نویسنده: Raha News Agency

بودجه سال آینده خورشیدی، این روزها به موضوع کشمکش دولت و پارلمان تبدیل شده است. پارلمان تا هنوز دوبار بودجه پیشنهادی دولت را رد کرده است. بار اول در دهم جدی سال جاری، پارلمان با رد بودجه پیشنهادی دولت، از دولت خواست که تغییراتی را در بودجه پیشنهادی اعمال کند. ظاهراً اشکالی که پارلمان بر این بودجه وارد کرده بود، نا عادلانه و نا متوازن بودن بودجه، بی توجهی به طرح یک‌سان سازی معاشات کارمندان دولت و اختصاص بودجه هنگفت در کدهای احتیاط و برخی از مسایل دیگر است. با پیشکش دومین لایحه بودجه سال آینده میلادی از سوی رئیس جمهور به پارلمان، به جای اینکه این موضوع فروکش کند، جنجال در این مورد بالا گرفت و این بار انتقادهای تندی هم از سوی دولت و هم از سوی پارلمان به نشانی یکدیگر حواله شدند. شورای ملی ادعا کرده است که دولت به جای اصلاح هژده مورد اشکال وارده بر لایحه بودجه، نه تنها آن موارد را اصلاح نکرده است بلکه دو فقره جدید غیر اصولی را به این لایحه اضافه کرده است. از این رو دومین لایحه بودجه بازهم از سوی پارلمان در بیست و هفتم جدی سال جاری رد شد.

آنچه در ظاهر امر دیده می‌شود، مهم‌ترین خواست نمایندگان مجلس از دولت یکسان سازی معاشات کارمندان دولت است. مراد از یکسان‌سازی معاشات این است که دو کارمند دولتی در دو وزارت خانه با یک بست و رتبه مشخص باید حقوق و مزایای یک‌سانی را دریافت کنند. از این رو یکسان‌سازی به معنی در نظر گرفته‌نشدن رتبه‌ها و بست‌های دولتی و حقوق و مزایای مدیران ارشد دولت نیست بلکه کارمندان بر اساس بست و ارتقای رتبه معمول در ادارات دارای حقوق متفاوتی خواهند بود. از این رو بهتر است که به جای یکسان‌سازی معاشات،‌ اصطلاح «عادلانه سازی» معاش کارمندان دولت استفاده شود. مبحث یک‌سان سازی معاشات چندی قبل و با ایجاد یک کارزار اینترنتی از سوی کارمندان دولت و به‌خصوص معلمین شاغل در مکاتب مطرح و به‌میان آمد. اما با ورود مجلس به این موضوع و اصرار آنها بر گنجانده‌شدن درخواست‌های آنها در این مورد در بودجه سال آینده کشور، این بحث در بالاترین سطح به میان کشیده شده است.

 با شدت گرفتن اختلافات دولت و مجلس، آقای رحمانی رئیس مجلس موضوع یکسان‌سازی معاشات کارمندان دولت را خط سرخ مجلس نامیده و به شدت بر اجرای آن تاکید دارد. اما وحید عمر مشاور رئیس جمهور در واکنش به این خواسته‌های مجلس،‌ بدون اینکه به موضوع یکسان سازی معاشات اشاره کند، گفته است که دولت خود را ملزم به اجرای پیشنهادات مجلس نمی‌داند. از سوی دیگر، سخنان اشرف غنی در سفرش به ولایت ننگرهار و متهم کردن اعضای مجلس به درخواست‌های نامشروع و تقاضای آنان مبنی بر در نظر گرفتن منافع آنها در لایحه بودجه سال آینده، با واکنش خشم آلود نمایندگان مواجه شده و از سوی آنها به شدت تکذیب شده است.

طبق ماده ۸۲ قانون اساسی کشور، نمایندگان مجلس به اضافه انجام وظایف پیش‌بینی شده برای آنها، صلاحیت تأیید و یا رد بودجه پیشنهادی از سوی دولت و هم چنین تعدیل و یا ایجاد واحدهای اداری را دارد. اقای اشرف غنی هم با اشاره به این نکته گفته است که مجلس فقط حق تأیید و یا رد لایحه بودجه را به صورت کلی دارد و صلاحیت گنجاندن پروژه‌های مورد نظر خود را در بودجه ملی ندارد.

واقعیت این است که در این مورد نمی‌توان با قاطعیت در مورد خواست‌های مجلس نمایندگان و طرح‌های دولت قضاوت کرد. هردو نهاد نه تنها کارنامه درخشانی در بخش مصارف و هزینه‌ها، انجام درست وظایف و شفافیت کاری اعضای خود نداشته و بلکه در این زمینه اعتبار لرزانی دارند.

نمایندگان مجلس بارها هم از سوی همکاران خودشان و هم از سوی رسانه‌ها به رفتارهای فراقانونی مبنی بر ترجیح منافع شخصی خودشان بر منافع علیای کشور متهم‌اند. تا هنوز چندین مرتبه زمزمه‌هایی در مورد توزیع پول نامزد وزیران به نمایندگان مجلس برای کسب رأی به میان آمده است. دعوت نمایندگان مجلس از سوی نامزد وزیران در روزهایی که آنها برای تأیید و یا رد از سوی رئیس جمهور به پارلمان معرفی می‌شوند، چند بار مطرح و در رسانه‌های کشور درز کرده است. چندی قبل رولا غنی بانوی اول کشور به صراحت این موضوع را در میان نهاده و اعتبار مجلس را زیر سؤال برد. همین کارنامه نه چندان درخشان پارلمان افغانستان در ارائه تصویر مثبت از عملکرد خود و زیر سؤال رفتن اعتبار و وجاهت قانونی آن نزد مردم، باعث تردید ملت در مورد جدی بودن پیگیری بحث «یکسان‌سازی معاشات» کارمندان دولتی شده است. کم نیستند کسانی که معتقدند که این موضوع فقط روپوشی است برای فشار بر دولت که نمایندگان فقط آن را بهانه ساخته و در پشت پرده به دنبال کسب منافع شخصی خودشان‌اند.

