برچسب: القاعده

محمداشرف غنی، رییس جمهور و عبدالله عبدالله، رییس شورای عالی مصالحه ملی، در جریان سفرش به واشنگتن، در کنار دیدار با رییس مجلس نماینده‌گان و مشاور امنیت ملی امریکا، با چارلز شومر و میچ مکانل، رییسان احزاب دموکرات و جمهوری‌خواه این کشور دیدار کردند.

پس از این ملاقات، سناتور میچ مکانل اعلامیه‌ای منتشر کرده و ابراز امیدواری کرده که اداره رییس جمهور جو بایدن روند خروج نیروهای امریکایی از افغانستان را به تعویق بیندازد و در این مورد به نگرانی‌های ابراز شده توجه کند. به گفته او، خطر تروریسم هنوز مهار نشده است.

رییس جمهور غنی و عبدالله عبدالله چهارشنبه‌شب، دوم سرطان، در رأس یک هیأت عالی‌رتبه عازم امریکا شدند.

رییس جمهور در روز اول سفر خود با شماری از مقام‌های امریکایی در رابطه به تقویت بیش‌تر مناسبات دیپلماتیک، تمویل، تجهیز و‌ حمایت از نیروهای امنیتی و دفاعی، همکاری امریکا با بخش‌های اقتصادی و توسعه‌ای افغانستان و مبارزه مشترک با تروریسم، با مقام‌های امریکایی دیدار و صحبت‌ کرده است. رییس جمهور و هیأت همراهش در روز دوم سفر خود با جو بایدن‌، رییس جمهور امریکا، نیز ملاقات می‌کنند.

سناتور مکانل با اشاره به اظهارات وزیر دفاع امریکا در مورد القاعده گفته است القاعده آماده می‌شود تا خود را احیا کند. لویید استن، وزیر دفاع امریکا، پیش از این اعلام کرده بود ممکن است القاعده تا دو سال دیگر از افغانستان دوباره فعال شود.

آقای مکایل هشدار می‌دهد که اگر تغییری در راهکار امریکا نیاید، ممکن است این اتفاق پیش از مدت دو سال رخ بدهد.

وزیر خارجه افغانستان نیز نگرانی‌اش را در مورد ارتباط بین گروه طالبان و القاعده ابراز کرده و گفته است که در این مورد تعهدنامه دوحه عملی نشده است؛ اما طالبان این اتهام را بی‌اساس خوانده‌اند. محمدحنیف اتمر، وزیر خارجه، هم‌چنان از سازمان ملل خواستار عملی شدن توافق‌نامه دوحه از سوی طالبان شده است.

طبق توافق‌نامه دوحه، گروه طالبان باید خشونت‌ در افغانستان را کاهش می‌داد و رابطه‌ خود با القاعده را قطع می‌کرد.

طالبان و امریکا یک‌دیگر را به نقض تفاهم‌نامه دوحه متهم می‌کنند.

طبق این تفاهم‌نامه، تمام نیروهای خارجی از افغانستان باید در اول ماه می سال روان میلادی از افغانستان بیرون می‌شدند، اما اداره بایدن اعلام کرد که نیروهای امریکایی تا یازدهم سپتامبر افغانستان را ترک خواهند کرد.

نیروهای ناتو نیز اعلام کرده‌اند‌ که هم‌زمان با سربازان امریکایی افغانستان را ترک خواهند کرد. طبق اعلام فرماندهی مرکز نیروهای امریکایی، تا هنوز حدود ۵۰ درصد نیروهای ایالات متحده از افغانستان بیرون شده‌اند.

امریکا ۶۵۰ سرباز را پس از تکمیل روند خروج در افغانستان نگه می‌دارد

با این حال اسوشیتد پرس به نقل از مقام‌های امریکایی گزارش داده است که۶۵۰ سرباز امریکایی برای تأمین امنیت دیپلمات‌های این کشور در افغانستان پس از تکمیل روند خروج نیروهای بین‌المللی، باقی می‌مانند.

اسوشیتد پرس در گزارشی که روز جمعه، چهارم سرطان، نشر کرد، نوشته است که این سربازان برای تأمین امنیت سفارت‌ و دیپلمات‌های امریکایی در کابل نگه‌ داشته خواهند شد.

طبق گزارش اسوشیتد پرس، مقام‌های امریکایی گفته‌اند که قرار است صدها سرباز تا ماه سپتامبر به گونه موقتی، نیروهای ترکی را برای تأمین امنیت میدان هوایی کابل، همکاری کنند.

منابعی که با اسوشیتد پرس در مورد ادامه حضور نیروهای امریکایی در افغانستان صحبت کرده‌، حاضر نشده‌اند از آن‌ها نامی برده شود.

طبق گفته‌های مقام‌های امریکایی، بر‌اساس توافق میان امریکا و ترکیه، این کشور قرار است سامانه ضد موشک را در میدان هوایی کابل نصب و نیرویی را برای راه‌اندازی این سیستم در این میدان جابه‌جا کند.

اسوشیتد پرس گزارش داده است که مقام‌های امریکایی و ترکی قرار است در هفته پیش‌رو توافق‌نامه همکاری‌شان برای تأمین امنیت میدان هوایی کابل را در انقره، پایتخت ترکیه، نهایی کنند. به گزارش اسوشیتد پرس، امریکا قصد دارد تا چند هواپیما را به پشتی‌بانی از میدان هوایی کابل اختصاص بدهد.

رییس جمهور غنی و رییس شورای عالی مصالحه ملی در حالی به واشنگتن سفر کرده‌اند که سرنوشت جنگ و صلح افغانستان نا‌روشن است. در ضمن جنگ در افغانستان به شکل ‌بی‌پیشینه‌ای افزایش یافته است.

هم‌اکنون درگیری در بیش‌تر ولایت‌های افغانستان جریان دارد.

در جریان سه هفته گذشته، چندین ولسوالی در ولایت‌های فاریاب، سرپل، جوزجان، بلخ و تخار میان نیروهای امنیتی و گروه طالبان دست‌به‌دست شده است.

چند روز قبل دولت امریکا اعلام کرد که قرار است جو بایدن، رییس‌ جمهور امریکا، در ۲۵ جون سال جاری با محمد‌اشرف غنی، رییس‌ جمهور و عبدالله عبدالله، رییس شورای عالی مصالحه ملی در کاخ سفید دیدار کند.

بنا بر اعلامیه کاخ سفید، این دیدار مشارکت پایدار میان افغانستان و امریکا را در حالی برجسته می‌کند که روند خروج نیروهای خارجی از افغانستان ادامه دارد.

در بیانیه کاخ سفید آمده است: «ایالات متحده متعهد است که با ارایه کمک‌های دیپلماتیک، اقتصادی و بشردوستانه به مردم افغانستان، از جمله زنان، دختران و اقلیت‌ها، از آن‌ها حمایت کند.»

مقامات پنتاگون پس از شکست رایزنی های پنهانی با پاکستان و برخی از کشورهای آسیای میانه برای ایجاد پایگاه در کشورهای همسایه افغانستان برای ادامه فعالیت نظامی و جاسوسی در آخرین واکنش خبر از احتمال ادامه حضور در افغانستان را مطرح کردند.

طالبان در واکنش به انتشار  گزارش‌هایی در باره احتمال حضور نظامیان آمریکایی و  ترکیه ای  در فرودگاه کابل اعلام کرد که حضور نظامیان خارجی تحت هر عنوانی که باشد پذیرفته شده نیست .

این گروه  هشدار داده‌ است، با کسانی که بخواهند به بهانه تامین امنیت فرودگاه کابل و مکان‌های دیپلماتیک در افغانستان باقی بمانند، برخورد جدی خواهد کرد و این گروه به آن‌ها به دیده اشغالگر نگاه خواهد کرد.

براساس گزارشی که در رسانه ها منتشر شد نیروهای ترکیه پذیرفته اند در صورتی که ناتو هزینه حضور این نیروها را به عهده بگیرد ،آنها آماده تامین امنیت فرودگاه کابل خواهند بود.

از طرف دیگر معاون پنتاگون در کنگره از آمادگی نیروهای آمادگی برای بازگشت به افغانستان در پی پیشروی نیروهای طالبان و احتمال سازماندهی دوباره القاعده خبر داد.

«رونالد مولتری» گفته است که امکان دارد القاعده باردیگر ظاهر شده و به  آمریکا حمله کند و به همین دلیل سازمان‌های اطلاعاتی این کشور فعالیت گروه‌های ترویستی و القاعده را زیر نظر دارند.

«ینس استولتنبرگ» دبیرکل ناتو هم بتازگی گفته است که فرودگاه کابل و زیرساخت‌های حیاتی دیگر در افغانستان، برای جامعه جهانی مهم است.

وی جمعه ‌شب گذشته در یک نشست خبری در بروکسل تأکید کرده است که این زیر ساخت‌ها برای ادامه حضور دیپلماتیک تمامی کشورها در افغانستان و نیز برای انتقال کمک‌های توسعه‌ای اهمیت دارد.

دبیرکل  ناتو خاطرنشان کرد که ما با اعضای ناتو درباره حفاظت از زیرساخت‌های مهم مانند فرودگاه کابل کار می ‌کنیم.

به گفته وی ،ناتو از این کار حمایت خواهد کرد و اکنون این را بررسی می ‌کنیم که ناتو چگونه می ‌تواند بخشی از این تلاش‌ها باشد.

«وال استریت ژورنال» نیز در گزارشی نوشت که تا چند روز آینده رئیس جمهوری آمریکا با نخست وزیر ترکیه در باره تأمین امنیت فرودگاه کابل توسط ترکیه دیدار و گفت‌وگو می کند.

پیش از این رسانه‌های غربی از تلاش آمریکا برای چانه زنی با کشورهای آسیای میانه از جمله تاجیکستان و ازبکستان و پس از آن با پاکستان برای ایجاد پایگاه نظامی در این کشورها خبر داده بودند.

اماحضور نظامی آمریکا در کشورهای آسیای میانه از طرف مقامات روسی رد شد و آنها گفتند که تاجیکستان و ازبکستان گفته اند که آمریکا این موضوع را با آنها در میان نگذاشته و قانون اساسی ازبکستان نیز اجازه نمی دهد که آمریکا در این کشور پایگاه نظامی بسازد.

پس از آن، گزارش‌ها و خبرها بر ایجاد پایگاه نظامی آمریکا در منطقه پشتونستان پاکستان متمرکز شد .

مقامات پاکستانی و رسانه های این کشور با  تائید سفر پنهانی سازمان سیا به پاکستان ،به نقل از وزیر خارجه پاکستان ،احتمال دادن پایگاه نظامی به آمریکا در این کشور را به شدت رد کرد.

اکنون به نظر می رسد که آمریکا از یافتن جای پای در همسایگی افغانستان ناامید شده و تلاش می کند حضور نظامی خود در افغانستان را به بهانه های مختلف ادامه دهد.

جنرال مک‌کنزی در مورد رویکر امریکا پس از خروج نیروها از افغانستان گفته است: ما بیرون می‌شویم. این حقیقت برای همه مشهود است و تنها چیزی که باقی می‌ماند که اگر ما بتوانیم از آن محافظت کنیم، سفارت مان خواهد بود، دیپلمات‌های ما که در آن‌جا (افغانستان) خواهد بود.
وی افزود ایالات متحده از ارتش افغانستان از آن سوی افق پشتیابی خواهد کرد.
رییس سنتکام با اشاره به فعالیت‌های گروه‌های تروریستی بیان داشته است: یک چیزی که احتمالاً باید تأکید کنم این است که ما همچنان همه تلاش خود را انجام خواهیم داد تا فشار بر داعش و القاعده را از مکان‌های آن سوی افق حفظ کنیم. … این‌ها برنامه‌هایی است که در حال گفت‌وگو با وزیر دفاع در مورد آن‌ها هستم. قبلاً نیز گفتم كه چگونه این كار را خواهیم كرد، انجام این كار بسیار دشوار خواهد بود، … اما ناممکن نیست.
به گفته وی، در حال حاضر، آنچه ایالات متحده پس از خروج از افغانستان روی آن متمرکز است، این است که فشارها بر القاعده و داعش را حفظ کنیم.
وی افزوده است: هنگامی که این نهادها (گروه‌های تروریستی) تهدیدهای عملی علیه ایالات متحده باشند، ما آماده‌ایم که در صورت عدم توانایی شرکای افغان برای انجام این کار به آن‌جا برویم و اقدامی انجام دهیم.

