانم کوفی، می‌گوید که تاکید امریکا به خروج از افغانستان فضا را به طالبان طوری فراهم کرده است که آنان احساس می‌کنند در جنگ برنده شده ‌اند. طالبان باورمند شدند که در میز مذاکره چیزی به دست نمی‌آورند و میدان جنگ را داغ نگه ‌می‌دارند.
‌‌
توافق‌نامه‌ی امریکا-طالبان
پس از سال‌ها چانه‌زنی و گفت‌وگو، طالبان و امریکا در فبروری گذشته توافق‌‌نامه را امضا کردند. در متن این توافق‌نامه روی آزادی ۵۰۰۰ زندانی طالبان برای اعتمادسازی و تعهد طالبان برای جلوگیری استفاده از خاک افغانستان توسط گروه‌های تروریستی و هم‌چنان آغاز گفت‌وگوهای داخلی که یک ماده‌ی آن آتش‌بس است، تاکید شده است.
امریکایی‌ها در این مورد پیش‌شرط‌های داشته اند و گفته اند؛ در صورتی که طالبان ۸۰ درصد خشونت‌ها را کاهش بدهند، نیروهای امریکایی به اساس تقسیم‌اوقات از پیش تعیین‌شده به بیرون‌شدن ادامه می‌دهند؛ اما زمانی خروج از افغانستان ادامه دارد که طالبان خشونت‌ها را در سراسر کشور افزایش داده اند که در نتیجه‌ هزار‌ها تن کشته و ده‌ هزار دیگر بی‌جا شدند.
امریکایی‌ها شاهد حملات موتربمب طالبان بر افراد غیرنظامی بودند؛ اما روند خروج را تعطیل نکردند. در ماه اخیر، زمانی که طالبان حملات را برای تصرف لشکرگاه مرکز ولایت هلمند را راه‌اندازی کردند، از نیروهای بین‌المللی برای عقب‌زدن آنان درخواست شد.
یکی دیگر از حملات شدید طالبان بر ولایت کندهار بود که نزدیک به ۳۵۰۰ طالب در آن اشتراک داشتند و از نیروهای امریکایی برای عقب‌زدن کمک خواسته شد. فرمانده‌ی پولیس گفته است؛ در صورتی که حملات هوایی نباشد، طالبان حملات را متوقف نمی‌کنند.

همه‌ی طالبان ترامپ را دوست دارند
مقامات غربی در کابل گفته اند؛ طالبان از این‌ که ترامپ در انتخابات ببازد، خیلی ناراحت به نظر می‌رسند؛ زیرا ترامپ خواهان خروج است و هیج توجهی به این موضوعات ندارد. آن‌ها ترامپ را دوست دارند و هردو طرف بدون درنظرداشت شرایط به خروج پافشاری می‌‌کنند. کاهش نیروها به ۲۵۰۰ سرباز امریکایی در افغانستان خیلی دشوار است. کاهش بیش از حد نیروها، نه تنها بحث کمکی دارد؛ اما برای کسی که در صفوف این نیروها کار می‌کند، هم‌کاری با نیروهای افغانستان را سخت می‌سازد. در حقیقت توافق‌نامه‌ی‌ شکننده‌ی قصر سپید با طالبان و خروج نیروهای امریکا، موقف اشرف غنی را در میز گفت‌وگوهای قطر ضعیف می‌کند. یکی از گزینه‌های که منجر به برکنای اسپر شد، همین موضوع بود. او به صورت مخفیانه گفته بود که خروج سریع منجر به افزایش حملات طالبان می‌شود.
جان آلن، فرمانده‌ی پیشین نیروهای ناتو در ۲۰۱۳، گفته است که این (برکناری اسپر) سیاسی بوده و هیچ گزینه‌ی تخنیکی وجود نداشته است.

