برچسب: صلح

محمدکریم خلیلی، رهبر حزب وحدت اسلامی افغانستان، می‌گوید برای انتخاب نوعیت ساختار نظام آینده، باید رفراندوم برگزار شود.

آقای خلیلی که روز سه‌شنبه (۱۷ حمل)، در همایشی در بامیان صحبت می‌کرد، گفت: «هر کسی ایده‌ای در باره‌ی نظام آینده دارد؛ اما من پیشنهاد می‌کنم که به رای مردم مراجعه شود و هر ساختاری که اکثریت آرا را با خود داشت، همان پذیرفته شود.»

به گفته‌ی او، در این رفراندوم، باید همه افراد و مجموعه‌های تاثیرگذار، سیستم‌هایی را که برای حل منازعه در افغانستان مناسب است، ارایه کنند.

آقای خلیلی اما گفت که رفراندوم زمانی باید برگزار شود که احصاییه‌ی دقیق از مردم افغانستان گرفته شود تا دیگر هرج‌ومرج ایجاد نشود.

رهبر حزب وحدت اسلامی افغانستان، هم‌چنان گفت: «فرصت خوبی برای برقراری صلح پیش آمده است. امروز برای برقراری صلح در افغانستان، اجماع ملی، منطقه‌ای و جهانی وجود دارد. حتا کشورهایی که طالبان را به رسمیت شناخته بودند نیز امروز می‌گویند که؛ نباید امارت طالبان تکرار شود.»

او با اشاره به سفر اخیرش به اسلام‌آباد، گفت که دیدگاه پاکستان در باره‌ی افغانستان تغییر کرده و مقام‌های این کشور به این باور اند که ادامه‌ی جنگ به نفع منطقه نیست.

آقای خلیلی، هم‌چنان گفت که در نشست مسکو نیز، همه علیه امارت طالبانی سخن گفتند و حمایت‌شان را از دست‌آوردهای ۲۰ سال گذشته‌ی افغانستان اعلام کردند.

او ابراز امیدواری کرد تا کاستی‌هایی که در سایر نشست‌هایی که برای صلح افغانستان برگزار شده بود، در نشست استانبول رفع شود.

آقای خلیلی، تصریح کرد: «ما صلح پایدار و عادلانه می‌خواهیم، صلحی که منازعات ریشه‌دار افغانستان را حل کند و ما شاهد منازعه‌ی دیگری در کشور نباشیم؛ اما اگر به نام صلح، کلوخ در آب گذاشتن باشد و آینده در نظر گرفته نشود، به هیچ وجه کارآیی ندارد. اگر عدالت در سایه‌ی صلح نباشد، صلح پایدار نیست.»

او هم‌چنان تاکید کرد که صلح نیازمند قربانی دادن است و دو طرف (دولت و طالبان)، باید قربانی بدهند.

آقای خلیلی افزود: «هیچ طرفی به خاطر منافع شخصی‌اش نباید صلح را قربانی کند. هر روز مردم به خاک و خون کشیده می‌شوند، این وضعیت تا چه وقت ادامه داشته باشد؟ مانع ایجاد کردن برای مردم افغانستان قابل قبول نیست. تلاش کنیم از فرصت پیش‌آمده استفاده شود.»

آقای خلیلی گفت که اگر روند صلح به بن بست برسد، جنگ شدت یافته و وضعیت بدتر خواهد شد.

این در حالی است که برخی از رسانه‌ها، به نقل از منابع‌شان گزارش داده‌اند که نشست استانبول، در شانزدهم اپریل برگزار خواهد شد. گفته می‌شود که این نشست، برای ۱۰ روزه بوده و در آن، در باره‌ی حکومت آینده‌ی افغانستان گفت‌وگو خواهد شد.

وزارت امور خارجه کشور امروز سه‌شنبه(۱۷ حمل) در بیانیه‌ای گفت در ادامه اعلامیه‌های مراکز اسلامی و علمای جهان اسلام در ارتباط با نکوهش و غیر شرعی دانستن جنگ جاری افغانستان و ضرورت به آتش‌بس فوری با هدف قطع خونریزی در کشور، علما و دانشمندان اهل تسنّن و تشیع جامعه مهاجر و انصار شهر مشهد ایران، حمایت همه‌جانبه شان را از برقراری آتش‌بس و قطع جنگ و خونریزی در افغانستان اعلام کردند.
در بیانیه این وزارت آمده است: «آنان، با حضور در همایش بزرگ هم‌اندیشی و مشورتی پیرامون روند صلح افغانستان، با صدور اعلامیه‌ای مشترک، گفت‌وگوهای جاری صلح و تلاش‌های جهانی و منطقه‌ای برای قطع جنگ و خونریزی در افغانستان را مهم دانسته، بر حفظ دستاوردهای دو دهه اخیر در چارچوب نظام جمهوریت، نیز تأکید کردند».
روحانیون و علمای اشتراک‌کننده در این همایش با اشاره به گفت‌وگوهای جاری صلح، تأکید کردند که علمای جهان اسلام باید با تمسک به کتاب الله و سنت پیامبر گرامی اسلام، برای تحکیم وحدت و اخوت اسلامی و تحقق صلح پایدار در افغانستان به تلاش‌های مشترک و همه‌جانبه شان، ادامه دهند.
وزارت امور خارجه حمایت مراکز اسلامی، روحانیون و علمای جهان اسلام از گفت‌وگوهای صلح جاری و پایان دادن به قتل و کشتار مردم مسلمان و بی گناه کشور را در مطابقت به خواست‌های اساسی دولت و مردم افغانستان مهم دانسته، از طرح دیدگاه‌ها و فتواهای صادر شده درین راستا استقبال کرد.

 جاوید احمد سفیر افغانستان در امارات متحده عربی به تازگی در گفت‌وگو با انستیتوت خاورمیانه گفته است مذاکرات بین دولت و طالبان نتیجه‌ای نخواهد داد، زیرا فشاری کافی از سوی ایالات متحده احساس نمی‌کند.
احمد در رابطه به نشست بین‌المللی صلح استانبول گفته است: «دیدگاه شخصی من این است که اگر این کنفرانس ترکیه برگزار شود، احتمالاً به بن‌بست می‌خورد.»
وی افزوده است ایالات متحده هر روز اهرم فشار خود را علیه طالبان از دست می‌دهد.
در مورد مذاکرات صلح میان‌افغانی، سفیر کشور در ابوظبی می‌گوید اگر مذاکرات دوحه به کلی شکست نخورده باشد، به طور چشم‌گیری دچار مشکل شده است، زیرا نتایج مطلوب در پی نداشته است.
وی بیان کرده است: «طالبان گفت‌وگو را با شرایط خود انجام می‌هند. آن‌ها با شرایط خود نیز جنگ می‌کنند. من گمان می‌کنم و تصور می‌کنم که آن‌ها می‌خواهند طبق شرایط خودشان قدرت را تقسیم کنند.»
احمد جاوید در ادامه گفته است: «اهداف طالبان از سال ۱۹۹۶ تاکنون واقعاً تغییری نکرده است و هدف آن‌ها تسخیر نظام افغانستان و تغییر بنیادی آن است. بنابر این، در این مورد آن‌ها کاملاً سازش‌ناپذیر است. آن‌ها خیلی لج‌باز هستند.»
این در حالی است که ترکیه قرار است در اواسط ماه جاری میلادی میزبان نشست بین‌المللی صلح افغانستان باشد.

آقای غنی (دوشنبه، ۱۶ حمل) در دیدار با بزرگان، متنفذین و عالمان دین ولایات مختلف کشور در ارگ ریاست‌ جمهوری این سخنان مطرح کرد.

در خبرنامه‌ی ارگ ریاست‌ جمهوری آمده است رییس ‌جمهور غنی ادامه‌ی جنگ و خون‌ ریزی را غیرقابل قبول خوانده و گفته است خواهان صلح عادلانه و پایدار در کشور است.

در خبرنامه به نقل از غنی آمده است:هدف مطلوب ما افغانستان مستقل، مردم‌ سالار و متحد است و باید انقطاع به میان نیاید.

براساس خبرنامه‌ی ارگ، رییس‌ جمهور غنی قانون اساسی را وثیقه‌ی ملی و قاعده‌ی بازی حکومتش خوانده و گفته است: اکنون فُرصت صلح نسبت به چهار دهه‌ی گذشته بی‌نظیر است، دنیا در کنار ما قرار دارد، ما به صلح می‌ رسیم و باید با عقل و تدبیر به پیش برویم.

