نویسنده: Raha News Agency

رییس کمیسیون حقوق بشر می گوید؛ اگر طالبان می‌خواهند مردم به تغییر فکری ‌شان باور کنند، به مکاتب دخترانه اجازه‌ فعالیت بدهند.

کمیسیون حقوق بشر، جامعه مدنی و امور زنان مجلس نمایندگان و کاکس پارلمانی زنان در این مجلس در یک اعلامیه‌ی مشترک از طالبان خواسته‌اند که اگر می‌خواهند مردم باور کنند که آنان طالبان از لحاظ فکری تغییر کرده‌اند، حقوق بشر و حقوق زنان را در برنامه‌های ‌شان تمثیل کنند.

در این اعلامیه‌ی مشترک که امروز (دوشنبه، ۳۰ حمل) از سوی ناهید فرید، رییس کمیسیون حقوق بشر، جامعه مدنی و امور زنان مجلس نمایندگان به خوانش گرفته شد، از طالبان همچنان خواسته شده است که در اولین گام، مکاتب دخترانه را در مناطق زیر کنترل‌شان باز کنند.

خانم فرید همچنان گفت که زنان افغانستان به روند صلح به‌عنوان روندی می‌بینند که در آن «واقعا» به تمام تشویش‌ها و نگرانی‌های زنان نقطه‌ی پایان گذاشته شود.

او تأکید کرد که این امر تنها می‌تواند در یک روند شفاف و همه‌شمول و با حضور معنادار و باکیفیت زنان در روند صلح عملی شود. او افزود: «جهان باید در چنین مقطع حساس تاریخی در کنار زنان افغانستان بیایستد».

ناهید فرید از سازمان ملل نیز خواست که افغانستان را در امر مبارزه با تروریزم جهانی کمک کند و در جریان روند صلح از ارزش‌های مشترک دموکراتیک حقوق زنان و حقوق بشر حمایت کند.

خانم فرید گفت: «جهان بداند که طالبان قسمتی از واقعیت افغانستان اند ولی تصویر کلی از تمام ابعاد ملت افغانستان، تاریخ افغانستان و ارزش‌های مملکت را نمایندگی نمی‌کنند».

او تصمیم امریکا و ناتو برای خروج از افغانستان را درحالی که مردم افغانستان به دورنمای صلح چشم دوخته‌اند، تأسف‌بار خواند و گفت که خروج بدون قید و شرط از افغانستان و امضای توافق‌نامه‌ی دوحه از امتیازاتی اند که امریکا به طالبان داده است، اما متضرر اصلی آن مردم افغانستان و به‌ویژه زنان اند.

رییس کمیسیون حقوق بشر، جامعه مدنی و امور زنان مجلس نمایندگان گفت: «خروج بدون قید و شرط، غیرمسئولانه و شتاب‌زده‌ی ناتو در شرایطی که افغانستان به یک فصل جدید تاریخ خود می‌رود، مردم افغانستان و بیشتر از همه نیروهای امنیتی و دفاعی را متضرر خواهد کرد».

خانم فرید علاوه کرد که در صورت تشدید جنگ، نیروهای امنیتی و دفاعی به حمایت مالی و تجهیزات بیشتری نیاز دارند. او از همکاران بین‌المللی افغانستان خواست تا با کمک‌های مالی، تجهیزاتی و استخباراتی‌شان مردم افغانستان را در این مقطع تاریخی کمک کنند.

ناهید فرید در ادامه گفت که اگر طالبان فکر می‌کنند که پس از خروج نیروهای خارجی، از راه جنگ کنترل افغانستان را به‌دست می‌گیرند، اشتباه می‌کند. به‌گفته‌ی او، مردم افغانستان با تمام توان در کنار نیروهای امنیتی و دفاعی در مقابل «تجاوز آشکار» به ارزش‌های خود خواهند ایستاد.  

نخست وزیر پاکستان در واکنش به تظاهرات شهروندان این کشور علیه فرانسه، گفت غرب باید با عاملان اهانت به پیامبر مسلمانان، شبیه برخورد با افرادی که هولوکاست را انکار می‌کنند، رفتار کند.
هزاران تن از هواداران یک گروه مذهبی در پاکستان، در روزهای اخیر در اعتراض به نشر کاریکاتورهای پیامبر اسلام، در سراسر پاکستان دست به اعتراض زدند و خواستار اخراج سفیر فرانسه از اسلام‌آباد شدند.
نخست‌وزیر پاکستان در توییترش نوشته است: «افرادی که در غرب، به شمول سیاستمداران افراطی راست‌گرا که با استفاده از آزادی بیان، عمداً چنین اهانت‌هایی را مطرح می‌کنند، شهامت و جرئت اخلاقی لازم را ندارند تا در برابر آن از ۱.۳ میلیارد مسلمان معذرت بخواهند».
او نوشته است که دولت‌های غربی لازم است با استفاده از همان شیوه‌ای که ابراز نظر منفی در بارهٔ هولوکاست را غیرقانونی قرار داده، نفرت‌پراکنی عمدی نسبت به مسلمانان و پیامبرشان را غیرقانونی اعلام کنند.
این در حالی‌ست که در چند روز گذشته، تظاهرات هواداران تحریک لبیک در پاکستان در اعتراض به بی‌حرمتی به مقدسات اسلامی در پاریس، به خشونت کشیده شد.
چندین تجمع و تظاهرات ضد فرانسه در چندین شهر پاکستان از هفته گذشته تاکنون برگزار شده و به خشونت گراییده است به طوری که شش نیروی پولیس در درگیری‌ها کشته شدند و سفارت فرانسه نیز از اتباع خود خواست تا پاکستان را به طور موقت ترک کنند.

رییس مجلس نمایندگان در نشست عمومی امروز دوشنبه (۳۰ حمل) مجلس نمایندگان از گروه طالبان خواست در نشست استانبول شرکت کرده و خواست‌های شان را مطرح بسازند. او از این گروه تقاضا کرد از نشست استانبول به نفع مردم افغانستان استفاده کنند.
رحمانی در عین حال از کشورهای اثرگذار منطقه و سازمان ملل متحد نیز خواست که گروه طالبان را برای شرکت در نشست استانبول ترغیب کنند.
او افزود که نشست استانبول امیدواری‌های زیادی برای قطع جنگ و حل صلح‌آمیز بحران افغانستان ایجاد کرده است.
به‌ گفته‌ رحمانی، وجود اجماع منطقه‌ای و بین‌المللی و آمادگی شورای عالی مصالحه‌ ملی برای شرکت در نشست استانبول نیز خوش‌بینی‌های زیادی برای نتیجه‌بخش بودن مذاکرات به میان آورده است.
میر رحمان رحمانی علاوه کرد که مردم افغانستان و شورای ملی نشست استانبول را یک فرصت تاریخی می‌دانند.
آقای رحمانی تأکید کرد که حفظ نظام، قانون اساسی و آزادی و ارزش‌های مدنی از مهم‌ترین دستاوردهای تاریخ معاصر افغانستان است که حفظ آن‌ها برای تمامی طرف‌ها مهم و مفید است.
قرار است نشست استانبول به تاریخ ۴ ثور برگزار شود، اما گروه طالبان اعلام کرده که تا خروج کامل نیروهای خارجی در هیچ نشستی اشتراک نخواهد کرد.

این اعلامیه‌ی مشترک، در نشست عمومی روز دوشنبه (۳۰ حمل) مجلس نمایندگان، از سوی ناهید فرید، رییس کمیسیون حقوق بشر، جامعه‌ی مدنی و امور زنان مجلس به خوانش گرفته شد.

در این اعلامیه، از گروه طالبان خواسته شده که در گام نخست، مکتب‌های دخترانه را در مناطق زیر کنترل‌اش باز کند.

با این حال، بانو فرید گفت که در چنین شرایطی، جامعه‌ی جهانی باید کنار زنان افغانستان ایستاد شود. او، از سازمان ملل متحد نیز خواست که از دست‌آوردهای ۲۰ سال گذشته در افغانستان به ویژه حقوق زنان و حقوق بشری، حمایت کند.

