نویسنده: Raha News Agency

پاکستان، ایران یا عربستان نیست و به سوی طالبانی شدن در حرکت است.

با تسلط دوباره طالبان بر افغانستان و احیاء امارت اسلامی، تحریک طالبان پاکستان نیز روحیه گرفته تحرکات ضد حکومتی خود در پاکستان را افزایش داده است. اگرچه براساس اعلام مقامات پاکستانی با پادرمیانی مقامات امارت اسلامی افغانستان، تحریک طالبان پاکستان پای میز مذاکره با حکومت پاکستان نشستند و به توافقاتی نسبی دست یافتند اما این مساله هنوز به عنوان آتش زیر خاکستر باقی مانده است.

رسانه «دی پرینت» طی مطلبی در هفت دسامبر در مورد اسلا م آباد و تحریک طالبان پاکستان می نویسد پاکستان ایران یا عربستان سعودی نیست و به سوی طالبانی شدن در حال حرکت است.

نویسنده مطلب تاکید می کند طی سالهای گذشته پاکستان به نقطه ای رسیده که نه شبیه عربستان سعودی و نه ایران است. پاکستان نظام پادشاهی ندارد تا بتواند یک فرمول خاص دینی را تحمیل کند یا مسیر جامعه را به سمت کمتر دینی بودن تغییر دهد.

از همه مهمتر پاکستان برخلاف عربستان که روی محور نژاد عرب می تواند مانور دهد، فاقد  یک هویت جایگزین می باشد، چیزی که با استفاده از آن بتواند بر ملی گرایی به جای دینی بودن تمرکز کند. نخبگان سیاسی و حاکمان پاکستان همواره مردم این کشور را از دامن زدن به هویت های قومی چندگانه برحذر داشته اند. حتی محمد علی جناح هم مخالف ایالت گرایی بود.

از سویی هم رقابت روی هویت های قومی دیگر طرفدار ندارد و بیشتر ایدئولوژی های فرقه یی ترویج می شود. حکومت ها و جوامع دینی می تواند یک مسیر طبیعی باشد اما مشکل اینجاست که پاکستان برخلاف ایران یک ایدئولوژی مذهبی واحد ندارد. وجود ایدئولوژی های فرقه ای رقیب زندگی در پاکستان را سخت ساخته و هر فرقه ایی برای به دست آوردن نفوذ بیشتر از خشونت به عنوان تنها وسیله برای رقابت استفاده می کند. بنابراین، فرقه ها درست مانند طالبان برای نفوذ بر مردم، کنترل افکار آنها و البته افزایش قدرت دست به دامان خشونت می شوند.

در این میان احزاب غیر دینی اگرچه ممکن است برای رقابت از خشونت کار نگیرند اما در رقابت های سیاسی بازهم ناگزیرند سراغ روایت ها و قرائت های معروف دینی بروند. سیاست های حوزه انتخابات اما سبب شده تمام احزاب پاکستان به شمول «تحریک انصاف پاکستان، مسلم لیگ پاکستان شاخه نواز و حزب مردم پاکستان» همه در قبال بازی با کارت دین، یکسان به نظر آیند. دیوبندی و بریلیوی از ایدئولوژی های دینی پرطرف دار در پاکستان هستند. حزب مردم پاکستان که در مقایسه با دیگر احزاب این کشور از توانایی بیشتری در ایجاد مکانیزم لیبرال و قانونی برخوردار هست، نیز هنوز نتوانسته چنین مکانیزمی(اصلاحیه هجدهم) ایجاد کند. متاسفانه رهبری این حزب در سیاست های انتخابیه با محدودیت هایی روبروست و این مساله در کاندیداتوری این حزب در انتخابات لاهور خود را نشان داد و این حزب در کمپاین تبلیغاتی خود از کارت دین استفاده نمود.

در پاکستان، احزاب سیاسی، ملیت های قومی و حتی حرکات جدایی طلب از دین به عنوان وسیله مذاکره و افزایش قدرت استفاده می کنند. به طور مثال در بلوجستان، حزب ملی گرای بلوجستان و حزب ملی عوامی پشتونخوا برای زنده ماندن در رقابت های سیاسی از کمک مولوی فضل الرحمان بهره می برند.

در گوشه دیگر ایالت یعنی در گوادر نیز رهبران جدایی طلب مردم را وادار کرده اند از مولوی هدایت الرحمان از حزب جمعیت اسلامی علیه احزاب سیاسی کلان یا حتی احزاب ملی گرای بلوچ که تلاش دارند برای احقاق حقوق بلوچ ها دست به دامن اصول دموکراتیک شوند، حمایت کنند. بسیار تلخ است که بشنویم اعتراضات زنان در گوادر برای طلب حقوقشان در حال افزایش است. حقیقتی که کمتر در موردش سخن گفته شده مشوره و کمک مافیای مختلف به مولوی برای مخالفت با کلوب ها، کارخانه های تولید شراب و ساخت شهرک ساحلی چینی در گوادر، با استفاده از کارت دین و حتی رقابت جهانی امریکا و چین می باشد. تاسف بار است که ملاها تنها شخصیت های موجود برای باشندگان محلی هنگام  اعتراض علیه گسترش فعالیت های چین در پاکستان می باشند. گروه های سیاسی مختلف نیز از وسیله مشابه یعنی دین استفاده می کنند، کمتر مورد انتقاد قرار می گیرند و بیشتر بازتاب  کننده طبیعت حکومت هستند. این احزاب یک اتاق برای دین و قرائت ها و روایت های دینی دارند.

