برچسب: طالبان

 اسدالله سعادتی، معاون دوم ریاست شورای عالی مصالحه‌ی ملی، می‌گوید آتش‌بس و نظام پساصلح از موضوعات چالش ‌برانگیز در مذاکرات صلح خواهد بود.

سعادتی که روز دوشنبه، یکم جدی در نشستی زیر نام «جوانان و چشم‌انداز صلح افغانستان» در کابل سخنرانی می‌کرد، این دو موضوع چالش‌ برانگیز شامل آجندای مذاکرات را توضیح داد.

معاون دوم ریاست شورای عالی مصالحه‌ی ملی گفت آتش‌بس در صدر آجندای دولت جمهوری افغانستان برای مذاکره با گروه طالبان قرار دارد، اما این موضوع در ذیل آجندای طالبان نیز جا گرفته است.

سعادتی بحث روی آتش‌بس را چالش‌ برانگیز توصیف کرد.

از جانب دیگر، اسدالله سعادتی گفت که بحث روی نظام پساصلح نیز در جریان مذاکرات، چالش‌ برانگیز خواهد بود.

به گفته او، گروه طالبان هرچند عنوان امارت اسلامی را برداشته است، اما نظام مطلوب این گروه که آن را زیر نام «نظام اسلامی» مطرح می‌کند، به لحاظ ماهیتی همان نظام امارت است.

معاون شورای عالی مصالحه ملی گفت که طالبان مولفه‌ها‌ و عناصر نظام مطلوب‌شان را توضیح نداده است.

 او تأکید کرد که جمهوریت و انتخابی بودن نظام از ازرش‌هایی غیر قابل تعویض است، اما روی سایر مسایل امکان گفت‌وگو منتفی نیست.

اسدالله سعادتی برقراری صلح در افغانستان را دشوار خواند و افزود که این دشواری به دلیل فاصله‌ای است که بین دو گفتمان «امارت و جمهوریت» وجود دارد.

او گفت که برای تقویت موضوع هیأت مذاکره‌کننده در جریان گفت‌وگوها نیاز است که منطق جنگ طالبان از لحاظ سیاسی و دینی زیر پرسش برود.

سعادتی تأکید کرد که صلح پایدار با تأمین عدالت ممکن است و حقوق همه‌ شهروندان از جمله زنان باید در آن رعایت و تأمین شود.

معاون شورای عالی مصالحه‌ی ملی از جانب دیگر تأکید کرد که باید مذاکرات در زمان تعیین‌شده آن برگزار شود و تأخیر در شروع مجدد مذاکرات به نفع نیست.

هیأت‌های مذاکره‌کننده دولت و طالبان توافق کرده‌اند که پس از وقفه ۲۰ روزه مذاکرات را در شانزدهم ماه جاری از سر بگیرند.

این مذاکرات به هدف مشورت در مورد آجندای مورد بحث آن به تأخیر افتاده است.

رحمت‌الله نبیل، رئیس پیشین امنیت ملی کشور می‌گوید حکومت فعلی راه جمهوری دموکراتیک و دولت اسلامی را می‌پیماید و این زورآزمایی‌ها در برابر مردم نتیجه نمی‌دهد.

آقای نبیل در یک رشته توییتی روز گذشته (یک‌شنبه، ۳۰ قوس) در واکنش به برکناری سخنگوی والی تخار از سوی ریاست جمهوری به دلیل تایید تلفات غیرنظامیان در حمله هوایی نیروی هوایی ارتش به رسانه‌ها، گفت با ایجاد فضاى ترس و اختناق هرگز نمی‌توان مردم افغانستان را مهار کرد.

وی خطاب به حکومت تاکید کرد اگر روش‌های استبدادی و تحکم‌خویی نتیجه می‌داد، امروز نه نوبت به جمهوریت شما می‌رسید و نه به امارت اسلامی طالبان.

رئیس پیشین امنیت ملی کشور خاطرنشان کرد پیش از حکومت فعلی، این زورآزمایى‌ها زیر نام جمهوری دموکراتیک و دولت اسلامى در برابر مردم افغانستان صورت گرفته‌اند.

به باور آقای نبیل، گروه طالبان و داعش در میان مردم وحشت می‌آفرینند، اما «جمهوریت (۴+۱)» از این وحشت و دهشت آنان استفاده سیاسی و ابزاری می‌کند.

این مقام پیشین امنیت ملی کشور از حکومت می‌خواهد با این حرکات ناسنجیده خود داعیه طالبان و داعش را در افغانستان تقویت نکند.

به گفته او، هر دو جانب جنگ افغانستان باید فضای التهابی کشور و منطقه را درک کنند، در غیر آن صورت شهروندان افغانستان در برابر هردو پدیده ویرانگر و بیگانه قیام خواهند کرد.

آقای نبیل بیان داشته‌است که این‌بار قیام بنام دین، مذهب، چپی، راستی، قوم و تبار نه، بلکه این قیام بنام اکثریت وطن‌دوست در برابر اقلیت خائن و جداسازى این صف خواهد بود.

این اظهارات آقای نبیل در حالی صورت می‌گیرد که ارگ ریاست جمهوری با ارسالی مکتوبی به اداره ارگان‌های محل، گفته‌است از این پس پست سخنگویان ولایات لغو و مسئولیت اطلاع‌رسانی به شخص والی هر ولایت محول می‌شود.

این تصمیم رئیس‌جمهور زمان صورت گرفت که سخنگوی والی تخار به رسانه‌ها گفته‌بود، در نتیجه حمله اشتباهی نیروی هوایی ارتش بر یک مسجد ۱۲ کودک کشته و ۱۴ تن دیگر زخمی شده‌است.

ریاست جمهوری در این مکتوب ضمن برکناری جواد هجری، سخنگوی والی تخار، تمام بست‌های سخنگویان والی‌ها را نیز لغو کرده‌است.

امرالله صالح، معاون نخست ریاست‌جمهوری امروز ( دوشنبه،۱ جدی) در جلسهٔ شش و نیم صبح گفت موترهایی که در پلیت شان و. ج. نوشته شده است توقف داده می‌شوند.

آقای صالح افزد تاکنون صاحبان ۱۵۵ عراده موتر با پلیت ( و. ج.)، پلیت مخصوص را از وزارت داخله به دست آورده اند.

وی می‌گوید اکنون اطلاع رسیده که ممکن است جنگجویان طالب و طالبان داعشی پلیت (و. ج.) را تقلبی ساخته و فاجعه خلق کنند.

معاون نخست رییس جمهور تأکید کرد با موترهایی که پلیت آنها (و. ج.) است، گشت و گذار نکنید.

این پنجاه و هفتمین جلسهٔ امرالله صالح است که در ارتباط با مسایل امنیتی شهر کابل برگزار می شود.

به گفتهٔ او، سطح رضایت مردم از برگزاری جلسهٔ شش و نیم/ میثاق امنیتی، تاکنون قناعت‌بخش بوده‌است.

آقای صالح گفت باوجود وقوع حملات دلخراش در کابل و ولایات کشور، بازهم سطح رضایت مردم از جلسهٔ شش و نیم بالا است.

او در ادامه گفت: « حرمت به حرف مردم و حفظ مراوده باعث شده است که سطح رضایت بالا باقی بماند.»

منابع محلی در ولایت بادغیس، می‌گویند در انفجار ماین در ولسوالی مقر این ولایت، دو غیرنظامی جان باخته اند و یک نفر دیگر زخمی شده است.

عبدالعزیز بیگ، عضو شورای ولایتی بادغیس، گفت این رویداد، حوالی ساعت ۰۶:۳۰ صبح امروز (دوشنبه، ۱ جدی)، در ولسوالی مقر این ولایت رخ داده است.