او تاکید کرد که گروه طالبان، بخشی از از واقعیت افغانستان است؛ اما از تمام مردم، تاریخ و ارزش‌های کشور نمایندگی نمی‌کند.

بانو فرید، با اشاره به اعلام خروج سربازان امریکایی و ناتو از افغانستان، گفت: «در حالی که مردم افغانستان به صلح امیدوار اند، تصمیم خروج از افغانستان تاسف‌بار است. خروج بی‌قید و شرط، امتیازی است که امریکا به طالبان داده؛ اما کسانی که در نتیجه‌ی این تصمیم متضرر می‌شوند، مردم افغانستان و زنان استند.»

پیش از این، جو بایدن، رییس‌جمهور امریکا، اعلام کرد که روند خروج سربازان امریکایی از افغانستان، در ماه می آغاز و تا یازدهم سپتمبر تکمیل خواهد شد. ناتو نیز گفته است که هم‌زمان با امریکا، از افغانستان خارج خواهد شد.

گروه طالبان اما ایالات متحده را به نقض توافق‌نامه‌ی قطر متهم کرده و گفته که مسئولیت عواقب آن به عهده‌ی امریکا است.

با این حال، رییس‌جمهور غنی، گفته است که با خروج نیروهای خارجی، دولت سقوط نخواهد کرد و نیروهای دفاعی و امنیتی، از کشورشان در برابر هرگونه تحرکات تروریستی دفاع خواهند کرد.

این سازمان بین‌المللی امروز (دوشنبه، ۳۰ حمل) با نشر خبرنامه‌یی پنج فرد و نهاد را از سرتاسر جهان به عنوان نامزدان نهایی جایزۀ سالانۀ این نهاد معرفی کرده است. دیدبان شفافیت افغانستان در جایگاه دوم نامزدان نهایی دریافت این جایزۀ بین‌المللی قرار گرفته است.

کارکردهای پنج فرد و نهاد برتری که برای دریافت این جایزه نامزد شده‌اند قرار است تا یک ماه دیگری بررسی شوند و یکی از این نامزدان جایزۀ سال ۲۰۲۱ میلادی را از سوی سازمان مبارزه با فساد گوتنبرگ دریافت خواهد کرد.

نهاد دیدبان شفافیت افغانستان که در سال ۲۰۰۵ میلادی بنیاد گذاشته شد، یکی از فعال‌ترین نهادهای مدنی در عرصۀ شفافیت و مبارزه با فساد در کشور به شمار می‌رود.

کوچی و مسائل مربوط به آن سال هاست که حل نشده باقی مانده است و هر از چند گاهی همچون اتش زیر خاکستر خود را نشان می  دهد. حمله کوچی ها به مناطق هزاره جات و رها کردن رمه گوسفند و حیوانات خود به مزارع مردم و در برخی موارد درگیری مسلحانه بین باشندگان بومی و کوچی ها از جمله نگرانی های سال های اخیر بوده است.

گفته می شود رئیس جمهور  غنی و کابینه اش قصد دارد  ده درصد زمین های اطراف سدهای آبی را به کوچی ها واگذار کند.

این اقدام غنی با واکنش های منفی به ویژه در فضای مجازی روبرو شده است.

صبور راحل از کاربران فیس بوک در این مورد می نویسد:« غنی و کابینه زیر فرمانش حکم کرده اند که ده در صد تمامی زمین‌هایی که توسط بندها زیر آب می‌ایندباید به کوچی‌ها داده شود؟ این حکم همین حالا در دست اجراست و هیچ تاخیری دران نیست. اما پرسش‌های بیشماری که درین مورد مطرح می‌شود چه پاسخی دارد؟

چرا باید دولت به کوچی زمین و امتیاز بدهد؟ این دولت به سایر گروه‌های اجتماعی چه می‌دهد؟ آیا سایر مردمی که صاحب زمین اند، زمین را از دولت گرفته‌اند که حق کوچی داده نشده و باید حالا داده شود؟‌

وقتی ده فیصد زمین‌های زیر آب آمده در هربندی که غنی کشیده است، مال کوچی باشد، ۹۰ در صد دیگر این زمین‌ها مال کیست؟ ۹۰ فصد دیگر چگونه تقسیم می‌شود؟ معیار چیست؟

درین کشور چقدر کوچی داریم؟ آیا دارایی و ملکیت کوچی‌ها ثبت هست؟ چرا و با کدام دلیل کوچی مستحق زمین باشد؟ معیار برای تقسیم زمین ملت برای کوچی چیست؟ کدم کوچی باید زمین بگیرد؟ هر کوچی چقدر زمین بگیرد؟ کوچی تا به کی باید زمین بگیرد؟ آیا این سلسله‌ امتیازات را پایانی هست؟‌

مگر هر خانواده کوچی در ده چای زمین نگرفته‌اند؟

ایا تنها پشتون غلجایی کوچی است یا ما کوچیانی از اقوام دیگر هم داریم؟ به سایر کوچیان چه داده می‌شود؟

آیا کوچی بی‌بضاعت و محتاج است که اینهمه از بودجه و دسترخوان ملت برایش امتیاز داده می‌شود؟ ما ملیونها خانواده بی‌بضاعت که گدایی رسیده‌اند، در کشور داریم. چرا به این بی‌نوایان زمین داده نمی‌شود؟

آقای راحل می افزاید:«مساله کوچی و امتیازاتی که به کوچی داده می‌شود هیچگاهی شفاف نبوده است. کوچی بهانه است. در اصل غارتگری قومی منابع کشور است و جابجایی پشتون در سراسر کشور است. »

آیا هیچ وجدان بیداری در کابینه و یا در شورای ملی وجود ندارد که این یغماگری غنی و قومش را مورد اعتراض قرار بدهد؟

برزگترین و قارون‌اشتهاترین غارتگران و غاصبین زمین غنی و قومش است. غنی برای غصب زمین‌های دولتی آمده است.

به این دزدی و غارتگری بی‌پایان از خزانه و ملکیت‌های دولت پایان بدهید!

تمامی تیم‌های حاضر در سوپرلیگ اروپا از اتحادیه باشگاه‌های اروپا خارج شدند.

رسانه‌های تلگراف و اسکای ایتالیا در خبری اعلام کردند، شش تیم منچستریونایتد، منچسترسیتی، لیورپول، چلسی، آرسنال و تاتنهام از انگلیس؛ 3 تیم یوونتوس، میلان و اینتر از ایتالیا و همچنین 3 تیم رئال مادرید، بارسلونا و اتلتیکو مادرید از اسپانیا سوپرلیگ اروپا را برگزار خواهند کرد.

اکنون تمامی این باشگاه ها برای برگزاری این رقابت ها، از اتحادیه باشگاه های اروپایی خارج شده اند و در حال حاضر برگزاری بازی های باقی مانده رقابت های لیگ قهرمانان اروپا و لیگ اروپا در ابهام است.

یوفا و فیفا برای این 12 باشگاه امروز خط و نشان زیادی کشیدند ولی در نهایت به صورت رسمی لحظاتی پیش از برگزاری لیگی به نام سوپر لیگ اروپا با حضور باشگاه های مطرح از جمله بارسلونا، رئال مادرید، اینتر، میلان، یوونتوس و منچستر یونایتد خبر داده شد.

با صدور یک بیانیه رسمی از سوی باشگاه رئال مادرید سوپرلیگ اروپا رسما از تابستان سال جاری فعالیت خود را آغاز می کند. 12 باشگاه به عنوان موسس سوپرلیگ جدید اروپایی معرفی شدند که در واقع مقابل لیگ قهرمانانی که زیر نظر یوفا برگزار می شود، قرار می گیرند.

فلورنتینو پرز رئیس باشگاه رئال مادرید، رئیس سوپرلیگ خواهد بود و مالک منچستریونایتد یعنی جو گلیزر هم نایب رئیس.

آقای غنی شب گذشته (یک‌شنبه، ۲۹ حمل) در گفت‌وگوی ویژه‌یی با شبکۀ خبری «سی. ان. ان» امریکا این موضوع را مطرح کرد.

آقای غنی افزود زنان افغانستان در بیست سال گذشته در بخش‌های مختلف به حقوق و آزادی‌های گسترده‎یی دست یافته‌اند.

