برچسب: چین

مقامات پاکستانی می‌گویند با رهبران طالبان در مورد پیوستن افغانستان به دهلیز اقتصادی پاکستان-چین «CPEC» مذاکره‌ کرده‌اند.

به نقل از هشت صبح، منصوراحمد خان، سفیر پاکستان برای افغانستان روز دوشنبه، پنجم میزان در گفت‌وگو با خبرگزاری رویترز، بحث‌ها روی پیوستن افغانستان به این پروژه را تأیید کرد.

او افزود ارتباطات منطقه‌ای از عناصر مورد بحث میان مقامات پاکستان و سران طالبان است که از راه‌های تعامل اقتصادی میان دو کشور نیز شمرده می‌شود.

به گفته منصور خان، «پروژه مهم» دهلیز تجاری پاکستان-چین ظرفیت خوبی برای ایجاد زیرساخت‌ها و اتصال انرژی میان افغانستان  پاکستان و هم‌چنان اتصال آسیاسی جنوبی به آسیاسی میانه را فراهم می‌شود.

سفیر پاکستان برای افغانستان تصریح کرد در حال حاضر علاقه‌مندی زیادی برای توسعه ارتباطات اقتصادی افغانستان-پاکستان از طریق این پروژه و پروژه‌ها مربوط به چین، ایران و سایر کشورهای آسیای میانه وجود دارد.

به گفته این مقام پاکستانی، موضوعات امنیت و توسعه اقتصادی از مسایل مهم در بحث‌ها میان نماینده‌گان حکومت سرپرست طالبان، پاکستان، روسیه و چین است.

نماینده‌گان طرف‌ها در روزهای اخیر بارها با هم دیدار و روی این موارد گفت‌وگو کرده‌اند.

طالبان اما هنوز در مورد این دیدارها و نتایج آن چیزی نگفته‌اند.

چین در سال ۲۰۱۵ اعلام کرد راه‌اندازی پروژه دهلیز پاکستان-چین «CPEC» را در چارچوب پروژه کمربند و جاده «BRI» آن کشور در نظر گرفته است.

شی جین پینگ، رییس جمهور چین تعهد کرد که چین ۴۶ میلیارد دالر روی این پروژه هزینه کند.

ارزش این پروژه در ادامه به ۷۰ میلیارد دالر  و سپس ۸۷ میلیارد دالر افزایش یافت و کار روی آن هم‌چنان ادامه دارد.

دولت پاکستان روز شنبه، سوم میزان از سرمایه‌گذاری ۳.۵ میلیارد دالری مستقیم چین برای بازسازی خط ساحلی کراچی زیر چتر CPEC خبر داد.

به این ترتیب مساحت منطقه ساحلی کراچی برای جابه‌جایی کشتی‌ها و ساخت محل ماهی‌گیری، به یک هزار و ۵۸۱ هکتار افزایش می‌یابد که در نتیجه آن، محلات فقیرنشین آن نیز بازسازی می‌شود.

براساس گزارش‌ها، از ۱۳۲ پروژه زیر مجموعه CPEC، تاکنون بیش از یک چهارم پروژه‌های آن به ارزش ۲۰ میلیارد دالر تکمیل شده است.

گفتنی است که با وجود پیشبرد مذاکرات برای توسعه اقتصادی منطقه، پاکستان هنوز در مورد به رسمیت شناختن حکومت طالبان تصمیم نگرفته‌ است.

سفیر پاکستان برای افغانستان گفت که این مسایل در آینده مطرح خواهد شد؛ زیرا پاکستان بخشی از جامعه جهانی است.

بیش‌تر کشورها پیش از این گفته‌اند که در صورت عملی نشدن تعهدات مبارزه با تروریسم و حفظ حقوق بشری، طالبان را به رسمیت نمی‌شناسند و تا زمان روشن شدن این قضیه منتظر می‌مانند.

حکومت سرپرست طالبان در حال حاضر با توجه به اعمال محدودیت‌ها از سوی امریکا و برخی دیگر از کشورها، با چالش‌های جدی اقتصادی روبه‌رو است.

رئیس جمهور پیشین آمریکا در واکنش به قضایای افغانستان، گفت: «ما طرح عالی داشتیم و آنها (طالبان) به حرف ما گوش می‌دادند.»

به نقل از رویترز، دونالد ترامپ، رئیس جمهور پیشین آمریکا در سخنرانی در جمع هواخواهانش در ایالت جورجیای ایالات متحده، از تصمیم دولت جو بایدن برای عقب‌نشینی از افغانستان و ترک پایگاه هوایی بگرام انتقاد کرده است.

ترامپ همچنان گفت که که کشور چین اکنون به پایگاه‌های نظامی آمریکا در افغانستان چشم دوخته است.

وی افزود: «ما هرگز قصد نداشتیم آنجا را ترک کنیم. ما طرح عالی داشتیم و آنها (طالبان) به حرف ما گوش می‌دادند. ما در طول ۱۸ ماه یک کشته ندادیم.»

به گفته وی، قرار بود آمریکا پنج پایگاه هوایی‌اش در افغانستان را بمباران کند و «بگرام» را برای مدتی طولانی نگه دارد.

رئیس جمهور پیشین آمریکا تاکید کرد: «شما می‌دانید قرار بود ما این پایگاه هوایی را نگاه داریم، چون درست نزدیک به چین است.»

توجه نماید قبل از ورود امریکا به افعانستان ، کشور صحنه درگیری میان قدرت های منطقه ای بود؛ ایران، روسیه هند و ازبکستان از اتحاد شمال درمقابل طالبان که مورد حمایت کشورهای خلیج فارس، عربستان و پاکستان بود حمایت می‌کرد.

ورود امریکا درافغانستان برای شکست القاعده و تروریسم  بود اما  با ایجاد پایگاه‌های نظامی، تحلیل ها چنین بود که امریکا برای مهار  رقیبان منطقه ای خود مثل چین، روسیه و ایران در افغانستان ماندنی خواهد بود .

استراتژی قدرت های منطقه ای به خصوص چین و ایران زمین‌گیر کردن امریکا‌ بود اما باهدف ویتنامیزه کردن افعانستان برای امریکا، ناچار در یک پیمان ضمنی باطالبان قرار گرفت.

با خروج امریکا زمینه تقابل کشورهای منطقه ای  علیه منافع همدیگر بیشتر شده است .ببینید! زمانی منافع ایران در سوریه برآورده می شود که بشار اسد متحد قدیمی ایران در قدرت باشد نه کسی دیگر. اما فعلا درافغانستان هیچ متحد ایران، هند و روسیه در قدرت نیست. فکر نکنم آنها آرام بنشیند.   

پروژه قرن اقتصادی چین(جاده ابریشم)  و ائتلاف اقتصادی منطقه (ترکیه ،پاکستان ، ایران وچین ) هیچ وقت برای امریکا، هند، تایلند و جاپان قابل تحمل نیست به همین لحاظ خروج امریکا از منطقه و پیش بینی صف بندی های جدید شبیه دهه نود این پروژه منطقه ای را با مشکل رو برو خواهد کرد و ان دقیقا  سناریویی ست که امریکا سالهاست تلاش می‌کند.

حرف آخر، ایران هیچگونه نیروی بازدارنده و نفوذ معتمد در حاکمیت فعلی طالبان ندارد. اما طالبان ممکن است هرنوع تعامل با حمایت  امریکا و سعودی علیه ایران انجام دهد.  برای نمونه،  ایران دیگر توان موشکی اش بالای منافع آمریکا در عربستان توسط حوثی های یمنی را از دست خواهد داد، چون در آن صورت  جوابش را از افعانستان خواهد گرفت، زیرا امریکا وعربستان  اهرم فشار از نظر مالی، سیاسی  وبین المللی بیشتری علیه طالبان دارد.