بحث در میان طالبان
رهبران طالبان در دوحه به ایجاد یک راه‌حل و توقف جنگ موقف روشن نداشته اند و بیش‌تر تاکید شان بر نظام است که پس از سال ۱۹۹۰روی دست داشتند. در آن زمان زنان در خانه‌ها قفل شدند و دختران از آموزش بازماندند. اکنون در میان رهبران طالبان باورمندی بر این است که توافق دوحه سند برنده‌شدن آنان در جنگ است.
میشل سمبل، کارشناس افغانستانی در دانشگاه بلفاست، می‌گوید که طالبان هنوز به برنده‌شدن از طریق جنگ پافشاری دارند و هیچ قدمی برای ایجاد راه ‌حل سیاسی بر نداشته اند.
او گفت؛ در صورتی که نیروهای امریکایی به ۲۵۰۰ تن کاهش بیابد در فصل تازه‌ی جنگ ( فصل بهار) طالبان برنده‌شدن از طریق جنگ را نسبت به گفت‌وگو ترجیح می‌دهند. یک گزینه‌ی روی دست طالبان، ایجاد حکومت عبوری است که ممکن با حمایت امریکا و اقشار مختلف باشد؛ اما ادامه‌ی جنگ به معنای تک‌روی طالبان است که مردم را فراموش کرده و در نهایت منجر به یک جنگ داخلی دیگر خواهد شد.
میشل گفت که این فراموش نمی‌شود که در دوحه برای طالبان می‌گویند: حمله نکنید، این کار را نکنید؛ اما آنان چون فکر می‌کنند برنده استند، به حملات ادامه می‌دهند؛ اما امریکا به ‌جای سرعت‌دادن به خروج، می‌تواند از روش‌های متفاوت جنگ و صلح استفاده کرده و برای ایجاد یک راه ‌حل سیاسی معقول پیش بروند.

منبع: مجله کریستین ساینس مانیتور

مترجم: ابوبکر صدیق

مایک پومپیو، وزیر خارجۀ ایالات متحدۀ امریکا با رییسان و شماری از اعضای هیأت‌های مذاکره‌کنندۀ دولت افغانستان و گروه طالبان در قطر دیدار کرد.

وزارت دولت در امور صلح اعلام کرد آقای پومپیو دیروز (شنبه، اول قوس) با رییس و شماری از اعضای هیأت مذاکره‌کنندۀ دولت افغانستان در دوحه، پایتخت قطر دیدار کرد.

سعادت منصور نادری، سرپرست وزارت دولت در امور صلح و زلمی خلیل‌زاد، نمایندۀ ویژۀ امریکا در امور صلح افغانستان نیز در این دیدار حضور داشته‌اند.

آقای پومپیو در این دیدار تأکید کرد تأمین صلح پایدار در افغانستان خواست مشترک امریکا و افغانستان است و هیأت‌های مذاکراتی باید به یافتن یک راه حل برای پایان جنگ در این کشور قادر شوند. آقای پومپیو همچنان اضافه کرد امریکا تلاش دارد گفت‌وگوهای قطر به نتیجۀ مطلوبی نزدیک شود.

همزمان با این، دفتر سیاسی طالبان در قطر نیز از دیدار وزیر خارجۀ امریکا با رییس این دفتر و شماری از اعضای هیأت مذاکره‌کنندۀ طالبان در دوحه خبر می‌دهد. محمدنعیم وردک، سخنگوی دفتر سیاسی طالبان در برگۀ توییترش نوشت مذاکرات صلح، آزادی زندانیان طالبان و بیرون شدن نام رهبران این گروه از فهرست سیاه ایالات متحدۀ امریکا و سازمان ملل محور گفت‌وگوها میان نماینده‌گان سیاسی طالبان و وزیر خارجۀ امریکا در قطر بوده است.

گفته می‌شود آقای پومپیو در این سفر با امیر قطر که هم اکنون نقش تسهیل‌کنندۀ گفت‌وگوهای بین‌الافغانی را بازی می‌کند، نیز دیدار کرده است.

سفر وزیر خارجۀ امریکا به قطر و دیدارش با هیأت‌های مذاکره‌کنندۀ دولت افغانستان و گروه طالبان در حالی صورت می‌گیرد که در روزهای پسین منابعی گزارش داده‌اند که هیأت‌های مذاکره‌کننده در نهایی ساختن کارشیوۀ مذاکرات مستقیم صلح به پیشرفت‌هایی دست یافته‌اند. این منابع مدعی هستند که این کارشیوه به زودی نهایی خواهد شد.

رأی‌زنی‌های مقدماتی میان هیأت مذاکراتی دولت افغانستان و گروه طالبان در اواخر ماه سنبله امسال در قطر آغاز شد، اما دو هیأت با گذشت بیش از دو ماه تاکنون به نهایی کردن کارشیوۀ مذاکرات مستقیم صلح قادر نشده‌اند.