این درحالی است که روند صلح افغانستان به مرحله‌ی حساس‌ اش رسیده است. قرار است به‌ زودی نشستی سرنوشت ‌ساز در پیوند به صلح افغانستان در استانبول ترکیه برگزار شود.

نمایندگان حکومت افغانستان در این نشست شرکت می‌کنند. شورای عالی مصالحه‌ی ملی اعلام کرده است در حال توحید دیدگاه‌ها و طرح‌های مختلف است تا با طرح واحد در نشست استانبول شرکت کنند.

هم‌زمان با توحید و بررسی طرح‌های پیشنهادی احزاب از سوی شورای عالی مصالحه‌ی ملی، رییس‌جمهور غنی نیز، طرحی را به حیث نقشه‌ی راه صلح به شماری از سفارت‌خانه‌ها در کابل و شورای عالی مصالحه‌ی ملی، تحویل داده است. یک مقام ارشد حکومت افغانستان به خبرگزاری رویترز گفته است آقای غنی، نقشه‌ی راه صلح را با چند کشور خارجی به اشتراک گذاشته است.
در گزارشی که روز یک‌شنبه (۱۵ حمل)، از سوی خبرگزاری رویترز نشر شد، آمده است رییس‌جمهور غنی تلاش می‌کند پیش از برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری در افغانستان، با گروه طالبان به توافق برسد تا آتش‌بس دایمی در کشور برقرار شود.
ارگ ریاست‌جمهوری با آن‌ که از جزییات این طرح چیزی نمی‌گوید؛ اما فاطمه مورچل -معاون سخن‌گوی ریاست‌جمهوری- در صحبت با رسانه ها، این طرح را تایید می‌کند. خانم مورچل می‌گوید در روزهای آینده، رییس‌جمهور غنی در کنفرانس خبری، جزییات این طرح را با مردم شریک خواهد کرد.
بر بنیاد گزارش رویترز، طرح پیشنهادی آقای غنی در نشست استانبول در سه مرحله ارایه می‌شود؛ مرحله‌ی نخست آن، اجماع در مورد توافق سیاسی و دست‌یابی به یک آتش‌بس با نظارت سازمان‌های بین‌المللی است؛ در مرحله‌ی دوم، برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری و تشکیل و استقرار یک «دولت صلح» و اجرای ترتیبات برای حرکت به سوی یک نظام سیاسی جدید، مطرح شده است؛ در مرحله‌ی سوم، ایجاد چارچوب قانون اساسی، استقرار مجدد پناهندگان و طرح توسعه را آقای غنی پیشنهاد خواهد کرد.
شماری از کارشناسان سیاسی افغانستان باور دارند طرح آقای غنی، بیشتر برای زمان‌کشی بوده و عملی نیست؛ بنا بر این، از سوی جریان‌های دخیل در گفت‌وگوهای صلح افغانستان و جامعه‌ی جهانی، پذیرفته نخواهد شد.
مصطفا علی‌زاده -کارشناس سیاسی- به روزنامه‌ی صبح کابل گفت مرحله‌های برجسته در طرح آقای غنی، خلاف خط سرخ‌های طالبان –آتش‌بس، پیش از توافق صلح و برگزاری انتخابات- است. به‌گفته‌ی او، آقای غنی، زیرکانه طرح زمان‌بر و غیرعملی را پیشنهاد می‌کند تا زمان بیشتری برای حکومت داشته باشد. «اگر طالبان آتش‌بس را در مرحله‌ی نخست می‌پذیرفت؛ گره‌های زیادی از صلح افغانستان در دوحه باز می‌شد. طالبان اگر در انتخابات اشتراک می‌کرد، ما شاهد بن‌بست‌ها در گفت‌وگوهای صلح نبودیم.»
رییس‌جمهور غنی پیش از این، بارها تاکید کرده است تنها از طریق انتخابات و اراده‌ی مردم قدرت را به جانشین‌اش واگذار می‌کند. در روزهایی که زلمی خلیل‌زاد، نماینده‌ی ویژه‌ی وزارت خارجه‌ی امریکا برای صلح افغانستان، با طرح ایالات متحده به افغانستان آمد، رییس‌جمهور غنی (۱۶ حوت) در برنامه‌ی گشایش سال سوم دور هفدهم تقنینی پارلمان طرح او را «خواب و خیال روی کاغذ» خواند و برای نخستین‌بار در باره‌ی برگزاری انتخابات زودهنگام سخن گفت. او تاکید کرد که انتقال قدرت از طریق انتخابات برایش یک اصل غیرقابل معامله است. «ما آماده استیم که در مورد برگزاری انتخابات آزاد، شفاف و سرتاسری تحت مدیریت جامعه‌ی جهانی بحث کنیم. در مورد تاریخ برگزاری انتخابات هم می‌توانیم صحبت کنیم و به نتیجه برسیم.»
کارشناسان سیاسی افغانستان اما می‌گویند که با توجه به انتخابات‌های ناکام گذشته، جامعه‌ی جهانی، برای برگزاری یک انتخابات شفاف و عادلانه، به دولت افغانستان اعتماد ندارد. اسدالله ندیم -کارشناس سیاسی- می‌گوید که در مرحله‌ی نخست، برگزاری انتخابات از لحاظ مالی امکان ندارد و دوم این‌ که؛ جامعه‌ی جهانی و ایالات متحده‌ی امریکا، پیش از برگزاری انتخابات ۹۸، به رییس‌جمهور غنی پیشنهاد کرده بودند که از انتخابات بگذرد و به حکومت مشارکتی تن بدهد؛ کاری ‌که رییس‌جمهور غنی، خلاف آن را پیش برد.

آیا دولت افغانستان با طرح واحد به نشست استانبول خواهد رفت؟

طرح پیشنهادی آقای غنی در حالی به شماری از کشورهای خارجی سپرده شده که شورای عالی مصالحه‌ی ملی نیز، سرگرم بررسی و توحید طرح‌های پیشنهادی احزاب سیاسی افغانستان برای نشست استانبول است.
در اعلامیه‌ی شورای عالی مصالحه‌ ملی از نشست کمیته‌ی تهیه و توحید پیش‌نویس طرح صلح که روز یک‌شنبه (۱۵ حمل) نشر شد، آمده است؛ تا اکنون ۲۵ حزب سیاسی و اعضای کمیته‌ی رهبری شورای عالی مصالحه‌ی ملی، طرح‌های‌شان را به این کمیته فرستاده‌اند که شامل ۳۰ طرح می‎‌شود. «کمیته‌ی تهیه و توحید پیش‌نویس طرح صلح، روی جمع‌آوری و توحید نظریات و دیدگاه‌های احزاب سیاسی، اعضای کمیته‌ی رهبری شورای عالی مصالحه‌ی ملی و شهروندان کار کرده است.» به گفته‌ی این شورا، قرار است دولت افغانستان با طرح واحد در نشست استانبول اشتراک کند.
با آن‌که آقای غنی طرح پیشنهادی‌اش را به شورای عالی مصالحه‌ی ملی فرستاده است؛ اما به باور کارشناسان سیاسی، تفاوت دیدگاه میان ارگ ریاست‌جمهوری و شورای عالی مصالحه‌ی در رابطه به صلح افغانستان، باعث شده است که ارایه‌ی طرح واحد از آدرس دولت افغانستان در نشست استانبول دشوار باشد.
آقای علی‌زاده می‌گوید که ارگ ریاست‌جمهوری و شورای عالی مصالحه‌ی ملی، به یک‌دیگر اعتماد ندارد. «رهبران هر دو طرف منافع شخصی‌شان را در نشست استانبول جست‌وجو می‌کنند.» به ‌باور آقای علی‌زاده، طرح رییس‌جمهور غنی در برابر طرح زلمی‌خلیل‌زاد مطرح شده است؛ در حالی ‌که شمار زیادی از رهبران سیاسی و جهادی افغانستان از طرح آقای خلیل‌زاد برای ایجاد «دولت انتقالی صلح» حمایت کرده است.
گفتنی است که پیش از این، مجیب‌الرحمن رحیمی –مشاور ارشد شورای عالی مصالحه‌ی ملی- در گفت‌وگو با روزنامه‌ی صبح کابل، گفته بود که کمیته روی توحید این دیدگاه‌ها کار می‌کند؛ زمانی که کمیته‌ی رهبری شورای عالی مصالحه، طرح نهایی را تأیید کند، این طرح به‌ عنوان طرح نهایی در نشست ترکیه ارایه می‌شود. «ما در حال توحید و شکل‌دادن طرح استیم و به زودترین فرصت نهایی خواهد شد. به اساس توافق‌ ارگ و سپیدار، کمیته‌ی رهبری شورای عالی مصالحه، در این رابطه حرف نهایی را می‌زند.»
با این ‌همه، شمارش معکوس برای برگزاری نشست استانبول شروع شده و قرار است که این نشست تا ده روز دیگر؛ یعنی در ۲۷ حمل برگزار شود. در این نشست، طرف‌های درگیر جنگ افغانستان طرح‌های‌شان را ارایه می‌کنند که با محوریت سازمان ملل‌متحد برای نظام آینده‌ی سیاسی افغانستان تصمیم گرفته خواهد شد. با این حال اما گروه طالبان تا اکنون از طرح پیشنهادی‌شان برای این نشست چیزی نگفته است. آقای علی‌زاده می‌گوید؛ بر خلاف دولت افغانستان که بارها از خط سرخ‌اش گذشته است، طالبان تا اکنون بر خط سرخ‌شان پافشاری داشته‌ و یک وجب هم عقب‌نشینی نکرده‌اند.

