برچسب: امارت اسلامی

پیشروی سریع طالبان و تصرف کل افغانستان طی تنها چند روز محدود آنقدر سریع اتفاق افتاد که دو از انتظارات و پیش بینی ها بود و حتی امریکا و متحدینش را نیز شوکه نمود.

با فرار محمد اشرف غنی رئیس جمهور پیشین افغانستان و اعضای مهم تیم وی و تسلط این گروه بر کابل اینک بحث نوع نظامی سیاسی که قرار است در افغانستان تشکیل شود از اهمیت خاصی برخوردار شده است. این که منظور طالبان از دولت فراگیر اسلامی چیست نقش مهمی در آینده سیاسی افغانستان بازی می کند.

حجت الاسلام و والمسلمین شیخ موسی رضایی، رئیس شورای علمای شیعه افغانستان و از چهره های سرشناس پیشین جهادی، در گفت و گو با خبرگزاری رها می گوید در حال حاضر دو نظر در مورد نوع نظامی که قرار است در افغانستان تشکیل وجود دارد: یکی، تشکیل دولت فراگیر اسلامی آن طور که طالبان یاد کرده اند و دیگری امارت اسلامی طالبان.

وی تاکید می کند در میان طالبان روی این دو نظریه اختلاف پیش آمده است: بخشی از طالبان به دنبال امارت اسلامی هستند.

آقای رضایی می گوید:«طالبان دو دسته شده اند و در مورد نوع  نظامی سیاسی افغانستان در آینده با پاکستان و سازمان استخباراتی این کشور(آی ای آی) به مشکل خورده اند. با امریکا نیز سر همین دو قضیه اختلاف پیدا کرده اند.»

به گفته حجت الاسلام و والمسلمین رضایی روز گذشته قرار بود شورای هماهنگی متشکل از حامد کرزی، رئیس جمهور پیشین افغانستان، داکتر عبدالله عبدالله رئیس شورای عالی مصالحه ملی در حکومت پیشین، و گلبدین حکمتیار رئیس حزب اسلامی و برخی از چهره های دیگر مثل امیر اسماعیل خان از چهره های برجسته جهادی و در مجموع هفت نفر برای مذاکره به دوحه قطر بروند. هیات طالبان هم قرار بود به دوحه برگردند. دو هیات قرار بود روی تشکیل دولت فراگیر مذاکره کرده به نتیجه برسند.

این سفر اما به دلایلی به تاخیر افتاد و تشکیل دولت فراگیر با هاله ای از ابهام روبرو گشت.

طالبان در اندیشه فریب    

افغانستان کشوری چند قومیتی ست و نگاهی به گذشته نشان می دهد حکومت های تک قومی و انحصار طلب عملکرد موفقی نداشته در نهایت با ناکامی روبرو شده اند. اینکه طالبان تا چه اندازه از گذشته خود درس گرفته باشند و در تشکیل نوع نظام آینده بخواهند این واقعیت را در نظر بگیرند خود یک سوال بزرگ است:

حجت الاسلام و والمسلمین شیخ موسی رضایی در ادامه سخنانش تاکید می کند هیات طالبان به رهبری ملا غنی برادر به جای سفر به دوحه و گفت و گو در مورد تشکیل دولت فراگیر امروز به قندهار رفته است.

«طالبان اکنون بر تمام ولایات افغانستان به جز یک ولایت تسلط پیدا کرده اند. این گروه در ولایات تحت سلطه خود کادر اداری، قومندان امنیه، والی، ولسوال(شهردار) تعیین کرده اند. حتی در ولسوالی ها قومندان امنیه گمارده اند.»

براساس شواهد و قراین موجود تصور نمی شود طالبان به دنبال تشکیل یک دولت فراگیر باشند.

آقای رضایی می گوید:«طالبان به دنبال امارت اسلامی هستند.»

وی تاکید می کند طالبان ممکن است در ترکیب امارت اسلامی خود جمعی از  اقوام دیگر را دخیل بسازند اما چیزی که شواهد نشان می دهد تشکیل دولت فراگیر نیست.

طالبان با این اقدام به دنبال فریب افکار عمومی هستند و تلاش می کنند نشان دهند در بدنه امارت اسلامی از همه اقوام حضور دارد و این حکومت یک حکومت فراگیر هست.

ممکن است در ترکیب امارت تلاش بکنند جمعی از اقوام دیگر را دخیل بسزند و بعد توجیه کنند که این دولت دولت فراگیر است و دربدنه این دولت همه اقوام حضور دارد.

حفیظ الله رجبی

با تسلط کامل طالبان بر افغانستان  اینک یکی از نگرانی های بزرگ شهروندان افغانستان نحوه برخورد طالبان با زنان و اقلیت های دینی و مذهبی ست.

داکتر محمد نعیم وردک سخنگوی طالبان در دفتر سیاسی این گروه در قطر در گفت و گویی اختصاصی با خبرگزاری رها می گوید:« در مورد نحوه رویه طالبان با زنان و اقلیت های مذهبی و دینی علیه طالبان تبلیغات منفی شده است: اسلام بیش از هر دین دیگری به پیروان خود حقوق داده است.

دکتر محمد نعیم تاکید می کند:«مخالف کار و تعلیم زنان نیستیم! اسلام به زنان حق تعلیم و کار داده اما روش رسیدن به این حق با آنچه غربی ها می گویند متفاوت است. افغانستان اصول و ارزش های اسلامی خود را دارد و بر اساس همین اصول حقوق تعلیم و کار برای زنان لحاظ می شود. با کشورهای غربی اختلاف عقیده و تفکر داریم.  اگر اختلاف عقیده و تفکر نبود که کل کشورهای دنیا می بایست به سبک زندگی اروپایی زندگی می کردند.»

به گفته وی مردم در مناطق تحت سلطه طالبان می توانند آزادانه کار و تجارت کنند و حقوقی که از مردم توسط اداره فاسد کابل ضایع شده به آنها بازگردانده می شود. اداره فاسد کابل حیثیت خود را نزد مردم از دست داده است.

داکتر نعیم می گوید موضع امارت اسلامی بر دو اصل «ارزش های اسلامی و منافع علیای کشور» استوار هست و بر همین اساس به حقوق شهروندان خود متعهد هستیم.

«وقتی امارت اسلامی بیاید، به همه فرصت کار داده می شود حتی بهتر از گذشته، فساد ریشه کن می شود، عفو عمومی اعلام شده و حتی کسانی که با اداره کابل کار کرده اند می توانند، بمانند و برای مردم خود دوباره کار کنند، بالاخره اداره کابل یک نظام بوده و عده ای از مردم مجبور به کار در این نظام بوده اند. شماره ثبت شکایات اعلام شده و هر کسی که شکایتی دارد می تواند زنگ بزند تا به آنها رسیدگی شود.»

دکتر نعیم خاطرنشان می سازد:«کسی نباید احساس خوف کند!»

ماراتون مذاکرات صلح به روایت سخنگوی طالبان

دکتر محمد نعیم روایت خود از مذاکرات صلح افغانستان که اکنون ماهیتی ماراتون گونه یافته است را بیان کرده است.

آقای وردک خاطرنشان می سازد مذاکرات صلح که از دوازده دسامبر سال 2020 میلادی شروع شده هنوز ادامه دارد و متوقف نشده است.

«تیم مذاکراتی ما با طرف مقابل(دولت افغانستان و اداره کابل به روایت طالبان) نشست هایی داشته است، هفته های گذشته نشست داشتیم، هفته های آینده نیز نشست خواهیم داشت.»

مذاکرات صلح مطابق انتظار پیش نرفته است  

سخنگوی طالبان در ادامه موضوع افغانستان را یک مساله پیچیده می داند و می افزاید از چهل سال به اینسو برخی مشکلات دیرینه وجود داشته است اما بروز جنگ در بیست سال گذشته سبب ایجاد مشکلات تازه ای شده است.

«تفاهم و حل هر مناقشه ای به وقت نیاز دارد. در مذاکرات صلح بین الافغانی دوحه نیز گهگاهی پیشرفت هایی صورت گرفته است اما آن طور که انتظار می رفت به پیش نرفته است. مشکلات متاسفانه بیشتر از طرف مقابل(اداره کابل) بوده است.»

دکتر وردک می گوید:«تا 10 مارچ 2020 قرار بود شش هزار زندانی طالبان از سوی اداره کابل آزاد شود و فردا یا پس فردای روز آزادی مذکرات بین الافغانی آغاز شود. متاسفانه این پروسه شش ماه به تاخیر افتاد: این تاخیر از طرف ما نبود.»

شروع مذاکرات و توافق روی طرزالعمل

به گفته سخنگوی طالبان با شروع مذاکرات بین الافغانی بحث ها روی طرزالعمل مذاکرات پیگیری شد. گفت و گو در مورد طرزالعمل سه ماه طول کشید در حالیکه می توانست طی دو هفته خلاص شود اما یک موضوع اصلی حل نشده باقی مانده بود: ما بر پیگیری مذاکرات بین الافغانی بر اساس توافق نامه صلح طالبان با امریکا تاکید داشتیم اما طرف مقابل جنجال می کرد.