در این دیدار که در آن معاونین ریاست جمهور نیز حضور داشتند، ابتدا رییس جمهور غنی به عمران خان و هیئت همراهش خوش آمدید گفت و ابراز امیدواری کرد این سفر آغازی برای سفرهای آینده و گسترش مزید مناسبات میان دولت ها و مردمان دو کشور باشد.
وی افزود افغانستان و پاکستان نه تنها مشترکات تاریخی دارند، بلکه آینده مشترک دارند و دورنمای آینده ما همان آرزوی اتصال و همکاری‌های منطقه‌ای است که برای بهبود وضعیت مردمان ما مهم می‌باشد و این اساس مناسبات ما را باید شکل دهد.
رییس جمهور گفت این سفر، یک سفر تاریخی است و امیدواریم باعث تقویت همکاری‌های اقتصادی و سایر تلاش‌های مثبت برای صلح و ثبات در تمام منطقه گردد.
رییس جمهور غنی خاطرنشان کرد این سفر تاریخی فرصت‌هایی را به میان خواهد آورد که به گذشته فایق آییم و باید هر دو کشور تلاش نمایند که این فرصت ها از دست نرود.
رییس جمهور از موقف عمران خان که همواره از نظام افغانستان حمایت کرده و اینکه پاکستان تلاش دارد تا با ما در خصوص پروسه صلح همکاری کند، سپاسگزاری کرد.
همچنان رییس جمهور گفت برای هر دو کشور افزایش خشونت در افغانستان قابل قبول نیست و خشونت‌های طالبان باید پایان یابد و یگانه راه حل این معضل، راهکار سیاسی است که باید به پیش برده شود. مردم ما و پاکستان از تروریزم و فقر آسیب‌های زیادی را متحمل شده‌اند و با هم می‌توانیم در این زمینه تغییر بیاوریم.
رییس جمهور غنی گفت هر دو جانب برای تقویت یک دیدگاه استراتژیک استوار بر توسعه تجارت، همکاری‌های اقتصادی و ترانزیتی باید کار کنند.
وی در پایان صحبت هایش گفت ما باید دیدگاه بزرگ سیاسی و توسعه اقتصادی داشته باشیم و با توجه به خطرات، فرصت‌ها را از دست ندهیم و صلح و ثبات در افغانستان باعت تقویت اقتصاد پاکستان خواهد شد.
در این دیدار نخست‌وزیر پاکستان نیز گفت: «بسیار خرسندم که به افغانستان که سال‌ها آرزوی سفر به این کشور را داشتم، آمده‌ام و امیدوارم که خشونت‌های چند دهه اخیر که مصیبت های فراوانی را بالای مردم افغانستان آورده است، خاتمه یابد.»
وی افزود صلح و ثبات در افغانستان منفعت مشترک دو کشور می‌باشد و خشونت‌های جاری قابل قبول نمی‌باشد و من می‌خواهم بگویم که ما در موجودیت خشونت در افغانستان سخت ناراحت و متاثر می‌شویم.
نخست‌وزیر پاکستان خاطرنشان کرد ما می‌خواهیم نقش مثبت بازی کنیم و خواهان به میان آمدن شرایطی هستیم که در آن در روابط دو کشور سوء ظن وجود نداشته باشد.
عمران خان گفت ما کوشش نهایی خود را انجام می‌دهیم تا خشونت کاهش یابد. کشور ما نیز آسیب‌های زیادی
از جنگ دیده است و بهترین وضعیت برای منطقه، صلح و ثبات در افغانستان می‌باشد.
موصوف گفت:« ما از گفت‌وگوهای اخیر میان هیئت پاکستان و افغانستان رضایت داریم و دیدگاه هر دو کشور، گسترش همکاری‌های اقتصادی می‌باشد. باید روابط هر دو کشور به گونه شفاف گسترش یابد و کمیته‌های مشترک که در حال ایجاد است، روی تقویت بیشتر همکاری ها کار خواهند کرد.

انتخابات ریاست جمهوری امریکا در حالی با اماواگرهای تقلب انتخاباتی و پیروزی احتمالی و شکست ترامپ همراه شده که ایالات متحده امریکا یک نکته اساسی در مورد افغانستان را این روزها به دست فراموشی سپرده است. «توافق نامه صلح امریکا با طالبان» به همان میزان که به یک مساله کم اهمیت برای سیاستمداران امریکا بدل شده به همان اندازه برای حکومت افغانستان و مردم این کشور به یک موضوع حیاتی و سرنوشت ساز مبدل گشته است.

