نویسنده: rahapress

منیژه میرزایی، نماینده سازمان ملل روزسه شنبه، 26حوت در نشستی که در روزنامه افغانستان ما برگزار شده بود در مورد وضعیت خبرنگاران زن صحبت کرد.

خانم میرزایی در مورد وضعیت زنان خبرنگار گفت که سازمان ملل و جامعه جهانی در 20 سال اخیر از زنان حمایت نموده است؛ اما، در سال 2021 خشونت علیه زنان خبرنگار  در بیشتر ولایت‌های افغانستان افزایش یافته است.

این نگرانی در حالی مطرح می‌شود که در سه ماه گذشته، چهار زن خبرنگار در نقاط مختلف کشور مورد هدف قرار گرفته‌اند، در اخرین مورد سه زن در یک روز که در یک تلویزیون خصوصی در ننگرهار کار می کردند، کشته شدند.

در پی این عمل تروریستی، شماری زیاد از زنان خبرنگار، شغل‌هایشان را ترک کردند و یا اینکه از خانه وظیفه اجرا می کنند.

فاطمه بحر فعال رسانه‌ای گفت: “ما با تمام چالش هایی که سد راه ما است به وظیفه مان ادامه می دهیم اما وضعیت اگر اینطور ادامه یابد سطح تحصیلات در این رشته کاهش خواهد یافت و ما دیگر نمیتوانیم در رسانه خبرنگاران مسلکی داشته باشیم.”

وحیدالله مجروح، سرپرست وزارت صحت عامه کشور روز یکشنبه 24 حوت در یک نشست خبری در کابل گفت معتادان در مراکز ترک اعتیاد به درستی درمان نمی‌شوند باید این افراد در آغوش خانواده و جامعه درمان شوند.

آقای مجروح اضافه کرد ما شاهد هستیم که یک معتاد، 6 بار تداوی شده است، اما دوباره به مواد مخدر روی آورده است.

او افزود: «معتاد پس از تداوی از مراکز درمانی، نیاز به حمایت خانواده‌اش دارد.»

در این نشست شماری دیگر از مسئولان دولتی گفتند دسترسی آسان به مواد مخدر، باعث شده است شهروندان به اسانی دسترسی داشته باشند و معتاد شوند.

محمد یعقوب حیدری، والی کابل گفت وزارت داخله باید در امر مبارزه علیه مواد مخدر جدی عمل کند؛ زیرا تنها در کابل بیش از 500 جریب زمین کوکنار کشت شده است.

آقای حیدری بیان کرد، بی تفاوتی مسوولان وزارت داخله باعث شده تا کشت کوکنار در سراسر کشور افزایش یابد. همچنان چالش‌های امنیتی از عوامل عمده این معضل محسوب می‌شود.

والی کابل افزود: تابلیت های k در تمام ناحیه‌های شهر کابل به صورت آشکار فروخته می‌شود اما وزارت‌های صحت‌عامه و داخله به دلیل بی‌کفایتی و فساد در اداره‌های شان نمی‌توانند که جلو فروش آن را بگیرند.

در همین حال، فاضل وسیط، نماینده معنیت مبارزه علیه مواد مخدر وزارت داخله گفت: 3.5 میلیون معتاد در کشور وجود دارد. اما این وزارت در سال گذشته توانسته است حدود « سه هزارو 709 » عملیات را علیه مواد مخدر انجام دهد.

او گفت: پولیس مبارزه علیه مواد مخدر در این مدت چهار هزارو 377 مظنون را نیز بازداشت کرده اند. همچنان، 22 لابراتوار پروسس مواد مخدر، 17 کارخانه تولید مشروبات الکولی، 21 ذخیره‌گاه مواد مخدر را تخریب و از بین برده اند.

آقای وسیط افزود: به مقدار مجموعی 565 متریک تن مواد مخدر مختلف النوع شامل 2.2 تن هیروین، 7 تن تریاک، 259 تن چرس، 210 تن بنگ‌دانه، 262 هزار و 27 تابلیب k، بیش از پنج هزار تابلیبت تیری‌مادول نیز کشف و ضبط گردیده است.

به گفته وی؛ در جریان این عملیات به مقدار 4.5 میلیون دالر امریکایی پول نقد، 20 کیلو گرام طلا، 748 عراده وسایط مختلف النوع همراه با 283 میل اسلحه نیز به دست پولیس مبارزه علیه مواد مخدر افتاده است.

او در اخیر تاکید کرد که به مبلغ 61 میلیون 482 هزار دالر امریکایی بر پیگر مافیای قاچاقبران مواد مخدر نیز وارد شده است.

این درحالی است که سازمان‌های جهانی همواره اعلام کرده اند که افغانستان یکی از کشور های بزرگ تولید کننده مواد مخدر در جهان است که گروه های تروریستی از عواید آن در جنگ های داخلی  استفاده می‌کنند.

در این حمله که عصر روز یک شنبه هفته جاری آغاز شد و بعد از نزدیک به بیست ساعت درگیری با کشته شدن مهاجمان خاتمه یافت، نزدیک به بیست و نه نفر کشته شدند.

امنیت ملی افغانستان اعلام کرد حداقل سه نفر از یازده مهاجم داعشی اتباع هندی بودند.

به نقل از رسانه هندی «ایندیا تودی» رهبری این حمله داعش را یک شهروند هندی به نام «کلوکتیا» از ولایت کرالای هند بر عهده داشته است. وی اصالتا از منطقه کاسارگاد کرالا بود.

به گفته منابع استخباراتی افغانستان این هندی عضو داعش همان مهاجمی بود که موتر مملو از مواد انفجاری خود را مقابل دروازه ورودی زندان مرکزی جلال آباد منفجر نمود.  

از سویی هم منابعی به ایندیا تودی گفته اند سازمان استخبارات ملی هند نیز در تلاش است تشکیلات جذب نیرو برای داعش در منطقه کاسارگاد هند که مهاجمان داعشی حمله کننده به زندان مرکزی جلال آباد از آنجا جذب شده بودند را مورد بررسی قرار دهد.

باید گفت در حمله یک شنبه شب مهاجمان داعشی به زندان مرکزی جلال آباد دست کم بیست و نه نفر به شمول غیرنظامیان، زندانیان، گارد امنیتی زندان، نیروهای امنیتی افغان و زندانیان در درگیری متقابل و انفجار بمب کشته شدند.

کمی بعد داعش شاخه خراسان که در ولایت ننگرهار افغانستان حضور و فعالیت دارد مسئولیت این حمله را برعهده گرفت.

خوگیانی، سخنگوی والی ننگرهار، در ادامه به رسانه ها گفت از 1500 زندانی که در جریان درگیری از زندان فرار کرده بودند، 1000 زندانی دوباره توسط نیروهای امنیتی دستگیر شدند.

اگرچه هدف اصلی داعش از این حمله هنوز مشخص نیست اما گفته می شود صد ها عضو داعش در زندان مرکزی جلال آباد محبوس می باشند.

از سویی هم شنیده شده که داعش به تلافی کشته شدن یک فرمانده ارشد خود توسط نیروهای ویژه حکومت افغانستان به زندان جلال آباد حمله کرده است.

شرکت بریتانیایی ویرجین گلکتیک، فعال در زمینه صنایع هوایی، اعلام کرد نوعی جدید از هواپیمای مسافربری مافوق صوت را طراحی کرده است که می تواند تا سه برابر سرعت صوت شتاب بگیرد.