به باور رییس‌جمهور، حضور زنان در آیندۀ افغانستان در بخش‌های مختلف سیاسی، اجتماعی و اقتصادی در کشور غیرقابل چشم‌پوشی است و طالبان باید به حقوق و آزادی‌های زنان تمکین کنند.

این در حالی است که فعالان حقوق زن در گیرودار گفت‌وگوهای صلح افغانستان از قربانی شدن حقوق زنان در این کشور نگران هستند.

نمایندگان سیاسی طالبان پیوسته تأکید دارند این گروه در چوکات شریعت اسلامی به حقوق زنان پایبند خواهند بود، اما در این مورد به گونۀ روشن صحبت نمی‌کنند.

نگرانی از تلف شدن حقوق زنان در حالی مطرح است که طالبان در زمان حاکمیت پنج ساله بر افغانستان در دهه هفتاد خورشیدی زنان و دختران را از آموزش و کار محروم کرده بودند.

احمد جاوید بشارت، سخنگوی فرماندهی پولیس ولایت بغلان گفت این حمله شب گذشته (دوشنبه، ۲۹ حمل) صورت گرفته است.

آقای بشارت می‌افزاید این حملۀ تهاجمی طالبان با واکنش تند نیروهای پولیس ملی روبه‌رو شده است. به گفتۀ او، در جریان درگیری میان نیروهای پولیس و طالبان در اطراف این فابریکه دست‌کم هشت جنگ‌جوی طالبان کشته شده و چهار تن دیگر آنان زخمی شده‌اند.

به گفتۀ او، دو افسر پولیس نیز در جریان این درگیری جان باخته‌اند.

گروه طالبان تاکنون در این باره چیزی نگفته است.

بغلان در شمال کشور از ولایت‌های نسبتاً ناامن به شمار می‌رود. برخی از ولسوالی‌های این ولایت گواه حضور پُررنگ جنگ‌جویان طالبان است.

بیش از دو دهه است که طالبان با مردم و دولت افغانستان به خاطر برپایی نظام اسلامی در جنگ به سر می‌برند. به رغم آن‌که مشروعیت دینی و شرعی جنگ این گروه و خشونت‌های جاری، از سوی تمام کشورهای جهان، به ‌ویژه کشورهای اسلامی و علمای جهان اسلام ناروا و ناجایز خوانده شده ‌است‌؛ اما شعله‌های آن همه‌روزه در بخش‌هایی از جغرافیای افغانستان انسان‌های بی‌گناه را به کام خود فرو می‌برد. هیچ روزی نیست که یک فقه و مفتی در یکی از کشورهای اسلامی، جنگ طالبان با مردم و دولت افغانستان را حرام و ناروا نداند و رسانه‌های کشورهای اسلامی در تکریم و نکوهش جنگ طالبان و کشتار انسان‌های مسلمان، فتوای روحانیون‌شان را پخش و نشر ‌نکنند. از زمانی‌ که طالبان در برابر دولت افغانستان به رهبری برهان‌الدین ربانی دست به بغاوت زدند و جنگ در برابر نظام اسلامی را که در آن زمان نیز هیچ‌گونه توجیه شرعی و اسلامی نداشت، آغاز کردند، تلاش‌ها پیوسته برای آغاز گفت‌وگو و جلوگیری از تشدید جنگ و پایان خون‌ریزی صورت می‌گرفت؛ اما به دلیل لجاجت گروه طالبان و مواضع نامنعطف این گروه در برابر ریاست دولت جمهوری اسلامی آن‌ زمان که به ‌وسیله یک روحانی دینی رهبری می‌شد، به‌ ثمر ننشست و با شکست مواجه شد. گروه طالبان از همان آغاز به گفت‌وگو و مذاکره تن نمی‌داد و به خاطر استقرار نظام سیاسی مورد نظرش، لشکرکشی و پیروزی از راه جنگ و قوت نظامی را تنها راه ‌حل می‌دانست. هیچ‌کس به‌ یاد ندارد که رهبران این گروه در برابر خواست‌های مردم افغانستان و جامعه‌ جهانی تساهل و مدارا و به خواست مردم تمکین کرده باشند. این گروه با سقوط هر ولایت کشور خون ریخت و انسان‌های زیادی را سلاخی کرد. حتا در هیچ دوره‌ای از تاریخ اسلام، روایت نشده ‌است که اسیر توسط مسلمانان شکنجه، تیرباران یا کشته شود و دارایی عامه و کشت‌زارهای مسلمان و غیرمسلمان تخریب و تاراج گردد؛ اما جنگ‌جویان این گروه تا توانسته‌، انسان‌ها را سلاخی کرده‌اند و حتا در مواردی به حیوانات و پرنده‌گان رحم نکردند. اسیران نیروهای دفاعی و امنیتی کشور را اکثراً در میدان جنگ تیرباران کرده‌اند و کم‌تر پیش‌‌ آمده است که اسیر را زنده نگه ‌دارند. شقاوت و بی‌رحمی طالبان و عطش‌شان در ریختاندن خون انسان‌ها در بیش از دو دهه جنگ و کشتار، فرو ننشسته و با گذشت هر روز باعث افزایش خشم جمعی شده است. کارنامه‌ سیاه طالبان از زمان ظهور این گروه تاکنون چیزی نیست، جز جنگ، کشتار، ویرانی و ترویج افراطیت دینی و مذهبی با قرائت قشری از دین و آموزه‌های اسلامی.

گروه طالبان پس از ‌آن‌که با ایالات متحده امریکا توافق‌نامه صلح امضا کرد، به هیچ پایگاه نیروهای خارجی حمله نکرد و هیچ سرباز امریکایی در این مدت توسط این گروه، کشته نشده ‌است. جنگ این گروه که جهاد علیه اشغال و نجات مردم افغانستان از سیطره اشغال‌گران عنوان می‌شد، پس از تفاهم‌نامه صلح این گروه با امریکا، علیه مردم افغانستان ادامه دارد. جنگ‌جویان این گروه هنوز هم با سازماندهی حملات انفجاری و ماین‌گذاری‌ها، افغان‌ها را سلاخی می‌کنند و ریختاندن خون آن‌ها را روا می‌دانند. گروه طالبان از زمانی‌ که با امریکا تفاهم‌نامه‌ صلح امضا کرد، افغان‌های بی‌گناه را زیر عنوان بقایایی اشغال هر روز می‌کشد. هرچند دولت افغانستان از طالبان خواست که در ماه رمضان آتش‌بس کنند؛ اما طالبان با رد آتش‌بس در ماه رمضان، کشتار انسان مسلمان افغان را در ماه رمضان، ثواب گفتند. سوال اصلی این است که چرا طالبان از صلح با دولت افغانستان هراس دارند و چرا دست از کشتار مردم مسلمان افغانستان برنمی‌دارند؟ چرا طالبان به گفت‌وگو و مذاکره مستقیم با دولت افغانستان حاضر نمی‌شوند و به بهانه‌های مختلف میز مذاکره را ترک می‌کنند؟ چنان‌چه طالبان در دوحه حاضر به ادامه‌ گفت‌وگو با هیأت مذاکره‌کننده جمهوری اسلام افغانستان نشدند و میز مذاکره را ترک کردند. بن‌بست مذاکرات دوحه باعث شد که ایالات متحده امریکا کنفرانس استانبول را با مدیریت سازمان ملل متحد پیشنهاد کند. زمانی‌ که تاریخ آغاز نشست استانبول تعیین شد، طالبان از شرکت در این نشست نیز خودداری کردند. نگارنده در این مقاله تلاش کرده ‌است تا به این دو پرسش‌ پاسخ ارایه کند. بنابراین، گروه طالبان با درنظرداشت دلایل ذیل از صلح با دولت و مردم افغانستان و گفت‌وگو هراس دارد:

۱- طالبان در صلح محو می‌شوند

یکی از دلایلی که طالبان از صلح با دولت افغانستان هراس دارند، این است که اگر تحت هر شرایطی این گروه با مردم و دولت افغانستان صلح کند و جنگ و خشونت‌ها را متوقف سازد، وجود و هستی‌‌اش را از دست می‌دهد و محو می‌شود. هستی طالبان با خشونت رابطه ناگسستنی دارد و این هستی در صلح قابل رویت نیست. طالبان به درستی‌ می‌دانند که جامعه امروز افغانستان، جامعه ۱۹۹۶ و سال‌‌های قبل از آن نیست و تغییرات ژرفی در افکار و باورهای مردم و طرز زنده‌گی ‌آن‌ها به استثنای جنگ‌جویان این گروه، به‌ وجود آمده است. رسانه‌های آزاد و همه‌گانی، اینترنت، شبکه‌های اجتماعی و فناوری با فرایند جهانی شدن و تبادله اطلاعات، روی زنده‌گی مردم این کشور، به ‌ویژه زنان، تاثیر عمیق برجا گذاشته است. در شرایطی که مردم افغانستان قرار دارند، طالبان نمی‌توانند بدون خشونت، وجود و هستی‌شان را اثبات کنند. این گروه حضورش را در ادامه خشونت می‌بیند و فکر می‌کند که باید خشونت کند تا دیده شود و قابل رویت باشد و به جز خشونت و کشتار که با قرائت سطحی و تندروانه از دین صورت می‌گیرد، متاع دیگری برای عرضه به مردم افغانستان ندارد. طالبان با خشونت و جنگ، امتیاز سیاسی – مادی به ‌دست آورده‌اند و هرگز نمی‌خواهند در صلح این امتیاز را از دست بدهند. رهبران گروه طالبان اگر همین امروز جنگ را متوقف کنند و به جنگ‌جویان‌شان اجازه دهند که به مراکز شهرها بیایند و با مردم مراوده داشته باشند، دیگر هیچ جنگ‌جوی این گروه به میدان جنگ برنخواهد گشت. زیرا که جنگ طالبان، جنگ ایدیولوژی نیست و جامعه امروز، جامعه دیروز نیست؛ بلکه جامعه‌ای ‌است که همگام با جهان تغییر کرده‌ است. کثرت اقوام، مذاهب و گروه‌های سیاسی به عنوان بخشی از واقعیت جامعه و نیاز کشوری در حال توسعه، پذیرفته شده ‌است. در جامعه‌ امروز افغانستان، رسانه‌های دیداری، شنیداری و نوشتاری فعالیت دارند، نهادهای اجتماعی و فرهنگی در حوزه‌های مختلف، به ‌ویژه حقوق و آزادی‌های زنان فعال هستند و بالاخره درک مردم از محیط اجتماعی و پیرامون‌شان، دچار دگرگونی ژرف شده ‌است که در چنین شرایطی طالبان اگر خشونت را متوقف کنند و دست از جنگ بردارند، محو می‌شوند.

۲- از دست دادن عواید نامشروع

از اواسط سال ۲۰۰۳ میلادی، کشت کوکنار و تولید تریاک در افغانستان سیر صعودی در پیش گرفت. از سال ۲۰۰۹ میلادی کشت کوکنار و تولید تریاک در مناطق تحت حاکمیت و نفوذ طالبان افزایش یافت و در سال ۲۰۱۷ میلادی به بیش از ۱۴۴ هزار هکتار زمین در مناطق تحت نفوذ طالبان کوکنار کشت شد و هشت تا ده هزار متریک تُن تریاک از آن به دست آمد. این در‌آمد ثابت مالی سبب تشدید جنگ از سوی طالبان و تعهد آنان به دوام جنگ در برابر دولت افغانستان شده است. تقریباً در اکثر بخش‌هایی از جغرافیای افغانستان که این گروه تسلط دارد، مواد مخدر زرع، تولید و قاچاق می‌شود. افغانستان در حال حاضر بزرگ‌ترین تولیدکننده مواد مخدر در جهان است. تقریباً تمام مواد مخدر تولید شده در این کشور، در مناطق تحت تسلط طالبان زرع می‌شود. سالانه طالبان از این طریق میلیون‌ها دالر عاید نامشروع دارند. حتا پس از تفاهم‌نامه صلح طالبان با ایالات متحد که بیش از پنج هزار زندانی این گروه از زندان‌های دولت افغانستان آزاد شدند، در فهرست ارایه شده طالبان به جانب امریکا، بزرگ‌ترین قاچاقبران مواد مخدر شامل بودند که به اتهام قاچاق مواد مخدر بازداشت و محکوم به مجازات شده بودند. چنان‌که امرالله صالح، معاون نخست ریاست جمهوری در صحبت‌هایش در حمایت از جمهوریت که در پروان برگزار شده‌ بود، این مسأله را نیز یادآوری کرد. بنابراین، طالبان به این دلیل از صلح هراس دارند که در نتیجه‌ آن میلیون‌ها دالر عواید نامشروع و ناشی از جنگ را از دست می‌دهند. جنگ طالبان، جنگ برای تصاحب کل قدرت و سرمایه و رونق تجارت‌شان است، نه جنگ ایدیولوژی و تحقق نظام اسلامی و احیای خلافت اسلامی. اصلاً این گروه برنامه‌‌ای برای نظام اسلامی که ادعا می‌کند، ندارد.

۳- ترس از‌ ادغام با جامعه

طالبان از ادغام با جامعه‌ افغانستان که در شهرها و روستاهای آن خون ریختانده‌ و انسان‌های زیادی را کشته‌اند، هراس دارند. گذشته سیاه طالبان و هراس آنان از‌ آینده عاری از جنگ، یکی از عمده‌ترین دلایلی ‌است که باعث شده ‌است، این گروه از توقف خشونت‌ها و جنگ در هراس باشد. طالبان هرچند بیان نمی‌کنند؛ ولی در خفا از آنچه در حق مردم افغانستان، آن‌هم به دستور استخبارات بیرونی روا داشته‌ و جنایاتی که در این کشور مرتکب شده‌اند، شرمسار هستند. حتا اگر دولت افغانستان در نتیجه‌ هر نوع فشار خارجی این گروه را عفو کند؛ ولی زنان این کشور و فرزندان قربانیان نیروهای دفاعی و امنیتی به ساده‌گی رهبران و جنگ‌جویان آن‌ها را نخواهند بخشید. در فضای عاری از جنگ و خشونت، این گروه به چشم‌های بیوه‌زنان و کودکان یتیم و مادران سوگوار و پدران درد دیده، نگاه نمی‌تواند. از این جهت، هراس این گروه از مواجه شدن با مردم افغانستان در فضای عاری از جنگ و خشونت پس از تفاهم‌ صلح با ایالات متحده ‌امریکا، مضاعف شده‌ است.