توافق نامه صلح ما با امریکا یک اجماع بین المللی بود: امریکا آن را امضا کرده بود، شورای امنیت سازمان ملل آن را تایید نموده بود و کشورهای منطقه و همسایه نیز توافق صلح طالبان با امریکا را قبول کرده بودند.

از سویی در توافق صلح طالبان با امریکا نیز ذکر شده بود که مذاکرات بین الافغانی براساس همین توافق صلح به پیش برده شود اما طرف مقابل نمی پذیرفت و مذاکرات سه ماه به تعویق افتاد.

نیم نگاه حکومت افغانستان به انتخابات امریکا

بحث روی طرزالعمل مذاکرات بین الافغانی با انتخابات ریاست جمهوری امریکا همزمان شده بود و طرف مقابل نیم نگاهی به برنده انتخابات این  کشور داشت.

دکتر وردک می گوید:«انتخابات امریکا بود، طرف مقابل منتظر انتخابات بود تا کاندید برنده مطابق خواسته آنها رفتار کند. دولت جدید امریکا اعلام کرد توافق نامه صلح امریکا با طالبان را بازبینی و بررسی می کند و همین مساله امیدواری هایی را در اداره کابل ایجاد کرده بود. اداره کابل انتظار داشت توافق نامه صلح ما با امریکا لغو شود و امریکا همانند گذشته کنار آنها بایستد. برای آنها(حکومت افغانستان) منافع خودشان مهم بود.

سخنگوی طالبان می افزاید بعد از عید فطر گذشته اعلام کردیم که مذاکرات ادامه یابد، هیات مذاکراتی ما حضور پیدا کرد اما متاسفانه تیم طرف مقابل تا یک و نیم ماه حاضر نبودند. طرف مقابل در روز دوم عید اعلام جنگ کرد.

نه مرغ ماندند و نه حیوان و انسان

سخنگوی طالبان با لحنی انتقاد آمیز از اعلام جنگ حکومت افغانستان در عید فطر سال گذشته می گوید:«بمب باران ها شروع شد، مارکت ها، شفاخانه ها و پوهنتون ها را زدند.

نعیم وردک گفت:«نه مرغ ماندند و نه حیوان و انسان!»

وی تاکید می کند قضاوت را به مردم واگذار می کنیم!

حل مشکلات از طریق گفت و گو، پالسی طالبان

دکتر نعیم وردک در بخش دیگری از سخنان خود می گوید حل مشکلات از طریق گفت و گو پالسی طالبان است. ما این پالسی را ثابت ساخته ایم، با خارجی ها نشسته و به توافق رسیده ایم. اما اداره کابل اعلام جنگ سه ماه و شش ماهه می کند و بمباران ها را ادامه می دهد.

اهداف جهاد از منظر طالبان

دکتر محمد نعیم وردک تاکید می کند مجاهدین طالب در جهادشان دو هدف عمده را دنبال می کنند: یکی استقلال و آزادی کشور و دیگری نظام اسلامی مستقل، پاک و مصون.

«هدف ما قدرت و چوکی نیست و اگر این طور بود در سال 2001 همه قدرت در دست ما بود. برای ما ارزش های ملت ما، ارزش های کشور ما و منافع علیای افغانستان مهم است. اداره کابل سراپا در فساد غرق است: فساد اخلاقی، فساد اجتماعی، فساد مالی و حتی فساد در امور بشری مثل تعلیم و تربیت، امور صحی به شمول حیف و میل پول های کمک شده برای مبارزه با  کرونا.»

سخنگوی طالبان تاکید می کند:«با چنین  اداره فاسدی تقسیم قدرت نمی شود.»

ملت افغانستان قربانی ندادند که چند نفر فاسد سر چوکی(صندلی) بیایند. یک نظام اسلامی عاری از فساد و مستحکم که بتواند مشکلات کشور را حل کند باید سر کار بیاید.

دکتر نعیم وردک گفت:«اداره کابل با فساد گسترده خود ملت و کشور ما را شرماندند، در لیست فاسدترین کشورها قرار دادند افغانستان را و برای تاریخ و ملت ما ننگ آوردند.»

بیست سال پیش یعنی در سال ۱۳۷۹ قیمت تریاک در برخی از کشورهای همسایه به یک باره افزایشی چند برابری یافت. این موضوع نگرانی درباره گرایش به هرویین، تزریق آن و رابطه میان استفاده از سرنگ مشترک و گسترش اچ‌آی‌وی را در میان فعالان کاهش آسیب‌های اعتیاد بالا برد.

علت این افزایش ناگهانی قیمت تریاک، متوقف شدن کشت کوکنار (خشخاش) در افغانستان تحت حاکمیت طالبان بود.

طالبان که در سال‌های ۲۰۰۰-۲۰۰۱ در اوج قدرت بود و تقریبا بر تمامی افغانستان حکومت می‌کرد، برای جلب نظر جهان و به ویژه دولت‌های غربی به وعده خود برای حرام اعلام کردن کشت خشخاش و از بین بردن مزارع آن عمل کرده بود.

بی بی سی طی مطلبی در مورد کشت خشخاش و طالبان می نویسد البته رهبران طالبان، نیم نگاهی هم به پاداش و کمک‌های مالی غرب داشتند که نیم قرنی است از متوقف کردن کشت و تجارت تریاک و هرویین در افغانستان ناکام مانده‌ و به ویژه در آن زمان بسیار امیدوار بود راهی برای خشکاندن تجارت موادمخدر مرفین‌دار از مبدا اصلی آن – یعنی افغانستان – بیابد.

در پی اقدامات طالبان، دفتر مبارزه با موادمخدر و جرایم مرتبط سازمان ملل متحد (UNODC) در سال ۲۰۰۱ طی گزارشی از کاهش ۹۱ درصدی کشت خشخاش در افغانستان خبر داد.

در دو ولایت هلمند و ننگرهار که از قطب‌های تولید تریاک جهان هستند، کشت خشخاش تقریبا به صفر رسید. در آن سال تنها بدخشان بود که حدود ۶۵۰۰ هکتار مزارع خود را زیر کشت خشخاش برد. این ولایت تا حد زیادی در کنترل طالبان نبود.

این کاهش به آن معنی بود که طالبان توانسته بود ظرف یک سال سطح کشت مزارع خشخاش را از ۸۲ هزار هکتار به حدود ۸ هزار هکتار کاهش دهد. بسیاری از کارشناسان این اقدام را موفق‌ترین عملیات امحای مزارع کشت خشخاش در تاریخ مدرن مبارزه با موادمخدر ارزیابی کردند.

با وجود این، از یکسو شکست مذاکرات غرب با طالبان و انزوای جهانی این گروه و پس از آن هم وقایع یازدهم سپتامبر، و از سوی دیگر سفره خالی کشاورزانی که به امید دریافت کمک از کابل، کشت تنها محصول مقاوم خود در برابر بی‌آبی و آفات را متوقف کرده بودند، باعث شد پس از حمله آمریکا و متحدانش به افغانستان، خیلی زود دوباره تیغ‌ها به جان گرزهای خشخاش بیفتند تا بلکه شیره کوکنار مسکنی شود بر نداری و فلاکت کشاورز افغان که دردش تقریبا همیشه از چشم کابل‌نشینان و متحدان‌شان غافل مانده است.

با وجود این‌که چین شاهد صحنه‌های آشفتگی در کابل است، احتمالا خود را بیشتر با خطری قریب‌الوقوع روبه‌رو می‌بیند تا فرصت.

از زمانی که جو بایدن، رییس‌جمهور امریکا در ماه اپریل خروج کامل نیروهای امریکایی از افغانستان را اعلام کرد، صحبت‌های زیادی در مورد چگونگی استفاده چین از این فرصت برای پر کردن خلای به‌جامانده از ایالات متحده و افزایش حضور و نفوذش در آن‌جا صورت گرفته است.

چنین استدلال‌هایی پس از دیدار ماه گذشته بین رهبران طالبان و وانگ یی، وزیر امور خارجه چین تشدید شد؛ وانگ اعلام کرد طالبان «نقش مهمی در روند آشتی و بازسازی مسالمت‌آمیز در افغانستان ایفا خواهد کرد.»

اما برای چین، که در منطقه سرمایه‌گذاری کرده است، چالش‌های امنیتی ناشی از بازگشت ناگهانی طالبان به مراتب بیشتراز هر گونه منافع استراتژیک در این راه است.

اندرو اسمال، یکی از اعضای صندوق مارشال آلمان در واشنگتن، در مصاحبه‌ای با شورای روابط خارجی اروپا گفت: «چین تمایل ندارد افغانستان را از منظر فرصت ببیند؛ مسأله تقریبا به‌طور کامل مسأله‌ی مدیریت تهدیدها است.»

پکن از مدت‌ها پیش نسبت به حضور نظامیان امریکایی در افغانستان هشدار داده بود، زیرا این کشور در فاصله ۸۰ کیلومتری منطقه غربی چین‌سین‌کیانگ در انتهای گذرگاه باریک واخان، مرز مشترک بین این دو کشور است. اما در حقیقت، چین از ثبات نسبی ایالات متحده در دو دهه گذشته نیز سود برده است.