این هواپیمای مسافربری با سرعت ۳۷۰۰ کیلومتر بر ساعت می تواند فاصله لندن تا نیویورک را در کمتر از ۲ ساعت بپیماید. گفته شده است که این هواپیما برای بلند شدن و فرود از همان باند معمولی فرودگاه‌ها استفاده خواهد کرد.

موتور این هواپیمای مافوق صوت حاصل همکاری مشترک ویرجین گلکتیک با واحد موتورسازی شرکت خودروسازی رولز-رویس است. سازمان فضایی آمریکا، ناسا نیز با این پروژه همکاری دارد.

بنا بر اطلاعات منتشره، این هواپیما توانایی آن را دارد که تا ۶۰ هزار پا (۱۸ هزار و ۳۰۰ متر) ارتفاع بگیرد. این حد بیشتر از حداکثر میزانی است که هواپیماهای مسافربری فعلی می توانند اوج بگیرند.

ظرفیت مسافران این هواپیمای مافوق صوت اما مطابق طرح اعلام شده محدود خواهد بود و تنها ۹ تا ۱۹ مسافر می توانند در این هواپیما جا بگیرند.

شرکت بریتانیایی ویرجین گلکتیک، فعال در زمینه صنایع هوایی، اعلام کرد نوعی جدید از هواپیمای مسافربری مافوق صوت را طراحی کرده است که می تواند تا سه برابر سرعت صوت شتاب بگیرد.

این هواپیمای مسافربری با سرعت ۳۷۰۰ کیلومتر بر ساعت می تواند فاصله لندن تا نیویورک را در کمتر از ۲ ساعت بپیماید. گفته شده است که این هواپیما برای بلند شدن و فرود از همان باند معمولی فرودگاه‌ها استفاده خواهد کرد.

موتور این هواپیمای مافوق صوت حاصل همکاری مشترک ویرجین گلکتیک با واحد موتورسازی شرکت خودروسازی رولز-رویس است. سازمان فضایی آمریکا، ناسا نیز با این پروژه همکاری دارد.

بنا بر اطلاعات منتشره، این هواپیما توانایی آن را دارد که تا ۶۰ هزار پا (۱۸ هزار و ۳۰۰ متر) ارتفاع بگیرد. این حد بیشتر از حداکثر میزانی است که هواپیماهای مسافربری فعلی می توانند اوج بگیرند.

ظرفیت مسافران این هواپیمای مافوق صوت اما مطابق طرح اعلام شده محدود خواهد بود و تنها ۹ تا ۱۹ مسافر می توانند در این هواپیما جا بگیرند.

شرکت ویرجین گلکتیک همزمان در حال کار بر طرح بردن مسافر به فضا است، طرحی که تا کنون چندین پرواز آزمایشی ان انجام شده است. با این حال پروژه طراحی هواپیمای مسافربری مافوق صوت این شرکت پروژه‌ای جداگانه به شمار می رود.

از زمان بازنشستگی هواپیمای مافوق صوت کنکورد در اکتبر سال ۲۰۰۳ تا کنون هواپیمای مسافربری مافوق صوت تولید نشده است. شرکت آمریکایی لاکهید مارتین قرار است از طرح خود برای ساخت چنین هواپیمایی در سال ۲۰۲۱ رونمایی کند.

مسئولان پروژه گفته اند فاز بعدی طراحی هواپیمای مسافربری مافوق صوت این است که چگونه صدا و آلودگی این هواپیما کاهش یابد و چه کاری برای خنک کردن آن به هنگام پرواز با سرعت مافوق صوت انجام گردد.

چین تلاش امریکا برای خرید شرکت اپلیکشن تیک‌تاک را «زورگویی آشکار» خواند.

مالک اپلیکیشن تیک تاک که برای تماشای ویدئوهای کوتاه مورد استفاده قرار می گیرد یک شرکت چینی ست.

شرکت اپلیکشن تیک‌تاک اخیراً تحت ارزیابی کمیته سرمایه گذاری‌های خارجی امریکا قرار گرفت.

مقام‌های امریکایی گفته اند این شرکت اطلاعات سری کاربران را با دولت چین شریک می‌سازد.

دونالد ترمپ رئیس جمهور ایالات متحده دیروز ۳ آگست ضرب‌الاجل شش هفته‌یی را به شرکت اپلیکشن تیک‌تاک تعیین کرد تا فعالیت‌های خود در امریکا را بفروشد.

ترمپ گفت مخالف خریداری این اپلیکشن از سوی شرکت امریکایی مایکروسافت نیست.

اما وانگ وینبین سخنگوی وزارت خارجه چین امروز ۴ آگست در پکن گفت این اقدام امریکا در تضاد با سازمان تجارت جهانی قرار دارد.

او گفت واشنگتن بدون ارائۀ اسناد، شرکت اپلیکشن تیک‌تاک را تهدیدی برای امنیت ملی امریکا خوانده است.

او گفت این شرکت فعالیت‌های تجاری خود را براساس قوانین بین‌الملل انجام می‌دهد.

دولت هند در نخستین سالگرد لغو کامل و رسمی اختیارات ویژه و خودمختاری مشروط اعطا شده به ایالت کشمیر، با اتخاذ تدابیر امنیتی شدید در این منطقه مقررات منع آمد و شد اعلام کرد.

این اقدام دهلی نو برای پیشگیری از اعتراضات احتمالی مسلمانان کشمیر صورت پذیرفته است.

یکی از مقامات ارشد پلیس هند به خبرگزاری فرانسه گفت مردم حق ندارند جز با مجوز خاص در خیابان تردد کنند.

او در ادامه افزود این مجوز خاص هم صرفا به امور اساسی مانند فعالیت پلیس و کادر پزشکی محدود می‌شود.

شاهد اقبال چودری، از مقام‌های شهری کشمیر هم با اشاره به لزوم برقرای این محدودیت‌ها به خبرگزاری آسوشیتدپرس گفت: «منع آمد و شد امنیتی در کشمیر در پی اطلاع رسانی درباره برگزاری راهپیمایی‌های ضد گروه‌های هندی برای سالگرد لغو وضعیت ویژه کشمیر در پنجم اوت، اجرایی شده است.»

دولت دهلی نو در ۵ اوت سال ۲۰۱۹ میلادی خودمختاری کشمیر را لغو کرد. این روز از سوی فعالان جدایی طلب کشمیری تحت عنوان «روز سیاه» نام‌گذاری شده است.

مقامات هندی، محدودیت‌ها را از نخستین روز اوت تشدید کرده‌اند، اما از روز دوشنبه ۳ اوت این محدودیت‌ها شدت بیشتری به خود گرفته و موانع آهنی و سیم‌های خاردار برای بستن راه‌های اصلی شهر در نظر گرفته شده است.

همچنین پلیس به ساکنان شهرهای اصلی و چندین روستای این منطقه دستور داده تا روز پنجشنبه ۶ اوت حق خروج از منزل را ندارند.

