نویسنده: rahapress

عطاالله خوگیانی، سخنگوی والی ننگرهار گفت که این نفجار ناشی از یک ماین جاسازی‌ شده بود که در پی انفجار آن یک کودک هشت ساله کشته شده است. به گفته او، در این رویداد چهار نیروی خیزش مردمی و یک فرد ملکی نیز زخم برداشته‌اند.

آقای خوگیانی افزود که این انفجار در ساحه کاکا کلا از مربوطات ولسوالی خوگیانی ولایت ننگرهار حوالی ساعت ۹:۴۵ بامداد امروز یک‌شنبه، ۲۶ حوت، رخ داده است. مسوولیت این رویداد را تاکنون فرد و یا گروهی به عهده نگرفته است.

ننگرهار در شرق کشور یکی از ولایت‌های نسبتاً ناامن است. در این ولایت علاوه بر گروه طالبان، گروه داعش نیز حضور و فعالیت دارد.

 فیلم مستند«رهگذر نیمه‌شب»، در فاصله‌ی کوتاهی در دو جشنواره‌ی معتبر ساندنس و برلیناله به نمایش درآمد. در ساندنس موفق به کسب جایزه‌ی ویژه‌ی هیات داوران در بخش مستند و در برلین دومین فیلم محبوب مخاطبان در بخش پاناروما شد. رهگذر نیمه‌شب که تنها با سه گوشی موبایل فیلم‌برداری شده، قصه‌ی مهاجرت یک خانواده‌ی فیلم‌ساز است که به دنبال امنیت و آینده‌ی بهتر از افغانستان متواری می‌شوند. پس از ۱۴ ماه بلاتکلیفی در تاجیکستان، درخواست پناهندگی حسن فاضلی و خانواده‌اش بی‌جواب می‌ماند و آن‌ها باید به افغانستان برگردند. افغانستان برای آن‌ها امن نیست.

حسن فاضلی پیش از این و در فیلمی مستند که با حمایت شورای عالی صلح ساخته، به موضوع حساس طالبان و صلح پرداخته است. در آن فیلم ملا تورجان یکی از فرمانده‌های سابق طالبان، خشونت را محکوم می‌کند و از همفکران سابقش می‌خواهد که از جنگ دست بردارند و صلح کنند. طالبان به فاصله‌ی کوتاهی با ترور ملا تورجان و تهدید رسانه‌ها به این فیلم پاسخ می‌دهند. حسن فاضلی توسط یکی از دوستان سابقش که حالا به طالبان پیوسته از طرحی برای ترور خودش مطلع می‌شود. کمی بعد سفر طولانی و پرحادثه‌ی او، همسرش فاطمه حسینی و دو دختر کوچکش زهرا و نرگس به اروپا آغاز می‌شود.

در رهگذر نیمه‌شب، سوژه و فیلم‌ساز یکی می‌شوند. اعضای خانواده از یک‌دیگر فیلم می‌گیرند و رنج‌ها، شادی‌ها و روزمرگی‌های‌شان در عبور از جنگل‌های مرزی، اقامت در کمپ‌های فرسوده و مواجهه با دارودسته‌های نژادپرست شرق اروپا را مستند می‌کنند. رهگذر نیمه شب با ترسیم یک روایت واقع‌گرایانه از روند پناهجو شدن، موفق به جلب هم‌دلی تماشاگر می‌شود. در یکی از صحنه‌های فیلم نرگس پس از امتحان کردن کفش‌های جدیدش در فروشگاهی در بلغارستان، کفش‌های فرسوده‌ی قبلی را که در عبور از مرز چند کشور او را همراهی کرده‌اند به سطل زباله می‌اندازد. این صحنه یادآور این شعر برتولت برشت شاعر تبعیدی آلمانی است: «ما بیشتر از کفش، کشور عوض کردیم.»
در حاشیه‌ی برلیناله با حسن فاضلی که حالا در آلمان زندگی می‌کند اما به دلیل مشکلات ویزا نمایش فیلمش در ساندنس را از دست داده به گفتگو نشستم

.
آیا این دست‌به‌دوربین بودن و فیلم گرفتن عادت همیشگی شماست یا درباره‌ی این پروژه‌‌ی خاص آگاهانه از زندگی روزمره و سفرتان فیلم گرفتید؟

کار ما فیلم‌سازی است. به‌ خاطر فیلم مستندی به نام «صلح» که قبلاً ساخته بودم در شرایط سختی قرار گرفتیم و همزمان ما در کابل کافه رستورانت هنر را داشتیم. به دلیل آن فیلم و آن کافه مشکلاتی برای ما پیش آمد. یک سال و چهار ماه در تاجیکستان بودیم و کسی صدای ما را نشنید. مجبور شدیم از راه قاچاق بیاییم. خود ما احساس کردیم سوژه‌ی بسیار خوبی برای ساختن فیلم خودمان هستیم. در تاجیکستان و از طریق یکی از دوستان فیلم‌ساز ایرانی با تدوین‌گر فیلم‌مان آشنا شدیم. امیلی خیلی تلاش کرد که ما از راه قاچاق نرویم ولی تلاش‌ها نتیجه نداد و ما راه افتادیم. شروعِ کار آن‌جا بود. ما می‌خواستیم فیلم بسازیم. قبل از آن گاهی عکس و فیلمی به یادگار می‌گرفتیم اما موضوع مشخصی نداشت. بعد از آن مشخصاً به خاطر این فیلم تصویر می‌گرفتیم.