نگرانی اصلی چین این است که افغانستان به پایگاهی برای تروریست‌ها و افراط‌یانی تبدیل شود که برای استقلال منطقه اکثریت مسلمانان سین کیانگ مبارزه ‌کنند. موضوعی که وانگ در دیدار ماه گذشته با رهبران طالبان مطرح کرد. در پاسخ، طالبان متعهد شدند که «هرگز به هیچ نیرویی اجازه نمی‌دهد از خاک افغانستان برای انجام اقدامات مشکل‌آفرین برای چین استفاده کند».

اما خطرات امنیتی محدود به مرزهای چین نیست. در سال‌های اخیر، چین سرمایه‌گذاری زیادی در آسیای مرکزی از طریق برنامه تجارت و زیرساخت کمربند و جاده انجام داده است. تأثیر استیلای قدرت طالبان بر شبه نظامیان اسلام‌گرا می تواند تهدیدی بالقوه برای منافع اقتصادی و استراتژیک چین در منطقه باشد.

اسمال گفت: «اگرچه پکن در مورد واقعیت‌های قدرت در افغانستان عمل‌گرا است، اما از برنامه ایدئولوژیک طالبان هرگز راضی نبوده است. دولت چین از تأثیر الهام‌بخش موفقیت آن‌ها در افغانستان برای ستیزه‌جویی در سراسر منطقه از جمله طالبان پاکستانی می‌ترسد.»

این تهدید امنیتی ماه گذشته هنگامی به اوج خود رسید که ۹ کارگر چینایی در یک حمله انتحاری در پاکستان کشته شدند؛ این حمله یکی از مرگ‌بارترین حملات به اتباع چینایی در خارج از کشور در سال‌های اخیر بود. اسلام آباد گفت که این حمله توسط «طالبان پاکستانی خارج از افغانستان» ترتیب داده شده است.

ناراحتی پکن از پیامدهای احتمالی در افغانستان در بیانیه‌های وزارت خارجه این کشور که بارها از ایالات متحده به‌دلیل اقدام «غیر مسئولانه» در «خروج شتاب‌زده» آن‌ها انتقاد کرده است، منعکس شده است.

پکن همچنین برخلاف پیش‌بینی برخی تحلیل‌گران، اعلام کرده است که هیچ قصدی در اعزام نیرو به افغانستان برای پر کردن خلاء قدرت امریکا ندارد. روز یک‌شنبه، در مقاله‌ای در رسانه دولتی گلوبال تایمز به نقل از کارشناسان گفت چنین گمانه‌‌زنی‌هایی «کاملا بی اساس است».

این مقاله می‌گوید: «مهم‌ترین اقدامی که چین می‌تواند انجام دهد این است که در صورت وقوع یک بحران انسانی بزرگ، اتباع چینی را خارج کند یا در بازسازی و توسعه پس از جنگ مشارکت داشته باشد و پروژه‌ها را تحت «ابتکار پیشنهادی «کمربند و جاده» چین در صورت احیای ایمنی و ثبات در این کشور جنگ‌زده پیش ببرد.

رسانه‌های دولتی چین وضعیت افغانستان را یک «حقارت» بزرگ برای ایالات متحده خواند و از آن برای نشان دادن برتری سیاسی این کشور، یعنی به اصطلاح «عدم مداخله» چین در امور داخلی دیگر کشورها بهره برده‌اند. این بخشی کلیدی ازاصول سیاست خارجی چین است که توسط ژو انلای، نخست‌وزیر سابق چین در دهه ۱۹۵۰ وضع شد.

روزنامه گلوبال تایمز در سرمقاله‌ای که اواخر یک‌شنبه منتشر شد، گفت: «تغییر ناگهانی وضعیت افغانستان بدون شک ضربه سنگینی به ایالات متحده است. این ناکامی کامل ایالات متحده در تصمیمش مبنی بر تغییر وضعیت افغانستان را نشان داد. شکست ایالات متحده [در جنگ افغانستان] نسبت به شکست آن در جنگ ویتنام، ناتوانی امریکا در جنگ را با وضوح بیشتری ثابت کرد؛ ایالات متحده در واقع مانند «ببر کاغذی» است.»

پکن به خوبی از هزینه‌های گرفتار شدن در وضعیت امنیتی افغانستان آگاه است، تجزیه‌وتحلیل‌های متعدد اخیر رسانه‌های دولتی از این کشور به عنوان «قبرستان امپراتوری‌ها» یاد کرده است.

به احتمال زیاد چین به‌جای پیروی از امریکا، رویکردی عمل‌گرا در قبال افغانستان اتخاذ خواهد کرد. با اعلام سفر هیأت طالبان به چین در ماه گذشته، پکن تمایل خود برای به رسمیت شناختن دولت طالبان و تعامل با آن را مادامی که منافعش تأمین شود آشکار کرد.

اطمینان پکن در نوع مواجهه با طالبان در کابل مشخص است. درحالی‌که امریکا و متحدانش برای تخلیه سفارتخانه‌ها از افغانستان تلاش می‌کنند، به‌نظر می‌رسد که چین، به همراه روسیه، در این کشور باقی بمانند.

سفارت چین در کابل در بیانیه‌ای اعلام کرد از احزاب مختلف در افغانستان خواسته است که «از امنیت شهروندان چینایی، نهادهای چینایی و منافع چین محافظت کنند». این وزارت‌خانه اعلام کرد که هیچ گزارشی مبنی بر جراحت یا تلفات اتباع چینایی دریافت نکرده است و به آن‌‌ها یادآوری کرد که «از نزدیک وضعیت امنیتی را دنبال کنند، اقدامات احتیاطی را افزایش دهند و از بیرون رفتن خودداری کنند.»

منبع: سی ان ان

مترجم: اطلاعات روز

داکتر عبدالله عبدالله در تازه ترین اظهارات خود محمد اشرف غنی را رئیس جمهور پیشین افغانستان خطاب کرده است.

غنی و محب الله محب مشاور امنیت ملی و فضلی رئیس اداره امور امروز افغانستان را به مقصد نامعلومی ترک کردند. این شرایط سبب شد طالبان به تشکیل امارت اسلامی خود امیدوارتر شوند.

این گروه اعلام کرد از ارگ ریاست جمهوری امارت اسلامی خود را اعلام می کنند.

منابع دیپلماتیک به خبرگزاری فرانسه گفته‌اند، پس از آن‌که امریکا و بریتانیا از تصمیم خود برای اعزام نیرو به افغانستان خبر دادند، ناتو نشست فوری را درباره افغانستان برگزار می‌کند.

این نشست قرار است روز جمعه، بیست‌ودوم اسد، برگزار شود.

ینس استولتنبرگ، دبیر کل ناتو یا پیمان اتلانتیک شمالی، در این نشست با نمایندگان ۳۰ کشور از متحدان ناتو گفت‌وگو خواهد کرد. منابع گفته‌اند احتمال دارد محور گفت‌وگوهای این نشست، برنامه‌ریزی برای تخلیه افغانستان باشد.

 به قول منابع، در این نشست در مورد این که چه اقداماتی در افغانستان انجام شود، بحث خواهد شد.

ناتو می‌گوید وضعیت افغانستان را از نزدیک زیر نظر دارد.

منابع ناتو هم‌چنان گفته‌اند به حضور دیپلماتیک خود در افغانستان ادامه می‌دهند.

این در حالی است که طالبان مراکز ۱۸ ولایت کشور را تصرف کرده‌اند.

دولت افغانستان در آخرین نشست امنیتی که به ریاست محمداشرف غنی، رییس جمهور، برگزار شد، فیصله کرده است در برابر طالبان بجنگد و از مقاومت ملی حمایت کند.

خانم عادلی در گفت و گو با سناتور آمریکایی پُل گروو ( Paul Grove)  از وی خواست تا واقعیت های تلخ امروز افغانستان را با مقامات و تصمیم گیرندگان آمریکایی شریک سازد.

معین وزارت عدلیه تاکید کرد دستاوردهای دو دهه افغانستان، متاسفانه، به اساس محاسبه غلط همکاران بین المللی و مشروعیت بخشی به طالبان، در حال نابود شدن است.

داکتر عادلی افزود  بعد از موافقت نامه آمریکا با طالبان و رهایی ۵۰۰۰ هزار زندانی طالب که در اثر فشار های بیرونی صورت گرفت، طالبان قدرت و روحیه ی بیشتر یافتند تیرباران کردن اسرای جنگی توسط طالبان و‌ دیگر جنایات آنان در مناطق تحت تصرفشان، نشانگر رویکرد خشن و غیر انسانی آنهاست.

وی تاکید کرد در صفوف طالبان، وجود افسران و‌ جنگجویان پاکستانی، بیانگر مداخله آشکار ISI در امور جنگ و صلح افغانستان است. زیر بناها و تاسیسات عامه که ساخت و بازسازی آنها هزینه و زمان زیادی را در برگرفته است، به شدت در معرض تخریب هستند.

 خانم عادلی افزود بیشتر از میلیون ها نفر به خاطر جنگ و خشونت های طالبان آواره و مهاجر شده اند.