آن بخش از جامو و کشمیر که تحت حاکمیت دهلی نو قرار دارد تنها ایالت با اکثریت مسلمان در هند به شمار می‌رود و سیاست‌های دولت آقای مودی در این ایالت سبب شده تا مخالفان او را به پاکسازی نژادی و دینی متهم کنند. دولت مرکزی هند قوانینی تصویب کرده که به شهروندانی که بیش از ۱۵ سال در جامو و کشمیر زندگی کرده‌اند، اجازه می‌دهد شهروند محلی محسوب شوند و علاوه بر تملک زمین، اجازه اقامت و کار در این منطقه را پیدا کنند و حتی به مناصب عمومی دست یابند.

این تصمیم دولت هند از سوی احزاب بومی کشمیر اقدامی در جهت تغییر بافت جمعیتی و دینی و نژادی کشمیر قلمداد شده است.

وضعیت کشمیر یک بحران ممتد میان هند و پاکستان بوده و دو کشور از زمان جدایی و پس از پایان رهایی از استعمار بریتانیا بر سر کنترل و حاکمیت بر این منطقه با یکدیگر مناقشه داشته‌اند. دهلی نو و اسلام آباد هر کدام کنترل بخشی از این منطقه را در دست دارند.

صدیق صدیقی، سخن‌گوی ارگ ریاست‌جمهوری امروز در کابل گفت:« دانشگاه‌های دولتی و خصوصی از فردا چهارشنبه رسما بازگشایی شود.»

وی تاکید کرد کابینه تاکید نمود که تمام دستورات صحی وزارت صحت باید در دانشگاه ها پس از بازگشایی رعایت شود.

صدیقی تصریح نمود طرح وزارت معارف برای بازگشایی مکاتب در جلسه‌ی امروز کابینه تأیید نشد.

به گفته‌ی او، به وزارت معارف هدایت داده شد تا طرح دیگری را برای بازگشایی مکاتب در جلسه بعدی کابینه ارایه کند.

این در حالی ست که در جلسه 25 سرطان کابینه اعلام کرده بود دانشگاه ها و مدارس در صورت عدم تشدید وضعیت کرونا از پانزدهم اسد سال جاری باز خواهد شد.

ترامپ در گفت و گو با رسانه AXIOS افزود:«تصمیم اعزام نیرو به منطقه خاورمیانه و کشاندن آن‌ها به درگیری­های این منطقه بزرگ‌ترین اشتباه تاریخ امریکا بوده است.»
باید گفت پیش از این دونالد ترامپ بارها اعلام کرده بود امریکا قصد دارد به سیاست جنگ‌های بی‌پایان خاتمه بدهد.
از سویی هم، چندی پیش مایک پمپئو وزیر خارجه ایالات متحده امریکا هنگام سخنرانی در مجلس سنای امریکا گفته بود طبق توافق نامه دوحه تا ماه می سال 2021 ارتش امریکا از افغانستان خارج می‌شوند.

مقامات محلی در ولایت تخار می گویند شماری از باشندگان ولسوالی خواجه غار بر زندان طالبان در منطقه دارالعلوم این ولسوالی حمله کرده تعدادی از اعضای این گروه نیز آنان را همراهی می کند.

محمد عمر، ولسوال خواجه غار گفت: گروه طالبان می خواستند عاملان تجاوز بر دختر ۱۴ ساله را به ولسوالی چهار دره ولایت قندوز منتقل کنند که باشندگان این ولسوالی در اعتراض به آن بر زندان طالبان حمله‌ور شدند.

بر اساس گفته های ولسوال خواجه‌غار، حمله کننده ها خواستار تحویل دهی و مجازات متجاوزان می باشند؛ اما گروه طالبان قصد دارند آنان را به ولسوالی چهار‌ دره ولایت قندوز منتقل کنند.

وی گفت تجمع مردم با گذشته هر لحظه افزایش می یابد و شماری از اعضای گروه طالبان نیز با مردم در این اعتراض همراه شده اند.

آقای عمر اضافه کرد در این رویداد چند تن در شیلک جنگجویان طالب زخمی و به شفاخانه منتقل شده اند.

این در حالی است که چندی پیش  گروه طالبان دو دختر نوجوان را در ولسوالی “خواجه غار” این ولایت از خانه‌شان بیرون کرده و یکی آنها را “مورد تجاوزگروهی” قرار دادند.

اما سخنگوی طالبان، تجاوز گروهی بر دختر ۱۴ ساله از سوی اعضای این گروه را رد کرد و گفت آن ها عاملین این قضیه را بازداشت کرده‌اند و پس از تحقیق محاکمه خواهند کرد.

عبدالاحد ولی‌زاده، سخنگوی پولیس هرات گفت فردی که خود را پیامبر آخرالزمان خوانده بود، شب گذشته از مربوطات حوزۀ نهم امنیتی این ولایت بازداشت شد.

عبدالخالق حقانی، رئیس حج و اوقاف هرات نیز گفت این فرد محمدزلمی نام دارد و باشندۀ اصلی ولسوالی پشتون‌زرغون ولایت هرات است.

به گفتۀ آقای حقانی، این فرد در گذشته ملاامام یکی از مساجد بود و سه سال پیش نیز ادعای پیامبری کرده بود، اما در آن زمان از عملکردش پشیمان شده و توبه کرده بود.

آقای حقانی می‌افزاید، پس از ادعای محمدزلمی، آنان مناظره‌یی با او داشته‌اند، اما «پیامبرخودخوانده شکست خورده و دوباره توبه کرده است.»

حقانی می‌گوید، محمدزلمی گفته که جبرئیل، فرشتۀ وحی را دیده و این فرشته به او نوید پیامبری داده است.

رئیس حج و اوقاف هرات می‌گوید، اظهارات این فرد موجب خدشه‌دارشدن احساسات مردم شده و او در حال حاضر در نظارت پولیس به سر می‌برد.

محمدزلمی در ویدیویی که در رسانه‌های اجتماعی به نشر رسیده، ادعای نبوت می‌کند و می‌گوید او پیامبر آخرالزمان است و تلاش دارد عقاید مردم را تغییر دهد.

مشاور پیشین کاخ سفید در سخنانی اظهار داشت: «اگر دونالد ترامپ برای دومین بار در انتخابات ریاست جمهوری پیروز شود، شاید آمریکا از پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) خارج گردد.»

جان بولتون مشاور امنیت ملی سابق آمریکا در گفت و گویی که با روزنامه آلمانی «Handelsblatt» داشت درباره احتمال گرفتن چنین تصمیمی از سوی ترامپ گفت: ترامپ درباره مسائل مربوط به ایران، کوریای شمالی، افغانستان و یا سوریه همواره تصمیم های گرفته است که هدف از آنها خودداری از انتقادهای جمهوری خواهان بوده است تا جایکه درستی و یا نادرستی این تصمیم ها مورد توجه نبوده است.

او ادامه داد: عده کمی از جمهوری خواهان دوست دارند که از ناتو کناره گیری کنند اما در صورت پیروزی ترامپ در انتخابات ریاست جمهوری این موانع برداشته خواهد شد. کسی چه می داند که ترامپ در دور دوم ریاست جمهوری خود چه کارهای را انجام خواهد داد؟

وی به اروپایی‌ها توصیه کرد که اگر ترامپ برای دومین بار انتخاب شد، دیپلماسی خود را با کنگره تشدید کنند.

بولتون افزود: ممکن است مجلس نمایندگان و مجلس سنا بتوانند در صورتی که ترامپ قصد خروج از ناتو یا خروج نظامیان آمریکایی از اروپا را داشته باشد، مانع رییس جمهوری شوند، اما مقاومت قوی از سوی دمکرات‌ها و جمهوری‌خواهان اتفاق خواهد افتاد، به همین خاطر اروپایی‌ها بهتر است که با کنگره در ارتباط باشند.