آیا این کار با رضایت کامل خانواده و فرزندان‌تان بود؟ و آیا لحظاتی بود که فکر کردید شاید این صحنه زیادی خصوصی است یا این‌که برای بهتر شدن فیلم همه چیز را ثبت کردید؟

چانسی که در ساختن این فیلم داشتیم این بود که خانواده‌ی ما فیلم‌ساز بود. همسرم فیلم‌ساز است و دو دختر کوچکم هم قبلاً در فیلم‌ها بازی کرده و با فضای فیلم آشنا بودند. نیازی به توضیحات اضافی نبود که فیلم چیست و چه کار می‌کنیم. همه‌ی ما هم شخصیت‌های فیلم هستیم و هم تصویربردار و سازنده‌ی فیلم. پس از این لحاظ مشکلی نبود و همه روی این موضوعِ خاص توافق کرده بودیم. به هر حال در زندگی لحظات خصوصی‌ای هست که به آن احترام گذاشتیم. ما توافق کرده بودیم که از هر چیزِ خیلی شخصی فیلم نمی‌گیریم ولی اگر گرفتیم و به قصه‌ی فیلم کمک می‌کرد خودمان را سانسور نکردیم. حتی شاید گاهی حس کردیم که با پخش یک صحنه شاید وجه اجتماعی یکی از شخصیت‌ها پایین بیاید ولی چون فیلم ضرر می‌کرد، خودمان را سانسور نکردیم. با خودمان صادق بودیم و سعی کردیم با مخاطب هم همین‌گونه باشیم.

من تصور می‌کردم فیلم با رسیدن شما به آلمان پایان بگیرد. آیا از حل شدن وضعیت ناامید شدید و فکر کردید ممکن است دو سه سال دیگر هم در همین شرایط بمانید و در این صورت بهتر است فیلم را بسازیم یا علت دیگری داشت؟

شما خودتان مهاجرت کرده‌اید؟

بله، من هم از میان کوه‌های ایران و ترکیه گذشتم.

خیلی خوب حرف من را می‌فهمید. هر کسی که مهاجرت را تجربه کرده باشد این حرف مرا می‌فهمد. ما برای این فیلم با تهیه‌کننده و دیگر عوامل تصمیم گرفتیم که عجله نکنیم. گفتیم دستپاچه نمی‌شویم و تا آن‌جایی که حس کنیم به چیزی که می‌خواهیم رسیده‌ایم ادامه می‌دهیم. اما چرا فیلم را آن‌جا تمام کردیم. من اعتقاد دارم -و همه‌ی کسانی که مهاجرت کرده‌اند حرف مرا درک می‌کنند- که پایان مهاجرت لوکیشن خاصی نیست. حتی اگر ما به آلمان می‌رسیدیم، به معنی خوشی و پایان دنیا و بهشت نبود. آدم در بهترین حالت هم که باشد بخشی از وجودش هنوز نرسیده. شاید پا و دستش رسیده باشد اما احساسش هنوز نرسیده است. هنوز عواطفش و یک بخشی از خودش جا مانده. هنوز درگیر است و دنیا برایش یک بند. حسی‌ست که اگر مهاجرت نکرده باشید شاید درک نکنید. من می‌خواستم نشان بدهم که اروپا می‌تواند چنین چیزی هم باشد و حتی اگر برسی هم همه‌ی وجودت نرسیده است.

جایی در فیلم شما تعریف می‌کنید که بین نمایش بیچارگی و اضطراب ناشی از گم شدن دخترتان به این فکر کردید که از این صحنه فیلم بگیرید و از این فکر شرمنده شدید. حالا که با فاصله به این موضوع نگاه می‌کنید آیا همچنان به نظرتان این موضوع غیراخلاقی است؟

چیزی که خیلی برایم سخت بود و هنوز هم نتوانسته‌ام با آن کنار بیایم این است که من داشتم به کسی تبدیل می‌شدم که از رنج و گریه‌ی دخترش لذت می‌برد. واقعاً چنین صحنه‌هایی بود. در جاده یا جنگل بودیم، دخترانم یخ زده بودند و اتفاقات دیگری که خیلی از آن در فیلم هست. یعنی هم‌زمان لذت می‌بردم که «وای چه صحنه‌ی قشنگی» و هم‌زمان بغض می‌کردم و اشک می‌ریختم که این‌ها دختران من و همسر من هستند. آن‌ها گناهی ندارند. من فیلمی ساخته بودم و مجبور به فرارم. چرا دنیا این طوری است که چون من مجبورم این‌ها هم مجبورند. حالا شغل و حرفه‌ی من طوری است که باید از این صحنه‌ها فیلم بگیرم و هر چه این صحنه‌ها رنج‌آورتر باشند، فیلم قشنگ‌تر می‌شود. هنوز هم برایم قابل هضم نیست. اما گاهی فکر می‌کردم ما در اتفاق افتادن آن صحنه‌ها دخیل نیستیم. چه این فیلم باشد چه نباشد او آن‌جا یخ کرده، گم شده و این اتفاقات افتاده است. این ذره‌ای مرا آرام می‌کند اما هنوز هم برایم سخت است و جوابش را پیدا نکردم. چیزی که برایم مهم بود احساس و عواطف انسانی بود. به عنوان یک پدر خوشحالم که نتوانستم از آن صحنه فیلم بگیرم. همه‌ی این فکر که از جستجوی دختر گم‌شده‌ام فیلم بگیرم شاید چند لحظه بیشتر نشد اما اندازه‌ی یک عمر طول کشید. یک لحظه می‌خواست دستم به سمت دوربین برود که روشنش کنم، به عنوان یک پدر خوشحا‌ل‌ام که دستم نرفت.