مارشال دوستم افزود جنگ جاری در شمال کشور جنگ ساده نیست و در طرح‌ریزی و عملی‌سازی آن جنرالان پاکستانی نقش دارند. آقای دوستم نیز می‌گوید که سرنوشت شمال تعلق به نیروهای امنیتی در ولایت‌های فاریاب، سرپل و جوزجان دارد و باید نیروهای امنیتی در برابر این تهدیدها پشتی‌بانی شوند.

در همین حال، شماری از نیروهای امنیتی در میدان نبرد می‌گویند که طالبان به دستور «شیخ‌های پاکستانی» وضعیت را در ولایت‌های سرپل و جوزجان پیچده‌تر کرده‌اند. به گفتۀ آنان، در جریان عملیاتی که از چند روز به این‌سو در این مسیر جریان دارد، طالبان از بخش‌های مسیر بزرگ‌راه جوزجان_سرپل فرار کرده‌اند.

باشندگان مسیر بزرگ‌راه جوزجان_سرپل از راه‌اندازی عملیات نظامی برای سرکوب طالبان پشتی‌بانی می‌کنند و می‌گویند که در صورت نیاز در کنار نیروهای امنیتی برای دفاع از جوزجان و سرپل می‌ایستند.

طالبان هنوز در این باره چیزی نگفته‌اند.

رونالد مولتری، معاون وزارت دفاع ایالات متحده در بخش استخبارات و امنیت این کشور روز جمعه به وقت محل در نشست استماعی پارلمان، آمادگی برای برگشت احتمالی به افغانستان را تائید کرده است.

او افزود بخش کاری دفترش در این راستا کار می‌کند تا داده‌ها و اطلاعات را از ۲۰ سال عملیات در افغانستان، برای موارد مهم، آماده نگه دارد.

مایک والتس، نماینده پارلمان و سرباز پیشین در افغانستان، در این نشست استماعی در  باره برگشت دوباره به افغانستان توضیح داد: «احتمال بسیار قوی وجود دارد که ما مجبور به برگشت شویم، (به این دلیل) که القاعده در حال پیش روی طالبان، بار دیگر ظاهر شوند و اینکه آنها ایالات متحده امریکا را مورد حمله قرار خواهند داد.»

او افزود به این  دلیل، باید اردو تجهیز شود و اطلاعات ضروری را در دست داشته باشد.

مولتری، بعد از آن گفت: «این دقیقاً چیزی است که ما به آن فکر می کنیم. ما کسانی هستیم که در این مورد تلاش می‌کنیم تا مطمئن سازیم که سازمان های اطلاعاتی روی آن تمرکز می کنند.»

رئیس جمهور جو بایدن در ماه اپریل، علی رغم سفارش های اردو تصمیم گرفت که همه سربازان کشورش را تا ۱۱ سپتمبر ۲۰۲۱ از افغانستان خارج کند.

تا به حال حدود نیمی از سربازان ایالات متحده امریکا افغانستان را ترک کرده اند. کارشناسان هراس دارند که طالبان اسلامگرای افراطی بدون حضور سربازان غربی، در جنگ داخلی، باردیگر قدرت را به دست گیرند.

به تازگی، بخش نظارتی سازمان ملل متحد، گزارش داده است تهدید طالبان نسبت به گذشته افزایش یافته و این گروه در حال گرفتن بخش‌های بیش‌تری از خاک افغانستان است.

به نقل از سی‌ان‌ان، تیم نظارتی سازمان ملل، روز چهارشنبه -۱۲ جوزا-، گزارشی را منتشر کرده که نشان می‌دهد روابط طالبان با القاعده عمیق‌تر شده و طالبان متعهد اند که در صورت نیاز، می‌توانند با زور و فشار، قدرت در افغانستان را به دست گیرند.

در این گزارش آمده است که با توجه به خروج آخرین سربازان باقی‌مانده‌ی امریکا از افغانستان، تصویر تاریکی از وضعیت امنیتی در این کشور وجود دارد؛ زیرا هم‌زمان با خروج نیروهای خارجی، خشونت‌ها به بالاترین سطح در دو دهه‌ی گذشته در افغانستان، افزایش یافته است.

بر اساس این گزارش سازمان ملل، در حالی که در سال ۲۰۲۰ میلادی، آمار بالایی از خشونت در افغانستان ثبت شده بود؛ اما رویدادهای امنیتی در سه ماه اول سال ۲۰۲۱ میلادی در مقایسه با زمان مشابه، بیش از ۶۰ درصد افزایش یافته است.

بخش نظارتی سازمان ملل، در این گزارش گفته که گروه طالبان مسؤول بیش‌تر قتل‌های هدف‌مند در افغانستان استند و افزایش خشونت‌ها نیز به هدف تضعیف دولت و ایجاد ترس در میان شهروندان عادی انجام می‌شود.

در این گزارش، آمده است که بخشی از رهبری گروه طالبان، هیچ علاقه‌ای به روند کنونی صلح و راه حل سیاسی در افغانستان ندارند.

بر بنیاد این گزارش، طالبان نسبت به گذشته جسورتر شده و ادامه‌ی این وضعیت به آن‌ها این قابلیت را داده که مناطق بیش‌تری را در اختیار بگیرند و حملات شان را گسترده‌تر کنند.

بخش نظارتی سازمان ملل، گفته است بسیاری‌ها در افغانستان، به این باور اند که طالبان در تلاش شکل‌دهی عملیات نظامی اند و دیگر نیروهای خارجی‌ای وجود ندارد که حملات متقابل انجام دهد.

در این گزارش، از افزایش سربازگیری طالبان نیز خبر داده شده و آمده است با وجود بیست سال جنگ، روند استخدام سربازان در این گروه ثابت مانده و از ۵۸ هزار نیرو تا ۱۰۰هزار سرباز افزایش یافته است.

این گزارش می‌رساند که طالبان با ناامن کردن مناطق، درآمد بیش‌تری به دست آورده اند. چنانچه گفته شده است که در سال ۲۰۲۰ میلادی، طالبان معادل بیش‌تر از ۴۰۰ میلیون دالر از طریق اخاذی از بخش معدن و کشت و قاچاق تریاک درآمد داشته اند.

بخش نظارتی سازمان ملل، گفته است طالبان با استفاده از این پول، سلاح و تجهیزات پیش‌رفته از قبیل هواپیماهای بدون سرنشین و مواد انفجاری برای افزایش حملات تروریستی خود خریداری می‌کنند.

بخش دیگر این گزارش، به روابط پیچیده و عمیق میان طالبان و شبکه‌ی القاعده اختصاص داده شده است. در گزارش آمده است که هنوز هم بخش قابل توجهی از رهبری القاعده در مناطق مرزی افغانستان و پاکستان حضور دارند؛ حتا گفته شده که گزارش‌هایی از زنده‌ماندن ایمن‌الظواهری، رهبر درجه یک القاعده نیز وجود دارد.

هرچند گروه طالبان بارها در صحبت با رسانه‌ها، از حضور جنگ‌جویان خارجی در افغانستان انکار کرده اند؛ اما بر اساس گفته‌های بخش نظارتی سازمان ملل، بین ۸ تا ۱۰ هزار نیروی جنگی خارجی در این کشور حضور دارند که از سوی طالبان محافظت می‌شوند.

در گزارش آمده است که با توجه به پیوندهای شخصی «ازدواج» میان طالبان و القاعده،  بسیار بعید است که طالبان برای سرکوب القاعده کاری انجام دهند و برعکس  مشارکت این دو گروه از طریق نسل دوم، تقویت و حتا عمیق‌تر شده است.

این گزارش در حالی بر ادامه‌ی روابط طالبان و القاعده مهر تأیید می‌گذارد که بر اساس توافق‌نامه‌ی دوحه میان طالبان و امریکا، این گروه باید روابط خود را با سایر گروه‌های تروریستی از جمله شبکه‌ی القاعده را قطع می‌کرد. پیش از این ذبیح‌الله مجاهد، سخن‌گوی طالبان، به روزنامه‌ی صبح کابل گفته بود که در هیچ جایی از توافق‌نامه، قطع رابطه با شبکه‌ی القاعده ذکر نشده است.

محمد هاشم سلطانی- کابل

دفتر رسانه‌یی والی ننگرهار امروز (پنج‌شنبه، سیزدهم جوزا) در خبرنامه‌یی نوشت این جنگ‌جویان پاکستانی گروه طالبان در منطقۀ خواران در ولسوالی خوگیانی این ولایت کشته شده‌اند. این خبرنامه می‌افزاید که در نتیجۀ این عملیات ارتش، نُه جنگ‌جوی داخلی گروه طالبان نیز از پا درآمده‌اند.

خبرنامۀ دفتر رسانه‌یی والی ننگرهار تأیید می‌کند در پی درگیری نیروهای ارتش با جنگ‌جویان گروه طالبان یک سرباز امنیتی جان باخته و دو تن دیگری زخم برداشته‌اند.

این در حالی است که بر اساس معلومات ارتش، شش عضو شبکۀ القاعده نیز در ولایت هلمند کشته شده‌اند. این جنگ‌جویان خارجی در حالی در میان طالبان حضور دارند که این گروه در موافقت‌نامۀ دوحه به ایالات متحدۀ امریکا تعهد سپرده که روابط خود را با شبکه‌های تروریستی جهانی و منطقه‌یی قطع خواهد کرد.

احمدضیا سراج، رییس عمومی امنیت ملی کشور می‌گوید شبکۀ القاعده از مدت‌ها به این‌سو در حالت غیرفعال قرار داشت، اما اکنون سرگرم بازسازی ظرفیت خود برای تهدید کشورهای غربی است.

آقای سراج امروز (شنبه، هشتم جوزا) در یک نشست خبری در کابل افزود شماری از رهبران این گروه در مناطق مختلف افغانستان به ویژه در مناطق زیر حاکمیت طالبان جابه‌جا شده‌اند.

آقای سراج می‌افزاید این شبکه در حال حاضر سرگرم بازسازی ظرفیت خود برای ایجاد تهدیدهای تازه علیه کشورهای غربی است. به بیان او، در سال‌های گذشته شبکۀ القاعده در حالت غیرفعال قرار داشت و اهدافش را از طریق سایر گروه‌های تروریستی دنبال می‌کرد.

رییس عمومی امنیت ملی کشور با اشاره به روابط طالبان و القاعده یادآور می‌شود این دو گروه افزون بر روابط ایدولوژیک، روابط خانوادگی نیز دارند و قطع روابط بین طالبان و القاعده امکان ندارد.

احمدضیا سراج خاطرنشان می‌سازد، اگر شبکۀ القاعده توانایی گذشتۀ خود را باز یابد، تهدیدهای تازه‌یی را متوجه کشورهای غربی خواهد ساخت.

این در حالی است که گروه طالبان در توافق صلح با ایالات متحدۀ امریکا متعهد شده‌اند که روابط خود را با القاعده قطع خواهند کرد. بر اساس اطلاعات نهادهای استخباراتی افغانستان، طالبان تاکنون این تعهد خود را عملی نکرده‌اند.

