نویسنده: Raha News Agency

طالبان از زمان تصرف کابل بارها سیگنال های حسن نیت به همسایگان افغانستان از جمله چین ارسال کرده اند. آنها قول دادند که تروریست هایی را که می توانند همسایگان افغانستان را هدف قرار دهند حمایت نکنند، از ابتکار کمربند و جاده بیجینگ حمایت کردند و اظهار امیدواری کردند که در کریدور اقتصادی چین و پاکستان شرکت کنند!

با این حال برای چین، مساله مهم، اویغورهای حاضر در افغانستان است که طالبان در این مورد انعطاف نشان داده و اعلام کرده اند به هیچ گروهی اجازه نخواهند داد از خاک افغانستان برای هدف قرار دادن کشورهای خارجی استفاده کنند!

برای چین، نحوه برخورد سایر اعضای جامعه بین المللی با دولت تحت رهبری طالبان نیز مهم است. بیجینگ نمی خواهد در همکاری با افغانستان جدید، تنها باشد؛ بنابراین دیدن پاکستان، ترکیه، روسیه و قطر که در حال حاضر با دولت امارت اسلامی افغانستان همکاری می کنند، چین را برای ادامه کار با دولت جدید تشویق می کند!

رفتار چین نسبت به پیروزی طالبان بسیار مثبت بوده است. وزارت امور خارجه چین معتقد است که وضعیت در افغانستان به طور اساسی تغییر کرده است، بدین معنا که چین پیروزی طالبان را نه تنها مسلم، بلکه غیرقابل برگشت نیز می داند. وزارت خارجه چین براین باور است که آینده و سرنوشت افغانستان به دست مردم افغانستان برگشته است!

یکی از دلایل کلیدی استقبال مثبت چین از دولت تحت رهبری طالبان این است که تصرف کابل به دست طالبان، شکست بزرگ ایالات متحده در زمان افزایش تنش بین دو ابرقدرت است. برای چین، پیروزی طالبان برابر است با شکست مداخله نظامی آمریکا و ناکامی دموکراسی غربی!

چین همچنان ایالات متحده را مسئول آینده افغانستان می داند، اما بیشتر به دنبال جبران کردن وضعیت از سوی واشنگتن است تا مسئوولیت رهبری. چین از آمریکا خواسته است که با طالبان در روند حکمرانی مشارکت و همکاری کند. مقام های ارشد سیاسی چین همچنین از ایالات متحده می خواهند که برای حفظ عملکرد دولت تحت رهبری طالبان و ثبات افغانستان مساعدت کند!

از این نظر، می توان گفت مبارزه برای نفوذ در افغانستان هنوز به پایان نرسیده است و ما می توانیم شاهد آغاز رقابت آمریکا و چین در قلب اوراسیا باشیم.

داکتر نظری

رئیس ستاد ارتش طالبان می‌گوید در آینده‌ی نه چندان دور ارتش منظم و قوی ایجاد می‌کنند.

قاری فصیح‌الدین رئیس ستاد ارتش طالبان که امروز (چهارشنبه، ۲۴ سنبله) در یک گردهمایی در شهر کابل صحبت می‌کرد، گفت مشورت‌ها در مورد ایجاد ارتش جریان دارد. او تأکید کرد نیروهای این ارتش باید طوری آموزش ببینند که بتوانند از افغانستان حفاظت کنند.

همچنین فصیح‌الدین افزود طالبان کسانی را که به نام «قومیت» و «مقاومت»، برای «پشتیبانی از دموکراسی» و حفظ «دستاوردهای ۲۰ ساله» در برابر این گروه ایستاده‌اند، سرکوب می‌کنند.

به گفته‌ی او، این افراد در پی اخلال امنیت و سوق‌دادن کشور به جنگ‌های داخلی اند. رییس ستاد ارتش طالبان تأکید کرد به آنان اجازه‌ی «اخلال امنیت» و «به خاک و خون‌کشاندن» افغانستان داده نمی‌شود.

او از افراد و گروه خاصی نام نبرد، اما به‌دنبال سقوط کابل به‌دست طالبان، احمد مسعود با جمعی از نیروهای مردمی و دولت پیشین از جمله امرالله صالح، معاون نخست ریاست‌ جمهوری پیشین به پنجشیر رفت و جبهه‌ی مقاومت ملی را برای جنگ با طالبان تشکیل داد.

نیروهای این جبهه در پنجشیر و بغلان علیه طالبان اعلام جنگ کردند و احمد مسعود، فرمانده آن گفت که ایستادگی در پنجشیر، ایستادگی نمادین برای کل افغانستان است. چند روز پس از آن طالبان حملاتش بر پنجشیر را تشدید کردند و سرانجام مرکز این ولایت را در ۱۵ سنبله به‌دست گرفتند.

جبهه‌ی مقاومت ملی اعلام کرد که طالبان پس از استقرار در شهر بازارک، مرکز پنجشیر دست به کشتار زده‌اند.

 دونالد ترامپ در صحبتی متناقض پیش بینی کرد آمریکا در عرض سه سال پایان می‌یابد اما احتمال نامزدی‌اش را برای انتخابات ریاست جمهوری سال ۲۰۲۴ که سه سال دیگر است، مطرح کرد.

دونالد ترامپ، رئیس جمهور سابق آمریکا این ادعاهای متناقض را در مصاحبه روز سه شنبه با شان اسپایسر، دبیر مطبوعاتی دولت سابقش و مجری نیوزماکس مطرح کرد. او همچون گذشته مجددا به غلط ادعا کرد انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۲۰ با تقلب همراه بوده است.

ترامپ گفت: “کشور ما در هشت ماه گذشته به طرزی که تا کنون کسی شاهدش نبوده، واقعا دچار انحطاط شده است” و بدون طرح سند و مدرکی پیش بینی کرد که کشورش در آینده نزدیک به پایان می‌رسد.

ترامپ اظهار کرد: شما در حالی که به سمت این انتخابات‌ها در سالهای ۲۰۲۲ و ۲۰۲۴ می‌روید دیگر قرار نیست کشوری برای ما باقی بماند. انتخابات با تقلب همراه بود و تا سه سال بعد دیگر قرار نیست کشوری برای ما باقی بماند، من این را به شما می‌گویم.