دولت در زمینه مصارف بودجه ملی کارنامه سیاهی دارد. مشهورترین رسوایی دولت در این زمینه کود ۹۸ و مصارف بسیار عجیب و غریب آن از سوی اشرف غنی بود که توسط روزنامه اطلاعات روز افشا و برای این روزنامه دستاورد بین‌المللی به ارمغان آورد. دولت در قبال این افشاگری نه حرفی برای گفتن نداشت و نه اقدامی برای اعاده حیثیت برباد رفته‌اش انجام داد و بدتر اینکه با توجیه ناشیانه از عملکرد خود، رسوایی بیشتری آفرید. بناچار سران حکومت در این مورد سکوت مرگباری اختیار کردند. از این رو و با توجه به عملکرد سران دولت در زمینه حیف و میل بودجه ملی، مردم افغانستان به هیچ عنوان به عادلانه بودن بودجه ملی پیشنهاد شده برای سال ۱۴۰۰ از سوی دولت اعتمادی ندارد.

ظاهراً هم پارلمان و هم دولت در زمینه بودجه سال آینده کوتاه نیامده اند. شکایت برخی از نمایندگان مبنی بر اخراج نزدیکان آنها از نهادهای امنیتی بلند شده است! نه دولت اشرف غنی عملاً به مجلس و مصوبات آن ارزشی قائل است و نه پارلمان توانایی زیرفشار قرار دادن دولت را دارد. نمونه این وضعیت را در تدویر لویه جرگه و مخالفت صریح نمایندگان مجلس با آن و در نهایت کوتاه آمدن آنها و شرکت در این لویه جرگه سفارشی دیدیم. مشخص است که جنگ زرگری دولت و پارلمان در مورد بودجه به زودی فروکش خواهد کرد. از هم اکنون نمایندگان مجلس همدیگر را به کارشکنی و همراهی نکردن با آنها در زمینه فشار بر دولت متهم کرده و توافق پنهانی گروهی از نمایندگان با دولت مبنی بر تأیید این بودجه بدون اصرار بر گنجانده شدن ملاحظات آنها مطرح شده است. خواهیم دید که این نمایندگان برای این کار خود توجیهی درست کرده و عملکرد خود را در راستای منافع علیای مردم قالب می‌کنند. در نهایت هم اعضای پارلمان و هم دستگاه‌های دولتی بالاخره با هم توافق کرده و این مساله را بین خود حل و فصل خواهند کرد. اما چیزی که مردم از محتوای این توافق آگاهی خواهند یافت، قرائت دعای خیر در آخر جلسه توسط یکی از روحانیون یا مجاهدین سابق است. اینکه آیا این کشمکش‌ها برای مردم و کارمندان ناراضی دولت دستاوردی خواهد داشت یا نه، معلوم نخواهد شد. اما دستاورد شخصی دولت و نمایندگان مجلس از این کشمکش حتمی است.

خامه پرس

رییس‌جمهور غنی، گفته است که نیروهای امنیتی و دفاعی، جنگ را نباخته‌اند و مشروعیت کامل بین‌المللی نظام جمهوری اسلامی افغانستان پابرجا است.

آقای غنی، این سخنان را روز یک‌شنبه (۵ دلو)، در دیدار با اعضای شورای علمای اهل تشیع بیان کرد. او گفت جمهوریت، چتر و بستری است که مساوات تمام افغان‌ها در آن تامین می‌شود.

به گفته‌ی آقای غنی، انقطاع در جمهوریت، قیمت نهایت بالایی خواهد داشت. او افزود نیروهای امنیتی و دفاعی، جنگ را نباخته‌اند و ایالات متحده، شریک دولت افغانستان و نیروهای افغان است.

رییس‌جمهور گفت: «تعیین هدف ما برای صلح با دنیا و منطقه، این است که افغانستان مستقل، دارای اقتدار ملی، مردم‌سالاری و وحدت ملی باشد و طریقه‌ی ما برای مراحل دیگر گفت‌وگو، انجام با دقت، با تدبیر و اطمینان آن است.»

آقای غنی، تاکید کرد حکومت افغانستان به عذر و تسلیمی حاضر نیست و صلحی می‌خواهد که در آن بقا، رفاه و وحدت ملی باشد.

این در حالی است که در هفدهم جدی، دور دوم گفت‌وگوهای صلح در قطر آغاز شد.

تا اکنون جزییاتی از جریان این گفت‌وگوها منتشر نشده؛ اما محمدامین احمدی، عضو هیئت گفت‌وگوکننده‌ی دولت افغانستان، به تازگی گفته است، گروه طالبان به این فکر می‌کند که بدون قطع جنگ و برقراری آتش‌بس، آزادی زندانیان خود را توسط امریکا عملی کند و همچنان بدون توجه به خواست عمومی به قطع جنگ، به جنگ و خشونت زیر نام جهاد تا تشکیل نظام «ناب اسلامی» ادامه دهد.

حمدالله محب، مشاور امنیت ملی، می‌گوید دولت افغانستان گام‌های بزرگی را برای تامین صلح برداشته؛ اما گروه طالبان هیچ اقدامی در این راستا نکرده و اراده‌ای برای برقراری صلح از خود نشان نداده است.

آقای محب که روز یک‌شنبه (۵ دلو)، با وزیر داخله و رییس عمومی امنیت ملی از قول اردوی قوای هوایی افغانستان دیدن می‌کرد، گفت که مسئولان امنیتی و دفاعی باید به هر هدف شوم گروه طالبان، پاسخ قاطعانه بدهند.

او افزود: «طالبان به خشونت و تخریب تاسیسات عام‌المنفعه ادامه داده و برای اخاذی و مردم آزاری، دست به چور و چپاول در مسیر شاه‌راه‌ها می‌زنند. طالبان حملات خود را دوام داده‌اند، بر شهرها و ولسوالی‌های ما حمله کرده‌اند. طالبان ثابت کردند که به صلح نیت ندارند. آنان یک گروه تروریستی استند. نمایندگان طالبان در مذاکرات صلح معلوم کرده‌اند که استقلالیت ندارند.»

آقای محب تاکید کرد: «بر ما فرض است که آمادگی بگیریم تا بتوانیم به هر یکی از اهداف شوم، با مشت محکم پاسخ دهیم. اگر طالبان فکر می‌کنند که تنها آن‌ها در این کشور حق دارند، اشتباه بزرگی می‌کنند.»