این قول اردو امروز(دوشنبه، سوم جوزا) در یک خبرنامه نوشت این عضو ارشد گروه طالبان با سیزده تن از همراهانش در یک حملۀ هوایی در حومۀ شهر لشکرگاه کشته شده است.

در خبرنامۀ این قول اردو آمده است پنج جنگجوی دیگر طالبان نیز در این حملۀ هوایی زخم برداشته‌اند.

تا کنون گروه طالبان در این ارتباط چیزی نگفته است. پیش از این نیز ده‌ها عضو شبکۀ القاعده در ولسوالی‌های مختلف ولایت هلمند کشته شده‌اند.

این درحالی است که گروه طالبان در توافق با ایالات متحدۀ امریکا تعهد کرده است که روابط خود با شبکۀ القاعده را قطع خواهد کرد.

جامعه‌پژوهان وابسته به مکتب تکامل‌گرایی باور دارند که پدیده‌های اجتماعی در حال تطور و تکامل بوده و از همین‌رو پدیده‌های اجتماعی شکل ثابت نداشته و بر محور زمان و مکان مستعد تغییرات تاریخی و جغرافیایی می‌باشند. اگوست کنت، جان‌لاک و روسو از بزرگ‌ترین اندیشمندان وابسته به مکتب تکامل‌گرایی بوده‌اند که از این روزنه بر جهان نگاه می‌کردند. بر پایه‌ی این رهیافت پدیده‌های اجتماعی، نگرش‌های جمعی و در کل جامعه انسانی در حال تکامل هستند که از آن گاهی به‌عنوان داروینسم اجتماعی نیز یاد می‌شود. با این بیان تروریسم به‌‌عنوان یک پدیده اجتماعی که مرزهای جغرافیای انسانی را درنوردیده و زمانه‌ها و زمینه‌ها را از انسان امروزی گرفته است، دچار تغییر و دگردیسی شده است که استراتژیست‌های مطالعات راهبری و امنیت از آن به‌‌عنوان تروریسم ‌نو یاد می‌کنند. تروریسم که ابزارهای کاربست خشونت، روش‌های رسیدن به مقصد، و مخاطب و قربانی‌اش تغییر کرده تا به گونه‌ها دیگر انسان بکشند و فضای نفس‌کشیدن را برای کتله‌های انسانی و خصوصا کشورهای شکننده تنگ‌تر کند.

در افغانستان، پیشینه‌ی ورود تروریسم به خروج نیروهای روسی در سال ۱۹۸۹، جنگ‌ سرد، نبردهای داخلی بر سر قدرت بین گروهای جهادی و ظهور طالبان برمی‌گردد. اکنون این پدیده ورزیده‌تر، تکامل‌‌یافته‌تر و دارای ابعاد و زمینه‌های متنوع شده است که منش‌ها و کنش‌های آن‌ها از دهه هشتاد و نود تا حال بسیار تغییر کرده است. اکنون بیش از ۲۰ گروه تروریستی با ابعاد محلی، منطقه‌ای و جهانی در افغانستان فعالیت دارند و مبارزه‌ی بیست‌‌ساله‌ی ناتو و جامعه‌ جهانی از رشد سرسام‌آور این گروه‌ها در افغانستان نکاسته است. تروریسم جهانی بعد از سال ۲۰۰۱ به‌گونه‌ی تدریجی تکامل کرده و ابزارها و روش‌هایش را تغییر داده است که نمودارهای آن در عراق و افغانستان و کشورهای مستعد زایش تروریسم و خشونت دیده می‌شود. سر بریدن شکریه تبسم که موج از اعتراضات جهانی را برانگیخت و وضعیت کابل را ملتهب کرد، نمونه‌‌ای از نوع تکامل‌‌‌یافته‌ی تروریسم در افغانستان است. یا حملات بر اماکن عمومی، دانشگاه‌ها، حملات بر غیرنظامیان از نوع تکامل‌‌یافته‌ی تروریسم است که از آن به‌‌عنوان تروریسم‌ نو یاد می‌شود.

گرچه تروریسم تعریف واحد در دنیا ندارد اما عده‌ی استفاده از خشونت برای اهداف سیاسی که توسط گروه‌های فرودولتی انجام می‌پذیرد را تروریسم می‌نامند. بر پایه این تعریف نخست اعمال تروریستی توسط نیروهای فرودولتی و زیرزمینی انجام می‌پذیرد و دوم بیشتر برای دست‌یابی به اهداف سیاسی صورت می‌پذیرد. از این‌رو تروریسم سنتی روش سنتی برای کاربست خشونت، روش سنتی کهنه برای دست‌یابی به هدف و قربانی و مخاطب داشت و تروریسم ‌نو نظر به شرایط سیاسی، محیط امنیتی و بن‌بست و پیج‌دارهای جدید خود را عیار کرده و مطابق به زمانه‌ها و زمینه‌های خود عمل می‌کنند. فرامرز تمنا، پژوهشگر صلح و امنیت در دانشگاه افغانستان باور دارد که تروریسم ‌نو از نظر نوع عملیات، منابع پولی و بودجه‌ای و قابلیت‌ها با تروریسم‌ سنتی تفاوت دارد. به باور تمنا تروریسم ‌نو از مزایایی جهانی و تکنولوژی مدرن در نوع عملیات‌های خود استفاده می‌کنند. مزید بر آن، قابلیت‌های مالی و روند دست‌یابی به منابع مالی این گروه‌ها وسیع‌تر شده و قابلیت‌های‌شان نظر به مؤلفه جهانی‌شدن و استفاده از تکنولوژی مدرن تغییر کرده است که این ابزارها خشونت‌بارتر، ویران‌گرتر و زمینه‌های بی‌رحمی بیشتر را مساعد کرده که نمایش هالیوودی خشونت و کشتار توسط داعش از مصداق‌ها آن است.

هدف تروریسم ‌نو؛ قربانی یا مخاطب؟

تروریسم ‌نو مخاطب‌محور است. این مورد یکی از صلی‌ترین تفاوت‌های تروریسم ‌سنتی با تروریسم‌ نو می‌باشد که متأثر از دگردیسی کاربست ابزار خشونت برای تأثیرگذاری بر افکار عمومی است. استراتژیست‌های نظامی تروریسم‌ نو به این نتیجه رسیده‌اند که استفاده از رسانه‌ها برای تأثیرگذاری بر افکار عمومی، ایجاد رعب وحشت در میان توده‌ها و «مدیریت توحش» مؤثریت مضاعف نسبت به جنگ‌های متعارف در میدان‌های نبرد دارد. از همین‌رو تروریسم‌ نو قربانی‌هایی را انتخاب می‌کند که بیشترین تأثیر بر افکار عمومی و دنیای رسانه‌ای داشته باشد. آن‌ها به این فکر نمی‌کنند که قربانی آن‌ها کی است بلکه توجه به این دارند که ترور این فرد چقدر می‌تواند غوغای رسانه‌ای برپا کرده، حضور آن‌ها را سرخط خبرها کرده و بر سر زبان‌ها بیارود.

از همین‌رو شماری از پژوهشگران حوزه رسانه‌ها باورمندند که رسانه‌ها به صورت ناخودآگاه در خدمت تروریسم ‌نو قرار گرفته و ابزاری شده‌اند برای تأثیرگذاری نمایش‌های هالیوودی خشونت‌ها، قصاوت‌ها و بی‌رحمی‌های این گروه‌ها در جهان و افکار عمومی. در حالی که تروریسم سنتی میانه خوبی با تکنولوژی، رسانه و ابزارهای مدرن نداشتند و عملیات‌های آن‌ها قربانی‌محور بود، به‌گونه‌ای که دست به ترور افراد مشخص می‌زد. اما تروریسم نو رسانه و انترنت را به مثابه یک ابزار قدرت‌مند در اختیار دارد و فقط به مخاطب‌های جهانی خود توجه دارد تا فضا را ملتهب کرده و احساسات میلیون‌ها تن را برانگیزاند. آن‌ها به این فکر نمی‌کنند که کی می‌میرد بلکه به این اهمیت می‌دهند که این عملیات چقدر سر و صدا به پا کرده و فضا را متشنج می‌کنند.

خروج امریکا و تروریسم‌ نو

خروج کامل نیروهای امریکایی و ناتو از افغانستان روایت پیروزی تروریسم جهانی را تقویت کرده و زمینه‌های نفوذ بیشتر این گروه‌ها در منطقه را افزایش می‌دهد. به نظر جنگ‌جویان القاعده پیش‌بینی اسامه بن‌لادن تجارت‌پیشه عرب‌تبار که برای خروج امریکایی‌ها از کشورهای اسلامی آستین برزد تحقق یافته و امریکا، این یگانه هژمونی قدرت و سلطه در جهان، در حال خروج از سرزمین‌های اسلامی می‌باشد. گروه القاعده و طالبان نیز به‌‌عنوان متحدان القاعده که برای جهادگران عرب و اسامه بن‌لادن آغوش باز کردند، نگرش پیروزمندانه دارند که آن را می‌شود از گزارش CNN که با اعضای القاعده مصاحبه کرده و از پیام‌عیدی رهبر گروه طالبان فهمید. روایت پیروزی این گروه‌ها برای امنیت منطقه و جهان بسیار زیان‌بار و خطرآفرین است و در واقع این پیام را برای گروه‌های تروریستی دیگر در منطقه و جهان می‌دهد که می‌شود بزرگترین قدرت‌های جهان را شکست داده و روایت پیروزی را در برابر قدرت‌های نظامی جهان خلق کرده است.

با توجه به ظرفیت و حضور جنگ‌جویان خارجی از دولت اسلامی، داعش تا اویغورهای بدخشان که پایگاه‌های نظامی و پول هنگفت در اختیار دارند و از ازبیک‌های مستقر در شمال تا لشکر طیبه و جنگ‌جویان ناراض از طالبان این را می‌شود پیش‌بینی کرد که امنیت منطقه و جهان منتظر یک تهدید جدی هست. همان‌طور که حضور و خروج نیروهای روسی در سال ۱۹۸۹ زمینه‌های سرازیر شدن تروریسم در افغانستان را مساعد کرد، حضور و خروج نیروهای خارجی تروریسم‌ را در افغانستان با ابزارها و روش‌های آن‌ها گسترش می‌دهد. گرچه نیروهای امنیتی-دفاعی افغانستان توانایی مبارزه با این گروه‌ها را دارند ولی بدون حمایت جهانی مبارزه با بیست گروه تروریستی که هر کدام ابزارها و میدان‌های زیاد داشته و در محیط محلی و منطقه‌ای فعالیت دارند، کاری‌ست دشوار که بدون هماهنگی، حمایت دوام‌دار و همکاری همه‌جانبه جهان و منطقه ممکن نیست. بار جنگ، که قبلا ۴۰ کشور قدرت‌مند دنیا در افغانستان به دوش داشتند، اکنون به شانه‌های ستبر نیروهای امنیتی افغانستان است که هر چند به باور نگارنده بسی سنگین است.

افغانستان یکی از اهداف مانور خشونت‌های هالیوودی تروریسم ‌نو در منطقه و جهان خواهد بود. تروریسم‌ که محصول جهانی شدن است، مرز و زمان را نمی‌شناسد و اگر این گروه‌ها در افغانستان پیروز شدند، منطقه و جهان نیز آرام نخواهند خوابید. از این‌نگاه مبارزه به تروریسم و ابزارهای نو آن باید در صدر برنامه‌ جامعه ‌جهانی باشد. این‌بار اما قضیه از آن‌جا پیچیده‌تر می‌شود که تروریسم ‌نو ادعای پیروزی دارد و کاربست ابزارها و روش‌هایش را مؤثرتر و کارآمدتر می‌داند. حمله بر مکتب سیدالشهدا در غرب کابل تلنگر حضور پرقدرت تروریسم ‌نو برای جهان است. این حملات خشم جهانی را برانگیخته و بیشتر از ۵۰ دانش‌آموز قربانی گرفته است و به قدری وحشیانه و رذیلانه بود که موج بزرگ از احساسات را برانگیخته و کابل را مانند ماهی‌تابه به روی قوغ آتش ملتهب و فورانی کرد. القاعده و داعش به‌‌عنوان دو گروه تروریستی جهانی نمودارهایی از تروریسم ‌نو در منطقه و جهان است که به تعقیب آن آینده‌ی افغانستان را تهدید می‌کند؛ افغانستانی که خشونت‌ها به‌گونه‌ی بی‌سابقه در آن افزایش یافته و درگیری‌هایی زمان‌بر و جنگ‌های ویران‌گر شرایط را بر باشنده‌های فقیرش تنگ کرده است.