اما به عنوان یک فیلم‌ساز یک صحنه را از دست دادید.

بعداً که به آن فکر کردم ناراحت شدم. به خودم گفتم ببین شغل من و سینما طوری است که گاهی می‌تواند کثیف باشد. هنوز هم برایم سخت است.

مخاطب‌تان در این فیلم کیست؟ آیا آنها کسانی هستند که می‌خواهند مهاجرت کنند تا ببینند چه چیزی می‌تواند در انتظارشان باشد یا اینکه مخاطب شهروندان غربی هستند تا بتوانند ماجرا را از دید پناهنده‌ها ببینند و بفهمند آن‌ها از چه چیزی فرار می‌کنند و با چه رنجی به این‌جا می‌رسند؟ در هنگام ساختن فیلم به کدام فکر می‌کردید؟

هنگام ساختن فیلم و تا همین حالا مخاطب مشخصی نداشتم. نمی‌خواستم به کسانی که می‌خواهند پناهنده شوند نصیحتی کنم و بگویم این خطرناک است، این کار را نکنید یا بکنید؛ نمی‌خواستم اروپایی‌ها بفهمند که درد و رنج شرقی‌ها چیست. می‌خواستم هر کسی در هر کجای جهان که هست، شرقی یا غربی، بی‌سواد یا باسواد عواطف انسانی خانواده‌ای در شرایط سخت را بفهمد. آیا در یک شرایط سخت فقط سختی است؟ نه شادی و خوشی هم هست، رقص و آرزو و امید و نقاشی هم هست و البته بدبختی هم هست. پس زندگی انسان مخصوصاً در آن شرایط سخت، یک جنبه ندارد. پس یک مخاطب هم نمی‌تواند داشته باشد. مخاطب من هر کسی است که می‌تواند ببیند. به عنوان کارگردان دوست داشتم مخاطب با شخصیت‌های فیلمم هم‌ذات‌پنداری کند. نمی‌خواستم حرف فلسفی یا سیاسی زده باشم. می‌خواستم با این شخصیت‌ها یک قصه بگویم.

راویان قصه چند نفرند و دختر و همسرتان هم به همراه شما روی فیلم مونولوگ می‌گویند. چطور به این فرم رسیدید؟

شرایط سنی دختر بزرگم به طور طبیعی طوری بود که من دقت می‌کردم و می‌دیدم بیشتر از ما اطراف را نگاه می‌کند. مثلاً اگر چنین جایی می‌آمدیم دختر کوچکم آن‌قدر کوچک بود که متوجه نبود و ما آن‌قدر بزرگ بودیم که سعی می‌کردیم خیلی اطراف را نبینیم و خودمان را با افراد دیگر برابر کنیم. نرگس دقیقاً در سنی بود که جستجوگر بود و می‌خواست چیزهای جدید ببیند و یاد بگیرد. ما فکر کردیم اگر بتوانیم جهان را از دید دختری هم سن و سال نرگس نشان دهیم، جالب خواهد شد. احساس کردم قشنگ‌تر می‌شود. گاهی حرف‌های آن دختر خیلی فلسفی‌تر از آن آدم بزرگ است. من فکر می‌کنم این در نهایت به قصه کمک کرد.

فکر می‌کنید فیلم‌سازی و سینما در افغانستان چقدر بر مخاطبان و افکار عمومی تأثیرگذار است؟

افغانستان به همان میزانی که طالبان، مردم خشن و سنتی دارد به همان اندازه زنان و مردانی دارد که مبارزه می‌کنند. هر چند کم اما هستند کسانی که بر ضد جهل و نادانی و برای آزادی کشورشان مبارزه می‌کنند. مبارزه می‌کنند تا چهره‌ی مثبتی از کشورشان نشان دهند. من هم یکی از آن‌ها بودم. از همان کسانی که فکر می‌کردیم اگر صلح باشد مردمِ کشورم راحت‌تر زندگی می‌کنند. به خاطر صلح فیلم می‌ساختم و تلاش می‌کردم. خیلی‌ها از همان موقع‌ها می‌گفتند مهاجرت کن. ولی من آدم آرمان‌گرایی بودم و دوست داشتم تلاش کنم. ولی وقتی آمد که دیدم نمی‌شود. نه این‌که دست از تلاش و مبارزه و فیلم‌ساختن بردارم، نه! من می‌توانم موقعیت مکانی‌ام را عوض بکنم و به فیلم ساختن ادامه بدهم. همین کار را کردم. هر کس از راهی تلاش می‌کند. ابزار من هم سینماست.