به گفته‌ی او، این ماین از سوی طالبان به منظور هدف قرار دادن نیروهای امنیتی جاسازی شده بود؛ اما یک موتر باربری هدف آن قرار گرفت.

گروه طالبان نیز تا اکنون در این باره چیزی نگفته است.

ولایت بادغیس در شمال-غرب افغانستان، از ولایت‌های به شدت ناامن است و گروه طالبان، حتا در مرکز این ولایت حضور دارند. بیشتر ولسوالی‌های این ولایت به شمول ولسوالی بالامرغاب به جز مرکز آن، بقیه در کنترل طالبان قرار دارد.

گفت‌وگوهای صلح در دوحه در فضای بیم‌ و امید شروع شد. آغاز این نشست با استقبال و خوشبینی‌های زیادی همراه بود. برای اولین‌بار هیأت حکومت و طالبان روبه‌روی هم نشستند و تصمیم گرفتند تا روی اساسی‌ترین موضوع کشور صحبت کنند.

پیام حکومت افغانستان و هم‌کاران بین‌المللی در روز نخست نشست واضح بود. حمایت از جمهوریت و ارزش‌های آن در همه صحبت‌ها به صورت روشن بیان شد.

این پیام‌ها برای هیأت حکومت افغانستان نیز یک قوت مهم در آغاز گفت‌وگوها به شمار می‌رفت. حداقل به خوبی روشن شد که طالبان نزد جامعه جهانی از مشروعیت سیاسی برخوردار نیستند. اما حکومت افغانستان به حیث آدرس رسمی سیاسی شریک و هم‌کار کشورهای جهان در این نشست تبارز یافت.

بن‌بست در طرزالعمل

طالبان برای نخستین‌بار در بخش گفت‌وگوهای صلح با یک ترکیب مهم وارد شده‌اند. رییس هیأت طالبان قاضی‌القضات این گروه است؛ کسی که مسوولیت تمام رویدادها را به عهده گرفته است. هم‌چنان در ترکیب هیأت طالبان حداقل ۱۳ تن از اعضای شورای کویته حضور دارند.

این ترکیب نشان می‌دهد که طالبان برای یک بحث مهم، جدی و سرنوشت‌ساز همراه با تصامیم سخت و دشوار آماده شده‌اند.

انتظار می‌رفت که با تلاش‌های صورت گرفته، بحث‌ها از مسایل نرم و آسان شروع شود. اما چنین نشد. در حالی که طرزالعمل برای گفت‌وگوها یک موضوع ساده به شمار می‌رفت؛ اما طالبان با طرح برخی موضوعات فضا را دشوار و به مرحله بن‌بست قرار دادند. بن‌بست‌های ۴۵ روزه و هفتاد روزه، همه‌گی به هدف آزمایش‌کردن صبر و شکیبایی سیاسی هیأت افغانستان بود. اما هیأت افغانستان و هم‌چنان حکومت با حوصله‌مندی، متانت، تمرکز لازم و دقت وضعیت را مدیریت کردند. شاید طالبان تصور می‌کردند که چنین شکیبایی و حوصله سیاسی در هیأت حکومت وجود ندارد. به همین دلیل بود که آنان حداقل چهل روز یا بیش‌تر روی کلمه یا کلمات تمرکز کردند و یا اصلاً پیام روشنی ارایه نمی‌کردند.

وحدت مذهبی با پیام وحدت ملی

طالبان در بحث طرزالعمل، موضوع فقهی و مسایل مذهبی را طرح کردند. هرچند این طرح در آغاز به سرخط خبرها به حیث یک نگرانی جدی بدل شد، اما با موقف روشن حکومت و هیأت افغانستان این موضوع به نقطه قوت در کشور بدل گردید. به شمول حکومت، همه اقشار سیاسی با زیرکی تمام به این طرح فتنه و اختلاف‌برانگیز پیام‌های قوی دادند. طالبان تصور داشتند که با طرح موضوع فقهی و مذهبی اختلاف‌ها را در صفوف حکومت و هیأت می‌توانند دامن بزنند. اما در دوحه تمام اعضای هیأت یک‌صدا از قانون اساسی و ارزش مهم جمهوریت دفاع کردند. در افغانستان نیز این طرح طالبان به یک‌صدایی میان اقشار مختلف بدل شد. همه اقشار علیه این طرح طالبان موقف گرفتند و در حمایت از حقوق اساسی شهروندان بیانیه دادند.

اعضای هیأت در دوحه، موضوع مذهب شیعه را به حیث یک موضوع ملی جدی گرفتند و به جای اعضای شیعه مذهب، سایر اعضا با قدرت و قاطعیت تمام در برابر هیأت طالبان استدلال کردند. مشکل اصلی طالبان بیگانه‌گی با واقعیت‌های افغانستان نوین است. امروز افغانستان در وحدت مذهبی و هم‌پذیری مذهبی در سطح جهان اسلام نمونه است. در هیچ کشور اسلامی به پیمانه افغانستان روحیه هم‌پذیری مذهبی وجود ندارد. این همه محصول نظام سیاسی، قانون اساسی، نگاه حکومت به حقوق شهروندی و بصیرت مردم کشور است. طالبان اگر از واقعیت‌های عینی کشور آگاهی دقیق می‌داشتند، قطعاً مسایل فقهی و مذهبی را در بحث طرزالعمل مطرح نمی‌کردند.

اجماع سیاسی در افغانستان

به رغم تفاوت دیدگاه در داخل کشور؛ اما اکنون یک نفع جمعی در محور قانون اساسی و اصل نظام سیاسی شکل گرفته است. در شروع به کار کمیته رهبری صلح، تمامی جریان‌های موثر سیاسی حضور داشتند. افغانستان در این مقطع خاص تنها می‌تواند با اجماع سیاسی در محوریت نظام و قانون اساسی از دشواری‌ها عبور کند.

در کنار مشروعیت بین‌المللی و حمایت قوی و گسترده جهان که در نشست ژنو به خوبی تبلور یافت، اجماع سیاسی داخلی نیز از اهمیت فوق‌العاده برای تحکیم موقف حکومت برخوردار است. افغانستان طی بیش از ۴۲ سال شاهد رویدادهای تلخ بوده است. انقطاع نظام در کشور بحران‌های عظیمی را به همراه داشته است. افغانستان آماده‌گی برای شانس دوم را ندارد. هرنوع تصمیمی که منجر به انقطاع نظام و عقب‌گرد شود، خطرناک است. دست‌آوردهای بیست سال اخیر در کشور به رغم مشکلات، بی‌نظیر است. حفظ و توسعه آن برای همه مهم است. جهان نیز شانه به شانه با افغان‌ها در تهداب‌های فرصت‌های جدید کار کرده است. قطعاً جهان هم نمی‌خواهد که مالکیت نظام آینده سیاسی افغانستان از آن طالبان شود. یا این‌که افغانستان به عقب برگردد. کوشش جمعی جهان برای این است که چگونه از طریق گفت‌وگوهای صلح طالبان جزو نظام شوند، تا به سال‌ها جنگ در افغانستان خاتمه داده شود. حالا گزینه فعال و آماده، قانون اساسی و نظام موجود است. حفظ این دست‌آورد مهم برای همه حیاتی است. طرح‌های طالبان برای بدیل وضعیت موجود یک چیز مجهول و مبهم است. اصلاً ضرورت نیست تا ما از یک مسیر روشن و معلوم در فضای مجهول حرکت کنیم.

بنابراین مسوولیت ملی همه کسانی که زیر چتر نظام‌اند، حمایت از این ارزش‌های جمهوریت و قانون اساسی است.