اسپایسر در ادامه تلاش کرد به این مصاحبه پایان دهد که احتمالا دلیلش این بوده که نیوزماکس با یک شکایت ۱.۶ میلیارد دلاری از سمت شرکت سیستم‌های رای گیری دومینیون به اتهام دروغگویی عمدی درباره تقلب گسترده در انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۲۰ و بدنام کردن این شرکت تخصصی دستگاه‌های رای گیری مواجه است.

اسپایسر همچنین در این مصاحبه از ترامپ پرسید کی ممکن است قصدش برای نامزدی در انتخابات ریاست جمهوری را به طور رسمی اعلام کند. ترامپ از دادن پاسخ مستقیم به این سوال خودداری کرده اما به اسپایسر قول داد که از این تصمیم خرسند خواهد شد و همینطور ادعا کرد که آمریکا حالا یک “مضحکه” است. او اظهار کرد: من فکر می‌کنم شما و خیلی از مردم دیگری که عاشق کشور ما هستند قرار است بسیار خرسند شوید.

برخی کاربران در توئیتر گفتند که ترامپ با این صحبتهایش خودزنی کرده است.

یک کاربر به نام اسکات دوورکین گفت: خنده دار است، ترامپ هشت ماه پیش در کاخ سفید بود بنا براین او تنها خودش را تخریب کرد.

به گزارش هافینگتون پست کاربر دیگری به نام خورخه گوایاردو نوشت: چطور شما کمپین اجرا کرده و از مردم می‌خواهید بیایند و رای بدهند در حالی که همزمان به آنها می‌گویید به عنوان رئیس جمهور نتوانستید از آرای آنها محافظت کنید و انتخابات را از شما دزدیده‌اند؟!

ترامپ همچنین در این مصاحبه با نیوزماکس به افشاگری اخیر یک کتاب نوشته شده توسط دو خبرنگار واشنگتن پست درباره مارک میلی، رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا واکنش نشان داد. ترامپ پذیرفت که از چین به خاطر مسائلی همچون تجارت و همه گیری کروناویروس در زمان ریاست جمهوری‌اش خشمگین بوده اما گفت این ادعا که او حمله به چین را در نظر داشته “خنده دار” است و اینکه اصلا به چنین چیزی فکر کرده باشد را رد کرد. او درباره میلی گفت: من فکر می‌کنم او تنها تلاش دارد خودش را از مناقشه عملیات ناشایسته خروج از افغانستان بیرون بکشد.

ترامپ به باب وودوارد، خبرنگار واشنگتن پست و نویسنده کتاب افشاگر “خطر” درباره میلی حمله کرده و گفت که او و “دارو دسته‌اش” را “افرادی شدیدا بی شرف” می‌داند.

پنتاگون هنوز درباره مناقشه افشاگری این کتاب درباره مارک میلی اظهار نظر نکرده است.

احمدولی مسعود از سیاسیون افغانستان می‌گوید جبهه مقاومت ملی پنجشیر تا آزادی کامل کشور خواهد جنگید.

احمدولی مسعود، برادر «احمدشاه مسعود»، فرمانده پیشین جهادی افغانستان در گفت‌وگو با یک رسانه چینی مدعی شد بجز جاده اصلی تمام دره‌های پنجشیر در کنترل جبهه پنجشیر است. وی افزود: جبهه پنجشیر تا آزادی کامل افغانستان می‌جنگد.

آقای مسعود در ادامه گفت سقوط کامل ولایت پنجشیر صحت ندارد.

به گفته او، پنجشیر دره‌های فرعی بسیاری زیادی دارد و یک منطقه کوهستانی است و طالبان تنها بر جاده اصلی تسلط دارد.

برادر احمدشاه مسعود همچنان گفت: در حال حاضر به جز موارد پراکنده شاهد جنگ و درگیری در این ولایت نیستیم.

احمدولی مسعود در مورد حضور احمد مسعود، رهبر جبهه مقاومت ملی در پنجشیر نیز گفت: «وی در حال حاضر در پنجشیر و در یک جای امن حضور دارد و در حال حاضر الهام‌بخش جبهه پنجشیر بوده و حضور وی باعث شده که افراد بسیاری از از مناطق افغانستان در آنجا گرد هم آیند.»

 نماینده سابق مردم بدخشان در شورای ملی افغانستان می‌گوید که بدون مشارکت معنادار زنان ایجاد دولت فراگیر ممکن نیست.

فوزیه کوفی، نماینده پیشین مجلس و رئیس حزب «موج تحول» در افغانستان می‌گوید تنها راه پیش‌رو این است که هر زن و مرد با هم برای یک افغانستان بهتر همکاری کنند.

وی در صفحه توئیتر خود نوشت: پیشنهاد من به طالبان این است که مذاکره با زنان، توافق بر سر همزیستی سیاسی از طریق ابزارهای دموکراتیک را روی دست بگیرند.

گفتنی است کوفی پیش از سقوط حکومت افغانستان به دست طالبان، عضو هیئت گفت‌وگو کننده صلح با طالبان در قطر نیز بوده است.

جلسه وزیر خارجه آمریکا با اعضای هر دو حزب بزرگ این کشور در کنگره بسیار داغ بود. خروج جنجالی نظامیان آمریکایی از افغانستان، بلینکن را راهی کنگره کرده بود تا به سوالات نمایندگان پاسخ دهد.

جلسه آنتونی بلینکن با اعضای کمیته‌ روابط خارجی کنگره در مورد خروج پرحرف و حدیث از افغانستان برگزار شد. این جلسه درحالی روز سه شنبه برگزار شد که نهادهای اطلاعاتی آمریکا به صراحت از بازگشت القاعده و تهدید این گروه علیه منافع آمریکا سخن گفته‌اند.

نهادهای اطلاعاتی آمریکا در جدیدترین ارزیابی خود از وضعیت افغانستان هشدار داده‌اند القاعده به زودی در این کشور قدرت گرفته و علیه آمریکا توطئه خواهد کرد. حتی دمکرات‌ها نیز به نحوه خروج ایالات متحده از افغانستان اعتراض داشته و آن را ناامیدکننده و افتضاح دانستند. تقریباً همه اعضای شرکت کننده در جلسه استماع سنا، خروج نظامیان آمریکایی از افغانستان را یک شکست و افتضاح ارزیابی کردند.