معین وزارت عدلیه در بخش دیگری از گفت و گو با سناتور امریکایی تاکید کرد بسیاری از فعالین مدنی، مدافعین حقوق بشر و خبرنگاران بدلیل حفظ جان خود، سکوت را نسبت به بیان حقایق ترجیح داده اند و وضعیت آزادی بیان از این منظر، به شدت آسیب دیده است.

 آلمان اعلام کرد اگر قوانین شریعت اسلامی در افغانستان اجرایی شوند دیگر به این کشور کمک مالی نخواهد کرد.

به نقل از رویترز، هایکو ماس وزیر خارجه آلمان گفت: اگر طالبان در افغانستان به قدرت برسد و قوانین مربوط به شریعت اسلامی در این کشور اجرایی شود، برلین دیگر هیچ کمکی به کابل نخواهد کرد.

وزیر خارجه آلمان در گفتگو با شبکه تلویزیونی ZDF گفت: ما سالیانه ۴۳۰ میلیون یورو به افغانستان کمک می‌کنیم؛ اگر طالبان در این کشور به قدرت برسد و بخواهد قوانین شریعت را در آن اجرایی کند دیگر حتی یک سِنت هم به این کشور کمک نخواهیم کرد.

تهدید وزیر خارجه آلمان درحالی بیان می‌شود که طالبان ۸ مرکز ولایت را در افغانستان به تصرف خود درآورده و طبق برآورد سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا سیا تا سه ماه دیگر به کابل خواهد رسید.

از چند ماه بدین‌سو گروه طالبان در بخش‌هایی از افغانستان در حال پیشروی است و توانسته‌اند با راه‌اندازی عملیات خونین، بیش‌ از نیمی از خاک افغانستان را اشغال کنند. اکنون پرسش اساسی این است که کدام علل و عواملی در کار است که این گروه در سال‌های اخیر و به‌ویژه در چند ماه گذشته، پیشرفت زیادی در میدان جنگ داشته‌اند.

داکتر صمیم شمسی، آگاه امور سیاسی، در گفت و گو با خبرگزاری رها معتقد است چندین عامل مختلف باعث شده طالبان در این اواخر پیشروی‌هایی در میدان جنگ داشته باشند.

«حکومت افغانستان به صورت درست و منسجم نخواسته است طالبان را سرکوب کند؛ چنانچه اگر اراده جدی و قطعی حکومت وجود می‌داشت این گروه تا این حد پیشروی نداشتند. مثلا در روزهای اخیر که حکومت به شدت می‌خواهد از ولایت‌ها/استان‌ها دفاع کند شما می بینید که حدود 10 ولسوالی/شهرستان را از طالبان پس گرفته و مانع پیشروی‌های این گروه شده‌ است. بنابراین، دیده می‌شود که در بدنه‌ی نظام هم قبلا اراده جدی برای سرکوب هراس‌افکنان وجود نداشته است.»

آقای شمسی با اشاره به ضعف مدیریت جنگ در برابر طالبان، می‌افزاید: «حکومت افغانستان در پنج سال اخیر نزدیک به 3 هزار از نظامیان کارکشته، متخصص و متعهد که تجارب و شایستگی لازم را داشتند تحت عنوان پایان دوره خدمت (تقاعد/بازنشستگی) از کار برکنار کرد و امروزه جای این گونه افراد با تجربه و آب دیده در میدان جنگ و امنیت افغانستان خالی احساس می‌شود.

«متاسفانه اشخاصی را که در بخش‌های مهم و کلیدی وزارت‌خانه‌های دفاع و داخله انتخاب کردند کسانی بودند که یک روز تجربه نظامی نداشتند و فاقد تخصص، تجربه و تعهد وطنی بودند و همین هم در امر مدیریت بحران و وضع جنگی خیلی کلیدی و تاثیرگذار به شمار می‌رود.»

وی همچنان با انتقاد از عملکردهای پاکستان در قبال افغانستان، می‌گوید حمایت اسلام‌آباد و «پنجابی‌ها» و سایر حامیان خارجی آن (چچنی، قزاقستانی، تاجیکستانی و…) در پیشبرد ماشین جنگی و «جنایت» طالبان تاثیر داشته است.

این تحلیلگر مسایل سیاسی افغانستان همچنان بی‌کاری و فقر مادی و فرهنگی را نیز عامل عمده جنگ کنونی افغانستان دانسته، می‌گوید: «پشتون‌ها متاسفانه همه‌ی شان به نحوی به طالبان نزدیک‌اند و حکومت مرکزی هم به شکل درست نتوانسته زمینه‌ی کار و اشتغال و امنیت مردم را تامین کند که این هم به نوبه خود باعث شده طالبان از میان بخشی از مردم و به ویژه قومیت محترم «پشتون» سربازگیری کند.

آقای شمسی در ادامه افزود: «طالبان نمی‌توانند از راه نظامی و زور قدرت را در افغانستان به دست گیرند، زیرا این گروه نه حمایت جامعه جهانی را با خود دارد و نه هم کشورهای تاثیرگذار در جهان و منطقه، طرفدار حاکمیت این گروه هستند.»

«طالبان به تنهایی قادر به اعمال حکومت در افغانستان نیست، این را حتی آمریکا و اتحادیه اروپا هم نمی پذیرد چون این گروه افراطی عمل می‌کند و بنیادگرا ست، فراموش نکنیم که طالبان در داخل افغانستان هم با موج مخالفت‌ها و خیزش‌های مردمی مواجه است که مانع جدی و تعیین‌کننده بر سر راه آنان خواهد بود.»

وی بازگشت امارت اسلامی طالبان را «ناممکن» می‌داند و تاکید می‌کند: «اگر فکر کنیم طالبان همانند بیست و چند سال پیش دوباره قدرت را به دست می‌گیرند، این امکان ندارد، زیرا حمایت جهانی و منطقه‌ای از آن صورت نخواهد گرفت، چنانچه دو هفته پیش ایالات متحده و ناتو نیز روی این اصل تاکید داشتند و گفتند ما نظامی را که در افغانستان با تفنگ به قدرت برسد، به رسمیت نخواهیم شناخت.

آقای شمسی معتقد است هم‌اکنون مرحله شدت جنگ در کشور است و انتظار می‌رود در آینده نزدیک اوضاع بهتر شود و تغییرات مثبتی در اوضاع کشور اتفاق بیفتد. به باور وی، به‌منظور خروج از وضعیت فعلی، شاید «حکومت توافقی» به وجود بیاید و با تعدیل قانون اساسی، راه برای استقرار آن هموار شود.

با این حال، افغانستان هم‌اکنون روزهای دشوار و خونینی را تجربه می‌کند. مردم نگران در بحران و ناامنی دست و پا می‌زنند و هر کدام رویای صلح و امنیت را در سر دارند؛ رویایی که معلوم نیست چه وقت به واقعیت برسد!

واقع این است که جنگ کار بازو است و بازو از دل نیرو می‌گیرد. اگر دل و بازو کار نکرد، ذوالفقار علی آهن‌پاره  ای بیش نیست. امکانات داریم اما دل و بازوی کسی کار نمی‌کند. رهبری اعلای قوای مسلح حس وفاداری و فداکاری را در این نیروها کشته است. جسم هیچ سربازی را دشمن نمی‌کشد مگر اینکه حس وفاداری او را قبلا رهبرش کشته باشد. چه کسی حاضر است برای دستان ناپاک، نظام فاسد و فسادپرور و تداوم بدخویی و شناعت جان خود را فدا کند؟ این محاسبه عقلانی که همه در یک کشتی سوار هستیم جواب نمی‌دهد. دل یاری نمی‌کند زیرا گرچه گوش سخنان شیک و زیبا شنیده، اما چشم واقعیت‌های خوفناک دیده است.

گوش دفاع از جمهوریت می‌شنود، اما چشم مصداق آن را در سیمای وحیدعمر می‌بیند، در سهمیه بندی کانکور می‌بیند، در بدخویی و نفرت و دروغ و انحصار همه جانبه فساد می‌بیند، در عزل و نصب‌های بی‌جا و تصفیه‌حساب‌های قومی می‌بیند. این واقعیت‌های شوم مستقیم از چشم به قلب رخنه می‌کند، حساب و کتاب‌های عقلانی را بر هم می‌زند و دل را از کار می‌اندازد، شور و اشتیاق را نابود می‌کند و حس وفاداری و فداکاری را بیهوده جلوه می‌دهد. “بلای تن دل اندوهگین است”. دریغ که نفرت و فساد جمهوریت ما را از درون پوسانده و کشتیبان خود راه و رسم منزل‌ها نمی‌داند و در پیچ و شکن امواج از نعمت تدبیر و صبوری بی‌بهره است.

ساده دلانه فکر می‌کند که بدخویی شوکت است، تعصب اقتدار است و کین و نفرت یگانه مایه بقا. ما را خصم درون قبلا کشته است که این‌سان در برابر خصم برون زار و زبون شده‌ایم. و این نکبت و زبونی از فساد و تعصبی که در بالا خانه دارد، آمده است: ماهی از سر گنده گردد نه ز دم.

وای به حال درماندگان و بیان درماندگی چه‌قدر تلخ و دردناک است.

