برچسب: امریکا

ملا هبت‌الله آخوندزاده، رهبر گروه طالبان در پیامی به مناسب فرا رسیدن عید فطر می‌گوید پس از خروج نیروهای خارجی، یک نظام همه‌‌شمول اسلامی در کشور شکل خواهد گرفت.

سایت رسمی طالبان امروز (یک‌شنبه، نوزدهم ثور) پیام عیدی ملا هبت‌الله آخوندزاده را منتشر کرده است. آقای آخوند‌زاده در این پیام تأکید می‌کند طالبان گفت‌وگوهای صلح را اولویت می‌دهند و از این رو، هیأت باصلاحیتی را برای گفت‌وگو با دولت افغانستان به کار گماشته‌اند.

ملا هبت‌الله می‌افزاید پس از خروج نیروهای خارجی از افغانستان، طالبان برای تشکیل یک نظام همه‌شمول اسلامی در کشور آماده‌گی خواهند گرفت. او با اشارۀ تلویحی به نشست استانبول می‌افزاید طالبان یک طرف جنگ جاری در کشور هستند و هر نشستی که قرار است در پیوند به صلح افغانستان برگزار شود باید جزییات آن پیش از پیش با طالبان در میان گذاشته شود.

رهبر طالبان اما مسألۀ اشتراک یا عدم اشتراک نماینده‌گان این گروه در نشست استانبول را مشخص نساخته است. آخوندزاده بار دیگری از ایالات متحدۀ امریکا می‌خواهد که روند خروج نیروهایش را طبق توافق‌نامۀ صلح دوحه عملی سازد. به بیان او، این توافق‌نامۀ زمینۀ مناسبی برای پایان جنگ در کشور است.

رهبر طالبان همچنان به جنگ‌جویان این گروه دستور می‌دهد که از کشتار غیرنظامیان دست بردارند. او اما دربارۀ برقراری آتش‌بس در روزهای عید چیزی نگفته است.

این در حالی است که بر اساس گزارش وزارت امور داخله، تنها در جریان ماه رمضان امسال نزدیک به ۴۰۰ غیرنظامی در جریان درگیری‌های مسلحانه، انفجارها و پرتاب هاوان از سوی طالبان در کشور کشته شده‌اند.

 رسانه‌های امریکایی گزارش داده‌اند کشورهای اروپایی، امریکا را تحت فشار قرار داده‌اند تا خروج نظامیانش از افغانستان را به تأخیر بیاندازد.

روزنامه امریکایی وال‌استریت ژورنال به نقل از مقام‌های این کشور گزارش داد که خروج نظامیان این کشور از افغانستان ممکن در چهارم ماه جولای سال جاری کامل شود.

مقام‌های امریکایی، اما گفته‌اند که در پاسخ به خواست متحدان اروپایی، احتمال دارد خروج نظامیان برای دو هفته و یا بیشتر از آن به تأخیر بی‌افتد.

براساس این گزارش، درخواست تأخیر در خروج نظامیان امریکایی به‌خاطری مطرح شده است که متحدان ناتو فرصت بیشتری برای خروج از افغانستان داشته باشند.

طبق اظهارات مقام‌های امریکایی، مشکل دیگر این است که ترکیه که سال‌ها امنیت میدان هوایی بین‌المللی حامد کرزی را در کابل تأمین کرده است، به ایالات متحده و سازمان پیمان اتلانتیک شمالی گفته است که احتمال دارد نیروهایش را از افغانستان خارج کند.

به‌گفته‌ی آنان، عزیمت احتمالی ترکیه که در نخست قصد داشت تا پس از خروج نیروهای ائتلاف باقی بماند، ممکن است برخی از کشورهای غربی را وادار کند تا در مورد باز نگهداشتن سفارت‌خانه‌ها در کابل، بدون حضور نیروهای بین‌المللی در میدان هوایی حامد کرزی، تجدید نظر کنند.

در گزارش روزنامه وال‌استریت ژورنال همچنان آمده است که نگرانی‌های جدید متحدان اروپایی، مقام‌های امریکایی را که قصد دارند ضمن هماهنگی با بسیاری از متحدان، از افغانستان به‌گونه‌ی سریع خارج شوند، با چالش‌های بیشتری مواجه کرده است.

وال‌استریت ژورنال افزوده است در صورتی که ترکیه تصمیم به ترک افغانستان بگیرد، سفارت‌خانه‌های غربی برنامه‌ی حفظ حضور محدودشده یا کاهش‌یافته‌ی‌شان را در این کشور تجدید نظر خواهند کرد.