شبیر بهار

رهبران طالبان روی موضوع میزان خطرناک بودن داعش دچار دو دستگی شده اند. گفته می شود دو تا سه هزار جنگجوی داعش با نزدیک به صد هزار نیروی طالب می جنگند. این در حالی ست که چین، روسیه و پاکستان بر طالبان به عنوان حاکمان تازه افغانستان فشار وارد می کنند.

تنها چند روز بعد تسلط کامل بر افغانستان، طالبان با تهدید روز افزون از سوی داعش شاخه خراسان در افغانستان روبرو شده اند.

داعش اینک با استفاده از همان روش هایی که قبلا خود طالبان استفاده می کرد یعنی تاکتیک های جنگ شهری رهبران طالبان را هدف قرار می دهد.

طالبان، به اصطلاح شاگران خدا، به داعش برای حمله به نمایندگان و رهبران دولت افغانستان مورد حمایت جامعه بین الملل تا خروج نیروهای امریکا و ناتو از افغانستان تکیه کرده بودند.

حمله انتحاری در میدان هوایی کابل درست در زمانی که کشورهای خارجی کارمندان خود و همکاران افغان خود را تخیلیه می کردند نشان داد که داعش شاخه خراسان توانایی انجام حملات خطرناک را دارند.

در تازه ترین مورد داعش یک سری از حملات را علیه نیروهای طالبان در جلال آباد انجام دادند.

ذبیح الله مجاهد سخنگوی طالبان تهدید ناشی از شاخه محلی داعش را ناچیز جلوه داد. به گزارش رویترز فرماندهان طالبان اما زنگ خطر را برای خود به صدا در آورده اند.

این درست که داعش به اندازه کافی قوی نیست که منطقه ای را تصرف کند اما توان ایجاد تهدید را دارد.

براساس گزارش سازمان ملل جنگجویان داعش شاخه خراسان به دو تا سه هزار نفر می رسد در حالیکه طالبان نزدیک صد هزار جنگجو دارند.

طالبان بارها اعلام کرده اند که افغانستان تحت حاکمیت آنها به بهشت گروه های تروریستی نظیر القاعده و داعش تبدیل نمی شود. کارشناسان اما در این مورد مشکوک هستند.

روز گذشته نمایندگان کشورهای چین، روسیه و پاکستان با طالبان دیدار کردند. وزیر امور خارجه امریکا پس از این دیدار گفت وحدت نظر بین کشورهای جهان برای اعمال فشار بر طالبان وجود دارد به ویژه در مورد جلوگیری از تبدیل دوباره افغانستان به پایگاه گروه های تروریستی.

 وانگ یی؛ وزیر امور خارجه چین می‌گوید، تحریم‌ها یا محدودیت‌های مختلف یک‌جانبه علیه افغانستان باید در اسرع وقت برداشته شود.

به نقل از رویترز، طبق بیانیه وزارت خارجه چین وانگ یی این موضوع را در نشست مجازی وزرای خارجه گروه ۲۰ مطرح کرد.

وزیر خارجه چین گفت تحریم های اقتصادی علیه افغانستان باید پایان یابد.

وی افزود ذخایر ارزی افغانستان، دارایی‌های ملی است که باید متعلق به مردم این کشور باشد و نباید به عنوان یک چانه زنی برای اعمال فشار سیاسی بر افغانستان استفاده شود.

به دنبال تسلط طالبان بر کابل، امریکا ذخایر ارز افغانستان را مسدود کرد.

در حال حاضر در کشور مردم با کمبود پول نقد مواجه هستند و روزانه صدها نفر پشت دروازه‌های بانک منتظر دریافت پول هستند.

با این حال، برخی از کشورهای نزدیک به طالبان از جمله پاکستان و روسیه در کنار چین خواستار رهایی پول‌های مسدود شده‌ افغانستان

 رئیس جمهور چین طی سخنرانی در مجمع عمومی سازمان ملل گفت چین هرگز به دیگران «حمله یا قلدری» نخواهد کرد و به دنبال هژمونی نیست.

به نقل از رسانه‌های خارجی، شی جینپینگت، رئیس جمهور چین بر ضرورت رشد فراگیر، همبستگی متقابل و حکومت جهانی بهتر براساس برابری تاکید کرد.

وی گفت دخالت نظامی در کشورهای دیگر به نام دموکراسی تنها خسارت به بار می‌آورد. وی همچنین بر لزوم همکاری‌های برد-برد بین کشورهای جهان تاکید کرد.

وی سیاست چندجانبه گرایی کشورش را تکرار کرد و به رهبران جهان در سازمان ملل متحد گفت اختلافات بین کشورها «باید از طریق گفت‌وگو و همکاری حل و فصل شود.»

رئیس جمهور چین در این سخنرانی که به صورت از پیش ضبط شده، تنظیم شده بود، گفت: موفقیت یک کشور لزوماً به معنای شکست یک کشور دیگر نیست. جهان به اندازه کافی بزرگ است که توسعه و پیشرفت مشترک همه کشورها را در بر می‌گیرد.

وی بدون اشاره مستقیم به ایالات متحده، گفت: مداخله نظامی از خارج و به اصطلاح تغییرات دموکراتیک چیزی جز ضرر ندارد. جهان آنقدر بزرگ است که توسعه و پیشرفت مشترک همه کشورها را در خود جای می دهد. ما باید گفت وگوی فراگیر را به جای مقابله و محرومیت دنبال کنیم.

ارسال سخنرانی شی غیرمنتظره بود. برنامه های قبلی سخنرانان سازمان ملل نشان می داد که معاون نخست وزیر چین بعد از ظهر جمعه سخنرانی می کند. اما تصمیم برای سخنرانی مقام اول کشور ، زمان سخنرانی او را به روز اول  مجمع عمومی رساند.

 نمایندگان کشورهای روسیه، چین و پاکستان برای افغانستان با حامد کرزی؛ رییس جمهوری پیشین و عبدالله عبدالله؛ رییس شورای عالی مصالحه دولت اشرف‌غنی دیدار کردند.

این دیدار امروز (سه‌شنبه، ۳۰سنبله) در کابل انجام شد.

عبدالله در صفحه فیسبوک خود نوشته‌است در این دیدار روی قضایای جاری در کشور بحث و تبادل نظر شده‌است.

عبدالله گفته‌است در این نشست نمایندگان کشورهای یادشده بر تشکیل حکومت همه شمول و قابل قبول برای مردم افغانستان تاکید کردند.

به گفته عبدالله آنان همچنین بر تحکیم صلح و ثبات، سیاست معتدل، احترام به حقوق زنان، زمینه‌ تعلیم و تربیه مساوی برای افغان‌ها و همکاری‌های منطقه‌ای تأکید ورزیدند.

نمایندگان کشورهای روسیه، چین و پاکستان برای افغانستان پیشتر با ملا محمد حسن آخوند؛ رییس‌الوزرای دولت موقت طالبان دیدار و گفتگو کرده‌ بودند.

جزئیات بیشتری از این دیدار و موضوع عمده مورد بحث میان مقامات طالبان و نماینده‌های این کشورها منتشر نشده‌است.

با گذشت دو هفته از اعلام دولت طالبان، هنوز هیچ کشوری این دولت را به رسمیت نشناخته‌است.

به تازگی عمران خان؛ نخست وزیر پاکستان گفته‌است کشورهای همسایه افغانستان در مورد به رسمیت شناختن طالبان تصمیم تجمعی می‌گیرند.

خان در یک مصاحبه اختصاصی با بی‌بی‌سی گفته‌است پاکستان در تعامل با همسایگان افغانستان و به‌طور جمعی در مورد به رسمیت شناختن یا نشناختن دولت طالبان تصمیم خواهند گرفت.

آقای خان گفته‌است تصمیم جمعی این کشورها به عملکرد دولت طالبان بستگی دارد و به سه شرط اشاره کرده که به گفته وی مورد نظر همسایگان افغانستان هم هست.