علی امیری

رییس جمهور اشرف غنی امروز یکشنبه(۱۷ اسد) با استاد عبدالرب رسول سیاف رهبر جهادی در ارگ ملاقات کرد.
در این دیدار، علاوه بر بحث روی وضعیت عمومی امنیتی کشور، استاد سیاف حمایت قاطع خود را از نظام و نیروهای امنیتی کشور اعلان کرد.
در این دیدار علاوه بر بحث روی وضعیت عمومی امنیتی کشور، استاد عبدالرب رسول سیاف حمایت قاطع خویش را از نظام، اجماع سیاسی، نیروهای امنیتی و دفاعی، منافع علیای کشور و ارزش‌های دو دهۀ پیسین ابراز نمود.
گفتنی است رییس جمهور دیدار جداگانه‌ای با محمد کریم خلیلی رهبر حزب وحدت اسلامی داشته و روی وضعیت عمومی امنیتی کشور رایزنی کرده است.

مذاکرات صلح دوحه قطر که از ابتدا بین امریکا و طالبان پشت درهای بسته و با در حاشیه قرار دادن دولت افغانستان چندین دوره برگزار شد سرانجام با امضای توافق نامه صلح امریکا و طالبان منجر شد. یکی از مفاد این توافق نامه خروج کامل سربازان امریکایی از افغانستان در ازای تعهد طالبان به قطع ارتباط با شبکه های تروریستی از جمله القاعده و آغاز مذاکرات مستقیم با دولت افغانستان بود.

در این راستا هیات مذاکره کننده حکومت افغانستان به دوحه رفت و علی رغم چندین مذاکره با هیات طالبان در عمل نتیجه ملموسی حاصل نشد. 

پروسه خروج نیروهای امریکایی از افغانستان اکنون در حال تکمیل شدن است اما حملات تهاجمی طالبان برای تصرف مناطق و جغرافیای حداکثری شدت یافته است.

در چنین وضعیتی، رئیس جمهور غنی اما با حضور در نشست مشترک پارلمان چند روز پیش در یک چرخش ناگهانی از مردم خواست برای مقابله با طالبان به پا خیزند. وی همچنین از یک برنامه شش ماهه برای تغییر وضعیت جنگ و حمایت از خیزش های مردمی خبر داد.

حبیب الرحمان پدرام، نماینده مردم هرات در پارلمان افغانستان، در گفت و گو با خبرگزاری رها و در ارتباط با موضع تازه رئیس جمهور غنی می گوید حمایت های مردمی در قالب بسیج ملی از نیروهای امنیتی و دفاعی افغانستان اوضاع جنگی را به نفع جمهوریت تغییر خواهد داد.

آقای پدرام اما این تغییر را به صداقت غنی و حکومتش در عمل مشروط می داند.

وی می گوید:«غنی و حکومت باید صداقت خود را در آنچه در پارلمان مطرح کرد نشان دهد. تنها با شعار دادن نمی شود تغییر ایجاد کرد. گذشت زمان نشان خواهد داد غنی و حکومت چقدر برای اثبات گفته خود در پارلمان گام های عملی بر می دارد.»

خروج امریکا و افت روحیه نیروهای امنیتی افغان

نیروهای امنیتی و دفاعی افغانستان متشکل از اردو و پلیس ملی طی دو دهه گذشته از سوی امریکا و ناتو تمویل و تجهیز شده اند. براساس آمار اکنون نزدیک به سیصدوپنچاه هزار نیرو در قالب نیروهای امنیتی و به ویژه ارتش افغانستان حضور دارند. با خروج نیروهای امریکا و ناتو از افغانستان امید می رفت ارتش افغانستان بتواند در مقابل حملات تهاجمی طالبان از مناطق دفاع کند که این طور نشد.

حبیب الرحمان پدرام در این مورد می گویدحضور هیچ قوت و کشور خارجی در یک کشور دیگر دلیل ایجاد ثبات و یک دولت قوی نمی شود. مشکل اصلی این است که حکومت های افغانستان در بیست سال گذشته هرگز نتوانستند پایگاه لازم را در بین مردم ایجاد کنند. ارتش و نیروهای امنیتی و دفاعی افغانستان اما طی سال های گذشته توانسته است از تمامیت ارضی افغانستان دفاع کند و اوضاع امنیتی را کنترل نماید. مشکل اما از خروج ناگهانی نیروهای امریکایی و ناتو از افغانستان نشأت می گیرد.

با خروج امریکا و ناتو از افغانستان یک موج تبلیغاتی به راه افتاد. این موج تبلیغاتی پس لرزه هایی ایجاد کرد. ارتش افغانستان و نیروهای امنیتی و دفاعی آن تحت تاثیر همین پس لرزه ها قرار گرفت.

طالبان به دنبال احیای امارت اسلامی خود هستند

طالبان سال هاست که ندای جهاد علیه کفار و خارجی های اشغالگر در افغانستان سر داده اند و با توسل به همین شعار جنگ کشنده خود را توجیه کرده اند. اکنون که امریکا، انگلیس، ناتو و نیروهای غربی افغانستان را ترک کرده اند پس طالبان هم می بایست بهانه ای برای جنگ نداشته باشند و صلح کنند.

نماینده مردم هرات در پارلمان اما در این مورد معتقد است طالبان هرگز به دنبال صلح نیستند و از راه جنگ به دنبال تحمیل خواسته های خود و احیای امارت اسلامی در افغانستان می باشند.

حبیب الرحمان پدرام تاکید می کند اینکه طالبان با تشدید جنگ به دنبال تصاحب مناطق حداکثری هستند نیت این گروه برای رسیدن به قدرت از راه نظامی را اثبات می کند. با در اختیار داشتن مناطق حداکثری طالبان از سویی می توانند قدرت چانه زنی خود در میز مذاکره را  افزایش دهند.  

عده‌ای کمر بسته‌اند که خط نفاق را در جامعه و میان مردم گسترش دهند. ادبیات سفسطه آلود این افراد عبارتند از:

۱. رعایت بی‌طرفی تا روشن شدن وضعیت جنگ؛ ولی این افراد توجه ندارند که در همه جا این طالبان بوده‌اند که در ابتدا وارد مناطق شده و مردم را در سر دو راهی مقاومت و تن دادن به ذلت و بیعت ننگین قرار داده‌اند. واضح است که دفاع حق هر انسانی است. هیچ کسی نمی‌تواند مردم را از دفاع منع کند.

۲. طالبان مردم عادی را کاری ندارند؛ به فراموشی می‌زنند که در سال‌های اخیر از سوی طالبان به صورت مستقیم و غیر مستقیم در حدود سی و یک حمله انتحاری بر مردم عادی انجام شده است. برای مثال هنوز داغ شهدای مکتب سیدالشهدا زنده است. مگر فراموش کرده ایم که طالبان در دره میدان چقدر از مردم عادی قربانی گرفتند. گناه اون دختر خرد سال بامیانی که با فامیلش در خزان سال قبل، در یک تونیس شهید شدند چه بود؟ مگر عروس و داماد را در فیروز کوه تیرباران نکردند؟ خاطره تلخ به شهادت رساندن کارگران هزاره در ننگرهار و معدن کاران در بغلان هنوز در بخش خودآگاه ذهن جامعه حضور دارد. همین چند روز قبل مناطق مسکونی مردم عادی را در ولسوالی پاتو به آتش کشیدند و خودشان را آواره نمودند.

۳. نادیده گرفتن گستره جنگ و خصلت اندام وارگی جامعه؛ طالب در یک جبهه نمی‌جنگد. بر فرض محال مناطق مرکزی بی‌طرف بماند، ولی مناطق دیگر چه؟ طالبان تفکیک نمی‌کنند. علاوه بر آن باید توجه داشت که جامعه مثل ارگانیزم زنده است که بخش‌های آن به همدیگر مرتبط است. مناطق مرکزی در صورت در آسایش می‌ماند که مناطق دیگر در امن و آرامی باشد و الا هزینه جنگ بر همه تحمیل می‌شود. وقتی بندری بسته می‌شود، مواد خوراکی برای همه گران می‌شود. نه برای آن‌های که با طالب در جنگند. سرنوشت همه به یکدیگر گره خورده است. اگر خراب کار کشتی را سوراخ کرد همه غرق می‌شود؛ حتی کسی که جایش سالم است.

۴. تقلیل جنگ به جنگ رهبری حکومت و طالبان؛ پس این جنگ ربطی به ما ندارد. چشم‌های خود را به روی این حقیقت بسته می‌کنند که طالبان با اصل نظام، دستاوردها و ارزش‌های دنیای جدید مبارزه می‌کنند. آن‌ها به دنبال پوشاندن قبای تنگ شریعت خود تفسیر بر اندام جامعه متحول و پویای حال اند. علاوه بر آن جنگ با حکومت نیز دلیل نمی‌شود که ما سکوت کنیم و گوشه گیری.