بلینکن نیز در این جلسه دفاع چندان مناسبی نداشت و تنها تاکید می‌کرد که حتی بدبین‌ترین افراد هم نمی‌توانستند سرعت فروپاشی ارتش افغانستان را در برابر طالبان پیش بینی کنند.

گفتنی است نهادهای اطلاعاتی و امنیتی آمریکا روز دوشنبه ارزیابی خود را از وضعیت فعلی افغانستان منتشر کردند. طی این ارزیابی، القاعده ظرف یک یا دو سال دوباره در افغانستان قدرت خواهد گرفت.

 سخنگوی طالبان گزارش‌ها درباره ارتکاب جنایات جنگی علیه بشریت توسط نیروهای طالبان در افغانستان را رد کرد.

«ذبیح الله مجاهد»، سخنگوی طالبان اظهارات دیده‌بان حقوق بشر (HRW) مبنی بر ارتکاب جنایات جنگی علیه بشریت توسط نیروهای این گروه را رد کرد.

مجاهد از نهاد بین المللی حقوق بشر خواست تا در دام تبلیغات دشمنان قرار نگیرد و قبل از انتشار این گزارش از واقعیت‌های میدانی آگاه باشد.

دیده‌بان حقوق بشر نیروهای طالبان را متهم به انتقام جویی از ارتش، روزنامه نگاران و فعالان اجتماعی دولت قبلی افغانستان کرده است.

کریم خان، دادستان دیوان کیفری بین المللی نیز گفت که طالبان جنایاتی علیه بشریت در افغانستان مرتکب شده و آن را خلاف هنجارهای بین المللی خواند.

با این حال، ذبیح الله مجاهد این اتهامات را رد کرد و گفت که این گزارش بر اساس ادعاهای بی‌اساس مطرح شده است.

این در حالی است که طالبان در بیانیه‌های رسمی و مکرر خود برای همه مقامات نظامی، اطلاعاتی و غیرنظامی دولت قبل عفو صادر کرده است و ادعا کرده که به مقامات دولت قبلی آسیبی نخواهد رسید.

وزیر امور خارجه روسیه می‌گوید کشورش برای به رسمیت‌شناختن طالبان همانند بسیاری کشورهای دیگر از عجله کار نمی‌گیرد.

به نقل از رسانه‌های روسی، سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، امروز در کنفرانس مطبوعاتی در جمع خبرنگاران در مسکو گفت: روسیه هیچ شروطی برای طالبان تعیین نمی‌کند؛ مسکو نظاره‌گر تحقق وعده‌های آنها است و برای به رسمیت‌شناختن دولت طالبان عجله ندارد.

وزیر امور خارجه روسیه افزود گفت: « تاهنوز دولت طالبان از سوی هیچ‌کشوری به رسمیت شناخته نشده است. همه از لزوم برقراری ارتباط با آنها در مورد مسایل جاری، اول‌تر از همه،  مسایل امنیتی، احترام به حقوق شهروندان و اطمینان از عملکرد عادی نمایندگی های دیپلماتیک صحبت می‌کنند، اما هیچ کشوری برای به رسمیت شناختن این گروه عجله ندارد.»

لاوروف در ادامه تاکید کرد: «ما هیچ چیزی و هیچ شروطی را به طالبان تحمیل نمی‌کنیم. آنها خود اهداف شان را اعلام کردند. از جمله تعهد خود را برای مبارزه بیشتر با تروریسم و قاچاق مواد مخدر اعلام کردند و اطمینان دادند که همه کارها را انجام خواهند داد تا هیچ تهدیدی برای کشورهای همسایه از خاک افغانستان وجود نداشته باشد. و آنها اعلام کردند قصد بی‌ثباتی کشورهای همسایه را ندارند و یک دولت فراگیر تشکیل دهند که طیف کامل جامعه افغانستان، تعادل سیاسی، قومی را منعکس کند.»

وی همچنین افزود: «ما نیز مانند اکثریت قریب به اتفاق کشورهای جهان، از این رویکرد استقبال کرده‌ایم و اکنون در حال مشاهده نحوه اجرای وعده‌ها هستیم، البته زمان بسیار کمی برای نتیجه‌گیری نهایی گذشته است.»

عفو بین‌الملل با بیان اینکه نیاز است ناظرین حقوق بشر سازمان ملل در این دوران پرخطر در افغانستان حضور داشته باشند، خواستار تمدید ماموریت یوناما شد.

عفو بین الملل اعلام کرد شورای امنیت ملل متحد باید ماموریت هیات معاونت ملل متحد برای افغانستان (یوناما) را تمدید کرده و منابع بیشتر را در اختیار این اداره قرار دهد تا به نظارت و تحقیق پیرامون وضعیت در این کشور ادامه داده و در مورد نقض حقوق بشری گزارش دهد؛ ماموریتی را که یوناما از سال ۲۰۰۲ به اینسو انجام می‌دهد.

ماموریت یوناما در تاریخ ۱۷ سپتامبر به پایان می‌رسد و در همین روز در خصوص ادامهٔ کار این اداره در شورای امنیت ملل متحد رای‌گیری صورت می‌گیرد.

لورینس ماس، حقوقدان ارشد عفو بین المللی در سازمان ملل گفت: “تسلط طالبان خطرات بزرگی را متوجه گروه‌های آسیب‌پذیر می‌سازد، به ویژه خبرنگاران، اقلیت‌های قومی، زنان و دختران و آنانی که با حکومت پیشین، کشورهای خارجی و قراردادی‌ها کار کرده اند.”

او افزود که برای حمایت از حقوق افغان‌ها در این وقت پر‌خطر، ناظرین حقوق بشر سازمان ملل باید در افغانستان حضور داشته باشند.