متاسفانه روزهای سیاه جنایت های جنرال ضیاء امروزه به نظر سبک تر می رسد. اگر مخالفی از شکنجه گاه های برج لاهور و اتوک یا دیگر اتاق های شکنجه دولتی زنده بیرون آمد، می تواند احترام جامعه را به دست آورد. سرنوشت مخالفان امروز در پاکستان به سرنوشت «دیاوادانا» رئیس سریلانکایی یک کارخانه در پاکستان که توسط تندروهای مذهبی کشته شد، شباهت دارد. جامعه برای اتمام کار حکومتی که تغذیه مخالفان خود برای دست زدن به خشونت را به یک عادت تبدیل کرده، خوشحالی می کند یا سکوت می کند. اوضاع بدتر از کابل به نظر می رسد.

حفیظ الله رجبی

جان کربی، سخنگوی وزارت دفاع امریکا(پنتاگون)، می گوید هنوز سی و چهار هزار نفر از افغان هایی که در عملیات تخلیه از افغانستان منتقل شده بودند در هفت کمپ نظامی در امریکا به سر می برند.

جان کربی تاکید کرد بعد از نزدیک به سه ماه از عملیات تخلیه هنوز افغان های زیادی در کمپ های نظامی امریکا حضور دارند.

باید گفت در جریان عملیات تخلیه نزدیک به پنجاه و سه هزار و صد و پنجاه شهروند افغان به هشت پایگاه نظامی در امریکا منتقل شدند و در این میان پایگاه نظامی فرت لی عملیات حمایت از پناهندگان را متوقف کرد و هفت پایگاه نظامی باقی مانده است.

براساس اطلاعات، نزدیک به بیست هزار افغان تاکنون پروسه های لازم را طی کرده و اکنون در نقاط مختلف امریکا زندگی می کنند.

کربی گفت:«در حال حاضر نسبت به گذشته افغان های کمی در پایگاه های نظامی باقی مانده و تعداد کسانی که پروسه لازم را طی کرده اند بیش از حد انتظار بوده است.»

وی تاکید کرد بیشتر افغان هایی که در عملیات تخلیه به امریکا منتقل شدند پروسه را پشت سرگذاشته اند اما در مورد اینکه ماموریت در پایگاه های نظامی چه مدت طول می کشد و کمپ نظامی بعدی که عملیات حمایت از پناهندگان را متوقف می کند کدام کمپ خواهد بود، چیزی نمی توان گفت.

این در حالی ست که هنوز هزاران متقاضی «ای آی وی» و پی1 و پی 2 در افغانستان باقی مانده اند که بیشترشان پروسه را طی کرده اند اما به دلیل کمبود پرواز در افغانستان گیر کرده اند.

امریکا به تازگی اعلام کرده عملیات تخلیه تازه ای ندارد اما افراد باقی مانده را طی پروازهای منظم از افغانستان خارج می کند.

ملاله یوسف زی، دختر جوان پاکستانی و فعال حقوق زنان، اعلام کرد زنان و دختران افغان باید از حق تحصیل و کار خود بهره مند شوند.

به نقل از روزنامه «دان نیزو» پاکستان، خانم ملاله روز گذشته حین دیدار با آنتونی بلینکن، وزیر امور خارجه امریکا، و دیگر مقامات واشنگتن از امریکا خواست نسبت به حقوق تحصیل و کار زنان و دختران افغان اطمینان حاصل کند.

ملاله یوسف زی که برنده جایزه نوبل می باشد در این دیدار که پشت درهای بسته انجام شد افزود  افغانستان تنها کشوری ست که در آن دختران از تحصیل محروم هستند.

وی تاکید کرد:«آنها از یادگیری محروم شده اند و من به همراه دیگر فعالین زن افغان روی این قضیه در حال کار هستیم.»

زنان و دختران افغان یک پیام روشن دارند و آن اینکه باید به آنها حق کار و تحصیل داده شود.  

ملاله همچنین نامه ای از یک دختر پانزده ساله افغان به نامه ستوده که خطاب به رئیس جمهور بایدن نوشته شده بود را برای انتونی بلینکن خواند و وزیر امور خارجه امریکا قول داد آن را به دست بایدن برساند.

ستوده در این نامه آورده بود:«دانشگاه ها و مکاتب هرچه طولانی تر بسته بمانند، بیش از پیش سایه ناامیدی بر آینده ما انداخته خواهد شد.»

ستوده در بخش دیگری از این نامه یادآورد شده بود تحصیل دختران یک وسیله قدرتمند برای رسیدن به صلح و ثبات در افغانستان است و اگر دختران از تحصیل باز بمانند افغانستان نیز رنج خواهد برد.

انتونی بلینکن هم طی سخنانی ملاله را یک الهام واقعی برای امریکایی ها و برای تمام زنان و دختران دنیا خواند.

وی افزود ملاله به عنوان یک دختر جوان فعال حقوق زنان یک تغییر واقعی خلق کرد به ویژه در بخش آموزش.

وزارت امور خارجه اندونزیا گفت سفارت این کشور در کابل ممکن است به زودی بازگشایی شود.

به نقل از رسانه های اندونزیا، با بازگشایی سفارت این کشور در کابل تعامل سازنده اندونزیا با امارت اسلامی آغاز می گردد.

جاکارتا در حالی از بازگشایی سفارت خود در کابل و تعامل سازنده با امارت اسلامی سخن می گوید که هنوز هیچ کشوری طالبان را به رسمیت نشناخته است.

اندونزیا اکنون سومین کشور آسیایی پس از هند و عربستان سعودی ست که از بازگشایی سفارت خود در کابل خبر می دهد.

اندونزیا نیز همراه با دیگر کشورهای خارجی مستقر در افغانستان پس از خروج پر هرج و مرج امریکا از افغانستان سفارت خود در کابل را بست و ماموریت دیپلماتیک خود را به اسلام آباد منتقل نمود.

