نویسنده: Raha News Agency

فدراسیون بین‌المللی خبرنگاران گفت طی یک ماه گذشته و با تسلط طالبان بر افغانستان ۱۵۳ رسانه فعالیت‌های خود را متوقف کرده‌اند.

بر اساس این گزارش، حضور خبرنگاران زن در رسانه‌ها شدیدا کاهش یافته است. با این حال، در یک ماه گذشته صدها خبرنگار از افغانستان فرار کرده اند و انتظار فرار خبرنگاران بیشتر وجود دارد. رسانه هایی هم که اکنون فعال مانده اند بسیار با احتیاط موارد خبری خود را نشر می کنند.

طالبان به‌تازگی اعلام کرده که رسانه‌ها باید طوری کار کند که خیر دنیا و آخرت در آن فراهم باشد، این جمله نشان می دهد که احتمالا سانسور شدید بر رسانه ها اعمال خواهد شد.

مولوی بشیراحمد رستم‌زی، سرپرست ریاست تربیت بدنی طالبان امروز با مسئولان و ورزشکاران فدراسیون‌های اتلتیک، مشت‌زنی و پارالمپیک دیدار کردند.

در این دیدار رستم‌زی به مسئولان و ورزشکاران فدراسیون‌ها، لباس‌های سفیدی که پرچم طالبان بر آن نقش بسته را تحفه داد.

طرفین در مورد مسائل ورزشی نیز صحبت کرده‌ و مسئولان فدراسیون‌ها برنامه‌های ورزشی خود را توضیح دادند.

به نقل از کابل ویس سرپرست تربیت بدنی طالبان متهم به انجام حمله انتحاری ورزشکاران بود و توسط حکومت غنی به زندان هم فرستاده شده بود.

گروه طالبان با انتشار بیانیه‌ای از بازگشایی مکاتب در افغانستان خبر داد اما تنها از دانش‌آموزان پسر و معلمان مرد دعوت کرد از روز ۲۷ سنبله به مکاتب بروند. در این بیانیه اشاره‌ای به دختران و معلمان زن نشده است.

وزارت معارف در اطلاعیه‌ی اعلام کرد:« به اطلاع تمام مکاتب ابتدایی، لیسه و مدارس رسمی طبقه ذکور رسانیده می‌شود تا روند آموزشی خویش را سر از تاریخ ۲۷ سنبله آغاز کنند. بنا بر این تمامی استادان و شاگران طبقه ذکور باید به مکاتب خویش حاضر شوند.»
این بیانیه که روز جمعه ۲۶ سنبله منتشر شد تنها از «استادان و شاگران طبقه ذکور» خواسته است در مکاتب (مدرسه‌ها) حاضر شوند.

در همین حال یونیسف اعلام کرده است از بازگشایی مکاتب دوره متوسطه پسران پس از ماه‌ها تعطیلی در افغانستان استقبال می‌کند، اما می‌گوید که دختران نباید از روند آموزش کنار گذاشته شوند.

هنریتا فور، مدیر اجرایی یونیسف یا اداره حمایت از کودکان سازمان ملل متحد، روز گذشته، (۲۶سنبله) در بیانیه‌ای گفت از بازگشایی مکاتب در افغانستان پس از ماه‌ها توقف استقبال می‌کند، اما از این‌که ممکن به بسیاری از دختران اجازه بازگشت داده نشود، ابراز نگرانی کرده است.

یونیسف از شرکای توسعه‌ای خود خواسته است که از کودکان در افغانستان حمایت کنند.

همزمان، طالبان روز سه‌شنبه نام «وزارت زنان» را به وزارت « امر به معروف و نهی از منکر» تغییر داد.

طالبان رسما درباره چرایی عدم اشاره به دختران و زنان دانش‌آموز و معلم برای بازگشت به مکاتب یا تغییر نام وزارت زنان توضیحی نداده است.

قبلا طالبان اعلام کرده بود مشکلی با فعالیت اجتماعی یا درس خواندن زنان ندارند، اما باید این کارها در «چهارچوب شریعت اسلامی» باشد. این گروه افراطی همچنین اخیرا اعلام کرد مشکلی با حضور دانشجویان دختر ندارند، اما باید در دانشگاه‌ها «تفکیک جنسیتی» انجام شود و مضامین درسی هم باید مورد بازبینی قرار گیرد.

عمران خان؛ نخست‌وزیر پاکستان می‌گوید پس از مذاکرات با کشورهای عضو سازمان شانگهای در دوشنبه؛ پایتخت تاجیکستان وی رسما گفتگو با طالبان در مورد حکومت فراگیر در افغانستان که اقوام تاجیک، هزاره و ازبک را هم شامل شود، آغاز کرده‌است.