جو بایدن؛ رییس‌جمهور امریکا در ۲۵ حمل سال جاری اعلام کرد که تمامی نیروهایش را تا ۱۱ سپتامبر از افغانستان خارج می‌کند. ناتو نیز در آن زمان اعلام کرد که همزمان با امریکا از افغانستان خارج می‌شود.

روند خروج نظامیان خارجی از افغانستان از اول ماه می عملا آغاز شده است. تا کنون دو پایگاه نیروهای خارجی در جنوب و شمال افغانستان به نیروهای امنیتی و دفاعی افغان واگذار شده است.

خبرگزاری «رویترز» گزارش می‌دهد مارک میلی، رییس ستاد ارتش ایالات متحدۀ امریکا این مطلب را دیروز (جمعه، هفدهم ثور) در یک نشست خبری در واشنگتن مطرح کرده است.

آقای میلی می‌گوید که افزون بر صدها نیروی ویژۀ ایالات متحدۀ امریکا که هم‌اکنون در افغانستان حضور دارند، بیش از بیست جنگندۀ هوایی دیگر این کشور نیز برای خروج مصون نظامیان امریکایی به منطقه اعزام می‌شوند.

به گفتۀ آقای میلی، ۱۲ جنگندۀ «اف – ۱۸» و شش جنگندۀ «بی – ۵۲» برای پیشبرد این مأموریت به منطقه اعزام خواهند شد.

رییس ستاد ارتش امریکا علاوه می‌کند که واشنگتن در حال حاضر سرگرم بررسی گزینه‌های مختلفی در مورد حمایت از نیروهای امنیتی و دفاعی افغانستان است. به بیان او، پنتاگون طرحی را در مورد حمایت درازمدت از این نیروها به کنگرۀ امریکا پیشنهاد کرده است.

به گفتۀ رییس ستاد ارتش امریکا، حمایت این کشور از نیروهای دفاعی افغانستان از راه دور ادامه خواهد یافت.

این در حالی است که خروج نیروهای خارجی از افغانستان در یازدهم ثور امسال آغاز شد و تا پنج ماه دیگری به پایان خواهد رسید. در حال حاضر کمتر از ده هزار نیروی خارجی در افغانستان حضور دارند.

وی شب گذشته (جمعه، ۱۷ ثور) بیانیه‌ای از پایان آخرین سفرش در مورد صلح افغانستان خبر داد.

خلیلزاد در این سفر از قطر، کابل، ازبکستان، تاجیکستان و آلمان دیدن کرده است.

نماینده ویژه امریکا گفته است اجماع بین المللی بی نظیری برای صلح وجود دارد که «ریشه در حمایت از توافق با مذاکره، پایان دادن به خشونت و رد هرگونه تلاش برای تحمیل راه حل نظامی دارد».

او افزوده است این اجماع متوقف نخواهد شد و جهان همچنان در حمایت از افغانستان ثابت قدم است.

خلیلزاد تاکید کرده است رهبران افغانستان باید از این فرصت استفاده کرده و برای پایان دادن به جنگ ۴۰ ساله خود برای حل و فصل سیاسی مذاکره کنند.

وی افزوده اگر طالبان صلح و آینده‌ای مبتنی بر اجماع و سازش را انتخاب نکنند، «در این صورت ما در کنار افغان‌هایی که برای سالم نگه داشتن جمهوری تلاش می کنند ، خواهیم ایستاد. »

او همچنین تاکید کرده است «وحدت سیاسی جمهوری ضروری است».

این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که مذاکرات صلح میان دولت و طالبان متوقف است؛ اما جنگ با شدت خود در کشور جریان دارد.

معاون نخست ریاست‌جمهوری، می‌گوید گفت‌وگو با گروهی که هنوز هم با شبکه‌ی القاعده ارتباط دارد، اشتباه بود.

امرالله صالح، معاون نخست ریاست جمهوری روز جمعه (۷ می)، در گفت‌وگو با شبکه‌ی خبری سی‌بی‌اس، گفت به گروه طالبان به هیچ‌ وجه اعتماد ندارد و معتقد است که در مرحله‌ی نخست اشتباه امریکا بود که با این گروه گفت‌وگو کرد.

به گفته‌ی آقای صالح، این‌ تفکر غلط است که تهدید تروریزم از افغانستان برداشته شده است.