آواز رسای زنان در پروسه صلح

زنان نقش برازنده در پروسه صلح دارند. نقش چهار تن از خانم‌ها در ترکیب هیأت نیز برجسته بود. در داخل کشور نشست‌های متعدد زنان در کابل و تمامی ولایات برگزار شد. نشست بزرگ زنان در خیمه لویه‌جرگه با پیام‌های روشنی همراه بود. رفتار طالبان نسبت به زنان، اقلیت‌های مذهبی و آزادی بیان سبب شده است تا یک بستر مشترک در کشور برای دفاع از حقوق اساسی شکل گیرد.

امروز همه زنان کشور بدون در نظرداشت تعلقات مذهبی، قومی، سیاسی و زبانی در یک مسیر مشترک برای حراست از جایگاه و حقوق اساسی خود مبارزه می‌کنند. در تاریخ کشور به این پیمانه هم‌صدایی و نقش فعال و برجسته از آدرس زنان شکل نگرفته است.

سایر گروه‌ها و اقشار نیز به شمول علمای کرام در حمایت از حقوق زنان موقف روشن دارند. هم‌چنان در بحث حقوق بشر و آزادی‌های مدنی نیز در افغانستان نوین هم‌نظری قوی شکل گرفته است.

طالبان تغییر نکرده‌اند

به رغم شروع گفت‌وگوهای صلح، تغییری در رفتار طالبان دیده نشده است. آنان در میدان جنگ خشونت‌ها را تشدید کرده‌اند. در کابل و برخی ولایت‌ها دست به جنایت‌های بزرگی زدند. از ختم قرآن کریم گرفته تا کودکان خرد سال را هدف قرار دادند. طالبان پس از امضای موافقت‌نامه دوحه دچار غرور کاذب شده‌اند. آنان خود را فاتح میدان فکر می‌کنند. طالبان به این تصور اند که پس از فتح میدان جنگ، گام بعدی‌شان اقامه نظامی است که مطلوب برای این گروه باشد. نظام مطلوب طالبان، همان بدیل امارت، اما با محتوای امارت خواهد بود. این روحیه زمانی شکل گرفته است که برخی از کشورها روی‌کرد نظامی را فعلاً در برابر این گروه متوقف کرده‌اند.

این غرور سبب شده است تا طالبان در میز گفت‌وگو نیز با نگاه لجوجانه در صدد تحمیل اراده خود باشند.

اما در میدان جنگ به رغم تلاش‌های طالبان، این گروه قدرت تصرف و حفظ اراضی را از دست داده‌ است. فعلاً تمرکز اصلی طالبان به جنگ روانی با استفاده از شیوه‌های جدید جنگی مانند استفاده از ماین‌های مقناطیسی است.

اعضای هیأت طالبان هرچند فعلاً مشخصاً از احیای امارت اسلامی سخن نمی‌گویند؛ اما نوع نظامی را که طالبان مطرح می‌کردند با امارت تفاوتی نخواهد داشت.

 در وضعیت تغییرناپذیری طالبان، مسیر گفت‌وگوها با دشواری‌های فراوان همراه خواهد بود. حالا دیده شود که برای دور دوم گفت‌وگوها این گروه تا چه میزانی از خود انعطاف نشان می‌دهد.

دلیل اصلی در تغییرناپذیری این گروه، پیروی از ایدیولوژی سخت‌گیرانه است. پیروان طالبان نیز به آسانی تن به صلح نخواهند داد. به همین دلیل برای هیأت طالبان تصمیم‌گیری دشوار است. طالبان اکنون ترس دارند که با شروع گفت‌وگوها دچار تجزیه شوند. چون برخی گروه‌های طالبان، حیات خود را در جنگ می‌بینند و از منافع سرشار اقتصاد جرمی سود می‌برند. هم‌چنان مواد مخدر و قاچاق منابع طبیعی از دیگر منابع برای این گروه به شمار می‌رود.

سایه سنگین کشورهای منطقه در جنگ و صلح

کشورهای منطقه طی ۴۲ سال در جنگ و صلح افغانستان به نحوی دخیل بوده‌اند. طی سال‌های اخیر، رییس جمهور غنی سیاست خارجی خود را در پنج حلقه مشخص تعریف کرد. در این سیاست، نقش برجسته و مهم برای کشورهای منطقه داده شده است. هدف اساسی این است که روابط دولت‌محور شود. هم‌چنان نباید جنگ و صلح افغانستان به رقابت منطقه‌ای بدل شود. ثبات کشورهای منطقه و جهان در ثبات افغانستان باثبات است. به همین دلیل آقای غنی سعی دارد تا با احیای جایگاه افغانستان در تجارت و ترانزیت، منافع جمعی را در محور اقتصاد گره بزند.

انتظار فعلی از کشورهای منطقه همین خواهد بود که تا همه روی‌کرد شان در قضیه افغانستان مثبت باشد.

آدرس واحد تصمیم‌گیری

نهادهای متعدد تصمیم‌گیری و پالیسی‌سازی هرچند نشان از ظرفیت‌های موجود در کشور است؛ اما به هر پیمانه در رابطه به صلح آدرس‌ها منسجم باشد، به همان میزان تصمیم‌گیری و موثریت بهتر می‌شود.

آدرس و مرجع واحد تصمیم‌گیری و عقبه منسجم و هماهنگ برای هیأت مذاکره‌کننده نیز مهم است. هیأت حکومت افغانستان حداقل این دور درایت سیاسی خود را نشان داد و به خوبی نماینده‌گی جامع از کشور را تمثیل کرد. از همین جهت هیأت نباید از مراجع و آدرس‌های مختلف تحت فشار و یا مشورهای متضاد و مختلف باشد.

رییس جمهور مانع صلح نیست

برخی جریان‌های سیاسی گفته‌اند که آقای غنی مانع صلح است. آقای غنی با تلاش‌های که انجام داد صلح را بدل به گفتمان ملی کرد. برای اولین‌بار در نشست کابل و بعد در نشست ژنو نقشه راه صلح توسط رییس جمهور غنی ارایه شد. نشست‌های متعدد در کابل خصوصاً جرگه‌های مشورتی صلح سبب شد تا همه اقشار در متن پروسه قرار بگیرند ودر نقش تصمیم‌گیران اصلی صلح باشند.

 برخی‌ها با این فکر اند که نشست دوحه احتمالاً به کنار رفتن آقای غنی منجر خواهد شد. آنان گاهی با همین تصور خواب حکومت موقت را می‌بینند. این نوع فکر بی‌نهایت سطحی است. ما باید به عمق نشست دوحه، طرح‌های طالبان و نیت واقعی این گروه پی‌ببریم، آنان تغییر نکرده‌اند. آنان روحیه تمامیت‌خواهی دارند. طالبان نمی‌خواهند جزو نظام شوند. آنان می‌خواهند مالک نظام شوند. بنابراین خطر طالبان برای یک فرد نیست؛ بلکه برای افغانستان، نظام، قانون اساسی و حقوق اساسی همه شهروندان است.

موقف آقای غنی در حمایت از جمهوریت و حقوق اساسی شجاعانه و شفاف است. همه چهره‌های سیاسی در این مرحله دشوار باید چنین شجاعت را به خرج دهند. در غیر آن همه بازنده میدان خواهند بود و آخرین فرصت و شانس را برای همیشه از دست خواهیم داد.

ما نباید اسیر توطیه طالبان شویم تا به‌نام مذهب، قوم، جنسیت، سمت و… هرکدام را جدا جدا قربانی کنند. با وحدت ملی همه با هم از نظام، قانون اساسی و ارزش‌های جمهوریت حراست کنیم. اکنون که هیأت به کابل آمده است، بهتر خواهد بود تا چشم‌دید‌ها و تصویر واقعی طالبان را با اقشار مختلف شریک کند. مردم باید بدانند که طالبان به آسانی تغییر نمی‌کنند. خطر و فرصت‌های صلح را همه باید مشترکاً درک و مشترکاً برای حراست از جمهوریت کار کنیم.