او گفته تصمیم آنها بستگی خواهد داشت به اینکه آیا طالبان یک دولت فراگیر خواهند داشت، آیا رعایت حقوق بشر را تضمین خواهند کرد، و اینکه خاک افغانستان نبایستی مامنی برای تروریسم شود؛ و این چیزی است که کشورهای همسایه بیش از هر چیز نگران آن هستند.

خان پیشتر گفته بود که پس از مذاکرات با کشورهای عضو سازمان شانگهای و همسایگان افغانستان به ویژه تاجیکستان او رسما مذاکره با طالبان در مورد حکومت فراگیر در افغانستان که اقوام تاجیک، هزاره و ازبک را هم شامل شود، آغاز کرده‌است.

طالبان کابینه‌ موقت خود را در تاریخ ۱۶ سنبله اعلام کردند که در راس محمدحسن آخوند به‌عنوان رییس‌الوزرا و ملا عبدالغنی برادر و مولوی عبدالسلام حنفی به‌حیث معاونان او تعیین شده‌اند.

سایر اعضای کابینه طالبان هم از یک سره طالب هستند و نه زنان در آن سهم دارند و نه هم جریان‌های سیاسی.

ترکیب این کابینه واکنش‌های منفی گسترده‌ای را در پی داشت.

طالبان اما گفته‌اند که این کابینه برای رسیدگی به امور ضروری حکومت‌داری تشکیل شده و موقت‌ است و در آینده، یک دولت شامل همه اقوام و اقلیت‌های کشور، ایجاد خواهد شد. با این حال، هیچ زمانی برای پایان کار دولت کنونی و تشکیل دولت جدید، اعلام نشده‌است.

آژانس خبری باختر مربوط وزارت اطلاعات و فرهنگ در تصویری که از این دیدار منتشر کرده دیده می شود که ضمیر کابلوف، نماینده ویژه رئیس جمهور روسیه برای افغانستان، صادق خان نماینده ویژه نخست وزیر پاکستان در امور افغانستان و «شیائو یونگ» نماینده چین در امور افغانستان با ملا محمد حسن آخوند رئیس الوزرای طالبان در ارگ دیدار کرده اند.

در این دیدار، امیرخان متقی سرپرست وزارت خارجه و ملا هدایت الله بدری سرپرست وزارت مالیه طالبان نیز حضور دارند.

درطول سه دهه‌ گذشته امریکایی‌ها تلاش گسترده‌ای را برای حاکم کردن نظام سلسله‌مراتبی یکجانبه‌گرایانه بر دنیا دنبال کردند، اما قدرت‌های نوظهور و غیر غربی در مقابل این پروژه ایستادند و همکاری‌هایی را جهت توقف آن به کار بستند که نمونه بارز آن را در قالب سازمان شانگ‌های می‌توان مشاهده کرد.

سازمان شانگ‌های هرچند در قالب برخی همکاری‌های امنیتی شکل گرفت، اما قلمرو کارکردی آن به تدریج به همکاری‌های اقتصادی نیز تسری یافت و این سازمان نقشی ویژه در تحولات و مناسبات بین‌المللی پیدا کرد.

مطالعه روند تحولات سه دهه گذشته به خوبی نشان می‌دهد که شرایط نسبت به گذشته به طور کلی تغییر کرده و دیگر امریکایی‌ها نمی‌توانند با شعار «نظم نوین جهانی» خود را کدخدای بلامنازع جهان بدانند. اکنون یکجانبه‌گرایی تا حد زیادی جای خود را به چندجانبه‌گرایی داده و شکست‌های پی‌درپی امریکا در منطقه غرب آسیا – که نمونه بارز آن را در همین ماه اخیر در افغانستان شاهد بودیم- شکست کلان‌پروژه‌های نظام لیبرال دموکراسی را آشکار کرده است.

سازمان شانگ‌های به عنوان یکی از نماد‌های اصلی همکاری قدرت‌های غیرغربی نویدبخش دوران پساامریکا در مناسبات جهانی است.این تعاملات راهبردی می‌تواند زمینه را برای شکل‌دهی به جهان آینده که جهان پساامریکا است رقم بزند.

گسترش روابط میان قدرت های نوظهور در بستر این نوع نهادها، امیدواری‌های بسیاری را در مورد شکل‌گیری هندسه‌ای جدید قدرت در مناسبات جهانی و نظمی عادلانه‌تر در جهان پیش رو و آینده نه چندان دور، احیا می‌کند، عصر و جهانی که باید آن را «پساامریکا» خواند.

داکتر نظری

پس از خروج نیروهای امریکایی و ناتو از افغانستان که براساس توافق صلح امضا شده میان امریکا و طالبان در زمان ریاست جمهوری دونالد ترامپ در دوحه قطر صورت گرفت، رسانه ها و کارشناسان غربی تصویر وحشتناکی از آینده افغانستان ترسیم کردند. دیگر سهامداران جنگ و صلح در افغانستان اما به دقت سناریویی را طرح کرده اند که امیدوارند به صلح نه تنها در افغانستان بلکه در منطقه منجر شود. شاید برای اولین بار در طول چهار دهه اخیر باشد که کشورهای منطقه ای قدرتمند نظیر روسیه، چین، ایران و پاکستان دست به دست هم داده اند تا برای یک صلح پایدار در افغانستان و به دنبال آن توسعه منطقه ای تلاش مشترک کنند. برای این کشورها در حال حاضر صلح در افغانستان از اهمیت خاصی برخوردار است. 

از سوی دیگر، رهبران طالبان اما بسیار محتاط عمل می کنند تا اشتباهات گذشته را تکرار نکنند: رهبران طالبان تلاش می کنند به جامعه بین المللی اطمینان دهند که به حقوق زنان احترام می گذارند و زنان در جامعه اسلامی جایگاه شایسته ای دارند. غرب و رسانه های هندی اما تمایلی ندارند منتظر رهبران طالبان باشند تا ادعای خود را ثابت سازند. آنها همچنان عقاید افراط گرایانه طالبان در مورد زنان و حقوق بشر را بازگو می کنند.

ورود بازیگران منطقه

به نظر من افغانستان در سال های آینده ممکن است به یک مکان متفاوت و تغییر یافته تبدیل شود و دلیل اصلی آن هم مشارکت فعال بازیگران منطقه در این کشور می باشد مساله یی که در گذشته به چشم نمی خورد و امریکا به صورت یک جانبه در افغانستان حضور یافته بود و سرانجام هم ناکام این کشور را ترک کرد. نگاهی اجمالی به تاریخ معاصر افغانستان نشان می دهد پس از عقب نشینی و خروج نیروهای نظامی اتحاد جماهیر شوروی سابق از افغانستان در فبروری 1989 میلادی، سهامداران کشور جنگ زده افغانستان را تنها گذاشتند. دولت دست نشانده داکتر نجیب الله تنها توانست چهار سال دوام بیاورد و سرانجام در اپریل 1992 میلادی به طرز فجیعی و در حالی که از اداره موثر کشور و متحد ساختن گروه های مختلف مجاهدین درمانده شده بود، سقوط کرد.

جنگ داخلی و ریاست جمهوری های کوتاه

 جنگ داخلی در افغانستان آغاز شد و تا زمان ریاست جمهوری سبقت الله مجددی در سال 1992 که تنها شصت و یک روز طول کشید، ادامه یافت. ریاست جمهوری برهان الدین ربانی اگرچه به طور رسمی نه سال و تا یازده سپتامبر 2001 میلادی طول کشید اما در عمل توسط طالبان به رهبری ملا عمر که بین سال های 1996 تا 2001 بیش از نود درصد خاک افغانستان را تحت سلطه خود درآورده بودند، تحت الشعاع قرار گرفت. در آن زمان تنها سه کشور پاکستان، عربستان سعودی و امارات متحده عربی حکومت طالبان را به رسمیت شناختند. این انزوا در زمان خود برای طالبان بسیار سخت تمام شد و سرانجام با حمله امریکا به افغانستان در سال 2001 و همکاری ائتلاف شمال رژیم طالبان سقوط کرد تا اینکه طی سال های بعد یک بار دیگر جان گرفت و داستان به جایی رسید که امروز می بینید.