ابومسلم خراسانی، اطلاعات روز

تفکر سلفی وهّابی با تفکر تشیع علوی ذاتا تضاد دارد و قابل جمع نیستند، همچنان اهل علم و جهل ذاتا در تضاد هستند.  

انفجار بیست و چهارمین روز مهمانی خدا در مکتب سیدالشهداء(ع) در دشت برچی غرب کابل دل هر ذی شعوری را به درد می آورد. اما سفّاکان از بنی آدم از خوردن خون خوشحال می شوند. ملائک خوب فهمیده بودند که گفتند «قالوا اُتجعل فیها من یفسدرفیهارو یسفک الدما ُو نحن نسبح بحمدک و نقدس لک».همین سفاکان سلفی رادیده بودند.

تفکر سلفی به شکلهای مختلف ظهور می کند یک وقت به شکل القاعده و یک وقت به شکل طالب، داعش، سپاه صحابه، بوکوحرام، جندلله و جبهه النصرة.

متاسفانه بعضی دوستان اختلاف در این دارند که انفجار کار طالب نبود، القاعده بود یکی دیگرمی گوید داعش به عهده نگرفته پس طالب بوده، هیچ فرقی نمی کند که کدام یکی شان باشد سگ زرد برادر شغال است این جهل وتعصب دینی عربستان است که انتحار می کند بنی امیةوبنی عباس است که تحمل علم و آگاهی و معرفت را ندارند.

دنبال مقصرکجا می گردید؟ بعضی دوستان رهبران شیعه را عامل انفجار می دانند. خودزنی بس نیست؟ در همین دشت برچی و افشار جهل و تعصب از زمین و هوا ما را می کشتند، آن وقت دوستان در کوچه پس کوچه برچی و افشار دنبال مقصربودند. الان هم دشمن اصلی خودزنی و اختلاف ماست تا تفکر سلفی، الان هزاره هدف است که نابود شود و جمعیتش متفرق شود، جمیعیت دیگری عمده باشد بعد از هزاره نیست که در مقابل تفکرسلفی ایستادگی کند. خواهشا دوستان خطر را فراتر از قوم و حزب ببینید.

آی سلفی ها! شیعه وهزاره هم می توانند انفجار کنند، ترور کنند، در هر مسیری می توانند بمب گذاری کنند جمعیت شما را حتی درمسجد و مکتب( البته شما اهل علم ودانش نیستید) در بازار و اداره پراکنده کنند تا مجبور شوید همچو موش به لانه هایتان بخزید!

تفکرشیعی وعلوی کشتار زن وبچه و انسان های بی گناه راحرام می داند کاری نکنیدکه دراضطرارگوشت سگ حلال شود

سلطان حسین فهیمی بزرگمهر

معاون نخست ریاست‌جمهوری، می‌گوید گفت‌وگو با گروهی که هنوز هم با شبکه‌ی القاعده ارتباط دارد، اشتباه بود.

امرالله صالح، معاون نخست ریاست جمهوری روز جمعه (۷ می)، در گفت‌وگو با شبکه‌ی خبری سی‌بی‌اس، گفت به گروه طالبان به هیچ‌ وجه اعتماد ندارد و معتقد است که در مرحله‌ی نخست اشتباه امریکا بود که با این گروه گفت‌وگو کرد.

به گفته‌ی آقای صالح، این‌ تفکر غلط است که تهدید تروریزم از افغانستان برداشته شده است.

وی گفت:«ایده‌ی آمدن نیروهای خارجی به افغانستان این بود که به تروریست‌ها و متحدان آن‌ها این درس را بدهیم که دیگر این کار را انجام ندهند؛ آیا ما این درس را به آن‌ها داده ایم؛ نخیر..!»

او در ادامه با اشاره به ارتباط گروه طالبان با شبکه‌ی القاعده، گفت که نیروهای امنیتی افغانستان در چند روز گذشته ده‌ها عضو القاعده را کشته یا بازداشت کرده اند.

معاون نخست ریاست‌جمهوری افزود: “اگر بگوییم که طالبان خود را از تروریزم جدا کرده است، کاملا بی‌اساس است. طالبان امروز شانه‌به‌شانه‌ی القاعده عمل می‌کنند”.

او با اشاره به افزایش حملات اخیر طالبان، گفت: “طالبان نمی‌توانند افغانستان را از طریق سلاح تسلیم کنند. آن‌ها می‌توانند مردم را بکشند {آن‌ها هر روز مردم را می‌کشند}؛ اما اگر آن‌ها منتظر لحظه‌ای استند که مردم افغانستان تسلیم شوند، آن لحظه نخواهد رسید”.

این در حالی است که گفت‌وگوها میان دولت افغانستان و طالبان در ۲۲ سنبله‌ی سال گذشته خورشیدی در قطر آغاز شد؛ اما از حدود یک‌ونیم ماه به این سو، گفت‌وگوها میان طرف‌ها متوقف است. قرار بود چندی پیش، نشستی در مورد صلح افغانستان در ترکیه برگزار شود که به دلیل عدم آمادگی طالبان، به تأخیر افتاد.

وزارت دفاع ملی امروز (سه‌شنبه، چهاردهم ثور) در خبرنامه‌یی آورده است این جنگ‌جویان شبکۀ القاعده در جریان ۲۴ ساعت گذشته در مناطق مختلف ولایت هلمند از پا درآمده‌اند.

در خبرنامۀ این وزارت همچنان آمده که این افراد باشنده‌گان اصلی ایالت پنجاب پاکستان هستند.

گفتنی است که نیروهای ارتش ملی در ولایت هلمند عملیات گسترد‌ۀ تصفیه‌یی را آغاز کرده‌اند. بر اساس اظهارات مسوولان وزارت دفاع ملی، در جریان این عملیات بیش از یک‌صد جنگ‌جوی طالبان کشته شده‌اند.

در پی توافق‌نامه‌ی دوحه میان طالبان و امریکا، اکنون ناتو و امریکا بر آن است که افغانستان را ترک کنند و خروج نیروهای خارجی از افغانستان، دیروز اول ماه می میلادی آغاز و قرار است تا یازدهم سپتمبر همین سال پایان یابد؛ چیزی که نگرانی قدرت‌یافتن دوباره‌ی القاعده را در افغانستان دامن زده است. خروج نیروهای خارجی از افغانستان و افزایش خشونت‌ها از سوی طالبان، به نحوی فضای عمومی را در افغانستان ملتهب کرده است. اکثر رسانه‌های داخلی و خارجی نیز در رابطه به پیوند ناگسستنی طالبان و القاعده پرداخته اند و این پیوند بدون شک، تهدیدی جدی در برابر افغانستان و منطقه به شمار می‌رود.

اگر طالبان با دولت افغانستان در میز گفت‌وگوها به توافق برسد، نظر به پیوند القاعده و طالبان، هیچ ضمانتی وجود ندارد که طالبان از حمایت این گروه زیر چتر دولت ابا ورزند. در صورتی که گروه طالبان شریک قدرت در افغانستان باشد و القاعده نیز با طالبان پیوندش را حفظ کند، القاعده نیز در سایه‌ی قدرت طالبان، قدرت خواهد گرفت. با این فرضیه، القاعده به یکی از تهدیدهای جدی منطقه‌ای و جهانی وارد مرحله‌ی تازه‌ای از خشونت‌ها در برابر امنیت جهانی می‌شود.

طبق توافق‌نامه‌ی دوحه، قرار بود امریکا و ناتو در اول ماه می به صورت کامل از افغانستان خارج شود؛ اما پس از تغییر تیم قدرت در امریکا، خروج نیروهای ناتو و امریکا از سوی تیم جدید قصر سپید در حال بررسی قرارداشت و سرانجام به تاریخ ( ۲۵ حمل) رییس‌جمهوری امریکا در نشست خبری‌ای بیان داشت که امریکا تا یازده سپتمبر سال روان افغانستان را ترک می‌کند. پس از اعلام خروج نیروهای امریکایی، اعضای ناتو نیز اعلام کردند که افغانستان را ترک خواهند.

در پی مشخص‌شدن زمان خروج نیروهای امریکایی از افغانستان، شکاف و دودستگی عمیقی میان دستگاه دیپلماسی و امنیتی امریکا به‌ وجود آمده است و این شکاف، باعث شده است که دستگاه امنیتی امریکا، هم‌واره نگرانی خود را از وضعیت افغانستان اعلام کند و افغانستان را سکان دوباره‌ی القاعده بخواند. از آن‌جا که رییس‌جمهور امریکا، طرف‌دار خروج نیروهای امریکایی از افغانستان است، خروج  از این کشور در اولویت برنامه‌های امریکا قرار دارد و تهدیدهای شبیه به سکان‌گرفتن دوباره‌ی القاعده در این کشور، نادیده گرفته می‌شود.

با این‌که دستگاه دیپلماسی امریکا هم‌واره تأکیده دارد که القاعده از افغانستان کوچ کرده و در جاهای دیگری لانه دارد؛ اما کشته‌شدن یکی از افراد کلیدی القاعده در غزنی، برعکس باورهای دستگاه دیپلماسی امریکا را روایت می‌کند. هم‌چنان چندی پیش وزارت مالیه‌ی امریکا، بیان داشته بود که القاعده به گروه طالبان مشوره داده و برایش امکانات مالی فراهم می‌کند.

در کنار  دیگر مسایل و آستانه‌ی خروج نیروهای خارجی، یکی از اعضای مهم شبکه‌ی القاعده در گفت‌وگو با سی‌ان‌ان گفته است: «شبکه‌ی القاعده گفته که با همکاری گروه طالبان دوباره به جنگ در افغانستان ادامه خواهند داد. این مقام با ستایش از گروه طالبان گفته است: «طالبان پاکستان با القاعده روابط برادری اسلامی دارند و این رابطه هنوز هم دست نخورده باقی مانده است و این در مورد طالبان افغانستان نیز وجود دارد»

درشت‌تر از دیگر نشانه‌ها، دودستگی میان نهادهای قدرت‌مند امریکایی، باعث شده است که این تصور قوی شود که القاعده در افغانستان به قدرت قبلی اش برخواهد گشت. بیست سال پیش طالبان با وجود تهدیدهای مکرر امریکا تا مرز نابودی رفتند؛ اما از حمایت القاعده دست بر نداشت. اکنون که همه چیز بر وفق مراد طالبان به پیش می‌رود و امریکا هم‌پیمان این گروه است، چگونه ممکن است طالبان از حمایت القاعده دست بردارند و پیوند خود را با القاعده نادیده بگیرند؟

به قول  محمد یاسین ضیا، وزیر دفاع افغانستان، رابطه‌ی القاعده و طالبان از رابطه‌ی ایدیولوژیک فراتر رفته و به رابطه‌ی خانوادگی بدل شده است. اگر چنین باشد، نیاز است که امریکا همه‌ی گزینه‌های خروج و امنیت جهانی را بازبینی کند تا القاعده مالکیت کشوری در جنوب آسیا –افغانستان- را در منطقه از آن خود نکند. اگر چنین شود، سرانجام امنیت جهانی با تهدید تازه‌ای روبه‌رو خواهد شد که امریکا را نیز به تصمیم‌های تازه‌ای برای مبارزه با تروریزم و تغییر تعریف تروریزم روبه‌رو خواهد کرد.