ترامپ در نظرسنجی‌ها از رقیب خود، بایدن عقب افتاده است.

نظر سنجی ها در حال حاضر ترامپ را بسیار عقب تر از رقیب دموکرات خود “جو بایدن” نشان می دهند، اما این نظر سنجی ها حدود 100 روز مانده تا انتخابات ریاست جمهوری آمریکا برای بولتون مفهومی ندارد.

اظهارات مشاور امنیت ملی پیشین کاخ سفید پس از آن مطرح می‌شود که  ترامپ پس از تکیه بر کرسی ریاست جمهوری آمریکا در انتخابات 2016 یکی پس از دیگری توافقات، پیمان‌ها و سازمان‌های اثرگذار بین‌المللی را ترک کرد که «پیمان آسمان‌های باز» و «سازمان جهانی بهداشت» جدیدترین آنها است.

از لویه‌‌جرگه، به‌عنوان یک گردهمایی سنتی-تاریخی یاد می‌‌‌‌شود. تدویر لویه‌‌جرگه‌‌‌‌ها در تاریخ افغانستان، روند پر فرازونشیب داشته است. از انتخاب احمدشاه ابدالی در لویه‌‌جرگه‌‌ی قلعه‌‌ی نظامی نادرآباد قندهار در سال ۱۷۴۷ میلادی گرفته تا لویه‌‌جرگه‌‌ی ۱۸۴۱ میلادی در خانه‌‌ی عبدالله اچکزایی در کابل که در برابر انگلیس‌‌‌‌ها اعلان جنگ کند. یا لویه‌‌جرگه‌‌ی ۱۸۶۵میلادی در کابل، در دوران عبدالرحمن‌‌‌‌خان و تأیید معاهده‌‌ی خط دیورند به‌عنوان مرز بین افغانستان و هند بریتانیایی تا لویه‌‌جرگه‌‌ی ۱۹۲۳ میلادی در دوران پادشاهی امان‌‌‌‌الله‌‌‌‌خان و تصویب نخستین قانون اساسی کشور. همچنان لویه‌‌جرگه‌‌ی ۱۳۸۱ خورشیدی و انتخاب حامدکرزی به‌عنوان رییس حکومت انتقالی و لویه‌‌جرگه‌‌ی ماه قوس ۱۳۸۲ خورشیدی و تصویب قانون اساسی فعلی افغانستان. آخرین لویه‌‌جرگه با نام «جرگه‌‌ی مشورتی صلح» در سال ۱۳۹۸ خورشیدی، پیرامون صلح و نحوه‌‌ی مذاکره با طالبان برگزار شد. البته در این میان، چندین لویه‌‌جرگه‌‌ی دیگر در طی نزدیک به سه‌‌‌‌صد سال برگزار شده است.

لویه‌‌جرگه‌‌‌‌ها، ممکن گاه حل مشکل کرده باشند و تدویر آن، یک ضرورت پنداشته شود. مانند لویه‌‌جرگه‌‌‌‌های سال‌‌‌‌های ۱۳۸۱ و ۱۳۸۲ خورشیدی که در فقدان یک قانون اساسی مورد پذیرش همه جریان‌‌‌‌های سیاسی و یک نظام سیاسی برگزار شد. گرچند لویه‌‌جرگه در قانون اساسی، تحت شرایط تعریف‌شده جواز برگزاری دارد؛ اما این کوره‌‌‌‌ راه قانونی، به معنای آن نیست که هر زمان دلت خواست به تدویر آن اقدام کن. تا به بهانه‌‌ی لویه‌‌جرگه، هر فرایندی که معمولا به ضرر حاکمیت است دور بزند. لویه‌‌جرگه‌‌‌‌ها در طول تاریخ افغانستان، دو ویژگی تقریبا ثابت داشته‌اند. یکی ریشه در فرهنگ قبیله‌‌‌‌ای داشتن و دوم، نتیجه‌‌ی آن به نفع حکومت بر سر قدرت تمام شدن.

لویه‌‌جرگه از هیچ نهاد مشخصی نمایندگی نمی‌‌‌‌کند. نه از پارلمان، نه از احزاب سیاسی، نه از نهادهای مدنی و نه حتا از توده‌‌‌‌های مردم. کسانی که به نمایندگی از مردم از ولایات می‌آیند، اکثریت‌شان فرمایشی و در تعامل با والیان، ولسوالان و کسانی که به‌نحوی با حاکمیت در ارتباط‌اند، انتخاب می‌‌‌‌شوند.

از طرفی، در لویه‌‌جرگه‌‌ی مشورتی صلح در سال گذشته، ظاهرا طالبان حق معرفی نماینده نداشتند. اما کسانی بودند که با تفکر طالبانی، زیر عنوان نماینده‌‌ی مردم شرکت کردند و با استفاده از شرایط مساعد پیش‌آمده، به نفع طالبان فعالیت و حتا در بسیاری موارد، موضوعات را به نفع طالبان سمت و سو دادند. این امکان سوءاستفاده از دارایی ملی و فضای امن ایجادشده زیر چتر حکومت، در لویه‌‌جرگه‌‌ی پیش‌‌‌‌رو نیز دور از احتمال نیست.

اگر بگذریم از این‌‌‌‌که چه مباحثی در لویه‌‌جرگه‌‌ی پیش‌‌‌‌رو طرح خواهند شد و نتیجه چگونه پایان خواهد یافت، این لویه‌‌جرگه، دو رقیب شکست‌‌‌‌خورده دارد که عبارت است از:

۱. احزاب سیاسی. نیم قرن از عمر احزاب سیاسی می‌‌‌‌گذرد؛ احزابی که در کانون حوادث نیم قرن پسین در افغانستان بوده‌اند، اما هیچ‌‌‌‌گاه موفق به تشکیل یک حکومت سرتاسری در کشور نشد. تنها احزاب خلق و پرچم با حمایت اتحاد جماهیر شوروی وقت، توانست بخشی از خاک کشور را برای مدتی حفظ کنند. ولی احزاب جهادی، نه‌تنها موفق به ایجاد حکومت در پایتخت و مراکز ولایات نشدند، برعکس، کابل پایتخت را به خونین‌‌‌‌ترین جبهه‌‌ی جنگ تبدیل کردند و خط مقدم جنگ از ولایات به پایتخت منتقل شد. به‌‌‌‌رغم تاریخ پرآشوب احزاب سیاسی، اما جایگاه حقوقی و قانونی آن‌‌‌‌ در طی بیست‌‌‌‌سال اخیر، تعریف‌‌‌‌شده بوده و هیچ مانعی برسر راه فعالیت سیاسی این احزاب وجود نداشته است.