میررحمان رحمانی، رییس مجلس نمایند‌گان کشور در برگۀ فیسبوکش نوشت نخستین اجلاس کمیتۀ صلح مجلس نمایند‌ه‌گان پیش از چاشت امروز(دوشنبه، شانزدهم حمل) در پارلمان برگزار شده است.

آقای رحمانی، افزوده است آخرین تحولات روند صلح، نشست‌های مسکو و دوشنبه و نشست بزرگ بین‌المللی صلح استانبول در مورد افغانستان، در نخستین نشست این کمیته مورد بحث قرار گرفته است.

به نقل از آقای رحمانی، او در این نشست، اجماع بین‌المللی و منطقه‌یی در روند صلح کشور را فرصت مناسبی برای تأمین صلح در کشور عنوان کرده است. به بیان او جنگ راه‌حل نیست و طالبان باید از خشونت دست کشیده و برای پایان جنگ روی گفت‌وگوهای صلح تمرکز کنند.

او خاطر نشان ساخت کمیتۀ صلح مجلس نمایند‌ه‌گان کار روی تدوین طرح مجلس برای صلح کشور را نیز آغاز کرده است.

این در حالی است که افزون بر نقشۀ راه ارگ ریاست جمهوری برای صلح، گزارش شده است که ۲۵ طرح جداگانه از آدرس احزاب و چهره‌های سیاسی کشور در روند صلح مطرح شده است.

شورای عالی مصالحۀ ملی اما اعلام کرده است این شورا سرگرم تدوین کردن این طرح‌ها است و با طرح واحد از آدرس حوزۀ جمهوریت به نشست استانبول خواهند رفت.

رئیس جمهور غنی قصد دارد در آستانه کنفرانس بین‌المللی استانبول که با هدف پیشبرد مذاکرات صلح میان دولت مرکزی و نیروهای طالبان برگزار خواهد شد، از یک «نقشه راه صلح» رونمایی کند.

تصمیم برای پیشنهاد یک «نقشه راه صلح» پس از آن گرفته شد که ایالات متحده در طرح خود که از حمایت روسیه و دیگر کشورهای درگیر در تحولات افغانستان نیز برخوردار است، موضوع تشکیل یک دولت موقت با حضور نیروهای طالبان را برای گذار از وضعیت کنونی و رسیدن به صلح پایدار در این کشور مطرح کرد.

طرح صلح آمریکا مخالفت آقای غنی را در پی داشت؛ رئیس جمهور غنی اعلام کرد هر دولتی در افغانستان تنها باید از مسیر انتخابات و با رای مردم بر سر کار آید.

آقای غنی در چهارچوب «نقشه راه صلح» قصد دارد طرحی سه مرحله‌ای را در جریان کنفرانس بین‌المللی استانبول به همگان معرفی کند.

این کنفرانس در اواخر ماه جاری میلادی با حمایت سازمان ملل و حضور نمایندگان آمریکا و روسیه و دیگر بازیگران منطقه‌ای برگزار خواهد شد اما زمان دقیق آن هنوز تعیین نشده است.

موضوع «نقشه راه صلح» درحالی مطرح است که ایالات متحده فاصله چندانی با مهلت از پیش تعیین شده برای تخلیه نیروهایش از افغانستان ندارد.

بر اساس توافق سال گذشته نماینده دولت ترامپ و طالبان، آمریکا باید تا قبل از اول مه ۲۰۲۱ میلادی همه نیروهایش را از افغانستان خارج کند؛ اقدامی که جو بایدن عمل به آن را دشوار می‌داند.

طرح سه مرحله‌ای اشرف غنی چیست؟

در چهارچوب این طرح، آقای غنی پیشنهاد داده است ابتدا دو طرف به یک توافق سیاسی دست یابند و بر اساس آن اعلام آتش‌بس کنند؛ آتش‌بسی که نهادهای بین‌المللی ناظر اجرای آن باشند.

گام دوم برگزاری انتخابات زودهنگام ریاست جمهوری در افغانستان است که اعضای طالبان نیز می‌توانند برای تشکیل «دولت صلح» در آن شرکت کنند.

به باور اشرف غنی، عملی کردن «نقشه راه صلح» باعث اجرای برنامه‌های توسعه در سراسر کشور خواهد شد و به این ترتیب زمینه برای برداشتن گام سوم یعنی بازبینی در قانون اساسی افغانستان فراهم می‌شود.

بنا بر اعلام منابع آگاه، او تا کنون «نقشه راه صلح» خود را با چند تن از دیپلمات‌های بین‌المللی در میان گذاشته است.

تلاش برای رسیدن به راه حلی برای برقراری صلح در کشور جنگ‌زده افغانستان در حالی ادامه دارد که خشونت‌ها در افغانستان نیز رو به افزایش است و هفته گذشته دولت مرکزی مجبور شد دست‌کم در دو منطقه در ولایت قندهار با نیروهای طالبان درگیر شود.

نشست کمیته‌ی تهیه و توحید پیش‌نویس طرح صلح، با ریاست محمدیونس قانونی، عضو رهبری شورای عالی مصالحه‌ی ملی برگزار شد.

شورای عالی مصالحه‌ی ملی، روز یک‌شنبه (۱۵ حمل)، در اعلامیه‌ای گفت در این نشست، طرح پیشنهادی احزاب سیاسی، اعضای کمیته‌ی رهبری شورای عالی مصالحه‌ی ملی، نهادهای مدنی و شهروندان مورد بررسی قرار گرفت.

بر اساس اعلامیه، تا اکنون ۲۵ حزب سیاسی و اعضای کمیته‌ی رهبری شورای عالی مصالحه‌ی ملی، طرح‌شان را برای صلح به این کمیته فرستاده‌اند که شامل ۳۰ طرح می‌شود.

در اعلامیه آمده است کمیته‌ی تهیه و توحید پیش‌نویس طرح صلح، روی جمع‌آوری و توحید نظریات و دیدگاه‌های احزاب سیاسی، اعضای کمیته‌ی رهبری شورای عالی مصالحه‌ی ملی و شهروندان کار کرده است.

شورای عالی مصالحه‌ی ملی گفته است که در این نشست نیز پیش‌نویس واحد دیدگاه‌های ارایه‌‌شده مورد بررسی قرار گرفت و تا توحید نظریات، نشست‌های این کمیته ادامه خواهد داشت.

در اعلامیه آمده است قرار است دولت افغانستان با طرح واحد در نشست استانبول اشتراک کند.

شورای عالی مصالحه‌ی ملی، گفته است که آتش‌بس و پایان کامل و دایمی جنگ، حفظ ارزش‌های حقوق‌بشری و حقوق اساسی شهروندان، مشارکت عادلانه‌ در قدرت و ساختار نظام سیاسی، از موارد درشت طرح صلح خواهد بود.

این در حالی است که برخی از رسانه‌ها، به نقل از منابع‌شان گزارش داده‌اند که نشست استانبول، در شانزدهم اپریل برگزار خواهد شد. گفته می‌شود که این نشست، برای ۱۰ روزه بوده و در آن، در باره‌ی حکومت آینده‌ی افغانستان گفت‌وگو خواهد شد.

در این دیدار روی پیشرفت‌های اخیر مذاکرات صلح و نقش کلیدی زنان در این روند و همچنین تلاش‌ها در راستای تقویت اجماع ملی و سیاسی و آمادگی‌ها برای نشست ترکیه بحث و تبادل نظر صورت گرفت.

وزیر دولت در امور صلح گفت وزارت دولت در امور صلح به عنوان تسهیل‌کننده روند صلح، متعهد به حمایت و شمولیت همه اقشار جامعه در این روند می‌باشد.