صبح کابل

هم‌زمان با اعلام زمان خروج نیروهای بین‌المللی از افغانستان، وزارت دفاع ایالات متحده امریکا گزارش نیم‌ساله خود در مورد تقویت امنیت و ثبات افغانستان که مربوط به نیمه دوم سال ۲۰۲۰ می‌شود را به کانگرس آن کشور ارایه کرده است. در این گزارش به مسایل مربوط به وضعیت و ارزیابی تهدیدها، ارزیابی نیروهای امنیتی افغان، نهادهای امنیتی و بودجه نیروهای امنیتی و دفاعی پرداخته شده است. در بخشی از این گزارش در مورد صلح افغانستان آمده است که امریکا متناسب به استراتژی خود، خواستار یک رویکرد منطقه‌ای برای افزایش ثبات منطقه‌ با ایجاد اجماع گسترده برای افغانستان باثبات است. بدین ترتیب امریکا امنیت و ثبات جنوب آسیا را به امنیت و ثبات افغانستان گره زده و از کشورهای منطقه خواسته است که در این راستا با افغانستان همکاری کنند. در این گزارش دیدگاه‌ها و نگرانی‌های برخی از کشورهای همسایه و منطقه در مورد صلح افغانستان پس از خروج نیروهای بین‌المللی درج شده است. در بخشی از این نگرانی‌ها، تقابلی در اهداف هند و پاکستان نیز دیده می‌شود؛ زیرا هر دو کشور از ماهیت تاثیرگذاری‌شان در افغانستان نگران‌اند. پیش‌تر منابع گفته بودند که امریکا پس از خروج، افغانستان را به کشورهای همسایه و منطقه واگذار می‌کند و در صورت بروز تهدیدهای احتمالی علیه منافعش، اقدام فوری خواهد کرد.

وزارت دفاع ایالات متحده امریکا گزارش خود زیر نام «گزارش نیم‌‌ساله: تقویت امنیت و ثبات در افغانستان» را روز جمعه، سوم حمل، نشر کرد. در این گزارش ارزیابی وضعیت افغانستان از اول جون ۲۰۲۰ تا آخر نوامبر همان سال گنجانیده شد است. این گزارش که پیش‌تر به کانگرس ایالات متحده امریکا ارایه شده بود، در شش محور «اهداف و استراتژی»، «وضعیت فعلی و ارزیابی تهدید»، «ارزیابی نیروهای دفاع ملی و امنیتی افغانستان»، «وزارت دفاع و نیروی دفاع ملی افغانستان» و «وزارت امور داخله و نیروهای امنیتی افغانستان» و «بودجه نیروهای دفاع ملی و امنیتی افغانستان» تهیه شده است.

وزارت دفاع امریکا در این گزارش هدف آن کشور در افغانستان را جلوگیری از استفاده خاک کشور به عنوان پناه‌گاه امن سازمان‌های تروریستی علیه ایالات متحده امریکا و متحدان آن خوانده است. به نقل از گزارش، امریکا این هدف را از طریق دو ماموریت عملیات نگهبانی آزادی «Operation Freedom’s Sentinel» و مبارزه با تروریسم «Counter Terrorism» به کمک نیروهای امنیتی افغان پی‌گیری می‌کند. این کشور ماموریت مبارزه با تروریسم را مکمل ماموریت تربیه، مشوره و کمک ناتو یا (TTA) خوانده و گفته است که از این نیرو علیه داعش، القاعده و دیگر گروه‌های تروریستی استفاده خواهد کرد.

در بخشی از این گزارش به «استراتژی جنوب آسیا» نیز اشاره شده است. وزارت دفاع امریکا گفته است که رویکرد این وزارت برای اجرای استراتژی جنوب آسیا در افغانستان به اصطلاح «R4+S» وابسته است که «تقویت، اصلاح مجدد، منطقه‌سازی، آشتی و پایداری» را شامل می‌شود. در گزارش وزارت دفاع امریکا گفته شده است که طالبان، القاعده و داعش در شبه‌قاره هند هنوز ثبات و امنیت افغانستان را تهدید می‌کنند و با درآمدها از طرق مختلف، از جمله قاچاق مواد مخدر، مالیات غیرقانونی، اخاذی، استخراج غیرقانونی [معادن] و امور مالی خارجی پایدار مانده‌اند. در این گزارش تصریح شده است که طالبان هم‌چنان از سوی پاکستان و برخی دیگر از کشورهای همسایه حمایت می‌شوند و به‌ شمول شبکه حقانی، تهدید اساسی برای ثبات افغانستان شمرده می‌شوند. بدین ترتیب گفته شده که طالبان با افزایش خشونت‌‌، بر نیروهای امنیتی افغان فشار وارد می‌کنند.

امریکا افغانستان را به کشورهای همسایه و منطقه می‌سپارد

با این حال در بخش «تأثیر بازیگران منطقه‌ای» آمده است که استراتژی ایالات متحده امریکا، نیازمند یک رویکرد منطقه‌ای برای افزایش ثبات در جنوب آسیا با ایجاد اجماع گسترده برای یک افغانستان باثبات است. هم‌چنان گفته شده است که این استراتژی بر اقتصاد منطقه‌ای ادغام و همکاری، پشتی‌بانی بین‌المللی از یک افغانستان تحت مالکیت افغان‌ها، روند مذاکرات صلح بین‌الافغانی و مسوول بودن کشورها در راستای تلاش‌ها برای تضعیف ثبات افغانستان تأکید دارد. در این گزارش به دیدگاه‌ها و نگرانی‌های همه کشورهای همسایه و منطقه در مورد روند صلح افغانستان و خروج نیروهای بین‌المللی اشاره شده است.

در بحث روسیه تصریح یافته است که این کشور خواهان خروج کامل، اما مرحله‌ای ارتش امریکا از افغانستان است. در گزارش گفته شده است که روسیه خود را در وضعیت افزایش نفوذ در افغانستان و رسیده‌گی به امنیت بالقوه چالش‌های ناشی از بی‌ثباتی قرار می‌دهد. در این گزارش آمده است که روسیه از مذاکرات صلح بین‌الافغانی به عنوان بهترین راه برای ایجاد دولت موقت و تسهیل خروج مرحله‌ای نیروهای امریکایی از افغانستان پشتی‌بانی می‌کند. هم‌چنان گفته شده است که روسیه در تعامل با دولت مرکزی، سیاسیون افغان، تاثیرگذاران منطقه و گروه طالبان قرار دارد و تاکنون نیز هیچ‌گونه شواهدی مبنی بر تحرک این کشور علیه نظامیان امریکایی در افغانستان دیده نشده است.

در گزارش آمده است که کشورهای آسیای مرکزی، از جمله تاجیکستان، اوزبیکستان، ترکمنستان، قزاقستان و قرقیزستان به آسیای میانه از منظر ثبات و امنیت افغانستان نگاه می‌کنند و از گسترش داعش در منطقه که توانایی بی‌ثباتی کشورهای همسایه افغانستان را دارد، نگران‌اند. وزارت دفاع امریکا گفته است که اوزبیکستان هم‌چنان می‌خواهد مسوولیت بگیرد و نقش سازنده‌ای در مذاکرات صلح بین‌الافغانی، رهبری منطقه و پیوند اقتصادی با افغانستان ایفا کند.

در مورد پاکستان نیز گفته شده است که این کشور از مذاکرات صلح به عنوان راهی برای پایان دادن به درگیری‌ها حمایت می‌کند و برای پیش‌برد روند صلح کمک کرده است. به نقل از گزارش، پاکستان تمایل به اعمال نفوذ در منطقه  دارد و خود را به عنوان تسهیل‌کننده اصلی مذاکرات صلح بین‌الافغانی، به ‌ویژه در بحث طالبان، می‌بیند. به زعم وزارت دفاع امریکا، پاکستان در برابر تصرف بالقوه طالبان احساس خطر می‌کند و هم‌چنان تحت هر شرایطی سعی می‌کند که از هم‌سو شدن افغانستان با هند جلوگیری کند.

وزارت دفاع امریکا به دیدگاه ایران نیز پرداخته است. در گزارش تصریح یافته است که ایران ضمن تلاش‌ برای تقویت روابط با دولت افغانستان، از طالبان به گونه «اندازه‌گیری شده» پشتی‌بانی می‌کند. تمایل ایران در حال حاضر معطوف به منافعش در امر خروج امریکا و ناتو، از بین رفتن داعش، افزایش روابط اقتصادی و امنیتی با دولت افغانستان، تأمین حقوق آب و بهبود امنیت مرزها خوانده شده است. این در حالی است که به گفته امریکا، ایران در گذشته ارتباط خود را با بخش سیاسی طالبان و دولت افغانستان افزایش داده و در کنار درخواست خروج فوری نیروهای امریکایی، توافق‌نامه صلح طالبان با ایالات متحده را نیز «نامشروع» خوانده است.

امریکا هم‌چنان گفته است که هرچند چین برای ثبات منطقه‌ای پی‌گیر مساله دولت افغانستان و طالبان است، اما در مورد منتهی شدن مذاکرات بین‌الافغانی تردید دارد و به همین دلیل در میان چندین نتیجه احتمالی قرار دارد. به باور وزارت دفاع امریکا، چین به دلیل بی‌ثباتی و وضعیت امنیتی، شریک اقتصادی عمده افغانستان نبوده است، اما از امنیتی که توسط ناتو در افغانستان تأمین شده است، سود می‌برد. بدین ترتیب گفته شده است که خروج بدون موجودیت تضمین‌های لازم امنیتی، این مزیت را از بین می‌برد؛ زیرا چین به عنوان ضامن امنیتی جایگزین ناتو نخواهد شد. برای همین،‌ امریکا اعتقاد دارد که این وضعیت چین را در دو‌راهی قرار می‌دهد؛ وضعیتی که از یک‌سو باید امنیت پرسنل و سرمایه‌گذاری‌هایش در افغانستان را تأمین کند و از سوی دیگر از مرز شرقی افغانستان در برابر جنگ‌جویان اویغور محافظت نماید.

در بحث هند نیز گفته شده است که این کشور با کشورهای منطقه، دولت افغانستان و سیاسیون همکاری می‌کند تا از پناه‌گاه‌های امن تروریستی فراملی جلوگیری و دسترسی به افغانستان به عنوان دروازه مرکز بازارهای آسیا را حفظ کند. در این گزارش، از این دو مورد به عنوان بزرگ‌ترین نگرانی هند در راستای ثبات افغانستان یاد شده است. بدین ترتیب امریکا احتمال داده است که هند روند صلح مداوم را فرصتی برای دست‌یابی به نفوذ بیش‌تر در افغانستان و کنار زدن موانع قبلی نفوذ پاکستان می‌داند. با توجه به شریک شدن رویکرد هند با کشورهای منطقه، امریکا گفته است که هند می‌تواند نفوذ بیش‌تری در افغانستان به دست بیاورد، اما از طالبان حمایت سیاسی نخواهد کرد و در کنار دولت افغانستان خواهد ماند.

امریکا هم‌چنان به این نتیجه رسیده است که کشورهای عربی خلیج فارس، از جمله بحرین، عراق، کویت، عمان، قطر، عربستان سعودی و امارات متحده عربی به دنبال افغانستان باثبات هستند و از تلاش‌های بین‌المللی برای برقراری آتش‌بس و دست‌یابی به یک توافق سیاسی حمایت می‌کنند. از حمایت قطر به عنوان میزبان مذاکرات بین‌الافغانی به عنوان یکی از نمونه‌ها نام برده شده است.