شورای امنیت سازمان ملل در قطعنامه ۳۰ اگوست از گروه طالبان خواست تا به حقوق بشر، به شمول حقوق زنان، کودکان و اقلیت‌ها احترام بگذارد؛ در توافق سیاسی همه‌شمول حضور کامل، برابر و معنادار زنان را تضمین کند؛ به حکم قانون پابند باشد؛ به افغان‌ها اجازهٔ سفر به خارج بدهد و به قوانین بشری بین المللی به شمول حفاظت از غیرنظامیان احترام بگذارد.

سازمان عفو بین الملل گفته است که یوناما باید حداقل هر ماه در مورد وضعیت حقوق بشر در افغانستان به شورای امنیت گزارش ارایه کند. این نهاد مدافع حقوق بشر همچنان از ملل متحد خواست که به خاطر تقویت نظارت از حقوق بشر منابع مورد نیاز را در دسترس یوناما قرار دهد.

سازمان ملل کارمندان سیاسی و انسانی خویش را در افغانستان نگهداشته است، اما ناظرین حقوق بشری این اداره در این کشور حضور ندارند.

عفو بین الملل گفته است که برخی از منابع در جریان مصاحبه با این سازمان گفته اند که طالبان حتا اجازه نمی‌دهند مواد غذایی و سایر اقلام ضروری نیز وارد پنجشیر شود.

عفو بین الملل همچنان از شورای حقوق بشر ملل متحد خواسته است تا یک ماموریت حقیقت‌یابی را در افغانستان راه اندازی کند.

پیش از این، ذبیح الله مجاهد، سخنگوی گروه طالبان گفته بود که این گروه در پی حملات انتقاجویانه نبوده و به کسی، به شمول کارمندان دولتی و مترجمان نیروهای خارجی آسیب نخواهند رساند.

وی همچنان گفته بود که رهبری گروه طالبان عفو عمومی اعلام کرده است و به همین دلیل نمی‌خواهند با هیچ کسی “دشمنی” داشته باشند.

روزنامه ایرانی اعتماد نوشت: تأمل در سخنان رهبران جناح‌ها و آنالیز دیدگاه آنها بیانگر دو موضع مخالف یا حمایت از سیاست جمهوری اسلامی ایران است.

مخالفان با توجه به بنیاد فکری و عملکرد طالبان در دوره قبل به این گروه اطمینان ندارند. از نظر هواداران این طرز تفکر قرار گرفتن طالبان در اردوگاه سلفی-تکفیری، تجربه حکومت آنها در طول سال‌های ۲۰۰۱-۱۹۹۶ بر افغانستان و برخورد آنها با سایر گروه‌ها و رفتار توام با تحجر و خشونت در قبال زنان، محوریت قرار دادن قوم پشتون و سرکوب دیگر گروه‌های قومی، حمله به کنسولگری ایران در مزارشریف و شهادت دیپلمات‌های ایرانی، پیوند جناح رادیکال آنها مانند گروه حقانی با داعش و احتمال تشکیل جبهه‌ای علیه ایران، تداوم رابطه طالبان با امریکا و امکان استفاده ابزاری امریکا از آنان، تبدیل مجدد افغانستان به کانون تولید و صادرات مواد مخدر، عدم اطمینان به شعارهای آنها مبنی‌ بر تشکیل دولت فراگیر همراه با برخی اقدامات سرکوب‌گرایانه آنان در مناطقی مانند پنجشیر پس از تشکیل دولت موقت موید خطای محاسباتی مسوولان سیاست خارجی ایران بوده و نباید دولتمردان به این گروه اطمینان داشته و باید از آنها تضمین بگیرند که حقوق شیعیان، اقوام دیگر مانند تاجیک‌ها و گروه‌هایی مانند زنان رعایت گردد.

به نقل از شفقنا اما در مقابل گروهی دیگر، علی‌رغم تایید استدلال‌های مخالفین، بر این باورند که تحولات افغانستان براساس پروژه کنفرانس دوحه حتی در صورت مخالفت ایران در چنین مسیری پیش می‌رفت لذا منافع جمهوری اسلامی ایران ایجاب می‌کرد که با رصد تحولات سیاسی و میدانی این کشور و اتخاذ راهکارهای مناسب منافع خود را تامین کند.

لذا حفظ ارتباط با طالبان به چند دلیل بهتر از قطع ارتباط با آنها است:

۱- در دوران تحریم بازار افغانستان یکی از بازارهای اصلی صادرات ایران است.

۲- حضور در تحولات افغانستان و ارتباط با طالبان می‌تواند اهرمی برای کنترل رفتار آنها در قبال شیعیان و دیگر اقوام غیرپشتون باشد.

۳- حضور در صحنه سیاسی افغانستان ایران را از تحولات این کشور آگاه و سیاستگذاران جمهوری اسلامی ایران را قادر به تصمیم‌گیری براساس تحولات جهت ممانعت از تبدیل این کشور به کانون بحران علیه ایران خواهد کرد.

۴- وابستگی شرق ایران، استان سیستان‌وبلوچستان، به حقابه آب رودخانه هیرمند از طریق حفظ رابطه با طالبان بهتر قابل تحقق است.

۵- ممانعت از تبدیل افغانستان به کانون تولید و صادرات مواد مخدر از طریق همکاری با طالبان بهتر امکان‌پذیر است.

۶- در داخل ایران در نواحی مرزی با افغانستان گروه‌هایی ساکنند که از نظر مذهبی به طالبان سمپاتی داشته و از تحولات این کشور استقبال کرده‌اند، لذا منافع ملی اقتضا می‌کند که ایران از طریق تنش‌زدایی منطقه‌ای مانع از رویکرد این گروه‌ها به سمت رفتار رادیکالیسم گردد.

۷- حضور در صحنه افغانستان مانع از تبدیل این کشور به حیاط‌خلوت رقبای منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای ایران می‌گردد.

لذا به‌ نظر می‌رسد در شرایط کنونی جمهوری اسلامی ایران از نظر عقلانی باید سیاست فعلی در قبال تحولات افغانستان را ادامه و در عین ‌حال با اتخاذ راهکارهای سیاسی مانع از افزایش اعمال خشونت علیه گروه‌هایی مانند شیعیان یا زنان در این کشور گردد.

