برچسب: امریکا

وان برندت سفیر و رییس هیئت اتحادیه اروپا در افغانستان به تازگی در توییتی گفت این اتحادیه می‌خواهد همکاری‌ها را با ایالات متحده و سایر شرکا در روند صلح افغانستان تقویت کند.
سفیر اتحادیه اروپا گفت: «اتحادیه اروپا و ایالات متحده قصد دارد همکاری‌ها را با سایر شرکای کلیدی در رابطه به افغانستان تقویت کند تا روند صلح پیشرفت کند و ثبات دایمی و رفاه این کشور تأمین گردد.»
جوزپ بورل مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا پس از دیدار با آنتونی بلینکن وزیر امور خارجه امریکا گفت: «مشارکت ما برای ارزش‌های دموکراتیک، ثبات جهانی و منطقه‌ای، رفاه و حل درگیری‌ها حیاتی است.»
وی با بیان اینکه روابط اتحادیه اروپا – ایالات متحده دوباره به حالت عادی برگشت، افزود: «ما روی همکاری‌های قوی‌تر روی مسائل کلیدی به توافق رسیدیم.»
گفتنی است روابط اتحادیه اروپا و امریکا در زمان ریاست جمهوری ترامپ با تنش‌های زیاد همراه بود در حدی که مثلث اروپایی آلمان، بریتانیا و فرانسه نسبت به خروج امریکا از پیمان اقلیمی پاریس و برجام به شدت خشمگین بودند.

به تازگی خبرگزاری رویترز به نقل از دو مقام ارشد دولت افغانستان گزارش داده است محمداشرف غنی، رئیس‌جمهور طرح پیشنهادی آمریکا برای صلح افغانستان را رد کرده و در مقابل طرحی را پیشنهاد کرده است که بر بنیاد آن انتخابات ریاست‌جمهوری در مدت شش ماه برگزار خواهد شد. رویترز به نقل از منابع گفته‌ است آقای غنی این طرح را در نشستی که قرار است در بارۀ صلح افغانستان، در ترکیه برگزار شود ارایه می کند.

اما با درنظرداشت تجارب تلخ مردم از انتخابات گذشته، شدت ناامنی‌ها در کشور و پیشنهاد شش ماه فرصت ناچیز تا برگزاری انتخابات، چقدر این طرح عملی است و رئیس‌جمهور غنی با پیش کردن آن به دنبال چیست؟

شماری از آگاهان سیاسی می‌گویند رئیس جمهور غنی با پیش‌کردن طرح برگزاری انتخابات در شش ماه آینده در تلاش خرید زمان است.

آصف آشنا، آگاه سیاسی می‌گوید، آقای غنی با بازی‌های زمانی می‌خواهد آمریکا را متقاعد کند که او را از حکومت موقت کنار نگذارد.

او می‌گوید: «آقای غنی فقط می‌خواهد که برای خود زمان بخرد و با یک سری بازی های زمانی می‌خواهد که آمریکایی ها را متقاعد بسازد، شخص آقای غنی را در حکومت موقت کنار نگذارند. اما فهم من از وضعیت و اطلاعات من از وضعیت این است که قصه برای آقای غنی به عنوان یک حاکم دست نشانده تکمیل شده و تاریخ مصرف این آدم دست نشانده نیز تمام است.»

به باور آگاهان، برگزاری انتخابات در شش ماه آینده با توجه به تجربۀ تلخ مردم از انتخابات ۲۰۱۴ و ۲۰۱۹ میلادی طرح عملی نیست.

اکرم عارفی، استاد دانشگاه و آگاه سیاسی نیز می‌گوید که پیشنهاد طرح برگزاری انتخابات در شش ماه آینده، عملی و مسلکی نیست. به گفتۀ او، طالبان در تلاش مشارکت و گرفتن قدرت هستند و به هیچ عنوانی از آدرس یک تکت انتخاباتی وارد نمی‌شوند.

او می‌گوید: «از لحاظ عملی و واقعی برگزاری انتخابات در زمان شش ماه به عنوان یک راهکار فعلن ناممکن است و قابل عمل نیست برای این که طالبان هم‌اکنون هیچ آمادۀ پذیرش انتخابات نیستند.»

پیش از این نیز رئیس‌جمهور غنی در نشستی به مناسبت گشایش سال سوم کاری مجلس نمایندگان گفته بود انتقال قدرت از مجرای انتخابات برای او یک اصل غیرقابل معامله است.

انتخابات زمینۀ مشارکت مردم در قدرت را فراهم می‌کند و در یک نظام مبتنی به قانون تاحدودی امکان سوء استفاده از قدرت را محدود می‌سازد. از این نظر تمسک به انتخابات در نظام‌های سیاسی دیدگاه پیش‌رو است، اما در افغانستان این داستان فرق می‌کند؛ این‌جا انتخابات فرایندی‌ست که دست برتر از طریق تقلب و فساد حضورش در قدرت را توجیه می‌کند. از نخستین انتخابات ریاست جمهوری در سال ۱۳۸۳ تاکنون هرچند انتخابات که در افغانستان برگزار شده، همه با تقلب آمیخته بوده است. دوام حاکمیت قومی بارزترین انگیزه‌ برای اعمال تقلب در انتخابات‌های افغانستان به شمار می‌رود.

در میان مجموعه انتخابات‌هایی که در کشور شده، اشرف غنی از طریق یکی از بدنام‌ترین و مضحک‌ترین انتخابات تاریخ به قدرت رسیده؛ زیرا از انتخاباتی که غنی پیروزی شد، گوسفندان به جای مردم نقش بازی کردند. دستگاه حاکم همواره تلاش کرده تا با دروغ این بدنامی را بزداید به همین دلیل پیوسته در مورد حضور واقعی مردم در قدرت دروغ‌گویی می‌شود و از راه تکرار سخن دروغ تلاش می‌شود تا خاطرۀ انتخابات تقلبی از اذهان پاک گردد. اما چون دروغ و جعل به عنوان سرشت نظام کنونی و به مثابه آب حیات است، سفیدکردن گذشتۀ دروغین محتمل نیست. انقطاع با جعل و دروغ در ناسیونالیسمی که نظام کنونی حامی آن است به معنی مرگ و نابودی‌ست.

سلام وطن دار در مطلبی می نویسد اشرف غنی پس از حضور در قدرت دروغ و جعل را با حلیۀ نوگرایی آراست و به تعبیر مولوی به مثابه شغال که در خم رنگ افتاده و خویش را طاووس علین می‌پنداشت به جهان بیرون عرضه کرد. این ترفند در بعد خارجی بسیار کارگر افتاد و توانست به بقای غنی کمک کند، اما در بعد داخلی چون منازعۀ افغانستان را مردم درک می‌کنند این امر از توفیق کمتری برخوردار بود. گروه معدودی شامل کسانی که از خوان غنی بهره می‌برند، وانمود کرده‌اند شغالی که در خم رنگ غواصی کرده به یقین طاووس شده است.

تمسک به جعل، باعث شده تا دموکراسی و انتخابات در افغانستان بدنام شود. به همین دلیل بسیاری از کسانی که به کارکرد واقعی دموکراسی واقف نیستند آن را تزویری در بازی سیاست دانسته‌اند. از جمله طالبان که خود را نسبت به غنی میراثدار ذی‌حق قدرت از لحاظ تباری می‌دانند. چون طالبان قدرت را در کانتکست دین و پشتون‌والی می‌سنجند، به امکان‌های خارج از فرمایش این دو ناسازگاراند، رویکرد غنی در تقلب آشکار، آنان را نسبت به انتخابات به گونۀ کامل مخالف ساخته است.

هم‌زمان با طرح تشکیل «دولت انتقالی برای صلح» که از سوی آمریکا برای پایان جنگ در افغانستان پیش‌کش شده، غنی نیز طرح خود را ارائه کرده است. در طرح آمریکا عزل غنی از طریق تفاهم سیاسی میان گروه‌های ذی‌نفع داخلی و کشورهای ذی‌نفع خارجی و منطقه‌یی پیش‌بینی شده است. هرچند طالبان به عنوان یک طرف اصلی منازعه نسبت به این طرح ابراز نظر نکرده‌اند اما احتمال این که آنان زیر فشار حامیان‌شان به این طرح موافقت کنند وجود دارد. این طرح غنی و گروه محبوبش را از ارگ بیرون می‌کند و جای آنان را در قدرت به قبیلۀ رقیب واگذار خواهد کرد.