این در حالی است که امریکا از افزایش خشونت‌ها در افغانستان ابراز نگرانی کرده و گفته است که گروه‌های تروریستی هم‌چنان چالش جدی برای افغانستان،‌ امریکا و متحدانش شمرده می‌شود. به باور وزارت دفاع امریکا، گروه‌های تروریستی ثبات افغانستان را تهدید می‌کنند، اما هیچ‌گونه قلمروی ندارند و در مرزهای بین‌المللی، بخش‌های ناهموار مناطق مرزی افغانستان و پاکستان و مناطق دوردست کشور از خود محافظت می‌کنند. بدین ترتیب تصریح شده است که گروه‌های القاعده، لشکر طیبه، تحریک طالبان پاکستان و گروه‌ داعش حملات‌شان را بر جنوب آسیا متمرکز کرده‌اند. امریکا مشخص کرده است که هر نوع تهدیدی پس از این، بیش‌تر متوجه جنوب آسیا است و کشورهای همسایه و منطقه افغانستان باید در این مورد احساس مسوولیت کنند. پیش‌تر نیز منابع گفته بودند که امریکا تصمیم گرفته است افغانستان را به کشورهای همسایه واگذار کند و در صورت ایجاد تهدید علیه منافع آن کشور، اقدامات فوری را روی دست گیرد.

این گزارش در حالی استراتژی امریکا در مورد افغانستان را پس از خروج نیروهای بین‌المللی ارایه می‌کند که در حال حاضر مذاکرات صلح به بن‌بست خورده است و برگزاری نشست استانبول نیز در هاله‌ای از ابهام قرار دارد. پیش‌تر امریکا بر برگزاری هرچه زودتر نشست استانبول تأکید کرده و گفته است که همه نیروهایش را تا یازدهم سپتامبر از افغانستان بیرون می‌کشد. بدین ترتیب امریکا پس از این تاریخ، حضورش در افغانستان را پایان می‌بخشد، اما به همکاری‌هایش ادامه می‌دهد.

 وزارت دفاع آمریکا در گزارشی که به کنگره این کشور ارائه شد، این ادعا را مطرح می‌کند که القاعده از طریق رابطه با طالبان، همچنان تهدیدی علیه نظامیان آمریکایی و ناتو مستقر در افغانستان به شمار می‌آید.

با این حال، در این گزارش، ادعا می‌شود که به رغم توانایی برای حمله به نظامیان آمریکایی، القاعده در مقایسه با گذشته، بسیار ضعیف شده و تمرکز آنها بیشتر روی بقای خودشان است.

این ادعا در حالی مطرح می‌شود که روز گذشته، «فرانک مک کنزی» فرمانده واحد تروریستی سنتکام (ستاد فرماندهی کل نیروهای ارتش آمریکا در غرب آسیا و شمال آفریقا) مدعی شد که ارتش افغانستان بدون حمایت آمریکا دچار فروپاشی خواهد شد.

مک‌کنزی با اشاره به اینکه بعد از این، انجام عملیات هوایی در افغانستان با استفاده از هواپیماهای بدون سرنشین ساده نخواهد بود، افزود: با این حال، آمریکا قصد دارد نفوذ نظامی و توانایی انجام حملات هوایی در افغانستان را پس از خروج نیروهای آمریکایی و ناتو از این کشور حفظ کند. راهبرد آمریکا در کوتاه مدت آوردن منابع اضافی برای پشتیبانی از خروج ایمن نیروهای نظامی از افغانستان خواهد بود.

این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که تنها یک هفته تا آغاز عقب نشینی نیروهای آمریکایی از افغانستان زمان باقی است. مک‌کنزی همچنین تاکید کرد که برنامه‌ریزهای نظامی در حال جستجوی راه‌هایی برای ادامه کار در افغانستان هستند.

جو بایدن رئیس جمهور آمریکا مدعی شده که همه نظامیان این کشور تا ۱۱ سپتامبر سال جاری از افغانستان خارج خواهند شد.

این وزارت بانشر خبرنامه‌ای امروز (سه‌شنبه، ۳۱ حمل) گفت در اثر حمله قوای هوایی بر یک مخفی‌گاه گروه طالبان در ولایت هلمند، ۱۳ تن به شمول پنج عضو شبکه القاعده کشته شدند.

بر اساس اعلام این خبرنامه، حمله هوایی مذکور بر یک مخفی‌گاه جنگ‌جویان گروه طالبان در مربوطات ولسوالی نهر سراج ولایت هلمند صورت گرفته است.

به گفته وزارت دفاع ملی، این پنج عضو شبکه القاعده، شهروندان ایالت پنجاب پاکستان و از ماین سازان حرفه‌ای این شبکه بودند که برای آموزش ساخت ماین به این ولایت آمده بودند.

این در حال است که در گذشته نیز شهروندان خارجی اعضای شبکه القاعده در ردیف جنگ‌جویان گروه طالبان کشته شده‌اند.

چند ماه پیش نیروهای ویژه امنیت ملی در یک علیات هدفمند، ابومحسن المصری، فرد شماره دوم شبکه القاعده را در ولایت غزنی کشتند.

طالبان همواره داشتن ارتباط با شبکه القاعده را رد کرده‌اند، اما در ماه‌های گذشته چندین عضو ارشد این شبکه در مناطق زیر تسلط طالبان کشته شدند.

بر اساس توافق‌نامه صلح ایالات متحده آمریکا با گروه طالبان، این گروه باید هر گونه رابطه خود را با سایر گروه‌های تروریستی در منطقه، به ویژه شبکه القاعده قطع کنند.

همچنان فواد امان، معاون سخنگوی وزارت دفاع ملی در یک پیام توییتری گفته است در نتیجه عملیات نیروهای کماندوی ارتش بالای یک زندان طالبان در ولسوالی موسی قلعه ولایت هلمند، ۲۸ تن غیرنظامی از بند این گروه آزاد شدند.

پس از امضای توافق‌نامه میان ایالات‌ متحده امریکا و گروه طالبان در ۲۹ فبروری ۲۰۲۰، از میان همه بند‌های تعهد شده، مسأله قطع روابط طالبان با شبکه القاعده، موضوع جنجالی و قابل تأمل بوده است. با گذشت بیش‌تر از یک‌سال از امضای این توافق‌نامه، هنوز هم روابط بین این دو گروه پابرجا بوده است و هیچ نشانه‌ای از قطع روابط میان گروه طالبان و شبکه القاعده به چشم نمی‌آید. به هر حال، در این نبشته تلاش خواهد شد تا نشانه‌هایی از ادامه روابط طالبان با شبکه القاعده برجسته شود.

در همان آغاز گفت‌وگو‌های صلح، گروه طالبان در تلاش بود تا از جایگاه قدرت وارد مذاکرات شود و می‌کوشید تا روی مبانی فکری و ایدیولوژیک خود قیمت‌گذاری کند و با این روش، دست‌ بالایی در مذاکرات داشته باشد. بدیهی است که نیروهای پشت‌پرده (سازمان‌های استخباراتی و متفکران شبکه القاعده) آن‌ها را تغذیه اطلاعاتی می‌کردند و مشوره می‌دادند. با این تاکتیک، طالبان خواهان به کرسی نشاندن دیدگاه خود بودند و چیزی کم‌تر از آن نمی‌خواستند. اما بخش دیگری از مذاکرات، مطالبات حکومت افغانستان و خواست‌های امریکایی‌ها از طالبان بود که تبلور آن در موافقت‌نامه دیده می‌شود. یکی از موارد جدی در این موافقت‌نامه، قطع روابط طالبان با شبکه القاعده بود که طالبان تا هنوز برای قطع روابط شان با شبکه موصوف از خود قاطعیت نشان نداده‌اند و در ضمن، اطلاعات و شواهد زیادی مبنی بر دوام و تحکیم روابط میان این دو گروه وجود دارد.

پس از آفتابی شدن دوام روابط طالبان با القاعده، دستگاه تبلیغاتی این گروه همواره روابط شان با القاعده را در اعلامیه‌های رسمی و در نشست‌های خود رد می‌کرد. باید اذعان کرد که طالبان با حفظ و تحکیم روابط‌‌ شان با القاعده در این وهله‌ زمانی دنبال سه هدف مهم و راهبردی هستند.

نگاه ابزاری طالبان به القاعده

در شرایط کنونی، طالبان جدا از پیوند ایدیولوژیک با القاعده، نگاه ابزاری نسبت به این شبکه دارند. آن‌ها از القاعده به عنوان آخرین کارت بازی استفاده می‌کنند تا معادله و فرمول مذاکرات را تغییر بدهند. بدون شک، القاعده و شاخ و برگ آن‌ها در افغانستان، منطقه و جهان، هنوز هم  تهدید جدی در برابر منافع بعضی کشورها، از جمله ایالات متحده امریکا پنداشته می‌شود. طالبان با درک این واقعیت تلاش دارند روابط شان با القاعده هم‌چنان ادامه داشته باشد و غیرمستقیم برای امریکایی‌ها این پیام را می‌دهند که قطع روابط آن‌ها با القاعده قیمت ‌گزاف در پی خواهد داشت. این مطلوب‌ترین روش برای باج‌گیری از امریکایی‌ها و حکومت افغانستان است.

شکست مذاکرات و نقش القاعده

از آن‌جایی‌ که طالبان به تنهایی روی جنگ و صلح تصمیم نمی‌گیرند، آن‌ها به عنوان نیروهای نیابتی و پیش‌قراولان فاقد دیدگاه، در واقع آجندای مبهم و چندلایه‌ دیگران را وسیله می‌شوند و روی محتوای آن چانه‌زنی می‌کنند تا مطالبات بازیگران اصلی برآورده شود. با این حال، طالبان با شکست مذاکرات صلح نیاز به حامیان مالی و ایدیولوژیک دارند تا ماشین جنگی آن‌ها متوقف نشود و قدرت بسیج افراد تحت امر شان را از دست ندهند. سازمانی ‌که می‌تواند نقش تعیین کننده‌‌ای پس از شکست مذاکرات صلح در بسیج و آرایش نیروهای طالبان داشته باشد، القاعده است. با این حال، طالبان به خوبی می‌دانند که همکار استراتژیک خود یعنی القاعده را از دست ندهند.

ترس از رقبای منطقه‌‌ای

براساس اطلاعات موجود، بیش‌تر از بیست گروه تروریستی با ظرفیت‌های سازمانی و خاستگاه‌های تقریباً مشابه عملاً در منطقه فعال هستند. شبکه القاعده با اکثریت این گروه‌های تروریستی در تماس بوده و نوع تعامل این سازمان با گروه‌های تروریستی منطقه‌ براساس نیاز دو طرف تحکیم شده است. شبکه القاعده در سه سطح تاکتیکی، اطلاعاتی و ایدیولوژیکی با گروه‌های تروریستی منطقه‌ در تعامل است و دو نوع همکاری مالی ­و آموزشی نیز با این گروه‌ها دارد. طالبان با درک این پیوند چندلایه‌ القاعده با رقبای منطقه‌ای خود، ترس از دست دادن همکاری راهبردی القاعده را دارند و می‌دانند که هر نوع مقاطعه در این شرایط، ذهن القاعده را به سوی دیگری معطوف خواهد کرد. اسناد و مدارک متعددی نشان می‌دهد که سازمان القاعده بر علاوه داشتن روابط با گروه طالبان و شبکه حقانی، با گروه‌های تروریستی پاکستانی «لشکر طیبه، تحریک طالبان پاکستانی، انصار الاسلام، سپاه صحابه، لشکر جنگوی و…» و گروه‌های تروریستی آسیای میانه «حرکت اسلامی اوزبیکستان و جماعت انصارالله تاجیکستان» روابط نزدیک دارد که هرکدام از این گروه‌ها به عنوان یک پتانسیل منطقه‌ای نزد القاعده مطرح است. این امر دست ‌بلندی برای القاعده می‌دهد تا برای پیش‌برد اهداف تروریستی خود انتخاب متعددی داشته باشد. با این حال، دوام روابط طالبان با القاعده برای این گروه حیاتی پنداشته می‌شود. از این‌رو، طالبان تلاش خواهند کرد تا ارتباط زیر‌زمینی و معنادار شان محفوظ بماند.