عبدالغفار جیلانی از مقامات ارشد وزارت امور خارجه اندونزیا گفت در زمینه های کمک های انسانی، کمک به زنان و بورسیه های تحصیلی با امارت اسلامی تعامل خواهند داشت اما این تعامل به معنای به رسمیت شناختن طالبان نیست.

وی تاکید کرد اندونزیا عملکرد امارت اسلامی در تشکیل یک حکومت فراگیر، مبارزه با تروریزم و احترام به حقوق بشری و حقوق زنان را ارزیابی می کند. تشکیل یک دولت فراگیر و یک افغانستان باز برای صلح و ثبات در این کشور ضروری ست، چیزی که می تواند به کاهش تروریزم کمک کند.

جاکارتا همچنین اعلام کرد در نشست سازمان همکاری اسلامی که در نوزده دسامبر در پاکستان برگزار می شود شرکت می کند.

براساس اعلام وزارت مالیه امارت اسلامی و برای تسهیل صادرات سیخ گول ده درصد مالیات بر این کالا برداشته شده است.

سخنگوی وزارت مالیه امارت اسلامی اعلام کرد برای کمک به خودکفایی مالی کارخانه های ذوب آهن ده درصد مالیات بر صادرات سیخ گول برداشته شده است.

حامد ارغندیوال گفت براساس توافق وزارت مالیه با پاکستان، ماهانه یک هزار تن سیخ گول تولیدی افغانستان به قیمت هر تن 900 دالر امریکایی و بدون کسر مالیات به پاکستان فروخته می شود.

این در حالی ست که پیش از این هر تن سیخ گول به قیمت 300 دالر امریکایی به کشورهای همسایه افغانستان فروخته می شد که اعتراض جدی صنعت کاران داخلی را به همراه داشت و صادرات سیخ گول ممنوع شد.  

یک دادستان دیوان کیفری بین المللی گفت جرایمی که داعش و طالبان مرتکب شده اند به مراتب جدی تر از جرایمی ست که به امریکا نسبت داده می شود.

به نقل از فرانس پرس، کریم خان از تصمیم امریکا برای توقف بررسی ها در مورد جنایات جنگی نیروهای این کشور دفاع کرد.

این تصمیم کریم خان با اعتراض گروه های حقوق بشری مواجه شده است: گروه های حقوق بشری می گویند این دادستان دیوان کیفری بین المللی با تمرکز بر حاکمان تازه افغانستان و داعش شاخه خراسان به نوعی امریکا را در حاشیه امنیت قرار داده است.

کریم خان اما روز گذشته در شهر هاگ هالند در یک نشست گفت این تصمیم را بر اساس اسناد و شواهد به اجرا گذاشته است. به گفته وی این شواهد آشکار نشان می‌دهند که تخطی‌های جدی از سوی طالبان و گروه داعش صورت گرفته است.

خان افزود به این مسئله اولویت داده و از قاضی‌ها در دیوان کیفری بین‌المللی خواسته تا اجازه تحقیق در این مورد را بدهند.

پیش از این بررسی در مورد ادعا‌های جرایم انجام شده توسط نیرو‌های امریکایی در افغانستان، واکنش جدی واشنگتن را به همراه داشت.

اس جیشنکر، وزیر امور خارجه هند، می گوید وضعیت افغانستان پیامدهای گسترده ای برای منطقه آسیای مرکزی دارد.

وی افزود هند و روسیه در اتحادیه کشورهای جنوب شرق آسیا منافع مشترک دارد.

وزیر خارجه هند که در دیالوگ وزرای 2 به اضافه 2  سخن می گفت، افزود اوضاع افغانستان پیامدهای گسترده دارد و آسیای مرکزی نیز از این قاعده مستثنی نیست.

وی گفت در نشست دوشنبه هفته جاری هند و روسیه ظهور چند قطبی و تعادل مجدد بررسی می شود.

آقای جیشنکر تاکید کرد:«پیامدهای جهانی سازی فوق متمرکز،چالش های بلند مدت تروریزم و تروریزم خشونت بار از دیگر موضوعات مورد بحث در نشست روز دوشنبه هند و روسیه می باشد.»

در نشست وزرای دو به اضافه دو علاوه بر وزیر امور خارجه هند، راجنات سینگ، وزیر دفاع هند و سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه و سرگئی شویگو حضور داشتند.

نرندا مودی، نخست وزیر هند، عصر دوشنبه بیست و یکمین نشست سالانه هند و روسیه را با ولادمیر پوتین رئیس جمهور روسیه برگزار می کند.

انتظار می رود پس از صحبت های مودی و پوتین دو کشور بیش از ده توافق امضا کنند.  

به گفته مسئولین شفاخانه دولتی بغلان مادری کودکی به دنیا آورده که در لحظه تولد چهار دندان دارد.

این کودک تازه به دنیا آمده دختر است.

عبدالقیوم پدر دختر تازه به دنیا آمده تایید نمود دخترش در لحظه تولد چهار دندان داشته  و وی بابت تولد دخترش خوشحال است.

با انتشار  این خبر در فضای مجازی میلون ها افغان متعجب شده اند.  

این در حالی ست که متخصصان حوزه صحت می گویند تولد نوزادان با دندان امری طبیعی ست و یک نوزاد از هر دو یا سه نوزاد متولد شده دندان دارند.

«دندان بدو تولد» در علم پزشکی به  دندان هایی گفته می شود که در لحظه تولد کودک ظاهر می شود و در مقایسه با دندان های طبیعی که در سن شش یا هفت سالگی در کودکان رشد می کنند ضعیف تر است.  