شاه حسین مرتضوی

مشاور ارشد رئیس جمهور غنی

زلمی خلیل‌زاد، نماینده‌ی ویژه‌ی وزارت خارجه‌ی امریکا برای صلح افغانستان، از طرف‌های درگیر خواست هرچه زودتر سطح خشونت‌ها را کاهش داده و آتش‌بس کنند.

آقای خلیل‌زاد، بامداد یک‌شنبه (۳۰ قوس)، در برگه‌ی تویترش نوشت کشته شدن غیرنظامیان در ولایت غزنی که اکثر آن‌ها را کودکان تشکیل می‌داد، دردآور است.

او افزود: «کشتن و مرگ افغان‌ها، به شمول غیرنظامیان، بسیار معمول شده است. ما سطح بلند خشونت‌ها و افرادی که مرتکب آن می‌شوند را محکوم می‌کنیم. هدف آن‌ها ایجاد نفاق و استفاده از خشونت برای تضعیف افغان‌هایی است که به صلح، ختم دایمی خشونت و یک افغانستان مرفه متعهد اند.»

آقای خلیل‌زاد، با تاکید بر کاهش فوری خشونت‌ها و برقراری آتش‌بس، گفت طرف‌های درگیر، باید یک‌جا و با حمایت بین‌المللی، در سطح تمام کشور به خطرات مواد منفجر ناشده و ماین‌ها رسیدگی کنند تا حیات ارزشمند کودکان و بزرگ‌سالان نجات یابد.

به گفته‌ی او، با موجودیت توافق‌نامه‌ی امریکا – طالبان، جنگ و کشتار میان‌افغانی مشروعیت اش را از دست داده است و طرف‌های درگیر باید به خواسته‌های مردم احترام گذاشته و هرچه زودتر به یک توافق سیاسی برسند.

این در حالی است که روز جمعه (۲۸ قوس)، در ولسوالی گیلان ولایت غزنی، یک سرگلوله‌ی هاوان باقی‌مانده از جنگ انفجار کرد و در نتیجه‌ی آن، ۱۵ کودک کشته شدند و ۲۰ کودک دیگر زخم برداشتند.

آنچه مشکل جامعه ما را مضاعف نموده، باز نمودن قفل مشکلات با کلیدهای غالبا بدل است. بسیاری از معضلات ریشه‌ی فرهنگی دارد که به آن توجه نمی‌شود‌‌. روی آوردن جوانان بین ۱۵ تا ۲۵ سال به انحرافات اجتماعی بیانگر این واقعیت است. از این رو، نه تنها برای جلوگیری از وقوع ناهنجاری های اجتماعی باید کار فرهنگی صورت گیرد، بلکه برای مجازات هنجار شکنان و کجروان اجتماعی رعایت اصول هنجاری یک ضرورت است.

خود سری، فراروی از قانون و خطا را به خطا جواب دادن نه تنها با قوانین جزایی سازگار نیست، بلکه هیچ اثری در جلوگیری از انحرافات ندارد. تنش‌ها، مواجهات مستقیم و اضطراب اجتماعی را تشدید می‌کند. دستگاهای عدلی و قضایی ناتوان جلوه می‌کند و چهره افغانستان مکدر می‌شود.

در هیچ شرایطی، هیچ کسی نباید احساس کنند که جان، آبرو، ناموس و مال شان بدون دلیل مشروع در خطر است؛ مخصوصا از سوی نهادهای کنترل کننده جامعه. بالاترین هدف دنیوی دین چیزی بیش از این نیست.

مردم در صورت عدم احساس امنیت در موارد فوق، یقینا در مواجهه با نظام قرار خواهند، گرفت.

بیاد دارم، یکی از عوامل اجتماعی تسریع حرکت موتر طالبان در سپیده دم ظهور، ناتوانی حکومت وقت، در تامین امنیت در موارد مذکور بود؛ تنها سلاح برنده طالبان پاک سازی کشور از شر و فساد و تامین امنیت بود.

تامین امنیت یک نیاز اولیه و حیاتی است، اما نحوه برافکندن ناامنی‌ها علاوه بر داشتن تفکر امنیتی نیازمند داشتن تفکر و مهارت فرهنگی کارگزاران این عرصه است. این سخن به معنای انکار برخورداری از اطلاعات سیاسی، اجتماعی و حقوقی نیست.

داکتر امان فصیحی

هیات طالبان در اسلام آباد با عمران خان، نخست وزیر پاکستان درباره روند صلح افغانستان دیدار و گفتگو کرد.

محمد نعیم، سخنگوی دفتر سیاسی طالبان در توییتر نوشت عصر روز جمعه (۲۸ قوس) ملا عبدالغنی برادر، معاون رهبر طالبان و رئیس دفتر سیاسی طالبان در دوحه با عمران خان، نخست وزیر پاکستان درباره روند صلح افغانستان گفتگو کرد.

سه روز پیش، رئیس جمهور غنی نیز با عمران خان، نخست وزیر پاکستان درباره روند صلح و نگرانی‌ها از افزایش خشونت‌ها تلفنی صحبت کردند.

در اعلامیه‌ طالبان که به رسانه‌ها فرستاده شده، آمده در این دیدار نخست وزیر پاکستان از افزایش سطح خشونت‌ها ابراز نگرانی کرده و از طرف‌‌های درگیر خواستار کاهش خشونت‌ها شده است.

نخست وزیر پاکستان به هیات طالبان وعده سپرده که از صلح دوام‌دار به “رهبری و مالکیت افغانها” حمایت می‌کند.

افزایش خشونت‌ها در افغانستان با وجود پیشرفت در مذاکرات صلح نگرانی‌هایی زیادی را به همراه داشته است.

در همین حال، دبرا لاینز، نماینده ویژه دبیر کل سازمان ملل متحد برای افغانستان روز گذشته در نشست سه ماهه شورای امنیت سازمان ملل در مورد افغانستان گفت: “پیشرفت‌های چشمگیری در گفتگوهای صلح در دوحه به دست آمده و این گفتگوها باید از ۵ ژانویه از سر گرفته شود.”

او اما از افزایش حملات به زنان، روزنامه‌نگاران و فعالان جامعه مدنی در افغانستان در ماه‌های گذشته ابراز نگرانی کرد.

در وقفه ۲۰ روزه مذاکرات صلح افغانستان در دوحه قطر تا ۵ جنوری، هیات مذاکره کننده افغانستان به کابل برگشت و هیات گروه طالبان، عازم اسلام آباد شد که واکنش‌هایی در میان افغانها در شبکه‌های اجتماعی برانگیخت.

قوه‌ی قضاییه، از ارکان سه‌گانه دولت در نظام‌های دارای تفکیک قوا است. ساختار نظام جمهوری اسلامی افغانستان، مبتنی بر تفکیک قوای سه‌گانه‌ی مجریه، مقننه و قضاییه است. قوه‌ی قضاییه، دارای وجه کارکردی و ارزشی است. ارزش کارکرد این قوه از آن‌جا که داوری نهایی در مورد هر نوع جرمی به آن محول می‌شود، بیش‌تر از دو قوه‌ی دیگر است. در واقع قوه‌ی قضاییه روی دیگر سکه‌ی قوه مقننه است و قوه‌ی مجریه فلز این سکه به حساب می‌آید. گروه طالبان سکه تقلبی دیگری را تحت عنوان «محاکم صحرایی» عرضه و در گردش انداختند که نه بر ارزش خاصی استوار است و نه ارزش لازم گردش را دارد. طالبان بر روی این سکه‌ی تقلبی که از جنس خرافه و خشونت ضرب زده شده و بر روایات دیوبندی استوار است، خشونت عریان و ظلم و جور بی‌حدوحصری را نیز بار کرده‌اند که از کیلومترها دور هر آدم کم‌خردی نیز می‌فهمد که: آنچه طالبان در محاکم صحرایی انجام می‌دهند جور و ظلم است.