مانیفست تدوین شده القاعده نشان می‌دهد که سه مولفه‌ «جهاد و مبارزه با کفر، بازیابی هویت گذشته (بازگشت به اسلام راستین) و پاک‌سازی کشورهای اسلامی از حاکمان فاسد» بازگو کننده‌ تفکر اصلی آن‌ها است. این مولفه‌ها و مبانی ایدیولوژیک شبکه القاعده برمی‌گردد به تاثیرپذیری آن‌ها از اندیشه‌های سید قطب و جریان اخوان‌المسلمین. باید اذعان کرد که نظام فکری حاکم بر القاعده، ریشه در سلفی‌گری دارد و می‌توان آن را در افکار خوارج، احمد بن حنبل، ابن تیمیه و محمد بن عبدالوهاب به خوبی جست‌وجو کرد. روشن است که سلفی‌ها به سبب ماهیت واپس‌گرا و گذشته‌نگر خود به سمت سنت‌گرایی پیش‌می‌روند. القاعده هم‌چنان با طرز تفکر مشابه خواهان برقراری نظم اسلامی در جهان است که توسط بنیادگرایان صورت می‌گیرد؛ جهانی که تحت رهبری یک خلیفه قرار داشته باشد. با چنین تفکری، القاعده در گوشه‌های دنیا ریشه دوانده و هسته‌های عملیاتی خود را مستقر ساخته است. پس از اعلام «جنگ برعلیه ترور» و متواری ساختن نیروهای القاعده توسط ائتلاف جهانی به رهبری ایالات متحده امریکا، بعضی از رهبران این شبکه و اعضای آن دوباره به کمک طالبان توانستند در نقاط مختلف افغانستان جابه‌جا شوند. اطلاعات استخباراتی نشان می‌دهد که اعضای القاعده در ۱۹ ولایت افغانستان در تبانی با طالبان فعالیت‌های تخریبی، آموزشی و اطلاعاتی دارند.

زابل، ارزگان، بدخشان، بلخ، قندهار، کنر، فاریاب، فراه، غزنی، کاپیسا، کابل، جوزجان، هلمند، خوست، لوگر، ننگرهار، تخار، نیمروز و پکتیکا از جمله ولایت‌هایی‌ اند که اعضای شبکه القاعده زیر چتر طالبان در آن عملاً فعالیت دارند. القاعده ساختار سازمانی نظام‌مند دارد. شورای مرکزی آن‌ها به مثابه فرماندهی کل نیروها دارای بخش‌های نظامی، مالی، مذهبی و تبلیغاتی است. هر بخش توسط افراد وفادار و تذکیه شده رهبری می‌شود و شورای مرکزی آجندای فعالیت و تحرکات‌شان را تدوین می‌کند. براساس اطلاعات، شمار اعضای گروه القاعده در افغانستان بین ۴۰۰ تا ۶۰۰ تن می‌رسد که اکثریت آن‌ها شهروندان کشور‌های خارجی، مخصوصاً کشور‌های عربی، پاکستان، بنگله‌دیش، برما، مالدیف، اوزبیکستان، قرغیزستان، چچین و ترکیه هستند.

فواد حسین، روزنامه‌نگار اردنی که مدتی هم‌بند ابومصعب ‌الزرقاوی در زندان بود، در خلال نگارش کتاب خود «الزرقاوی؛ نسل دوم القاعده»، کوشیده است با بسیاری از رهبران این شبکه ارتباط برقرار کند. وی می‌نویسد: «من با طیفی از اعضای القاعده با عقاید مختلف مصاحبه کردم تا تصوری از چگونه‌گی تحول جنگ بین تروریست‌ها و واشنگتن را به دست بیاورم». او نیز یادآور شده است که شبکه القاعده امیدوار است، در هفت مرحله‌ جداگانه نظم ایده‌آل خود را در جهان براساس خلافت اسلامی حاکم بسازد. آن‌ها مراحل هفت‌گانه را چنین دسته‌بندی ‌کرده‌اند:

مرحله بیدارسازی بین سال‌های ۲۰۰۰ الی ۲۰۰۳، مرحله گشودن چشم‌ها؛ تبدیل ساختن عراق به پایگاه اصلی القاعده در جهان بین سال‌های ۲۰۰۳ الی ۲۰۰۶، مرحله برپا خاستن؛ تمرکز بالای سوریه و تصمیم حمله بالای ترکیه و اسراییل بین سال‌های ۲۰۰۷ الی ۲۰۱۰، مرحله فروپاشی حکومت‌های عربی بین سال‌های ۲۰۱۰ الی ۲۰۱۳، مرحله اعلام خلافت اسلامی بین سال‌های ۲۰۱۳ الی ۲۰۱۶ و مرحله رویارویی مطلق؛ رویارویی سپاه اسلام بین معتقدان و بی‌اعتقادان که در سال ۲۰۱۶ پیش‌بینی شده بود. در نهایت، مرحله هفتم، پیروزی قطعی توصیف شده است. وی می‌افزاید که از نظر تروریست‌ها، به علت آن‌که بقیه جهان توسط ۱٫۵ میلیارد مسلمان درهم کوبیده خواهد شد، خلافت بدون شک به پیروزی خواهد رسید. این مرحله باید تا سال ۲۰۲۰ به پایان برسد و جنگ نباید بیش از دو سال به طول انجامد.

آنچه ‌که حسین روایت می‌کند، به وضوح نشان می‌دهد که رهبران القاعده به اصول راهبردی خود دست نیافته‌اند و هنوز در مرحله‌ چهارم و پنجم که خشونت و مقاومت سخت‌گیرانه را نشان می‌دهد، گیرمانده‌اند. با این حال در تلاش و تکاپو هستند تا ریشه‌های‌شان الی تکمیل‌ شدن مرحله هفتم نخشکند. از همین‌رو، در جهان عرب با جبهه النصره، در سوریه با انصار الشریعه، در یمن با جنبش الشباب و در افغانستان با گروه طالبان و سایر گروه‌های تروریستی در تماس‌اند تا به خواست‌های استراتژیک‌شان که همانا سه مولفه اصلی تفکر و تکمیل مراحل هفت‌گانه است، برسند. بنابراین، القاعده به خاطر بقای خود در منطقه‌ برای فعلاً شریک خوب‌تر از طالبان سراغ ندارند و همسویی این دو گروه ظاهراً برای هردوی‌شان سود‌آور است.

نشانه‌هایی از همسویی و روابط طالبان با القاعده

ریاست عمومی امنیت ‌ملی افغانستان ادعا می‌کند که در جریان بیش‌تر از یک‌‌سال، یعنی پس از امضای توافق‌نامه دوحه میان ایالات متحده امریکا و گروه طالبان، چهار تن از اعضای رهبری شبکه القاعده توسط عملیات نیروهای ویژه ریاست عمومی امنیت ملی کشته شده‌اند. براساس اعلامیه‌های رسمی این نهاد، هر چهار فرد مهم شبکه مذکور در مناطق مربوط به گروه طالبان زیست داشته‌ و تحت حمایت آن‌ها فعالیت‌های خود را پیش‌ می‌برده‌اند.

بریده‌‌ای از اعلامیه رسمی ریاست عمومی امنیت، ۳ ثور ۱۳۹۹: «منیب فرزند سردار خان ولدیت حیات‌ خان، باشنده‌‌ اصلی پاکستان، عضو شورای مرکزی شاخه‌ خراسان داعش، قاضی و مسوول هماهنگی و ارتباطات میان شاخه‌ خراسان داعش و گروه‌های تروریستی مثل لشکر طیبه، شبکه حقانی، سپاه صحابه و جمعیت ‌العلمای اسلام؛ این مسوول بلندپایه داعش شاخه‌ خراسان در جریان تحقیق در مورد چگونه‌گی تبانی و تشریک مساعی میان شاخه‌ خراسان داعش و گروه‌های تروریستی صحبت کرده است. نامبرده قبل از این‌که با گروه داعش بپیوندد، جزو افراد کلیدی گروه تروریستی القاعده بوده است».

اعلامیه ریاست عمومی امنیت ملی، ۴ عقرب ۱۳۹۹: «حسام عبدالرووف، مشهور به ابومحسن المصری، یکی از رهبران ارشد القاعده در جریان یک عملیات نیروهای قطعات خاص ریاست عمومی امنیت‌ ملی در ولسوالی اندر ولایت غزنی به هلاکت رسید. نامبرده تا سال ۲۰۱۵‌ میلادی مسوولیت تبلیغاتی و مطبوعاتی را برای شبکه‌‌ القاعده بر عهده داشت. حسام عبدالرووف با طالبان و شبکه‌ حقانی رابطه‌ نزدیک برقرار کرده بود و جنگ‌جویان این گروه را حمایت مالی و لوژستیکی می‌کرد. او سال‌های متمادی زیر چتر طالبان در آن طرف خط دیورند و یا در داخل خاک افغانستان به طور پنهان زنده‌گی می‌کرد. در این عملیات، یکی از قوماندان‌های طالبان و از همکاران نزدیک حسام عبدالرووف، به نام عبدالرحیم بازداشت شده است».

اعلامیه ریاست عمومی امنیت‌ ملی، ۲۰ عقرب ۱۳۹۹: «نیروهای قطعات‌ خاص ریاست عمومی امنیت‌ ملی براساس معلومات دقیق و در جریان یک عملیات هدفمند، اسامی محمد حنیف فرزند محمد انور به اسم مستعار عبدالله، یکی از رهبران القاعده برای شبه‌قاره هند را از بین برده‌اند. اسامی حنیف باشنده اصلی شهر کراچی پاکستان می‌باشد که در جریان عملیات از قبل‌ پلان‌ شده در ولسوالی بکواه ولایت فراه توسط نیروهای قطعات‌ خاص امنیت‌ ملی کشته شد. نامبرده در ابتدا عضویت گروه تروریستی طالبان را داشته و بعد از سال ۲۰۱۰ عضویت شبکه‌ تروریستی القاعده را نیز کسب کرده بود».

اعلامیه ریاست عمومی امنیت ‌ملی، ۱۰ حمل ۱۴۰۰: «نیروهای قطعات خاص ریاست عمومی امنیت ‌ملی در عملیات هدفمند یک عضو برجسته‌ شبکه‌‌ القاعده و یک فرمانده‌ طالبان را در ولسوالی گیان ولایت پکتیکا به هلاکت رساندند. دولت‌بیگ تاجیکی مشهور به ابومحمد ‌التاجیکی، عضو برجسته‌‌ شبکه القاعده در شبه‌قاره هند و حضرت علی مشهور به حمزه، مهاجر باشنده اصلی وزیرستان، فرمانده گروه تروریستی طالبان، از پلان‌گذاران اصلی حملات مشترک، پیچیده، خونین و بزرگ طالبان و القاعده بوده‌اند. این افراد، اشخاص ارتباطی میان شبکه القاعده و گروه تروریستی طالبان بوده و مسوولیت تجهیز و تمویل گروه تروریستی طالبان را پیش‌ می‌بردند».