هشت صبح

جو بایدن، ریس‌جمهور ایالات متحده‌ی امریکا، تصمیم خود مبنی بر خروج نیروهای امریکایی از افغانستان تا ۱۱ سپتامیر سال روان را اعلام کرد.
زمان گزینش خروج نیروهای امریکا، برابر است به بیستمین سال‌گرد حملات ۱۱ سپتامبر که منجر به فروپاشی ساختمان‌های دوقلوی تجارتی ایالت متحده آمریکا شده و این کشور را در گیر جنگ ۲۰ساله در افغانستان کرد.
با توجه به مشخص کردن تاریخ خروج نیروهای ایالات متحده‌ی امریکا از افغانستان، لیدنسی گراهام، سناتور جمهوری‌خواه مریکا، بر این باور است که چنین خروجی، می‌تواند جو بایدن را مرتک اشتباه بزرگی کند و طرح‌ریزی حمله‌ی دوباره‌ از سوی گروه‌های تروریستی به امریکا را شکل خواهد داد.
اعلام خروج نیروهای امریکایی در ۱۱ سپتامبر واکنش‌هایی را به بار آورده که این واکنش، می‌تواند آغاز دوباره جنگ را در افغانستان تسریع کند؛ زیرا تاریخ خروج، باعث نقص توافق‌نامه میان امریکا و طالبان شده است؛ نقضی که می‌تواند طالبان را به شدیددادن جنگ نسبت به گذشته، متمایل کند. گروه طالبان در واکنش به تعین زمان خروج امریکایی‌ها، گفته است که به اساس شورای رهبری، تصمیم بر این است که در نشست استانبول شرکت نکنند، تصمیمی که رابطه میان امریکا و طالبان را تیره‌تر و وضعیت موجود را مبهم‌تر می‌کند.
به نوشته صبح کابل، این تصمیم طالبان، امریکایی‌ها را وادار خواهد کرد که در نشست استانبول، برای اقناع‌کردن کشورهای دخیل به خصوص پاکستان تلاش کنند؛ تا طالبان در نشست حاضر شوند و بتوانند تاریخ خروج را مشروعیت بدهند و پس از آن، وارد مرحله‌ی حل مشکل میان دوطرف؛ یعنی حکومت افغانستان و طالبان شوند.
امریکایی‌ها زمان خروج شان را اعلام کردند تا روند صلح سرعت بگیرد و طرحی را برای پیش‌شرط خروج بر طالبان اعمال کنند و از سویی هم، تصمیم خروج در ۱۱ سپتمبر برای آن گرفته شده تا در داخل افغانستان انسجام برای صلح ایجاد شود. در این مدت، امریکایی‌ها از طریق ابزار‌های دیپلماتیک، فشارهای سیاسی و اقتصادی وارد مرحله‌ی منسجم‌سازی حکومت و اپوزیسیسون در روند صلح افغانستان شدند؛ تا هر دو طرف به نتیجه برسند و امریکایی‌ها در سطح منطقه و فرامنطقه‌ به خروج شان مشروعیت بدهند. با توجه به چنین رویکردها، تصمیم خروج نیروهای ایالت متحده‌ی امریکا در ۱۱ سپتمبر، می‌تواند فرصت‌ها و چالش‌هایی را در پی داشته باشد.
اولین چالش مربوط به تحریک طالبان است؛ اگر طالبان این تاریخ را نپذیرند و دید متضاد داشته باشند، پیامد آن جنگ شدیدی برای دولت افغانستان و در خطر افتیدن منافع امریکا خواهد بود. این می‌تواند نوعی مانور از طرف طالبان باشد تا امتیاز‌گیری‌های بهتری را برای آینده‌ی شان رقم بزنند، به خواست مهم شان که رهایی زندانیان و پیوستن دوباره‌ی شان به جنگ است، برسند؛ دومین چالش می‌تواند، به شدت‌گرفتن جنگ گروه‌های مخالف طالبان بینجامد؛ زیرا گروه‌های مخالف، برای شدیدکردن جنگ خود بر علیه طالبان و حکومت افغانستان که حامیانش، مخالف حضور امریکایی استند شکل دهند؛ سومین چالش می‌تواند رقابت منطقه‌ای در افغانستان باشد. این رقابت، می‌تواند کشورها را به بازنگری متوجه کرده و از ادغام در روند صلح افغانستان منصرف کند؛ زیرا کشورهای منطقه به دنبال اهداف استراتژیک خود استند و تعیین زمان خروج نیروهای امریکایی می‌تواند، وضعیت را چالش‌برانگیزتر کند؛ چهارمین چالش بر مبنای اعلام تاریخ خروج، می‌تواند نبود پیش‌شرط برای خروج باشد. این رویکرد می‌تواند گروه‌های بیشتر تروریستی را در بطن خود پرورش داده و جنگ را بیشتر استخباراتی کرده و کشورهای دخیل را بیشتر دچار چالش و ابهام کند.
با این حال، خروج نیروهای ایالت متحده در ۱۱ سپتمبر، می‌تواند فرصت‌هایی را در بر داشته باشد؛ نخستین فرصت، می‌تواند برا ی حکومت افغانستان باشد؛ حکومت افغانستان درفرصت موجود در تلاش بازسازی روابط خود با پاکستان باشد؛ زیرا این کشور نقش کلیدی‌ای در اوضاع جاری افغانستان دارد. بنا بر این، بازسازی روابط دیپلماتیک، می‌تواند هر دو کشور را برای این که صلح در افغانستان به معنای ثبات در پاکستان است، قانع کنند ؛دومین فرصت می‌تواند فرصتی برای طالبان باشد. طالبان می‌توانند از این فرصت برای اعتباربخشی خود نزد کشورهای منطقه در موضوع افغانستان بکوشد و در سوی دیگر، برای امریکا و جامعه‌ی جهانی این را تفهیم کند که این گروه، آماده‌ی رسیدن به صلح از راه دیپلماتیک آن است؛ آخرین فرصت می‌تواند برای کشورهای دخیل در امور افغانستان باشد. کشورهای دخیل در امور افغانستان، می‌توانند با استراتژی پایدار و منافع‌محور برای شان، از طریق افغانستان روابط تجارتی اقتصادی خوبی با کشورهای منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای شکل بدهند.
در نهایت، پیش از خروج ایالت متحده‌ی امریکا، باید ضمانت‌های بین‌المللی برای تامین صلح افغانستان روی دست گرفته شود. نوع حکومت باید بر مبنای مدل ملی‌محور بازسازی شود؛ تا افغانستان بار دیگر در صف کشورهای تهدید‌زا برای جهانیان به ویژه امریکا قرار نگیرد.

در اعلامیه‌ای که روز دوشنبه (۳۰ حمل)، از سوی کمیسیون مستقل حقوق بشر نشر شد، آمده است از (۲۱ تا ۲۶ حمل) سال روان، در نتیجه‌ی انفجار ماین مقناطیسی، ماین کنارجاده‌ای و حمله‌ی مسلحانه در افغانستان، ۳۹ غیرنظامی به شمول ۴ زن و ۸ کودک کشته شده‌اند و ۴۰ غیرنظامی دیگر به شمول ۴ زن و ۱۷ کودک زخم برداشته‌اند.

بر اساس اعلامیه، این رویدادها، در ولایت‌های فراه، پروان، ننگرهار و کندهار رخ داده است.

کمیسیون مستقل حقوق بشر، گفته است عاملان این رویدادها نیز جنگ‌جویان طالب و تفنگ‌داران ناشناس بوده‌اند.

این کمیسیون، خواستار برقراری آتش‌بس و رسیدگی به امور مورد نزاع از طریق گفت‌وگو به هدف دست‌یابی به صلح عادلانه و پایدار شده است.

در اعلامیه آمده است که جنگ به کشتار و ویرانی می‌انجامد و برنده‌ای ندارد.

این در حالی است که چند روز پیش، نمایندگی سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما)، گزارش داده بود، در سه ماه اول سال ۲۰۲۱ میلادی، ۵۷۳ غیرنظامی در افغانستان کشته شده‌اند و ۱۲۱۰ نفر دیگر زخم برداشته‌اند که افزایش ۲۹ درصدی تلفات غیرنظامیان را نشان می‌دهد.

یوناما نیز از طرف‌های درگیر خواسته بود تا هرچه زودتر آتش‌بس کنند و از طریق گفت‌وگوهای صلح، به توافق سیاسی دست یابند.

جک سالیوان، مشاور امنیت ملی امریکا، گفته است پس از خروج سربازان امریکایی از افغانستان، هیچ کسی نمی‌تواند آینده‌ی این کشور را تضمین کند.

آقای سالیوان، روز یک‌شنبه (۲۹ حمل)، در گفت‌وگو با فاکس‌نیوز، گفته است او و هیچ کس دیگری نمی‌تواند تضمین کند که در داخل افغانستان چه اتفاقاتی خواهد افتاد.

او در پاسخ به این پرسش که اگر افغانستان به سرنوشت عراق دچار شود، ایالات متحده دوباره به این کشور سرباز می‌فرستد یا خیر؟ گفت: «جو بایدن، رییس‌جمهور امریکا، هیچ قصدی برای فرستادن دوباره‌ی سربازان امریکایی به افغانستان ندارد. ما نمی‌توانیم آینده‌ی این کشور را تضمین کنیم؛ اما امریکا بر تهدیدات تروریستی‌ای که از افغانستان منشا می‌گیرد، متمرکز باقی می‌ماند.»

به گفته‌ی آقای سالیون، آن چه که در توان ایالات متحده بود، انجام داد، به ویژه جمع‌آوری کمک‌ها به دولت و مردم و آموزش و تجهیز سربازان افغانستان.

او خاطرنشان کرد زمان آن فرا رسیده تا سربازان امریکایی به خانه‌های شان برگردند و مردم افغانستان از کشورشان دفاع کنند.

