روسیه و چین سخت در تلاشند حکومت طالبان را از نظر اقتصادی و نظامی تقویت کنند و زمینه مشروعیت و رسمیت بین المللی این گروه را فراهم سازند. از سوی دیگر اما پاکستان می کوشد روابط حکومت طالبان با ایران، تاجیکستان و چین و روسیه را تخریب کند. این در حالی ست که پس از سقوط دولت پیشین علاوه بر چین و روسیه، ایران از حامیان بزرگ طالبان بوده است.
در بحبوحه افزایش فعالیت های استخباراتی بازیگران بزرگ منطقه ای در افغانستان به شمول تقویت داعش شاخه خراسان علیه حکومت طالبان، ایران نقش مهمی بازی می کند. اگرچه طالبان بارها اعلام کرده اند داعش در افغانستان یک پدیده وارداتی ست که به راحتی می تواند آن را از پای درآورد اما این گروه توانسته با چندین سازمان تروریستی دیگر به شمول «حزب اسلامی ترکستان، خطابت ایمان البخاری، خطابت التوحید والجهاد، ائتلاف جهاد اسلامی، جماعت انصارالله، جنبش اسلامی ترکستان شرقی و سپاه عدالت» ارتباط برقرار کند. براساس منابع فعال، داعش شاخه خراسان برای نابودی طالبان با جبهه مقاومت به رهبری احمد مسعود نیز تماس ایجاد کرده است.
ظاهرا داعش شاخه خراسان برای نابودی طالبان به نیروهای جبهه مقاومت در شمال افغانستان پیوسته است. علاوه بر مبارزه و شکست طالبان در ولایات مرکزی و جنوبی افغانستان، داعش شاخه خراسان به جنگ مذهبی بین شیعیان و اهل سنت افغانستان اقدام کرده، موضوعی که تا حدودی رابطه طالبان افغانستان با ایران را تیره کرده است. گفته می شود داعش علاوه بر حمایت پاکستان از سوی دیگر کشورهای منطقه ای و فرا منطقه ای حمایت می شود. تلاش ها برای ایجاد یک جنگ داخلی دیگر در افغانستان جریان دارد. براساس اطلاعات و اسناد موجود، داعش شاخه خراسان از سوی عربستان سعودی و دیگر حکومت های سلفی خلیج حمایت می شود تا ریشه اهل تشیع را در منطقه بکند.
تاراج معادن لیتیوم از سوی داعش
براساس برخی منابع، ایالات متحده امریکا و بریتانیا نیز بخشی از هزینه های مالی داعش را فراهم می کنند. در کنار این حمایت های مالی خارجی، داعش با استخراج غیرقانونی منابع معدنی افغانستان و ایجاد شرکت های تجاری در منطقه پول های کلانی به جیب می زند.
باید گفت داعش ذخایر نفت در عراق را در اختیار دارند و به صورت غیرقانونی نفت استخراج می کند. این گروه برای تهیه هزینه برنامه های تبلیغی خود از استخراج معادن تالک و دیگر سنگ های باارزش در افغانستان بهره می برد. داعش شاخه خراسان از همان تاکتیک هایی استفاده می کند که طالبان در مبارزه با نیروهای امریکایی در افغانستان استفاده می کرد: طالبان برای فراهم سازی بودجه جنگ خود علیه اشغال امریکا در افغانستان از استخراج غیرقانونی معادن در کشور بهره می برد. طالبان در زمان جنگ خود علیه امریکا در افغانستان از کمک های مالی پاکستان برخوردار بود و پاکستان این کمک های مالی را از دیگر کشورها به شمول کشورهای غربی و دنیای عرب دریافت می نمود. طالبان همچنین معادن سنگ لاجورد را به صورت غیرقانی استخراج و به پاکستان قاچاق می کرد و با حمایت پاکستان سنگ لاجورد به مقصد ایالات متحده و کشورهای اروپایی بارگیری و در ازای آن پول نقد به طالبان پرداخت می شد. دولت اسلامی (داعش) نیز همانند طالبان بیشتر پول خود را از استخراج غیرقانونی معادن در افغانستان به دست می آورد.
ننگرهار و غزنی، ولایات مطلوب داعش
داعش به این دلیل که ولایت ننگرهار غنی از معادن تالک، کرومیت، مرمر و دیگر سنگ های قیمتی کمیاب می باشد این ولایت را به عنوان پایگاه اصلی خود انتخاب کرده است. علاوه بر آن، این گروه برای انجام حملات تروریستی برون مرزی تلاش دارد مسیرهای قاچاق را در اختیار بگیرد.
داعش شاخه خراسان همین طور سعی می کند کنترل ولایت غزنی را در اختیار بگیرد چون این ولایت معادن بزرگ لیتیوم را در خود جای داده است. این گروه به خوبی به ارزش بالای لیتیوم که در صنایع موتر سازی و به طور عمده در تولید باطری برای موترهای برقی استفاده می شود، در بازارهای جهانی آگاه است.
نهادهای مبارزه با فساد در حکومت پیشین افغانستان گزارش دادند طالبان و داعش در سال 2016 نزدیک به چهل و شش میلیون دالر از استخراج غیرقانونی معادن تنها از یک نقطه ولایت ننگرهار به جیب زده اند. داعش دقیقا به همین دلیل میلیون ها دالر روی تبلیغات خود در افغانستان هزینه کرده است که بخش عمده آن از استخراج غیرقانونی معادن در افغانستان به دست آمده است.
علاوه بر این، داعش برای سیصد و هشتاد و هفت منطقه افغانستان ولسوال با معاش ماهانه هشتاد هزار افغانی تعیین کرده است که مبلغ بسیار بالایی برای این گروه می باشد اما طبق گفته های مقامات داعش، این گروه به تعهدات خود پایبند است و معاش هر والی و ولسوال را به موقع پرداخت می کند. داعش برای رسیدن به اهداف کلان خود به حمایت های مالی به مراتب بیشتر نیاز دارد و در این راستا به نظر نمی رسد تحت فشار باشد چون حامیان مالی کلانی در اختیار دارد.
از سویی دیگر، عربستان سعودی و دیگر کشورهای عرب هم پیمان این کشور همواره ایران را «به حمایت از گروه های نیابتی شیعه، گسترش مذهب شیعه در جهان به ویژه در آفریقا و کشور مالی از طریق تاسیس جامعه المصطفی، ترغیب دانشجویان در کشور مالی به قبول مذهب شیعه و پیگیری برنامه های فرا ملی» متهم می کنند، و برای جلوگیری از موفقیت های ایران در این زمینه ها به طور گسترده از داعش حمایت مالی می نمایند.
عربستان سعودی برای تقویت جنگ نرم علیه ایران در سطح بین الملل یک گفتمان قوی ضد ایرانی راه اندازی کرده است. بنابراین می توان گفت داعش ابزار دست قوی اردوگاه ضد ایران است.
به هرصورت تمام این رویدادها تاثیر مستقیم و غیر مستقیم خود بر افغانستان را داشته است و بحران ناامنی در افغانستان در نهایت بر کل منطقه تاثیر منفی خواهد گذاشت.
منبع: مادرن دیپلماسی
مترجم: حفیظ الله رجبی