حالا که زمزمه‌هایی از صلح با طالبان می‌شنویم، آینده‌ی مذاکرات را چطور می‌بینید؟

فکر می‌کنم اگر در این مورد حرف بزنم، حرفم کارشناسانه نیست. من فقط می‌دانم طالبان خشن هستند و اگر حرف از صلح می‌زنند دروغ می‌گویند. در هجده سالی که طالبان بر سر کار نبودند و به اسم صلح می‌شناسیم قتل و غارت و انتحار و انفجار و ترور از طرف طالبان زیاد بود حالا اگر قرار بر بازگشت‌شان باشد مطمین هستم فاجعه‌ای رخ می‌دهد که قابل تصور نیست. نمی‌خواهم وارد جزئیات شوم چون اطلاعات دقیقی ندارم اما فکر می‌کنم مردم موافق برگشتن طالبان نیستند. مثلاً اگر طالبان بر سر کار باشند به هیچ کار هنری و سینمایی اجازه‌ی انتشار نمی‌دهند. امیدوارم هرگز این اتفاق نیفتد و برنگردند.

سپهر عاطفی

اظهارات عمران‌خان همان طوری که وزارت خارجه‌ی کشور گفته است، نوعی دخالت در امور داخلی افغانستان است. این اظهارات به هیچ وجه با موضع‌گیری محمداشرف غنی در مورد سرکوب «جنبش ایمن‌سازی پشتون‎ها» قابل مقایسه نیست. محمداشرف غنی از موضع حقوق بشر و ارزش‌های دموکراتیک در مورد یک جنبش اعتراضی دموکراتیک در پاکستان اظهار نظر کرده بود. اما عمران‌خان به گونه‌ای سخن می‌گوید که گویی افغانستان تیول پدری‌اش باشد و او صلاحیت داشته باشد که برای آن حاکم تعیین کند. عمران‌خان بسیار عادی و بدون این‌که درک کند رییس حکومت یک کشور دیگر است، ‌می‌گوید که به زودی در افغانستان حکومت جدید که همه گروه‌ها را نماینده‌گی کند، تشکیل می‌شود. گویی عمران‌خان و چند تن دیگر رسالت دارند که برای افغانستان تصمیم بگیرند.

عمران‌خان مثل بسیاری از جنرال‌ها و سیاست‌مداران پاکستانی آرزو دارد که افغانستان را به مستعمره‌ی اسلام‌آباد تقلیل دهد و از همین موضع برخورد می‌کند. در این تردیدی نیست که هنوز کابل از گفت‌وگوهای امریکا و طالبان که عمران‌خان مدعی است اسلام‎آباد آن را «تسهیل» کرده، ‌به دور است، ‌اما عرف حاکم بر روابط دولت‌ها ایجاب می‌کند که سران پاکستان حداقل در ظاهر نزاکت‌های دیپلماتیک را رعایت کنند و مثل جنرال مشرف با دهن‌دریده‌گی سخن نگویند. اگر عمران‌خان و دیگر حاکمان نظامی و غیر نظامی پاکستان تصور می‌کنند که می‌توانند با پایان جنگ امریکا و طالبان، افغانستان را در حد یکی از ایالت‌های آن کشور تقلیل دهند، ‌اشتباه می‌کنند. افغانستان از دهه‌ی ۹۰ بسیار فاصله دارد. نیروهای سیاسی افغانستان، مردم عام و نهادهای دولتی‌ای که در ۱۸ سال اخیر شکل گرفته است، ‌چنین چیزی را اجازه نخواهند داد. همه‌ی مردم افغانستان، ‌نهادهای دولتی و نیروهای سیاسی کشورمان، خواستار روابط بسیار حسنه و حسن هم‌جواری با پاکستان هستند.

مشترکات افغانستان و پاکستان بسیار زیاد است. مردم پاکستان با مردم افغانستان و برعکس بسیار مهربان هستند. مردم افغانستان تمام مردم پاکستان را، اعم از پشتون، پنجابی، سندی‌، بلوچستانی و اردوزبان، می‌ستایند. مردم پاکستان همیشه حرمت مردم افغانستان را نگه می‌دارند. دولت افغانستان بارها اعلام کرده است که طرف‌دار اتصال جنوب آسیا با آسیای میانه است. افغانستان همیشه موضعش این بوده که می‌خواهد نقطه‌ی وصل جنوب آسیا و آسیای میانه باشد. این موضوع در اولین گفت‌وگوی تلفنی محمداشرف غنی و عمران‌خان نیز مطرح شد. اما سران پاکستان به جای این‌که به این موضوع فکر کنند، در تلاش اعمال نفوذ مخرب و غیر سازنده در افغانستان هستند. ارتش پاکستان به همین منظور طالبان را متحد اصلی خود قرار داده است. این امر سبب شده است که مردم افغانستان از دولت و نظامیان پاکستان متنفّر شوند. مردم افغانستان با پاکستان به عنوان مردم و جغرافیا، احساس نیک و حسن نیت دارند، ‌ولی از پاکستان به عنوان یک دولت و ارتش، خیلی متنفّر‌اند. در نظرسنجی‌هایی که در افغانستان صورت گرفته است، ‌مردم افغانستان هند را دوست و پاکستان را دشمن عنوان کرده‌اند.