بنابرین، مخالفت غنی به این طرح منطقی و منفعت‌اندیشانه است، اما پرسش این بود که مخالفت به چه شکلی صورت می‌گرفت تا چوب لای چرخ گذاشته شود. از آغاز روند مذاکرات صلح میان آمریکا و گروه طالبان، روند به زیان غنی بود و او تلاش کرده است تا موانعی در برابر آن قرار دهد. طرح غنی در واقع آنتی‌تز طرح آمریکاست و ماهیت خنثی‌کننده دارد.

جهان غرب به ویژه ایالات متحدۀ آمریکا مدعی حمایت از دموکراسی است و طرح غنی برای انتقال قدرت از طریق انتخابات بر ادارۀ آمریکا خلل ایجاد می‌کند. این طرح ممکن حمایت اخلاقی کشورهای غربی جلب کند و در کانفرانس استانبول اقبال طرح آمریکا را کاهش خواهد داد. غنی تأکید می‌کند که بدون انتخابات حاضر به انتقال قدرت نیست و یک فرصت زمانی شش ماهه در طرح او برای برگزاری انتخابات مطالبه شده است.

ولی غنی به خوبی می‌داند که طرح برگزاری انتخابات در زمان کنونی قابل تحقق نیست، مگر به روش خاص که غنی پیش از این انتخابات را برگزار کرد و کمتر از یک میلیون رأی برای خود دست و پا کرد. از سوی دیگر طالبان به عنوان یک طرف اصلی منازعه هیچ‌گاه تن به چنین انتخابات نخواهند داد؛ زیرا در آن صورت بازی را خواهند باخت. این طرح یک کارکرد دارد و آن به چالش کشیدن طرح حکومت انتقالی برای صلح در نشست استانبول است. احیاناً این اگر نتواند به درستی کار کند، در فرجام کار می‌تواند از غنی به عنوان چهره‌یی که برای انتخابات و مردم‌سالاری تقلا کرد، قباحت‌زدایی کند.

به نقل از بی‌بی‌سی، آقای اسمیت، گفت: «دولت امریکا ضمن رسیدن به راه‌های توافق با طالبان، حفظ یک نیروی ضدتروریستی برای مقابله با داعش در افغانستان را نیز بررسی می‌کند.»

به گفته‌ی او، به هیچ وجه نمی‌توان بیش از ۱۰ هزار سرباز را در شش هفته از افغانستان خارج کرد.

آقای اسمیت، افزود با جیک سالیوان، مشاور امنیت ملی امریکا و لوید آستین، وزیر دفاع، درباره خروج از افغانستان صحبت کرده است.

این در حالی است که اخیرا، جو بایدن، رییس‌جمهور امریکا، گفته است خروج سربازان امریکایی از افغانستان در ماه می دشوار خواهد بود.

از سویی هم، به تازگی لوید آستن، وزیر دفاع امریکا، گفت ایالات متحده تلاش دارد تا جنگ افغانستان را به گونه‌ی مسئولانه پایان دهد.

گفتنی است اخیرا رسانه‌های امریکایی گزارش داده‌اند جو بایدن، تصمیم دارد تا حضور سربازانش در افغانستان را برای شش ماه دیگر تمدید کند.

نماینده ویژه رئیس جمهور روسیه گفت اگر آمریکا در مهلت تعیین شده از افغانستان خارج نشود طالبان برای متهم سختن آمریکا به نقض توافق‌نامه دلیل لازم را پیدا خواهد کرد.

 ضمیر کابلوف نماینده ویژه رئیس جمهور روسیه، مدیر بخش دوم آسیایی وزارت امور خارجه این کشور، در یک نشست مطبوعاتی، ضمن صحبت در خصوص نتایج کنفرانس “ترویکای توسعه یافته” در مورد حل و فصل صلح آمیز اوضاع افغانستان، که  در تاریخ 18 مارچ در مسکو برگزار شد گفت: اگر آمریکا در مهلت تعیین شده (اول ماه می)  از افغانستان خارج نشود طالبان برای متهم سختن آمریکا به نقض توافق‌نامه دلیل خواهد داشت.

وی در ادامه گفت، ایالات متحده در حال بحث و گفتگو با طالبان در مورد موضوع خروج نیروها از افغانستان است، و به احتمال زیاد ه صحبت بر سر تمدید  باقی ماندن نیرو ها برای چند ماه دیگر در این کشور مطرح است که این امر می‌تواند از سوی طالبان به عنوان نقض توافق‌نامه توسط آمریکایی ها تلقی شود.   

 این در حالی است که، پیش از این، لوید آستین وزیر دفاع آمریكا  در سفر به کابل در جمع خبرنگاران گفت جو بایدن، رئیس جمهور آمریكا هنوز تصمیم نهایی درباره زمان خروج نیروها از افغانستان نگرفته است. بعداً، آنتونی بلینکن ، وزیر امور خارجه آمریکا در نشست وزیران ناتو اظهار داشت خروج نیرو ها از افغانستان در توافق با متحدان ناتو انجام خواهد شد.

نماینده ویژه رئیس جمهور روسیه تصریح کرد: “اگر ایالات متحده باقیمانده نیروهای خود را تا اول ماه مه خارج نکند  طالبان دلیل روشنی برای متهم كردن آمریکا به نقض توافق‌نامه به دست خواهد داشت. تا جایی که مشخص است آمریكایی ها در حال انجام بحث های شدید با طالبان هستند تا به نوعی این مسئله را حل کنند و بتوانند چند ماه دیگر در افغانستان باقی بمانند و از سوی هم طالبان این کار را نقض تلقی نکنند و خشونت ها را دوباره علیه نیرو های آمریکایی آغاز نکنند”.

گفتنی است که بر اساس توافق‌نامه‌ی آمریکا – طالبان که در دهم حوت سال گذشته در دوحه، پایتخت قطر به امضا رسید، اول ماه می به‌عنوان ضرب‌الاجل خروج نظامیان خارجی از افغانستان تعیین شده است.

اخیرا مقام‌های ناتو آمریکایی اظهارات متفاوتی در مورد خروج نظامیان خارجی از افغانستان مطرح کرده‌اند.

ناتو خروج نظامیان از افغانستان را وابسته به شرایط و پیشرفت روند صلح دانسته است.

جو بایدن، رییس‌جمهور ایالات متحده‌ی امریکا نیز چند روز پیش در مصاحبه با ای‌بی‌سی نیوز گفته بود که ممکن است خروج نیروها در اول ماه می اتفاق بیافتد، اما سخت است.

او همچنان گفته بود اگر مهلت خروج تمدید شود، «خیلی زیاد» نخواهد بود.

قرار است محمداشرف غنی، رییس‌جمهور افغانستان، در نشست استانبول، پیشنهاد برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری در شش ماه آینده را ارایه کند.

در گزارشی که روز سه‌شنبه (۳ حمل)، از سوی رویترز منتشر شد به نقل از دو مقام ارشد حکومتی آمده است رییس‌جمهور غنی، ماه آینده در نشست استانبول، از طرح پیشنهادی برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری رونمایی خواهد کرد.

به گفته‌ی این مقام‌ها، این طرح آقای غنی، در برابر طرح پیشنهادی صلح امریکا ارایه می‌شود و به معنای خوداری از پذیرفتن این طرح است.

یکی از این مقام‌ها گفته است: «پیشنهادی که در نشست استانبول ارائه می‌دهیم، این است که اگر طالبان در مورد آتش‌بس توافق کنند، خواستار برگزاری انتخابات زودهنگام ریاست‌جمهوری می‌شویم.»

یکی دیگر از مقام‌ها گفته است: «رییس‌جمهور هرگز موافقت نمی‌کند که کنار برود؛ مگر این که دولت آینده از طریق روند دموکراتیک تشکیل شود، نه یک معامله‌ی سیاسی.»

رویترز نوشته است این طرح پیشنهادی غنی، شامل انتخابات زودهنگام و احتمالی است و زمان دقیق رای‌گیری در آن مشخص نشده و این طرح پیش از این با زلمی خلیل‌زاد، فرستاده‌ی ویژه‌ی امریکا برای صلح افغانستان نیز شریک شده است.

هم‌چنان این مقام‌ها به رویترز گفته‌اند در بخشی از این پیشنهاد، آمده است حکومت از سازمان ملل متحد، می‌خواهد تا انتخابات را از نزدیک مشاهده کند تا از چگونگی برگزاری و شامل بودن همه طرف‌ها اطمینان حاصل کند.

لوید آستین وزیر دفاع ایالات متحده امریکا در سفری از قبل اعلام نشده وارد کابل شد و با رییس جمهور غنی دیدار کرد. آقای آستین پس از سفر به دهلی نو وارد کابل شد و پس از دیدار با آقای غنی در توییتی نوشت که « آمده است تا بفهمد و بیشتر بشناسد».