نخست‌وزیر پاکستان، امروز شنبه، ۲۷ سنبله در یک‌رشته توییت نوشته‌است این تصمیم را پس از گفتگوهای طولانی با رهبران کشورهای همسایه افغانستان به خصوص امام‌علی رحمان؛ رییس جمهور تاجیکستان گرفته‌است.

عمران خان افزود پس از ۴۰ سال درگیری و جنگ در افغانستان، ایجاد حکومت فراگیر به شمولیت اقوام تاجیک، هزاره و ازبک، ثبات افغانستان را تضمین خواهد کرد.

به گفته او، ایجاد چنین حکومت و تامین صلح و ثبات در افغانستان نه تنها به نفع این کشور است؛ بلکه به نفع کشورهای منطقه نیز خواهد بود.

این در حالی ‌است که سران کشورهای عضو سازمان شانگهای، روز گذشته، (جمعه، ۲۶ سنبله) نشستی را بدون حضور نمایندگان افغانستان برگزار کردند.

نخست‌وزیر پاکستان در جریان سفرش به تاجیکستان در یک نشست خبری، جنگ و درگیری میان طالبان و تاجیک‌ها در پنجشیر را از مسایل نگران‌کننده برای پاکستان و تاجیکستان عنوان کرد.

عمران خان افزود: «در این دیدار ما توافق کردیم که جناب‌عالی امام‌علی رحمان از طرف تاجیک‌ها و ما به نماینده‌گی از پشتون‌ها یا طالبان تلاش‌های لازم را انجام خواهیم داد تا مسأله پنجشیر از طریق گفتگو حل‌و‌فصل شود.»

از سوی دیگر، امام‌علی رحمان نیز خواستار پایان درگیری در پنجشیر و فرستادن کمک‌های بشردوستانه به این ولایت شد.

این در حالی است که گفته می‌شود جبهه مقاومت پنجشیر از حمایت تاجیکستان برخوردار است و ادعا می‌شود که پاکستان نیز با حمایت از طالبان، مواضع نیروهای مقاومت در پنجشیر را بمباران کرده‌است.

امام‌علی رحمان؛ رییس جمهوری تاجیکستان پیش از این نیز در دیدار با شاه محمود قریشی؛ وزیر امور خارجه پاکستان، خواستار تشکیل حکومت فراگیر در افغانستان با حضور تاجیک‌ها شده و تاکید کرده‌بود که حکومت تک‌قومی طالبان هرگز مورد تایید دولت دوشنبه قرار نخواهد گرفت.

در این مسوده آماده رهنمود تمام قوانین و سیاست مذهب حنفی است و مشروعیت نظام نیز بیعت و رای می‌باشد.

به نقل از کابل ویس طالبان رنگ پرچم کشور را به سفید تغییر داده و با تاکید بر اینکه مکلفیت عسکری بر اساس قانون مشخص شود، پشتو و دری را زبان رسمی و پشتو را زبان ملی اعلام کرده است.

بر اساس این مسوده طالبان مدارس دینی بیشتری ساخته و تاکید شده تمام مردم حقوق یکسانی دارند.

عبدالطیف پدرام در واکنش به این مسوده آن را تکمیل کننده کتاب سقاو دوم خوانده است.

این مسوده توسط آماج نیوز پخش شده و تاکنون طالبان آن را تایید یا رد نکرده است.

ملا خیرالله خیرخواه، سرپرست وزات اطلاعات و فرهنگ طالبان در پیام ویدیویی اعلام کرد رسانه‌ها باید مطالبی را نشر کنند که خیر دنیا و آخرت فراهم شود.

وی فعالیت رسانه‌ها را برای ذهنیت‌سازی جوانان موثر دانسته و گفته رسانه ها باید مطابق شرع اسلامی، آداب و عنعنات افغانی فعالیت کنند.

این در حالی است که رسانه‌ها پیش از ورود طالبان به کابل در نشر مطالب خود آزاد بودند و منافع ملی و مسائل دینی را در نظر می‌گرفتند.

بوریس جانسون نخست وزیر انگلیس کابینه خود را ترمیم کرد و یک چهره جنجالی را به سمت وزارت فرهنگ گماشت.

نادین دوریس ۶۴ ساله که در تلاش بوریس جانسون نخست وزیر انگلیس در ترمیم کابینه، به سمت وزارت فرهنگ رسیده، بارها به زنان مسلمان و حجاب اسلامی توهین کرده و کارنامه‌ای پر از توهین دارد.

در سال ۲۰۱۸ که بوریس جانسون حجاب اسلامی را مانند یک بشکه یا صندوق پست بر سر زنان مسلمان نامیده بود، دوریس خواستار ممنوعیت کامل روبند شده بود.

وی گفته بود: من متاسفم که جانسون در مورد ممنوعیت برقع سخنی نگفته است؛ من معتقدم این پوشش قرون وسطایی که زیبایی و البته خشونت علیه زنان را پنهان می‌کند، باید به کلی ممنوع شود.