این امر خودش نشان‌دهنده‌‌ی آن است که سیاست پاکستان در قبال افغانستان شکست خورده است. ارتقای طالبان از یک گروه تروریستی به یک طرف مشروع مذاکره، هیچ تغییری در ذهنیت مردم افغانستان در مورد پاکستان ایجاد نخواهد کرد. تردیدی نیست که اگر روند مصالحه به گونه‌ای پیش برود که منافع مردم افغانستان در آن لحاظ گردد، روابط کابل و اسلام‌آباد بهبود خواهد یافت، اما اگر پاکستانی‌ها با استفاده از فرصت به اعمال نفوذ مخرب در افغانستان بپردازند و از موضع قیم برخورد کنند، نه تلاش‌های جهانی برای پایان جنگ نتیجه می‌دهد و نه روابط دو کشور بهبود می‌یابد. اظهارات عمران‌خان نشان‌دهنده‌‌ی آن است که حاکمان پاکستان از موضع قیم برخورد می‌کنند و به خود اجازه می‌دهند که بگویند به زودی در افغانستان این و آن می‌شود. صلح وقتی به منطقه و افغانستان می‌آید که همه‌ی کشورهای منطقه به شمول پاکستان عرف حاکم بر روابط دولت‌ها را رعایت کنند. پاکستان باید اجازه بدهد که روند مصالحه با طالبان آن طوری که مردم و دولت افغانستان می‌خواهند، رقم بخورد.

8am

اتحادیه اروپا روز جمعه ۲۴ حوت، چندین فرد، نهاد نظامی و امنیتی و نیز افسران مرزبانی روسیه را در فهرست تحریم‌های خود قرار داد.

افراد تحریم‌شده‌ به دست داشتن در تنش اخیر میان کشتی‌های اوکراین و نیروی دریایی روسیه در تنگه کرِچ، واقع در میان دریای آزوف و دریای سیاه نقش متهم هستند. اتحادیه اروپا می‌گوید این افراد «بدون هیچ دلیل موجهی به قهر نظامی» متوسل شده‌اند.

در تنش میان نیروی دریایی اوکراین و گارد ساحلی روسیه در ماه نوامبر سال گذشته میلادی در تنگه کرِچ، روس‌ها سه کشتی اوکراینی و سرنشینان آن‌ها را با توسل به نیروی نظامی متوقف کردند. کشتی‌های اوکراینی قصد ورود به دریای آزوف را داشتند.

ملوانان اوکراینی تا به امروز در بازداشت روس‌ها هستند. اتحادیه اروپا در ماه دسامبر ۲۰۱۸ خواستار آزادی فوری آن‌ها شده بود، اما روسیه به این درخواست اروپا اعتنایی نکرد.

بنابر گفته مقام‌های اتحادیه اروپا، کسانی که در فهرست تحریم‌ها قرار گفته‌اند فرمانده و جانشین فرمانده بخش امنیت مرزی سرویس مخفی جمهوری خودخوانده «کریمه و سواستوپول» و سه افسر گارد ساحلی روسیه و فرمانده یک زیردریایی روسی است.

علاوه بر این‌ها فرماندهان دو پست کنترل مرزی و یک فرمانده نظامی روسیه نیز در فهرست تحریم‌ها جای گرفته‌ا‌ند. سفر این افراد به کشورهای عضو اتحادیه اروپا ممنوع و دارایی‌های آن‌ها در این کشورها مسدود شده است.

کشورهای عضو اتحادیه اروپا هم‌زمان با قراردادن این افراد در فهرست تحریم‌های خود، تحریم‌های موجود علیه مقام‌های نزدیک به ولادیمیر پوتین، رییس جمهور روسیه و جدایی‌طلبان طرفدار روسیه در شرق اوکراین را به مدت شش ماه دیگر – تا ۱۵ سپتامبر ۲۰۱۹ – تمدید کردند.

بنابر گفته مقام‌های اتحادیه اروپا، هم‌اکنون ۱۷۰ فرد و ۴۴ نهاد و سازمان روسی در فهرست تحریم‌های اروپا قرار دارند.

تحریم‌های امریکا

هم‌زمان با اتحادیه اروپا، ایالات متحده امریکا نیز شماری از مقام‌ها و نهادهای روسیه را در فهرست تحریم‌های خود قرار داده است.

به گفته رابرت پالادینو، یکی از سخنگویان وزارت امور خارجه امریکا، این تحریم‌ها پاسخی به اقدام روسیه در توقیف سه کشتی اوکراینی در تنگه کرِچ در ماه نوامبر گذشته است.

طبق گفته پالادینو ۶ فرد و ۸ نهاد نظامی روسیه هدف تحریم‌های جدید ایالات متحده امریکا قرار گرفته‌اند.