این نخستین سفر یک مقام بلندپایه دولت بایدن به افغانستان؛ جایی که بیست سال می‌شود نظامیان امریکایی در آن حضور دارند، است.

توییت آستین قابل تامل و پرسش بر انگیز است، اینکه آیا امریکا در بیست سال گذشته شناخت و آگاهی از افغانستان نداشته یا گردآوری نکرده است و یا این که مقامات امریکایی بیرون از ساختار نظام آن کشور هر کدام به گونه فردی می خواهد به شناخت شخصی از افغانستان برسد.

با توجه به این که ایالات متحده یکی از کشورهای جهان اول و در نتیجه پر از مراکز مطالعاتی است، انتظار می‌رود که شناخت دولت آن کشور از جامعه و کشور افغانستان در سطحی بسیار وسیع، عمیق و بنیادین باشد. اما توییت وزیر دفاع آستین، نامه وزیر خارجه بلینکن به رییس جمهور غنی و بازی دو دهه‌ای امریکا در افغانستان نشان داد که چنین نیست و هنوز ابهامات و تاریکی‌های زیادی در شناخت امریکا از افغانستان وجود دارد.

هرچند این سفر می‌تواند حامل پیام جدی به جانب طالبان باشد مبنی بر این که اگر این گروه انعطافی در روند صلح، به ویژه نشست استانبول نشان ندهد، ایالات متحده می‌تواند به سرکوب دوباره آنان رو بیاورد و در کنار دولت افغانستان باشد، ولی متاسفانه حامل این پیام نیز است که ایالات متحده نسبت به افغانستان روند صلح و خروج از این کشور دچار نوعی سردرگمی برخاسته از شناخت نادقیق و سرسری کشورمان است.

در نامه وزیر خارجه بلینکن به رییس جمهور غنی، توصیه شده که با داکتر عبدالله، کرزی و استاد سیاف کار صورت بگیرد که روند صلح به نتیجه مطلوب برسد، این توصیه که ناشی از عدم شناخت بلینکن نسبت به ساختار اجتماعی و سیاسی و فرهنگی افغانستان است، سبب انتقادات برخی جوانب نیز شد.

اینک وزیر دفاع آستین با توییتی گفت که در پی دانستن و شناخت به کابل آمده است. باید پرسید که چرا مقامات امریکایی نسبت به افغانستان شناخت درست ندارند و در بیست سال گذشته همواره طوری بازی کردند که از یک طرف گروه‌های قومی مختلف را ناراضی کرد و از جانب دیگر در حرکتی نهایی به ضعف اداره‌ و نظامی انجامید که خود ساختند.

به نظر می‌رسد امریکا از همان دوره جورج بوش روی یک تصادف به افغانستان لشکر کشی کرد و در دو دهه بعدی نیز در این باتلاق فرو رفت. در دو سال گذشته نیز امریکایی‌ها تلاش کردند که از افغانستان «فرار» کنند، ولی چنان گیر مانده‌اند که اکنون به اصطلاح «راه خود را گم کرده» و نمی‌دانند که چه کار کنتد.

از قراین بر می‌آید که هنوز توافقنامه امریکا-طالبان نیز از سوی کاخ سفید بررسی نشده، زیرا همان طور که نوشتم این کشور سر درگم است، دست و پا می‌زند که نجات یابد، ولی با دست و پا زدن، بیشتر در گل فرو می‌رود.

گاهی از گزینه خروج گپ می‌زند، گاهی به طالبان هشدار می‌دهد و گاهی مقامات حکومت افغانستان را نصیحت اخلاقی می‌کند، اما خود نمی‌داند که روی کدام گزینه تکیه کند.

در این وضعیت، چنین می‌پندارم که در روزهای آتی وزیر خارجه بلینکن نیز به افغانستان بیاید- شاید برای شناخت- و مقامات حکومت و سیاسیون افغانستان را تشویق به شرکت و اتخاذ تصامیم خطرناک در نشست استانبول کند، اما آنچه برای افغانستان و آینده سیاسی این کشور مهم است، اصلاً مورد توجه امریکا نیست و باید خود دست و آستین بالا بزنیم؛ زیرا امریکایی‌ها نشان داده‌اند که هنوز مطالعه شان در مورد افغانستان تمام نشده و در مراحل ابتدایی است.

نویسنده: شکوهمند

کارشناس شبکه خبری فرانس 24 در گزارشی می‌گوید، خروج بدون برنامه‌ریزی ایالات متحده از افغانستان به معنی شکست و در نهایت زمینه ساز به قدرت رسیدن طالبان در این کشور خواهد بود.

شبکه خبری فرانس 24 در مقاله‌ای می‌نویسد: «خروج بدون برنامه ریزی نیرو‌های آمریکایی از افغانستان به معنای شکست آمریکا و در نهایت زمینه ساز به قدرت رسیدن طالبان در این کشور خواهد بود.»

این شبکه در گزارشی به سفر غیر منتظره لوید آستین وزیر دفاع امری آمریکا به افغانستان، به اهداف و انگیزه‌های این سفر پرداخت و اعلام کرد با نگاه اول به این سفر موضوع خروج نیرو‌های آمریکایی از این کشور مطرح می‌شود.

 آمریکا تا ماه می تنها دو هزار و 500 نظامی در خاک افغانستان داشته باشد. اما اکنون اوضاع تغییر کرده است، زیرا دولت جدیدی در آمریکا روی کار آمده است و بایدن اعلام کرده است اجرای این تعهد که در توافق با طالبان در دوحه به امضا رسیده است در شرایط کنونی افغانستان قابل انجام نیست.

لوید آستین وزیر دفاع کنونی آمریکا که خود زمانی در افغانستان بوده است و حتی فرماندهی چندین عملیات نظامی در خاک کشور را علیه طالبان و دیگر گروه‌های مسلح برعهده داشته است با خروج نیرو‌های کشورش از افغانستان موافق نیست.

متیو مبن گزارشگر فرانس 24 در در تحلیل این موضوع بسیار دشوار برای آمریکا می‌گوید اگر جیمز ماتیس وزیر پیشین دفاع آمریکا در زمان ریاست جمهوری ترامپ را استثنا کنیم لوید آستین بیشترین شناخت را از اوضاع امنیتی و نظامی در افغانستان دارد و اتفاقا جمیز ماتیس با توجه به مخالفتی که با طرح‌های ترامپ درباره خروج نیرو‌های آمریکایی از افغانستان داشت از سمت خود کناره گیری کرد.

به طور آشکار انگیزه مخالفت ترامپ با تعهدات نظامی آمریکا در کشور‌های خاورمیانه، کاستن از هزینه و بودجه پنتاگون بود. اگر نقل به مضمون کنیم ترامپ این گونه جنگ‌ها ر ا جنگ‌های بی پایان می‌دانست و از همین رو می‌خواست به هر قیمتی که شده است به آن‌ها پایان دهد.

اما مشکلی که تیم ترامپ در اجرای این سیاست داشت این بود که هیچ گاه یک راه واقع گرایانه برای بیرون رفت از این معضل را پیدا نکرد. زیرا به باور بسیاری از کارشناسان نظامی خروج ناگهانی و برنامه ریزی نشده نظامیان آمریکایی از افغانستان، این کشور را به ورطه هرج و مرج و بحران جدیدی خواهد انداخت. همان طور که در سوریه و عراق این حالت روی داد.

این کارشناس افزود باید به این واقعیت نیز اشاره کنیم که در افغانستان خروج نیرو‌های آمریکایی از این کشور اگر بر اساس توافق با طالبان باشد بی شک به معنای شکست آمریکا تلقی خواهد شد و از همه بدتر زمینه ساز به قدرت رسیدن طالبان و و گروه‌های شبه نظامی خواهد بود که با گروه تروریستی داعش بیعت کرده‌اند.

روشن است لوید آستین در پایان این دیدار هیچ گونه اظهار نظری درباره خروج نیرو‌های آمریکایی از افغانستان نخواهد کرد که قرار بود در اول ماه می آینده صورت گیرد. اما خود جو بایدن به تازگی اظهار نظری در این باره کرده و گفته است خروج نیرو‌های آمریکایی از افغانستان در این شرایط به صلاح نیست. همین اظهار نظر بایدن، اکنون اساس و منطق روابط واشنگتن و کابل را تشکیل می‌دهد.

در این شرایط محتمل‌ترین فرضیه این است که آمریکا به طور جزئی و بسیار حساب شده بخشی از نیرو‌های خود را از افغانستان خارج کند. در چنین حالتی بی شک آمریکا نیروی هوایی خود را در افغانستان حفظ خواهد کرد. چون بدون حضور نیروی هوایی آمریکا نیرو‌های نظامی افغان قادر به حفظ دستاورد‌هایی که در طول این سال‌ها به دست آورده اند؛ نخواهند بود.