متاسفانه بازیگران منطقه ای و فرا منطقه ای همیشه به افغانستان به چشم یک میدان جنگ نگاه کرده اند. شهروندان افغانستان در یک وضعیت اجباری کشور و زادگاه خود را ترک کرده به کشورهای همسایه عمدتا ایران و پاکستان گریخته اند. ایران مهاجرین افغان را در کمپ ها نگهداری کرده است اما پاکستان اجازه زندگی به مهاجرین افغان در سراسر کشورش را داده است. در حال حاضر نسل سوم مهاجرین افغانستان در پاکستان زندگی می کنند. پاکستان اما به تازگی و پس از خروج نیروهای امریکایی از افغانستان برای مدیریت خیل عظیم بی جاشدگان افغان تصمیم گرفته است کمپ هایی را در نقاط مرزی تاسیس کند.

پاکستان همین طور از جامعه بین الملل خواسته است به تعهداتشان در قبال میزبانی از پناهجویان افغان واجد شرایط عمل کنند. در چهار دهه اخیر پاکستان میزبان نزدیک به چهار میلیون مهاجر افغانستانی بوده است.

ورود از قبل تعیین شده طالبان به کابل

رهبران طالبان تاکنون نتوانسته اند به گفته های خود عمل کنند. همین طور باید به تحلیل های جانبدارانه رسانه های غربی در مورد طالبان اشاره کنم: تحلیل هایی که می گوید طالبان افغانستانی هستند و نمی توان آنها را اشغالگران کشور نامید. براساس این تحلیل ها، طالبان حمایت کامل مردم خود در مبارزه با نیروهای خارجی را با خود دارند چون بدون حمایت کامل مردم محلی و بومی هیچ نیرویی نمی تواند در افغانستان موفق شود.

علاوه بر این نباید فراموش کرد که طالبان به صورت بسیار منظم و برنامه ریزی شده وارد کابل شدند و پایتخت را تصرف نمودند. این گروه در تصرف ولایات دیگر مانند هرات، قندهار و بیشتر ولایات دیگر با کمترین مقاومت از سوی نیروهای امنیتی و دفاعی و مردم افغانستان روبرو شدند.

پنجشیر که اکنون به مرکز مقاومت علیه طالبان تبدیل شده نیز از تصرف طالبان در امان نمانده است و اگرچه گفته می شود طالبان تنها بر جاده اصلی پنجشیر مسلط شده اند و بیشتر مناطق روستایی و کوهستانی آن در کنترل نیروهای مقاومت به رهبری احمد مسعود فرزند احمد شاه مسعود می باشد اما اینکه آیا احمد مسعود می تواند همچنان به عنوان یک تغییر دهنده بازی باقی بماند را گذشت زمان نشان خواهد داد.

طالبان در اعلام کابینه سرپرست خود خیلی زمان صرف نکردند و تنها سه هفته پس از تصرف کابل کابینه را اعلام کردند.  این کابینه اما با اعتراضاتی از جمله عدم حضور زنان روبرو بوده است. رهبران طالبان اما اینک به دنبال جلب حمایت قدرت های منطقه و به طور  عمده چین و روسیه می گردند. طالبان از ناحیه پاکستان مطمئن هستند که اسلام آباد از صلح و ثبات در افغانستان حمایت  می کند. طالبان اگر موفق شوند حمایت کشورهای منطقه را به دست آورند و این کشورها حکومت طالبان را به رسمیت بشناسند، آنگاه به رسمیت شناخته شدن این گروه از سوی کشورهای دیگر و کسب مشروعیت لازم برای حکومت در افغانستان به مراتب آسان تر خواهد بود.

بنابراین این بار تمام تلاش طالبان روی کسب مشروعیت و به رسمیت شناخته شدن منطقه ای متمرکز شده است و در این راستا پاکستان پیشرو هست. تلاش و دخالت پاکستان هم به این دلیل هست که هیچ کشوری جز افغانستان روی صلح و ثبات در پاکستان تاثیر نداشته است. به عبارتی باید گفت صلح و ثبات در پاکستان تحت تاثیر صلح و ثبات در افغانستان قرار دارد. 

 رئیس جمهور تاجیکستان در دیدار با وزیر امور خارجه چین گفت کشورش نسبت به سرنوشت افغانستان بی‌تفاوت نیست.

امامعلی رحمان، رئیس جمهور تاجیکستان، با وانگ یی، وزیر امور خارجه چین که جهت شرکت در نشست شورای سران سازمان همکاری‌های شانگهای وارد دوشنبه شده است، ملاقات کرد.

طی این ملاقات توسعه همکاری‌های دوجانبه در زمینه‌های مختلف سیاسی، اقتصادی و امنیتی مورد بحث و بررسی قرار داده شد.

رحمان با بیان مشترکات تاریخی، فرهنگی و مرزی افغانستان و تاجیکستان، گفت: «کشورش به دلیل وجود مرز طولانی، زبان و تاریخ مشترک با افغانستان نمی‌تواند نسبت به سرنوشت همسایه خود بی‌تفاوت بماند.»

رحمان همچنان افزود که کشورش خواستار برقراری صلح و ثبات پایدار در افغانستان است.

سخنگوی وزارت خارجه چین در سخنانی از درخواست طالبان برای آزادکردن دارایی های بلوکه شده از سوی آمریکا حمایت کرد.

یکی از خبرنگاران روز گذشته در کنفرانسی مطبوعاتی خطاب به سخنگوی وزارت خارجه چین گفت: در ۱۳ سپتامبر، سهیل شاهین، سخنگوی طالبان گفت: «آمریکا باید بلوکه کردن (دارایی ها) را برطرف کند؛ چرا که این دارایی مردم افغانستان است. مردم افغانستان مشکلات فراوانی دارند و به همین خاطر، این بلوکه کردن اقدامی علیه مردم افغانستان است. دولت طالبان هر اقدام قانونی را در این زمینه انجام می‌دهد.» همچنین برخی تجار شکایت کرده اند بلوکه کردن دارایی‌های ملت افغانستان بر تراکنش‌های اقتصادی معمول و واردات و صادرات اثر می‌گذارد. نظر چین در این باره چیست؟

ژائو لیجیان در این باره گفت: سخنگوی طالبان درست می‌گوید. این دارایی‌ها متعلق به افغانستان است و بایستی برای مردم افغانستان خرج شود. آمریکا نباید بدون توجیه این‌ها را بلوکه کند. آمریکا باید با درخواست مشروع افغانستان روبرو شده و دست از فشار و تحریم بردارد و ایجاد مانع برای اقصاد، زندگی، صلح و بازسازی در افغانستان را متوقف کند.

خبرنگار دیگری از او پرسید: برخی منابع گفته اند یکی از نمایندگان طالبان در توییتی اعلام کرده وانگ یو سفیر چین در افغانستان به خاطر استقرار دولت جدید به آن‌ها تبریک گفته. نظر شما چیست؟

ژائو لیجیان در پاسخ گفت: من می‌توانم به شما بگویم که سفارت چین در افغانستان به مانند حالت عادی در حال انجام کار است و ما تمایل داریم تا با دولت جدید افغانستان در تماس بمانیم.

طالبان از زمان تصرف کابل بارها سیگنال های حسن نیت به همسایگان افغانستان از جمله چین ارسال کرده اند. آنها قول دادند که تروریست هایی را که می توانند همسایگان افغانستان را هدف قرار دهند حمایت نکنند، از ابتکار کمربند و جاده بیجینگ حمایت کردند و اظهار امیدواری کردند که در کریدور اقتصادی چین و پاکستان شرکت کنند!