چند روز پیش نیز مادری در هلمند یک سه قلو به دنیا آورد. پدر این سه قلو از اینکه کودکانش سالم به دنیا آمده اند خوشحال است اما نسبت به شرایط سخت اقتصادی نگرانی دارد. وی افزود قادر به تغذیه سه کودک تازه به دنیا آمده اش نیست.

به گفته وزارت مهاجرین امارت اسلامی علی رغم انتقال چهار هزار بیجا شده داخلی به ولایات شمالی هنوز هم هزاران آواره داخلی در کابل حضور دارند.

محمد ارسلاح خروتی، معین وزارت مهاجرین و عودت کنندگان امارت اسلامی، گفت بیجا شدگان داخلی در کابل در شرایط بدی به سر می برند و به کمک های انسانی اساسی فوری نیاز دارند.

وی تاکید کرد کمک های انسانی وعده داده شده از سوی جامعه جهانی کافی نیست و به افغانستان نرسیده است.

نیاز به سرپناه از چالش های عمده بیجا شدگان داخلی به حساب می آید.

براساس گزارش تازه دفتر هماهنگی کمک های انسانی سازمان ملل از شروع سال جاری میلادی تاکنون بیش از صد هزار نفر در افغانستان به دلیل جنگ ها بیجا شده اند.

به باور کارشناسان اقتصادی اگرچه کمک های انسانی می تواند در کوتاه مدت دردی از دردهای بیجا شدگان داخلی را درمان کند اما چاره کار کمک های درازمدت اقتصادی به افغانستان می باشد.

آلمان قرار است اوایل سال آینده میلادی سفارت خود در کابل را بازگشایی کند.

یاسپر ویک؛ فرستاده ویژه آلمان در امور افغانستان گفت احتمال بازگشت دیپلمات‌های آلمانی به کابل در اوایل سال آینده میلادی وجود دارد.

به نقل از دویچه وله، او در سی و پنجمین نشست «اکادمی پروتستانت» در عین حال تصربح کرد حضور دیپلمات‌های آلمان در افغانستان به این مفهوم نیست که برلین، رژیم طالبان را به رسمیت شناخته است.

یاسپر ویک علاوه کرد پیش از همه باید مسایل امنیتی، برای حضور این نمایندگان سیاسی آلمان در افغانستان حل شود.

به تازگی امانوئل مکرون؛ رییس جمهوری فرانسه نیز گفته است چندین کشور اروپایی در حال کار بر روی افتتاح یک نمایندگی دیپلماتیک مشترک در افغانستان هستند.

مکرون افزوده‌است: «این اقدامی متفاوت از به رسمیت شناختن سیاسی یا گفت‌وگوی سیاسی با طالبان است. ما به محض اینکه بتوانیم نمایندگی داشته باشیم، این ایده را اجرایی می‌کنیم.»

تاکنون هیچ کشوری دولت طالبان را به رسمیت نشناخته است؛ اما برخی کشورها اخیرا نمایندگی‌های دیپلماتیک خود را در کابل بازگشایی کرده‌اند.

هفته گذشته اتحادیه اروپا در بیانیه‌ای گفت که این اتحادیه به زودی یک نمایندگی در کابل افتتاح خواهد کرد.

این اتحادیه می‌گوید که این حضور در افغانستان به معنای «به رسمیت شناختن دولت طالبان» نخواهد بود.

بازرس ویژه امریکا برای بازسازی امریکا(سیگار) با اشاره به گزارش سازمان ملل می گوید تشکیل حکومت فراگیر از سوی طالبان خیلی امیدوار کننده نیست.

این نهاد تاکید می کند کابینه طالبان کاملا مردانه است و این گروه نیازی به صلح با دیگران احساس نمی کند.

سیگار تاکید می کند حامیان تشکیل حکومت فراگیر در افغانستان ناامید خواهند شد.

این نهاد امریکایی می افزاید ساختار کابینه مردانه طالبان بیشتر تحریک آمیز است و به جامعه جهانی و افغانستانی ها تفهیم می کند طالبان در حال حاضر هیچ دلیلی برای صلح با کسی احساس نمی کند.

بر اساس گزارش سیگار، هیچ عضوی خارج از حلقه‌ی طالبان، چهره‌های حکومت پیشین یا رهبران گروه‌های اقلیت‌ها در کابینه‌ی طالبان حضور ندارند و بیش‌تر اعضای کابینه‌ی طالبان عضو رهبری این گروه در دور اول حاکمیت آن‌ها در سال‌های ۱۹۹۶ تا ۲۰۰۱ بوده‌اند.

سیگار با نشر نام و سابقه‌ کاری وزیران کابینه‌ طالبان می‌گوید محمدحسن آخند، رییس‌الوزرا «نخست وزیر» طالبان، دو معاون او و وزیر خارجه‌ی این گروه در فهرست تحریم سازمان ملل متحد قرار دارند.

دولت طالبان متشکل از کابینه‌ای است که همه اعضای آن طالبان و عمدتا پشتون هستند و هیچ جایگاهی به سایر اقوام از جمله شیعیان هزاره در نظر گرفته نشده است.

نیروهای طالبان از قاچاق ۳۸ قبضه سلاح امریکایی به پاکستان جلوگیری کردند.

به نقل از باختر، فرد قاچاقچی از دروازه «انگوراده» ولایت پکتیکا بازداشت شد.

طبق این گزارش، این فرد می‌خواست ۳۸ قبضه اسلحه (M4، کارمیل، تفنگچه) و تعدادی سلاح‌های دیگر را به پاکستان انتقال دهد.

اخیرا گزارش‌های زیادی درباره قاچاق سلاح و تجهیزات نظامی افغانستان به پاکستان گزارش شده‌است.