افغان ها منظر نتیجه توافق نامه صلح امریکا با طالبان و مذاکرات بین الافغانی در دوحه می باشند. اگرچه براساس برخی پیش بینی ها دونالد ترامپ با امضای توافق نامه صلح با طالبان دنبال کسب آراء بیشتر بود و اینک که خود را در لبه تیغ شکست می بیند طبیعی ست که اهمیتی به این توافق نامه ندهد و حکومت افغانستان و مردم این کشور را در یک ابهام کشنده قرار دهد.

برخی پیش بینی ها می گوید چه ترامپ برنده شود و چه شکست بخورد دیگر مثل قبل از انتخابات نگاه جدی به توافق صلح امریکا با طالبان نخواهد داشت و از سویی هم پیروزی بایدن صلح افغانستان را تسریع نخواهد کرد.

بایدن توافق نامه صلح امریکا با طالبان را کنار بگذارد

رسانه «دی دیپلمات» طی مطلبی در سیزده نوامبر در مورد توافق نامه صلح امریکا با طالبان خطاب به دولت احتمالی بایدن می نویسد:«دولت بایدن بهتر است توافق نامه صلح امریکا با طالبان را کنار بگذارد.»

مطلب ادامه می دهد:«توافق نامه صلح امریکا با طالبان از همان ابتدا با پاشنه آشیل های زیادی همراه بود که یکی از آنها نادیده گرفتن نقش پاکستان در افغانستان است و اشتباه حیاتی دیگر ایالات متحده امریکا و حکومت افغانستان در ادامه تلاش برای گنجاندن پاکستان در مذاکرات صلح بود چون این کشور همواره تلاش کرده افغانستان را به یک کشور تابع خود تبدیل نماید. دولت ترامپ از عملکرد پاکستان در سال 2009 درس عبرت نگرفت، زمانیکه اسلام آباد با تمرکز همیشگی روی منافع خود مذاکرات صلحی که دولت اوباما با طالبان آغاز کرده بود را به چالش کشید.»

با صلح و بی صلح پاکستان برنده است!

به اعتقاد نویسنده مطلب دیدگاه پاکستان در مورد افغانستان بسیار ساده است: اگر مذاکرات صلح ناکام بماند، پاکستان برنده می شود چون می تواند از طریق طالبان تاثیر خود در افغانستان را ادامه دهد و اگر مذاکرات صلح موفق شود، طالبان در قدرت سیاسی با دولت نه چندان قوی کابل سهیم می شوند و در این صورت بازهم پاکستان برنده است زیرا نفوذ این کشور در افغانستان گسترش خواهد یافت. افغانستان تحت سلطه پاکستان بدون شک مکانی مناسب و پناهگاه امنی برای جنبش های اسلامی تندرو نظیر القاعده و داعش خواهد بود و از خاک افغانستان تهدیداتی متوجه امریکا و اروپا خواهد شد.

خروج امریکا از افغانستان، ایده آل برای پاکستان

در ادامه مطلب می خوانیم اگر امریکا نیروهایش را به طور کامل از افغانستان خارج کند، نمی تواند اهرم های فشار لازم برای جلوگیری از این اتفاق را در اختیار داشته باشد و همچنین بازگشت خود به افغانستان را دشوار خواهد ساخت چون پاکستان مسیر اکمالاتی خود را باز نخواهد کرد و روسیه هم دیگر گزینه مناسب نخواهد بود.

مطلب ادامه می دهد مالیات دهندگان امریکایی از جنگ طولانی در افغانستان خسته شده اند چون هزینه های مالی هنگفت و سربازان امریکایی زیادی در این جنگ از دست رفته است و دولت جو بایدن باید توافق نامه صلح شکست خورده امریکا با طالبان و مذاکرات بین الافغانی را کنار بگذارد. صلح با طالبان نتیجه مطلوبی برای امریکا در پی نخواهد داشت و اوضاع موجود هم چندان امیدوار کننده نیست. افغانستان تحت سلطه پاکستان یا افغانستان بدون حمایت  امریکا بدون شک بسیار بدتر خواهد بود.