بخش هفدهم- قسمت اول
در بخش قبلی، روی نقش فاجعه‌بار طالبان در تضعیف حاکمیت قانون در افغانستان بحث نمودیم. یکی از شیوه‌های تضعیف حاکمیت قانون در افغانستان طی بیست سال گذشته، مروج ساختن نظام قضایی موازی، با شیوه بدوی و بسیار خشن و بی‌رحمانه و عدالت‌ستیزانه بوده است. نظم جزایی موازی طالبان بر «محاکم صحرایی» استوار است. محکمه‌ی صحرایی، همان‌طور که نامش بدوی و واپس‌گرایانه است، تأثیر بسیار فاجعه‌باری بر نظام عدلی و قضایی افغانستان گذاشته و به تضعیف حاکمیت قانون کمک کرده است.
این هفدهمین بخش این نوشته است: در گفت‌وگوهای صلح افغانستان، هزینه‌هایی که باید از امتیازات طالبان کاسته شود. با آن‌که به‌نظر نمی‌رسد طالبان برای رسیدن به نتیجه، وارد گفت‌وگوهای صلح شده باشند؛ اما حالا در یک موقعیت چانه‌زنی خشونت‌محور برای کسب امتیازات حداکثری قرار گرفته‌اند. مهار سرکشی‌ها و توان نه گفتن به خواسته‌های بی‌حدوحصر طالبان فقط و فقط در دست جامعه‌ی افغانستان است. مردم افغانستان توان رام کردن لجام‌گسیختگی‌های طالبان را دارند؛ این کار فقط با انسجام ملی، هماهنگی، دادخواهی و اراده‌ی سیاسی و عزم ملی ممکن است و پایه‌ی تمامی این‌ها یک چیز است: آگاهی جمعی و حساسیت نسبت به آینده و سرنوشت افغانستان، مادر وطن عزیز مان.
قضا در افغانستان تاریخچه‌ی بسیار طولانی‌ دارد. نظام قضایی افغانستان در برهه‌هایی از تاریخ، عقلانیت لازم خود برای رهایی انسان این سرزمین از چنگال جور و ظلم و بی‌عدالتی را داشته که هدف این نظام است. قضا مبتنی بر تحقیق است، مبتنی بر کنکاش و جدا کردن سره از ناسره و مبتنی بر شواهد و مدرک و استدلال است. از برآیند تحقیق است که قاضی حکم به مجرم بودن یا نبودن فرد می‌کند. حق؛ روح قضاوت است. حق‌العبد و حق‌الله در اسلام دسته‌بندی بسیار واضحی دارد. این معیارها در نظام قضایی افغانستان تا آن‌جا که ممکن بوده رعایت شده است؛ اما نظم جزایی طالبانی، دشمنی سرسختانه‌ای با تحقق عدالت و رسیدن حق به حق‌دار دارد. نظم جزایی طالبان مبتنی بر تفسیر خویش‌پسندانه از فقه ساده و سنتی است. طالبان به هیچ‌وجه دارای نظام قضایی نیستند؛ بلکه آنان نوعی نظم جزایی طالبانی دارند. جزا و قضا باهم تفاوت ماهیت دارند.
در این بخش به این می‌پردازیم که طالبان؛ با ساختن نظم جزایی موازی، باعث تضعیف نظام عدلی-قضایی افغانستان شده‌اند. نظم جزایی طالبانی، مخرب‌ترین دشمن عدالت و قضاوت در افغانستان است. ممکن است این توطئه نباشد؛ بلکه بیش‌تر نوعی نقص و عیب نظام طالبانی است. نقصی که از فهم نادرست از درستی‌های آموزه‌های اسلام و شریعت اسلامی می‌آید.

نظم جزایی طالبان و تضعیف نظام عدلی-قضایی افغانستان
قوه‌ی قضاییه، از ارکان سه‌گانه دولت در نظام‌های دارای تفکیک قوا است. ساختار نظام جمهوری اسلامی افغانستان، مبتنی بر تفکیک قوای سه‌گانه‌ی مجریه، مقننه و قضاییه است. قوه‌ی قضاییه، دارای وجه کارکردی و ارزشی است. ارزش کارکرد این قوه از آن‌جا که داوری نهایی در مورد هر نوع جرمی به آن محول می‌شود، بیش‌تر از دو قوه‌ی دیگر است. در واقع قوه‌ی قضاییه روی دیگر سکه‌ی قوه مقننه است و قوه‌ی مجریه فلز این سکه به حساب می‌آید. گروه طالبان سکه تقلبی دیگری را تحت عنوان «محاکم صحرایی» عرضه و در گردش انداختند که نه بر ارزش خاصی استوار است و نه ارزش لازم گردش را دارد. طالبان بر روی این سکه‌ی تقلبی که از جنس خرافه و خشونت ضرب زده شده و بر روایات دیوبندی استوار است، خشونت عریان و ظلم و جور بی‌حدوحصری را نیز بار کرده‌اند که از کیلومترها دور هر آدم کم‌خردی نیز می‌فهمد که: آنچه طالبان در محاکم صحرایی انجام می‌دهند جور و ظلم است.
از آن‌جا که در جامعه افغانستان استعداد بسیار نهفته‌ی جور ورزی و جور پذیری وجود دارد و هیچ تناسبی میان اندازه جرم و اندازه مجازات در ذهنیت انسان افغانی وجود ندارد، گروه طالبان این استعداد خفته را با عقده‌مندی‌های تاریخی، آموزه‌های افراطی، ظرفیت خشونت‌ورزی و به عبارتی با قرآن، کلاشینکوف و مواد مخدر را ترکیب کرده و در چارچوب دادگاه صحرایی بالای هر فردی که خواسته‌اند، تطبیق کرده‌اند. نبود منطق و تناسب میان جرم و مجازات را می‌توان حتا در بیش‌تر خانواده‌های افغانستان دید، مثلاً اگر کودکی پنجاه افغانی از جیب پدر خود بردارد، همان دشنام را می‌شنود یا به همان اندازه لت‌وکوب می‌شود که با سنگ سر دیگری را بشکند و شکایت کنند، بازهم همان دشنام‌ها را می‌شنود و به همان اندازه مجازت می‌شود. این عدم تناسب میان جرم و مجازات در تمامی جاها و رفتارهای افغان‌ها دیده‌ می‌شود. آن را می‌توان در ناسزا دادن به مقامات، ترافیک، فروشندگان، بچه و زن همسایه، به افراد، اقوام و سمت‌های دیگر مشاهده کرد.
از سوی دیگر هر رفتاری در افغانستان که خوش طالبان نیاید نوعی جرم پنداشته می‌شود. در قاموس طالبان، واژه خطا، سهو، اشتباه، جای چندانی ندارد، چه‌بسا واژه جرم چنان سنگین است که با هر کار و اندک‌ترین اشتباه هم این‌جا فردی مجرم شناخته می‌شود و چه‌بسا با اتهام هم افراد مجرم شناخته می‌شوند. آشکار‌ترین نوع این عدم تناسب را در برابر زنان می‌توان مشاهده کرد: در ذهنیت طالبانی؛ زنی با پدیدار شدن یک تار مویش، یا کوچک‌ترین خطا، سزاوار شدیدترین نوع شکنجه و حتا مرگ است. این نبود تناسب میان جرم و مجازات، مبنای شریعت طالبانی است. شواهد بسیار زیادی وجود دارد که طالبان حتا با ادعای واهی، زنی را به رگبار بسته‌اند. با معلوم شدن ساق پا تا سرحد مرگ زنان را لت و کوب کرده‌اند. کفه‌ی سنگین ترازوی نظام کیفری طالبان، بر سرکوب زنان معطوف است. این سرکوب را وجهه‌ی شرعی و دینی نیز می‌دهند.
از جهت دیگر؛ در دایره جرم و مجازات بسته و قید طالبانی، دگرگونه فکر کردن بزرگ‌ترین جرم است و مجازات آن به اندازه‌ای بزرگ است که باید شما به‌خاطر آن هفت بار به شدیدترین نوع ممکن کشته شوید. در شریعت طالبانی از قوم و تبار دیگر بودن جرم است، به زبان دیگر حرف زدن جرم است، از سمت دیگر بودن جرم است، به طرز دیگر جامه پوشیدن جرم است و این جرم‌ها؛ از دیدگاه طالبان، سزاوار شدیدترین مجازات است. طالبان در پی حاکم‌ساختن چنین آیینی‌اند و در پی تطبیق چنین مجازاتی‌اند. مگر یاد این جامعه رفته که آنان در یکاولنگ و مزار شریف چه کردند. در شهرها جامه‌ی نو پوشیدن جرم بود. به زبانی غیر از زبان پشتو حرف زدن معادل جرم بود. از مذهب دیگر بودن مستحق مرگ بود. طالبان همان‌ها اند. در پی پیاده‌سازی همان تفکراند. من در بخش بیست‌ودوم این نوشته روی این مطلب که طالبان؛ هیچ تغییری در کار نیست، بحث کرده‌ام.
عدم تناسب میان اندازه جرم و مجازات از جنبه‌ی این‌که هیچ خبری از مکافات و تشویق در برابر رفتارهای سالم و قانون‌مند وجود ندارد نیز قابل تأمل است؛ یعنی به کودکان یاد داده می‌شود که اگر اندک‌ترین رفتار انحرافی از شما سر بزند، به شدیدترین نحو ممکن مجازات خواهید شد: آن‌ها در بزرگ‌سالی نیز همین شیوه در برخورد با اشتباه، در برخورد با جرم و هنجارشکنی و اختلاف نظر‌ها را در پیش می‌گیرند.
گروه طالبان این «استعداد جور ورزی»، استعداد مجازات خودسرانه، استعداد محاکمه کردن بدون فرصت دفاع دادن به طرف مقابل را تبدیل به یک دستگاه قضایی و اجرای مجازات کردند و تحت نام عدالت، بدترین جنایات را در حق انسان‌ها مرتکب شدند. انسان مجرم هم حق و حقوقی دارد: جرم، حقوق انسانی‌ هیچ فردی را از او سلب نمی‌کند. هر مجرمی باید به تناسب جرمی که انجام داده است مجازات شود. این عدالت است. این برابری است. این انصاف است. آنچه را که طالبان در محاکم صحرایی یا نظام قضایی و جزایی شان در حق انسان این سرزمین روا می‌دارند، جور آشکار، جفای بی‌اندازه، خشونت‌ورزی غریزی، رفتارهای عقده‌گشایانه و ارضای نیازهای سادیستی است که تحت عنوان محاکمه و با شعار مذهب حنفی و چوکات حقوقی دین مبین اسلام، انجام می‌دهند.