از سویی هم، مسعود اندرابی، وزیر داخله گفت که نیروهای امنیتی و دفاعی افغانستان برای تامین صلح متعهد اند؛ اما اگر طالبان راه جنگ را انتخاب کنند، آن‌ها نیز از خاک شان دفاع خواهند کرد.

احمدضیا سراج، رییس عمومی امنیت ملی نیز گفت که گروه طالبان مخالف صلح است و بیشتر تلاش دارد تا در گفت‌وگوهای صلح وقت‌کشی کند.

گفتنی است که چندی پیش، دور دوم گفت‌وگوهای صلح در قطر آغاز شد. تا اکنون جزییاتی از این گفت‌وگوها منتشر نشده است.

مسوولان وزارت اقتصاد می‌گویند رشد اقتصادی کشور در جریان سال ۱۴۰۰ خورشیدی دونیم تا سه درصد پیش‌بینی شده است.

کریمه حامد فاریابی، وزیر اقتصاد امروز (یک‌شنبه، پنجم دلو) در یک نشست خبری در کابل گفت پیش‌بینی‌های این وزارت نشان می‌دهد که افغانستان در جریان سال ۱۴۰۰ خورشیدی تا سه درصد رشد اقتصادی خواهد داشت.

خانم فاریابی با اشاره به رکود اقتصاد کشور در جریان سال ۱۳۹۹ خورشیدی افزود محدودیت‌های ناشی از همه‌گیری ویروس کرونا سبب شد تا اقتصاد کشور آن چنانی که لازم بود، رشد نکند. به گفتۀ او، بر اساس پیش‌بینی بانک جهانی، افغانستان در سال گذشتۀ میلادی می‌بایست تا ۳٫۳ درصد رشد اقتصادی را تجربه می‌کرد؛ در حالی که رشد اقتصادی کشور در جریان این سال به کمتر از سه درصد می‌رسد.

مسوولان وزارت اقتصاد خاطرنشان می‌سازند که در حال حاضر از میان ۱۶ میلیون شهروند واجد شرایط کار در کشور، نزدیک به ده میلیون آنان بی‌کار و یا کم‌کار هستند و تنها شش میلیون نفر صاحب کار مناسب هستند.

این در حالی است که همه‌گیری ویروس کرونا در کشور در جریان سال روان خورشیدی میزان بی‌کاری و فقر را افزایش داده است. از این‌رو، دولت برنامۀ کمک‌رسانی عاجل به شهروندان بی‌بضاعت را زیر نام «دسترخوان ملی» روی دست گرفته است. در چوکات این برنامه ۹۰ درصد از باشنده‌گان روستاها کمک‌های غذایی دریافت خواهند کرد.

مقوله ای بنام “هویت”، در دوسطح بنیادینِ فردی و اجتماعی تعریف می شود. نظریه های نخستین در این حوزه، بیشتر بر گزاره ی “فردمدار” بودن هویت تأکید داشته اند. دانشمندانی مانند “مید” و “گافمن” از این دسته هستند. روان شناسان و جامعه شناسان براین باور هستند که درست است برساخت هویت در بستر اجتماعی شکل می گیرد، اما آنچه مهم است این است که اساسن این مقوله در احساسات، نگرشها و گرایش های “افراد” تبلور می یابد.

نیچه بعنوان فیلوسوف فرهنگ، حتا هویت فردی را موضوعی پیش نهاد، استوار و واجد انسجام نمی داند، بلکه آن را دارای ساختاری فرهنگی ای می شمارد که در شرایط حاکم بر جامعه شکل می گیرد و ماهیت و پایداری ندارد.بنابراین، هویت امری سیال و ناپایدار است که نخست در تعریف ویژگی ها و خصوصیات فردی عنصری بنام “من” در بستر مناسبات اجتماعی نمود پیدا می کند.در افغانستان اما که ماشین هویت سازی، مارا با زیست گله ای و ساختار سنتی فرهنگِ پیشامدرن تعریف کرده است. چیزی بنام “فردیت” و هویت فردی Personal identity نمی شناسیم.

این مقدمه را به این خاطر نوشتم تا به موضوعی که حیات سیاسی و گرایش جمعی مارا همواره با سخت ترین پرسش وچالش مواجه ساخته، اشارت دهم و آن این که بنیادی ترین منازعه ای که سراسر زندگی جمعی مارا در واحدی بنام “افغانستان” متراکم ساخته، بحران هویت تشکیل می دهد. چنین است که ما تاهنوز نتوانسته ایم خودرا تعریف کنیم و ارزشها، احساسات، گرایش ها، دین، اصول اخلاقی و حتا جنسیت فردی خویش را از زیر سایه ی سنگین استبداد خشن حاکم بر نظام هویت ساز جمعی تفکیک و تفریق نماییم. همواره این جامعه بوده که حوزه ی گرایشها و احساسات، بینش ها، اصول اخلاقی و رفتاری و حتا ارزشهای فطری جنسیت فرد را هم تعیین، تعریف و تحمیل کرده است. بدین رو ست که در چتر کلان هویت جمعی، مقوله ای بنام فردیت و هویت فردی را به رسمیت نمی شناسیم.بگذاریم اگر انسان ها در دشت ونیلی دایکندی زندگی می کنند یا در دره هزاره ی پنجشیر؛ در پلِ بهسود جلال آباد زندگی می کنند یا در تیوره ی بامیان، در جبرییل هرات زندگی می کنند یا در کِشم بدخشان، هرکس هویت و خویشتن خویش را، خود تعریف و تعیین کند.

همان گونه که حق نداریم خشم و قهر و تحقیر ی نسبت به آن دسته از افراد و انسان هایی روا داریم که دهها سال در پنچشیر وبغلان و بدخشان زندگی خویشاوندی و برادرانه و همدلانه با همکیشان خود داشته اند و به هردلیلی با هویت”تاجیکانه” زیسته اند و حالا تصمیم گرفته اند خود را “هزاره ی سنی” تعریف کنند؛ درست به همان دلیل، حق نداریم کسانی را مورد تحقیر و تمسخر و تشویش و ملامت قراردهیم که در دشت و نیلی ولایت دایکندی زیست دیرینه و مشترک فرهنگی و اجتماعی با مردمان آن بوم داشته اند و اکنون دوست دارند خودرا “تاجیک” معرفی کنند. آدم ها بسته به شرایط فرهنگی، اقتصادی و فشارهای سیاسی و محیطی، تجربیات و درکی از خود و گرایش خویشاوندی خویش پیدا می کند. سوای پیشینه و پسینه ی تعلقات نژادی، خونی و اجتماعی انسان ها، آزادی فردی و حق انتخاب شان را به رسمیت بشناسیم. هر فرد حق دارد آن گونه که دوست دارد و احساس راحتی می کند، خودرا تعریف و در پرتو آن تعریف، احساس راحتی کند.