با این حال برای چین، مساله مهم، اویغورهای حاضر در افغانستان است که طالبان در این مورد انعطاف نشان داده و اعلام کرده اند به هیچ گروهی اجازه نخواهند داد از خاک افغانستان برای هدف قرار دادن کشورهای خارجی استفاده کنند!

برای چین، نحوه برخورد سایر اعضای جامعه بین المللی با دولت تحت رهبری طالبان نیز مهم است. بیجینگ نمی خواهد در همکاری با افغانستان جدید، تنها باشد؛ بنابراین دیدن پاکستان، ترکیه، روسیه و قطر که در حال حاضر با دولت امارت اسلامی افغانستان همکاری می کنند، چین را برای ادامه کار با دولت جدید تشویق می کند!

رفتار چین نسبت به پیروزی طالبان بسیار مثبت بوده است. وزارت امور خارجه چین معتقد است که وضعیت در افغانستان به طور اساسی تغییر کرده است، بدین معنا که چین پیروزی طالبان را نه تنها مسلم، بلکه غیرقابل برگشت نیز می داند. وزارت خارجه چین براین باور است که آینده و سرنوشت افغانستان به دست مردم افغانستان برگشته است!

یکی از دلایل کلیدی استقبال مثبت چین از دولت تحت رهبری طالبان این است که تصرف کابل به دست طالبان، شکست بزرگ ایالات متحده در زمان افزایش تنش بین دو ابرقدرت است. برای چین، پیروزی طالبان برابر است با شکست مداخله نظامی آمریکا و ناکامی دموکراسی غربی!

چین همچنان ایالات متحده را مسئول آینده افغانستان می داند، اما بیشتر به دنبال جبران کردن وضعیت از سوی واشنگتن است تا مسئوولیت رهبری. چین از آمریکا خواسته است که با طالبان در روند حکمرانی مشارکت و همکاری کند. مقام های ارشد سیاسی چین همچنین از ایالات متحده می خواهند که برای حفظ عملکرد دولت تحت رهبری طالبان و ثبات افغانستان مساعدت کند!

از این نظر، می توان گفت مبارزه برای نفوذ در افغانستان هنوز به پایان نرسیده است و ما می توانیم شاهد آغاز رقابت آمریکا و چین در قلب اوراسیا باشیم.

داکتر نظری

معدن مس عینک در جنوب شرق ولایت لوگر واقع شده است. شرکت چینی مس جیانگشی و ام سی سی در سال 2008 میلادی یک قرارداد سی ساله در مورد استخراج معادن در افغانستان امضا نمود، برآورد شده معدن مس عینک 11.08 میلیون تن مس در خود ذخیره دارد.

به گزارش سرویس ترجمه خبرگزاری رها ژنگ گائوکینگ، رئیس شرکت مس جیانگشی، در یک اعلام آن لاین گفت به دلیل ناامنی در افغانستان شرکت تحت مدیریت وی نتوانسته است کار استخراج مس عینک را به طور موثر شروع کند.

وی افزود شرکت در حال ارزیابی وضعیت امنیتی در افغانستان است و با توجه به اوضاع پروژه استخراج را شروع خواهد نمود.

این در حالی ست که حدود یک ماه پیش طالبان بر کل افغانستان مسلط شدند و اشرف غنی رئیس جمهور پیشین از کشور فرار کرد.

آقای ژنگ تاکید کرد افزایش قیمت مس سبب سود مستقیم برای سنگ معدن مس شرکت شده است و با توجه به انرژی خورشید و مصرف انرژی جدید انتظار می رود قیمت مس در سطح بالا باقی بماند.

طالبان برخلاف آنچه وعده داده بودند در تشکیل یک دولت همه شمول کوتاهی کرده اند. این گروه چند روز پیش کابینه سرپرست خود را اعلام کردند و علی رغم ادعای رهبران طالبان مبنی بر همه شمول بودن این کابینه در عمل دیده می شود که فضایی برای چهره هایی که در بیست سال گذشته بخشی از حکومت بوده اند، وجود ندارد. این رویه طالبان در تشکیل کابینه بدون شک مورد پذیرش بسیاری از کشورهای منطقه و جهان نخواهد بود. برداشت طالبان از حکومت همه شمول اگر این باشد از سوی جهان رد خواهد شد.

به گزارش سرویس ترجمه خبرگزاری رها طالبان علی رغم مخالفت های موجود از جمله مخالفت شورای امنیت سازمان ملل متحد، امارت اسلامی خود را احیا کرده اند. در این راستا، چند روز پیش طالبان سرانجام پرچم سه رنگ جمهوری اسلامی افغانستان را از ارگ پایین کشیده پرچم سفید رنگ خود را بر فراز ارگ به اهتزاز درآوردند. کاربران و صاحبان رسانه های اجتماعی طالبان نیز عکس هایی از ملا هبت الله را آپلود کردند و نوشتند «امیرالمومنین» یعنی فرمانده پرهیزگاران!

این در حالی ست که به نظر کارشناسان امر اعلام امارت اسلامی از سوی طالبان می تواند دومین مانع کلان در به رسمیت شناخته شدن طالبان از سوی کشورهای منطقه و جهان به حساب آید.

اینکه طالبان به آسانی و بدون مقاومت نیروهای امنیتی و دفاعی افغانستان توانستند طی چند هفته کل افغانستان را تصرف کنند و به کابل برسند اگرچه جای تعجب دارد اما در نوع خود گویای یک توطئه عمیق از سوی اشرف غنی رئیس جمهور پیشین و فراری علیه مردم خود و در حمایت از طالبان می باشد. روش طالبان برای تصرف ولایت پنجشیر تنها مرکز مقاومت مردمی علیه این گروه و استفاده از زور برای کنترل این ولایت خود می تواند نظر بسیاری از کشورها در اعطای مشروعیت به نظام طالبانی را تغییر دهد. طالبان اگرچه در روزهای نخست بر حل مساله پنجشیر از راه مذاکره تاکید می کردند و در این راستا چند نشست مشورتی نیز با بزرگان پنجشیرو رهبران مقاومت مردمی داشتند اما در نهایت به کمک حملات هواپیماهای بدون سرنشین پاکستان و اطلاعات استخباراتی سازمان استخباراتی پاکستانی آی ای آی به پنجشیر حمله ور شدند و توانستند بخش هایی از این ولایت را به تصرف خود درآورند. بعد فجیع قضیه حمله طالبان به پنجشیر دخالت آشکار پاکستان و حمله عملی به خاک افغانستان بود که در اولین گام رژیم طالبان صورت گرفت و چهره ای منفور از این گروه در افکار عمومی افغانستانی ها و جهان ارائه کرد.

کشورهای جهان و منطقه برای به رسمیت شناختن طالبان همان طور که بارها و بارها اعلام کرده اند منتظر اقدامات طالبان می باشند، اینکه این گروه تا چه حد به تعهد خود مبنی بر قطع رابطه با گروه های تروریستی از جمله القاعده عمل می کند و اجازه نمی دهد گروه های تروریستی خارجی از خاک افغانستان علیه امریکا و متحدینش استفاده نمایند.

پاکستان نیز این بار برخلاف دوره قبلی سنجیده تر عمل خواهد کرد: در دوره گذشته امارت  اسلامی طالبان پاکستان یکی از سه کشوری بود که رژیم طالبان را به رسمیت شناخت. اسلام آباد این بار برخلاف سال 2001-1996 میلادی منتظر می ماند تا عکس العمل کشورهای دوست و دیگر کشورها در قبال حکومت طالبان را ببیند و براساس آن احتمالا موضع خود را اعلام کند. منظور از کشورهای دیگر همان عربستان سعودی و امارات متحده عربی می باشد.