وی همچنین با اشاره به اهمیت حفظ دستاوردهای زنان در بیست سال اخیر، تأکید نمود مسأله شمولیت زنان باید از سوی هر دو جانب مذاکرات در نظر گرفته شود.

اشتراک‌کنندگان نیز حضور زنان در روند مذاکرات را مهم خوانده و ابراز نمودند زنان باید در اصل مذاکرات و تصمیم‌گیری‌ها دخیل باشند.

گروه سفرای دوست زنان افغان شامل شماری از مقامات و نمایندگان زن کشورهای مختلف در سازمان ملل می‎ باشد که به منظور حمایت از حقوق و دستاوردهای زنان افغان در جامعه، حکومت و تلاش‌های صلح ایجاد شده است.

در حالی که روند صلح افغانستان وارد مرحله حساسی شده، ترکیه در حال آمادگی برای میزبانی کنفرانس صلح در شهر استانبول است. این نشست با کنفرانس بن (۲۰۰۱) مقایسه می‌شود که اساس نظام جدید افغانستان را پایه‌گذاری کرده بود.

با بازگشت آمریکا به چندجانبه‌گرایی در روابط بین‌المللی پس از روی کار آمدن جو بایدن، نقش بازیگران منطقه‌ای در صلح افغانستان بیش از گذشته پررنگ‌تر شده، نگاه‌ها بیشتر به سمت آنکارا دوخته شده که مهمترین کشور اسلامی است که در دو دهه اخیر سربازانش را به افغانستان فرستاده است.

قرار است در کنفرانس استانبول که “سرنوشت‌ساز” خوانده شده و به گفته منابعی در ۱۶ آوریل/آپریل (۲۷ حمل/فروردین) برگزار خواهد شد، برای ده روز مقام‌های ارشد دولت، طالبان و جناح‌های سیاسی درباره “آینده سیاسی” افغانستان تصمیم بگیرند.

پس از پیشنهاد میزبانی ترکیه توسط آنتونی بلینکن، وزیر خارجه آمریکا، دیپلماسی صلح آنکارا در افغانستان فعالتر شده، و نقش ترکیه در میزبانی و میانجی‌گری میان طرف‌ها مهم ارزیابی شده است.

زلمی خلیلزاد، نماینده ویژه آمریکا برای صلح افغانستان در یک سال اخیر مرتبا از آنکارا دیدار کرده است.

چاووش‌اوغلو، وزیرخارجه ترکیه موضع مشابه دولت افغانستان را اعلام کرده و گفته که کنفرانس استانبول در ادامه روند مذاکرات دوحه است و نه جایگزین آن.

نقش ترکیه در روند صلح افغانستان

هفته گذشته کنفرانس سالانه وزیران خارجه “قلب آسیا-روند استانبول” برگزار شد که از سال ۲۰۱۱ به ابتکار کابل و آنکارا راه اندازی شده و نسبت به سایر ابتکارهای منطقه‌ای برای اعتمادسازی صلح و ثبات افغانستان جامع‌تر بوده است و در آن علاوه بر ۱۷ کشور منطقه، اتحادیه اروپا و سازمان‌های منطقه‌ای نیز حضور دارند.

در تحقیق تازه بنیاد فردریش ایبرت آلمان با عنوان “میانجی شدن؟ نقش و پتانسیل ترکیه در روند صلح افغانستان” که توسط دو تحلیلگر مسائل افغانستان؛ تیمور شاران و اندره واتکینز نوشته شده، توصیه شده که اتحادیه اروپا و ترکیه روند “قلب آسیا- استانبول” را از وضعیت نمادین فعلی به یک مکانیسم عملی با یک بستر جدید منطقه‌ای برای شامل کردن کشورهای منطقه در روند صلح افغانستان تبدیل کنند.

ترکیه، تنها کشور مسلمان و عضو سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) است که در افغانستان نیرو دارد.

این کشور از ابتدای دوره جدید پس از سال ۲۰۰۱ در قالب ماموریت نظامی نیروهای کمک به امنیت و بازسازی در افغانستان (آیساف) و “ماموریت قاطع” ناتو در افغانستان مشارکت داشته است.

ترکیه جایگاه “هفتم” را در میان نیروهای کشورهای ائتلاف بین‌المللی ناتو و غیرناتو در افغانستان داشته و در دو دهه اخیر، این کشور بیش از یک میلیارد دلار در پروژه‌های زیربنایی و امنیت افغانستان کمک کرده است.

ترکیه و طالبان

با وجود حضور نیروهای این کشور در زمان طولانی دو دهه در افغانستان دیدگاه طالبان نسبت به این کشور خصمانه نبوده است، تنها یک سرباز ترک در انفجار خودرو در کابل در سال ۲۰۱۵ کشته شده است.

به گزارش رسانه‌های ترکیه، پارلمان ترکیه در ماه دسامبر، تمدید حضور نیروهای این کشور در افغانستان را به مدت ۱۸ ماه تایید کرده است.

قبلا نیز مقام‌های ترکیه گفته بود که تا هر زمانی که دولت افغانستان بخواهد نیروهای این کشور در افغانستان خواهند ماند.

گفته می‌شود که در طرح آمریکا برای صلح افغانستان حضور نیروهای حافظ صلح برخی کشورهای اسلامی زیر نظر سازمان ملل متحد از جمله نیروهای ترکیه پیشنهاد شده است.

طالبان در این مورد واکنشی نشان نداده است.

سخنگویان طالبان در مورد نقش احتمالی ترکیه در افغانستان به صورت رسمی اظهارنظری نکرده‌اند. اما، گفته می‌شود که نمایندگان این گروه گفته‌اند که شهر دوحه را نسبت به ترکیه ترجیح می‌دهند.

دیپلمات‌های ترکیه در مناسبت‌های مختلف با نمایندگان طالبان دیدارهایی داشته‌اند و در روزهای اخیر هیاتی از ترکیه در دوحه در حال رایزنی با نمایندگان طالبان در مورد کنفرانس استانبول است.

مارشال عبدالرشید دوستم، رهبر جنبش ملی اسلامی ازبیک‌تبار به ترکیه نزدیک است، امری که گفته می‌شود با حساسیت طالبان روبرو شده است.

دولت افغانستان چندی پیش پیشنهاد کرده بود که محل گفتگوهای صلح به مکانی در داخل کشور منتقل شود اما طالبان آن را “غیرعملی” دانست.

ترکیه و افغانستان؛ همدلی تاریخی

افغانها، ترکیه را یک همسایه‌ دور اما متحد نزدیک و تاریخی خود می‌دانند.

افغانستان “دومین” کشوری بود که ترکیه نوین به رهبری کمال آتاتورک را در سال ۱۹۲۱ به رسمیت شناخت.

پیش‌تر از آن نیز، شاهان افغانستان روابط نزدیک با ترکیه عثمانی داشتند، در جنگ اول جهانی، هیات مشترک ترک و آلمانی برای ترغیب دربار افغانستان به ورود به جنگ اول جهانی به کابل سفر کرد که با وجود استقبال پرشور روشنفکران از جمله امان الله، ولیعهد و مردم از این هیات اما افغانستان موضع بی‌طرفی در جنگ جهانی را حفظ کرد.

حضور فرهنگی ترکیه در افغانستان چشمگیر است، سریال‌های ترکی از تلویزیون‌های افغانستان نشر می‌شود.

مدارس افغان-ترک زیر نظر بنیاد معارف ترکیه حدود ۵ هزار دانش آموز را در ۱۷ مدرسه در سراسر افغانستان تحت پوشش قرار داده است. این مدارس بنا به نظام آموزشی ترکیه است و جزو مدارسی است که بنا به آزمون‌های ورودی سعی دانش آموزان را جذب می‌کند.

در سال‌های اخیر، کالاهای ساخت ترکیه با دو ویژگی قیمت و کیفیت خوب در افغانستان مشهور شده و محبوبتش افزایش یافته است.

در واقع، آنکارا از معدود کشورهای منطقه است که با کابل هیچ گونه تضاد منافع ندارد و نقش آفرینی این کشور در صلح افغانستان با خوشبینی دنبال می‌شود.

افغانستان در سیاست خارجی ترکیه

مولود چاووش‌اوغلو، وزیر امور خارجه ترکیه در نشست اخیر وزرای امور خارجه کشور‌های عضو کنفرانس “قلب آسیا-روند استانبول” در شهر دوشنبه گفت که “مشکلات منطقه تنها با همکاری منطقه‌ای قابل حل و فصل است. اقدامات اتخاذ شده از مبارزه با تروریسم گرفته تا گسترش تجارت”.