ینس استولتنبرگ،‌ دبیر کل ناتو، افزود گفت‌وگوهای صلح، بهترین راه برای حفاظت از دست‌آوردهای ۲۰ سال گذشته در افغانستان است.

آقای استولتنبرگ، در آستانه‌ی نشست وزرای خارجه‌ی کشورهای عضو ناتو در بروکسل، گفت گفت‌وگوهای صلح، بهترین راه برای تضمین ثبات در افغانستان است.

او گفت: «گفت‌وگوهای صلح، از مبدل شدن دوباره افغانستان به پناه‌گاه امن هراس‌افگنان جلوگیری می‌کند.»

قرار است نشست وزرای خارجه‌ی کشورهای عضو ناتو، در روزهای سه‌شنبه و چهارشنبه هفته‌ی جاری در بروکسل برگزار شود.

در این نشست، آنتونی بلینکن، وزیر خارجه‌ی امریکا نیز حضور داشته باشد.

دبیر کل ناتو گفت در این نشست، در باره‌ی وضعیت افغانستان و حضور نظامی ناتو در این کشور بحث و مشوره خواهد شد.

هرچند بر اساس توافق‌نامه‌ی قطر، دولت امریکا باید تا اول ماه می سال روان میلادی، سربازانش را به گونه‌ی کامل از افغانستان خارج کند؛ اما اخیرا رسانه‌های امریکایی گزارش داده‌اند که جو بایدن، رییس‌جمهور این کشور، قصد دارد تا حضور سربازانش را در این کشور تا شش ماه دیگر تمدید کند.

لوید آستین، وزیر دفاع امریکا، در دیدار با رییس جمهور غنی پیرامون مبارزه با تروریزم، روند صلح و کاهش خشونت‌ها تبادل نظر کرد.
دو طرف با ابراز نگرانی نسبت به سطح خشونت‌ها در کشور، فداکاری‌های نیروهای امنیتی و دفاعی را در مبارزه با تروریزم ستودند.
وزیر دفاع امریکا در ادامه گفت ایالات متحده در زمینه صلح عادلانه و پایدار با دولت افغانستان همکاری‌ می‌کند.
در همین حال، وزیر دفاع امریکا گفت دولت بایدن می‌خواهد «پایان مسئولانه» طولانی‌ترین جنگ امریکا را ببیند، اما برای اینکه دیپلماسی نتیجه «ثمربخش» داشته باشد، باید سطح خشونت‌ها کاهش یابد.
آستین که پس از سفر به هند، وارد کابل شده بود، گفت: «همیشه نگرانی‌ها در مورد این چیزها وجود دارد، اما فکر می‌کنم انرژی زیادی در این زمینه متمرکز شده است، می‌دانید، آنچه برای ختم مسئولانه و حل و فصل این جنگ لازم است.»

در مورد خشونت‌ها در افغانستان، وزیر دفاع امریکا افزود:« واضح است که سطح خشونت‌ها در این کشور بسیار بلند است. ما واقعاً می‌خواهیم خشونت‌ها کاهش یابد و فکر می‌کنم اگر این اتفاق بیفتد، می‌تواند شرایط را برای برخی کارهای دیپلماتیک پربار فراهم کند.»

محمدحنیف اتمر، وزیر خارجه‌ی افغانستان، صبح امروز دوشنبه (۲ حمل)، در رأس یک هیئت بلند‌رتبه‌ی دولتی به هندوستان رفت.

این سفر با ‌هدف گسترش روابط دوجانبه، تقویت اجماع منطقه‌یی و بین‌المللی در مورد روند صلح و افزایش همکاری‌های دوجانبه در راستای مبارزه با تروریزم صورت گرفته است.

وزارت خارجه گفته است: «در جریان این بازدید سه‌روزه از دهلی نو، قرار است آقای اتمر، با جی شنکر، وزیر خارجه و شماری از مقامات بلندپایه‌ی دولتی هند، از جمله آقای اجیت دول، مشاور امنیت ملی آن کشور، دیدار و پیرامون یک رشته موضوعات مورد اهتمام مشترک، بحث وتبادل نظر کند.»

قرار است وزیر خارجه در جریان این سفرش با سفرای پیشین هند در کابل، نمایندگان محصلان افغانستانی، تاجران و نمایندگان اهل هنود افغانستان مقیم هند نیز دیدار و گفت‌وگو کند.

هیات‌های دولت افغانستان و طالبان همراه با نمایندگان چهار کشور آمریکا، روسیه، چین و پاکستان در نشست یک روزه در مسکو روند صلح افغانستان را بررسی کردند.

نشست موسوم به “ترویکای گسترده” که با سخنرانی سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه افتتاح شد. او از آمریکا و طالبان خواست که به تعهدات خود در توافق نامه دوحه پایبند بمانند.

او افزود ناامنی در افغانستان منطقه را تهدید می‌کند و باعث رشد تروریسم خواهد شد.

در بیانیه پایانی که توسط نمایندگان این چهار کشور ارایه شد از طالبان خواسته شده برای پیشگیری از تلفات غیرنظامیان در پی عملیات بهاری مثل سال‌های گذشته نباشد.

همچنین در این بیانیه آمده بنا به قطعنامه ۲۵۱۳ سال ۲۰۲۰ شورای امنیت سازمان ملل در مورد پایان جنگ در افغانستان این کشورها از بازگشت “امارت اسلامی” حمایت نمی‌کنند.

به گفته یک منبع هیات طالبان از این جمله‌ در بیانیه ناراضی هستند و می‌گویند با آنها هماهنگ نشده بود.

در بیانیه آمده ما از طرف‌های گفتگوهای بین الافغانی می‌خواهیم که فورا در مورد مسائل اساسی از جمله بنیاد “دولت آینده صلح‌آمیز و پایدار” و آتش بس همه‌جانبه گفتگو کنند. همچنین تاکید شده که در توافق صلح؛ حقوق تمام افغان‌ها از جمله زنان، مردان، کودکان، قربانیان و اقلیت‌ها حفظ شود.

به نقل از بی بی سی عبدالله عبدالله، رئیس هیات افغانستان در نشست مسکو گفت هیچ گروه و جریانی نمی‌تواند با جنگ و به زور “اراده خود را بر دیگران تحمیل کند”.

وی تاکید کرد “صلح بازنده‌ای ندارد و جنگ برنده‌ای.”

آقای عبدالله گفت “حمایت خود را از اجلاس مسکو و اجلاس ترکیه در باره‌ افغانستان اعلام می‌کنیم.”

او افزود “طرف جمهوری اسلامی افغانستان آماده است تا با تحریک طالبان در هر سطح و در باره‌ تمام قضایا و موضوعات مورد علاقه‌ دو طرف بدون کدام پیش‌شرطی وارد بحث و مذاکره گردد.

ملا عبدالغنی برادر، معاون سیاسی رهبر طالبان در سخنرانی خود گفت که برقراری آتش‌بس پس از روی کار آمدن “نظام جدید اسلامی” ممکن خواهد بود و “به افغانها اجازه داده شود سرنوشت‌شان را خودشان تعیین کنند”.

او افزوده که در توافقنامه دوحه، تعهدات دو جانب مشخص شده و طالبان متعهد به آن بوده است و جانب مقابل (آمریکا) نیز باید پایبند بماند.

او تاکید کرد که سطح عملیات‌های طالبان به طور چشمگیری کاهش یافته است.

همزمان با آغاز نشست مسکو، ارگ ریاست جمهوری افغانستان با نشر اعلامیه‌ای طالبان را عامل انفجار صبح امروز در کابل دانست که دست‌کم ۴ کشته و ۱۱ زخمی به جا گذاشت.

آقای برادر گفت با آنکه طالبان، عملیات‌هایش را کاهش داده اما جانب مقابل (آمریکا) به مسئولیت‌هایش به طور کامل عمل نکرده است و بارها آن را نقض کرده است.

شیخ عبدالحکیم حقانی، رئیس تیم مذاکره کننده طالبان نیز گفت که بدون “قانون اسلامی” صلح در افغانستان نخواهد آمد. و مدعی شد که هر نظام دیگری که باشد، “افغان‌ها علیه آن جهاد خواهند کرد”.

کشورهای حاضر و غایب نشست مسکو

با وجود افزایش تنش‌های دیپلماتیک میان آمریکا و روسیه که روسیه سفیر خود را از واشنگتن فراخوانده، اما این کشور میزبان نشست افغان در مسکو بنا به برنامه آمریکا در افغانستان است.

سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه در نشست امروز مسکو نیز گفت که اگر نیاز باشد، مسکو میزبان مذاکرات میان افغان‌ها خواهد بود.