صبح کابل
ادامه دارد.

رئیس جمهور غنی با عمران خان، نخست وزیر پاکستان تلنفی صحبت کرد.

در مکالمه شب گذشته (چهارشنبه، ۲۶ قوس) رهبران دو کشور درباره روند صلح و نگرانی‌ها از افزایش خشونت در افغانستان گفت و گو کردند.

آقای عمران خان تعهد کرد پاکستان برای کاهش خشونت‌ها و برقراری آتش‌بس در افغانستان همکاری خواهد کرد.

در اعلامیه‌ دفتر نخست وزیری پاکستان نیز آمده است پاکستان با تمام طرف‌ها در افغانستان به این دلیل صحبت می‌کند که می‌خواهد “بنیاد یک توافق سیاسی فراگیر و کامل” در افغانستان گذاشته شود. ‏

صحبت تلفنی رهبران دو کشور همسایه در حالی صورت می‌گیرد که روند مذاکرات صلح افغانستان در قطر به صورت موقتی متوقف شده است و ملا عبدالغنی برادر در رأس هیأت طالبان به پاکستان رفته‌اند و انتظار می‌رود با عمران خان دیدار کنند.

هیأت مذاکره‌کننده افغانستان هم به کابل بازگشته و با رئیس شورای عالی مصالحه ملی دیدار کرده است.

وزارت امور خارجه اعلام کرد اسلام‌آباد نسبت به سفر ملابرادر، رییس دفتر سیاسی طالبان به پاکستان با دولت افغانستان هماهنگی کرده است.

این وزارت امروز (چهارشنبه، ۲۶ قوس) در خبرنامه‌یی آورد عمران خان، نخست وزیر پاکستان در جریان سفرش به کابل در مورد سفر این هیأت طالبان به پاکستان با سران حکومت افغانستان هماهنگی و مشورت کرده بود.

بر اساس این اعلامیه، سفر هیأت طالبان به پاکستان بخشی از تلاش‌ها برای تقویت روند صلح تلقی می‌شود و به پیشرفت در این روند منجر می‌شود. وزارت خارجه تصریح کرد دولت افغانستان از این سفر رییس دفتر سیاسی طالبان استقبال می‌کند.

خبرنامۀ وزارت خارجه همچنان خاطرنشان ساخت کاهش فوری خشونت‌ها و برقراری صلح پایدار از طریق گفت‌وگوهای مستقیم صلح از توقع‌های عمدۀ مردم افغانستان در روند صلح است و این توقع‌ها با دولت پاکستان در میان گذاشته شده است.

این وزارت ابراز امیدواری کرد سفر هیأت سیاسی طالبان به پاکستان در راستای کاهش خشونت‌ها و پیشرفت در روند صلح ثمربخش واقع شود.

گفتنی است هیأتی از دفتر سیاسی طالبان در قطر به رهبری ملا عبدالغنی برادر، رییس دفتر سیاسی طالبان امروز به اسلام‌آباد سفر کرده است. وزارت خارجۀ پاکستان اعلام کرده است که این هیأت طالبان با عمران خان، نخست وزیر و شاه محمود قریشی، وزیر خارجۀ پاکستان دیدار می‌کند.

معصوم ستانکزی، رییس هیئت گفت‌وگوکننده‌ی دولت افغانستان، گفت محل برگزاری دور دوم گفت‌وگوهای صلح، به زودی مشخص خواهد شد.

آقای ستانکزی، این سخنان را روز چهارشنبه (۲۶ قوس)، در دیدار با عبدالله عبدالله، رییس شورای عالی مصالحه‌ی ملی بیان کرد.

آقای ستانکزی، گفت: «در اوایل طرف مقابل فکر می‌کرد که هیئت گفت‌وگو‌کننده‌ی دولت افغانستان، از گروه‌های مختلف نمایندگی نمی‌کند، اما ما ثابت کردیم که از فرد و گروهی خاصی نمایندگی نمی‌کنیم، بل‌که از کلیت جمهوری اسلامی افغانستان و از تمام اقشار جامعه‌ نمایندگی می‌کنیم.»

به گفته‌ی او، خواست‌ها و انتظارات برای دو طرف حساس و حیاتی بود، تعیین اصول گفت‌وگوها بسیار دشوار بود و به همین دلیل زمان‌گیر شد.