به گزارش خبرگزاری آناتولی او تصریح کرد که “افغانستان نیز یکی از کشورهایی خواهد بود که بیشترین نفع را از سیاست عدم تعهد موجود در منطقه خواهد برد.”

وزارت خارجه ترکیه سیاست خارجی آنکارا در قبال افغانستان را در چهار هدف تعریف کرده است: حفظ ثبات سیاسی و وحدت کشور، تقویت ساختارها و نهادهای سیاسی موجود، حمایت از ثبات محیط امنیتی خود و بازگرداندن صلح و رفاه با از بین بردن تروریسم و افراط گرایی.

در این راستا، زلمی نشاط و محمد فتیح سیلین در تحلیلی که در سایت “جرمن مارشال فند آمریکا” نشر کرده‌اند، تاکید می‌کنند که آنکارا باید گفتگوی سه جانبه ترکیه-افغانستان-پاکستان را “بدون تأخیر” از سر بگیرد، اگرچه در گذشته، این دیپلماسی سه جانبه نتایج اندکی داشته است.

آنها نوشته‌اند: “ترکیه باید در تلاش باشد تا پاکستان را تا حد ممکن دوباره دخیل بسازد. پاکستان خود از افراط گرایی مذهبی و درگیری های بین قومی رنج می برد و برای غلبه بر این چالش‌ها به حمایت دوستانه نیاز دارد. برای این منظور ، آنکارا باید گفتگوی سه جانبه ترکیه-افغانستان-پاکستان را بدون تأخیر مجدداً برگزار کند.”

در این مرحله، به گفته آنها دخیل کردن پاکستان “می‌تواند آغاز خوبی باشد”.

پاکستان در سال‌های اخیر به ترکیه نزدیک شده است.

میزبانی موج پناهجویان افغان

ترکیه در سرحد اروپا بدل به گذرگاه عمده موج پناهجویان سوریه، افغان و ایرانی به کشورهای اروپایی در سال‌های اخیر بوده است.

شمار زیادی از این پناهجویان ترکیه را نیز به عنوان مقصد موقت یا دایمی انتخاب کرده اند، تسهیلات آسان اقامتی و کسب شهروندی این کشور برای پناهجوبان در میان کشورهای منطقه بینظر است.

اگر ایران و پاکستان را کنار بگذاریم، حدود ۷۰ درصد پناهجویان افغان که به این دو کشور همسایه پناه نبرده‌اند، به شش کشور اروپایی (از جمله ترکیه) رفته‌اند.

ترکیه که معمولا مکانی برای ثبت در خواست پناهندگی در دفاتر سازمان ملل است، بعد از آلمان دومین پناهگاه بزرگ پناهجویان افعان است. آمار این پناهجویان افغان در این کشور بیش از صد هزار نفر است.

بی بی سی

محمد سرور دانش، معاون دوم ریاست جمهوری برگزاری انتخابات و حفظ قانون اساسی کشور را از عناصر کلیدی نقشۀ‌ راه حکومت برای صلح می‌خواند.

آقای دانش امروز (یک‌شنبه، پانزدهم حمل) در مراسم معرفی دادستان کل کشور، گفت حکومت افغانستان می‌خواهد که روند جاری گفت‌وگوهای صلح به برقراری صلح عادلانه و پایدار در کشور منجر شود.

آقای دانش افزود در صورتی که صلح عادلانه و پایدار به میان نیاید، جنگ تازه‌یی در کشور آغاز می‌شود که خشونت‌های بیشتری را به همراه خواهد داشت. از این‌رو، آقای دانش خاطرنشان می‌سازد که حکومت نقشۀ‌ راهی را برای برقراری صلح عادلانه و پایدار در کشور روی دست گرفته است. به بیان آقای دانش، حفظ قانون اساسی از موارد کلیدی نقشۀ راه حکومت برای صلح به شمار می‌رود.

او اظهار داشت اصل حفظ قانون اساسی به هدف جلوگیری از انقطاع قانون و فروپاشی سیاسی در این نقشۀ راه گنجانیده شده است. به بیان او، فروپاشی نظام‌های مبتنی بر قانون اساسی در گذشته‌ها زیان‌بار بوده و در شرایط کنونی نیز پیامدهای مناسبی دربر نخواهد داشت.

معاون دوم ریاست جمهوری یادآوری کرد تعدیل قانون اساسی با راهکاری که در این قانون پیش‌بینی شده است، در روند صلح امکان‌پذیر خواهد بود. آقای دانش اضافه می‌کند که برگزاری انتخابات و شکل‌گیری نظام مبتنی بر آرای مردم، دومین اصل کلیدی در نقشۀ‌ راه حکومت برای صلح است. به بیان او، حکومت حاضر است انتخابات را زیر نظر جامعۀ جهانی برگزار کند.

گفتنی است که این نقشۀ راه از سوی رییس‌جمهور غنی در مخالفت با طرح پیشنهادی وزارت خارجۀ امریکا مبنی بر ایجاد حکومت مشارکتی موقت تهیه شده است. این طرح قرار است در کمتر از دو هفتۀ دیگری از سوی آقای غنی در نشست استانبول، مطرح شود.

رهبرحزب کنگره ملی می گوید. حکومت آینده، فدرالی باشد.
رهبر حزب کنگره ملی افغان( یکشنبه، 15 حمل) پیرامون دولت انتقالی و ساختار نظام آینده طی یک کنفرانس خبری گفت: حکومت آینده، فدرالی باشد.
او گفت: رهبران کشور باید در نشست استا نبول، روی تشکیل دولت فدرالی، با کشورهای منطقه، گفتگو کنند.
او گفت: مسایل قومی، در نشست ترکیه مدنظر شود.
عبداللطیف پدرام همچنان علاوه کرد، نظام کنونی، پاسخگوی نیازمندی مردم نیست. و نظام جمهوریت به نظام فدرالی،تغییر کند.
عبداللطیف پدرام گفت: مدیریت نادرست رهبران در نشست ترکیه باعث، یک جنگ داخلی دیگر خواهد شد.
او گفت: برگزاری نشست ترکیه،  نشان دهنده شکست آمریکا و کشورهای دیگر هستند.
عبداللطیف پدرام علاوه کرد. در صورتیکه دولت فدرالی ایجاد نشود، وارد یک جنگ داخلی دیگر خواهیم شد.
این در حالی است که شنبه مشاور امنیت ملی گفت: محمد اشرف غنی، رییس جمهور کشور آماده است که انتخابات زود هنگام را  برگزار نماید و خودش هم در انتخابات، شریک نباشد.

نشست قلب آسیا ـ روند استانبول، فرصت مغتنمی بود برای طرح دیدگاه‌های بنیادین دولت جمهوری اسلامی افغانستان در باب صلح؛ صلحی که بیشتر میدانی برای مداخله و اعمال نظر و تأمین منافع قدرت‌های برتر بین‌المللی و منطقه‌ای شده تا نسخه‌ای برای برون‌رفت افغانستان از بحران جنگ داخلی چهل‌ساله.

اهمیت این نشست در آن بود که به مثابه پیش‌نشست استانبول، این امکان را فراهم آورد که آقای غنی به عنوان رییس جمهور افغانستان، مواضع خود را در خصوص روند صلح، به روشنی و منطبق با مقتضای منافع ملی و قانون اساسی کشور بیان کند و شرکت‌کنندگان در نشست استانبول را آماده دریافت پیام و پیشنهاد نهای خود در نشست استانبول کند.

منطقی که در بیان مواضع رییس جمهور نهفته بود، از قوت و قدرتی برخوردار بود که همه بازیگران بین‌المللی و منطقه‌ای میدان صلح را ناگزیر به زانو زدن و سپر انداختن کرد. مواضع شرکت‌کنندگان در آن نشست و از جمله امام علی رحمان، رییس جمهور تاجیکستان نیز که در حمایت از نظام جمهوری و مخالفت با برپایی امارت طالبانی بیان شدند، مبتنی بر تقویت هدف رییس جمهور غنی و ناشی از لابی‌گری نیرومند او در نشست قلب آسیا و منطق مجاب‌کننده‌ای بود که در سخنرانی آقای غنی بازتاب یافت.

رییس جمهور در نشست قلب آسیا سه راهکار در برابر طالبان و قدرت‌های جهانی دخیل در روند صلح و جنگ افغانستان گذاشت که عمیقاً راهبردی و مبتنی بر هوشمندی و خردورزی سیاسی در جهت مدیریت و مالکیت روند صلح بود. این سه راهکار، عبارت بودند از ۱٫ آتش‌بس سراسری، ۲٫ برگزاری لویه جرگه سنتی و ۳٫ انتخابات زودهنگام.