تنش میان مسکو و غرب از سال ۲۰۱۴ پس از الحاق شبه‌جزیره کریمه به خاک روسیه آغاز شد. روسیه پس از اشغال نظامی کریمه، در این شبه‌جزیره یک همه‌پرسی برگزار و آن را به خاک خود ملحق کرد. جامعه جهانی اقدام روسیه را اشغال می‌داند و الحاق کریمه به خاک روسیه را نپذیرفته است.

وی هم‌چنان گفت، آذربایجان برای سرمایه گذاری در افغانستان در بخش‌های زراعت، ترانسپورت، معادن، تعمیرات، انرژی و سایر عرصه‌ها علاقمند است.

محمد اشرف غنی رئیس جمهور افغانستان نیز تأکید کرد روابط تجارتی میان دو کشور باید بیشتر توسعه یابد.

آقای غنی گفت آذربایجان می‌تواند مارکیت خوب برای میوه‌های تازه و خشک، زعفران و سایر محصولات زراعتی افغانستان باشد و به زودی نمایشگاه تولیدات افغانی در آذربایجان گشایش خواهد یافت.

براساس گزارش رسانه‌های امریکایی در این نشست محرمانه‌ که روز گذشته برگزار شد، مایک پنس، معاون رییس جمهور، جوزف دانفورد، رییس ستاد مشترک ارتش امریکا، مایک پمپئو، وزیر خارجه، جینا هسپل، رییس اداره مرکزی استخبارات امریکا و جان بولتون، مشاور امنیت ملی، شرکت کرده‌اند.

این نشست در پشت دروازه‌های بسته در اتاقی به نام «تانک» در وزارت دفاع امریکا یا پنتاگون انجام شده است. خبرگزاری اسوشیتد‌پرس به نقل از یک مقام امریکایی که نخواسته است از او نامی برده شود، گزارش داده است که این جلسه به دنبال اظهارات حمدالله محب، مشاور امنیت ملی رییس جمهور غنی، برگزار شده است. در مورد اجندای مورد بحث این نشست، تاکنون جزئیات در دست نیست. 

حمدالله محب، روز پنج‌شنبه، بیست‌وسوم حوت، در واشنگتن در صحبت با خبرنگاران، انتقادهای نسبتاً تندی را به آدرس زلمی خلیل‌زاد، نماینده ویژه امریکا در امور صلح افغانستان، مطرح کرده است. او گفته است که زلمی خلیل‌زاد، در صدد مشروعیت‌زدایی از حکومت افغانستان و مشروعیت‌بخشی به گروه طالبان است. او با انتقاد تند از نماینده ویژه‌ی امریکا در امور صلح افغانستان، هم‌چنان گفته بود که روند مذاکرات صلح میان امریکا و گروه طالبان شفافیت لازم را ندارد و معلومات آن با حکومت افغانستان شریک نمی‌شود.

مشاور امنیت ملی تصریح کرده است که خلیل‌زاد در روند مذاکرات صلح به دنبال منافع شخصی است و تلاش می‌کند با تشکیل حکومت موقت، خودش در رأس آن قرار گیرد. او توضیح داده است: «با توجه به پیشینه خلیل‌زاد، او در پی اهدافی در افغانستان است. او دو بار تلاش کرد تا در انتخابات ریاست جمهوری نامزد شود… این تصور وجود دارد که شاید هدف از این همه گفت‌وگو‌ها، تشکیل حکومت موقتی باشد که خودش (خلیل‌زاد) در رأس آن قرار گیرد.»

او هم‌چنان گفته است که آقای خلیل‌زاد، حکومت افغانستان را در خلای معلوماتی نسبت به جزییات مذاکرات صلح با گروه طالبان قرار داده است و مردم از این بابت نگران‌اند.  

در واکنش به این اظهارات، وزارت امور خارجه امریکا، حمدالله محب را به مقر این وزارت فرا خواند و انتقادات او را از رویکرد امریکا در قبال پروسه صلح افغانستان، رد کرد.

بانک توسعۀ آسیایی به ادامه کمک‌هایش به افغانستان می‌گوید که امسال عملی شدن پروژه پژوهشی آب ارغنداب درکندهاردرچارچوب پروژه بند دُهله وپروژه دوم تولید برق خورشیدی دراین ولایت ازمهم ترین برنامه‌های این بانک درافغانستان اند.

مسوولان این بانک می‌گویند که درحال حاضر برای انجام بررسی‌های فنی درباره تونل جدید سالنگ با حکومت افغانستان کارمی‌کند.

دیویت دول، معاون بانک توسعهء آسیایی درکابل گفت:« بانک توسعهء آسیایی درحال حاضر حکومت افغانستان را برای کارهای نخستین ساخت تونل سالنگ نو کمک میکند واین بانک درنظردارد که درآینده ها این پروژه تمویل نیزکند.»

درهمین حال شماری ازآگاهان اقتصاد عملی شدن پروژه‌های زیربنایی را در کشور برای بهبود عرضه خدمات عامه بسیارمهم میدانند و دراین بخش نقش بانک توسعۀ آسیایی را به مثابۀ یکی از بزرگترین کمک کننده‌گان به افغانستان مهم میدانند.