اگر به این مرحله از درک انسانی نرسیم که به انسان ها حق بدهیم هویت فردی و تعلق اجتماعی ـ سیاسی، ارزش های جنسیتی و محیط زندگی خودرا، خود به صورت آزاد و مستقل و بدون جبر و تحمیل تعریف و انتخاب کنند، مطمئن باشیم چرخه ی بحران هویت همچنان ادامه خواهد یافت و بدین ترتیب، هیچگاه به مرز زندگی دمکراتیک نمی رسیم و به تعامل اخلاقی و انسانی دست پیدا نخواهیم کرد.

حمزه واعظی

در سفر اخیر عمران خان نخست وزیر پاکستان به کابل، جانب افغانستان به پاکستان وعده داد که موانع تجاری میان افغانستان و آسیای میانه را بر می‌دارد. قرارداد اپتا، موافقت‌نامه ترانزیتی و تجارتی میان افغانستان و پاکستان است که در سال ۲۰۱۰، بین وزیران وقت تجارت افغانستان و پاکستان امضا شد. هیلاری کلینتون، وزیر خارجه وقت ایالات متحده امریکا، برای امضای این قرارداد میان افغانستان و پاکستان تلاش کرد. پیش از این در سال ۱۹۵۶ میان افغانستان و پاکستان یک قرارداد ترانزیتی و تجارتی وجود داشت.

در قرارداد ۱۹۵۶ افغانستان اجازه نداشت با هند تجارت کند.پاکستان در سال ۱۹۵۶ هم مثل امروز نگران بود که مبادا استخبارات هند در قلمرو افغانستان فعالیت‌های ضدپاکستانی کند. اسناد نشان می‌دهد که پاکستان آن زمان معتقد بود که پشت سر تبلیغات ضد پاکستانی، سفارت هند در کابل است. همین مشکل اکنون نیز وجود دارد. زیرا رئیس جمهور غنی می خواهد پای هند را نیز در تجارت میان کابل و اسلام آباد بکشاند که این موضوع، برخلاف توافق نامه تجاری اپتا است و از نظر پاکستان قابل قبول نیست.

به نظر می رسد منافع افغانستان ایجاب می کند که نباید توافق نامه اپتا را به هند تعمیم داد؛ زیرا این امر، نه تنها باعث تنش دوباره میان کابل و اسلام آباد می گردد، بلکه سبب راه افتادن یک جنگ اعلام ناشده میان اسلام اباد و دهلی نیز خواهد شد.کابل و اسلام آباد از طریق همکاری های اقتصادی و تجاری منافع سرشار نصیب خود می کنند و این فرصت با سفر عمران خان به کابل فراهم آمده است. بنابر این نباید این فرصت را از دست بدهیم. افغانستان حلقه وصل تجارت آسیای میانه به پاکستان است، بر این اساس باید به عنوان معبر استراتژیک در گسترش تجارت و ترانزیت عمل کند و مناسبات سیاسی و تجاری خود را با همسایگان بویژه پاکستان گسترش دهد.

امضای قرارداد ترانزیتی و تجارتی میان افغانستان و پاکستان، فرصتی طلایی را برای هردو کشور فراهم کرده است؛ زیرا با گسترش تجارت و اقتصاد میان دو کشور، منافع مشترک به‌وجود می‌آید و این منافع مشترک مانع از تنش و تشنج سیاسی می شود. بنابراین اکنون که روابط کابل و اسلام آباد رو به بهبود است، باید تلاش شود تا موانع تجارتی میان دو طرف، از بین برود و به این ترتیب اقتصاد دو کشور بیشتر بارور شود. ورود هند به قرارداد ترانزیتی و تجارتی، بار دیگر مانع جدی در برابر تجارت کابل و اسلام اباد ایجاد می کند که به مصلحت کشور نیست. شرایط جدید و نقش کلیدی پاکستان در روند صلح هم ایجاب می‌کند که میان افغانستان و پاکستان مبادلات تجارتی و ترانزینی توسعه یابد. پاکستان مایل است تا تجارتش را با آسیای میانه گسترش دهد و تاجران افغانستان هم خواستار گسترش تجارت با پاکستان هستند. در قرارداد اپتا تا حد زیادی تلاش شده است که نقص‌های قرارداد سال ۱۹۵۶ جبران شود.

در قرارداد اپتا این امتیاز به پاکستان داده شده است تا آزادانه از خاک افغانستان با آسیای میانه تجارت ‌کند. بر مبنای این قرارداد کامیون‌های پاکستانی می‌توانند، به مرز آسیای میانه بروند، بار خود را خالی کنند و بعد کالا‌های تجاری آسیای میانه را به خاک پاکستان انتقال دهند. در قرارداد اپتا به افغانستان نیز اجازه داده شده است تا تاجرانش کالا‌های بازرگانی‌شان را به پاکستان انتقال دهند. اما در قرارداد اپتا به تاجران افغانستان اجازه داده نشده است تا کالا‌های تجاری خود را به هند ببرند و از آن‌جا کالا‌های هندی را بارگیری کنند و به افغانستان بیاورند.

بنابراین شریک ساختن هند در قرارداد اپتا، نقض توافق نامه تجارتی میان کابل و اسلام آباد به شمار می رود و بار دیگر فضای تنش را میان دو کشور باز تولید می کند. بر مبنای قرارداد اپتا، لاری‌های حامل کالا‌های بازرگانی افغان، حق قانونی ورود به خاک هند را ندارند.

پاکستان شاید هرگز اجازه ندهد که هند مستقیما با افغانستان از طریق پاکستان تجارت کند. به هر حال،گسترش تجارت میان افغانستان و پاکستان و افغانستان و آسیای میانه، به نفع افغانستان تمام می‌شود و باید کابل هیچ مانعی در این زمینه باقی نگذارد. وارد کردن پای هند به توافقنامه اپتا، مانع جدی در برابر تجارت افغانستان با پاکستان و آسیای میانه است که در فرجام به ضرر تجارت و ترانزیت ما تمام خواهد شد.