آقای ستانکزی گفت: «قرار است وارد مرحله‌ی بسیار حساس و حیاتی شویم. لازم بود تا جمعاً به کشور برگردیم و در این باره مشوره کنیم.»

این در حالی است که گفت‌وگوهای صلح میان هیئت‌های گفت‌وگوکننده‌ی دولت افغانستان و گروه طالبان، با ۲۰ روز وقفه رو‌به‌رو شده است. هیئت‌های گفت‌وگوکننده‌ی دو طرف، پس از حدود سه ماه، چندی پیش روی کارشیوه‌ی گفت‌وگوها به توافق رسیدند.

به دنبال توافق روی کارشیوه‌ی گفت‌وگوها، هیئت‌های کاری دو طرف ایجاد شد تا در مورد برنامه‌ی اصلی گفت‌وگوها صحبت کنند.

قرار است دور بعدی گفت‌وگوهای صلح، در شانزدهم جدی برگزار شود.

وحید عمر مشاور رئیس جمهور عنی چهارشنبه 16 دسامبر در توییتی نوشت، دور دوم مذاکرات صلح با طالبان در ولایت قندهار در جنوب این کشور آغاز شود.

عمر نوشت: «اکنون که هر دو تیم به خانه خود بازگشته اند. خوب است که دور بعدی مذاکرات در قندهار برگزار شود. ما از کابل و شما(طالبان) از اسلام‌آباد این زحمت را بکشید. در مسجد خرقه مبارک آمادگی‌ها را می‌گیریم».

او در ادامه نوشت، این مسجد «هوتل پنج ستاره نیست، اما از لحاظ تاریخ و تقدس برای یک صلح افغانی، اسلامی و پایدار مکان بهتری خواهد بود».

قرار است دور دوم مذاکرات صلح میان دولت افغانستان و گروه طالبان در تاریخ 5 ژانویه 2021 از سرگرفته شود و آمریکا نیز تاکید کرده این دور مذاکرات باید در تاریخ تعیین شده و بدون تأخیر آغاز شود.

اما رئیس جمهور غنی دوشنبه 14 دسامبر 2020 تاکید کرد، دور دوم مذاکرات صلح با طالبان باید در خاک این کشور برگزار شود.

غنی که در نشست کابینه در کابل صحبت می‌کرد گفت: «می‌خواهم به قوت اظهارات مشاور امنیت ملی افغانستان را در باره اینکه ما ترجیح می‌دهیم تا دور دوم مذاکرات صلح در افغانستان انجام شود را، تایید کنم».

او ادامه داد: «هرگاه طالبان ادعا دارند که در سرزمین افغانستان اند؛ پس چرا در خاک افغانستان مذاکره نمی‌کنند؟ هرجایی از افغانستان را که آنها بخواهند، دولت افغانستان آماده است تا با آن‌ها مذاکره کند».

محمد اشرف غنی اظهار کرد: «وقت آن نیست که هوتل‌های مفشن پیش شرط همه گذاشته شود. ضروری است که همه‌ی مردم ببینند تا مذاکرات چگونه انجام می‌شود؟ روی کدام موضوعات تمرکز می‌شود و چرا؟».

رئیس جمهوری افغانستان علاوه کرد، افغان‌ها هم در خیمه و هم در سردی می‌توانند مذاکره کنند مراحل بعدی مذاکرات صلح باید در داخل افغانستان پیشبرده شود.

ولی گروه طالبان با پیشنهاد محمد اشرف غنی مخالفت کرده و گفته است دور دوم مذاکرات صلح در دوحه قطر برگزار می‌شود.

شایان ذکر است این گفته‌ها در شرایطی مطرح شده که اولین دور مذاکرات صلح میان دولت افغانستان و طالبان در تاریخ 12 سپتامبر 2020 در دوحه قطر آغاز شد. هیأت‌های مذاکره‌کننده صلح دولت افغانستان و طالبان اخیراً در مورد طرزالعمل مذاکرات صلح توافق کردند.

رییس شورای عالی مصالحه ملی هرچند تأکید کرد ترجیح دولت این است که مراحل بعدی مذاکرات در داخل کشور پی‌گیری شود، اما تصمیم نهایی به توافق دو طرف در این مورد بستگی دارد.

عبدالله عبدالله روز چهارشنبه، بیست‌وششم قوس در برنامه گشایش دبیری ملی صلح در کابل سخنرانی کرد.

او گفت وقفه در مذاکرات صلح با توافق دو طرف صورت گرفته است و انتظار می‌رود که ادامه‌ی مذاکرات در تاریخ معین آن آغاز شود.

پیش از این حکومت پیشنهاد کرده بود محل برگزاری مذاکرات در داخل کشور باشد. طالبان این پیشنهاد را رد کرده‌اند.

از جانب دیگر، عبدالله گفت که هیأت مذاکره‌کننده افغانستان همه‌شمول است و آنان تعهد خود را نسبت به خواست جمعی مردم افغانستان ثابت کردند.

رییس شورای عالی مصالحه ملی می‌گوید مردم افغانستان توقع آتش‌بس دارند و از ادامه جنگ خسته‌اند.

عبدالله عبدالله که در برنامه گشایش دبیری ملی صلح صحبت می‌کرد، گفت در روند گفت‌وگوهای صلح در کنار حفظ دست‌آوردهای بیست سال گذشته، حقوق قربانیان جنگ نیز در نظر گرفته خواهد شد.

 دبیری ملی صلح از سوی نهادهای مدنی تأسیس شده است.

هدف این نهاد، گردآوری و بازتاب خواست‌ها، نگرانی‌ها، پیشنهادها و مطالبات مردم در قبال صلح عنوان شده است.

مقام های محلی ارزگان تایید کردند در درگیری میان نیروهای امنیتی و گروه طالبان در ولسوالی دهراود این ولایت به نیروهای امنیتی تلفات وارد شده است.

احمدشاه ساحل، سخن‌گوی والی ارزگان گفت در حملۀ شب گذشته طالبان بر یک پایگاه نیروهای امنیتی در ولسوالی دهراوود این ولایت، پنج پولیس بشمول یک فرمانده آنان کشته شده اند.

ساحل افزود در این درگیری سه نفر از نیروهای امنیتی نیز زخمی شده اند.

به گفته او نیروهای کمکی به منطقه رسیده و درگیری ها نیز متوقف شده است.

در همین حال، شماری از رسانه‌ها به نقل از منابع‌شان از سقوط مرکز ولسوالی دهراوود به‌دست طالبان و نیز کشته شدن ۱۳ نیروی دولتی خبر داده اند.

این منابع تاکیده کردند در این درگیری ۸ نیروی دولتی نیز زخمی شده است. در همین حال شورای ولایتی ارزگان نیز تلفات سنگین نیروهای دولتی را تایید کرده اند.

شدت حملات نیروهای امنیتی در ولسوالی دهراود

از سویی هم وزارت دفاع در اعلامیه ای سقوط ولسوالی دهراود به دست طالبان را رد کرده گفته است که درگیری میان امنیتی و‌ طالبان در ولسوالی صورت گرفته رفته است.

این وزارت خاطرنشان کرده که در حملات متقابل نیروهای دفاعی و امنیتی شب گذشته تلفات سنگین به طالبان وارد شده و در این درگیری ها ۱۷ طالب بشمول معاون یک فرمانده آنان کشته و ۶ تن دیگرشان زخمی شده اند.

وزارت دفاع تاکید کرد: «نیروهای دفاعی و امنیتی کنترول ولسوالی را در دست دارند و حملات خود را در این ولسوالی شدت خواهند بخشید.»