اما سوال اصلی اینجاست که چرا چنین اختلاف و شکافی در جامعه ایران بروز کرده است؟ نگارنده بر این باور است که ریشه‌های این شکاف را باید در ماهیت رفتار سیاسی جناح‌های سیاسی در ایران در قبال یکدیگر براساس بازی با حاصل جمع صفر و سیاست حذفی جست‌وجو کرد.

حاکم بودن چنین روحیه‌ای بر رفتار سیاسی نخبگان ایرانی سبب سیاست‌زدگی همه موضوعات مرتبط با مسائل داخلی و سیاست خارجی ایران و گاه وارد آمدن ضربات جبران‌ناپذیری بر منافع ملی ایران گردیده است. شاید نمونه بارز آن شکاف در قبال برجام، خروج امریکا از آن و تحریم‌های این کشور علیه ایران، مذاکرات وین برای احیای برجام، موضوع کرونا، واکسیناسیون و در شرایط کنونی نیز تحولات افغانستان و نوع همکاری با آژانس باشد.

مهم‌ترین معضل جامعه ایران و عدم توانایی آن برای برون رفت از بسیاری از مشکلات ریشه در فرهنگ سیاسی ایرانیان، به ‌ویژه نخبگان سیاسی و مچ‌گیری آنها از یکدیگر دارد عاملی که مهم‌ترین چالش فراروی شکل‌گیری وفاق در جامعه ایران حداقل در سه دهه اخیر بوده است و ضربات جبران‌ناپذیری بر منافع ملی جمهوری اسلامی ایران وارد کرده است. اما نخبگان سیاسی ایران باید این مهم را مدنظر داشته باشند که اگرچه اختلاف سلیقه و رقابت در درون جامعه ایران به دلیل تفاوت نگاه‌ها در حوزه اقتصاد، فرهنگ، سیاست خارجی و نوع کنشگری اجتماعی امری عادی است اما سیاست خارجی جای رفتار حذفی و مچ‌گیری سیاسی نیست، چراکه موضوع آن منافع ملی است.

رئیس کمیته روابط خارجی سنای آمریکا تهدید کرده است که وزیر دفاع و سایر مقام‌های رسمی را برای ادای شهادت به کنگره درباره عقب نشینی جنجالی از افغانستان احضار خواهد کرد.
رویترز نوشت، باب منندز رئیس کمیته روابط خارجی سنا سه شنبه تهدید کرده است در صورت نیاز، لوید آستین وزیر دفاع و سایر مقام های رسمی را برای ادای شهادت در برابر کنگره درباره خروج و عقب نشینی جنجالی از افغانستان احضار خواهد کرد.

باب منندز در اظهاراتی گفت: من از لوید استین وزیر دفاع آمریکا انتظار دارم تا در آینده نزدیک در کمیته روابط خارجی سنا حاضر شود. بررسی کامل واکنش آمریکا به این بحران بدون در نظر گرفتن نقش پنتاگون کامل نخواهد بود، به خصوص وقتی مساله شکست و فروپاشی ارتش افغانستان به میان می آید، ارتشی که توسط آمریکا اموزش یافته و تامین مالی شده است.

وی افزود: اگر لوید استین در کمیته روابط خارجی سنا حضور پیدا نکند، از قدرت و اختیارات این کمیته برای احضار وی استفاده خواهم کرد.

سخنگوی پنتاگون نیز به اظهارات منندز واکنش نشان داد و گفت: آستین به دلیل “تعهدات متناقض” قادر به حضور در کمیته روابط خارجی سنا نیست و اواخر سپتامبر برای ادای توضیح در این کمیته حاضر خواهد شد.

خروج سریع و شتاب زده نیروهای امریکایی از افغانستان با انتقادات وسیع و گسترده داخلی و بین‌المللی روبرو شده است.

 معاون سازمان اطلاعاتی آمریکا (سیا) از احتمال تقویت القاعده در افغانستان و تبدیل آن به تهدیدی برای آمریکا ظرف یک تا دو سال آینده خبر داد.

مقامات حاضر در نشست ۲۰۲۱ سازمان‌های اطلاعاتی آمریکا در واشنگتن مدعی شدند القاعده طی چند سال آتی دوباره در افغانستان تقویت خواهد شد.

دیوید کوهن، معاون سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) در این رابطه اظهار داشت: در حال حاضر شاهد نشانه‌هایی از برخی اقدامات احتمالی القاعده در افغانستان هستیم. فعلا خیلی زود است، اما از نزدیک این روند را زیر نظر خواهیم داشت.

وی درباره احتمال تقویت مجدد القاعده در افغانستان، گفت: چه زمانی القاعده یا حتی داعش-خراسان به ظرفیت تهدیدی برای ایالات متحده می‌رسد؟ احتمال بازه زمانی ۱-۲ ساله می‌رود.

کوهن همچنین افزود ظرفیت‌های اطلاعاتی در داخل افغانستان در سطح قبلی نیست.

اسکات بریر، رئیس آژانس اطلاعات دفاعی آمریکا نیز مدعی شد القاعده می‌تواند به سرعت قدرت خود را در افغانستان طی یک الی دو سال افزایش دهد و سپس به تهدیدی برای ایالات متحده را تبدیل شود.

تاریخ روایت‌گر وفاداری درانی‌ها نسبت غلجایی‌ها به وطن بوده و بهتر است این‌طور بگوییم که غلجایی‌ها افراطی‌ترین افراطی‌ترها است که در این تعریف درانی‌ها نسبت به اکثریت پشتون‌ها افراطی‌تر واقع می‌شوند. غلجایی‌ها با افراطیت بی‌حد و حصر خود همواره در فروش کشور از برای تکیه بر مسند قدرت، از درانی‌ها پیشی گرفته‌اند و برای رسیدن به اقتدار نزدیک‌ترین هم‌صفان درانی خود را قربانی کرده‌اند.