تدویر لویه‌‌جرگه، در نبود نهادهای تعریف‌‌‌‌شده‌‌ی قانونی ضروری پنداشته می‌‌‌‌شود. تا پیش از نیم قرن، عملا حزب سیاسی وجود نداشت که بتواند در عرصه‌‌ی سیاسی عرض‌اندام کند. همچنان پس از آن، کشور در مراحل مختلف، دچار بحران‌‌‌‌های عمیق شد که به معنای واقعی کلمه، شیرازه‌‌ی حکومت‌‌‌‌داری را از هم پاشاند. ولی در دو دهه‌‌ی پسین، حداقل فرصتی که پیش آمد؛ باعث شد تا نهادهای قانونی ایجاد گردند. مانند پارلمان، نهادهای مدنی و رسانه‌‌‌‌ها. همچنان احزاب سیاسی فرصت یافتند تا از حالت فعالیت نظامی تغییر شکل دهد و به فعالیت سیاسی روی آورند.

لویه‌‌جرگه‌‌ی پیش‌‌‌‌رو، به احتمال زیاد زمینه‌‌‌‌ساز حضور طالبان در قدرت سیاسی خواهد شد. حضور طالبان در بدنه‌‌ی حکومت، تنها شکل و شمایل نظام اداری افغانستان را متأثر نخواهد کرد. بل‌‌‌‌که مهم‌‌‌‌تر از آن، منش و کردار سیاسی را عمیقا تحت‌‌‌‌الشعاع قرار خواهد داد. در بعد سیاسی، این احزاب سیاسی‌اند که باید تصمیم بگیرند، نه لویه‌‌جرگه‌‌ی متشکل از اعضایی که نیت سیاسی آنان مشخص نیست که طالبانی‌اند یا متعهد به ارزش‌‌‌‌های دموکراتیک. حضور طالبان، پیش از آن که جایگاه اشرف غنی یا هر حاکم دیگر را تنگ کند، جایگاه احزاب سیاسی را ضیق خواهد کرد. احزابی که نیم قرن را به بهای خون هزاران انسان این سرزمین راه آمده‌اند و اکنون، بدون راهکار و چشم‌‌‌‌اندازی از آینده، گویا منزوی می‌‌‌‌شوند. یکی از خطاهای احزاب سیاسی در سال‌‌‌‌های آخر حکومت وحدت ملی این بود که برای تضعیف اشرف غنی، به‌جای آن‌‌‌‌که در زیر چتر قانون اساسی و با استفاده از امکانات موجود در داخل کشور، با آقای غنی رقابت کنند؛ به طالبان چراغ سبز نشان می‌‌‌‌دادند و به‌نحوی از انحا از طالبان قباحت‌‌‌‌زدایی می‌‌‌‌کردند.

در این تردیدی نیست که رییس‌جمهور غنی، در حاشیه راندن احزاب سیاسی تعمد دارد. اما بر احزاب سیاسی است که در چنین فضای رقابتی، نگذارند تا اشرف غنی پیروز میدان گردد. احزاب سیاسی فرصت و زمینه‌‌ی آن را دارد تا از طریق نمایندگان خود در پارلمان و درون حکومت، روی آقای غنی فشار وارد کنند تا به خواست‌‌‌‌های سیاسی آنان تمکین کند.

اگر اعضای لویه‌‌جرگه، نمایندگان واقعی مردم‌اند. روشن‌‌‌‌ترین پیام این سخن، این است که اعضای پارلمان و احزاب سیاسی، نمایندگان واقعی مردم نیستند. نفس تدویر لویه‌‌جرگه در شرایط کنونی، نماینده‌‌‌‌بودن اعضای پارلمان و احزاب سیاسی را منتفی می‌‌‌‌کند. گرچند در لوی جره‌‌ی سال گذشته بعضی احزاب سیاسی آن را تحریم کردند. اما این تحریم، مانع ایجاد آن نشد. این‌‌‌‌ها نشانه‌‌‌‌های زوال احزاب‌اند. این جریان‌‌‌‌های سیاسی باید مانع این نشانه‌‌‌‌های زوال شوند  و الا سقوط‌شان حتمی است.

۲. شورای عالی مصالحه. رقیب دیگر در حال شکست این لویه‌‌جرگه، شورای عالی مصالحه است. حکومت فعلی برآمده از دل یک منازعه‌‌ی انتخاباتی است که یک طرف مدعی پیروزی، رییس‌جمهور شد و طرف دیگر، رییس شورای عالی مصالحه. شورای عالی مصالحه، با مدیریت صلح و چالش‌‌‌‌های مرتبط با آن، موضوعیت پیدا می‌‌‌‌کند. اگر قرار باشد، رییس شورای عالی مصالحه و طرف‌‌‌‌داران آن، عضو لویه‌‌جرگه باشند؛ پس تفاوت آن با بقیه اعضایی که حتا ممکن پنهانی نمایندگان طالبان باشند یا تفکر طالبانی داشته باشند در چیست؟ و از طرفی، آن زمان جایگاه حقوقی و وزنه‌‌ی سیاسی رییس و اعضای شورای عالی مصالحه، به‌شدت زیر سوال خواهد رفت.

داکتر عبدالله عبدالله، در صورت شرکت در این لویه‌‌جرگه، پیش از نشستن بر چوکی لویه‌‌جرگه‌‌ی پیش‌‌‌‌رو، باید به این پرسش پاسخ دهد که در صورت عضوشدن در لویه‌‌جرگه، از کدام آدرس آمده است. پارلمان؟ احزاب سیاسی؟ نهادهای مدنی؟ رسانه‌‌‌‌ها؟ یا نمایندگان مردم از روستاها؟ این پرسش در فراروی شورای عالی مصالحه، یک پرسش تکنیکی در راستای مدیریت صلح نیست، بل‌‌‌‌که یک سوال ماهیتی از فلسفه‌‌ی وجودی این شورا است. شورای که با پشتوانه‌‌ی رأی مردم ایجاد شد؛ جایگاهش در توافق‌‌‌‌نامه‌‌ی سیاسی مشخص شد و فلسفه‌‌ی وجودی آن، تلاش در راستایی تحقق صلح می‌‌‌‌باشد. اکنون، عضو لویه‌‌جرگه‌‌‌‌ای قرار است شود که به مثابه‌‌ی «داغ ننگ بر پیشانی» آن، شعار ما صلح می‌‌‌‌خواهیم را به‌عنوان عضو سر خواهد داد.

اگر رییس شورای عالی مصالحه، بگوید این جلسه به خواست یا مشوره‌‌ی او دایر شده است، با دستان خود، بخشی کلیدی از صلاحیت‌‌‌‌هایش را به یک نهاد حاشیه‌‌‌‌ای تفویض کرده است؛ چرا در روز اعلان، صدای تدویر لویه‌‌جرگه از حلقوم رییس شورای عالی مصالحه بیرون نشد؟ به هرصورت، در این لویه‌‌جرگه بازی، آقای غنی و طالبان در موقعیت بردبرد قرار دارند. ولی بازنده‌‌ی اصلی، احزاب سیاسی و شورای عالی مصالحه‌اند.

موسی شفق

اطلاعات روز

فوق‌ستاره یوونتوس با نمره 7.82 در صدر بازیکنان این فصل سری‌آ قرار گرفت.

سایت امتیازدهی «هواسکورد» کریستیانو رونالدو را به عنوان برترین بازیکن فصل سری آ ایتالیا معرفی کرد.

فصل رقابت‌های سری آ ایتالیا با قهرمانی یوونتوس به پایان رسید و در این راه کریس رونالدو موفق به ثبت 31 گل شد و در جایگاه دوم برترین گلزن این مسابقات قرار گرفت. بر این اساس سایت هواسکورد، این فوق ستاره پرتغالی را به عنوان برترین بازیکن فصل سری‌آ انتخاب کرد.