عمق استراتژیک پاکستان در افغانستان

در بخش دیگری از مطلب فوق آمده است:«پاکستان از دهه 1960 میلادی تاکنون دیدگاه عمق استراتژیک خود در افغانستان را دنبال کرده است، دیدگاهی که از اصول نظامی جنرال های پاکستانی نشأت گرفته ریشه های آن نه به افغانستان که به هند بر می گردد.  ارتش پاکستان بعد از از دست دادن بال شرقی خود یعنی بنگلادش امروزی مجبور شد استراتژی خود نسبت به هند را تغییر بدهد و در این راستا افغانستان برای پاکستان به منطقه ای تبدیل شد که نیروهای نظامی خود را بتواند خارج کرده دوباره سازماندهی نماید و ضد حملاتی را برنامه ریزی کند. پیاده کردن این استراتژی مستلزم داشتن یک دولت دوست در افغانستان می باشد، دولتی که در صورت جنگ بین پاکستان و هند، خاک خود را در اختیار پاکستان قرار دهد.»

استفاده ابزاری پاکستان از طالبان

مطلب ادامه می دهد با پیروزی جهاد و مجاهدین  علیه اتحاد جماهیر شوروی سابق، ارتش پاکستان توانست از مجاهدین علیه هند در جامو وکشمیر تحت کنترل هند استفاده کند. هدف پاکستان از این اقدام سخت کردن حاکمیت هند در این منطقه، جلوگیری از اعزام نیروهای هندی برای مبارزه با شورشیان بومی و کاهش ظرفیت هند در رقابت دیرینه میان اسلام آباد و دهلی نو بود. این برنامه ها در دهه 1988 تطبیق شد و برای اینکه نقش پاکستان پوشیده بماند شورشیان در افغانستان آموزش دیدند. این برنامه ها می طلبید که یک حکومت دوست یا حکومتی که توان مقابله با پاکستان را نداشته باشد در افغانستان در قدرت باشد.

از سویی افغانستان همواره پشتون های پاکستان را بخشی از پشتون های خود می داند. در زمان ریاست جمهوری محمد ضیاءالحق پاکستان تلاش کرد شهروندان پشتون ساکن در ایالت خیبرپشتونخوا را کنترل نماید و سیاست های اسلامی سازی خود را تطبیق کند. همچنین پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی سابق و تشکیل کشورهای مستقل آسیای مرکزی افغانستان به دروازه دسترسی به بازراهای انرژی آسیای مرکزی تبدیل شد. سقوط دولت کمونیست و آغاز جنگ های داخلی در افغانستان این جاه طلبی های سیاسی و اقتصادی را از بین برد. با ظهور طالبان در قندهار اما این گروه به بهترین معالمه طالبان تبدیل شد. پاکستان در حالیکه موضوع خط دیورند همچنان حل نشده باقی مانده بود با استفاده ابزاری از طالبان سیاست عمق استراتژیک خود را روی دست گرفت.

پاکستان و افغانستان پس از یازده سپتامبر 2001

به اعتقاد نویسنده مطلب پس از حادثه یازده سپتامبر، پاکستان تحت فشارهای بین المللی قرار گرفت تا ارتباط خود با طالبان در افغانستان را قطع کرده از دولت افغانستان حمایت کند. طالبان در این شرایط مناطق قبایلی مرزی را به پناهگاه امن هزاران جنگجوی طالب تبدیل کرد. سازمان استخبارات پاکستان (آی اس آی) پشت حملات تروریستی در داخل افغانستان به ویژه حمله به منافع هند در افغانستان قرار گرفت.

از دید پاکستان، دولت افغانستان مادامیکه حمایت های بین المللی کمی داشته باشد، شانس زیادی برای بقا نخواهد یافت و حضور روز افزون هند در افغانستان سبب خواهد شد این کشور ارتباط خود با طالبان را همچنان حفظ نماید.

اگرچه اصول عمق استراتژیک پاکستان در افغانستان براساس مقتضیات زمان تغییر می کند اما آنچه مسلم است طالبان هنوز ابزار پاکستان برای پیاده کردن اهداف این کشور در افغانستان می باشد.

در بخش پایانی مطلب می خوانیم:«پاکستان هنوز افغانستان را زمین بازی و تداوم جنگ خود با هند می پندارد و گنجاندن این کشور در مذاکرات صلح حکومت افغانستان با طالبان با محوریت امریکا یک اشتباه مرگبار است.»

به هر حال در صورت عدم حصول پیروزی یا صلح در افغانستان، حضور نیروهای امریکایی در افغانستان نتایج بهتری برای منافع و امنیت امریکا به دنبال خواهد داشت.

طالبان از رئیس جمهور آیندۀ آمریکا می‌خواهند تا به توافق‌نامه‌یی که میان این گروه و آمریکا در دوحه امضا شده، پابند بمانند.