حال که زنده بودن ملا هیبت‌الله در پرده‌ای از ابهام قرار دارد، چندی می‌شود ملابرادر که یکی از بزرگان درانی می‌شود نیز آفتابی نشده است.با توسل به آنچه در اول اشاره رفت و با گزارش‌های موجود احتمال کشته شدن ملا برادر به دست گروه حقانی دور از واقعیت نیست. طالبانی درانی و غلجایی با هماهنگی چند ساله حامد کرزی درانی و اشرف‌غنی غلجایی به قدرت رسید و زمانی‌که نخستین جلسه درانی‌ها و غلجایی‌ها در ارگ بر پا شد، غلجایی‌ها خواهان قدرت بیشتر بر درانی‌ها شد و این سبب نارضایتی ملا برادر شد که در نتیجه جلسه با درگیری و زخمی‌شدن ملا برادر پایان یافت و این مسئله عاملی بر ورود رئیس استخبارات پاکستان به کابل شد، در حالی‌که ملا برادر برای تداوی به پاکستان انتقال یافته بود.

رئیس استخبارات پاکستان با دادن سهم و اقتدار بیشتر به حقانی غلجایی، او را به هدفش رساند، اما با این کار خود فرصت درگیری‌های مجدد بین دو طایفه همیشه‌دوست و همیشه‌دشمن درانی و غلجایی را فراهم کرد. درانی‌ها که همان ابدالی‌ها است خود را به خاطر احمدشاه ابدالی که بنیان‌گذار افغانستان است مستحق قدرت می‌داند، اما غلجایی‌ها به خاطر ارتباط مستحکمی که با پاکستان دارد خود را مستحق‌تر می‌داند. حال دیده شود که غلجایی‌ها قدرت اصلی می‌شود یا درانی‌ها، اما با رویدادهای پیش آمده مرغ اقبال به بام غلجایی‌ها است. در صورت که مرگ ملا برادر واقعیت داشته باشد اقبال غلجایی با درگیری‌های بیشتر میان‌گروهی زوال کرده و آینده‌ای تاریک منتظر تحریک طالبان خواهد بود. در پایان باید پذیرفت که اکثرا دو طائفه در برابر مشکلات بیرونی همواره در صف واحد قرار گرفته و در صورت تقویت و گسترش دامنه فعالیت‌های جبهه مقاومت ملی، برای غلبه بر این جبهه محتمل هر دو برادر شوند و در صورت پیروزی، وارد تصفیه حساب‌های داخلی خواهند شد.

کابل ویس

اسماعیل خان در گفت و گو با رسانه ایرانی انتخاب گفت غنی مامور انجام کودتا در افغانستان به نفع طالبان بود.

وی تاکید کرد غنی مامور انجام کودتا در افغانستان بود و دولت قبلی به همین دلیل سقوط کرد.

امیر اسماعیل خان افزود مقاومت پنجشیر به رهبری احمد مسعود تنها نیست و به مرور زمان در دیگر ولایات افغانستان گسترش می یابد و رشد می کند.

گفتنی ست قبل از فرار اشرف غنی امیر اسماعیل خان برای رهبری مقاومت مردمی علیه طالبان به هرات رفته بود اما از سوی طالبان دستگیر شد و بعد از مدتی روانه ایران گشت.

 وزیر خارجه دولت طالبان می‌گوید این گروه می‌خواهد با همه کشورهای جهان و از جمله آمریکا روابط حسنه داشته باشد.

امیر خان متقی، سرپرست وزارت امور خارجه گروه طالبان امروز سه‌شنبه (۲۳ سنبله) در یک نشست خبری در کابل گفت: ما می‌خواهیم با کشورهای جهان از جمله امریکا روابط خوب و دو جانبه داشته باشیم، اما از آن‌ها می‌خواهیم که بر افغانستان فشار نیاورند چون فشار نتیجه نمی‌دهد.

متقی همچنان از همه کشورهایی که کمک خود را به افغانستان اعلام کرده‌اند قدردانی کرد و خواهان کمک‌های بیشتر شد.

وی افزود: علاوه بر کمک‌های بشردوستانه، باید در زمینه صحت، آموزش، توسعه و سایر زمینه‌ها نیز به افغانستان کمک شود.

سرپرست وزارت خارجه طالبان در ادامه گفت: ما از بانک توسعه آسیایی، بانک توسعه اسلامی و کشورهای کمک کننده می‌خواهیم که به افغانستان کمک‌های توسعه‌ای ارائه کرده و بودجه پروژه‌هایی را که به طور کامل اجرا نشده را بپردازند

باشگاه روسای جمهور آمریکا از امروز سه‌شنبه (۱۴ سپتامبر) برنامه‌ای امدادی مشترک را برای استقبال و کمک به پناهجویان افغان راه‌اندازی کرده است.

به نقل از شبکه خبری CNN، سه تن از روسای جمهوری پیشین آمریکا، بیل کلینتون، جورج بوش و باراک اوباما به همراه همسرانشان هیلاری کلینتون، لارا بوش و میشل اوباما به عنوان روسای افتخاری گروه “به آمریکا خوش آمدید” تعیین شدند.

در اطلاعیه‌ای، هدف این گروه ترغیب “تمام آمریکایی‌ها به استقبال و حمایت از پناهجویان افغان” به ویژه کسانی عنوان شده است که بعد از خروج آمریکا از افغانستان در هفته‌های اخیر “به همراه خانواده هایشان از این کشور فرار کرده‌اند.” بعد از بزرگترین عملیات تخلیه نظامی در تاریخ، دولت بایدن اکنون با مسوولیت اسکان مجدد بیش از ۶۰۰ هزار پناهجوی افغان در آمریکا طی هفته‌های آتی مواجه است.

حدود ۱۷ درصد از کسانی که وارد آمریکا شدند، شهروند آمریکایی و سکنه قانونی دائم هستند و بعد از ورود مستقیما به مقصد مورد نظرشان حرکت می‌کنند و در پایگاه‌های نظامی اسکان ندارند. با این حال، مابقی افراد برای بررسی پزشکی و دریافت واکسن کرونا به پایگاه‌ها منتقل می‌شوند تا بعد از آنجا به نقاط دیگر این کشور بروند.

گروه “به آمریکا خوش آمدید” توانسته است نظر روسای جمهوری سابق و همچنین یک گروه دو حزبی از فرمانداران و دیگر رهبران آمریکایی را جلب کند تا به عنوان نقطه کانونی تماس با مردم و تلاش‌های بخش خصوصی برای کمک به پناهجویان افغان تا زمان برقراری زندگی آنها در آمریکا کار کنند.