رونالدو در این فصل جدا از 31 گل زده، 5 پاس گل ساخت، در هربازی میانگین 1.5پاس کلیدی را از خود برجا گذاشت و 10 بار به عنوان برترین بازیکن معرفی شد. در مجموع رونالدو امتیاز 7.82 امتیاز را به دست آورد و در صدر برترین بازیکنان فصل قرار گرفت.

در رده دوم جوزپ ایلیچیچ ستاره آتالانتا قرار گرفت. وی امتیاز 7.65 را به دست آورد، چیرو ایموبیله هم با امتیاز 7.57 در رده سوم قرار گرفت.

رئیس جمهور آمریكا در سخنانی ابراز داشت به زودی تعداد سربازان آمریكایی در افغانستان را به چهار هزار نفر خواهد رساند.

دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریكا در بیاناتی از کاهش نیرو های آمریکایی در افغانستان تا 4 هزار نفر خبر داد.

رئیس جمهور ترامپ گفت: «ما در آینده بسیار نزدیک شمار نیرو های‌مان  در افغانستان را تا 8 هزار تن کاهش داده و سرانجام فقط 4 هزار نظامی در افغانستان باقی خواهند ماند.»

به گفته رئیس جمهور ایالات متحده در حال حاضر مذاکرات در خصوص کاهش حضور نظامی آمریکا در افغانستان ادامه دارد.

 او دقیقاً مشخص نکرد كه كاهش قوای نظامی چه زمانی صورت خواهد گرفت. ترامپ با گفتن “خیلی زود” از یادآوری یک بازه زمانی مشخص خود داری کرد.

در پاسخ به سؤال روزنامه نگاران در مورد شمار نیرو های نظامی آمریکا در افغانستان تا انتخابات نوامبر امسال، ترامپ پاسخ داد: «احتمالاً بین 4 تا 5 هزار نفر در افغانستان باقی خواهند ماند».

بر اساس توافقنامه صلح آمریکا و طالبان که در 29 فبروری (10 حوت 1398) در قطر به امضا رسید نیروهای آمریکایی به شرط متعهد بودن طالبان به توافقنامه قرار است در یک بازه زمانی 4.5 ماهه به 8600 نظامی کاهش یابند.

دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا  بارها گفته نیروهای آمریکایی نمی تواند نقش پولیس را در افغانستان بازی کند.

با این وجود، برخی آگاهان می گویند که حضور و یا عدم حضور نیروهای آمریکایی در افغانستان خوراک تبلیغاتی انتخابات ریاست جمهوری آمریکا است و این کشور توجهی به پایان جنگ در افغانستان ندارد.

مایک پومپئو وزیر امور خارجه امریکا شام دیروز دوشنبه با ملا عبدالغنی برادر رئیس دفتر سیاسی گروه طالبان در قطر از طریق ویدیو کنفرانس گفت‌وگو کرد.

سهیل شاهین سخنگوی دفتر سیاسی این گروه در دوحه قطر در توییترش نوشت آنها در بارهٔ آغاز مذاکرات بین افغان‌ها بحث کردند و آزادی بقیه زندانیان طالبان را مهم خواندند.

آقای پومپئو از اعلان آتش‌بس در سه روز عید قربان هم استقبال کرد.

امریکا و طالبان در ۲۹ ماه فبروری توافق نامه صلحی ر ا امضا کردند که براساس آن پس از مبادله 5 هزار زندانی طالبان با 1 هزار زندانی حکومت مذاکرات بین الافغانی آغاز می شود.

براساس توافق‌نامه گروه طالبان تاکنون یک هزار زندانی حکومت و حکومت نزدیک به پنج هزار زندانی این گروه رارها کرده است.

اما حکومت افغانستان برای رهایی ۴۰۰ زندانی طالبان که به گفته مقام‌های افغان دوسیه های جرمی دارند، لویه جرگه مشورتی را فرا خوانده که قرار است روز جمعه برگزار شود.

سهل شاهین سخنگوی دفتر سیاسی گروه طالبان در قطر در یک تویت دیگر ادعای حکومت افغانستان مبنی بر نقض آتش بس از سوی طالبان در روزهای عید را رد کرد.

رییس جمهورغنی و نخست وزیر پاکستان تنها چند روز پس از درگیری‌های شدید میان مرزبانان دو کشور که ده‌ها کشته و زخمی برجای گذاشت، به صورت تلفنی درباره روابط دوجانبه و تحولات منطقه گفت‌وگو کردند.

اشرف غنی امروز در تماس تلفنی با “عمران‌خان” نخست وزیر پاکستان فرا رسیدن عید سعید قربان را تبریک گفت و درباره وضعیت حاکم ناشی از شیوع ویروس کرونا تبادل نظر انجام داد.

نخست وزیر پاکستان نیز ضمن تبریک متقابل به مناسبت عید قربان، تازه ترین تحولات مربوط به روند صلح افغانستان را بررسی کرد.

عمران‌خان با اشاره به سهم مثبت پاکستان در کمک به پیشبرد روند صلح افغانستان، تاکید کرد صلح در افغانستان برای پاکستان بسیار حائز اهمیت است.

رایزنی تلفنی غنی و عمران خان درحالی صورت‌ گرفت که تنش‌های مرزی میان دو کشور طی روزهای اخیر درپی ماجرای تحصن مردم عادی در گذرگاه مشترک مرزی در منطقه “چمن”، تبادل آتش میان مرزبانان و اعتراض کابل به تداوم راکت پراکنی نیروهای پاکستانی به خاک افغانستان، تشدید شده است.

منابع رسمی در پاکستان اعلام کردند: تبادل آتش مرزبانان این کشور در پاسخ به تیراندازی نیروهای افغانستان چند کشته و ده‌ها زخمی برجای گذاشت. برخی از معترضان غیر نظامی نیز در گذرگاه مشترک مرزی قربانی تنش‌های مرزی دو کشور شده‌اند.

وزارت دفاع ملی نیز شنبه گذشته اعلام کرد در پی حملات راکتی پاکستان به خاک افغانستان که ۹ کشته و ۵۰ غیرنظامی کشته و زخمی شدند، نیروهای هوایی و زمینی به حالت آماده‌باش در آمدند.

براساس این گزارش؛ نخست وزیر پاکستان با اشاره به سازوکارهای مختلف میان این کشور و افغانستان برای توسعه روابط، بر اهمیت همکاری مشترک جهت تقویت همکاری‌های دوجانبه تاکید کرد.

عمران‌خان همچنین خواستار برگزاری نشست آتی برنامه اقدام پاکستان و افغانستان برای صلح و همبستگی در اسرع وقت شد.

وی افزود: پاکستان امیدوار است تا حرکت پیمان صلح میان آمریکا و طالبان برای اجرای مفاد آن جهت آغاز گفت‌وگوها میان گروه‌های داخلی افغانستان ادامه پیدا کند.

وزارت داخله اعلام کرد طالبان در روز های آتش‌بس ۲۰ فرد ملکی را به قتل رساندند.

طارق آرین سخنگوی وزارت داخله در تویتر خود نوشت طالبان بر خلاف اصول آتش‌بس در سه روز عید قربان ۳۸ مورد تخطی داشته اند.