داکتر عبدالطیف نظری

وزیر جدید دفاع ایالات متحده امریکا در تماس تلفنی با همتای بریتانیایی خود در مورد مسائل مربوط به افغانستان و عراق گفتگو کرد.

جان کربی سخنگوی وزارت دفاع امریکا می‌گوید لوید آستین وزیر دفاع این کشور در یک تماس تلفنی با بن والاس وزیر دفاع بریتانیا در مورد روسیه و چین و همچنان در مورد عملیات نظامی در حال انجام در افغانستان و عراق گفتگو کرد.

وی گفت که وزرا در مورد آنچه که «مقابله با موضوعات استراتژیک مورد علاقه متقابل از جمله پاسخ به کووید-19، نگرانی فزاینده چین، تهدیدهای روسیه و عملیات در حال انجام در افغانستان و عراق» خواند، تبادل نظر کرد.

سنای امریکا روز جمعه با 93 رأی موافق در برابر 2 مخالف صلاحیت لوید آستین گزینه پیشنهادی جو بایدن برای وزارت دفاع را تایید کرد و او نخستین امریکایی آفریقایی‌تبار تاریخ ایالات متحده شد که در رأس پنتاگون قرار می‌گیرد.

این جنرال متقاعد برای ارائه برنامه اش در جلسه سنا، روسیه را «یک دشمن اصلی» توصیف کرد. وی معتقد است که روسیه برای سال‌های آینده «تهدید واقعی» برای امریکا باقی خواهد ماند، در حال که وی آمادگی خود را برای همکاری با مسکو «در زمینه‌های منافع متقابل» اعلام کرد. وزیر دفاع امریکا از تمدید پیمان روس-امریکا (استارت نو) تاکید کرد. وی چین را «تهدید در حال رشد» و مخالفت با پکن را فعالیت اصلی پناگون دانست.

امرالله صالح؛ معاون اول رییس جمهوری می‌گوید، جلسه شش‌ونیم امروز (یک شنبه، ۵ دلو) با حضور اشرف‌غنی برگزار شد.

صالح در گزارش خود به از نقل رییس جمهوری نوشته وی بر تداوم برگزاری جلسه امنیتی شش‌ونیم تاکید کرده‌است.

اشرف‌غنی گفته‌است: «از دید استراتژیک دستاوردها و روش جلسات شش‌ونیم باید غیر قابل برگشت باشد، یعنی باید روش نهادینه‌شدن آن و ایجاد لایه‌های محافظتی برای بقای آن ایجاد گردد.»

او افزود جلسات شش‌ونیم هیچگاه توقف نخواهد کرد و اگر «روزی امرالله صالح از آن شانه خالی کرد من خودم (اشرف‌غنی) آن را ادامه خواهم داد».

رییس جمهوری علاوه کرده‌است: «طی یک امریه خاص به‌زودی تدویر جلسات شش و نیم را برای تمام ولایات شامل میثاق امنیتی و در مرحله بعدی به تمام ادارات افغانستان الزامی می‌سازم.»

اشرف‌غنی در عین حال گفت جلسات شش‌ونیم توانسته در چارچوب قانون، ترس مشروع را در صف قانون‌شکن‌ها ایجاد کند.

حدود سه ماه قبل به دنبال افزایش ناامنی در کابل، امرالله صالح، مسئولیت تامین امنیت پایتخت را به عهده گرفت.

به دستور او فهرست بلندی از مجرمین تحت پیگرد منتشر و عکس‌های آنان در شهر کابل نصب شد.

به گفته خود آقای صالح در این مدت جرایم جنایی کاهش یافته؛ اما ناامنی و ترورهای هدفمند به شدت افزایش پیدا کرده‌‌است.

در زمان ماموریت صالح، پایتخت گواه چندین حمله مرگبار تروریستی از جمله حمله بر دانشگاه کابل و کشتار در آموزشگاه کوثر دانش بود.

با تداوم ناامنی‌ها، عملکرد صالح به شدت مورد انتقاد قرار گرفت و ساکنان کابل، جلسه شش‌ونیم را بی‌نتیجه ارزیابی کردند.
در پی این انتقادها، آقای صالح، روند ارائه گزارش از جلسات و تصمیمات «شش‌ونیم» در فیسبوک را متوقف کرد.

یافته‌های روزنامه‌ی هشت صبح، نشان می‌دهد بدهکاری شرکت غضنفرگروپ، وزرات دفاع را با کمبود بودجه در سال ۱۳۹۹ مواجه کرده و این وزارت از وزارت مالیه خواستار ۱۶ میلیون دالر شده است.

بر اساس گزارشی که روز یک‌شنبه (۵ دلو) به نشر رسید، غضنفر گروپ ۱۲ سال پیش ۶۵ میلیون دالر را از کمک‌های کشور جاپان از وزارت مالیه به دست آورد که باید دوباره آن را بر می‌گرداند؛ اما با گذشت ۱۲ سال، آن را به خزانه‌ی دولت برنگردانده است و حالا بدهکاری این شرکت با ۱۸ درصد تکانه و جریمه به بیش از ۱۰۰ میلیون دالر می‌رسد.

بر اساس این گزارش، وزارت دفاع در سال ۱۳۹۹ با کمبود بودجه مواجه شده است و دلیل آن بدهکاری شرکت غضنفر گروپ در سال‌های ۱۳۹۲ و ۱۳۹۳ خوانده شده و از وزارت مالیه برای جبران کمبود بودجه، درخواست پول کرده است.

حالا شرکت غضنفر گروپ تلاش دارد در بدل بدهکاری‌اش، تجهیزات و اجناس این شرکت را که مربوط حکومت می‌شود و بسیاری از آن‌ها فرسوده شده و به درد نمی‌خورد، بدهد که وزارت مالیه آن را پذیرفته است.

از سویی دیگر، چهار شرکت کوچک به نام‌های «زمری سمیع، رنا خسرو، فردوسی بلخ و پسرلی شرافت» که زیر مجمع غضنفر گروپ فعالیت دارد، با وجود بدهکاری و عدم پرداخت مالیه‌ی شان در چند سال گذشته، قراردادهای چند میلیونی را از حکومت گرفته اند.