قیس محمدی، استاد اقتصاد دردانشگاه گفت:« موجودیت برق، موجودیت سرک ها، موجودیت آب و موجودیت منابع انسانی با تحصیلات بلندتر با مهارت های بهتر می تواند که زمینه بهتر رشد اقتصادی یک کشور را فراهم سازد.»

بربنیاد آمارهای بانک توسعۀ آسیایی درحال حاضر بیش از سی پروژه دربخش‌های گونه گون در کشور با کمک این بانک عملی می‌شوند و به گفته مسوولان این بانک در این پروژه‌ها میلیاردها دالرهزینه میشوند.

وی بیان داشت آینده ماموریت نظامی ناتو در افغانستان به نتایج مذاکرات صلح با طالبان بستگی دارد.

سرمنشی ناتو تصریح کرد: «ما در افغانستان خواهیم بود و به حمایت از ماموریت آموزشی، کمک و مشوره دهی و همچنان در راستای حمایت مالی ادامه خواهیم داد. در حقیقت ما یک تعهد تازه داریم که به حمایت خود الی سال 2024 ادامه بدهیم. ما در افغانستان استیم تا نگذاریم که این کشور یک بار دیگر به یک پناهگاه مصئون به تروریستان بین المللی مبُدل شود و البته این یکی از مسایلی کلیدی است که اکنون در گفتگو‌ها با طالبان روی آن بحث می‌شود.»

وی با اشاره به مذاکرات نمایندگان امریکا و طالبان پیرامون صلح افغانستان گفت برای رسیدن به توافق نهایی میان طالبان و امریکا، به زمان بیشتری نیاز است.

آقای ستولتنبرگ بیان داشت: میزان حضور نظامی ناتو در آینده بیشتر وابسته به نتایج این گفتگوها است. هنوز برای پیش بینی نتایج این گفتگوها بسیار زود است. هنوز تا نهایی شدن توافقات صلح، کارهای زیادی باید انجام شود.

باید گفت هم‌اکنون حدود 16 هزار سرباز خارجی – 14 هزار سرباز امریکایی و 2000 سرباز ناتو – در چارچوب ماموریت حمایت قاطع ناتو در افغانستان حضور دارند.

در ماه‌های اخیر، نمایندگان طالبان و امریکا روی خروج نیروهای خارجی از افغانستان مذاکرات طولانی داشته اند.

این حملات زمانی اتفاق افتاد که مردم در حال ادای نماز جمعه بوده اند.

جسیندا اردرن، صدراعظم نیوزیلند، این حمله‌ها را یک عمل «تروریستی» خواند و گفت پلیس تا کنون چهار نفر به شمول یک زن را در ارتباط با این حملات مسلحانه دستگیر کرده‌است.  

خانم ادرن همچنان گفته است که کشورش یکی از روزهای «تاریک» را پشت سر می گذارد.

پس از این حمله‌ها تدابیر شدید امنیتی در نیوزیلند روی دست گرفته شده و دروازه‌های مساجد به طور موقت مسدود شده‌است.  

یکی از شاهدان این رویداد به خبرگزاری رویترز گفته است: «مهاجم مسلح بود و واسکت ضد مرمی بر تن داشت و با وارد شدن به مسجد بالای نمازگزاران به تیراندازی پرداخت.»

در همین حال، مقام‌های افغان تایید کرده‌اند که در این حمله بر شهروندان افغانستانی مقیم این کشور نیز تلفاتی وارد شده است.

پس از داغ شدن بحث صلح با طالبان، نگرانی‌های زنان از  احتمال معامله روی حقوق و  سر دست‌آوردهای دو دهه‌ی اخیر شان، جدی‌تر شد. اکثریث زنان فعال افغانستان به ترکیب  هیات  مذاکره‌کننده با طالبان، که از آدرس جناح‌های مختلف و غالباً متضاد شکل گرفته است و هم‌چنان به حضور نمادین زنان در ترکیب آن هیات، اعتراض دارند. چگونگی گفتگو با طالبان بر سر حقوق و آزادی‌های زنان، یکی از مسایل حاد و مایه‌ی تشویش زنان است. این که از آدرس زنان چگونه با طالبان گفتگو صورت می‌گیرد و یا این که آیا طالبان زنان افغانستان را هم شأن مردان دانسته و حاضر هستند تا آینده‌ی سیاست افغانستان را در مشارکت با زنان رقم بزنند، سوال‌های اساسی است که باید به آن پاسخ مناسب داده شود.

هرچند طالبان در  مذاکرات و گفتگوهای‌شان اذعان داشته اند که با رویکرد قبلی شان پیرامون زنان، دوباره به صحنه نخواهند  آمد،  اما شدت رفتار و ضدیت طالبان با زنان در زمان حاکمیت شان به حدی بود که اعتماد روی گفته‌های این گروه را دشوار می‌سازد .این دشواری زمانی مضاعف و چندلایه می‌شود که موارد مدهشی از رفتار طالبان با زنان حتی پس از سرنگونی نظام شان به ثبت رسیده است. این موارد شامل قتل، مجازات خلاف کرامت انسانی، ممانعت از مشارکت در زندگی اجتماعی و سیاسی می‌شود.