در این میان اما قطر که چندین دوره مذاکرات صلح بین امریکا و طالبان را میزبانی کرد و در نهایت به امضای توافق صلح میان امریکا و طالبان منجر شد را نباید فراموش کرد. قطر به عنوان تنها کشور نزدیک به طالبان تاکنون هیچ نشانه ای مبنی بر به رسمیت شناختن رژیم طالبان از خود بروز نداده است. قطر اما اولین کشوری ست که وزیر امور خارجه خود را روز گذشته یک شنبه 12 سپتامبر به کابل فرستاد تا با مقامات طالبان از جمله وزیر الوزراء طالبان و عبدالله و کرزی دیدار کند. به گفته مقامات رسمی طالبان شیخ محمد بن عبدالرحمان آل ثانی وزیر امور خارجه قطر در  ارگ ریاست جمهوری با رهبران طالبان دیدار و گفت و گو کرده است.

وزیر امور خارجه قطر پیش از سفر به کابل به کشورهای پاکستان، ترکیه و ایران سفر کرده با مقامات این کشورها در مورد افغانستان گفت و گو کرده بود.

از سوی دیگر موضوع حقوق زنان و اقلیت ها نیز در به رسمیت شناخته شدن طالبان از سوی کشورهای غربی نقش مهمی دارد. این در حالی ست که در کابینه اعلام شده از سوی طالبان هیچ زنی به چشم نمی خورد و هزاره های شیعه به عنوان یک قوم بزرگ در افغانستان در کابینه طالبان جایی ندارد.

نکته مهم دیگر دولت اشرف غنی می باشد: این درست که با فرار محمد اشرف غنی عملا دولت وی نیز ساقط شد اما از لحاظ قانونی هنوز فعال قلمداد می شود و همان طور که امرالله صالح معاون اول رئیس جمهور پیشین افغانستان اعلام کرده است در نبود رئیس جمهور براساس بیان صریح قانون اساسی معاون اولش صاحب اختیار کرسی ریاست جمهوری می باشد. در همین راستا امرالله صالح پس از فرار غنی به پنجشیر رفت و خود را رئیس جمهور خواند.

به هر صورت طالبان اکنون باید بدانند که کنترل یک کشور از راه زور ممکن است بسیار آسان تر از اداره یک کشور جنگ زده و غرق در مشکلات باشد. رژیم طالبان که اکنون با اعلام یک کابینه یک جانبه عملا نشان داده به شریک ساختن دیگر اقوام در قدرت علاقه ای ندارد بدون شک در ادامه با چالش های کلانی در به رسمیت شناخته شدن از سوی کشورهای منطقه و جهان روبرو ست.

بیشتر کشورها منتظر عملکرد طالبان می باشند، اینکه این گروه تا چه حد به همه شمول بودن دولت آینده خود در افغانستان عمل می کند.

 درحالیکه آمریکا و متحدانش به طالبان مشکوک و فعلاً برای ارائه کمک به کشور تحت تسلط این گروه دو دل هستند، چین و پاکستان درحال سبقت گرفتن از غرب‌اند.

درحالیکه کشورهای جهان روز دوشنبه در ژنو سوییس گردهم می‌آیند تا در مورد تکلیف کمک‌های جهانی به افغانستان تصمیم گیری کنند، پاکستان و چین برنامه آینده خود را هم چیده‌اند.

آمریکا کمک به طالبان را به عمل این گروه به قولهایش منوط کرده است. مردم افغانستان در خارج از این کشور حدود ۱۰ میلیارد دلار کمک به صورت منجمد شده دارند که هنوز تکلیف آن معلوم نیست. به نظر می‌رسد غرب در مورد دادن این همه پول به دولت طالبان مردد است. هرگونه تاخیر در ارائه کمک‌های انساندوستانه به مردم افغانستان خطر قحطی، فقر و گرسنگی را بیشتر می‌کند. این درحالی است که کشورهای همسایه افغانستان مانند چین و پاکستان منتظر نمانده و اکنون کمک‌های خود را به دولت طالبان تحویل می‌دهند. به نظر می‌سد این دو کشور درحال تضمین کردن آینده حضور خود در بازار افغانستان هستند.

هفه قبل پاکستان یک محموله شامل روغن خوراکی و دارو را به افغانستان فرستاد و از کشورهای جهان خواست به افغانستان کمک کنند. چین هم کشور بزرگی است که به معادن افغانستان به خصوص لیتیوم این کشور چشم دوخته و هیچگاه برای کمک به دولت طالبان وقت را تلف نخواهد کرد.

تنها در سال مالی 2020-2019 میلادی طالبان 1.6 میلیارد دلار از منابع مختلف گسترده به دست آورده اند.

به گزارش سرویس ترجمه خبرگزاری رها، اکنون که طالبان کنترل تقریبا تمام افغانستان را به دست آورده اند و تشکیل دولت خود را آغاز کرده اند بزرگترین چالش پیشروی این گروه چگونگی حفظ کشور و اقتصاد آن می باشد.

در بیست سال گذشته، ایالات متحده امریکا و دیگر کشورهای کمک کننده تقریبا بخش اعظم بودجه مورد نیاز بخش های غیرنظامی دولت افغانستان را تامین می کردند و تمام مخارج نیروهای امنیتی و دفاعی افغانستان که علیه طالبان می جنگیدند و سرانجام در آگوست 2021 به سرعت در طالبان ادغام شدند توسط امریکا و دیگر دنرها پرداخت می شد.

اکنون که به احتمال زیاد دیگر کمک های امریکا وجود ندارد و میلیاردها ارز خارجی در بانک مرکزی مسدود شده طالبان برای پرداخت معاش و حمایت از شهروندان و زیرساخت ها می بایست راه های دیگری را پیدا کنند.

سال ها به عنوان تحلیل گر سیاست های اقتصادی در مرکز مطالعات افغانستان کار کرده ام و با امور مالی طالبان و دولت مورد حمایت امریکا آشنا می باشم. درک این نکته که طالبان چگونه می خواهند هزینه های دولت خود را تامین کنند برای اولین بار بیست سال پس از در قدرت بودن این گروه مطرح می شود.

افغانستان بسیار تغییر کرده است

در دهه 1990 میلادی افغانستان یک کشور بسیار متفاوت بود. جمعیت افغانستان زیر بیست میلیون بود و این کشور در دریافت خدمات محدود به گروه های کمک رسان بین المللی وابسته بود. در سال 1997 میلادی، به طور مثال، طالبان تنها 100 هزار دلار امریکایی بودجه داشت که به سختی کفاف معاش مقامات دولتی را می داد و برای نیازهای توسعه یی و دولتی کل کشور اصلا کفایت نمی کرد.

امروزه افغانستان اما به سرعت تغییر کرده و جمعیت به طور قابل ملاحظه ایی افزایش یافته است. شهروندان امروز افغانستان انتظار دریافت خدمات صحی مناسب، آموزش و دیگر نیازهای اساسی را دارند. در سال 2020 میلادی به عنوان مثال بودجه غیرنظامی افغانستان 5.6 میلیارد دلار بود.  این امر سبب شد کابل از یک شهر جنگ زده به یک پایتخت مدرن با خواسته های روز افزون، مراکز اینترنت متعدد، رستوران ها و دانشگاه های متعدد  تبدیل شود.

بیشتر بودجه مورد نیاز در بخش های توسعه یی و زیرساخت ها از سال 2001 میلادی به بعد توسط دیگر کشورها به افغانستان کمک شده است. طی این سال ها، امریکا و دیگر کمک کننده های خارجی هفتاد و پنج درصد مخارج غیرنظامی دولت افغانستان را پرداخت کرده اند. از سویی هم امریکا از سال 2001 به بعد 5.8 میلیارد دلار در بخش های اقتصادی و توسعه زیرساخت ها در افغانستان هزینه کرده است.