به تازگی ویدیوهایی منتشرشده بود که نشان می‌داد، تانک‌های زرهی ارتش دولت ساقط‌شده افغانستان در حال قاچاق به پاکستان است.

طالبان اما این گزارش‌ها را تکذیب می‌کنند.

از ارتش تحت حمایت امریکا، به ارزش میلیاردها دالر سلاح و تجهیزات به جا مانده‌است. سرنوشت این تجهیزات نگرانی‌های نیز به همراه دارد؛ از جمله این‌که در دسترس گروه های تندرو قرار گیرد.

انتونی بلینکن وزیر امور خارجه امریکا با ولیعهد امارات درباره افغانستان گفت و گو کرد.

ند پرایس؛ سخنگوی وزارت خارجه امریکا در بیانیه‌ای گفت آنتونی بلینکن با محمد بن زاید، ولیعهد امارات عربی دیدار و دو طرف درباره مسایل منطقه و افغانستان رایزنی کردند.

به گفته او، این گفتگو روز یک‌شنبه ( ۱۴ قوس) از طریق تلفنی اتجام شد.

سخنگوی وزارت خارجه امریکا افزود دو طرف همچنین درباره راه‌های گسترش و تعمیق همکاری های وسیع خود گفتگو کردند.

بلینکن از ولیعهد ابوظبی برای حمایت از میزبانی و تسهیل انتقال امن شهروندان امریکایی، کارکنان سفارت و شهروندان خارجی از افغانستان به کشورهای سوم سپاسگزاری و از امارات متحده عربی برای ارائه کمک‌های انسان دوستانه به افغانستان تقدیر کرد.

امریکا و امارات متحده عربی هر دو تاکنون دولت طالبان را به رسمیت نشناخته‌اند؛ اما می‌گویند برای ارایه کمک به مردم افغانستان متعهد هستند.

امارات عربی به تازگی سفارت خود در کابل را نیز بازگشایی کرده است.

از تسلط دوباره طالبان و تاسیس امارت اسلامی نزدیک به صد روز می گذرد. جامعه جهانی هنوز امارت اسلامی را به رسمیت نشناخته است: امریکا و غرب بین اینکه آیا طالبان را به رسمیت بشناسند یا صبر کنند این گروه به تعهدات خود عمل کند و انتظارات آنها را برآورده سازد، گیرد کرده اند. امریکا و غرب در حالی در چنین فضایی مردد هستند که مردم افغانستان رنج و سختی های زیادی را تحمل می کنند. کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل با ابراز نگرانی از بروز و تشدید بحران انسانی در افغانستان خواستار افزایش کمک به سه و نیم میلیون بی جا شده داخلی ناشی از درگیری ها در افغانستان به شمول هفت صد هزار بی جا شده داخلی در سال 2021 شده است.

براساس ارزیابی سازمان ملل بحران انسانی در افغانستان هر روز بیشتر می شود. گرسنگی در این کشور به سطح غیرقابل تصور و کنترل رسیده است. نزدیک به بیست و سه میلیون افغان که پنجاه و پنج درصد جمعیت این کشور را تشکیل می دهد با گرسنگی شدید روبرو هستند و در این میان نه میلیون نفر در خطر قحطی و گرسنگی کامل قرار دارند.

جامعه بین الملل و حتی امریکا که نه و نیم میلیون دالر از دارایی های افغانستان را بلوکه کرده تلاش می کند کمک های انسانی به افغانستان ارسال کنند. حتی هند و پاکستان به خاطر مردم افغانستان دست همکاری به یکدیگر داده اند. پاکستان به هند اجازه داد برای انتقال پنجاه هزار متریک تن گندم اهدایی خود به مردم افغانستان از خاک پاکستان استفاده کند. این یک مورد استثناء به شمار می رود که به خاطر مردم افغانستان اتفاق افتاده وگرنه پاکستان هیچگاه به هند اجازه نمی دهد برای صادرات کالا به افغانستان از کریدور واخان استفاده نماید. علی رغم تمام این تلاش ها به نظر نمی رسد اقدامات لازم برای جلوگیری از سقوط افغانستان به یک بحران دیگر جلوگیری شود، افغانستانی که چهل دهه جنگ و خونریزی را تجربه کرده است.

طالبان هم اکنون بر بیشتر بخش های افغانستان مسلط شده حکومت می کنند و به نظر نمی رسد به جز داعش شاخه خراسان تهدید دیگری متوجه طالبان باشد.

اما آیا طالبان می توانند یک صلح پایدار در افغانستان ایجاد کنند؟

سال 2001 میلادی که ائتلاف بین المللی به رهبری امریکا توانست طالبان را از قدرت کنار بزند، یک امیدواری نسبت به آغاز دوره تازه ای از صلح و رفاه در افغانستان بین شهروندان این کشور شکل گرفت. طالبان افغانستان در یک آشفتگی و دربه دری قرار گرفتند و سربازان پیاده(نیروهای جنگی طالبان) حاضر بودند آشتی کنند. امریکا اما به دنبال انتقام حادثه یازده سپتامبر بود و دنبال آشتی افغان ها نمی گشت. در آن زمان جنرال پرویز مشرف که متحد امریکا بود نیز به رئیس جمهور وقت امریکا جرج دبلیو بوش گفته بود با طالبان افغان مذاکره کند. فرصت از دست رفت و طالبان رفته رفته بازسازی شد و سرانجام امریکا را مجبور کرد براساس یک توافق صلح مطلوب طالبان، افغانستان را ترک کند. این پیروزی برای طالبان با چنان سرعتی اتفاق افتاد که امریکا و متحدینش حتی نتوانستند شهروندان و افغان هایی که با آنها کار کرده بود را تخلیه کنند.