چند روز پیش، جو بایدن، رییس‌جمهور امریکا، اعلام کرد که روند خروج سربازان امریکایی در ماه می آغاز و تا یازدهم سپتمبر تکمیل خواهد شد. به دنبال آن، ناتو اعلام کرد که سربازانش را هم‌زمان با سربازان امریکایی از افغانستان خارج می‌کند.

رییس‌جمهور غنی نیز، در واکنش به این موضوع، گفت که نیروهای دفاعی و امنیتی افغانستان، توانایی دفاع از کشورشان را دارند و در دو سال اخیر، بیش از ۹۰ درصد عملیات نظامی را به تنهایی داده‌اند.

گروه طالبان، ایالات متحده را به نقض توافق‌نامه‌ی قطر متهم کرد و گفت که عواقب آن به دوش امریکا خواهد بود.

با این حال، منابع استخباراتی امریکا، هشدار داده‌ اند که طرح خروج سربازان امریکایی از افغانستان، ممکن است زمینه را برای احیای دوباره‌ی گروه‌های تروریستی به ویژه القاعده و داعش فراهم کند

در گزارشی که روز یک‌شنبه (۲۹ حمل/ ۱۸ اپریل)، به نقل از سه مقام آگاه از این مذاکرات به نشر رسیده، آمده است در این مذاکرات در باره‌ی حملات گروهی شبه‌نظامی حوثی به عربستان بحث شده و این مذاکرات «مثبت» ارزیابی شده است.

روزنامه‌ی بریتانیایی فایننشال تایمز، نوشته است این مذاکرات پنج‌سال پس از قطع روابط دیپلماتیک بین دو کشور صورت گرفته و نخستین دور این آن (۲۰ حمل/ ۹ اپریل)، در بغداد برگزار شده و دور بعدی این آن نیز هفته‌ی آینده برگزار خواهد شد.

یکی از منابع، به این روزنامه گفته است که سرپرستی هیئت عربستان سعودی را در این مذاکرات، خالد بن علی الحمیدان، رییس‌ سازمان اطلاعات این کشور به عهده داشته است.

این منبع هم‌چنان گفته است: «این مذاکرات شتاب گرفته؛ زیرا روند مذاکرات ایالات متحده برای بازگشت به برجام سریع‌تر شده و از سویی دیگر، حملات حوثی‌ها در یمن نیز افزایش یافته است.»

بر اساس این گزارش، این مذاکرات از سوی مصطفی الکاظمی، نخست‌وزیر عراق که ماه گذشته با شاهزاده محمد بن سلمان در عربستان دیدار داشته، زمینه‌سازی شده است.

یک مقام ارشد عربستان سعودی در گفت‌وگو با فایننشال تایمز، انجام این مذاکرات را تکذیب کرده است. دولت عراق و ایران هم در این باره تا هنوز چیزی نگفته اند؛ اما یک مقام ارشد عراقی و یک مقام دیپلمات خارجی انجام این مذاکرات را تایید کرده‌اند.

به گفته‌ی این مقام عراقی، بغداد کانال‌های ارتباطی میان ایران – مصر و ایران – اردن را نیز تسهیل کرده و نخست‌وزیر عراق، بسیار مایل است شخصا میان قدرت‌های متضاد در منطقه نقش داشته باشد.

روابط میان عربستان و ایران، پس از آن تیره شد که شیخ نمر النمر، روحانی برجسته‌ی شیعه در عربستان سعودی اعدام شد و در  واکنش به اعدام او، شماری از معترضان به مکان‌های دیپلماتیک عربستان در تهران و مشهد حمله کردند و آن‌ها را به آتش‌ کشیدند. هم‌چنان در سال‌های اخیر، به دنبال درگیری‌ها در سوریه و یمن و شدت یافتن رقابت‌ها در منطقه، این روابط تیره‌تر شده است.

این گزارش در حالی به نشر می‌رسد که دور دوم نشست مشترک احیای برجام در وین، پایتخت اتریش آغاز شده و عباس عراقچی، معاون سیاسی وزارت خارجه‌ی ایران و مذاکره‌کننده‌ی ارشد هسته‌ای این کشور در وین گفته که تفاهم نهایی در این نشست‌ در حال شکل گرفتن است.

از سویی دیگر، در ماه‌های اخیر، حملات پهبادی حوثی‌های یمن به تاسیسات انرژی و مراکز نظامی عربستان سعودی افزایش یافته و در آخرین مورد، حوثی‌ها با ۱۸ پهباد این مراکز را در عربستان سعودی هدف قرار دادند.

آنگریت کرامپ کارنباوئر، وزیر دفاع آلمان، از حکومت این کشور خواسته است به افغان‌هایی که به سربازان آلمانی در افغانستان کمک کرده‌اند، پناهندگی دهد.

وزیر دفاع آلمان، در گفت‌وگو با خبرگزاری دی‌پی‌ای آلمان، گفته است: «در حالی که آلمان آماده است نیروهای خود را از افغانستان بیرون بکشد، برلین یک وظیفه‌ی عمیق برای محافظت از کسانی که اکنون در خطر هستند، دارد.»

خانم کارنباوئر، افزوده است: «ما در این‌جا در مورد افرادی صحبت می‌کنیم که سال‌‌ها در کنار ما کار کرده‌اند؛ حتا با قبول خطر، در کنار ما جنگیده‌‌اند و سهم شخصی خود را داشته‌‌اند.»

وزیر دفاع آلمان، گفته است که کمک به کارمندان محلی، تعهد تمام نیروهای بین‌المللی در افغانستان برای اطمینان از ایمنی آن‌ها است.

در حال حاضر ۳۰۰ کارمند افغان در کنار نظامیان آلمانی در افغانستان کار می‌کنند.

وزیر دفاع آلمان، در حالی این اظهارات را مطرح کرده که اخیرا امریکا و ناتو اعلام کرده‌اند که نیروهای خود را تا ۱۱ سپتمبر از افغانستان بیرون خارج می‌کنند.

سیف‌الله بیدار، ولسوال جبل‌السراج پروان به رسانه ها گفت این راکت‌ها از سوی گروه طالبان از ساحه گرز پایین بر ساختمان این ولسوالی شلیک شده است.

حمله راکتی به ساختمان ولسوالی جبل‌السراج ساعت ۸:۱۰ شام روز یک‌شنبه، بیست‌ونهم آغاز شد.

به گفته ولسوال جبل‌السراج، در نتیجه این راکت‌پراکنی‌، یک نیروی امنیتی زخمی شده است.

در نتیجه اصابت راکت‌ها، شیشه‌های ساختمان ولسوالی جبل‌السراج شکسته است.

در همین حال، باشنده‌گان محل می‌گویند که در پی اصابت بیش از پنج فیر راکت بر ساختمان فرماندهی پولیس و مقر ولسوالی جبل‌السراج، نیروهای امنیتی نیز دست به ماشه برده‌اند و برای مدتی تیراندازی ادامه داشته است.

 اسماعیل خان روز یکشنبه(۲۹حمل) در مراسم تجلیل از بیست‌ونهم حمل، سالروز تصرف هرات توسط مجاهدین گفت در هر ولسوالی هرات‌ صدها مجاهد مسلح وجود دارند و آنان می‌توانند از مناطق خود دفاع کنند.
این فرمانده پیشین جهادی گفت: «به مردم هرات اعلام می‌کنیم هرکس به آبروی این سرزمین دست ‌درازی کند، با او برخورد می‌کنیم و هرگز نمی‌گذاریم کسی به عزت و آبروی‌مان تعرض کند و ما از مردم هرات دفاع می‌کنیم».
او در ادامه سخنانش خطاب به مردم هرات تصریح کرد: «امیدواریم صلح واقعی برقرار شود، اما اگر نشد، مردم تشویش نکنند، ما نمی‌گذاریم وضعیت بدتر شود؛ از آبرو و عزت مردم خود دفاع می‌کنیم و نمی‌گذاریم آنان پای‌مال شوند».
محمداسماعیل ‌خان خطاب به طالبان گفت که اگر به قدرت رسیدن از طریق زور ممکن می‌بود، شوروی در افغانستان در قدرت باقی می‌ماند و امریکا و نیروهای خارجی هم نتوانستند از راه جنگ به پیروزی برسند.
اسماعیل‌خان از جامعه جهانی برای حضور در جنگ‌ افغانستان سپاس‌گزاری کرد ‌و افزود که امیدوار است تا آخرین سرباز امریکایی بیرون شود، اما مانند شوروی امریکا با افغانستان دشمنی نکند و کمک‌هایش را برای حکومت‌داری خوب ادامه دهد.
او پافشاری کرد که نیروهای امنیتی باید در جریان مذاکرات صلح و پس از آن حفظ شوند و مردم نباید اجازه دهند ارتش متلاشی شود.