حقیقت این است که روند صلح افغانستان از همان ابتدا در چنبره امریکا و بیرون از دایره اراده و انتخاب دولت و مردم افغانستان قرار داشت. زلمی خلیلزاد، در قامت نماینده ویژه وزارت خارجه دولت دونالد ترامپ، با دور زدن نظام سیاسی افغانستان، به صورت یکجانبه و در چارچوب منافع امریکا برای یافتن راهی آبرومندانه خروج از باتلاق جنگ بیهوده با تروریزم، روند صلح را مورد تجاوز قرار داد. او با تجاوز معنوی به حریم نظام سیاسی و خواست مردم افغانستان، روندی را بنیاد نهاد که به تمام معنا متضمن زیان‌های جبران‌ناپذیر ساختاری و محتوایی برای افغانستان و راه دراز بیست ساله پیموده‌شده برای نهادینه‌سازی مدنیت و مردم‌سالاری در کشور ما بود.

با خشت اولی که آقای خلیلزاد به عنوان معمار صلح افغانستان، کج نهاد؛ اکنون کار به جایی رسیده که نشست استانبول با رویکرد تغییر ساختاری در نظام سیاسی کشور برگزار می‌‎‌شود و مبنای آن نیز چیزی جز طرح او برای پی‌ریزی دولت انتقالی نیست؛ چیزی که نه مبنای عقل‌پسند و عقل‌پذیر دارد و نه با خواست و اراده آزادانه و آگاهانه مردم و نه با هزینه‌های سنگین و خونین پرداخته‌شده برای برپایی نظام مردم‌سالار در دو دهه گذشته، همسویی و انطباق ندارد.

بنابراین، طرح رییس جمهور در نشست قلب آسیا ـ روند استانبول، از آن جهت که روند صلح را در مسیر مدیریت و مالکیت دولت جمهوری اسلامی افغانستان و در هماهنگی با اراده جمعی مردم افغانستان قرار می‌دهد و همزمان منطبق با الگوهای پذیرفته‌شده بین‌المللی و منطق مورد ادعای جهانی، مبنی بر واگذاری حق انتخاب به دولت‌های مشروع و منتخب و نیز مردم بیدار و بابصیرت انتخاب‌گر می‌باشد، نشانه زیرکی و ریزبینی آقای غنی در مواقع حساس و حیاتی است.

آتش‌بس سراسری، نخستین شاخصه صلح‌طلبی دو طرف درگیری است و طرح این مسئله در سخنرانی آقای غنی در نشست قلب آسیا، هم عقلانی و هم عملیاتی است؛ زیرا اگر طالبان به راستی به صلح باورمند هستند، باید به آتش‌بس و قطع خشونت گردن بگذارند. از آن طرف امریکا نیز اگر به معنای واقعی، در پی استقرار صلح و ثبات در افغانستان است و تنها به یافتن راهی برای برون‌رفت خودش از بحران و باتلاق جنگ با تروریزم و کاهش هزینه‌های جنگی خود نمی‌اندیشد، باید طالبان را تحت فشار قرار دهد که با برقراری آتش‌بس فراگیر، امکان تحقق صلح و رسیدن به توافق بر سر تقسیم قدرت را فراهم سازند.

برگزاری لویه‌جرگه هم از مواردی است که ریشه در سنت‌های تاریخی افغانستان دارد و به مثابه نوعی میکانیزم دموکراتیک بومی برای عبور از بحران‌های مشابه آنچه اکنون در کشور جریان دارد، مورد تأیید و تصدیق یکایک شهروندان افغانستان و از جمله طالبان است. این راهکار، بر این پیش‌فرض استوار است که حق و قدرت انتخاب از مردم افغانستان سلب نشود و نشست استانبول، جایی برای تحمیل اراده بیگانگان و بیرونیان بر مردم و نظام سیاسی افغانستان نباشد و افغان‌ها نیز متناسب با الگوها و معیارهای مجرب تاریخی خود، فرصتی برای اظهار و اعمال نظر در مورد ساختار و سرنوشت آینده سیاسی خود در اختیار داشته باشند.

در این میان، انتخابات زودهنگام، به مثابه راهکاری آزموده و اجراشده در سراسر جهان، به عنوان سومین راهکار پیشنهادشده از سوی آقای رییس جمهور، هم برآمده از خودگذری و فداکاری خود آقای غنی برای صلح افغانستان است و هم معطوف به موازین و معیارهای مورد قبول جهانی در این گونه مواقع. آنچه مخصوصا این راهکار را خدشه‌ناپذیر و قابل اجرا می‌سازد، پیش‌شرط برگزاری آن از سوی جامعه جهانی با نظارت مستقیم سازمان ملل و سایر قدرت‌های مدعی عملیاتی‌سازی الگوهای دموکراتیک برای مشارکت مردم در انتخاب نوع نظام سیاسی خود است. بدین ترتیب، خدشه‌ای که بر شفافیت انتخابات‌های برگزارشده توسط دولت افغانستان وارد می‌شود نیز به خودی خود خنثا و منتفی شده و امکان هرگونه بهانه‌تراشی و تعلل را از طالبان و قدرت‌های جهانی و منطقه‌ای دخیل در روند صلح افغانستان، بازمی‌ستاند.

این راهکار همچنین جهان و طالبان را در برابر چالشی قرار می‌دهد که عبور از آن برای شان ناممکن است؛ زیرا دموکراسی و انتخابات، یکی از اهرم‌های نیرومند قدرت‌های جهانی و از جمله امریکا برای مداخله در کشورهای دیگر و مبنای رفتار سیاسی آنان در برابر نظام‌های توتالیتر غیر مردمی است و از طرف دیگر، آزمونی است برای بازشناسی باورها و رفتار سیاسی طالبان. بدین معنا که اگر طالبان همچنان مخالف مردم‌سالاری و حق مشارکت مردم در تعیین سرنوشت سیاسی خود باشند و به تحمیل امارت اسلامی مورد نظر خود فکر کنند، نه‌تنها برای مردم افغانستان، بلکه برای همه جهان و به ویژه برای کشورهای همسایه افغانستان به مثابه یک تهدید جدی امنیتی و ایدئولوژیک شمرده می‌شوند و مورد قبول واقع نخواهند شد؛ چیزی که نه افکار عمومی شهروندان افغانستان حاضر به پذیرش آن است و نه دولت‌های منطقه و جهان آمادگی تعامل با آن را دارد.

سید راحل موسوی

کمیته مشترک سیاسی این احزاب امروز(شنبه ۱۴ حمل) با نشر اعلامیه‌ای از سایر جریان‌های تاثیرگذار خواست با مجموعه احزاب شامل در کمیته سیاسی، همسو شده و با همکاری یکدیگر از فرصت پیش آمده برای آوردن صلح در افغانستان تلاش کنند.

احزاب همسو شامل حزب جمعیت اسلامی افغانستان به رهبری صلاح‌الدین ربانی، حزب اسلامی افغانستان به رهبری گلبدین حکمتیار، حزب وحدت اسلامی افغانستان به رهبری محمد کریم خلیلی، حزب جنبش ملی اسلامی افغانستان به رهبری مارشال عبدالرشید دوستم، حزب افغان ملت، حزب وحدت اسلامی مردم افغانستان به رهبری محمد محقق و حزب محاذ ملی اسلامی افغانستان است.

این احزاب از برگزاری نشست صلح افغانستان در ترکیه استقبال کرده و ابراز امیدواری کردند با همکاری جهانی و منطقه‌ای و تلاش‌های طرف‌های سیاسی اشتراک کننده در اجلاس، راه حل مناسب، معقول، جامع و همه شمول برای ختم جنگ و منازعه بیش از چهار دهه افغانستان پیدا شود.

در این اعلامیه آمده کمیته سیاسی احزاب ضمن تفاهم‌هایی که درباره روند صلح کرده به عنوان تیم هماهنگ کننده، عمده‌ترین کارهای فنی را انجام داده و گام‌های مناسبی را برای تقویت همدلی و ایجاد هماهنگی میان جریان‌های سیاسی و شخصیت‌های تأثیرگذار برداشته و اراده دارد تا هماهنگی‌ها را بیشتر گسترش داده و تقویت کند..

این احزاب گفتنند در قدم بعدی در نظر دارند نشست میان این احزاب و سایر نهادها نیز برگزار شود و حتی با افراد طالبان و دولت افغانستان نیز در تماس خواهند شد.