از سویی هم نباید درآمدهای داخلی دولت افغانستان را فراموش کرد که در سال های اخیر بخش عمده ای از مصارف داخلی را فراهم می کرد: عوارض گمرکی، مالیات، درآمدهای حاصله از صدور پاسپورت و مالیات بر محصول مخابراتی و سرک ها و درآمدهای ناشی از منابع معدنی دست نخورده بخش های مهم درآمد داخلی دولت افغانستان را تشکیل می داده است. به گفته برخی کارشناسان اگر فساد گسترده در دولت افغانستان وجود نداشت درآمدهای داخلی می توانست بیشتر از این باشد. به اذعان این کارشناسان فساد یکی از دلایل اصلی سرنگونی دولت غنی به شمار می رفت. براساس یک گزارش منتشر شده در ماه می 2021 روزانه هشت میلیون دلار از افغانستان اختلاس می شد که این رقم در سال به سه میلیارد دلار می رسید.

طالبان از کجا پول به دست می آورند؟

از سویی هم نباید فراموش کرد طالبان نیز برای تامین فعالیت های شورشگری خود که در نهایت به کنترل تمام افغانستان منتهی شد منابع مالی مهمی در اختیار داشته اند.

در سال مالی 2020-2019 میلادی، طالبان از منابع مختلف گسترده نزدیک به 1.6 میلیارد دلار درآمد داشته اند. در این سال، طالبان از ناحیه فروش تریاک 416 میلیون دلار، استخراج معادن مانند معدن سنگ آهن، طلا و سنگ مرمر نزدیک به 400 میلیون دلار و از ناحیه کمک های شخصی افراد و گروه ها 240 میلیون دلار درآمد داشته اند.

براساس سازمان استخبارات امریکا، کشورهای مختلفی چون ایران، روسیه، چین و پاکستان به طالبان در این سال ها کمک مالی کرده اند.

دسترسی به این منابع مالی باعث شد طالبان انبوهی از تسلیحات مورد نیاز خود را خریداری کنند و صفوف نظامی خود را توسعه دهند و در فرصت مناسب با بهره گیری از خروج نیروهای امریکایی از افغانستان طی چند هفته کل افغانستان را تصرف نمایند.

چالش های افغانستان

نباید فراموش کرد که پیروزی در جنگ به مراتب آسان تر از اداره یک کشور است، آن هم کشوری که با مشکلات متعددی روبروست. افغانستان هم اکنون با خشکسالی دوامداری روبروست که بیش از دوازده میلیون افغان یعنی یک سوم جمعیت این کشور را تهدید می کند. عدم مصونیت غذایی در کمین شهروندان افغان قرار دارد.  سطح اضطراری ناامنی غذایی افغان ها را تهدید می کند. بانک ها پس از یک وقفه طولانی در حال باز شدن هستند اما پول نقد کمی در اختیار دارند و از سویی هم بهای مواد غذایی و دیگر مایحتاج شهروندان روز به روز افزایش می یابد.

از سویی هم افغانستان نیز همانند سایر کشورها به دلیل کوید-19 از لحاظ اقتصادی آسیب دیده است. بسیاری از نهادهای صحت عامه با کمبود شدید بودجه مواجه هستند و این خود می تواند درصد واکسیناسیون را کاهش داده سبب افزایش مبتلایان تازه به این ویروس گردد.

طالبان نیز با چالش های اقتصادی کلانی روبرو هستند. بلافاصله پس از تسلط طالبان بر کابل تقریبا 9.4 میلیارد دالر در بخش ارزهای بین المللی افغانستان مسدود. صندوق بین المللی پول بیش از 400 میلیون دلار را در بخش ارزهای اضطراری معلق نمود و اتحادیه اروپا برنامه های اختصاص 1.4 میلیارد دلار به افغانستان تا سال 2025 را متوقف نمود.

پنج منبع پتانسیل مالی برای دولت جدید طالبان

طالبان در بحبوحه نهایی سازی دولت جدید خود در افغانستان و انتخاب نظام سیاسی برای آینده به چند منبع مالی برای اداره دولت مورد ادعای خود دسترسی دارند:

عواید گمرکی و مالیات ها

اکنون که طالبان بر تمام نقاط مرزی و گذرگاه های افغانستان با همسایگان و نیز اداره جات دولتی کنترل دارند می توانند تمام مالیات های مرتبط با واردات و صادرات را جمع آوری کنند.

 مواد مخدر

طالبان اعلام کرده اند به کشاورزان افغان اجازه کشت تریاک را نمی دهند چون به دنبال مشروعیت بین المللی برای  حکومت آینده خود می باشند. اما اگر این مشروعیت بین المللی حاصل نشود ممکن است نظر خود را تغییر دهند و همچون همیشه از ناحیه قاچاق مواد مخدر منبع درآمد کلانی در اختیار داشته باشند. براساس آمار موجود افغانستان هشتاد درصد تریاک و منابع هروئین جهان را تامین می کند.

 معادن

برآورد شده است افغانستان در مناطق کوهستانی و دیگر بخش های خود حدود یک تریلیون دلار مواد معدنی دارد. چین از جمله کشورهایی ست که علاقه مندی بالایی برای استخراج مواد معدنی افغانستان از خود نشان داده است. مواد معدنی همچون لیتیوم، آهن، مس و کبات در زنجیره ذخایر مدرن نقش اساسی بازی می کنند. اگرچه استخراج این مواد معدنی در کوتاه مدت ممکن است پاسخگو نباشد.

کشورهای غیر غربی

چندین کشور از جمله روسیه، ایران و پاکستان گفته می شود به طالبان کمک مالی می کنند و این امکان وجود دارد این کشورها کمک های خود به این گروه را همچنان ادامه دهند. پس از سقوط دولت پیشین افغانستان، برخی مقامات اسبق در بانک مرکزی به من گفتند یکی از کشورهای منطقه به احتمال زیاد قطر برای حمایت از اقتصاد افغانستان میلیون ها دلار تزریق می کند.چین نیز پای ارتباطات خود با دولت تازه طالبان خواهد ایستاد چون طالبان به تازگی اعلام کرده اند چین همکار کلیدی این گروه می باشد. در هشتم سپتامبر 2021 میلادی، چین سی و یک میلیون دلار به قالب کمک های اضطراری به دولت افغانستان پول داد. در کنار استخراج مواد معدنی افغانستان، چین می تواند از طریق افغانستان به موفقیت پروژه «کمربند و جاده» خود کمک کند، پروژه توسعه یی بین المللی که از افغانستان می گذرد.  

کمک های غربی

حتی با در اختیار داشتن این منابع مالی من فکر می کنم طالبان علاقه مند هستند کمک هایی از امریکا و دیگر کشورهای غربی به دست آورند و از شر تحریم های سازمان ملل که از سال 1999 تاکنون درگیرش هستند خلاص شوند. طالبان وعده سپرده اند نسبت به دهه 1990 میلادی متفاوت عمل کنند و نسبت به «حقوق زنان و عدم اجازه دادن به گروه های تروریستی برای فعالیت در خاک افغانستان علیه دیگر کشورها» متعهد باشند. اتحادیه اروپا، امریکا و دیگر کشورها ممکن است از دارایی های منجمد شده به عنوان اهرم فشار بر طالبان جهت عمل این گروه به وعده هایش استفاده نمایند.

در روزهای اخیر دیدگاه‌هایی مطرح می‌شود که قرار است نیروهای چینایی در میدان هوایی نظامی بگرام جایگزین نیروهای امریکایی شوند.

احمد ادریس رحمانی؛ تحلیلگر سیاسی افغانستان می‌گوید چینایی‌ها برای پر کردن جای خالی نیروهای امریکایی در میدان هوایی بگرام عجله دارند.

آقای رحمانی شنبه ۲۰سنبله در صفحه فیسبوک خود نوشت عملیات تصفیه ولایت پنجشیر زیر فشار مضاعف پاکستان انجام شد، در حالی‌که اکثریت رهبران قندهاری گروه طالبان با این عملیات نظامی موافق نبودند.