نغمه های پیروزی طالبان بر ابرقدرت امریکا اما به زودی با واقعیات تلخی جایگزین می شود. طالبان نزدیک به بیست سال با امریکا و نیروهای خارجی در افغانستان جنگیدند اما اینک باید به یک باره خود را از یک گروه شبه نظامی به گروهی که قرار است یک کشور را اداره کند تغییر دهد. این تغییر باید در شرایطی اتفاق بیفتد که افغانستان در یک وضعیت بد اقتصادی به سر می برد. امارت اسلامی پول کافی برای پرداخت معاشات کارمندان دولت را ندارد. شش تا دوازده ماه آینده برای افغانستان بسیار بحرانی و حساس می باشد. سناریوی احتمالی این است که جامعه جهانی تمایل همکاری و کمک به افغانستان را از دست بدهد و امریکا نیز نخواهد کمک نماید. چین شاید علاقه مند به کمک باشد اما بدون صلح و ثبات نمی تواند این کار را انجام دهد. کشورهای عرب حوزه خلیج ممکن است کمک هایی به افغانستان انجام دهند اما این کمک ها به اندازه یی نخواهد بود که افغانستان را سرپای خود نگهدارد.

سقوط اقتصادی اجتناب ناپذیر است و شکم های گرسنه زمینه را برای فریب و جذب افغان های عادی فراهم می کند. همان طور که در گذشته نیز اتفاق افتاده حکومت ها در کابل همواره با نوعی از مقاومت روبرو بوده است. در پایان سال 2022 میلادی، ممکن است شاهد ظهور مقاومت علیه طالبان در افغانستان باشیم. به گواهی تاریخ رسیدن به صلح و ثبات دائمی در افغانستان یک رویای دست نیافتنی باقی خواهد ماند!

منبع: اکسپرس تریبون

سیدناصر عطایی

رئیس گروه رسانه ای چین با اشاره به دموکراسی امریکایی در افغانستان آن را یک نمایش صرف و مملو از تظاهر خواند.

شن هایکسیونگ که در انجمن بین المللی دموکراسی در پکن سخن می گفت افزود اطلاعاتی که گروه رسانه ای چین در مورد افغانستان پخش کرده نشان می دهد نظامیان امریکایی افراد ملکی را با بی تفاوتی هدف قرار داده اند و موجب درد و غم بی پایان برای مردم افغانستان شده اند.

آقای شن در عین حال تاکید کرد دموکراسی نباید برای نمایش مورد استفاده قرار گیرد. هدف اصلی دموکراسی ارتقاء سطح رفاه مردم است.

وی تاکید کرد ایالات متحده امریکا سالهاست که تلاش می کند دموکراسی به سبک خود را بر دیگر کشورها و مناطق در دنیا تحمیل کند و در این راستا تفاوت های بزرگ در تاریخ و شرایط ملی کشورهای مختلف را نادیده گرفته سبب صدمات جدی به صلح و ثبات جهانی شده است.

وزیر امور خارجه قطر گفت مذاکرات با ترکیه در مورد برعهده گرفتن کنترل عملیاتی میدان هوایی کابل جریان دارد.

محمد بن عبدالرحمان آل ثانی که روز گذشته در انجمن دیالوگ مدیترانه سخن می گفت افزود تمام جوانب بازگشایی کامل میدان هوایی کابل با مقامات ترک در میان گذاشته شده است.

این در حالی ست که شرکت های هواپیمایی پروازهای خود به میدان هوایی کابل را در آخر ماه آگوست متوقف کردند. در هفته های اخیر اما تعدادی محدود از پروازهای تجاری به شمول «کام ایر، آریانا ایرلاینز و پی آی ای» پاکستان به میدان هوایی کابل انجام می شود. شرکت هواپیمایی قطر ایرلاینز نیز پروازهای منظم به میدان هوایی کابل داشته است.

آل ثانی در عین حال تاکید کرد قطر تمام تلاش خود برای بازگشایی کامل میدان هوایی کابل را انجام داده است.

وی افزود:«در دو بخش ارزیابی نیازمندی های میدان هوایی کابل برای بازگشایی کامل و توافق مدیرت میدان هوایی کابل برای بازگشایی در آینده» کار نزدیک با امارت اسلامی جریان دارد.»

مقامات اداره هوا نوردی ملکی امارت اسلامی اعلام کرده اند در قرارداد با یک کشور خارجی در مورد میدان هوایی کابل منافع ملی در نظر گرفته خواهد شد.

سید امان الله احمدی، سخنگوی اداره هوا نوردی ملی امارت اسلامی گفت تاکنون هیچ قرار دادی در مورد میدان هوایی کابل امضا نشده. شرایط ما با در نظرداشت منافع ملی به شرکت های خارجی ارائه شده است. اگر شرکت ها منافع ملی ما را برآورده کند، قرارداد را با آنها امضا خواهیم کرد.

ایالات متحده امریکا و شماری از کشورهای هم پیمان او با انتشار اعلامیه مشترکی نسبت به اعدام و ناپدید ساختن نیروهای امنیتی سابق افغان به دست طالبان ابراز نگرانی کردند.

امریکا و متحدینش در این اعلامیه هشدار می دهند اگر ثابت شود که کشتار و ناپدید ساختن نیروهای امنیتی پیشین افغان به دست طالبان صورت گرفته است، آنگاه طالبان مرتکب نقض قوانین حقوق بشری شده و این برخلاف عفو عمومی اعلام شده از سوی این گروه می باشد.