طبق اعلام بانک مرکزی در این انفجار، عبدالله دورانی، رییس کمیسیون حل منازعات مالی این بانک زخم برداشته است.

انفجار ساعت ۸:۱۲ صبح روز یک‌شنبه، پنجم دلو در منطقه شاه شهید از مربوطات ناحیه هشتم شهر کابل رخ داده است.

فردوس فرامرز، سخنگوی پولیس کابل پیش‌تر  اعلام کرده بود در این انفجار یک موتر نوع لندکروزر هدف قرار گرفته است و از اثر آن، سه زخمی به شفاخانه منتقل شده‌اند.

مسوولیت حمله بر کارمندان بانک مرکزی را فرد و یا گروهی بر عهده نگرفته است.

در هفدهم عقرب نیز موتر حامل کارمندان بانک مرکزی در کابل هدف انفجار قرار گرفت که در آن به شمول یما سیاوش، خبرنگار و مجری سابق تلویزیون طلوع سه کارمند این بانک کشته شدند.

فرماندهی پولیس کابل اعلام کرد مردی در مربوطات ناحیۀ هفتم شهر کابل به اتهام دزدی زیورآلات مادر و خواهرش بازداشت شد.

فرماندهی پولیس ولایت کابل امروز (یک‌شنبه، پنجم دلو) اعلام کرد این مرد «نجیب‌الله» نام دارد و در اوایل ماه جدی به ارزش دو میلیون افغانی زیور آلات خواهر و مادرش را به سرقت برده است.

خبرنامۀ پولیس کابل افزود این متهم تحت تعقیب پولیس قرار داشت و سرانجام دیروز از مربوطات ناحیۀ هشتم شهر کابل بازداشت شد. بر اساس این خبرنامه، فرد متهم به جرم خود اعتراف کرده است.

این در حالی است که حدود دو ماه پیش یک نوجوان در هرات به قصد اخاذی از پدرش، خود را اختطاف کرده بود. پولیس هرات پیش از اخاذی، این نوجوان را بازداشت کرد.

اخاذی یا سرقت اجناس خانه بیشتر بین معتادان مواد مخدر در افغانستان رواج دارد. بیشتر خانواده‌ها به همین دلیل اعضای معتادشان را از خانه بیرون می‌کنند.

وزارت امور خارجه در واکنش به اظهارات وزیر خارجه پاکستان روز یکشنبه در اطللاعیه ای از اسلام آباد خواست طالبان را واردار به توقف خشونت و عمل به تعهداتش کند .

وزیر خارجه پاکستان چند روز پیش از جوبایدن رئیس جمهوری جدید آمریکا خواست با خروج نظامیان آمریکا از افغانستان به توافقنامه این کشور با طالبان پایبند باشد.

وزارت خارجه در ادامه این اطلاعیه از دولت پاکستان و  شرکای بین المللی خواست تا به طالبان برای عملی کردن تعهداتشان برای کاهش خشونت ها، برقراری آتش بس سراسری و قطع رابطه با گروه های تروریستی فشار وارد کنند تا زمینه گفت وگوی معنادار برای دستیابی به صلح و توافق سیاسی هموار شود.

در ادامه این اطلاعیه اضافه آمده است افغانستان از تلاش تمامی طرف هایی که برای برقراری صلح صادقانه تلاش می کنند قدردانی می کند.

وزارت امور خارجه در  ادامه از همه طرف های دخیل در روند صلح افغانستان خواسته است به تعهدات خود برای دستیابی به صلح عمل کنند.

در ادامه اطلاعیه وزارت امور خارجه آمده است: دولت با آزادی ۶ هزار زندانی طالبان، اعلام آمادگی برای آتش بس فوری و سراسری و شرکت صادقانه در گفت وگوهای صلح تمام تلاش خود را برای هموار کردن راه دستیابی به توافق جامع و عملی به کار گرفته است.

براساس گزارش وزارت امور خارجه، طالبان نه تنها به تعهدات خود برای آتش بس سراسری عمل نکرده، بلکه با دست زدن به ترورهای هدفمند و افزایش خشونت، چالش تازه ای برای دستیابی به صلح ایجاد کرده است.

رئیس جمهور غنی نیز چند روز پیش در سفری به استان هرات در دیدار با مردم این استان از طالبان خواست برای دستیابی به صلح با قطع رابطه خود با پاکستان، دست از تابعیت دوگانه بردارند.

تفاوت رویکرد ترامپ با خط‌مشی چندجانبه‌گرایی بایدن، می‌تواند اهمیت بالایی برای روسیه داشته باشد. یکی از مهم‌ترین صحنه‌های تقابل آمریکا و روسیه، حضور توأمان دو کشور در دو جبهه مخالف در بحران سوریه است. دموکرات‌ها و برخی جمهوری‌خواهان آمریکایی، سیاست ترامپ در قبال سوریه، از جمله خروج نیروها از شمال شرقی این کشور را موجب توسعه نفوذ ایران و روسیه می‌دانند.

به نظر می‌رسد چهار مؤلفه در رابطه آمریکا و روسیه در این بحران مؤثر خواهند بود.

۱️. مشکلات داخلی آمریکا

دولت بایدن احتمالاً سیاست تهاجمی‌تری نسبت به دولت اسد و گسترش نفوذ روسیه و ایران اتخاذ خواهد کرد، ولی افکار عمومی آمریکا به دلیل بحران‌های داخلی همراهی چندانی با افزایش نیروهای نظامی ندارد. بنابراین فشارهای آتی آمریکا بر اسد و متحدانش، عمدتاً از نوع دیپلماسی چندجانبه و تحریم‌های اقتصادی خواهد بود.

۲️. روابط انقره و تل‌آویو

بهبود رابطه ترکیه با اسراییل می‌تواند ترکیه را از محور سه‌جانبه آستانه با همراهی ایران و روسیه دورتر سازد. در عین حال که ترکیه به دلیل نوعی توازن در روابطش با واشنگتن و مسکو می‌تواند زمینه‌ساز مذاکرات آمریکا، روسیه و ترکیه درباره آینده سوریه باشد.