سکان فرهنگ بریتانیا به دست کسی افتاده که بارها به روبند حمله کرده و آن را پوششی نامناسب برای دنیای جدید و لیبرال خوانده و خواستار ممنوعیت کامل آن شده بودد.

برادرزاده یکی از کارمندان خبرگزاری اسپوتنیک در کابل مورد شکنجه طالبان قرار گرفته است.

به نقل از سایت خبری اسپوتنیک، گروه طالبان به بسیج جوانان محلی آغاز کرده اند و آنان را برای جنگ با جبهه مقاومت به خط نخست می‌فرستند.

گفته شده کسی که از این فرمان امتناع ورزد به گونه وحشت‌ناکی مجازات می‌شود.

منبع تصویری را نیز پخش کرده که ادعا شده برادرزاده یکی از کارمندان خبرگزاری اسپوتنیک افغانستان است که گروه طالبان او را مورد شکنجه قرار دادند می باشد.

گفته می‌شود این جوان از رفتن به جنگ خودداری کرده بود.

شورای امنیت سازمان ملل متحد مهلت ماموریت «یوناما» در افغانستان را ۶ ماه دیگر تمدید کرد.

شورای امنیت سازمان ملل متحد در بیانیه‌ای اعلام کرد مدت ماموریت «یوناما» در افغانستان را پس از روی کار آمدن طالبان ۶ ماه دیگر تمدید کرده است.

در بیانیه سازمان ملل با تاکید بر اهمیت تشکیل یک دولت فراگیر به نمایندگی تمامی آحاد مردم به ویژه زنان، دولت فعلی افغانستان را به احترام گذاشتن به حقوق زنان، کودکان دختر و اقلیت‌های این کشور فراخوانده است.

شورای امنیت سازمان ملل همچنین تمامی طرف‌ها را به تامین شرایط مناسب و امن برای دسترسی بشردوستانه فراخواند و تاکید کرد که نباید از خاک افغانستان برای طرح حملات تروریستی به کشورهای دیگر، حمایت مالی از تروریسم و آموزش و نگهداری از تروریست‌ها استفاده شود.

گفتنی است ماموریت ویژه سازمان ملل متحد در افغانستان موسوم به «یوناما» از سال ۲۰۰۲ به این‌سو در کشور ادامه دارد.

پاکستان می‌گوید به بیماران عاجل افغانستان از طریق گذرگاه مرزی تورخم، اجازه ورود به آن کشور را می‌دهد.

عابد الله، کنسول پاکستان در شهر جلال‌آباد مرکز ولایت ننگرهار گفت به بیماران عاجل افغانستان بدون درنظرداشت روابط دیپلماتیک اجازه می‌دهد تا به آن کشور بروند و درمان شوند.

به گفته منبع، این درحالی‌ست که پاکستان در حال حاضر حتی به کسانی که ویزای این کشور را نیز در دست دارند، اجازه رفت‌وآمد نمی‌دهد.

این محدودیت باعث شده تا هزاران شهروند افغانستان درگذرگاه ها با پاکستان در حال انتظار بمانند.

گفته می‌شود نظر به توافقی با پاکستان، از این پس بیماران می‌توانند بدون هیچ محدودیتی ازطریق گذرگاه تورخم به پاکستان برای درمان بروند.

حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجه ایران و سراج الدین مهرالدین، وزیر خارجه تاجیکستان بر لزوم تشکیل دولتی فراگیر در افغانستان تاکید کردند.

به نقل از رسانه‌های خارجی، وزرای امور خارجه ایران و تاجیکستان در حاشیه نشست شانگهای در شهر دوشنبه پایتخت تاجیکستان، بر لزوم تشکیل دولت فراگیر در افغانستان تاکید کردند.

منبع افزوده است، وزیر امور خارجه ایران با اشاره به وضعیت افغانستان، «تشکیل دولت کاملا فراگیر با حضور نمایندگان کلیه اقوام از جمله تاجیک، پشتون، هزاره و سایرین را تنها راه بازگشت ثبات، آرامش و توسعه به این کشور دانست.»

وزیر امور خارجه تاجیکستان نیز بر لزوم تشکیل دولتی فراگیر در کشور تاکید کرده و آن را عامل ثبات افغانستان خواند.

 آمریکا از «پرواز‌های مشکوک» از امارات عربی متحده به افغانستان ابراز نگرانی کرده است.

شبکه خبری فاکس‌نیوز به نقل از کارشناسان آمریکایی اعلام کرده است، امارات، پس از خروج آمریکا از افغانستان، محموله‌های مبهمی را به صورت هوایی به این کشور منتقل کرده که شاید سلاح و تجهیزات مخابراتی باشد که به دست گروه‌های تروریستی می‌رسد.