۵. اراده بر جنگ نیست؛ اگر اراده نباشد، پس چه کسانی در مقابل طالبان مقاومت می‌کنند. با وارد ساختن ضربات سنگین حداقل جلو پیشروی طالبان گرفته شده است. در روزهای آینده شاهد تحولات خوبی خواهیم بود. بدون شک طالبان از خلا استفاده کرد و مناطقی را گرفت. سروسامان دادن و باز تجدید جبهات زمان لازم دارد. محدودیت‌ها را نباید فراموش کرد. در اکثر ولایات جنگ است. این امر سبب می‌شود که کمک‌ها به موقع آنگونه که میل داریم نرسد. تنظیم مسائل جنگی زمان لازم دارد، همانگونه که یک مسافرت کوتا و نزدیک به تدارکات خاص خود محتاج است.

۶. طالبان تغییر کرده‌اند؛ موقف طالبان در مورد مسائل بنیادی جامعه ما هیچ تغییری نکرده است. رفتارهای آن‌ها از دوحه تا جبهات جنگ گواه این حقیقت است. دیدگاه شان را هم باربار بی‌پرده بیان داشته‌اند.

۷. هیچ سازش و توافق پشت پرده نیز وجود ندارد. نه پنجاه پنجاه و نه هفتاد و سی. همه چیز در میدان و گفتگوهای صلح تعیین می‌شود.

دکتر امان فصیحی

معاون اول ریاست جمهوری امروز یکشنبه(۶سرطان) در فیسبوکش نوشت در سفر اعضای هیئت دولت افغانستان به امریکا، چند هدف اساسی، مورد بحث قرار گرفت.
او نوشت یکی از این موضوعات مورد بحث، توضیح نقش منطقه در افغانستان پسا خروج بود که گفتمان اقتصادمحور در ارتباط به افغانستان در منطقه شکل گرفته است.
صالح نوشت کشورهای منطقه به جز یک کشور همه خواستار تحکیم روابط و مناسبات در حرف و عمل با جمهوری اسلامی افغانستان هستند. گسترش روابط تجارتی افغانستان با آسیای میانه و ایران ثابت ساخت افغانستان سبد خیرات نیست، بلکه می‌تواند منبع درآمد برای همسایه‌ها باشد.
او افزود نظر ما در ارتباط به نقش جمهوری اسلامی پاکستان نیز وضاحت داشت. اسلام آباد به عنوان میزبان طالبان از روز زایش تا امروز می‌تواند نقش قابل لمس در صلح بازی کند و بدین سان به دوست قابل باور ملت افغانستان تبدیل گردد. گزینه دیگر که برای ابد در دور صفر و هیچ خواهد چرخید این است که آن‌ها به سیاست کنونی خویش ادامه دهند و ادامه سیاست کنونی، یعنی در حرف با جمهوریت در عمل با طالبان هم برای ما و هم برای خودشان چیزی به جز از دست و پا زدن در لجن زار بی‌اعتمادی نخواهد بود.
وی گفت سیاست انکار و بازی با الفاظ قناعت‌بخش نیست.
صالح تاکید کرد: گروه طالبان هیچ امکان ندارد بر افغانستان چیره گردد. قمیت همسویی با طالبان بسیار سنگین خواهد بود. وضعیت فرق کرده است. امروز نه تنها ما، بلکه وجدان های بیدار در پارلمان پاکستان سیاست کشتار در افغانستان را توسط گروه آلت دست صفت طالبان محکوم می‌نمایند.
گفتنی است هیئت افغانستان به رهبری رییس جمهور غنی در یک سفر دو روزه به ایالات متحده امریکا رفت و با مقامات آن کشور دیدار داشت.

در شبکه مجازی و یک کانال ویژه مباحث سیاسی، کارشناسان ایرانی و افغانستانی عضویت دارند و نظرات خود در مورد اوضاع کنونی افغانستان را به اشتراک می گذارند و در برخی موارد گفت و گوهای مطرح شده و واکنش ها به نظریات مختلف بسیار داغ و حساس پیش می رود.

در این کانال، یک کارشناس ایرانی به نام «سید حسام رضوی» در تازه ترین مورد برداشت خود از اوضاع کنونی افغانستان به ویژه طالبان را مطرح کرده است که با واکنش برخی از کارشناسان افغانستانی روبرو شده است.

حجت الاسلام و المسلمین سلطان حسین فهیمی بزرگمهر، کارشناس ارشد مسائل سیاسی و دینی، استاد و از فعالان فرهنگی و مدنی، که خود عضو این گروه در شبکه مجازی می باشد از جمله کسانی ست که به اظهارات سید حسام رضوی واکنش نشان داده است.

آقای فهیمی بزرگمهر می گوید:«متاسفانه تحلیل برخی از کارشناسان ایرانی در مورد افغانستان و حتی مهاجرین افغانستانی مقیم ایران سطحی و ناقص بوده است.»   

مهاجرین در بیشتر کشورهای دنیا هم اکنون تبدیل به یک فرصت و نیروی کار مفید شده است اما متاسفانه در ایران برخی کارشناسان همیشه به مهاجرین به چشم یک چالش ومعضل نگاه کرده اند و همین امر سبب شده مهاجرینی که بیش از بیست سال است درایران زندگی می کند همیشه دل شکسته ودل خور و در برخی موارد عقده مند باشند. در یک زمانی 5 وزیرکابینه دولت افغانستان تحصیل کرده ایران و از مهاجرین بودند ولی نسبت به ایران بدبین بودند.  

الان هم کارشناسانی مانند سید حسام رضوی اشتباه راه بردی می کنند اگرچه ادعای مطالعه میدانی دارند.  ایشان درحقیقت نه طالب رامی شناسد و نه عقاید طالب را  و نه فرهنگ نسبتا پیچیده بقیه مردم افغانستان را.  

به همین خاطراست که پاکستانی که نسبت به افغانستان 2 تا نسبت دارد: «قوم مشترک پشتون و مرزطولانی بیش از2 هزارکیلو متر» نسبت به جمهوری اسلامی ایران که هفت نقطه مشترک مهم: «تاریخ مشترک، قومیت مشترک، شیعیان فراوان مشترک، عقایدمشترک، 1900 کیلومترمرزمشترک، زبان مشترک و فرهنگ مشترک» دارد از نظر برخی افغانستانی ها بازهم سیاست موفق تری نسبت به افغانستان و مهاجرین افغانستانی داشته باشد.  

یک تفاوتش همین کارشناسان و برداشت های ناصواب و دور از واقعیتهای آنها نسبت به مردم افغانستان است.

اگرزمانی طالبان «مذهب شیعه جعفری رابه رسمیت شناختند، فارسی زبان ها را بر اساس نفوس شان در امارت اسلامی حق دادند،  شیعیان را طبق نفوس شان در امارت شریک کردند، دست از کشتار روزمره مردم شیعه در راه های عبور و مروربرداشتند، زبان فارسی دری را به عنوان یکی از زبان های رسمی امارت قبول کردند، قدرت وحاکمیت رامورثی نکردند تا مختص یک قوم باشد، اگر از اقوام غیرپشتون هم به ریاست و رهبری طالبان رسیدند، اگرازپاکستان جدا ومستقل شدند، اگرگفتند در پشت تاسیس و به وجود آمدن و شکل گرفتن طالبان پاکستان، عربستان و آمریکا نبوده( به گفته بی نظیر بوتو طالبان طرح مشترک آمریکا، عربستان و پاکستان بوده است)، اگرثابت کردند یعنی عملا نشان دادند که به گفته سید حسام رضوی عقاید حنفی دارند نه سلفی وهابی و اگر از تحجر، تکبر، کشتار انحصارقومی و زبانی و اینکه فقط آنهاست که به بهشت می روند دست برداشتند و به یک عقلانیت و انسانیت کامل ازنظرعملکرد رسیدند» آنگاه می توان مدعی شد طالبان تغییر کرده اند و می توان با آنها سر یک سفره سیاست و شراکت در قدرت نشست.

حکومت فاسد سبب قدرت گرفتن طالب شده است  

استاد فهیمی بزرگمر در بخش دیگر از واکنش به اظهارات کارشناس ایرانی در مورد طالبان می نویسد:«متاسفانه دولت افغانستان جزء فاسدترین دولت ها در دنیاست، این حکومت که تنها با 10 درصد آراء مردم به قدرت رسیده، برکل مردم حکومت می کند آنهم با تعصب قومی و نژادی. این حکومت رشوه خوارترین دولت دنیا شناخته شده و متاسفانه یک دلیلی که طالب زورگرفته همین هست که دولت تصمیم جنگ و مقابله با طالب را ندارد چون از قوم خودش است.  

از سویی هم همین فساد و رشوه خوری بهانه دست طالب داده است.

جمهوریت بهتر از امارت است

استاد فهیمی بزرگمهر در ادامه واکنش به اظهارات کارشناس ایرانی در مورد طالبان امارت اسلامی را با حکومت جمهوری اسلامی افغانستان مقایسه کرده تاکید می کند:«حکومت کنونی افغانستان اگرچه غرق در فساد و تبعیض و تعصب است اما چون بر مبنای جمهوری و آراء مردم شکل گرفته بهتر از امارت اسلامی طالبان است. حکومت به کچالو(سیب زمینی) شباهت دارد که پوست خراب دارد اما مغزش سالم است.»

جمهوریت را نباید دور انداخت و به امارت دلخوش کرد.