آقای رحمانی با مطرح کردن پرسشی که عملیات نظامی در پنجشیر با این عجله چه دلیلی دارد، می‌افزاید پاکستان زیر فشار چین بر رهبران گروه طالبان فشار وارد کرده تا مساله پنجشیر هرچه زودتر یک‌طرفه گردد.

به باور او چین از پاکستان خواسته است که هرچه زودتر مقاومت پنجشیر درهم شکسته شود تا نیروهای چینایی وارد میدان هوایی بگرام شوند.

به عقیده رحمانی، در صورت موجودیت «جبهه مقاومت» در نزدیکی میدان هوایی بگرام و احتمال سرازیرشدن کمک‌های نظامی امریکا به پنجشیر، حضور نیروهای چینایی با مخاطره جدی مواجه می‌شود.

به قول رحمانی، حضور نیروهای چینایی در بگرام افغانستان از آن جهت مهم است که برای اولین بار محاصره نظامی چین توسط بیس‌های نظامی امریکا درهم شکسته می‌شود.

نویسنده بلومبرگ در نوشتاری معتقد است: امیدهای آمریکا با تشکیل دولت موقت افغانستان برباد رفت. اما چین، ایران و هند هم خواب راحتی نخواهند داشت.

«بابی گُش» در بلومبرگ نوشت: یک هفته قبل، مردم مضطرب افغانستان و مقامات ساده‌لوح دولت بایدن تلاش می‌کردند خود را با خبر احتمال تشکیل دولت تازه طالبان به ریاست ملا عبدالغنی برادر آرام کنند. به نظر می‌رسید که این انتخاب، آخرین گزینه در میان بدترین گزینه‌ها بود. برادر به عنوان بازوی سیاسی طالبان نماینده اصلی این گروه در مذاکرات صلح قطر بود و چنین تصور می‌شد که در مقایسه با اغلب فرماندهان نظامی دیدگاه‌های میانه‌روتری داشته باشد. او در مصاحبه‌هایش قول تشکیل یک دولت فراگیر را داده بود.
اما همانطور که پیداست، برادر شاید خوش شانس بوده که اصلا در دولت موقت افغانستان گنجانده شده است. تندروهای جناح نظامی طالبان مناصب کلیدی دولت موقت را اشغال کرده‌‌اند. برادر در رده سوم این سلسله مراتب قرار دارد و به عنوان یکی از دو معاون نخست وزیر دولت طالبان منصوب شده است.
تنزل جایگاه برادر امیدهای مردم اففانستان برای برخورداری از یک دولت مهربان‌تر و دلسوزتر در دوره دوم حکومت طالبان را برباد داد. دولت موقت طالبان نه تنها فراگیر نیست، بلکه کابینه کاملا مردانه و اعضای آن عمدتا از قوم پشتون‌ها هستند و اقلیت شیعه هیچ نماینده‌ای در آن ندارد. از این رو، تحقق سایر وعده‌های طالبان، از جمله وعده‌هایشان درباره آزادی زنان و شکیبایی و رأفت دینی، ناممکن به نظر می‌رسد.
هشدار جدی‌تر برای تمام جهان این است که دولت تازه در کابل از مردانی تشکیل شده است که القاعده و دولت اسلامی از آنها به گرمی استقبال خواهند کرد. ترکیب این دولت نشان می‌دهد که جو بایدن در قمارش مبنی بر اینکه طالبان برای همکاری با واشنگتن در مبارزه با تروریسم جهادی انگیزه‌های مشترک دارد، یک بازنده است. دولت بایدن باید باور کند که اعضای دولت موقت طالبان تمام تلاششان را به‌کار خواهند بست تا بار دیگر افغانستان را به پناهگاه امن تروریسم تبدیل کنند.
دولت تازه کابل برای سایر کشورهایی هم که در افغانستان منافعی دارند، زنگ هشداری جدی است. مثلا، نارضایتی چین از قاری فصیح‌الدین، فرمانده ارتش طالبان، بدیهی است. فصیح الدین وابستگی دیرین با جنبش اسلامی ترکستان شرقی دارد و پکن این جنبش را به ارتکاب حملات تروریستی در ایالت سین کیانگ متهم می‌کند.
کنار گذاشته شدن شیعیان از ترکیب کابینه نیز نگرانی‌های عمیقی را در ایران، که خود را حامی این اقلیت می‌داند، ایجاد خواهد کرد. این هراس وجود دارد که آزار و اذیت جامعه شیعیان هزاره که از ویژگی‌های اصلی حکومت پیشین طالبان در دهه ۱۹۹۰ بود، در حکومت جدید از سر گرفته شود.
برای هند هم که در ۲۰ سال گذشته سرمایه‌گذاری‌های سنگینی در افغانستان انجام داده است، اخبار بدی وجود دارد. تندروهای طالبان پیوند نزدیکی با اسلام‌آباد دارند. طالبان از دیرباز در منازعه بین پاکستان و هند بر سر کشمیر، همواره از اسلام‌آباد جانبداری کرده است و هندی‌های از این هراس دارند که حمایت طالبان از شورشیان منطقه مورد مناقشه از حمایت‌های معنوی فراتر برود.

نیکی هیلی سفیر پیشین آمریکا در سازمان ملل متحد می گوید زمان آن رسیده که دولت جو بایدن تعامل با متحدان کلیدی اش مانند هند، جاپان، استرالیا، اسرائیل را بیشتر کند و مراقب رفتارهای چین از نزدیک باشند زیرا چین به دنبال کنترل پایگاه هوایی بگرام در افغانستان است.  

خانم هیلی به فاکس نیوز گفته “اولین چیزی که باید دولت آمریکا انجام دهد این است که با متحدانش چه تایوان، چه استرالیا، جاپان، اسرائیل و یا هند فورا وارد عمل شده و به آنها اطمینان دهد که حامی شان هستیم و آنها نیز حامی ما هستند.”

وی اضافه کرد: “و دوم اینکه باید مطمئن شویم همچنان تلاش هایمان برای مبارزه علیه تررویسم در سراسر دنیا در جریان است زیرا با پیروزی روحی که نیروهای طالبان در افغانستان بدست آورده اند، از هر گوشه دنیا کمپاینی سراسری برای سربازگیری آنها بوجود می آید.”

سفیر پیشین آمریکا افزود: “باید مطمئن شویم که محافظت می شویم. باید مطمین شویم که امنیت سایبری ما قوی است چون بازیگرانی مانند روسیه همچنان به دنبال هک کردن ما هستند زیرا به آنها علاقه ای برای مبارزه متقابل از خود نشان ندادیم. باید مراقب چین باشیم زیرا به نظرم چین به زودی برای کنترل پایگاه هوایی بگرام اقدام می کند.”

نیکی هیلی همچنین گفت: “چین همچنین اقدامات دیگری در افغانستان انجام خواهد داد و تلاش خواهد کرد و پاکستان را قوی تر می سازد تا علیه هند مقابله کند. بنابراین، مشکلات زیادی سر راه ما است.”

خانم هیلی در صحبت هایش همچنین از سیاست خروج جو بایدن از افغانستان انتقاد کرد و گفت: “پایان صحبت های جو بایدن درباره سیاست خروج اش از افغانستان، آغاز ریاست جمهوری «غاز لنگان» او بود.”

او اضافه کرد: “او (جو بایدن) اعتماد همه نظامیان و متحدان مان را از دست داد؛ متحدان مان دیگر بدون حضور ما مذاکره می کنند زیرا آنها نمی دانند چرا ما داریم این کارهایی که در حال انجام آن هستیم را واقعا چرا انجام می دهیم. بایدن اعتماد تمام آمریکایی ها را از دست داد. به این واقعیت نگاه کنید که طالبان با میلیارد ها دالر تجهیزات مان پس از خروج نظامیان در سرک های افغانستان جشن می گیرند.”