فاکس نیوز افزوده است آمریکا از گزارش‌های مربوط به پرواز‌های مشکوک از امارات به افغانستان، احساس نگرانی می‌کند.

منبع در ادامه فاش کرده است «جریان حقانی در گروه طالبان برای اعطای مجوز فرود به این هواپیماها، زیر پوشش کمک‌های انسانی، دخالت کرد در حالی که اعضای شبکه حقانی، کالا‌های دیگری را از این هواپیما‌ها تخلیه کردند.»

در گزارش فاکس‌نیوز همچنان آمده است: این محموله شاید شامل تجهیزات پیشرفته و رمزگذاری شده مخابراتی باشد که جریان حقانی که آمریکا آن را یک گروه تروریستی می‌داند، می‌خواهد از آن استفاده کند.

این شبکه خبری آمریکایی به اسنادی اشاره کرده است که پایگاه ویکیلیکس از دسترسی شبکه حقانی به اموالی از منافع تجاری در امارات و سفر خلیل حقانی به امارات به این منظور، فاش کرد.

پس از خروج نیروهای امریکایی و ناتو از افغانستان که براساس توافق صلح امضا شده میان امریکا و طالبان در زمان ریاست جمهوری دونالد ترامپ در دوحه قطر صورت گرفت، رسانه ها و کارشناسان غربی تصویر وحشتناکی از آینده افغانستان ترسیم کردند. دیگر سهامداران جنگ و صلح در افغانستان اما به دقت سناریویی را طرح کرده اند که امیدوارند به صلح نه تنها در افغانستان بلکه در منطقه منجر شود. شاید برای اولین بار در طول چهار دهه اخیر باشد که کشورهای منطقه ای قدرتمند نظیر روسیه، چین، ایران و پاکستان دست به دست هم داده اند تا برای یک صلح پایدار در افغانستان و به دنبال آن توسعه منطقه ای تلاش مشترک کنند. برای این کشورها در حال حاضر صلح در افغانستان از اهمیت خاصی برخوردار است. 

از سوی دیگر، رهبران طالبان اما بسیار محتاط عمل می کنند تا اشتباهات گذشته را تکرار نکنند: رهبران طالبان تلاش می کنند به جامعه بین المللی اطمینان دهند که به حقوق زنان احترام می گذارند و زنان در جامعه اسلامی جایگاه شایسته ای دارند. غرب و رسانه های هندی اما تمایلی ندارند منتظر رهبران طالبان باشند تا ادعای خود را ثابت سازند. آنها همچنان عقاید افراط گرایانه طالبان در مورد زنان و حقوق بشر را بازگو می کنند.

ورود بازیگران منطقه

به نظر من افغانستان در سال های آینده ممکن است به یک مکان متفاوت و تغییر یافته تبدیل شود و دلیل اصلی آن هم مشارکت فعال بازیگران منطقه در این کشور می باشد مساله یی که در گذشته به چشم نمی خورد و امریکا به صورت یک جانبه در افغانستان حضور یافته بود و سرانجام هم ناکام این کشور را ترک کرد. نگاهی اجمالی به تاریخ معاصر افغانستان نشان می دهد پس از عقب نشینی و خروج نیروهای نظامی اتحاد جماهیر شوروی سابق از افغانستان در فبروری 1989 میلادی، سهامداران کشور جنگ زده افغانستان را تنها گذاشتند. دولت دست نشانده داکتر نجیب الله تنها توانست چهار سال دوام بیاورد و سرانجام در اپریل 1992 میلادی به طرز فجیعی و در حالی که از اداره موثر کشور و متحد ساختن گروه های مختلف مجاهدین درمانده شده بود، سقوط کرد.

جنگ داخلی و ریاست جمهوری های کوتاه

 جنگ داخلی در افغانستان آغاز شد و تا زمان ریاست جمهوری سبقت الله مجددی در سال 1992 که تنها شصت و یک روز طول کشید، ادامه یافت. ریاست جمهوری برهان الدین ربانی اگرچه به طور رسمی نه سال و تا یازده سپتامبر 2001 میلادی طول کشید اما در عمل توسط طالبان به رهبری ملا عمر که بین سال های 1996 تا 2001 بیش از نود درصد خاک افغانستان را تحت سلطه خود درآورده بودند، تحت الشعاع قرار گرفت. در آن زمان تنها سه کشور پاکستان، عربستان سعودی و امارات متحده عربی حکومت طالبان را به رسمیت شناختند. این انزوا در زمان خود برای طالبان بسیار سخت تمام شد و سرانجام با حمله امریکا به افغانستان در سال 2001 و همکاری ائتلاف شمال رژیم طالبان سقوط کرد تا اینکه طی سال های بعد یک بار دیگر جان گرفت و داستان به جایی رسید که امروز می بینید.