مردم با حمایت از جمهوریت و استفاده از ظرفیت ها و توانایی ها و فرصت های موجود می توانند آینده ای ایده آل برای خود و افغانستان رقم بزنند.

به عقیده فهیمی بزرگمهر طالبان باید بدانند که مردم افغانستان هنوز ظرفیت ها و توانایی هایی دارند که می تواند طالب را از رسیدن به قدرت از طریق زور ناامید کند. مواردی چون «قابل تعدیل بودن حکومت کنونی، عدم توانایی طالبان در مقابله با شیعیان، رسمی بودن مذهب شیعه در افغانستان، شراکت غیرپشتون درقدرت و عدم ظلم بر اقوام غیرپشتون، کنار رفتن غنی از راه انتخابات، آزادی عمل برای کار خوب(اینکه خوب کار نمی شود مقصر خود ما و رهبران ماست)، توانایی مردم در تغییر قدرت(اگرچه الان بد عمل می شود اما می توان در آینده انتخابات را عادلانه و قانونمند ساخت)، فعالیت تمام اقوام به ویژه اقوم غیر پشتون دربسیاری از دانشگاه ها، مشاغل دولتی، امتحانات مدارس، کنکور، مجوزهای شخصی ازقبیل حوزات علمیه و دانشگاه های خصوص، رادیو، تلویزیون های شخصی، شرکت های تجاری خصوصی» همه و همه ما و افغانستان را به اصلاحات بهتر در آینده امیدوار می سازد.

با در نظرداشت وضعیت کنونی افغانستان حکومت امارت اسلامی طالبان که یک قوم متعصب و متحجر، متکبر و واپس گرا، زورگو، قصاب خون ریز و انحصارطلب است هرگز نمی تواند به قدرت از راه زور فکر کند. در چنین حکومتی امکان آزادی بیان و عقیده و تبلیغ آزادنه برای پیروان مذاهب مختلف بدون شک معنایی نخواهد داشت و امکان تغییر قدرت صفر است.

 فهیمی بزرگمر در بخش پایانی واکنش به اظهارات سید حسام رضوی تاکید می کند توجه به نکات فوق در مورد افغانستان و مردمش و نیز طالبان می تواند به یک شناخت کامل منجر شده زمینه تصامیم خردمندانه را فراهم سازد.

شورای امنیت سازمان ملل متحد در نشستی وضعیت امنیتی افغانستان را بررسی کرد. این نشست شام روز سه‌شنبه، یکم سرطان، برگزار شد.

وزارت امور خارجه با نشر خبرنامه‌ای اعلام کرد اعضای شورای امنیت سازمان ملل متحد در این نشست تأکید کرده‌اند که امارت طالبان قابل پذیرش نیست و جامعه بین‌المللی از برگشت آن حمایت نمی‌کند.

نماینده‌گان امریکا، بریتانیا، استونیا، نماینده ویژه دبیر کل سازمان ملل متحد برای افغانستان و محمدحنیف اتمر، وزیر امور خارجه، در این نشست سخنرانی کرده‌اند.

طبق اعلام وزارت خارجه، اعضای شورای امنیت سازمان ملل متحد حملات اخیر بر مکاتب، کارمندان ماین پاکی در بغلان و غیرنظامیان در افغانستان را به شدت محکوم کرده‌اند.

شورای امنیت سازمان ملل در این نشست حمایت صریح خود را از دولت و نیروهای امنیتی و دفاعی افغانستان و نیز حفظ دست‌آوردهای دو دهه گذشته اعلام کرده است.

دیبرا لاینز، نماینده فرستاده ویژه سازمان ملل برای افغانستان، در نشست شورای امنیت این سازمان گفته است: «انعطاف‌پذیری افغانستان به شدت در حال آزمایش است و لغزش به سمت برخی از سناریوهای وخیم غیرقابل انکار است.»

لاینز به این شورا هشدار داد آن‌چه که در افغانستان اتفاق می‌افتد، پیامدهای جهانی دارد و شورای امنیت سازمان ملل باید از شرایط در این کشور آگاهی کامل داشته باشد.

او از کشورهای عضو این شورا خواست که به گونه سخاوت‌مندانه به افغانستان کمک‌های بشردوستانه را فراهم کنند.

نماینده ویژه سازمان ملل برای افغانستان در نشست شورای امنیت افزود: «من به مردم افغانستان اطمینان دادم که سازمان ملل متحد آن‌ها را رها نخواهد کرد و به کار خود ادامه می‌دهد.»

در همین حال، محمد حنیف اتمر، وزیر امور خارجه کشور، در این نشست گفت که با آغاز خروج نیروهای امریکایی از افغانستان گروه طالبان به خشونت‌ها افزوده‌اند.

به گفته اتمر، طالبان رابطه شان با گروه‌های تروریستی را قطع نکرده و از ماه‌ها به این سو در مذاکرات معنادار صلح نیز اشتراک نکرده‌اند.

اعضای شورای امنیت سازمان ملل در این نشست بر از سرگیری مذاکرات معنادار که به آتش‌بس و صلح دایمی منتج شود، تاکید کردند.

مذاکرات صلح از همان ابتدای طرح تاکنون با موفقیت خاصی همراه نبوده است و در شرایط کنونی که طالبان احساس می کند امریکا را در افغانستان شکست داده است و سفرهای دیپلماتیک این گروه به کشورهای مختلف افزایش یافته و طالبان خود را در قاموس یک دولت در افغانستان مطرح می کنند، صلح با این گروه سخت تر از گذشته شده است.

با افزایش حملات تهاجمی طالبان و تصرف مناطق و ولسوای های بیشتر از سوی این گروه و ناتوانی نیروهای امنیتی و دفاعی افغانستان در دفع این حملات و بازپس گیری مناطق از دست رفته آینده افغانستان هرچه بیشتر در ابهام و تاریکی فرو می رود و کشورهای همسایه از جمله پاکستان با نگرانی بزرگ در مورد موج عظیم مهاجرین و پناهجویان افغان می بایست منتظر اوضاع وخیم تر باشند.

طالبان افغانستان در روزهای اخیر به میدان هوایی قندهار حمله راکتی انجام دادند و به طور گسترده به شهر هرات در حوزه غرب افغانستان یورش بردند. رئیس جمهور اشرف غنی با لحنی آکنده از عصبانیت اوضاع جنگی و شرایط وخیم کنونی افغانستان را به ایالات متحده امریکا نسبت داده آن را نتیجه خروج ناگهانی امریکا از این کشور دانسته است. با بدتر شدن اوضاع و تشدید جنگ در افغانستان، کشورهای همسایه خود را مهیای مواجهه با سیل عظیم مهاجرینی می کند که از افغانستان می گریزند.  

معید یوسف، مشاور امنیت ملی پاکستان، طی سخنانی در واشنگتن گفت پاکستان دیگر ظرفیت پذیرش مهاجرین و پناهجویان تازه افغانستانی را ندارد و مناطقی امنی در داخل خاک خود افغانستان برای جابه جا کردن فراریان جنگ و مهاجرین افغان می بایست در نظر گرفته شود و جامعه بین الملل باید در این مورد کمک نماید.

در بحبوحه اوضاع نامناسب امنیتی و فرار افغان ها از جنگ خانمان سوزی که به تازگی شدت یافته، مذاکرات صلح دوحه نیز قرار است وارد فاز تازه ای شود: در روزهای آینده کشورهای روسیه، چین، پاکستان و ایالات متحده امریکا، قرار است در چارچوب «تروئیکای گسترده» در دوحه گرد هم آیند تا راه حلی برای بحران افغانستان و ختم جنگ در این کشور بیابند.

این در حالی ست که مذاکرات صلح دوحه نزدیک به یک سال است با افت و خیز میان هیات های مذاکره کننده حکومت و طالبان در جریان است اما هیچ نتیجه ملموسی در پی نداشته است. طالبان همچنان بر پیش شرط های قبلی خود برای اعلام اتش بس تاکید دارد و حکومت نیز خواهان وادار کردن طالبان به احترام به ارزش هایی چون قانون اساسی، حقوق بشر، حقوق زنان و دستاوردهای هجده ساله می باشد. این وضعیت سبب شده مذاکرات صلح به بن بست کشیده شود.

پرواضح هست که تنها یک معجزه می تواند طالبان را وادار به توقف حملات و نشستن پای میز مذاکره با دولت افغانستان کند. بنابراین انتظارات از موفقیت مذاکرات صلح دوحه باید کم شود. مذاکرات صلح دوحه حکم مرگ و زندگی را دارد و رسیدن به یک راه حل سیاسی برای پایان جنگ در افغانستان هنوز با چالش روبروست. در صورت ناکامی مذکرات بین الافغانی در دوحه که به احتمال خیلی زیاد باید منتظر آن بود، گزینه های دیگری را برای ختم جنگ در افغانستان باید جست و جو کرد.