یکی از سخنگویان طالبان روز گذشته، یک‌شنبه هجدهم عقرب به فرانس پرس گفت رهبران این گروه با یک شخص نه، بلکه با حکومت آمریکا توافق‌نامه را امضا کرده‌اند.

اشاره طالبان به جوبایدن نامزد حزب دموکرات است که در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا از دونالد ترامپ، نامزد حزب جمهوری‌خواه پیشی گرفته است.

سخنگوی طالبان گفته است این گروه امیدوار است تا روند صلح افغانستان تضعیف نشده، بلکه تقویت شود.

بر بنیاد توافق‌نامهٔ آمریکا با طالبان که در تاریخ ۲۹ فبروری سال جاری میلادی در دوحۀ قطر امضا شد، نیروهای آمریکایی باید تا ماه می سال ۲۰۲۱ افغانستان را ترک کنند. اما مقام‌های آمریکایی می‌گویند خروج کامل نظامیان این کشور بر اساس وضعیت در منطقه صورت خواهد گرفت.

دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا خواستار خروج کامل نظامیان آمریکایی از افغانستان است، چیزی که طالبان از آن نیز استقبال کرده‌اند.

اما جو بایدن، در جریان مبارزات انتخاباتی خود گفته بود روند خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان باید به گونه‌یی طراحی شود که این کشور بار دیگر به لانۀ هراس‌افگنان بین‌المللی مبدل نشود.

در جریان چند ماه گذشته شماری از نظامیان آمریکایی چندین پایگاه را در افغانستان تخلیه کرده‌اند.

پس از امضای توافق‌نامۀ آمریکا و طالبان در دوحه، ‌پایتخت قطر و آزادی زندانیان حکومت و گروه طالبان، گفت‌وگوهای مقدماتی بین‌الافغانی در تاریخ بیست‌ودوم ماه سنبله در دوحه آغاز شد، اما با گذشت نزدیک به دو ماه از آغاز این گفت‌وگوها، تاکنون گروه‌های تماس هیأت‌های دولت جمهوری اسلامی افغانستان و طالبان با برگزاری چندین نشست نتوانسته‌اند کارشیوۀ گفت‌وگوهای رسمی بین‌الافغانی را نهایی سازند.

معاون دوم رئیس جمهور که امروز دوشنبه در یک گردهمایی در کابل سخن می گفت، افزود:«طالبان مانع اصلی پیشرفت در مذاکرات صلح دوحه می باشند.»

وی تاکید کرد طالبان به راه حل صلح آمیز برای پایان جنگ در افغانستان اعتقادی ندارند.

سرور دانش گفت دولت جدید ایالات متحده امریکا باید پروسه صلح افغانستان را بازنگری کند و نیاز است تا تمام طرف ها از پروسه صلح حمایت کنند.

مذاکرات بین الافغانی در ماه سپتمر با امید پایان دادن به دهه ها جنگ و خونریزی در افغانستان در دوحه پایتخت قطر آغاز شد. گروه های تماس تیم های مذاکره کننده حکومت و طالبان تاکنون بیش از ده نشست برای تعیین اجندای گفت و گوهای رسمی برگزار کرده اند.

گروه های تماس به جز دو مورد روی دیگر اصول به توافق رسیده اند: محور بودن مذهب حنفی و توافق نامه صلح طالبان با امریکا از دو مورد اختلاف برانگیز در جلسات گروه های تماس دو هیات می باشد.  

این در حالی ست که فوزیه کوفی از اعضای تیم مذاکره کننده حکومت روز گذشته ابراز امیدواری نمود طی روزهای آینده موارد مورد اختلاف حل شده نشست بین نمایندگان دو طرف آغاز شود.

منابع مرتبط با پروسه صلح از دوحه می گویند قطر و برخی کشورهای دیگر حامی صلح در افغانستان تلاش می کنند موانع موجود را رفع کرده زمینه را برای آغاز گفت و گوهای رسمی بین حکومت و طالبان فراهم کنند.

خانم کوفی افزود:«طرح بین دو طرف مبادله شده. برخی کلمات اضافه  و برخی کلمات تغییر کرده اند. امیدواریم طی روزهای آینده این مشکل را حل کنیم.»