در این نشست نمایندگانی از کشور قطر، میزبان گفتگوهای بین‌الافغانی و ترکیه، میزبان نشست بعدی مقام‌های ارشد دولت و طالبان نیز دعوت شده بودند.

وزارت خارجه ایران گفته بود که موضوع دعوت برای نشست روسیه “در دست بررسی” است. اما ایران از این نشست منطقه‌ای غایب بود.

مقام‌های ایرانی در مورد علت عدم حضور در نشست مسکو توضیحی نداده اند.

نمایندگان هند، از بزرگترین کشور کمک کننده به بازسازی افغانستان نیز در نشست مسکو حضور نداشت.

طرح تازه آمریکا

در سخنرانی‌های نشست مسکو در مورد طرح تازه آمریکا برای صلح افغانستان اظهار نظری نشد.

اما، حامد کرزی، رئیس جمهوری پیشین افغانستان در گفت‌وگوی اختصاصی با بی‌بی‌سی از طرح ایجاد دولت انتقالی صلح استقبال کرده است.

این در حالی است که پیش از این محمد اشرف غنی، رئیس جمهوری تاکید کرده که حاضر نیست بدون برگزاری انتخابات قدرت را به کسی انتقال دهد اما او گفته حاضر است در مورد زمان برگزاری انتخابات با طرف مقابل به توافق برسد.

گلبدین حکمیتار، رهبر حزب اسلامی نیز به خبرنگاران گفت که او رایزنی می‌کند که یک نشست “کاملا بین الافغانی” نیز برگزار شود و هر جناحی درباره پایان جنگ طرح واضح خود را ارایه کند تا “بتوانیم به یک توافق ابتدایی برسیم که در نشست ترکیه نهایی بسازیم”.

حاشیه‌های نشست مسکو

به گفته یک منبع پس از پایان کنفرانس، در نشستی میان افغان‌ها بین نمایندگان طالبان و هیات افغانستان حرفهایی تند رد و بدل شد. طالبان گفتند که ما اشغال را شکست دادیم، در حالی طرف مقابل گفتند که شما خودتان باعث آمدن آمریکا شدید.

یک منبع دیگر نیز گفت که طالبان از اینکه در بیانیه چهار کشور آمده که از بازگشت “امارات اسلامی” حمایت نمی‌کنند، ناراضی هستند و می‌گویند با آنها هماهنگ نشده بود.

طالبان گفته که امشب در مورد یک کنفرانس خبری در این مورد تصمیم خواهند گرفت.

حضور کمرنگ زنان در نشست مسکو با اعتراض کاربران شبکه‌های اجتماعی مواجه شد.

حبیبه سرابی، تنها زن عضو هیات این کشور در نشست مسکو در سخنرانی خود از میزبانان خواست که حضور زنان را در نشست‌های بعدی در نظر داشته باشند.

همچنین برنامه برگشت اعضای هیات افغانستان برای فردا تنظیم شده است.

ارگ ریاست جمهوری از گماشته‌شدن جان آرنولت، دیپلمات فرانسوی به عنوان نمایندۀ شخصی سرمنشی سازمان ملل متحد در امور صلح افغانستان استقبال کرد.

این نهاد امروز (پنج‌شنبه، ۲۸ حوت) با نشر خبرنامه‌یی ضمن استقبال از گماشته شدن آقای آرنولت در این سمت، نوشت افغانستان در محراق توجه جامعۀ جهانی قرار دارد. در خبرنامۀ ارگ آمده است که تعیین نمایندۀ ویژه از سوی سرمنشی سازمان ملل متحد برای افغانستان از توجه جدی جامعۀ جهانی به وضعیت افغانستان حکایت دارد.

بر اساس خبرنامۀ ارگ، استعجالیت و اجماع بین‌المللی در پیوند به صلح افغانستان فرصت مناسبی را برای تأمین صلح در کشور فراهم ساخته است.

گفتنی است که انتنیو گوتیرش، منشی عمومی سازمان ملل متحد جان آرنولت، دیپلمات فرانسوی را به عنوان نمایندۀ شخصی خود در امور صلح افغانستان برگزیده است.

این دیپلمات فرانسوی بیش از ۲۰ سال سابقۀ فعالیت را در مأموریت‌های مختلف در چوکات سازمان ملل متحد دارد. آقای آرنولت قرار است روند صلح افغانستان را در همکاری با زلمی خلیل‌زاد، نمایندۀ ویژۀ امریکا برای صلح افغانستان و سایر طرف‌های دخیل در روند صلح به پیش ببرد.

نشست صلح افغانستان به ابتکار کشورهای ترویکا (روسیه، چین، امریکا + پاکستان)، امروز، ۱۸ مارچ در مسکو برگزار می‌شود.

علاوه بر اشتراک نماینده‌گان کشورهای نامبرده، روسیه از بزرگان سیاسی افغانستان و نمایند‌گان تحریک طالبان برای شرکت در این نشست دعوت کرده است. با وجود این‌که کابل یک هیأت رسمی را به نشست مسکو معرفی کرده است؛ اما ارگ ریاست‌ جمهوری از برگزاری نشست مسکو، به‌ ویژه از ترکیب شرکت‌‌کننده‌گان این نشست راضی به نظر نمی‌رسد.

روسیه با نظرداشت ترکیب اجتماعی، جایگاه احزاب و جریان‌های سیاسی در محاسبات داخلی، به ‌گونه جداگانه رهبران برجسته سیاسی افغانستان را به نشست مسکو دعوت کرده است. در فهرست شرکت‌کننده‌گان نشست، بیش‌تر چهره‌هایی دیده می‌شوند که با ارگ ریاست جمهوری میانه خوبی ندارند. نکته قابل توجه این‎‎که برخی چهره‌های سیاسی به دلیل نزدیک‌شدن با ریاست جمهوری در روزهای اخیر از شرکت در نشست مسکو باز ماندند. این در حالی است که آنان در نشست‌های پیش‌تر در مسکو نقش اثرگذار و فعال داشتند.

این نشست در شرایطی تدویر می‌گردد که روابط روسیه و امریکا با تنش‌هایی همراه است. دو کشور پس از سال ۲۰۱۴  در مورد اکثر مسایل جهانی تفاوت دیدگاه دارند و با روی کارآمدن دولت جدید در واشنگتن، اختلافات وارد مرحله تازه شده است.

اما نکته حایز اهمیت، هماهنگی روسیه و امریکا درباره صلح افغانستان است. در جریان برنامه‌ریزی نشست مسکو، دیدگاه غالب این بود که امریکا به نشست صلح افغانستان در مسکو روی خوش نشان نخواهد داد؛ اما برخلاف پیش‌بینی‌ها، امریکا نه تنها مخالف نشست نبود، بلکه در زمینه تدویر آن نیز همکاری کرد. پذیرفتن دعوت‌نامه روسیه از سوی داکتر عبدالله برای سیاسیون افغان به‌ معنای «چراغ سبز» امریکا درباره نشست مسکو بود. پس از آن‌که عبدالله عبدالله، رییس شورای مصالحه ملی، از شرکت در نشست مسکو خبر داد، چهره‌های دعوت شده یکی پی دیگر حضور خود را در نشست ۱۸ مارچ تأیید کردند. از این رو، داکتر عبدالله در برگزاری نشست نقش مثبت داشته است و نقش او در مشروعیت نتایج نشست نیز مهم خوانده می‌شود.

چرا امریکا با برگزاری نشست صلح افغانستان در مسکو مخالفت نکرد؟

علی‌رغم اختلاف نظر و آرای روسیه و امریکا در مسائل افغانستان، دو کشور درباره‌ روند صلح و تغییر رهبری در کابل و برپایی حکومت موقت با مشارکت طالبان دیدگاه مشترک دارند. زلمی خلیل‌زاد، فرستاده‌ امریکا برای صلح افغانستان عملاً طرح حکومت انتقالی را با سیاسیون افغان مطرح کرده است و روی بارورسازی و به کرسی نشاندن آن کار می‌کند. اجرایی‌سازی طرح خلیل‌زاد به ‌معنای پایان بخشیدن به حکومت‌داری شش ساله محمد اشرف‌ غنی است. پس از همه‌گانی‌ شدن طرح خلیل‌زاد، وزارت خارجه روسیه نیز اعلام کرد که از حکومت موقت در افغانستان حمایت می‌کند. روسیه پیش‌تر میزبان طالبان در مسکو بود. رهبران طالبان برای نخستین‌بار در مسکو اعلام کردند که پیش‌رفت در روند صلح و امضای موافقت‌نامه مشروط به کناره‌گیری اشرف غنی از قدرت است.