اما باید خاطر نشان ساخت که این تنها گروه طالبان نیست که از اثر خوانش ویژه‌ی شان از دین، علم ضدیت با زنان را طی این همه سال حمل کرده اند. من فکر می‌کنم  که رویکرد طالبان در برابر زنان نه تنها متاثر از قرائت ویژه‌ی طالبانی از دین که  دارای آبشخوره فرهنگی‌ نیز است. طالبان سکان‌دار فرهنگ مردسالاریی هستند که زنان افغانستان به صورت روزمره در همه ابعاد زندگی شان متاثر از آن، می‌باشند. کافی است زن باشید تا ستیز فرهنگی-اجتماعی را با خودتان در مواجهه با شوهر، فرزند، دکان‌دار سر کوچه، راننده‌ی تاکسی، همکار، عابر کنار جاده، پولیس ترافیک، سارنوال موظف برای حل قضیه خشونت خانواده گی و تحصیل‌کرده‌ی سکولار؛ به صورت روزمره به تجربه بگیرید.

با در نظرداشت آنچه گفته شد، سرنوشت مدنی-سیاسی زنان افغانستان، در بحبوحه‌ی گفتگوهای صلح، به ویژه صلح آمریکایی با طالبان که حتی توسط همسر آقای خلیل‌زاد از دریچه‌ی منافع امریکا توجیه می‌شود، مواجه به چالش چند بعدی است. طالبان دارای سلوک و رفتار ویژه‌ی خود نسبت به زنان هستند، مردانی که قرار است با طالبان به گفتگو بنشینند در بهترین حالت برخواسته از فرهنگ طالب پذیر و طالب پرور هستند و در بدترین حالت، هم‌فکر طالبان. هم‌چنان زنانی که قرار است در گفتگو های صلح شرکت کنند، بیشتر سمبول و نماد حضور زنان ثابت شده اند تا نماینده‌ی واقعی زن افغانستان. 

در قدم اول لازم است تا آن عده از فعالان حقوق زن به نماینده‌گی از زنان در گفتگوهای صلح حضور یابند که بتوانند از زنان نماینده‌گی واقعی کنند و نه سمبولیک. فعالان حقوق زن باید خود دست به کار شوند ونماینده‌گان شان را برای گفتگوهای صلح آماده کنند و منتظر سیاسیون و حکومت نباشند. برای سیاسون و حکومت صرف حضور سمبولیک زنان اهمیت دارد.

به باور من، زنان حین گفتگوهای صلح  می‌توانند با استناد به دو مورد زیر به دفاع از حقوق و آزادی های خود بپردازند.

نخست، قانون اساسی. بدون شک یکی از مواردی که طالبان روی آن انگشت گذاشته اند عبارت از قانون اساسی افغانستان است. قانون اساسی افغانستان با بهای سنگین داخلی و بین المللی حاصل شده است. محتوای فصل دوم قانون اساسی باید خط سرخ زنان باشد. زنان بایست دقیقاً بدانند از کدام بخش قانون اساسی و چطور باید دفاع کنند. فصل دوم قانون اساسی افغانستان که بر مبنای صراحت خودش (بند دوم ماده ۱۴۹) محض برای بهبود قابل تعدیل است، عمده ترین موردی است که زنان در مذاکرات صلح بایست به آن توسل جسته و از آن دفاع کنند. مواردی که در فصل دوم قانون اساسی افغانستان تسجیل شده است تضمین کننده‌ی حقوق و آزادی های برابر در همه‌ی ابعاد زندگی برای زنان و مردان این سرزمین است و نه باید به معامله گرفته شود.

دوم، تلاش برای فراگیر ساختن صلح. در حال حاضر متاسفانه فقط دو طرف روی صلح و ختم جنگ در افغانستان گفتگو دارند. آمریکا و طالبان. طالبان از موقعیت جنگ و خشونت حرف می‌زنند و امریکا نیز همه چیز را بر مبنای نفع و ضرر مادی بررسی می‌کند و حکومت تا هنوز غایب مجلس است. طرفین صلح افغانستان باید بیشتر شود. زمانی که همه زمینه‌ها برای گفتگوی رو در رو با طالبان مساعد شد، باید ضمانت های بین المللی برای عدم معامله‌ی حقوق و آزادی های اساسی شهروندان حاصل شود که این مساله با شمولیت سازمان ملل متحد به عنوان ضامن صلح و امنیت، توسعه و حقوق بشر در سراسر جهان، قابل حصول است. سازمان ملل متحد بر مبنای منشور این سازمان مکلف به حفظ صلح و امنیت و همچنان حقوق بشر است. زنان باید تلاش برای حضور سازمان ملل متحد در گفتگوهای صلح افغانستان را آغاز و تسریع بخشند.

می‌خواهم گفته هایم را با این نکته به پایان ببرم که تغییر ساختار های اجتماعی زن ستیز حاکم بر جامعه افغانستان نیاز به زمان و کار پیوسته دارد. هرگاه زنان امروز برای حفظ حقوق و دست‌آورد های شان به صورت پیوسته و همبسته تلاش نکنند، فردا چیزی جز سرخورده‌گی و پشیمانی در دست نخواهند داشت. 

8am