براساس اعلام این گروه، تماس و هماهنگی میان ایالت‌ها و دولت‌های محلی و همچنین سازمان‌های غیردولتی، شرکت‌ها، دانشگاه‌ها و سایر نهادها انجام خواهد شد.

خانواده جورج بوش، رئیس جمهوری پیشین آمریکا در بیانیه‌ای اعلام کرد: هزاران افغان در کنار ما در خطوط مقدم تلاش برای ایجاد جهانی امن‌تر ایستادند و اکنون به کمک ما نیاز دارند. ما مفتخریم که از این گروه و تلاش آن برای کمک به خانواده‌های افغان به منظور اسکان و ساخت زندگی‌های جدید حمایت می‌کنیم. ما آمادگی داریم تا به همسایگان جدید افغان خودمان و مابقی جهان نشان دهیم که چطور روحیه خوشامدگویی محور آنچه کشور ما را تا این حد با عظمت کرده است، تشکیل می‌دهد.

هنوز مشخص نیست که آیا دونالد ترامپ یا جیمی کارتر، از دیگر روسای جمهوری پیشین آمریکا هم برای مشارکت در این برنامه دعوت شده اند یا خیر. سخنگوی این گروه هم فعلا پاسخی نداده است.

این اولین مرتبه‌ای نیست که روسای جمهوری سابق آمریکا برای کمک در یک بحران همکاری می‌کنند. بوش و کلینتون در سال ۲۰۰۵ برای کمک به مردم اندونزی که گرفتار سونامی شدند و بار دیگر در سال ۲۰۱۰ برای راه‌اندازی صندوق کلینتون – بوش در هائیتی به دنبال زلزله فاجعه‌بار آن کشور و جمع‌آوری کمک مالی همکاری داشتند.

«محمد بن عبدالرحمن آل ثانی» وزیر خارجه قطر امروز (سه شنبه) در کنفرانس مطبوعاتی با «خوسه مانوئل آلبارس» همتای اسپانیایی خود در شهر دوحه گفت: ما درباره روابط دوجانبه بین قطر و اسپانیا و همکاری قوی بین دوطرف در زمینه‌های مختلف بحث و تبادل نظر کردیم.
وی افزود: همه مسائل منطقه‌ای و در صدر آن تحولات افغانستان از دیگر محورهای دیدار با وزیر خارجه اسپانیا بود.
وزیر خارجه قطر خاطرنشان کرد: ما در مذاکرات با همتای اسپانیایی درباره اهمیت رفت و آمد به افغانستان تاکید کردیم.
وی تصریح کرد: باید تلاش‌های بین‌المللی برای تامین کمک‌ها برای ملت افغانستان افزایش یابد.
محمد بن عبدالرحمن آل ثانی گفت: موضع ما این است که نمی‌توانیم به خاطر اینکه طالبان زمام امور را بدست گرفته است، افغانستان را منزوی و تحریم کنیم.
وی تاکید کرد: گفت وگو همان یگانه راه حل برای برون رفت از این وضعیت است و نمی‌توان کشوری را که در سایه این دشواریها زندگی کرده است، تنها به حال خود رها کرد.
وزیر خارجه قطر گفت: از همگان می‌خواهیم که با افغانستانی‌ها گفت وگو کنند.
وی تصریح کرد: قطر و ترکیه تعمیرات فنی میدان هوایی کابل را انجام داده‌اند و رایزنی‌ها درباره تامین امنیت این میدان هوایی همچنان در جریان است.
وزیر خارجه قطر در بخش دیگری از کنفرانس مطبوعاتی مشترک خود با همتای اسپانیایی به مسئله فلسطین نیز اشاره و تاکید کرد: موضع ما در قبال این مسئله و دستیابی ملت فلسطین به حقوق کامل خود ثابت است.
همتای اسپانیایی وزیر خارجه قطر نیز در این کنفرانس مطبوعاتی گفت: ما نقش قطر در افغانستان و روند انتقال افراد از این کشور را ارج می‌نهیم.
وی در عین حال افزود: ما نگران وضعیت سیاسی و اقتصادی کنونی افغانستان هستیم.
قطر در دو سال گذشته میزبان گفت وگوهای نمایندگان آمریکا و گروه طالبان و همچنین نمایندگان دولت سابق کابل با این گروه بود.

یادآوری می کنیم، که وزیر خارجه قطر همچنین اوایل هفته جاری به کابل سفر کرد و با سران گروه طالبان درباره وضعیت افغانستان گفت وگو و رایزنی کرده بود.

سرپرست وزارت امور خارجه دولت طالبان، با منصور احمد خان سفیر پاکستان در کابل دیدار کرد.

مولوی امیرخان متقی، سرپرست وزارت امور خارجه دولت طالبان، با منصور احمد خان سفیر پاکستان در افغانستان دیدار کرد.

آنها در این دیدار در کابل درباره رفت و آمد مردم از گذرگاه مرزی «اسپین بولدک-چمن»، مشکلات مهاجرین، کمک‌های بشردوستانه و تقویت روابط دو کشور بحث و تبادل‌نظر کردند.

سفیر پاکستان متعهد شد تردد مردم در تورخم و اسپینبولدک را تسهیل کند و مشکلات مهاجران افغان در این کشور را برطرف نماید.

پیش از این امیر خان متقی، سرپرست وزارت امور خارجه طالبان که اخیرا قدرت را در افغانستان به دست گرفته اند، روز سه شنبه از همه کارمندان نمایندگی های افغانستان در خارج از کشور خواست تا به روال عادی کار خود را ادامه دهند.

جوزپ بورل مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا امروز (سه‌شنبه) گفت که بروکسل به دنبال هماهنگی با دولت‌های اتحادیه اروپا برای سازماندهی حضور دیپلماتیک در کابل است.
دیپلمات ارشد اروپایی در پارلمان اروپا در «استراسبورگ» فرانسه گفت: بحران افغانستان تمام نشده است. برای داشتن هرگونه شانس تأثیرگذاری بر رویدادها، چاره‌ای جز تعامل و گفت‌وگو با طالبان نداریم.