متاسفانه بازیگران منطقه ای و فرا منطقه ای همیشه به افغانستان به چشم یک میدان جنگ نگاه کرده اند. شهروندان افغانستان در یک وضعیت اجباری کشور و زادگاه خود را ترک کرده به کشورهای همسایه عمدتا ایران و پاکستان گریخته اند. ایران مهاجرین افغان را در کمپ ها نگهداری کرده است اما پاکستان اجازه زندگی به مهاجرین افغان در سراسر کشورش را داده است. در حال حاضر نسل سوم مهاجرین افغانستان در پاکستان زندگی می کنند. پاکستان اما به تازگی و پس از خروج نیروهای امریکایی از افغانستان برای مدیریت خیل عظیم بی جاشدگان افغان تصمیم گرفته است کمپ هایی را در نقاط مرزی تاسیس کند.

پاکستان همین طور از جامعه بین الملل خواسته است به تعهداتشان در قبال میزبانی از پناهجویان افغان واجد شرایط عمل کنند. در چهار دهه اخیر پاکستان میزبان نزدیک به چهار میلیون مهاجر افغانستانی بوده است.

ورود از قبل تعیین شده طالبان به کابل

رهبران طالبان تاکنون نتوانسته اند به گفته های خود عمل کنند. همین طور باید به تحلیل های جانبدارانه رسانه های غربی در مورد طالبان اشاره کنم: تحلیل هایی که می گوید طالبان افغانستانی هستند و نمی توان آنها را اشغالگران کشور نامید. براساس این تحلیل ها، طالبان حمایت کامل مردم خود در مبارزه با نیروهای خارجی را با خود دارند چون بدون حمایت کامل مردم محلی و بومی هیچ نیرویی نمی تواند در افغانستان موفق شود.

علاوه بر این نباید فراموش کرد که طالبان به صورت بسیار منظم و برنامه ریزی شده وارد کابل شدند و پایتخت را تصرف نمودند. این گروه در تصرف ولایات دیگر مانند هرات، قندهار و بیشتر ولایات دیگر با کمترین مقاومت از سوی نیروهای امنیتی و دفاعی و مردم افغانستان روبرو شدند.

پنجشیر که اکنون به مرکز مقاومت علیه طالبان تبدیل شده نیز از تصرف طالبان در امان نمانده است و اگرچه گفته می شود طالبان تنها بر جاده اصلی پنجشیر مسلط شده اند و بیشتر مناطق روستایی و کوهستانی آن در کنترل نیروهای مقاومت به رهبری احمد مسعود فرزند احمد شاه مسعود می باشد اما اینکه آیا احمد مسعود می تواند همچنان به عنوان یک تغییر دهنده بازی باقی بماند را گذشت زمان نشان خواهد داد.

طالبان در اعلام کابینه سرپرست خود خیلی زمان صرف نکردند و تنها سه هفته پس از تصرف کابل کابینه را اعلام کردند.  این کابینه اما با اعتراضاتی از جمله عدم حضور زنان روبرو بوده است. رهبران طالبان اما اینک به دنبال جلب حمایت قدرت های منطقه و به طور  عمده چین و روسیه می گردند. طالبان از ناحیه پاکستان مطمئن هستند که اسلام آباد از صلح و ثبات در افغانستان حمایت  می کند. طالبان اگر موفق شوند حمایت کشورهای منطقه را به دست آورند و این کشورها حکومت طالبان را به رسمیت بشناسند، آنگاه به رسمیت شناخته شدن این گروه از سوی کشورهای دیگر و کسب مشروعیت لازم برای حکومت در افغانستان به مراتب آسان تر خواهد بود.

بنابراین این بار تمام تلاش طالبان روی کسب مشروعیت و به رسمیت شناخته شدن منطقه ای متمرکز شده است و در این راستا پاکستان پیشرو هست. تلاش و دخالت پاکستان هم به این دلیل هست که هیچ کشوری جز افغانستان روی صلح و ثبات در پاکستان تاثیر نداشته است. به عبارتی باید گفت صلح و ثبات در پاکستان تحت تاثیر صلح و ثبات در افغانستان قرار دارد. 

شنبۀ گذشته ۱۱ سپتامبر وزارت دفاع روسیه ارسال تجهیزات نظامی به تاجیکستان را تأیید کرد. وبگاه رادیوی ما، «ار اف ای فارسی»، با انتشار این خبر نوشت: به دنبال تغییر رژیم افغانستان، روسیه نگرانِ نفوذ طالبان و دیگر گروه‌های اسلامیِ تندرو به تاجیکستان و کشورهای آسیای میانه است.

تاجیکستان با افغانستان نزدیک به ۱۳۵٠ کیلومتر مرز مشترک دارد. کنترل بخشی از منطقۀ مرزی میان دو کشور به سبب کوهستانی بودن آن بسیار دشوار است. گفته می‌شود در جنگ اخیر میان طالبان و نیروهای مقاومت در پنجشیر، تاجیکستان اسلحه و مهمات در اختیار مبارزان پنجشیر گذاشت و دولت آن کشور به شماری از رهبران «جبهۀ مقاومت ملی» افغانستان پناه داده است.