به نظر می‌رسد که تشکیل اداره ائتلافی – انتقالی در کابل و برداشتن موانع اصلی سد راه آن، حداقل در مرحله کنونی خواست مشترک واشنگتن – مسکو باشد.

روابط بین افغانستان و روسیه بعد از روی کار آمدن حکومت وحدت ملی در سال ۲۰۱۴ میلادی به پایین‌ترین سطح در دو دهه اخیر رسیده است. دیپلمات‌های روسی به این باور اند که با کنار رفتن اداره‌ فعلی در کابل، روابط میان افغانستان و روسیه احیا خواهد شد.

از سوی دیگر، امریکا برای برداشتن گام‌های بعدی در روند صلح افغانستان، به ‌حمایت روسیه به ‌عنوان قدرت با نفوذ منطقه و عضو دایمی شورای امنیت سازمان ملل نیاز دارد. روسیه می‌تواند موافقت‌نامه صلح میان کابل و طالبان را ضمانت کند. روسیه در کسب حمایت کشورهای عضو سازمان همکاری‌ شانگهای از روند صلح افغانستان نقش اثرگذار خواهد داشت. در سطح داخلی، روسیه از نفوذ چشم‌گیر در میان جریان‌های سیاسی افغان برخوردار است.

این نشست در حالی تدویر می‌شود که کشورهای منطقه از اقدامات تک‌روانه امریکا در روند صلح افغانستان، به ‌ویژه در اداره‌ دونالد ترمپ، رییس‌ جمهور پیشین امریکا ناراض بودند. منطقه فکر می‌کرد که به قدر لازم در جریان مذاکرات قرار ندارد. برخی کشورهای منطقه روند صلح را یک توطیه علیه خود تلقی می‌کردند. اما ظاهراً یکی از نکات کلیدی در بازنگری توافق‌نامه صلح امریکا با طالبان، برجسته‌سازی نقش کشورهای منطقه در این روند بوده است. از همین رو، امریکا مدیریت و رهبری نشست صلح در استانبول را به سازمان ملل متحد سپرد تا در زمینه اعتمادسازی و کسب حمایت کشورهای منطقه، به ویژه روسیه، ایران، هند، چین و آسیای مرکزی کمک کند. عدم مخالفت امریکا با نشست صلح مسکو نیز در همین راستا بوده است. اما بعید است که روابط میان روسیه و امریکا پس از توافق صلح بین کابل و طالبان، پابرجا بماند.

8am

جو بایدن، رییس‌جمهور امریکا، گفت خروج کامل سربازان امریکایی در ماه می از افغانستان، دشوار است؛ اما زمان‌گیر نیست.

آقای بایدن، روز چهارشنبه (۲۷ حوت/ ۱۷ مارچ)، در مصاحبه‌ای با خبرگزاری ای‌بی‌سی، گفت در حال حاضر، او با شرکای ایالات متحده در باره‌ی خروج از افغانستان مشوره می‌کند.

به گفته‌ی او، در صورتی که حضور سربازان امریکایی در افغانستان تمدید نیز شود، برای مدت طولانی‌ای نخواهد بود.

گفتنی است بر اساس توافق‌نامه‌ی قطر، سربازان امریکایی باید تا اول ماه می سال روان میلادی از افغانستان خارج شوند.

با این حال، آقای بایدن در این مصاحبه، از توافق‌نامه‌ی قطر تلویحا ابراز نارضایتی کرده و گفته است این توافق‌نامه، در نتیجه‌ی گفت‌وگوهای موثر به دست نیامده است.

او افزود: «این معامله در پی گفت‌وگوهای موثر به دست نیامده است. ما در حال مشوره با متحدان خود هستیم و این تصمیم طی مراحل می‌شود.»

 نشست ترویکای مسکو قرار است امروز پنجشنبه(۲۷حوت) تا ساعات دیگر در پیوند به روند صلح افغانستان آغاز شود.
از افغانستان هیئتی دوازده نفری به رهبری داکتر عبدالله عبدالله رییس شورای عالی مصالحه ملی و اشتراک حامد کرزی رییس جمهور پیشین، میر رحمان رحمانی رییس مجلس نمایندگان، محمد کریم خلیلی رهبر حزب وحدت، مارشال دوستم رهبر جنبش و برخی چهره‌های سیاسی دیگر عازم مسکو شده است.
از جانب طالبان نیز هیئتی به رهبری ملا عبدالغنی برادر معاون این گروه اشتراک می‌کند.
تاکنون چین، پاکستان و امریکا از اشتراک نمایندگان شان در این نشست اطمینان داده، اما معلوم نیست که ایران هم اشتراک می‌کند یا خیر.
برخی منابع از شورای عالی مصالحه ملی فاش ساخته‌اند که داکتر عبدالله تلاش می‌کند در حاشیه این نشست با ملا برادر دیدار داشته باشد.
برگزاری نشست مسکو در امور صلح افغانستان همزمان شده با تنش‌های فزاینده میان امریکا و روسیه و به باور کارشناسان این موضوع بر روند صلح افغانستان تاثیر خواهد گذاشت.

تقسیم قدرت بین طالبان و رهبران افغانستان، دید روشنی از وضعیت بازی نشان داد. البته، این امر یک سئوال محوری را بی‌پاسخ گذاشت: چگونه قدرت را با یک گروه شورشی انتخاب نشده تقسیم می‌کنید که تمام تلاش خود را برای شکست شما انجام می‌دهد؟ پاسخ به این سئوال ممکن چیزی باشد که اکثر امریکایی‌ها نمی‌خواهد آن‌ را بشنود. این که نیروهای امریکایی باید در جای خود بمانند و نظم ظاهری را تضمین کنند تا واشنگتن پاکستان را قانع کند که به هیچ قیمتی پشتیبانی از طالبان به نفع‌اش نیست. تنها در این صورت طالبان شاید درک کنند که این جنگ طرف پیروز ندارد.
بلینکن که نوشته خروج ایالات متحده هنوز زیر نظر است، هشدار می‌دهد که عقب‌نشینی ممکن به «تصرف سریع مناطق» از سوی طالبان منجر شود. در حالی که بلینکن می‌نویسد: «من این را به شما واضح ساختم تا فوریت لحن مرا درک کنید»، اما من توصیف وی از تصرف مناطق را تا حدی دست‌کم گرفتن عنوان می‌کنم.
طالبان می‌دانند چگونه یک بازی طولانی را انجام دهند. بنابر این، به همان اندازه که آن‌ها به تعهدات خود طبق توافق‌نامه عمل نکردند، ما هم نباید پابند به مهلت خروج اول ماه می باشیم. آن‌ها نه نشانه مشخصی در مورد قطع رابطه با القاعده و نه کاهش خشونت نشان داده‌اند. من هیچ شکی ندارم که طالبان منتظر خروج نیروهای خارجی هستند و مطمئن هستند پس از خروج آخرین سرباز امریکایی، کنترول افغانستان را در ظرف شش ماه یا یک سال به دست خواهند گرفت.
اگر این اتفاق بیفتد، ما حتی از آخرین باری که طالبان قبل از ۱۱ سپتمبر قدرت داشتند، وضعیت بدتری خواهیم داشت. اگر این گروه میدان‌دیده – که حملات شدیدی را در کابل به راه انداخت – فرصت دیگری بیابد، برای تقویت قدرت خود بسیار مجهزتر است.
اوضاع وخیم در افغانستان، وقتی بازرس ویژه امریکا برای بازسازی افغانستان (سیگار) فهرست پرخطر سال ۲۰۲۱ را منتشر کرد، این هفته مورد توجه قرار گرفت؛ فهرستی که تهدیدات علیه تلاش‌های بازسازی ۱۴۳ میلیارد دالری ایالات متحده را در افغانستان مشخص می‌کند.
گزارش سیگار می‌گوید که طالبان به طور قابل توجهی تاکتیک‌ها، سطح خشونت یا اهداف سیاسی خود را تغییر نداده و گروه‌های تروریستی مانند داعش و القاعده، هرچند کاهش یافته، اما در افغانستان حضور دارند. بر مبنای این گزارش، افزایش حملات دشمن از زمان امضای توافق‌نامه امریکا و طالبان به روند صلح کمکی نمی‌کند.
این گزارش همچنان هشدار داد: «با یا بدون یک توافق صلح پایدار و آتش‌بس سراسری، افغانستان به احتمال زیاد از سوی چندین سازمان خشونت‌طلب و افراطی مورد تهدید قرار خواهد گرفت. هر گونه توافق‌نامه سیاسی خطر سرکشی گروه‌های فرعی را به همراه دارد که احتمالاً به عنوان شورش دیگر یا ناامنی ناشی از شبکه‌ها یا باندهای جنایت‌کار ظهور می‌کند. اگر نیروهای امریکایی دیگر در این کشور نباشد، این مسائل برجسته‌تر خواهد شد».
بدون حضور نیروهای امریکایی، پیشرفت‌های زنان که به سختی در جامعه افغانستان به دست آمده از دست خواهد رفت. تجارت غیرقانونی مواد مخدر، یکی از مهم‌ترین منابع تمویل طالبان، گسترش خواهد یافت و محدودیت کمی بالای عملیات‌ گروه‌های تروریستی که هدف آن ایالات متحده و تمام دموکراسی‌های غربی است، وجود خواهد داشت.
واقعیت این است که موارد کمی وجود دارد که بتوان طالبان را وادار به تحقق شرایط خروج کامل نیروهای امریکایی کرد. این گروه اکنون قوی‌تر از سال ۲۰۰۱ شده‌ و موضع قدرت فعلی خود را به ویژه با حمایت متحد همسایه‌اش پاکستان درک می‌کند. اگر قرار باشد امریکا روزی بیرون شود، از همین اکنون باید یک گام حیاتی برداشته شود.