ارگ ریاست جمهور عصر روز یکشنبه(۲۹حمل) خبرداد رییس جمهور غنی، جویای احوال صحتمندی حامد کرزی رییس جمهور پیشین گردید.
در خبرنامه ارگ آمده: محمد اشرف غنی رئیس جمهوری اسلامی افغانستان عصر روز گذشته طی یک تماس تلفنی با جلالتمآب حامد کرزی رئیس جمهور پیشین کشور، جویای احوال وی شد.
در این مکالمه تلفنی، رییس جمهور غنی برای رییس جمهور پیشین کشور از درگاه ایزد متعال، صحت و سلامتی آرزو نمود.
این خبر نشان می‌دهد حامد کرزی رییس جمهور پیشین کشور بیمار است، اما خبری از جزئیات بیماری او رسانه‌ای نشده است.
با این حال، معلوم نیست بیماری حامد کرزی چیست، کرزی به کرونا مبتلا شده یا بیماری‌اش از نوع حاد است؟ منابع نزدیک به آقای کرزی نیز تاکنون در این مورد چیزی به رسانه‌ها نگفته‌اند.

اوایل سال ۲۰۱۰ میخائیل گورباچف، هشتمین و آخرین رهبر اتحاد جماهیر شوروی به رییس‌جمهور باراک اوباما در مورد جنگ افغانستان مشوره داد. پس از آن‌که شوروی‌ها در سال ۱۹۷۹ به افغانستان حمله کردند و پس از مدتی خودشان را گرفتار جنگی غیرقابل‌پیروزی در برابر شورش مجاهدین اسلام‌گرای موردحمایت ایالات متحده و دیگران یافتند، گورباچف بر اعضای جنگ‌طلب پولیتبوروی کمیته مرکزی حزب کمونیست اتحاد جماهیر شوروی مسلط شد و دستور عقب‌نشینی نظامی از افغانستان را صادر کرد. خروج شوروی‌ها در سال ۱۹۸۹ به پایان رسید. گورباچف به اوباما هشدار داد که امریکا خودش را در افغانستان در معرض خطر «ناکامی استراتژیک کلان» مشابه شوروی قرار داده است؛ او «راه‌حل سیاسی و خروج نیروها» را توصیه کرد. گورباچف توصیه کرد که این رویکرد «دو جانبه» ــ خروج مدیریت‌شده نیروها و گفت‌وگو با طالبان و سایر جناح‌های افغانِ درگیر جنگ ــ باید به دنبال «مصالحه ملی» در این کشور باشد.

بعدا در همان سال اوباما اجازه‌ی گفت‌وگوهای پنهانی صلح با طالبان را صادر کرد و از آن‌زمان به بعد ایالات متحده اساسا توصیه گورباچف را دنبال کرده است؛ البته به آرامی و از طریق سیاست‌های گاه متناقض و با هزینه‌ی بسیار هنگفت مالی و جانی (بیش از ۲۲۰۰ سرباز امریکایی در این جنگ کشته شده‌اند). حضور امریکایی‌ها در افغانستان در ماه آگست سال ۲۰۱۰ با حدود صدهزار سرباز به اوج خود رسید و تا پایان دوره ریاست‌جمهوری اوباما به کم‌تر از ۱۰ هزار سرباز کاهش یافت. مذاکرات حکومت اوباما با طالبان ناکام ماند اما وقتی دونالد ترمپ رییس‌جمهور ایالات متحده شد مذاکرات را احیا کرد. اوایل سال ۲۰۲۰، زلمی خلیل‌زاد، فرستاده‌ی ترمپ، توافق‌نامه‌ای را با طالبان امضا کرد که شامل تعهد برای خروج همه نیروهای امریکایی تا اول ماه می سال ۲۰۲۱ بود. ترمپ همچنین دستور داد که تا پایان ریاست‌جمهوری وی تعداد نیروهای امریکایی مستقر در افغانستان به ۲۵۰۰ تن کاهش یابد (حدود ۷ هزار سرباز ناتو نیز باقی ماندند).

آنچه رییس‌جمهور بایدن از پیشینیان خود در کاخ سفید به ارث برد، این است: یک دهه مذاکره ناموفق؛ یک توافق‌ناقض ناقض از جانب ترمپ که بیشتر از پیش به نفع طالبان واقع شد؛ استقرار نیروهای امریکایی در افغانستان که تعدادشان برای تغییر در بن‌بست جنگ بسیار اندک است؛ و یک مهلت نزدیک‌شونده برای خروج کامل از کشور، یا در غیر آن‌صورت، مواجهه با حملات تازه طالبان. بایدن گزینه‌های خوبی نداشت و فقط فهرستی از گزینه‌های پرخطر پیش رو داشت. او روز چهارشنبه در کاخ سفید پس از پایان بازنگری سیاست‌ امریکا در قبال افغانستان، رایزنی با متحدان ناتوی واشنگتن و آخرین تلاش برای تسریع گفت‌وگوهایِ به‌بن‌بست‌خورده صلح بین حکومتِ موردحمایتِ ناتو در کابل به رهبری اشرف‌ غنی و گروه طالبان، تصمیم خود را اعلام کرد: این‌که ایالات متحده به طولانی‌ترین جنگ تاریخ امریکا پایان می‌دهد و همه‌ی نیروهای امریکایی و ناتو تا تاریخ ۱۱ سپتامبر سال جاری از افغانستان خارج می‌شوند.

بایدن گفت: «ما به خاطر حملات وحشتناکی که بیست سال پیش اتفاق افتاد به افغانستان رفتیم. این نمی‌تواند دلیل ماندن ما در سال ۲۰۲۱ در آن کشور باشد.» بایدن با اشاره به این‌که او چهارمین رییس‌جمهوری ایالات متحده است که بر مشارکت امریکا در این جنگ نظارت می‌کند، افزود: «من این مسئولیت را به عهده نفر پنجم نخواهم گذاشت.»

اکنون نباید جای تعجب داشته باشد که ایالات متحده شکست خود را در طولانی‌ترین جنگ خود آشکارا پذیرفته است. دست‌کم از یک دهه بدین‌سو واضح بوده که این جنگ از راه نظامی غیرقابل پیروزی است. بن‌بست جنگی بین سربازان بیرونی و شورشیان محلی ــ مانند وضعیتی که امریکا از حدود سال ۲۰۰۶ تاکنون به خاطر طالبان با آن دست‌وپنجه نرم می‌کند و وضعیتی که شوروی‌ها را سی سال پیش مجبور به عقب‌نشینی کرد ــ زمانی که شورشیان لانه امن خارجی داشته باشند و در آن بتوانند سربازگیری کنند، آموزش ببینند، مجروحان خود را معالجه کنند و دوباره به میدان جنگ برگردند، مانند لانه‌های امن طالبان در پاکستان، اغلب نشان‌گر باخت هستند. ارتش پاکستان و «آی‌اس‌آی» توانسته‌اند عین استراتژی‌ای را که در دهه ۱۹۸۰ آی‌اس‌آی و سازمان «سیا» علیه نیروهای شوروی در افغانستان اجرا کردند، پس از سال ۲۰۰۱ علیه نیروهای ناتو در افغانستان موفقانه اجرا کنند و عین نتیجه را بگیرند.