روابط تاجیکستان با طالبان هیچ‌گاه دوستانه نبوده است. پیش از سقوط طالبان در نوامبر ۲۰۰۱ دولت تاجیکستان از نیروهای ائتلاف شمال به رهبری احمدشاه مسعود که در حال جنگ با طالبان بودند حمایت می‌کرد و از هیچ‌گونه کمکی به آن‌ها دریغ نمی‌کرد. دوشنبه، پایتخت تاجیکستان، در عمل تبدیل به پشت جبهۀ ائتلاف شمال شده بود. مسعود خانواده‌اش را در آن شهر سکونت داده بود.

بعضی از فرماندهان اصلی ائتلاف شمال نیز در دوشنبه ساکن شده بودند؛ مانند امرالله صالح، رئیس بعدی «ادارۀ امنیت ملی» افغانستان در زمان حامد کَرزَی و وزیر کشور در زمان اشرف غنی، یا محمدقسیم فهیم معروف به «مارشال فهیم» که از نوامبر ۲۰۰۹ تا مارس ۲۰۱۴ معاون اول رئیس جمهوری اسلامی افغانستان بود.

مارشال فهیم در سال ۲۰۱۴ بر اثر حملۀ قلبی درگذشت. اما پیش از آن چندین بار از سوءقصد طالبان جان به در برد. امرالله صالح نیز بارها هدف ترور قرار گرفت. او پس از فرار اشرف غنی از کشور و بازگشت طالبان به قدرت به پنجشیر رفت و در پی تشکیل «جبهۀ مقاومت ملی» خود را رئیس جمهور موقت «جمهوری اسلامی افغانستان» اعلام کرد.

به رغم وعده‌های مکرر طالبان به همزیستی مسالمت‌آمیز با همسایگانشان، دولت تاجیکستان اعتمادی به آنان ندارد. در پنجم اوت گذشته در گرماگرم نبرد میان نیروهای طالبان و ارتش افغانستان نیروهای ویژۀ تاجیکستان در کنار نیروهای ویژۀ روسیه و ازبکستان رزمایش مشترکی به مدت پنج روز برگزار کردند. هدف اعلام شدۀ آن رزمایش جلوگیری از «رخنه گری‌ها» اعلام شد بی‌آنکه نامی از گروهی یا نیرویی برده شود. در ماه اوت وزیر دفاع روسیه از زرادخانۀ عظیمی خبر داد که قرار است در مرزهای مشترک آن دو کشور با افغانستان مستقر شود.

بی‌اعتمادی دولت تاجیکستان به طالبان و سرآسیمگی «امامعلی رحمان»، رئیس جمهور آن کشور، در ماه‌های اخیر به این سبب است که وقتی طالبان در ژوئن گذشته شهر مرزی «شیرخان بندر» را تصرف کردند، مراقبت از آن را به عهدۀ مبارزان اسلام‌گرای تاجیک گذاشتند. این مبارزان وابسته به گروه «جماعت انصارالله» اند که تاجیک‌های تاجیکستان آن را تشکیل داده‌اند. جماعت انصارالله دشمن آشتی ناپذیر رئیس جمهور و رژیم کنونی تاجیکستان‌اند. درواقع، دولت تاجیکستان از رخنۀ این گروه به هراس افتاده است که بیشترین اعضای آن را تاجیک‌های تاجیکستان تشکیل می‌دهند. البته هنوز معلوم نیست طالبان تا چه اندزه مهار این گروه را در افغنستان در دست دارند.

در شمال افغانستان در حدود ۵ میلیون تاجیک زندگی می‌کنند. گروه‌های بزرگی از آنان تاجیک‌های تاجیکستان‌اند که در زمان جنگ داخلی دهۀ نود میلادی به افغانستان پناهنده شدند. در نتیجه، خطری که با بازگشت طالبان به قدرت، تاجیکستان را تهدید می‌کند، در درجۀ نخست، خطر فعال شدن تاجیک‌های پناهنده است. فراموش نکنیم که در جنگ داخلی تاجیکستان از ۱۹۹۲ تا ۱۹۹۷ ده‌ها هزار نفر کشته و بیش از یک میلیون نفر آواره شدند. زخم‌های آن جنگ هنوز التیام نیافته است. پس از جنگ امامعلی رحمان همۀ مخالفانش را تار و مار کرد. او تاجیکستان را یگانه دژ استوارِ منطقه در برابر اسلام‌گرایی می‌داند.