در اعلامیه این احزاب نیز آمده آنان تأمین صلح و ایجاد ثبات پایدار در افغانستان را به نفع امنیت منطقه و جهان دانسته و از تمام کشور‌های همسایه، منطقه و جهان خواسته که برای یافتن جنگ و آوردن صلح و بازسازی کشور صادقانه همکاری کنند.

غیرت بهیر، از اعضای ارشد حزب اسلامی افغانستان نیز در این نشست به نمایندگی از حزب اسلامی گفت هفت حزب سیاسی روی چندین موضوع به تفاهم رسیده‌اند و اینکه بعضی از حلقات می‌خواهند در روند صلح مشکل ایجاد کنند واقعیت دارد و در این شرایط حساس همه افغانها باید دست به دست هم دهند که از اجلاس ترکیه همه شرکت کنندگان با دست پر برگردند.

آقای بهیر گفت هفت حزب تصمیم گرفته که به تفاهم برسند و با تفاهم مشترک به نشست ترکیه بروند و آنان تلاش دارند که با جهت‌های دیگر مانند طالبان و دولت افغانستان تماس بگیرند تا دامنه این تفاهم گسترده‌تر شود.

او گفت تفاهم این احزاب را با دولت نیز منتفی نداسته و اگر تمام جناح‌ها به گفته او، قبل از سفر به ترکیه به یک طرح واحد و هم‌نظری به ترکیه بروند به نفع افغانستان است.

 عضو هیئت مذاکره‌کننده دولت افغانستان در دوحه از آغاز گفت‌وگو‌ها در باره دستور کار نشست ترکیه خبر داده است.
غلام فاروق مجروح در این باره در پیام ویدئویی به رسانه‌ها گفت: نمایندگان کشورهای امریکا و ترکیه از جمله سازمان ملل در دوحه حضور داشته و به میزبانی قطر گفت‌وگوهایی را پیرامون چگونگی دستورکار نشست ترکیه با هیئت‌های مذاکره کننده دو طرف آغاز کردند.
انتظار می‌رود نشست ترکیه در بارۀ صلح افغانستان در این ماه در شهر استانبول برگزار شود.
نمایندۀ ویژۀ ملل متحد برای افغانستان نیز به دوحه پایتخت قطر سفر کرده است.
یوناما نیز در پیامی گفته است که «دیبورا لاینز» با تیم‌های مذاکراتی افغانستان و طالبان و همچنان با مقام‌های ارشد ترکیه ، قطر و ایالات متحده دربارۀ راه‌های کاهش خشونت و تسریع روند صلح بحث خواهد کرد.
لاینز پیش از سفر به دوحه با رییس جمهور محمد‌اشرف غنی روز پنجشنبه در ارگ دیدار کرد.
یوناما گفته که در این دیدار در بارۀ سرعت بخشیدن به تلاش‌های صلح و کاهش خشونت بحث کردند.
خشونت در افغانستان پس از توافق امریکا و طالبان افزایش پیدا کرده و دولت جدید واشنگتن نیز اعلام کرده به دنبال بازبینی توافق است.

 منابعی می‌گویند زلمی خلیلزاد نماینده ویژه امریکا در امور روند صلح، امروز شنبه(۱۴ حمل) به کابل آمده و با عبدالله عبدالله رییس شورای عالی مصالحه ملی کشور ملاقات کرده است.
سفر خلیلزاد به کابل در حالی صورت گرفته است که وی با شروع دور تازه سفرهایش، به ترکیه و قطر سفر کرده بود.
در دوحه، وی با هیئت‌های مذاکره‌کننده صلح دولت و طالبان ملاقات کرد.
تا کنون منابع رسمی سفر خلیلزاد را به کابل تأیید نکرده است.

سرگئی لاوروف وزیر امور خارجه روسیه قرار است تا دو روز دیگر به دهلی‌نو سفر کند. پس از دیدار با مقامات هندی، وی به پاکستان می‌رود تا با مقامات آن کشور در رابطه به روند صلح افغانستان و روابط دوجانبه نیز تبادل نظر نماید.
لاوروف قرار است سفر‌های خود را روز دوشنبه (۱۶ حمل) آغاز کند.
همکاری‌های اقتصادی و مسائل ضد تروریزم از جمله موضوعات مورد بحث وزیر خارجه روسیه خوانده شده است.
سفر لاوروف به هند در حالی صورت خواهد گرفت که این کشور از دهلی‌نو برای شرکت در کنفرانس مسکو دعوت نکرده بود.