این در حالی است که ولسوالی دهراوود ارزگان در ۲۳ ماه عقرب به دست طالبان سقوط کرد و در تاریخ ۱۴ قوس وزارت دفاع اعلام کرد که این ولسوالی را دوباره از کنترل طالبان خارج کرده است.

به دنبال ایجاد وقفه در گفت‌وگوهای صلح، ملا عبدالغنی برادر، معاون سیاسی گروه طالبان، در راس هیئتی به اسلام‌آباد، پایتخت پاکستان رفت.

محمدنعیم وردک، سخن‌گوی دفتر سیاسی طالبان در قطر، در برگه‌ی تویترش نوشت این سفر، روز سه‌شنبه (۲۵ قوس)، با دعوت رسمی مقام‌های پاکستانی انجام شده است.

به گفته‌ی او، قرار است معاون سیاسی گروه طالبان، در جریان این سفر با عمران خان، نخست‌وزیر و شاه‌محمود قریشی، وزیر خارجه‌ی پاکستان دیدار کند.

سخنگوی دفتر سیاسی طالبان در قطر، افزود در جریان این دیدارها، در باره‌ی موضوعات دوجانبه به شمول مشکلات مهاجران و رفت‌وآمد افغان‌ها به پاکستان گفت‌وگو خواهد شد.

این در حالی است که گفت‌وگوهای صلح میان هیئت‌های گفت‌وگوکننده‌ی دولت افغانستان و گروه طالبان، با ۲۰ روز وقفه رو‌به‌رو شده است. هیئت‌های گفت‌وگوکننده‌ی دو طرف، پس از حدود سه ماه، چندی پیش روی کارشیوه‌ی گفت‌وگوها به توافق رسیدند.

به دنبال توافق روی کارشیوه‌ی گفت‌وگوها، هیئت‌های کاری دو طرف ایجاد شد تا در مورد برنامه‌ی اصلی گفت‌وگوها صحبت کنند.

قرار است دور بعدی گفت‌وگوهای صلح، در شانزدهم جدی برگزار شود.

شهرزاد اکبر، رییس کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان می‌گوید حمله‌های هدف‌مند بر غیرنظامیان در کشور باید متوقف شود.

خانم اکبر امروز (سه‌شنبه، ۲۵ قوس) در برگۀ تویترش نوشت حمله‌های هدف‌مندی که عمدتاً از غیرنظامیان قربانی می‌گیرد، همه‌روزه در سطح کشور انجام می‌شود. او از دو حملۀ انفجاری امروز در کابل و غور که جان دو مقام ارشد دولتی را گرفت، یادآوری می‌کند و می‌افزاید این حمله‌ها تقریباً به امر روزمره بدل شده است.

رییس کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان خاطرنشان می‌سازد که حمله‌های هدف‌مند بر غیرنظامیان باید متوقف شود.

این در حالی است که هفتۀ پیش کشورهای غربی حامی دولت افغانستان نیز در یک اعلامیۀ مشترک حمله‌های هدف‌مند بر غیرنظامیان در افغانستان به ویژه فعالان رسانه‌یی را محکوم کرده و خواستار توقف فوری این حمله‌ها شده‌اند. حمله‌های هدف‌مند بر کارمندان ملکی دولت، فعالان رسانه‌یی، فعالان حقوق بشر و عالمان دین در دو سال پسین افزایش یافته است.

 محمد نعیم، سخنگوی دفتر سیاسی گروه طالبان در قطر در پیوند به سخنان اشرف غنی مبنی بر این که خواستار برگزاری دور دوم مذاکرات در افغانستان است گفت دور بعدی مذاکرات نیز در قطر خواهد بود.

زیرا به گفته وی، از پیش توافق شده است که دور دوم نیز در قطر آغاز شود.

نعیم همچنان انتقاد کرده که چرا پیش از این که دو تیم گفت و گوهای قطر را تا ماه دیگر سال ۲۰۲۱به تعویق بیندازد، این مسئله را یادآوری نکردند.

باید گفت سخنگوی طالبان در حالی این اظهارات را بیان می کند، که اشرف غنی تاکید دارد، که دور دوم مذاکرات صلح میان افغانستانی باید در درون این کشور برگزار شود تا مردم ببینند مذاکرات چگونه انجام می‌شود و روی کدام موضوعات متمرکز است و چرا؟

هفته گذشته حمدالله محب، مشاور شورای امنیت ملی افغانستان نیز تاکید کرد، که مراحل بعدی مذاکرات صلح میان افغانستانی باید در درون افغانستان برگزار شود.

فرستاده ویژه امریکا می گوید هردو تیم مذاکره‌کننده افغان در دوحه به خاطر مشوره درباره آجندای مذاکرات گفتگوهای را متوقف کرده اند.

زلمی خلیل‌زاد، فرستاده ویژه امریکا در امور صلح افغانستان در یک رشته توییت نگاشت که هردو تیم مذاکره‌کننده افغان در دوحه به خاطر مشوره درباره آجندای مذاکرات، گفتگوها را برای 20 روز متوقف کرده‌اند.

او می افزود: « به طور غم‌انگیزی جنگ ادامه دارد. نیاز توافق سیاسی، کاهش خشونت و آتش‌بس همچنان فوری است.»

فرستاده ویژه امریکا تاکید کرد هیأت‌های مذاکره‌کننده طبق اعلام در 5 جنوری گفتگوها را از سر گیرند.

این در حالی‌ست که رئیس جمهوری افغانستان امروز اعلام کرد ترجیح می‌دهد مذاکرات بین‌الافغانی در داخل کشور برگزار شود.

تاکنون گروه طالبان در این مورد چیزی نگفته اند.

مقام‌های ارشد گروه طالبان به آمریکا درباره “نقض تعهدات” مبنی بر خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان در شش ماه آینده هشدار داده‌اند.

این مقام‌ها در گفتگو با بی‌بی‌سی گفته‌اند، درصورتیکه آمریکا به تعهد خود عمل نکند، آنان با از سرگیری حملات نظامی به نیروهای خارجی مقابله به مثل خواهند کرد.

جوبایدن رئیس جمهوری منتخب آمریکا در مبارزات انتخاباتی خود گفته بود یک گروه کوچک از نیروهای آمریکایی در افغانستان باقی خواهند ماند.

آمریکا و گروه طالبان در زمستان سال گذشته بعد از ۱۸ ماه مذاکرات نفس گیر توافقنامه صلح را در دوحه قطر امضا کردند.

این موافقتنامه بر چهار محور متمرکز بود. جلوگیری از استفاده از خاک افغانستان توسط هیچ گروه یا فردی علیه امنیت آمریکا و متحدانش، اعلام یک برنامه زمانی برای خروج تمام نیروهای خارجی از افغانستان، آغاز مذاکرات بین الافغانی و توافق بر سر آتش بس جامع و دایمی.

آمریکا با خروج بخشی از نیروهایش از افغانستان در مدت ۱۳۵ روز بعد از امضای توافقنامه میان آمریکا و طالبان به تعهدات خود عمل کرده ولی خشونت‌ها در افغانستان که عامل بخشی از آن گروه طالبان هستند، همچنان در سطح بالا باقی مانده است.

دولت افغانستان نیز حدود ۵ هزار جنگجوی گروه طالبان و طالبان نیز یک هزار سرباز امنیتی را رها کردند. مذاکرات بین الافغانی نیز آغاز شد و دو طرف در مدت ۸۰ روز فقط موفق به نهایی کردن طرزالعمل مذاکرات شدند.

در روزهای گذشته سخنگویان هیأت‌های مذاکره کننده دولت و طالبان در “اعلامیه مشترک” در مورد تبادل آجندا (محورهای مذاکرات) و تاریخ دور بعدی مذاکرات در سال ۲۰۲۱ توافق کردند.