وی با بیان این که اتحادیه اروپا در گفت‌وگو با طالبان بر اهمیت حقوق بشر تاکید خواهد کرد، افزود شاید صحبت از حقوق بشر ترکیبی کاملاً متناقض باشد، اما این چیزی است که باید از آن‌ها مطالبه کرد.

در پی تحولات اخیر افغانستان، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا پیش‌تر هم تأکید کرده بود که این اتحادیه مجبور به برقراری ارتباط با گروه طالبان برای خارج کردن اتباع خود، کارمندان افغانستانی و خانواده‌هایشان از افغانستان است اما این به معنی به رسمیت شناختن سلطه طالبان بر افغانستان نیست.

سلطه طالبان بر کابل که یک پیروزی برای تشکیلات سیاسی پاکستان به‌شمار می‌رود چه‌بسا برای مردم پاکستان به یک تراژدی تبدیل شود. نگرانی‌های فزاینده‌ای درباره پیامدهای امنیتی تشکیل یک امارت اسلامی در همسایگی وجود دارد. به‌علاوه صدای طرفداران حاکمیت کامل شریعت در پاکستان با پیروی از طالبان بلندتر هم خواهد شد.

آنکال ووهرا در فارین پالیسی نوشت: چندین دهه فعالیت برای اسلامی کردن پاکستان شمار بسیاری از مردم این کشور را به سوی دیدگاه‌های‌ مذهبی سوق داده و آداب و رسوم اجتماعی یک جامعه دارای تنوع فرهنگی را تغییر داده است. با برقراری نوعی خاص از اسلام‌گرایی در افغانستان توسط طالبان، پاکستان نیز ناگزیر افراطی‌تر خواهد شد.
امیر رعنا، تحلیلگر مسائل امنیتی پاکستان می‌گوید هرچه بیشتر پاکستانی‌ها در پی الهام گرفتن از طالبان باشند مقابله با تبلیغات برای کشور و جامعه اسلامی، دشوارتر خواهد شد. «طالبان تنها منبع الهام‌بخش برای جوانان سردرگم پاکستانی خواهد بود. احزاب سیاسی این پیروزی را جشن می‌گیرند. این روند پاکستان را بیشتر طالبانیزه می‌کند. محبوبیت فزاینده طالبان همچنین باعث خواهد شد تا سایر فرقه‌ها (فرقه‌های غیرسنی) احساس ناامنی کنند. این فشارها می‌تواند تنش‌های بین فرقه ها را گسترش دهد» و باعث افزایش تعصب و ناشکیبایی در کل جامعه شود.
به‌علاوه، برخی نشانه‌ها حاکی از آن است که طالبان در پیروی از فرامین حامی اصلی‌شان یعنی پاکستان مطابق انتظارات اسلام‌آباد عمل نخواهند کرد، دستکم برای اینکه در برابر مردم افغانستان تظاهر به استقلال و عدم وابستگی کنند. پاکستان در افغانستان به‌شدت منفور است و طالبان هوشیارانه تلاش می‌کند که در چشم مردم این کشور دست‌نشانده اسلام‌‌آباد به‌نظر نرسد.
طالبان همچنین در تامین برخی منافع امنیتی پاکستان از جمله پایان دادن به حمایت از تروریست‌های ضدپاکستان و تحویل دادن این افراد به اسلام‌آباد خودداری می‌کنند. یک رهبر طالبان در کابل به شرط فاش نشدن نامش به فارین پالیسی گفت: «ما عروسک‌های خیمه‌ شب‌بازی پاکستان نیستیم. ما مستقل هستیم».

خطر دیگر برای اسلام‌آباد، تقویت طالبان پاکستان به واسطه پیروزی طالبان افغانستان است. طبق گزارش اخیر شورای امنیت سازمان ملل، طالبان افغانستان و طالبان پاکستان «درست همانند گذشته روابط خود را ادامه می‌دهند». مشاهدات پایشگران سازمان ملل حاکی از آن است که طالبان پاکستان در جنگ اخیر به طالبان افغانستان در برابر نیروهای دولت افغان کمک‌های نظامی ارائه کردند.
افراسیاب خطاک، یک رهبر پشتون و روشنفکر پاکستانی گفت: «دولت پاکستان همواره دولت‌های منتخب افغانستان را به حمایت از طالبان پاکستان متهم می‌کرد، در حالی که طالبان پاکستان در کنار طالبان افغان (با دولت این کشور) جنگید. این نشان می‌دهد که دولت پنهان ما چه سیاست غلطی را دنبال کرده است».
به گفته خطاک دلیل اصلی حمایت و حفاظت از طالبان این بود که افغانستان به کشوری تحت الحمایه تبدیل شود و رهبری آن هویت مذهبی را بر هویت قومی ترجیح دهد و در وهله نخست خود را مسلمان بداند، نه افغان. «سیاست پاکستان این بود که از طاللبان برای ساختارشکنی در هویت افغانستان استفاده کند و هر چیزی را که نماد افغانستان بود از بین ببرد».
با گذشت زمان، طالبان به خوی استثمارگری‌ حامیان پاکستانی‌ خودشان پی برده‌اند. طالبان می‌داند که پاکستان اهرم اقتصادی بزرگی در افغانستان محصور در خشکی دارد، اما اکنون در فرایند تثبیت قدرتشان چه‌بسا بخواهند از طالبان پاکستان به عنوان اهرمی علیه اربابانشان استفاده کنند، کسانی که به طالبان پناه دادند اما با بسیاری از رهبران آنها بدرفتاری کردند.
لیبرال‌های پاکستان به مقاومت در برابر طالبانیزه شدن پاکستان ادامه خواهند داد – هرچند آنها اکنون در ضعیف‌ترین موضع چند دهه اخیر قرار دارند، بنابراین ممکن است این مساله برای دولت پنهان پاکستان اهمیتی نداشته باشد. با این حال، بازگشت طالبان می‌تواند برای دولت پنهان پاکستان هم یک پیروزی پرهزینه و آسیب‌زا باشد. ایده‌هایی که به شکل‌گیری طالبان انجامید اکنون دامنگیر پایه‌‌های دولتی شده است که تصور می‌شد به واسطه طالبان از آن حمایت می‌شود.