طالبان گروه تروریستی‌ای‌ هستند که با هم‌بستری سیاسی امریکا و هم‌پیمان‌های سیاسی‌اش چون انگلیس، اسراییل و عربستان سعودی با پاکستان، به‌عنوان فرزندان چند پدر و یک مادر در بطن کشور پاکستان پرورده و زاده می‌شوند. بی‌نظیربوتو نخست‌وزیر پیشین پاکستان در چهارم اکتوبر ۱۹۹۶ میلادی در مصاحبه‌ی با بی‌بی‌سی می‌گوید پدیده‌ای طالبان در سال‌های جهاد افغانستان از سوی امریکا، عربستان سعودی و انگلیس طرح‌ریزی شد و پاکستان امور مدیریتی آن ‌را به دوش گرفته بود (محمد عالم، ۱۳۹۸، ص ۱۱۴).
این گروه تبه‌کار از نام، جامه، کلاه، دستار و شعارهای اسلامی برای مشروعیت خود در افغانستان استفاده ابزاری می‌کنند و دست به اعمال ضد انسانی و اسلامی و منافع کشور افغانستان می‌زنند.
گروه طالبان به هدف به ثمر رساندن خواست‌های امریکا و متحدان منطقه‌ای و فرا منطقه‌ای خود به‌ویژه پاکستان به جود می‌آید. امریکا برای راه‌اندازی و تکمیل پروژه‌ی نفتی یونیکال و هژمونی منطقه‌ای به گونه‌ی درازمدت در منطقه با حضور نظامی در افغانستان در بهترین منطقه‌ی راهبردی و پاکستان برای جلوگیری از ایجاد یک حکومت مقتدر و همه‌شمول در افغانستان و معضل خط دیورند این پدیده بنیادگرا و تروریستی را با هماهنگی یکدیگر ایجاد می‌کنند.
به‌طورکلی طالب‌ها را می‌توان به این گروه‌ها تقسیم کرد:
*طالبان تکنوکرات (نیکتایی‌دار)؛
*طالبان پاکستانی وابسته به سازمان استخباراتی آی اس آی؛
* طالبانی که به گونه فعال مصروف انجام حملات تروریستی و دهشت افگنی هستند.
طالبان تکنوکرات یا نیکتایی‌دار
همان طالبانی‌اند که برای نخستین بار این گروه تروریستی را با هماهنگی امریکا و متحدان منطقه‌ای‌اش به‌ویژه پاکستان پی‌می‌افگند و هم‌چنان مأموریت جلب، جذب و حمایت مالی طالب‌ها به دوش آن‌ها است، از جمله‌ی این طالبان می‌توان از حامد کرزی، زلمی خلیل‌زاد، علی احمد جلالی و غیره لابی گران نام برد. محمد عالم ۱۳۹۸ به نقل از خلیل‌زاد می‌گوید: «وقتی کرزی و من در واشنگتن دیدار کردیم او از رازی پرده برداشت که طالبان در نظر دارند او را به نمایندگی خود در سازمان ملل تعین کنند و از من مشورت خواست من به‌طور غیرصریح گفتم؛ اگر این مقام را بگیرد ناچار از طالبان در جهان نمایندگی کنید، آیا آماده‌ی چنین کاری هستید؟» حامد کرزی و خلیل‌زاد از جمله بنیان‌گذارانی می‌باشند که در ایجاد این گروه حضور فزیکی دارند و حامد کرزی فرد درجه دوم رهبری طالبان بعد از ۲۰۰۱ تا ۲۰۱۴ تقریباً ۱۳ سال بالای مردم افغانستان حکومت می‌کند.
به گفته احمد رشید روزنامه‌نگار پاکستانی «رابرت اوکلی سفیر پیشین امریکا در پاکستان، یونیکال را در استخدام کارشناسان کمک می‌کرد و به مشورت اوکلی، یونیکال بعضی از امریکایی‌های افغان‌تبار را که خلیل‌زاد نیز در جمع آن‌ها بود استخدام کرد» خلیل‌زاد یکی از اعضای نیکتایی‌دار و هم‌چنان کارمند یونیکال، به‌عنوان وایسرای امریکا همیشه از طالبان به‌عنوان کمند سیاسی برای دست‌یابی امریکا به اهدافش در منطقه، مأموریتش را به گونه‌ی خستگی‌ناپذیر انجام می‌دهد.
طالبان پاکستانی
طالبانی‌اند که برای جلب و جذب و انگیزه دادن این گروه در آن‌سوی مرز دیورند مصروف انجام مأموریت‌شان هستند. رهبران پاکستانی طالبان از جمله ملا نصیرالله بابر، مولوی سمیع الحق و ده‌ها تن دیگر که چهره‌های‌شان تا هنوز افشا نشده است با ایجاد و تمویل مدارس دینی، از آن مکان‌ها جهت پرورش و گسترش این گروه مصروف انجام مأموریت و پل ارتباطی مخفی میان امریکا، شیخ‌نشین‌های عربی و طالبان هستند.
طالبان افغانی یا حربی و سیاسی: این بخش از طالبان به گونه‌ی حضوری در خط مقدم نبرد مصروف انجام اعمال ضد بشری هستند. این بخشی از طالبان نیز به چهار گروه تقسیم می‌شوند:
۱: گروه رهبران: این بخش از طالبان در سطح رهبری قرار دارند، برخی از این گروه در صفحات نبرد جنگ را به گونه‌ی عملی و حضوری رهبری می‌کنند و برخی از ایشان اکنون در دوحه قطر مصروف چانه‌زنی از راه سیاسی با نمایندگان مردم افغانستان قرار دارند و هدف‌شان همیشه کرسی، قدرت و فروش افغانستان به بیگانگان است که بیست‌وپنج سال می‌شود برای رسیدن به قدرت و کرسی از مردم افغانستان قربانی نابهنگام می‌گیرند؛
۲: گروه خوش‌باوران دینی: این گروه از طرف علمای بنیادگرا و خوارج چنان شکار وسوسه شدند که گویا افغانستان توسط کفار اشغال‌شده و به مکانی تبدیل شده که در آن‌جا جنگیدن به پیمانه جهاد اکبر است، این‌ها بی‌خبر از این‌که همین کافران غربی تمویل‌کننده منابع مالی‌شان است و ایشان با عقیده پاک شعار جهاد را سر می‌دهند و مردم افغانستان را می‌کشند. این بخشی از طالبان به شمول بخش رهبری همانند خوارج همیشه از آدرس دین اسلام به‌خاطر رسیدن به قدرت و منافع شخصی استفاده‌ی ابزاری می‌نمایند.
۳: گروه ناگزیران: این بخش از طالبان مردمانی‌اند که از خاطر فقر و بیکاری برای تهیه نفقه فامیل ناگزیرند از دولت فاصله بگیرند به گروه طالبان بپیوندند و در بدل معاش و تمویل خرج عیال بجنگند.
۴: گروه قانون‌گریزان: این گروه همان افرادی‌اند در ساحات تحت حاکمیت دولت دست به جنایات از جمله قتل، سرقت، رهزنی و غیره جنایات و اعمال ضد بشری می‌زنند و برای گریز از این‌که توسط دولت دست‌گیر و مجازات نشوند به ساحات تحت نفوذ طالبان به گروه طالبان پناه می‌برند در جمع ایشان هم‌چنان کسانی‌اند که با داشتن عقده‌های شخصی و دشمنی در بین جامعه برای انتقام به گروه طالبان می‌پیوندند و با استفاده از ابزار طالبان از دشمن‌شان انتقام می‌گیرند.
در کل گروه طالبان هیچ‌گونه طرح و برنامه‌ای برای حیات آینده‌ی افغانستان ندارند برای این‌که ایشان توسط بیگانگان پیدا شدند، توسط بیگانگان تمویل می‌شوند و برای برآورده کردن اهداف بیگانگان چون امریکا و دیگر هم‌پیمانان استراتژیک و منطقه‌ای آن در مقابل بهای اندک و مزد چندروزه به کشتن مردم افغانستان می‌پردازند.
این ‌بود چهره‌ی اصلی طالبانی که بیست‌وپنج سال می‌شود بر پیکر کشور و مردم افغانستان آتش می‌افروزند و مردم بی‌گناه و بی‌چاره را به خاک و خون می‎کشند.
بیست سال می‌شود که دولت دست‌نشانده‌ی امریکا در افغانستان تلاش دارد که با طالبان صلح کند و این پروسه تا اکنون به نتیجه‌‌ای نرسیده است. علت اصلی این‌که چرا پروسه صلح ناکام مانده است این است، طرف‌هایی که دولت افغانستان می‌خواهد با ایشان صلح بکند، آلت دست قدرتی به‌نام امریکا و پاکستان است. اگر دولت افغانستان می‎خواهد با طالبان صلح کند باید اول بداند که طالبان گروهی‌اند با ابتکار امریکا، متحدان غربی و منطقه‎ای‌اش و پاکستان به وجود آمده است. پروسه صلح دولت افغانستان با طالبان به آن نتایج که افغان‌ها انتظار دارند و به منافع افغانستان باشد، هیچ‌گاهی به نتیجه نه خواهد رسید و اگر صلحی صورت گیرد، به منافع و خیر مردم افغانستان نخواهد بود، یگانه طرف‌هایی که از این صلح سود می‌برد، امریکا و متحدان راهبردی و منطقه‌‌ای و فرا منطقه‌ای‌اش خواهد بود. یگانه راهی که بتواند صلح به نفع افغان‌ها صورت گیرد، در گرو از بین بردن نقش امریکا و دیگر شرکای راهبردی‌اش به‌ویژه پاکستان در قضیه افغانستان است.

صبغت الله مسلمیار

محمد محقق، مشاور ارشد رییس‌جمهور در امور سیاسی و امنیتی و رهبر حزب وحدت اسلامی مردم افغانستان می‌گوید اوضاع پیچیده است و دورنمای روشنی برای صلح نیز وجود ندارد.

آقای محقق این اظهارات را امروز (پنج‌شنبه، ۱۲ حمل) در بیست‌وششمین سالروز شهادت عبدالعلی مزاری «شهید وحدت ملی» در شهرک جبرئیل هرات مطرح کرد.

محقق ضمن انتقاد از بی‌نتیجه بودن مذاکرات صلح در دوحه، همچنان گفت: «۲۱ نفر از دولت افغانستان در قطر رفتند و دو دوره سه ماهه در آنجا خوابیدند و نشست مسکو هم نتیجه نداد.»

در همین حال، محمد محقق با ابراز خوش‌بینی به برگزاری نشست استانبول در پیوند به صلح افغانستان، می‌گوید امیدوار است این نشست در راستای تأمین صلح و ختم جنگ در افغانستان موثر باشد.

آقای محقق گفت: «ما از برنامه صلح استانبول حمایت می‌کنیم. برخی‌ها می‌گویند که شاید نشست استانبول به مانند مسکو باشد و چهار نفر بروند و در آنجا گوشت و پلو بخورند و دوباره به افغانستان بیایند.»

نشست استانبول قرار است در جریان ماه جاری میلادی (اپریل) برگزار شود.

او تأکید کرد که نشست صلح باید باعث تأمین صلح و ختم جنگ در افغانستان شود.

از سوی هم، محمد محقق در بخشی از صحبت‌هایش خواستار بررسی جدی قتل غیرنظامیان در جریان عملیات نیروهای دولتی برای بازداشت حبیب‌الله غوریانی در شهرک جبرئیل هرات شد.

این عملیات در ماه حوت سال گذشته به رهبری سید عبدالوحید قتالی انجام شد. در جریان این عملیات شش نفر کشته و ده‌ها نفر دیگر زخمی شدند.

با این حال، آقای محقق گفت که او با رییس‌جمهور اشرف غنی و شورای امنیت ملی برای حل پرونده‌ی آقای غوریانی صحبت کرده و منتظر فیصله‌ی آنها است. او تأکید کرد که طرفدار حل مسالمت‌آمیز قضیه‌ی غوریانی است.

اداره محلی هرات آقای غوریانی را به زورگیری، داشتن افراد مسلح، قاچاق مواد مخدر و اعمال خلاف قانون متهم کرده است. غوریانی اما این اتهامات را رد کرده است.

دفتر شورای امنیت افزود در این دیدار دو طرف در خصوص همکاری های دو جانبه و تلاش های مشترک برای پایان بخشیدن خشونت ها در کشور بحث و تبادل نظر نمودند.

قابل یاد آوری است حمدالله محب، مشاور امنیت ملی چند دیدار دیگر هم با راس ویلسن شارژدفیر سفارت امریکا داشته که در خصوص پروسه صلح، آخرین تلاش های مربوط به صلح افغانستان و اوضاع امنیتی بحث و گفتگو کردند.