محمد نعیم، سخنگوی دفتر سیاسی طالبان در دوحه، نیز گفت:«پیشنهادات ما ارائه شده و آنها نیز پیشنهادات خود را داده اند. پیشرفت در پروسه به این بستگی دارد که ما نظرات آنها و آنها نظرات ما را بررسی کرده در نهایت به یک توافق برسیم.»

در راستای تلاش‌ها با هدف حل اختلافات بین طرفین مذاکره کننده، منابع دیپلماتیک قطر از موافقت هیئت مذاکره کننده دولت و نمایندگان طالبان برای مذاکرات با میاجی‌ گری قطر خبر می‌دهند.

منابع دیپلماتیک در دوحه اعلام کردند، طرفین مذاکرات صلح افغانستان یعنی دولت کابل و طالبان با کمک کردن قطر به عنوان میانجی، مذاکره‌کننده و ضامن تسهیل توافقات جاری درخصوص ایجاد زمینه مذاکرات موافقت کردند.

این گام در راستای تلاش‌ها برای حل اختلافات بین طرفین مذاکره و برای پیشبرد مذاکرات صلح است.

منابع دیپلماتیک اشاره کردند، طرفین یعنی دولت افغانستان و جنبش طالبان بعد از توقف در مذاکرات به میزبانی دوحه به این نتیجه رسیدند.

براساس اخبار منتشر شده، دوحه هرگز در مذاکرات افغانی مشارکت نخواهد کرد بلکه نقشش به ارائه مشورت به طرفین و نزدیک کردن دیدگاه‌های دو طرف محدود خواهد بود.

قطر به تعدادی از مسؤولان تاکید کرد، نقش آن بر میزبانی از مذاکرات افغانی خلاصه می‌شود و در این مذاکرات طرف هیچ کس نیست.

مقامات قطری نیز درباره این اخبار اظهار نظر رسمی نکرده‌اند.

سخنگوی گروه طالبان در دوحه گفت اعضای هیئت این گروه با سفیر سویس در دوحه و مقامات وزارت خارجه آن کشور در مورد روند صلح بحث و تبادل نظر کردند.
محمدنعیم وردک سخنگوی گروه طالبان در دوحه گفت اعضای این گروه شام روز گذشته با سفیر سویس در دوحه و مقامات وزارت خارجه آن کشور از طریق ویدئو کنفرانس در رابطه با مذاکرات میان‌افغانی و کمک‌های بشردوستانه گفت‌وگو کردند.

وی گفت: « در این جلسه، آن‌ها به طور مفصل در مورد مذاکرات جاری افغانستان، وضعیت فعلی افغانستان، کنفرانس آتی جنوا و کمک‌های سویس در زمینه‌های بشردوستانه و تعلیم بحث و تبادل نظر کردند».
سخنگوی طالبان در دوحه افزود این گروه زمینه را برای رساندن کمک‌های بشری فراهم خواهد کرد.
با این حال، از آغاز مذاکرات میان‌افغانی چیزی در حدود ۵۰ روز گذشته است، ولی تاکنون دو طرف روی کارشیوه مذاکرات به توافق نرسیده‌اند.

هیئت گفت‌وگوکننده‌ی دولت افغانستان، نزدیک به دو ماه است که بدون هیچ نتیجه‌ای در دوحه به سر می‌برد. این هیئت، نه تنها نتوانسته راه حلی برای رفع بن‌بست‌های موجود بر سر راه صلح افغانستان، طرح کند که در بسیاری از موارد دچار پنهان‌کاری و عدم برنامه‌ریزی درست برای در ‌جریان ‌قرار‌گرفتن مردم و رسانه‌های کشور شده است.

چند روز پیش، سعادت منصور نادری، فوزیه کوفی، حکیم‌الله نقیبی و متین بیک از اعضای هیئت مذاکره‌کننده‌ی دولت، به دلایل شخصی به افغانستان بازگشتند. به گفته‌ی مسوولان در وزارت دولت در امور صلح، افراد بازگشته به افغانستان، به دلایل شخصی دوحه را ترک کرده بودند.

ماجرایی که در دوحه جریان دارد، روشن نیست. این که اعضای هیئت‌ چه می‌کنند و یا چه برنامه‌ای برای حل بن‌بست‌ها دارند در هاله‌ای از ابهام قرار دارد.

در اوایل اعزام این هیئت به دوحه، بسیاری امیدوار بودند که اعضای آن، مردمی و از قشر نسبتا با سواد کشور هستند. بنا بر این مردم در سرنوشتی که در دوحه با گفت‌وگوهای صلح برای شان رقم می‌خورد، مرتبط و هماهنگ خواهد بود.