۳️. روابط مسکو و تل‌آویو

رابطه خوب روسیه با اسراییل که دربرخی تحولات در سوریه، خود را نشان داده است، می‌تواند با توجه به نقش لابی‌های صهیونیستی در آمریکا، از تشدید تنش میان آمریکا و روسیه در این بحران جلوگیری کند.

۴️. تحریم‌های غرب علیه سوریه

مسکو برای ایفای نقش مؤثرتر در فضای پس از جنگ -که سوریه نیاز به بازسازی دارد- تمایلی به درگیر شدن در تحریم‌های پیچیده و متنوع غرب با محوریت آمریکا ندارد. بنابراین پیمودن مسیر مذاکره برای درک منافع متقابل، محتمل خواهد بود.

داکتر عبدالطیف نظری

صبح روز یک‌شنبه، پنجم دلو در شهر کابل، پایتخت با انفجار ماین آغاز شد.

طبق اعلام پولیس کابل، در پی انفجاری در ناحیه هشتم شهر کابل سه تن زخمی شده‌اند.

فردوس فرامرز، سخنگوی پولیس کابل گفت انفجار ساعت ۸:۱۲ صبح روز یک‌شنبه در سرک سوم شاه شهید، ناحیه هشتم شهر کابل رخ داد و یک موتر نوع لندکروزر را هدف قرار داده است.

سخنگوی پولیس کابل گفت سه زخمی از این حادثه به شفاخانه منتقل شده‌اند.

شایع شده است این انفجار موتر کارمندان بانک مرکزی را هدف قرار داده است.

پولیس و بانک مرکزی تاکنون در این باره چیزی نگفته‌اند.

ترورها و انفجار ماین‌های مقناطیسی در شهر کابل افزایش یافته است.

در روزهای اخیر انفجار ماین‌های مقناطیسی، راننده‌گان و افرادی را که هیچ گونه وابسته‌گی به دولت نداشته‌اند، نیز هدف قرار داده است.

مسوولیت ترورهای هدف‌مند و انفجارها را فرد و یا گروهی بر عهده نمی‌گیرد، اما مظنون دولت، طالبان  است.

عبدالله عبدالله، رییس شورای عالی مصالحه‌ی ملی، می‌گوید گفت‌وگوها با گروه طالبان برای کاهش خشونت و برقراری آتش‌بس در افغانستان، جریان دارد.

آقای عبدالله، روز شنبه (۴ دلو)، در مراسم گشایش کمیسیون جوانان شورای عالی مصالحه‌ی ملی در کابل، گفت برای رسیدن به صلح، باید طرح کاهش خشونت به گونه‌ی کامل تطبیق و آتش‌بس برقرار شود.

او افزود: «در حال حاضر، سطح خشونت‌ها غیرقابل قبول است. مردم افغانستان توقع داشتند دولت افغانستان و گروه طالبان در آغاز گفت‌وگوها روی کاهش خشونت توافق کنند؛ اما به دلیل اصرار طالبان به ادامه‌ی جنگ، تا اکنون این توافق صورت نگرفته است.»

به گفته‌ی آقای عبدالله، کاهش خشونت و برقراری آتش‌بس، سبب خواهد شد که مردم نسبت به آینده‌ی شان مطمین شوند و از روند صلح حمایت کنند.

این در حالی است که در هفدهم جدی، دور دوم گفت‌وگوهای صلح در قطر آغاز شد.

تا اکنون جزییاتی از جریان این گفت‌وگوها منتشر نشده؛ اما محمدامین احمدی، عضو هیئت گفت‌وگوکننده‌ی دولت افغانستان، به تازگی گفته است، گروه طالبان به این فکر می‌کند که بدون قطع جنگ و برقراری آتش‌بس، آزادی زندانیان خود را توسط امریکا عملی کند و همچنان بدون توجه به خواست عمومی به قطع جنگ، به جنگ و خشونت زیر نام جهاد تا تشکیل نظام «ناب اسلامی» ادامه دهد.

وزارت امور داخله نشر تصاویر نیروهای پولیس در شبکه‌های اجتماعی را ممنوع کرد.

طارق آرین، سخنگوی وزارت امور داخله، روز شنبه، چهارم دلو، در توییتی نوشت: «هیچ منسوب پلیس حق ندارد تصویر خود را در فضای مجازی نشر کند.»

سخنگوی وزارت امور داخله تأکید کرد تبلیغات فردی از سوی هر منسوب امنیتی عواقب بازپرس را به دنبال خواهد داشت.

دلیل این اقدام وزارت امور داخله از سوی طارق آرین، توضیح داده نشده است و ممکن است که مسایل امنیتی از دلایل این اقدام بوده باشد.

در حال حاضر، بسیاری از منسوبان نیروهای امنیتی در شبکه‌های مجازی حساب کاربری دارند و تصاویرشان را نشر می‌کنند.

در روزهای اخیر مواردی از ترور منسوبان نیروهای امنیتی در شهر کابل و ولایت‌ها ثبت شده است.

شام روز پنج‌شنبه دو منسوب ارتش در ناحیه پنجم شهر کابل ترور شدند. مواردی از این دست در کابل بارها رخ داده است.

دبیرکل ناتو با تأکید بر همکاری مشترک این سازمان، آمریکا و اتحادیه اروپا برای حل مشکلات افغانستان ابراز داشت که خروج زودهنگام نیرو ها از افغانستان دستاورد های 20 سال گذشته را با خطر مواجه می‌سازد.

ینس استولتنبرگ، دبیرکل ناتو در گفتگو با مولود چاووش‌ اغلو، وزیر خارجه ترکیه تاکید کرد که حل مشکلات و چالش‌های موجود در افغانستان نیازمند کار مشترک این سازمان، آمریکا و اتحادیه اروپا است.

دبیرکل ناتو گفت: «ما همزمان با چالش‌های زیادی روبرو هستیم؛ هیچیک از آن‌ها به تنهایی قابل غلبه نیست. ما باید کنار هم باشیم. من تنها به آمریکا اعتقاد ندارم، من تنها به اروپا اعتقاد ندارم؛ من به وحدت آمریکا و اروپا در ناتو معتقدم.»

استولتنبرگ همچنین بیان داشت: ناتو از روند صلح افغانستان حمایت می‌کند و به عنوان بخشی از این حمایت، حضور ناتو در افغانستان را تنظیم خواهد کرد.