در صورت بروز چنین وضعیتی کشورهای منطقه در کم ترین اقدامی که می توانند انجام دهند می بایست اطمینان حاصل کنند که افغانستان باردیگر به پناهگاه امن گروه های تروریستی تبدیل نمی شود. طالبان براساس توافق نامه صلح دوحه که در بیست فبروری سال 2020 میلادی و در زمان ریاست جمهوری دونالد ترامپ با امریکا امضا کردند متعهد شدند ارتباط خود با گروه های تروریستی از جمله القاعده را قطه کنند. با توجه به شواهد موجود طالبان هنوز با القاعده ارتباط دارد و به تعهد خود عمل نکرده است. این احتمال وجود دارد که در مناطق تحت تصرف طالبان یک بار دیگر شاهد فعالیت و حضور گروه های تروریستی فراملی باشیم. کشورهای منطقه باید مانع تبدیل شدن افغانستان به پایگاه فعالیت گروه های تروریستی فراملی شوند. به طالبان باید تفهیم شود در صورت تکرار رویه گذشته خود و تحمیل نظام خشونت بار و تاریک قبلی در زمان امارت اسلامی خود به مردم و پناه دادن به گروه های تروریستی، کشورهای منطقه و قدرت های جهان ساکت نخواهند نشست و علیه طالبان اقدام خواهند کرد.

در ارتباط با موضوع مهاجرین و پناهجویان افغان که برای فرار از جنگ به پاکستان سرازیر می شوند هم باید گفت موضع دولت پاکستان عادلانه است. این کشور ظرفیت پذیرش از سیل تازه مهاجرین را ندارد. راه حل این است که پاکستان با سازمان ملل و دیگر نهادهای بین المللی و کشورهایی که در دهه های گذشته در امور افغانستان مداخله کرده اند همکاری کند و آوارگان جنگی را در مناطقی امن و به دور از درگیری در داخل خاک خود افغانستان پناه دهند و از آنها محافظت کنند.

در شرایط کنونی که جنگ و صلح به طور همزمان به عنوان دو گزینه جدی در افغانستان دنبال می شود به همان میزان که باید به موفقیت پروسه صلح امیدوار بود به همان اندازه هم باید طرف دیگر سکه را در نظر گرفت و با درنظرداشت احتمالات موجود از جمله سقوط دولت کابل و تسلط طالبان بر افغانستان از راه جنگ به جامعه جهانی گوشزد نمود آمادگی های خود را بگیرند.

ورود قدرت های منطقه از جمله چین و روسیه و ایران به ماجرای صلح افغانستان و تلاش این کشورها برای تماس مستقیم با طالبان جهت یافتن یک راه حل دیپلماتیک برای ختم جنگ در افغانستان همه و همه می تواند خبر خوشی باشد اما نباید فراموش کرد این تلاش ها زمانی نتیجه می دهد که صادقانه و تنها به خاطر برقراری صلح در افغانستان صورت گیرد، موضوعی که با توجه به منافع متضاد کشورهای منطقه و سهامداران در افغانستان تا این لحظه مشاهده نشده است.

آروین نوری

ستانکزی که در یک نشست آنلاین با نمایندگان سازمان ملل و اتحادیۀ اروپا سخن می‌زد، اما تأکید کرد حکومت ایتلافی راه حل بحران افغانستان نیست و باید یک نظام نیرومند متمرکز اسلامی در افغانستان روی کار آید.

او در این باره افزود: «پامارت اسلامی نظام ایتلافی را نمی‌خواهد؛ بلکه یک نظام متمرکز اسلامی نیاز است. نظامی‌که در آن هر شهروند افغان حق داشته باشد نه این‌که به چند نفر محدود شده باشد. نظامی که در آن حقوق هر تبعه افغان تأمین باشد.»

شیر محمد عباس ستانکزی در بخش دیگر از سخنانش گفت که برای سرعت بخشیدن به مذاکرات صلح نیاز جدی است تا هفت هزار زندانی طالبان آزاد و نام‌های رهبران طالبان از فهرست سیاه سازمان ملل حذف شوند: «یک عضو هیئت ما وقتی می‌‎خواهد برای مشوره پیش روسای ما یا نظامیان ما یا دیگر اعضای ما بروند روزها را در بر می‌گیرد و این باعث شده‌است که در روند صلح تأخیر بیاید و این روند زمان گیر شود.»

معاون هیئت مذاکرۀ کنندۀ طالبان در این نشست آنلاین، به نماینده‌گان سازمان ملل متحد و اتحادیۀ اروپا اطمینان داد که زنان افغان پس از صلح نیز می‌توانند در روند سیاسی دخیل باشند و آزادی بیان در چارچوب شریعت برای همه محفوظ است.

الیاس وحدت، والی پیشین پکتیکا دربارۀ این اظهارات ستانکزی گفت: «طالبان گپ‌های شان و عمل شان با هم فرق می‌کند. اگر طالبان می‌خواهند واقعأ نشان دهند که گپ‌های شان حقیقت دارد، واقعأ و به‌گونۀ حقیقی مذاکره کنند و آتش‌بس کنند.»

در همین حال، زلمی خلیل‌زاد، فرستادۀ ویژۀ امریکا برای صلح افغانستان، درتویترش نگاشته‌است که اگر طالبان صلح را انتخاب نکنند، امریکا در کنار افغانانی خواهد بود که برای سالم نگه داشتن جمهوری تلاش می‌کنند.

آقای خلیل‌زاد پس از سفرش به شماری از کشورهای منطقه، تأکید کرده‌است که اجماع جهانی و منطقه‌یی برای صلح افغانستان شکل گرفته‌است و طرف‌های درگیر در افغانستان باید از این فرصت استفاده کنند و به‌جنگ پایان دهندو

اما طالبان می‌گوید ختم بیست ساله در زمان کوتاه ناممکن است.

وی شب گذشته (جمعه، ۱۷ ثور) بیانیه‌ای از پایان آخرین سفرش در مورد صلح افغانستان خبر داد.

خلیلزاد در این سفر از قطر، کابل، ازبکستان، تاجیکستان و آلمان دیدن کرده است.

نماینده ویژه امریکا گفته است اجماع بین المللی بی نظیری برای صلح وجود دارد که «ریشه در حمایت از توافق با مذاکره، پایان دادن به خشونت و رد هرگونه تلاش برای تحمیل راه حل نظامی دارد».

او افزوده است این اجماع متوقف نخواهد شد و جهان همچنان در حمایت از افغانستان ثابت قدم است.

خلیلزاد تاکید کرده است رهبران افغانستان باید از این فرصت استفاده کرده و برای پایان دادن به جنگ ۴۰ ساله خود برای حل و فصل سیاسی مذاکره کنند.

وی افزوده اگر طالبان صلح و آینده‌ای مبتنی بر اجماع و سازش را انتخاب نکنند، «در این صورت ما در کنار افغان‌هایی که برای سالم نگه داشتن جمهوری تلاش می کنند ، خواهیم ایستاد. »

او همچنین تاکید کرده است «وحدت سیاسی جمهوری ضروری است».

این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که مذاکرات صلح میان دولت و طالبان متوقف است؛ اما جنگ با شدت خود در کشور جریان دارد.

نمایندگان کشورهای تروئیکا روز جمعه، ۱۰ ثور با نشر بیانیه‌ای هدف از این دیدارها را یافتن راه‌‌هایی برای حمایت از گفتگوهای صلح و کمک به طرفین برای رسیدن به یک توافق و آتش‌بس دایمی و جامع عنوان کرده‌اند.

در این بیانیه آمده‌است: «ما انتظار داریم که طالبان به تعهدات خود مبنی بر جلوگیری از استفادهٔ گروه‌ها و افراد تروریست از خاک افغانستان برای تهدید امنیت هر کشور دیگر، عمل کنند.»

نمایندگان کشورهای امریکا، روسیه، چین و پاکستان همچنین از بررسی تحریم‌های سازمان ملل متحد بر افراد طالبان حمایت کرده و گفته‌اند که کاهش خشونت و تلاش مداوم برای پیشبرد صلح از سوی طالبان در زمینه بررسی این تحریم‌ها تاثیر مثبتی خواهد گذاشت.

از سوی دیگر، هیات گفتگوکننده دولت نیز در اعلامیه‌ای گفته‌است که در این نشست روی روند صلح و نقش کشورهای منطقه در این روند بحث شده‌است.

نعیم وردک؛ سخنگوی دفتر سیاسی طالبان در قطر نیز در توییتی نوشته‌است: «طرفین در مورد روند صلح گفتگو و توافق کردند که کار در زمینهه حذف [نام اعضای گروه طالبان] از فهرست سیاه و فهرست تعزیرات ]سازمان ملل[ به گونه عملی آغاز شود.»

پیش از این هم کشورهای عضو تروئیکای گسترش‌یافته در پایان نشست مسکو با نشر اعلامیه‌ای گفته‌بودند که از احیای مجدد امارت طالبان در افغانستان حمایت نمی‌کنند.

این در حالی است که گفتگوهای صلح میان نمایندگان دولت و طالبان از مدتی به این‌سو متوقف است.

قرار بود نشست استانبول که مکمل این گفتگوها خوانده شده‌بود، در ۲۴ اپریل برای ۱۰ روز برگزار شود؛ اما مقامات ترکیه اعلام کردند که این نشست به دلیل بی‌میلی طالبان برای شرکت در آن، تا پس از عید فطر به تعویق افتاده‌است.