با مرور زمان، خلاف این ادعا اثبات شد؛ زیرا نه تنها هیئت رفته به دوحه، کیفیت کاری را از خود نشان نداد که حتا در امر اطلاع‌رسانی و هماهنگی با مردم افغانستان نیز، کوتاهی کرده است.

خبرنگارانی که در دوحه رفته بودند و خبرنگارانی که پروسه را از دور تعقیب می‌کنند و باید دست‌رسی کامل به منابع داشته باشند، هیچ یک از اصل ماجرا آگاهی ندارند. خبرنگاران؛ پل‌های ارتباطی مردم با هیئت، بیش‌تر از همه شکایت دارند و دور از متن گفت‌وگوها افتاده اند.

در چند هفته‌ی اخیر، سفرهای مقام‌های حکومت و کشورهای تسهیل‌کننده‌ی صلح افغانستان، بیش‌تر از نقش هیئت افغانستان برجسته شد؛ حتی گلبدین حکمتیار، نقش تاثیرگذارتری پیدا کرد. توقع می‌رفت اعضای هیئت گفت‌وگوکننده به عنوان نمایندگان مردم افغانستان، طوری نقش شان را اجرا کنند که طالبان، آنان را به عنوان یک کلیت متحد و نمونه‌ای از سراسر افغانستان که شامل همه‌ی اقشار استند، بپذیرند.

برخلاف توقع، گروه طالبان آنان را یک گروه نامنسجم می‌داند که اگر اعضایی از آن به افغانستان برگردد، آن را بی‌تاثیر در گفت‌وگوهای صلح بخوانند. این باور حتی در ذهن خود این اعضا نقش بسته است که بی‌پروا به چنین موضوعی، دوحه را ترک کرده اند.

روز گذشته، آقای سرور دانش، معاون دوم ریاست‌جمهوری در دیداری با استفانو پونته‌کورو -سفیر غیرنظامی ناتو در افغانستان-، اظهار داشت طالبان، گفت‌وگوهای صلح را به بن‌بست کشانده است.

پرسش این است که چرا حکومت افغانستان با وجود این درک، هیئت گفت‌وگوکننده را به کشور فرا نمی‌خواند؟

حرف‌هایی که مقام‌های حکومتی به زبان می‌آورند، نتایجی است که باید از اعضای هیئت افغانستان در دوحه بشنویم؛ اعضایی که چنان از متن به حاشیه رفته‌ اند که حتی اظهارنظری در مورد بن‌بست‌های موجود در دوحه و عوامل آن در اختیار شان نیست.

حال که روشن است، طالبان می‌خواهد گفت‌وگوها را در تعلیق قرار بدهد، حکومت نباید مطابق با خواست آنان، اعضای هیئت خود را در دوحه نگه دارد. بهترین راه این است که حکومت به رسم اعتراض، به جز از اعضای گروه تماس، بقیه‌ی اعضای هیئت را به کابل فرا بخواند.

هیئت نیز مسوول است تا برای در جریان قراردادن مردم، کنفراس‌های خبری را برگزار کرده و علت بروز مشکل و موانع آمده بر سر راه صلح را، بازگو کند.

حکومت افغانستان به خصوص شخص رییس‌جمهور از پارلمان افغانستان خواسته بود که بر هیئت فرستاده اش، خرده نگرفته آنان را به حال خود بگذارد، که چنین هم شد و پارلمان در این امر، برخلاف خواست مردم و مطابق به تقاضای ارگ ریاست‌جمهوری به پیش رفت.

هم‌چنان وعده‌ی رییس‌جمهور به نمایندگان، مبنی بر این که تصمیم‌ نهایی در مورد هر توافقی از نظر پارلمان افغانستان و لویه‌جرگه خواهد گذشت، وعده‌ی خامی به نظر می‌رسد.

با درنظرداشت بی‌توجهی‌ها نسبت به کار هیئت افغانستان در دوحه، نتیجه این می‌‍شود که هیئت‌ گفت‎‌وگوکننده‌ی افغانستان در دوحه، نباید بیش‌تر از این در حاشیه رفته و به انزوای خود خو کند. این هیئت یا به افغانستان برگردد و یا هم برای درجریان‌بودن مردم تلاش کند؛ زیرا هیئت گفت‌وگوکننده در این مورد مسوول است و باید در برابر مردم افغانستان پاسخ‌گو باشد.