به نقل از راشا تودی واشنگتن از امارت اسلامی خواسته است عفو عمومی اعلام شده خود را در مورد نیروهای امنیتی و مقامات دولتی پیشین به طور کامل تطبیق کنند و مطمئن شوند در سطوح مختلف نیروهایشان در سراسر افغانستان اجرا می گردد.

اعلامیه همچنین از طالبان می خواهد در مورد کشتار نیروهای  امنیتی پیشین به دست نیروهایشان به طور جامع و کامل و شفاف تحقیق کند، نتیجه تحقیقات را با مردم شریک سازد و عاملان کشتار را بازخواست نماید.

اعلامیه تاکید می کند امریکا و متحدانش طالبان را براساس عملکرد و نه گفتار ارزیابی می کنند.

باید گفت دیده بان حقوق بشر روز سه شنبه هفته گذشته در یک گزارش بیست و پنج صفحه یی مدعی شد حداقل چهل و هفت عضو پیشین نیروهای امنیتی افغان و نظامیانی که به طالبان تسلیم شده یا توسط طالبان به اسارت درآمده بودند در بازه زمانی پانزده آگوست تا سی و یک اکتبر توسط طالبان کشته یا ناپدید شده اند.

لوید آستین وزیر دفاع امریکا کشته شدن سربازان امریکایی و غیرنظامیان افغان در انفجار تروریستی میدان هوایی کابل قبل از عملیات تخلیه را تاسف بار خواند.

وی افزود:«اینکه سیزده نفر از بهترین سربازان خود را در دروازه ابی میدان هوایی کابل از دست می دهیم تاسف بار است. اینکه ده غیرنظامی افغان را در یک حمله شوم از دست دادیم تاسف بار است.»

به نقل از «دیلی میل» لوید آستین که روز گذشته در انجمن دفاع ملی ریگان در کالیفرنیا سخن می گفت در پاسخ به سوال گلایه اش از خروج مملو از هرج و مرج امریکا از افغانستان سکوت اختیار کرد.

وزیر دفاع امریکا گفت:«می خواهم مطمئن شوم که این حقیقت که نیروهای امریکایی طی هفده روز نزدیک به صد و بیست و چهار هزار افغان آسیب پذیر را طی عملیات تخلیه خارج کرد، فراموش نمی شود.»

قابل ذکر است در عملیات تروریستی بیست و ششم آگوست در میدان هوایی کابل و درست هنگام عملیات تخلیه سیزده سرباز امریکایی کشته شد.

سه روز بعد و در حمله هواپیمای بدون سرنشین امریکا در کابل نیز ده غیرنظامی که همگی اعضای یک خانواده بودند کشته شدند. در میان کشته شدگان هفت کودک به چشم می خورد.

جایگاه شیعیان افغانستان در قدرت به عنوان یک اقلیت مذهبی کلان یکی از موضوعات مهم در حکومت‌های افغانستان بوده است. از زمان سلطنت استبدادی که بگذریم، این موضوع در حکومت خلقیها از ثبات و رضایت نسبی برخوردار بود؛ امّا در حکومت مجاهدین تبدیل به چالش کلان و معضل بزرگ شد و عامل جنگ‌های خونینی  گردید که هزاران انسان قربانی آن شدند. عمر حکومت نخست طالبان با تنشهای سخت با شیعیان به پایان رسید.

در دموکراسی 20 ساله، شیعیان جایگاه مناسب خود را یافتند و تا حدودی، حقوق سیاسی و اجتماعی خود را به دست آوردند. معاون رئیس جمهور، وزیر، وکیل، رسانه، آزادی عقیده و بیان و آزادیهای مذهبی.

اکنون که اسب چموش قدرت تحت کنترل طالبان درآمده است، باردیگر مسألۀ جایگاه شیعیان در قدرت مطرح شده است. پرسش مهمی که اکنون مطرح شده این است که آیا طالبان برای شیعیان در قدرت سیاسی و اقتصادی جایگاهی قایل است یانه؟ آیا این گروه، شیعیان را در حکومت خود به طور جدّی شریک می‌کند یا به حضور سمبلیک چند نفر به نام شیعه در حکومت بسنده خواهد کرد؟ آزادی های عقیده و مذهبی شیعیان چه خواهد شد؟

مقامات مختلف طالبان در اظهارات خود گفته‌اند سهم شیعیان را در قدرت در نظر دارند و به منظور بررسی حقوق و شکایات شیعیان کمیسیونی نیز تشکیل داده اند.

نکته قابل تأمّل این است که بلافاصله پس از به قدرت رسیدن طالبان، تلاش‌های شیعیان برای تعیین حقوق خود در حکومت جدید آغاز شد؛ در حالیکه تاجیکها و ازبکها چنین کاری نکرده اند؛ چرا؟

هرچند این تلاش‌ها آغاز شده؛ امّا از ضعف‌های زیادی نیز رنج می‌برد و در مواردی تبدیل به خودزنی شده است. مهم‌ترین ضعف آن اختلاف و پراکندگی گروه‌هایی است که با طالبان در تماس شده اند.

آنها نه تنها با هم همـآهنگ نیستند؛ بلکه در مواردی به متّهم کردن و خالی کردن زیر پای هم نیز مشغول بوده اند؛ انگار که از اختلافات و خودزنی های گذشته هیچ چیزی نیاموخته اند. بدیهی است تا زمانی که شیعیان در دسته‌های مختلف و متفرق با طالبان گفت‌وگو می‌کنند، به جایگاه واقعی خود در قدرت و حقوق مسلّم خود نخواهند رسید.