به همۀ این‌ها باید وابستگی اقتصادی تاجیکستان را به قاچاقِ تریاک و هروئین نیز اضافه کنیم که به گفتۀ «ادوارد لِمون»، کارشناس مسائل امنیتی آسیای میانه، یک سوم اقتصاد آن کشور را تشکیل می‌دهد. این قاچاق از طریق مناطق مرزی صورت می‌گیرد.

برای پیشگیری از بحران احتمالی که در پی بازگشت طالبان به قدرت، دولت تاجیکستان را سرآسیمه کرده، امامعلی رحمان به هر دری می‌زند. او از سویی دست به دامن آمریکا می‌شود (چنان که در اوایل ژوئیۀ گذشته وزیر امور خارجه‌اش را برای دیدار و گفت و گو با آنتونی بلینکن به آمریکا فرستاد) و از سوی دیگر، به «سازمان پیمان امنیت جمعی» به رهبری روسیه متوسل می‌شود که هدف عمده‌اش محدود کردنِ دامنۀ نفوذ «ناتو» و آمریکا در کشورهای آسیای میانه و قفقاز است.

اما رهبران تاجیکستان از این نیز هراس دارند که نیروهای روسی کنترل مرزهای کشورشان را در دست بگیرند و استقلال تاجیکستان را از میان ببرند.

نویسنده: علیرضا مناف‌زاده

موید یوسف، مشاور امنیت ملی پاکستان روز چهارشنبه، در یک نشست خبری گفت نیاز است جامعه جهانی به‌جای پذیرفتن خطر قطع روابط؛ شبیه بی‌ثباتی دوره پیشین طالبان، با دولت سرپرست‌ شان در دوره فعلی تعامل داشته باشد.

به گفته‌ی مشاور امنیت ملی پاکستان، طالبان ۲۰ سال جنگ خونینی را “علیه‌ی نیروهای اشغال‌گر امریکا و ناتو” به راه انداخته بودند که در این زمان «ده‌ها» هزار غیرنظامی و نیروهای امنیتی افغان کشته شده‌اند، اکنون پس از خروج نیروهای بین‌المللی، باید با آنان سازش شود.

این مقام پاکستانی، به جامعه بین‌المللی گفته است اشتباهات گذشته را تکرار نکنند.

به گفته‌‌ی او، پاکستان تلاش دارد تا مطمین شود که جهان اهمیت تکرار نکردن «اشتباه گذشته» را درک کرده است. صلح و ثبات در افغانستان برای پاکستان ضروری است و این کشور اکنون بر همین موضوع تمرکز دارد.

مشاور امنیت ملی پاکستان گفته است چراغ سبز طالبان برای تعامل با جهان یکی از خواست‌های خودشان است و پاکستان هیچ نقشی در آن ندارد. این مقام پاکستانی باور دارد مشروعیت به طالبان را غرب می‌دهد و اگر جامعه جهانی با دولت طالبان به گونه‌ی سازنده سازش کند، ممکن است گفت‌وگوهای رُخ بدهد که به رفع نگرانی‌های امنیتی جهانی کمک کند.

به گفته موید یوسف، پاکستان اکنون با رهبران طالبان در مورد نگرانی‌های امنیتی آن کشور، به‌ویژه در مورد طالبان پاکستانی که در شرق افغانستان حضور دارند، وارد مذاکره شده است.

او گفت: «ما به گونه‌ی کامل واضح ساخته‌ایم که نمی‌توانیم هیچ‌گونه تروریستی را از خاک افغانستان بپذیریم و صادقانه بگویم پاسخ واضح این است که به شکل قطعی هیچ علاقه‌‌ی به اجازه دادن برای چنین اتفاقی وجود ندارد. اکنون هدف پاکستان مدیریت مرز‌هاست و به هیچ تروریستی اجازه داده نمی‌شود که به روشی که گذشته انجام می‌دادند، عمل کنند.»

او در جریان این نشست خبری تصریح کرد عمران‌خان، نخست وزیر پاکستان هم‌چنان بحث تعامل قدرت‌های جهانی با طالبان را در سازمان هم‌کاری‌های «شانگهای» مطرح خواهد کرد.

قرار است نشست دولت‌های عضو سازمان هم‌کاری «شانگهای» ام‌روز پنج‌شنبه در دوشنبه، پایتخت تاجیکستان، آغاز شود و فردا نیز ادامه داشته باشد. کشور‌های هم‌چون روسیه، چین، هند، پاکستان، تاجیکستان، اوزبیکستان، قزاقستان و قرغزستان از عضو‌های همیشه‌گی این سازمان هستند و افغانستان، ایران، بلاروس و مغولستان نیز به‌عنوان کشورهای ناظر اشتراک خواهند کرد.

نجیب حقانی وزیر مخابرات و تکنالوژی معلوماتی طالبان امروز با مسئولان اداره اترا دیدار و گفت و گو کرد.

وی در ان دیدار تاکید کرد در مورد ده درصد مالیات بر محصولات مخابراتی باید به مردم وضاحت داده شود.