شگفت‌آورتر از آن، موفقیت گروه طالبان و دست بالاتر این گروه در مذاکرات با ایالات متحده با توجه به چشم‌انداز تاریک‌اندیشانه طالبان و تجربه نوپای این گروه از دیپلماسی بین‌المللی، بوده است. طالبان از نخستین گفت‌وگوهای خود با فرستادگان اوباما تا مذاکرات شدید این گروه با خلیل‌زاد، پیوسته دو خواسته را دنبال کرده‌اند: خروج نیروهای خارجی از افغانستان و آزادی زندانیان طالبان. این گروه اکنون به این اهداف دست یافته است (حکومت افغانستان پنج هزار زندانی طالبان را از زندان‌های خود در سال گذشته آزاد کرد) درحالی‌که امتیازات اندکی به جانب مقابل خود واگذار کرده است.

ترمپ بدون درنظرگرفتن این‌که آیا طالبان در خصوص کاهش حملات‌شان علیه نیروهای افغان یا حمایت از مذاکرات، امتیازاتی داده‌اند یا خیر، با تهدید مداوم به خارج‌کردن تمام نیروهای امریکایی از افغانستان، به طالبان کمک کرد. و از آن‌جا که تهدیدهای ایالات متحده مبنی بر تنبیه شورشیان در میدان نبرد روز به روز توخالی از آب درآمد، بزرگ‌ترین مشوق طالبان برای سازش، کسب اعتبار به عنوان یک طرفِ مسئول بر روی صحنه جهانی بود؛ اما از نظر رهبران طالبان، این گروه یا آن امتیاز را تا آن‌زمان به دست آورده بود یا دیگر نیازی به آن نداشت.

پنتاگون و بسیاری از جمهوری‌خواهان کنگره استدلال می‌کنند که بایدن باید خروج کامل سربازان امریکایی را تا زمان به دست آمدن توافق سیاسی بین طالبان و حکومت افغانستان، یا موافقت طالبان با آتش بس یا دست‌کم کاهش عمده در خشونت‌های این گروه علیه نیروهای افغان و غیرنظامیان، به آینده موکول کند. اما استدلال در برابر این نتیجه‌گیری بایدن که به قول خودش «ادامه چرخه گسترش حضور نظامی ما در افغانستان به امید ایجاد شرایط ایده‌آل برای خروج و توقع نتیجه متفاوت» دیوانگی است، دشوار است. پس از دو دهه خوش‌بینی رسمی و عدم صداقت آشکار در مورد تحولات و پیشرفت جنگ، پذیرفتن شکست نظامی توسط رییس‌جمهور به عنوان شکست، خود ارزشمند است.

اما چرخه‌ای را که کاخ سفیدِ بایدن برای گرفتن بهترین نتیجه از یک تصمیم خوارکننده به چرخش درآورده است، دل‌سردکننده است. رییس‌جمهور به دلایل وضاح پایان جنگ را با سالگرد ۲۰ سالگی یازدهم سپتامبر تنظیم کرده است، اما به نظر همچون بازاریابی سیاسی در لحظه‌ای به نظر می‌رسد که باید لحظه تأمل درباره هزینه فاجعه‌بار غرور مفرط باشد (این ۲۰ سال جنگ نه‌تنها جان بیش از ۲۲۰۰ سرباز امریکایی را گرفته است، بلکه هزاران افغان نیز در آن کشته شده‌اند). کسانی که بالاترین هزینه را به خاطر بلندپروازی‌های ناکام ایالات متحده در کشورشان پرداخته‌اند، مسلما افغان‌ها هستند و اکنون با خطر بازگشت دوره تاریک طالبان، یا یک جنگ داخلی خون‌بار دیگر در کشورشان روبرو هستند؛ جنگ داخلی آن‌هم بعد از بیش از چهل سال درگیری مستمر که با تهاجمات و اقدامات پنهانی ملت‌های بیرونی آغاز و طولانی شد.

حکومت بایدن اصرار دارد که به رهبری تلاش‌های بین‌المللی برای ارائه کمک دیپلماتیک، بشردوستانه و سیاسی به حکومتِ مبتنی بر قانون اساسی در کابل و به نسلی از افغان‌های شهری و به ویژه زنان که تحت چتر حمایتی و امنیتی ناتو رشد کردند، ادامه خواهد داد. با این‌حال این عادت مکرر دولت‌های امریکا بوده است که در میانه شکست‌های چندبرابر سیاست‌هاشان، تقصیر را به گردان متحدان افغان خود بیندازند، گویی فساد مزمن افغانستان ربطی به تزریق میلیون‌ها دالر امریکایی به اقتصاد درهم شکسته این کشور ندارد، یا انگار هروئین افغانستان از اعتیاد مصرف‌کنندگان غربی جداست. نامه وزیر امورخارجه آنتونی بلینکن به رییس‌جمهور غنی که اخیرا به رسانه‌ها درز کرده بود و به دلیل بی‌میلی غنی به پذیرفتن اولویت‌های امریکا در مذاکرات صلح افغانستان، مملو از سرخوردگی و تهدیدهای پوشیده بود، آخرین نمونه در این بایگانی نومیدکننده است. روز پنجشنبه، بلینکن برای نشان‌دادن «تعهد مداوم ایالات متحده به جمهوری اسلامی و مردم افغانستان» به کابل پرواز کرد.

هنگامی که گورباچف رهبری خروج شوروی را از افغانستان برعهده داشت، سازمان سیا و بسیاری دیگر از تحلیل‌گران با اطمینان پیش‌بینی کردند که مجاهدین شورشی که توسط ایالات متحده، پاکستان و عربستان سعودی علیه شوروی مسلح شده و تمویل می‌شدند و صفوف‌شان شامل رهبران آینده طالبان نیز بود، به سرعت قدرت را در افغانستان بدست می‌گیرند. اما در واقع حکومتِ سکولارگرای وقت کابل که هنوزهم از نظر مالی موردحمایت مسکو بود و از مشوره مشاوران نظامی باقی‌مانده‌ی شوروی در افغانستان برخوردار بود، برای چند سال درحالی‌که گورباچف، همان‌طور که در سال ۲۰۱۰ گفت،  به دنبال «همکاری صادقانه و مسئولانه همه‌ی طرف‌ها» برای رسیدن به یک توافق سیاسی بود که بتواند از فاجعه انسانی جلوگیری کند و منطقه را به ثبات برساند، دوام آورد. گورباچف همکاری‌ای را که می‌خواست نیافت. پاکستان و ایالات متحده به دنبال پیروزی کامل بودند و بلافاصله پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی در سال ۱۹۹۱، رژیم کابل نیز فروپاشید.

با این‌حال اگر قرار باشد از تجربه شوروی در افغانستان درس بگیریم، آن درس باید این باشد که پیش‌بینی‌های بیرونی درباره افغانستان معمولا اشتباه از آب در می‌آید. گورباچف یازده سال پیش نوشت: «فرصت وجود دارد، اما برای استفاده از آن چیزهای زیادی لازم است: واقع‌گرایی، ایستادگی و آخر از همه صداقت در یادگیری از اشتباهات گذشته و توانایی عمل براساس آن دانش.» از صداقت دیریست خبری نیست، اما فرصت همچنان باقی‌ست.

استیو کول

اطلاعات روز

تکرار می کنی و با پوتین ضخیم،

گلوی کودکم را همچنان می فشاری.

و تو که بر نعش مادرم ایستاده ای،

و تفنگت را بر تصویر پدرم نشانه گرفته ای؛

با چه آیتی از من می خواهی، تفنگم را زمین بگذارم؟!

باشد؛ چشم! … تفنگم را زمین می گذارم؛

اگر گفتی که شمشیر به دست و سوار بر پیل در کوچه های بیت الحرام چه می کنید؟!

 آشتی می کنیم!

و شهرهای ویران و هیروشیمایی مان: کابل و بغداد و بیروت و بیت المقدس را …

با شهرهای مرمرین و زر اندود شما: مسکو و لندن و پاریس و واشنگتن …

خواهرخوانده اعلان می کنیم!

تفنگم را زمین می گذارم، اما …

اینبار اگر دل تان هوای دیدار ما کرد، پیشاپیش اطلاع دهید تا شهرهایمان را تخلیه کنیم …

تا بار دیگر و برای هفتادمین مرتبه قتل عام نشویم.

سیدعلی موسوی چکاوک