 در حال حاضر شیعیانی که با طالبان در تماس هستند به چند گروه تقسیم می‌شوند:

اعضای طالبان

نخست کسانی هستند که خود را عضو گروه طالبان می‌دانند و از مدّت ها پیش در پهلوی آن‌ها با نیروهای امنیتی افغانستان و خارجی ها جنگیده‌اند؛ مانند مولوی مهدی مجاهد بلخابی، سیّد هاشم جوادی و … آنها انتظار دارند که به عنوان نمایندگان شیعیان کشور شناخته شوند و سهم شیعیان در قدرت به آن‌ها تعلق بگیرد؛ زیرا آنها خود را عضو طالبان می دانند و در کنار آنها جهاد کرده اند.

احتمالاً طالبان هم علاقه مند است که به این افراد به نمایندگی از مردم شیعه سهمی در حکومت خود بدهد؛ امّا مشکل این است که آن ها جایگاهی چندانی در میان شیعیان ندارند که بتوانند ممثّل این مردم باشند.

شورای علمای شیعه

 این شورا جلساتی تشکیل داده و دیدارهایی با برخی از نمایندگان طالبان داشته است. مهم‌ترین خواست این شورا رسمیت یافتن مذهب شیعه، اجرای عدالت اجتماعی، اعتبار قانون احوال شخصیه و سهیم‌شدن نمایندگان شیعه در وزارت‌خانه‌ها و ادارات دولتی می‌باشد.

با اینکه شورای علمای شیعه بسیار تلاش کرده است که خود را تنها صدای مردم شیعه به طالبان معرفی بکند؛ امّا ظاهراً این تلاشها نتیجۀ زیادی نداشته است. شورای علمای شیعه پس از رهبری کاریزماتیک آیت الله محسنی گرفتار اختلاف و انشعاب و حتّی وابستگی به حکومت گذشته شده و رو به ضعف نهاده است.

در عین حال باور عموم بر این است که شورای علمای شیعه بهتر از هر گروه و شخصیت دیگر قدرت چانه-زنی با طالبان را دارد. زبان ملا را ملا بهتر می فهمد. سران طالبان که خود ملا هستند احتمالاً به شورای علمای شیعه روی خوش بهتری نشان خواهند داد. البته راز موفقیت این شورا این است که شورای علما باقی بماند و تبدیل به حزب نشود و از آسیب های قومی و منطقه ای ضربه نخورد.

 احزاب و گروه‌های سیاسی

 سوّمین گروهی که با طالبان در تماس هستند احزاب سیاسی است؛ حزب حرکت اسلامی سیّد محمدعلی جاوید، حزب ملت افغانستان جعفر مهدوی، حزب حرکت مردم هادی هادی و حزب حراست استاد محمّد اکبری و احتمالاً گروه های خرد و ریز دیگر. 

این گروه ها سابقه فعالیت های سیاسی دارند و رهبران شان نیز شناخته شده هستند؛ با حکومت های گذشته نیز نرد عشق باخته و از دالرهای بادآورده نیز احتمالاً استفاده کرده اند. با توجّه به ساختار سیاسی طالبان گمان نمی رود از حضور این گروه ها در حکومت خود استقبال بکنند و این ها شانسی برای رسیدن به قدرت داشته باشند.

سخن نهایی این است که گروه ها و اشخاصی که به نمایندگی از شیعیان افغانستان با امارت اسلامی در تماس شده اند/ می شوند لازم است حساسیت زمان را به درستی درک بکنند و از اشتباهات احزاب و رهبران سیاسی گذشته عبرت بگیرند. تنها با درک زمان، هشیاری و اتّحاد می توانند به آزادی و عزّت و قدرت مردم افغانستان و شیعیان آن کمک کنند. وحدت ملّی، وحدت مذهبی و عبور از اهداف خرد و خواسته های شخصی و گروهی، ابزارهایی است که می توانند قدرت چانه زنی آنها را بالا ببرد و کمک خداوند را برای آنها به ارمغان بیاورد.

سیّد اسحاق شجاعی

وزارت مالیه امارت اسلامی اعلام کرد معاش کارمندان عالی رتبه حکومتی کاهش یافته است.

براساس اعلام این وزارت، ملا هبت الله آخوندزاده، رهبر طالبان، دو لک و بیست و هشت هزار و هفت صد و پنجاه افغانی معاش دارد که بالاترین معاش در امارت اسلامی به شمار می رود.

احمد ولی حقمل، سخنگوی وزارت مالیه طالبان، گفت:«سطح معاشات در دولت پیشین ناعادلانه و ظالمانه بود و تغییر در این معاشات احساس می شد.»

بنابر اعلام وزارت مالیه معاشات مقامات حکومتی و کارمندان دولتی به صورت زیر است:

معاش نخست وزیر: یک لک و نود و هشت هزار و دوصدو پنجاه افغانی

وزرا: یک لک و سی و هفت هزار دوصدوپنجاه افغانی

والیان: نود و یک هزار و پانصد افغانی

بست یک: بیست و پنج تا سی هزار افغانی

بست دو: شانزده هزار و شش صد تا بیست هزار و شش صد افغانی  

انعام الله سمنگانی، معاون سخنگوی امارت اسلامی، گفت کسانیکه در دیپارتمنت آموزشی کار می کنند و شخصیت علمی به حساب می آینده مقداری بیشتر معاش دریافت می کنند.

این در حالی ست که بر اساس گفته های کارشناسان اقتصادی میزان معاش کارمندان باید براساس کیفیت و تخصص آنها تعیین شود.

سید مسعود، کارشناس امور اقتصادی، می گوید بین کار سطح بالا و کار ساده باید تمایز قائل شد در غیر اینصورت کارمندانی که کارهای سطح بالا انجام می دهند در صورت پرداخت معاش پایین مجبور می شوند شغل خود را رها کنند.