همان‌طوری ‌که موضوع صلح و جنگ در افغانستان تصمیم محض داخلی نیست، هر نوع پیش‌رفت در مذاکرات صلح و چالش سد‌ راه این پروسه، پیامد‌های منطقه‌ای و جهانی دارد. حکومت افغانستان و همکاران بین‌الملی‌اش انتظار داشتند تا توافق‌نامه دوحه نقشه‌‌ راه برای رسیدن به صلح پایدار گردد و منجر به قطع جنگ شود؛ اما عدم پابندی طالبان به مفاد این توافق‌نامه، بازی را پیچیده ساخته است و مقامات حکومت افغانستان و کشورهای دخیل در پروسه صلح افغانستان، در این مورد واکنش‌هایی داشته‌اند.

امرالله صالح، معاون نخست ریاست جمهوری در ۲۸ دلو ۱۳۹۹ در قندهار گفته بود که تعهدی را که طالبان کرده بودند و گفته بودند که به ما وقت بدهید که ۲۰ گروه تروریستی دیگر را از افغانستان بیرون کنیم، یکی آن را هم عملی نکردند. وی گفت: «شما شاهد هستید که سومین رهبر القاعده دو ماه پیش در غزنی پیدا شد و این یعنی که طالبان به تعهد‌شان پابند نیستند».

احمد ضیا سراج، رییس عمومی امنیت ملی افغانستان در ۳۰ دلو ۱۳۹۹ در کابل گفت که حضور فعال القاعده در کشورغیر‌قابل‌ انکار است. او افزود: «حدود سه صد جنگ‌جوی این گروه در افغانستان با طالبان همکاری گسترده و استراتژیک دارند. هم‌اکنون شش تا ده هزار جنگ‌جوی خارجی، از جمله جنگ‌جویان جنبش اسلامی اوزبیکستان، جنبش اسلامی تاجیکستان و جنگ‌جویان ترکستان شرقی چین حضور دارند که هدف نهایی‌شان کشاندن دامنه‌ جنگ به کشور‌های آسیای میانه و ترکستان شرقی است».

در بخشی از گزارش وزارت دفاع امریکا به کنگره در ۱۱ سرطان ۱۳۹۹ آمده است که گروه طالبان به ادامه همکاری با شاخه القاعده در شبه‌قاره هند متهم است. با وجود پیش‌رفت‌های اخیر در روند صلح، شاخه القاعده در شبه‌‌قاره هند روابط نزدیک با طالبان در افغانستان دارد که احتمالاً برای محافظت و آموزش باشد و به طور مرتب با اعضای رده پایین طالبان برای تضعیف دولت افغانستان همکاری می‌کند.

گروه تحلیل و نظارت بر تحریم‌های شورای امنیت سازمان ملل (UN Security Council Sanction Analysis and Monitoring Group) در ۱۵ دلو ۱۳۹۹ در بخشی از گزارش چنین گفته است: «روابط طالبان با القاعده، داعش و برخی از گروه‌های تروریستی دیگر هنوز پابرجا و محکم است. کشته شدن چندین فرمانده القاعده، از جمله حسام عبدالرووف معروف به ابومحسن ‌المصری در مناطق تحت کنترل طالبان، گواه این مدعا است.»

بازرس ویژه ایالات متحده (US Special Inspector General) در ۲۰ حوت ۱۳۹۹ در بخشی از گزارش سیگار آورده است: «افغانستان هنوز هم با تهدید گروه‌های افراطی روبه‌رو است. گروه طالبان الی اکنون تاکتیک‌ها و اهداف خود را تغییر نداده‌ و سطح خشونت‌ها هنوز هم در افغانستان بالا است. یافته‌های ما نشان می‌دهد که در کنار طالبان گروه‌های تروریستی مثل داعش و القاعده هنوز هم در افغانستان حضور دارند».

رییس کمیته روابط خارجی مجلس سنای امریکا (Senator Robert Menendez) در ۱۹ حوت ۱۳۹۹، در صحبت با خبرنگاران در پیوند به عدم پابندی طالبان به تعهدات آن‌ها گفت: «ما راجع به صلح افغانستان نگرانی داریم. قطع رابطه با گروه‌های دهشت‌افگن، کاهش خشونت و پیوستن به مذاکرات صلح بین‌الافغانی از تعهدات اساسی طالبان در توافق‌نامه آن گروه با ایالات متحده امریکا در دوحه بود. اما آن‌گونه که دیده می‌شود، خشونت طالبان کاهش نیافته و مذاکرات‌ آن‌ها با حکومت افغانستان نتیجه ملموس نداشته است و به استناد گزارش وزارت دفاع ایالات متحده، روابط طالبان با القاعده نیز قطع نگردیده است».

 دبیرکل ناتو (NATO Secretary General Jens Stoltenberg) در ۹ دلو ۱۳۹۹ گفت: «طالبان هنوز هم با گروه‌های تروریستی در افغانستان در تماس‌اند و این گروه روابط شان ‌را با سازمان القاعده قطع نکرده است.»

پس از کشته شدن عمر عاصم، مسوول القاعده در جنوب‌‌شرق آسیا، مسأله «امنیت خودی» به عنوان جدی‌ترین اصل از سوی شورای مرکزی این شبکه، همه‌گانی و برای همه اعضای سازمان گوشزد شد تا حین استفاده از تکنولوژی و رسانه‌های اجتماعی از احتیاط کار بگیرند. اطلاعات حاکی از آن است که اعضای شبکه القاعده بیش‌تر از واتس‌اپ و سیگنال استفاده می‌کنند و اجازه ندارند در رسانه‌های اجتماعی فعال باشند. هم‌چنان یافته‌های استخباراتی نشان می‌دهد که اعضای شبکه القاعده به تناسب اعضای گروه طالبان و داعش کم‌تر در رسانه‌های اجتماعی فعال‌اند؛ چون مسأله «امنیت خودی» براساس دستور شورای مرکزی باید مدنظر گرفته شود. اما اعضای این شبکه با نام‌های مستعار در ۳۴ گروپ مربوط به طالبان و داعش حضور فعال دارند. با این حال، گفته می‌توانیم که اعضای شبکه القاعده در جریان تمام تصمیم‌گیری‌های گروه طالبان و داعش قرار دارند.

نتیجه‌گیری

به نظر می‌رسد که طالبان به این ساده‌گی آماده نمی‌شوند تا روابط شان‌ را با القاعده قطع کنند. آن‌ها هنوز اعضای القاعده را جهاد‌گران واقعی می‌دانند و خود را در برابر آن‌ها وام‌دار حس می‌کنند. حتا اگر اعضای دفتر سیاسی طالبان و هیأت مذاکره کننده‌‌ آن‌ها بنابر فشار‌ کشور‌ها و نهادهای بین‌المللی مقاطعه را اعلام کنند، واقعیت اراضی چیز دیگری خواهد بود. جنگ‌جویان طالب پس از دو دهه همراهی از وضعیت قراردادی و تعاملی در روابط ‌‌شان با القاعده عبور کرده‌اند و حالا پیوند عاطفی میان آن‌ها شکل گرفته است. این احساس عاطفی رابطه را مستحکم، معنا‌دار و ماندگار می‌سازد. از منظر دیگر، طالبان هنوز با دل‌گرمی تمام وارد مذاکرات نشده‌اند و باور ندارند که مذاکرات نتیجه‌بخش تمام شود. بنابراین، از دست دادن همکار قدیمی و ایدیولوژیک‌ «القاعده» برای آن‌ها هزینه بالایی در پی خواهد داشت.

هشت صبح

گزارشی تازه از سایت «لانگ وار ژورنال» نشان می‌دهد جنگجویان شبکه القاعده در 21 ولایت از 32 ولایت افغانستان فعالیت دارند.

براساس گزارش سایت «لانگ وار ژورنال» که پنجشنبه 8 آوریل 2021 منتشر شد، شبکه القاعده در ده‌ها حمله در ولایت‌های گونا‌گون در افغانستان دست داشته‌اند. این شبکه در روزنامه این گروه به اسم «ثبات» از ماه نوامبر 2020 تاکنون از ده‌ها حمله در ولایت‌های افغانستان خبر داده‌ است.

در حالی که گروه طالبان در وب سایت رسمی‌شان روزانه از ده‌ها حمله علیه نیروهای امنیتی و اهداف دولتی افغانستان گزارش می‌دهد، روزنامه «ثبات» شبکه القاعده فقط از حملاتی که جنگجویانش در شبه قاره هند و همچنین گروه‌های وابسته به آن، مانند «جهاد اسلامی» انجام می‌دهند، خبر می‌دهد.

روزنامه «ثبات» از حضور جنگجویان شبکه القاعده در 18 ولایت، بدخشان ، بلخ، فراه، فاریاب، غزنی، هلمند، جوزجان، کاپیسا، کابل، قندهار، کنر، کندز، خوست، لوگر، ننگرهار، تخار، ارزگان و زابل خبر داد اما سایت «لانگ وار ژورنال» نوشت که نیروهای امنیتی افغان در دو ولایت دیگر نیمروز و پکتیکا جنگجویان القاعده را هدف قرار دادند که در مجموع می‌شود گفت آنان در 21 ولایت افغانستان فعالیت دارند.

اما گزارش‌های مطبوعات افغانستان از سپتامبر 2020 تاکنون نشان می‌دهد که القاعده و متحدانش در هفت ولایت از ولایات اشاره شده توسط روزنامه «ثبات» فعالیت می‌کنند، این ولایات عبارتند از: بدخشان، فراه، غزنی، هلمند، کاپیسا، کنر و ننگرهار.

وزارت دفاع ملی افغانستان به شبکه «طلوع نیوز» تایید کرده که با وجود تعهد طالبان به قطع روابط با القاعده و شورشیان خارجی دیگر در توافق‌نامۀ صلح آمریکا – طالبان، هنوز هم این گروه با القاعده پیوند دارد.

روح‌الله احمدزی، سخن‌گوی وزارت دفاع ملی گفته است: «رابطه میان گروه القاعده و طالبان مثل گذشته تنگاتنگ بوده در نقاط مختلف و ولایات مختلف کشور در نتیجه عملیات نیروهای ما افراد کلیدی القاعده هدف قرار گرفته‌اند.»

ریاست عمومی امنیت ملی روز گذشته سه شنبه 10 حمل در اعلامیه ای گفت این عضو برجسته القاعده دولت بیگ تاجیکی نام داشت که به ابو محمد التاجیکی مشهور بود و از اعضای ارشد القاعده در شبه قاره هند به شمار می رفت. از سویی هم حضرت علی مشهور به حمزه مهاجر باشنده اصلی وزیرستان فرمانده طالبان بود که در همکاری با ابو محمد التاجیکی حملات خونین مشترک طالبان و القاعده را برنامه ریزی می کردند.

براساس اعلامیه ریاست عمومی امنیت ملی این افراد حلقه ارتباط و اتصال القاعده و طالبان به شمار می رفتند و مسئولیت داشتند گروه طالبان را تجهیز و تمویل نمایند. افراد کشته شده در تازه ترین اقدام روی حملات بهاری طالبان در حال برنامه ریزی بودند.

به گفته اعلامیه ابو محمد تاجیکی و حمزه مهاجر در ولایات زابل، غزنی و لوگر برای جنگجویان طالبان سلاح های پیشرفته فراهم می کردند و آنها را آموزش نظامی می دادند. افراد دستگیر شده قصد داشتند آموزش های نظامی به جنگجویان طالبان را به دیگر پایگاه های این گروه در افغانستان گسترش دهند.

ابو محمد تاجیکی و حمزه مهاجر زمانی توسط نیروهای قطعات خاص امنیت ملی در غزنی کشته شدند که قصد رفتن به ولایت پکتیکا برای تمویل و تجهیز طالبان بودند.

در اعلامیه ریاست امنیت ملی تاکید شده است بعد از امضای توافق صلح دوحه این سومین بار است که اعضای ارشد القاعده در پایگاه های طالبان هدف قرار می گیرند. طالبان برخلاف ادعاهای مطرح شده هرگز ارتباط خود با القاعده را قطع نکرده اند.