دبیرکل ناتو پیش از این گفته بود که در مورد آینده حضور نیروهای این سازمان در ماه فبروری تصمیم‌ خواهد گرفت.

استولتنبرگ افزوده است: کشورهای عضو ناتو هر تصمیمی در مورد افغانستان را مشترکا می‌گیرند.

وی همچنین در یک مصاحبه تلویزیونی بیان داشت: خروج نیروها از افغانستان دستاوردها در مبارزه جهانی با تروریسم و توسعه اجتماعی را به خطر می‌‌اندازد.

ناتو از روز نخست تصمیم آمریکا برای خروج نیروهایش از افغانستان گفته بود که خروج سربازان خارجی از افغانستان دستآوردها در این کشور را به خطر مواجه می‌کند.

آمریکا در 29 ماه فبروری سال گذشته موافقتنامه را با طالبان امضا کرد که بر اساس آن ایالات متحده باید تا ماه می امسال همه قوای خود را از افغانستان خارج کند.

ایالات متحده، پس از توافق با طالبان بخشی از نیروهای خود را به تدریج از افغانستان خارج کرد.

آمریکا اعلان کرد که تا 15 ماه جنوری شماری سربازان خود در افغانستان را تا 2500 سرباز کاهش داده است.

معاون اول رییس ‌جمهوری، امروز شنبه، ۴ دلو در صفحه فیس‌بوک‌اش نوشت: «طالبان زیر نام تعلیم دین شماری از نوجوانان و اطفال را از خانواده‌های بی‌بضاعت تسلیم می‌گیرند و در عوض آن‌ها را شستشوی مغزی کرده و به انتحار تشویق می‌کنند.»

آقای صالح افزود گروه طالبان این آموزش را بیش‌تر در پاکستان و ساحات زیر کنترل این گروه انجام می‌دهند.

آقای صالح همچنین گفت: «برای طالب ارزان‌ترین پدیده، زندگی انسان‌هاست و با ارزش‌ترین پدیده کسب رضایت حامی اصلی‌شان در منطقه است. شما متوجه هستید که یگانه کشوری که به‌صورت سراسیمه خواستار امتیازگیری بیش‌تر از غرب برای طالب است پاکستان است.»

او افزود ریاست امنیت ملی کابل، فهرست کودکان و جوانانی را که در دام تبلیغات طالب افتاده و بعدا از آن‌ها برای انتحار و کشتار استفاده شده را نشر خواهد کرد.

آقای صالح چندی پیش نیز گفته‌بود که پولیس کابل از انتقال ده‌ها کودک و نوجوان به مدارس طالبان جلوگیری کرده و آن‌ها را به خانواده‌های شان برگردانده است.

اداره امور در اعلامیه‌ای که امروز (شنبه، ۴ دلو) منتشر شده، گفت رییس ‌جمهوری طی احکام جداگانه عزل عبدالهادی ارغندیوال؛ وزیر مالیه و توظیف محمد خالد پاینده را به حیث سرپرست جدید وزارت مالیه منظور کرده‌است.

در اعلامیه اداره امور آمده‌است: «در حکم مقام عالی ریاست جمهوری دلایل عزل وزیر مالیه تعلل در جمع‌آوری عواید، عدم همکاری با هیأت مشترک بررسی مقرری‌های غیر قانونی در وزارت مالیه و مانع‌شدن از این بررسی‌ها، ضعف مدیریتی، عدم تعهد به ارزش‌های حکومت‌داری خوب و رعایت ننمودن ماده ۷۷ قانون اساسی کشور در وظایف محوله و سرپیچی از احکام و هدایات مقام عالی ریاست جمهوری، ذکر گردیده‌است.»

این در حالی است که مجلس نمایندگان دو ماه پیش به ۱۰ نامزد‌وزیر کابینه دولت از جمله عبدالهادی ارغندیوال رأی اعتماد داده‌بود.

پیش از این نیز چندبار خبر استعفای آقای ارغندیوال منتشر شد‌ه‌بود.

وزیر مالیه در حالی برکنار می‌شود که تاکنون سند بودجه ملی که از وظایف اصلی این وزارت است، دوبار از سوی مجلس نمایندگان رد شده و این امر به یک بحران سیاسی میان دو قوه، بدل گشته‌است.

به گفته حکمتیار، امنیت این هواپیماها از سوی نیروهای ویژه تأمین می‌شود و هنگام بارگیری از کارمندان امنیتی میدان هوایی کابل خواسته می‌شود که محل را ترک کنند.
حکمتیار از مجلس نمایندگان خواست این موضوع را بررسی کند. اداره هوا نوردی ملکی اما با نشر خبرنامه‌ای این ادعا را رد کرده است.
طبق این خبرنامه، تمام پروازهای غیرنظامی تابع اجازه قبلی از اداره هوانوردی ملکی است و بعد از مشخص شدن هدف پرواز، مسافر و کارگو مطابق مقررات بین‌المللی و قوانین داخلی مربوط اجازه پرواز داده می‌شود.
اداره هوانوردی ملکی گفته است هیچ هواپیمایی بدون نام و نشان و کال ساین مشخص، مطابق مقررات بین‌المللی اجازه نشست و برخاست در میدان‌های هوایی غیرنظامی کشور را به‌ دست آورده نمی‌تواند.
طبق اعلام این اداره، خدمات امنیت هوانوردی شامل بررسی مسافر و محموله‌ها و گروند هندلنگ از سوی شرکت قراردادی خارجی به پیش برده می‌شود که مطابق مراحل تعریف شده سازمان ایکاو و انجمن آیاتا صورت می‌گیرد.
اداره هوانوردی ملکی در ادامه افزوده است که همه ساله هزاران کیلوگرام طلا، مواد مخدر و اسعار خارجی در جریان تلاشی بررسی و از سوی بخش امنیت هوانوردی کشف و ضبط می‌‌شود.
در خبرنامه اداره هوانوردی ملکی آمده است:«میادین هوایی افغانستان سخت‌ترین تدابیر امنیتی و بررسی مسافر و کارگو را دارا بوده و تغییر شرکت قراردادی نیز به هدف تقویت سیستم‌های امنیتی، چک و تلاشی صورت گرفته است».
در خبرنامه تأکید شده است که ادعای گلبدین حکمتیار بر «شایعات و گمانه‌زنه‌های بی‌پایه» استوار است و حقیقت ندارد.