ایالات متحده باید دوست خوب پاکستان شود، حتی اگر این امر به معنای قطع روابط با هند باشد. پاکستان ۱ هزار و ۶۴۰ مایل مرز مشترک با افغانستان دارد. این خطوط در واقع یکی از ماندگارترین و بحث برانگیزترین خطوط سرخ در جهان است. پاکستان و به خصوص آی‌اس‌ای خود را به عنوان محافظان طالبان معرفی کرده و تلاش می‌کند نفوذ هند را محدود سازد. هند نیز به نوبه خود این نگرانی را دارد که پاکستان از افغانستان به عنوان پایگاه حملات علیه این کشور استفاده کند.
با این وجود، تنها راه خروج ما از افغانستان از اسلام‌آباد می‌گذرد. پاکستانی که دست‌کم بی‌طرف‌تر باشد، می‌تواند از نقش خود در تمویل، تسلیح، آموزش و تهیه پناهگاه در ولایت‌های مرزی خود بکاهد؛ همه این‌ها، همان‌طور که دیدبان حقوق بشر می‌پندارد «به تبدیل کردن طالبان به عنوان یک نیروی بسیار موثر نظامی» کمک می‌کند.
ترامپ گرایش خود را نسبت به نارندرا مودی نخست‌وزیر راست‌گرای هند پنهان نکرد که فقط عمران خان نخست‌وزیر پاکستان را نا‌آرام کرد؛ قهرمان کاریزماتیک و تحصیل‌کرده کریکت در آکسفورد که سعی در برقراری روابط با واشنگتن داشت. در حالی که دولت جدید در واشنگتن روی کار آمد، اما به نظر نمی‌رسد در زمینه تقویت روابط نزدیک‌تر با پاکستان تغییری به وجود آمده باشد.
تماس روز جمعه کشورهای عضو گروه «کواد» بایدن با نخست وزیران جاپان، استرالیا و هند ممکن است به تقویت منافع امنیتی امریکا در دریاهای جنوب و شرق چین کمک کرده باشد، اما هیچ کاری برای بهبود موقعیت ما در افغانستان انجام نداد. و وقتی بلینکن و لوید آستین وزیر دفاع، نخستین سفر خارجی خود را به جاپان و کوریای جنوبی انجام می‌دهند، آستین از هند نیز دیدار خواهد کرد، اما پاکستان کاملاً نادیده گرفته می‌شود. نشست وزرای خارجه روسیه، چین، هند، پاکستان، ایران و ایالات متحده به دعوت سازمان ملل متحد که قرار است به تاریخ ۲۶ ماه مارچ برگزار شود، نیز بعید است پاکستان را در اولویت‌های امریکا در منطقه دخیل کند.
در حالی که ممکن است افغانستان در نهایت به ایجاد یک ساختار دولتی مناسب که قدرت را با طالبان تقسیم کند، نیاز داشته باشد، اما هیچ‌یک از طرفین به چنین ترتیبی علاقه خاصی نشان نداده است.
این امر شاید امیدواری به راهی برای خروج داشته باشد، به شرط این که ایالات متحده برای بازگشت به سیاست‌های یکنواخت‌تر در رابطه به هند و پاکستان تمایل نشان دهد. فقط با تمرکز بر حمایت پاکستان از طالبان است که احتمال دارد ایالات متحده شورشیان را مجبور به پذیرش مصالحه پایدار کند.
ترامپ بدش نمی‌آمد خانواده‌های داغ‌دیده اعضای خدمتی را که قربانی نهایی را داده‌اند، تسلی دهد. اما، فقط به این خاطر که ایالات متحده به وضعیت قبل از جنگ بر می‌گردد، رهبران ایالات متحده به هزاران نفر از اعضای خانواده‌هایی كه عزیزان خود را در ۱۹ سال جنگ از دست داده‌اند، چه می‌گویند؟ خروج نیروها در اول ماه می، ما را به کجا خواهد برد، غیر از آن جایی که همه چیز شروع شد؟

منبع: سی ان ان

مترجم: سید طاهر مجاب

وزارت خارجه‌ی امریکا، اعلام کرد نشست مسکو در باره‌ی روند صلح افغانستان، جاگزین گفت‌وگوهای دوحه نیست.

به نقل از خبرگزاری رویترز، جالینا پورتر، معاون سخنگوی وزارت خارجه‌ی امریکا، روز سه‌شنبه (۲۶ حوت)، در یک نشست خبری گفت نشست مسکو، جاگزین گفت‌وگوهای دوحه که میان هیئت‌های گفت‌وگوکننده‌ی دولت افغانستان و گروه طالبان جریان دارد، نمی‌شود.

قرار است روز پنج‌شنبه (۲۸ حوت)، روسیه میزبان نشستی در باره‌ی روند صلح افغانستان باشد.

عبدالله عبدالله، رییس شورای عالی مصالحه‌ی ملی، امروز (چهارشنبه، ۲۷ حوت)، در راس هیات دولتی به منظور اشتراک در نشست مسکو، به روسیه رفت.

هرچند شورای عالی مصالحه‌ی ملی در مورد ترکیب هیات همراه آقای عبدالله چیزی نگفته است؛ اما فهرستی در رسانه‌ها منتشر شده است که نشان می‌دهد حامد کرزی، رییس‌جمهور پیشین، مارشال عبدالرشید دوستم، معاون پیشین ریاست‌جمهوری، میررحمان رحمانی، رییس مجلس نمایندگان، محمدکریم خلیلی، معاون پیشین ریاست‌جمهوری و گلب‌الدین حکمتیار، رهبر حزب اسلامی نیز، شامل کسانی اند که به مسکو می‌روند.

بابر فرهمند، محمدمعصوم ستانکزی، محمدعلم ایزدیار، سیدسعادت منصور نادری، نادر نادری، حببیه سرابی، متین بیگ، عبدالله خنجانی، عبدالستار خواصی و بهیر غیرت، دیگر افرادی اند که قرار است در نشست مسکو حضور داشته باشند.

زلمی خلیل‌زاد، نماینده‌ی ویژه‌ی امریکا در امور صلح افغانستان نیز در نشست مسکو شرکت خواهد کرد.

پیش از این گروه طالبان نیز اعلام کرده بود که یک هیئت ده نفری از این گروه به رهبری ملاعبدالغنی برادر، معاون سیاسی گروه در نشست مسکو شرکت می‌کند.

در نشستی که قرار است روز پنج‌شنبه در مسکو برگزار شود، بر علاوه‌ی نمایندگانی از دولت افغانستان و گروه طالبان، نمایندگان امریکا، پاکستان و چین نیز شرکت می‌کنند.

از سویی هم، وزارت خارجه‌ی افغانستان، گفته است که نشست‌های پیش رو در مسکو و استانبول پیرامون گفت‌وگوهای صلح، مکمل نشست دوحه است.

گفتنی است که به دنبال نشست مسکو، در ماه اپریل نیز نشستی در باره‌ی صلح افغانستان به میزبانی کشور ترکیه در شهر استانبول برگزار خواهد شد.

این روزها که نشست ترکیه و مسکو به موضوع داغ رسانه ها تبدیل شده نگرانی های شهروندان افغانستان در مورد سرنوشت کشورشان نیز افزایش یافته است. مردم از اینکه طالبان به یک باره در قدرت شریک شوند و تاخت و تازهای گذشته خود به ویژه علیه برخی اقوام خاص را از سر بگیرند، نگرانند.