وی با اشاره به عدم رضایت مردم از سرعت، قیمت و کیفیت شبکه‌های مخابراتی گفت در این موارد تصامیم لازم اتخاذ خواهد شد.

به نقل از کابل ویس این در حالی است که طالبان طی ۲۰ سال گذشته صدها پایه آنتن‌های مخابراتی را در ولایت‌های مختلف با حملات انفجاری خود تخریب کرده‌اند.

در نخستین روزهای ورود طالبان در کابل، زمزمه‌های انتقال پایتخت به قندهار وِرد زبان‌ها شد، اما خیلی ‌زود سکوت قابل توجه‌ای بر این مسئله مسلط شد، هیچ یک از فرماندهان طالبان در این مورد اظهاراتی نداشته و رسانه‌های آزاد که حالا سانسور اجباری را تحمل می کننند، نیز واکنشی نداشته‌اند.

به نقل از کابل ویس، اما رفتارهای سیاسی طالبان که بیشتر طایفه‌ای و بر مبنای درانی-غلجائی رقم خورده، بیانگر اختلافاتی درونی بر این موضوع است. قندهار که بیشتر پشتون‌های درانی در آن حاکم‌اند و از نگاه سابقه زمام‌داری برای درانی‌ها افتخارآفرین، برای ملا برادر و هواداران نزدیک به ملاهبت‌الله، شهر مطلوب و معقول برای پایتخت شدن است.

اما این‌سو، کابل با تمام امکانات اداری و اکمالاتی موجود خود برای غلجایی‌های دامن پهن کرده که در دهه‌های اخیر خود افرادی مانند داکتر نجیب و محمد اشرف‌غنی برای این طایفه افتخارآفرین بوده‌اند، این‌ها مسائلی‌اند که عبدالرب رسول سیاف و گلبدین حکمتیار هم‌طائفه‌ای‌های غلجایی خود به ویژه گروه حقانی را شیفته آن کرده تا کابل همچنین پایتخت بماند.

کش‌وقوس‌های به وجود آمده درون‌گروهی طالبان را می‌توان با طائفه‌شناسی پشتون‌ها بیشتر تفسیر کرد، درگیری‌ها و سقوط اکثر نظام‌های افغانستان مدیون این نوع نگرش بوده که با احمدشاه ابدالی آغاز، با نسل‌کشی قبیله سلیمان‌خیل غلجایی توسط عبدالرحمن‌خان ادامه یافت و اکنون است که رهبران طالبان تاریخ‌نویسی دارند.

این نوع نگاه طالبان اکنون عملا پای پاکستان به‌رهبری عمران‌خان که پشتون غلجایی است را در حمایت از حقانی و حلقات مستقر در کابل باز کرده و در آن‌سو زلمی خلیل‌زاد که یک نورزی درانی است، برای طالبان درانی لابی‌گری‌هایی را آغاز و با اظهارات جدید خود، سعی بر ناکارایی غلجایی دارد، تا به این‌صورت زمینه قدرت‌گیری مجدد درانی‌ها و آن‌هم با پشتیبانی آمریکا و متحدان اروپائی‌اش فراهم شود.

چنین جنجال‌هایی بین درانی‌ها و غلجایی‌ها موجود و تاریخی است که ممکن با وساطت و مصالحت درونی‌شان حل شود یا نیروی دیگری مثل جبهه مقاومت جایگاه و پایگاه سیاسی هر دو طرف را تهدید کند تا درانی و غلجایی برای نابودی آن متحد شوند.

به هر حال، باید دیده شود که حضور ملا هبت‌الله و ملا برادر در قندهار می‌تواند عاملی بر تغییر پایتخت شود.

 رئیس جمهور روسیه می‌گوید بیش از ۱۰ نفر از اطرافیانش به ویروس کرونا مبتلا شده‌اند.

ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه گفت: بیش از ۱۰ نفر از اطرافیانم به ویروس کرونا مبتلا شده اند.

رئیس جمهور روسیه روز پنجشنبه که از طریق ویدئو کنفرانس در اجلاس سازمان پیمان امنیت جمعی (CSTO) حضور پیدا کرده بود، گفت: شما می دانید که متأسفانه من مجبور شدم در آخرین لحظه سفرم به دوشنبه را لغو کنم. بسیار متأسفم، اما این اقدام به این دلیل است که همانطور که می دانید، در برخی از اطرافیان من موارد ابتلا به ویروس کرونا شناسایی شده است.

وی افزود: تعداد این افراد یک یا دو نفر نبود، بلکه بیش از ۱۰ مورد شناسایی شده است.

پیش از این گزارش شده بود که ولادیمیر پوتین رئیس جمهور روسیه با توجه به تشخیص موارد بیماری ویروس کرونا در بین افراد نزدیک به وی، خود را قرنطینه می کند.