آرین گفت در روز های عید در حملات تروریستی، تهاجمی و انفجار ماین‌های جاسازی شده از سوی طالبان ۲۰ غیر نظامی کشته و ۴۰ تن دیگر زخمی شدند.

آرین همچنان نگاشت: « کشتار مردم و حملات تهاجمی در دوره‌ی کاهش خشونت، آتش‌بس عید سعید فطر و نیز سه روز عید اضحی نشان‌دهنده‌ی عدم تعهد این گروه به آنچه می‌گوید محسوب می‌گردد.»

این در حالی است که طالبان مسلح به مناسبت عید قربان آتش‌بس سه روزه اعلام کردند، حکومت از این اقدام طالبان استقبال کرد و به نیروهای نظامی دستور آتش بس در برابر طالبان داده شد.

آتش بس سه روزه با ختم روز سوم عید ( یک شنبه، ۱۲ اسد) خاتمه یافت و دو طرف برای ادامه یا از سر گیری علمیات علیه یک دیگر تا کنون چیزی نگفته اند.

حمدمسعود اندرابی، سرپرست وزارت داخله‌ گفت شهاب‌المهاجر،‌ عضو شبکه حقانی به تازگی به عنوان رهبر تازه شاخه خراسان گروه داعش منصوب شده است.

پیش از این عبدالله اورکزی مشهور به اسلم فاروقی رهبر شاخه‌ی خراسان گروه داعش بود. او در شانزدهم حمل سال جاری همراه با ۱۹ عضو دیگر این گروه توسط نیروهای امنیت ملی بازداشت شد.

آقای اندرابی روز (دوشنبه، ۱۳ اسد) در تویتی همچنان نوشت شبکه حقانی و گروه طالبان روزانه فعالیت‌های تروریستی خود را در افغانستان انجام می‌دهند، اما زمانی که با این حملات به اهداف سیاسی‌شان نرسیدند، آن را به گروه داعش نسبت می‌دهند.

در حدود یک هفته‌ی اخیر دست‌کم دو حمله‌ی بزرگ و مرگبار در ولایت‌های لوگر و ننگرهار رخ داده است. گروه طالبان مسئولیت این دو حمله را نپذیرفتند.

دولت افغانستان می‌گوید طالبان به دلیل این که زمینه‌ی فعالیت برای دیگر گروه‌های تروریستی را فراهم کرده،‌ مسئول این گونه حملات اند.

در حمله‌ی موتر بمب‌گذاری شده در لوگر که یک روز پیش از عید قربان انجام شد، نُه نفر کشته شدند. در حمله بر زندان ننگرهار نیز دست‌کم ۲۵ نفر کشته و ۴۸ نفر دیگر زخمی شدند.

مسئولیت حمله‌ی ننگرهار را که بیش از ۲۰ ساعت ادامه یافت، گروه داعش بر عهده گرفته است. براساس اعلام وزارت دفاع، تعداد مهاجمان در این حمله ده نفر بودند.

حوالی شامگاه دیروز (یک‌شنبه، ۱۲ اسد) مهاجمان مسلح یک موتر بمب‌گذاری‌شده را در مقابل دروازه‌‌‌‌ی زندان جلال آباد، مرکز ولایت ننگرهار منفجر کردند. پس از آن مهاجمان مسلح با محافظان زندان درگیر شدند. شماری از مهاجمان به زندان نفوذ کردند و شماری دیگری در یک ساختمان نزدیک به زندان مستقر شده و به تیراندازی پرداختند.

درگیری‌‌‌‌ها میان نیروهای امنیتی و مهاجمان مسلح در زندان ننگرهار بعد از حدود ۲۳ ساعت (ساعت ۵:۳۰ عصر امروز، دوشنبه، ۱۳ اسد) پایان یافت.

وزارت دفاع ملی در بیانیه‌‌‌‌ای اعلام کرد «نیروهای ملی دفاعی و امنیتی ساختمانی را که تروریستان در آن جابه جا شده بودند و همچنان زندان ولایت ننگرهار از وجود تروریستان پاکسازی کردند.»

در بیانیه‌‌‌‌ی وزارت دفاع همچنان آمده است در عملیات پاکسازی تمام ۱۰ مهاجم مسلح و دو تن از نیروهای امنیتی کشته و «۵ زندانی توسط تروریستان کشته و ۶ زندانی دیگر زخمی شدند.»

در همین حال، عطاالله خوگیانی، سخنگوی والی ننگرهار گفت در این حمله ۱۱ مهاجم مسلح از پا درآمده، ۲۵ تن به‌شمول افراد ملکی، نیروهای امنیتی و زندانیان کشته و ۴۸ تن دیگر زخم برداشتند.

سخن‌گوی والی ننگرهار می‌‌‌‌گوید که در جریان این حمله ۱۷۹۳ زندانی در این زندان نگهداری می‌شدند که از آن جمله، ۱۰۲۵ زندانی در زمان فرار از زندان توسط نیروهای امنیتی دستگیر شدند، ۴۳۰ زندانی دیگر که در داخل زندان گیر مانده بودند نجات داده شده‌‌‌‌اند، شماری از آن‌ها کشته و زخمی و شماری دیگری هم ناپدید شده‌اند.

در بیانیه‌ی وزارت دفاع دلیل به درازا کشیده‌شدن عملیات پاکسازی «حفظ جان و مال مردم» عنوان شده است و همچنان آمده است که نیروهای امنیتی ۴۰ خانواده را از ساختمانی که در آن مهاجمان مسلح مستقر شده بودند، نجات دادند.

گروه طالبان هرگونه دست‌داشتن در این حمله را رد کرده است، اما گروه داعش مسئولیت این حمله را به عهده گرفته است. گروه داعش این حمله‌ی خود را یک روز پس از کشته‌شدن ضیاءالرحمن مشهور به اسدالله اورکزی، مسئول عمومی استخبارات شاخه خراسان این گروه، راه‌اندازی کرده بود.

این مسئول گروه داعش دو روز قبل (شنبه، ۱۱ اسد) در نتیجه‌ی عملیات نیروهای ویژه‌ی امنیت ملی کشور در شهر جلال آباد کشته شد. اسدالله اورکزی باشنده‌ی اصلی منطقه‌ی «اخیل اورکزی اجنسی» پاکستان و مسئول «حملات خون‌بار» به اجتماع‌ها و گردهمایی‌ها بوده است.

این حمله تلافی جویانه بوده است؟

این حمله را شاخه خراسان دولت اسلامی یا داعش در افغانستان به عهده گرفته است. برای نخسیتن بار در افغانستان داعش از ننگرهار سر برآرود. این گروه در ننگرهار لانه‌های امن و مراکز تعلیمی نظامی ساخت. از زمان ظهور گروه داعش در افغانستان تا کنون این پیچیده‌ترین حمله‌ای بوده که این گروه انجام داده است.

این حمله در حالی انجام شد که چندی قبل مسئول استخبارات داعش در ننگرهار کشته شد. آگاهان نظامی معتقدند که حمله بر زندان ننگرهار یک حرکت تلافی‌جویانه از طرف داعش است. عتیق‌الله امرخیل، آگاه امور نظامی می‌گوید که این حمله در پاسخ به کشته‌شدن اسدالله اورکزی، مسئول استخبارات شاخه خراسان گروه داعش، انجام شده است.