در این میان آنچه بیش از همه مردم ما را ترسانده است دخالت های خارجی به ویژه امریکا در تمام امور افغانستان است. دیروز که ترامپ برای کسب امتیاز تبلیغاتی چشم به روی تمام عملکردهای طالبان بست و با این گروه توافق صلح امضا نمود هیچ کس جرأت سوال پرسیدن درمورد کم و کیف این توافق نامه را پیدا نکرد و امروز نیز که دولت جو بایدن طرح تشکیل دولت انتقالی با حضور طالبان را داده باز هم کسی سوالی در این مورد نمی پرسد.

داکتر سید عسکر موسوی، کارشناس ارشد مسائل سیاسی و دارنده دکترای انسان شناسی از دانشگاه آکسفورد، در مصاحبه اخیرش با یکی از رسانه های داخلی می گوید:« ما به صورت عموم دو جنگ داریم و دو صلح. یعنی جنگ دیگران در کشور ما و جنگ خودمان با همدیگر. صلح هم همین طور است. صلح دیگران داریم و صلح خودمان. اما چون خودمان وجود نداریم، می‌خواهم در مورد جنگ و صلح دیگران و یا جنبهٔ خارجی جنگ و صلح، اول صحبت کنم.»

وی تاکید می کند:«جنگ افغانستان از این نظر فعلا جنگ ما نیست. حوادث ۱۱ سپتامبر اتفاق افتاد و ما در یک جنگ جدید قرار گرفتیم. کنفرانس بن هم کنفرانس ما نبود. دیگران تصمیم گرفتند و آقای کرزی را تحویل‌مان دادند. طالب و داعش هم طالب و داعش ما نیست. تفنگ و پول و اسلحه و مصارف بسیار این‌ها را کی‌ می‌دهد؟ پول دفتر قطر را کی‌ می‌دهد؟ دوربین شب‌بین را کی می‌دهد؟ پاسپورت سفر این‌ها را کی‌ می‌دهد؟ اردو و پولیس ما نیز اردو و پولیس خودمان نیست. پولش را ندهند یک روز تمویل کرده نمی‌توانیم. جامعه مدنی و دموکراسی و فمنیسم و امثالهم هم از خودمان نیست. یک روز پول‌اش را ندهند فلان رییس جامعه مدنی بیکار می‌شود.»

داکتر موسوی می افزاید صلح ما هم صلح خودمان نیست. شورای صلح هم، شورای صلح ما نیست. بحث صلح اصلاً مربوط دیپلمات‌های کارکشتهٔ وزارت خارجه است. شورای صلح یعنی چه؟ کنفرانس دوحه و کنفرانس مسکو و اسلام آباد هم کنفرانس ما نیست. سهم ما از کنفرانس دوحه شاید همان خریطه‌هایی باشد که هنگام پایین شدن از طیاره دست دوستان بود.

داکتر سید عسکر موسوی تاکید می کند:«ما اصلاً وجود نداریم. اصلاً حضور نداریم. هیچ چیز ما از خود ما نیست. نه کتاب ما از خود ماست و نه تعلیم ما. نه روشنفکر ما از خود ماست و نه ملای ما. روشنفکر ما یا روشنفکر مسکو است و یا روشنفکر پاریس و لندن. ملای ما هم همین طور. ملای ما یا ملای الازهر شریف است، یا ملای قم و نجف شریف یا ملای دیوبند شریف. ملای ما نیست. ملای خود ما، اونه همو ملا لندَی است.»

موضوع صلح، طرح تازه امریکا مبنی بر تشکیل دولت ائتلافی و برگزاری نشست ترکیه و روسیه در مورد پیش برد صلح افغانستان این روزها داغ شده است. در این میان اما شهروندان افغانستان با درنظرداشت اوضاع جاری نگران خیلی از چیزها هستند.

برخی کارشناسان و آگاهان امور نیز در کنار و هم صدا با مردم نگرانی های خود را نسبت به پروسه صلح، آینده مبهم و برخی اقدامات حکومت ابراز می دارند.

حفیظ منصور، عضو هیأت مذاکره کننده حکومت در دوحه قطر و کارشناس مسائل سیاسی و اجتماعی، در واکنش به اوضاع جاری  و بررسی روند صلح در فیس بوک خود می نویسد:«در این سرزمین واقعیت های هیچگاه گفته نشده است.»

وی در تایید گفته های خود به مثال هایی در طول تاریخ افغانستان به ویژه تاریخ معاصر اشاره می کند.

آقای منصور می نویسد:«مثلا اگر بگوئید خط دیورند یک مرز رسمی است؛ برایت می گویند خائن و وطن فروش. اگر بگوئی پس امیر عبدالرحمن خان که خط دیورند را امضا کرد هم خائن و وطن فروش بود؛ باز برایت می گویند گور خود را گم کن؛ تاجیک ها تاجیکستان، اوزبیک اوزبیکستان و هزاره مغولستان بروید.»

اگر بگوئی امان الله خان نافهم بود برایت می گویند کافر و وطن فروش، اگر بگوئی خوب لنگی و چادری را گم کن چون امان الله خان امر کرده بود باز هم برایت می گویند کافر و وطن فروش.

نادر شاه در زمان حکومتش اصلا اجازه نمی داد کسی نام آمان الله خان را بگیرد، ظاهر شاه اجازه نداد حتی امان الله خان در کابل دفن شود. اما حالا ما مجبوریم نادر شاه را غازی، ظاهر شاه را بابای ملت و امان الله خان را فاتح استقلال کشور بگوئیم. تاریخ جعلی این وطن را هم همین ها نوشته اند. غازی هم اینها اند بابا همین ها.

اگر با خشونت مقابله کنی برایت می گویند «لندَغر، جنگ افروز، توپک سالار و کله خام برو کولاب، برو ایران، اوزبکیستان و مغولستان.»

اگر برای دفاع از منطقه ات تفنگ بگیری و از ورود طالبان به منطقه ات جلوگیری کنید؛ برایت می گویند تُفنگ داران مسلح غیر مسول، دزد. و اگر طالبان منطقه را گرفتند و همه چیز را آتش زدند، غارت کردند، کشتند و بردند باز هم جهاد فی سبیل الله و مجاهد اند.

اگر بگویی اشرف غنی برای بقای سلطه قومی و سرکوب سایر اقوام از طالبان استفاده می کند و یا تلاش می کند طالبان مورد حمله قرار نگیرند؛ می گویند تو متعصب و مخالف صلح هستی.

اما کدام صلح؟ صلح آیسکریمی مخلوط با خون ملت؟

حفیظ منصور در ادامه تاکید می کند:«وگرنه شما قضاوت کنید کدام عقل و منطق قبول می‌کند که اردو و ارتش ی با این همه ساز و برگ نظامی، قوای هوایی، کماندو، قطعات خاص، اسپیشل فورس و هزاران تانک ضربتی و… در حالیکه از حمایت قوی‌ترین هم پیمان نظامی جهان (ناتو) نیز برخوردار است، در برابر یک مشت شورشی موتر سیکل سوار حالت دفاعی بگیرد و در دفاع هم همیشه ناکام باشد و مناطق و شهر ها را یکی پی دیگری به طالبان واگذار کنند.»

اگر بگویی اینجا معامله ی در کار است و شهرها و سربازان معامله می شوند؛ میگویند تو روحیه سربازان را ضعیف می سازی. خوب انسان متمدن ۴۵ سرباز یک ماه در کمپ چینایی ها محاصره است و تو تا لحظه ای که همه کشته می شوند و تمام تانک ها و تجهیزات را طالبان می برند کمک نمی فرستی ولی با یک تماس داعش دو هلیکوپتر را در ظرف ۱ ساعت به درزاب می رسانی و ۲۵۰ تروریست داعشی را به شهر ها انتقال می دهی؛ پس کی روحیه سرباز را ضعیف ساخته‌است؟

نزد اینها ملا عمر هم مبارز و آزادی خواه است؛ انتحاری هم استشهادی و شهید است. اشرف غنی هم بابا و اتل است. مردم دیگه گوشت ماشین جنگ… سرکوب، توهین و بی عزت میشوند.

راه حل چیست؟

عضو هیات مذاکره کننده حکومت در دوحه قطر در بخش پایانی مطلب خود می نویسد:«حالا تنها دو راه داریم یا باید همه باهم بایستم و با زور بازوی خود و به هر قیمت که تمام می شود دوباره نمونه کوچک از تمدن های بزرگ اشکانی، کوشانی و یا تیموری را در ملک آبایی خود شکل دهیم و یا باید این خاک را به همین مردم متناقض و همین فرهنگ که ذکر شد واگذار کرد. این ملک را متعفن ساخته اند. این ملک و همین مردم و همین تاریخ جعلی و همین بابا ها و اتلان …»