نیویورک تایمز به نقل از یک مقام بلندپایه افغان نوشته است که حدود ۱۵۰۰ تن از افرادی که در زندان ننگرهار محبوس هستند، از اعضای وفادار به گروه داعش است و بقیه ترکیبی از طالبان و مجرمان دیگرند.

عتیق‌الله امرخیل معتقد است که هدف دیگر این حمله، رهایی زندانیان گروه داعش بوده است: «هدف آنان این بود که زندانیان خود را از زندان آزاد کنند.»

به اعتقاد آگاهان نظامی، دلیل این‌که چنین حمله‌ی پیچیده انجام شود، غفلت و کارشکنی نیروهای استخباراتی و کشفی کشور است. به باور آنان مسئولان امنیتی و استخباراتی کشور به این دلیل که طالبان آتش‌بس کرده، از حملات احتمالی گروه‌های تروریستی دیگر غافل شده‌اند.

اسدالله ندیم، کارشناس امور نظامی در صحبت با روزنامه اطلاعات روز می‌گوید که دلیل عمده‌ که این حمله بیش از ۲۰ ساعت به درازا کشیده، غفلت مسئولان امنیتی و استخباراتی دولت افغانستان است. به گفته‌ی او زندان‌ها در تمام دنیا از جاهایی است که در آن تدابیر شدید و خاص امنیتی اتخاذ می‌شود، اما این حمله نشان داد که در افغانستان از زندان‌ها آن‌طور که باید محافظت نمی‌شود و نیروهای استخباراتی و کشفی در مهار چنین حملات ناکام بوده‌اند.

عتیق‌الله امرخیل، نیز می‌گوید غفلت نیروهای کشفی و استخباراتی باعث شده است که این حمله انجام شود: «نیروهای کشفی و استخباراتی کشور با این خیال که طالبان آتش‌بس کرده است، گروه‌های تروریستی دیگر را از یاد بردند. اگر همچنان خواب‌برده و غافل باشند گروه‌های تروریستی حملات پیچیده‌تری را انجام خواهند داد.»

از سوی دیگر این حمله در حالی انجام شده است که هنوز زمان آتش‌بس میان گروه طالبان و دولت افغانستان تمام نشده بود. همچنان طالبان اعلام کرد که آماده است پس از عید گفت‌وگوهای بین‌الافغانی را آغاز کند.

به باور اسدالله ندیم، یکی از دلایل حمله‌ به زندان ننگرهار می‌تواند مختل‌کردن روند جاری صلح باشد. به اعتقاد او افغانستان میدان جنگ نیابتی است و طبعا شماری از کشورهای همسایه و منطقه نمی‌خواهد که روند صلح در افغانستان به نتیجه برسد: «پروسه صلح در مرحله‌ای رسیده است که ممکن به نفع یک رقیب تمام شود، بنابراین آن کشور دست روی دست نمی‌نشیند و با استفاده از نیروهای نیابتی‌اش این پروسه را مختل می‌کنند. یک استخبارات قدرتمند در این حمله دست دارد. به‌نظر من حمله پیچیده نیست. وضعیت پیچیده است.» او به کشوری مشخص اشاره نمی‌کند.

آقای ندیم همچنان معتقد است که استخبارات منطقه برای پیش‌برد جنگ نیابتی خود حتا از مقام‌های دولت افغانستان سربازگیری کرده و با تطمیع آنان زمینه‌ی انجام چنین حملات پیچیده‌ را فراهم می‌کند: «در دولت افغانستان مهره‌های سر قدرت هستند که در واقع برای استخبارات منطقه کار می‌کنند.»

قبل از این طالبان بارها چنین حملات را طرح و راه‌اندازی کرده‌اند. حدود یک ماه قبل مهاجمان طالب با استفاده از روش انفجار موتربمب و سپس یورش به داخل، ریاست امنیت ملی سمنگان را هدف قرار دادند. آن حمله ۱۱ کشته و ۶۳ زخمی بر جای گذاشت که ۱۰ تن کشته‌ها نیروهای امنیت ملی بودند و یک تن آنان یک زن غیرنظامی.

واکنش‌ها به این حمله

حکومت افغانستان هرچند به گونه‌ی صریح این حمله را کار طالبان نمی‌داند، ولی تلویحا می‌گوید که طالبان به‌نحوی در این حمله دست دارد. صدیق صدیقی، سخن‌گوی ریاست‌جمهوری افغانستان امروز در یک کنفرانس خبری هرچند به گونه‌ی مستقیم به دخالت طالبان در این حمله اشاره نکرد ولی گفت که طالبان باعث شده است که زمینه‌ی فعالیت گروه‌های تروریستی دیگر در افغانستان فراهم شود.

اما در اعلامیه‌ی ارگ ریاست‌جمهوری که در واکنش به این حمله منتشر شده از گروه خاصی به‌عنوان عامل این حمله یاد نشده است. در این اعلامیه، حمله بر زندان ننگرهار جنایت ضدبشری خوانده شده است. در اعلامیه به نقل از رییس‌جمهور غنی آمده است که «تروریستان با انجام چنین حملات نمی‌توانند عزم و اراده‌ی مردم ما را برای برقراری صلح و ثبات تضعیف کند».

عبدالله عبدالله، رییس شورای عالی مصالحه ملی این حمله را تقبیح کرده و گفته است که این حملات نمی‌توانند توجه ما را نسبت به پروسه صلح کم کند.

سفارت بریتانیا در کابل این حمله را غیر قابل قبول خوانده است. این سفارت به نقل از ایان کولارد، معاون سفارت بریتانیا در کابل نوشته که این رویداد از آن‌رو بیش‌تر غم‌انگیز است که در ایام عید و در زمانی که مردم کنار فامیل عید را تجلیل می‌کنند روی داده است.

اتحادیه اروپا در افغانستان در واکنش به این حمله گفته است که حمله جلال‌آباد نشان‌گر الزام آغاز مذاکرات صلح، آتش‌بس طولانی‌مدت و اتحاد در برابر خشونت است.

وزارت خارجه‌ می‌گوید قرار است فردا دو نشست منطقه ای و بین‌المللی به میزبانی این وزارت در کابل برگزار می‌شود.

گران هیواد، سخن‌گوی وزارت خارجه افزود این دو نشست در ادامه نشست‌های قبلی منطقه ای و بین‌المللی در مورد تقویت اجماع پیرامون صلح افغانستان، برگزار می‌شود.

نشست های منطقه ای و بین المللی برای تقویت اجماع برای صلح در شانزدهم و نوزدهم سرطان به میزبانی کابل از طریق ویدیوکنفرانس برگزار شد.

در همین حال، سخن‌گوی وزارت خارجه گفت قرار است در دو نشست فردا در مورد روند صلح افغانستان و لویه‌جرگه مشورتی بحث و گفت‌وگو شود.

لویه‌جرگه مشورتی قرار است در هفدهم ماه جاری خورشیدی در کابل برگزار شود. رییس‌جمهور اشرف غنی این جرگه را فرا خوانده است.

آقای غنی گفته است در این جرگه در مورد سرنوشت ۴۰۰ زندانی باقی‌مانده‌ی طالبان که به باور دولت افغانستان مرتکب جرایم سنگین ضدبشری شده‌اند، تصمیم گرفته می‌شود.

او همچنان گفته است خودش مطابق قانون اساسی و قانون جزای افغانستان، صلاحیت رهایی این تعداد زندانیان طالبان را ندارد.