وی گفت:«ایده‌ی آمدن نیروهای خارجی به افغانستان این بود که به تروریست‌ها و متحدان آن‌ها این درس را بدهیم که دیگر این کار را انجام ندهند؛ آیا ما این درس را به آن‌ها داده ایم؛ نخیر..!»

او در ادامه با اشاره به ارتباط گروه طالبان با شبکه‌ی القاعده، گفت که نیروهای امنیتی افغانستان در چند روز گذشته ده‌ها عضو القاعده را کشته یا بازداشت کرده اند.

معاون نخست ریاست‌جمهوری افزود: “اگر بگوییم که طالبان خود را از تروریزم جدا کرده است، کاملا بی‌اساس است. طالبان امروز شانه‌به‌شانه‌ی القاعده عمل می‌کنند”.

او با اشاره به افزایش حملات اخیر طالبان، گفت: “طالبان نمی‌توانند افغانستان را از طریق سلاح تسلیم کنند. آن‌ها می‌توانند مردم را بکشند {آن‌ها هر روز مردم را می‌کشند}؛ اما اگر آن‌ها منتظر لحظه‌ای استند که مردم افغانستان تسلیم شوند، آن لحظه نخواهد رسید”.

این در حالی است که گفت‌وگوها میان دولت افغانستان و طالبان در ۲۲ سنبله‌ی سال گذشته خورشیدی در قطر آغاز شد؛ اما از حدود یک‌ونیم ماه به این سو، گفت‌وگوها میان طرف‌ها متوقف است. قرار بود چندی پیش، نشستی در مورد صلح افغانستان در ترکیه برگزار شود که به دلیل عدم آمادگی طالبان، به تأخیر افتاد.

چند سالی است که طرح شیطنتی و شومی را تحت عنوان

“معامله قرن” از رسانه ها می شنویم.

طرح معاملهٔ قرن گرچه در ابتدا ٕ شکست خورد و به عبارتی در نطفه توسط مسلمانان و مردم فلسطین خنثی گردید، اما می دانیم که آمریکا شیطان بزرگ و فرزند استعمار پیر انگلیس است و به شکل موزیانه این طرح را دنبال می کند یا با طرح مشابه و خطرناکتری عوض می نماید.

اعلامیهٔ بالفور که منجر به تشکیل اسرائیل توسط بریتانیا در سرزمین اسلامی فلسطین شد نیز در ابتدا یک طرح شکست خورده بود و مسلمانان آن را جدی نگرفتند و به خواب خوش شان همچنان ادامه دادند، تا آنکه چاقوی استعمار به قلب مسلمانان رسید.

از طرف دیگر سیاست های استراتژیک آمریکا به گفتهٔ استراتژیست های کارکشتهٔ آن؛ طولانی مدت و دقیق طراحی می شوند و با آمدن این یا آن شخص به کاخ سفید تغیر نمی نماید؛ مگر اینکه خداوند یکتای ما “الله” به ما مسلمانان کمک کند و ما نیز هوشیار باشیم و خواب های خوش و توهمات پوچ را کنار گذاریم که گفته اند: با توکل پای اشتر را ببند!

و نیز همه یکصدا و شانه به شانه، به ریسمان محکم الهی چنگ بزنیم ومتفرق نشویم و برای پیروزی آیات الهی ر سرلوحهٔ مبارزات ضد صهیونیستی خود قرار دهیم.

(واعتصمو بحبل الله جمیعا ولا تفرقو … قرآن کریم) و نیز:

) وَ أَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ وَ مِنْ رِباطِ الْخَيْلِ تُرْهِبُونَ بِهِ عَدُوَّ اللَّهِ وَ عَدُوَّكُمْ وَ آخَرِينَ مِنْ دُونِهِمْ لا تَعْلَمُونَهُمُ اللَّهُ يَعْلَمُهُمْ وَ ما تُنْفِقُوا مِنْ شَيْ‌ءٍ فِي سَبِيلِ اللَّهِ يُوَفَّ إِلَيْكُمْ وَ أَنْتُمْ لا تُظْلَمُونَ.)

و براى (آمادگى مقابله با) دشمنان، هرچه مى‌توانيد از نيرو و از اسبان سوارى فراهم كنيد تا دشمن خدا و دشمن خودتان و نيز (دشمنانى) غير از اينان را كه شما آنان را نمى‌شناسيد، ولى خداوند آنها را مى‌شناسد، به وسيله آن بترسانيد، و در راه خدا (و تقويت بنيه‌ى دفاعى اسلام) هرچه انفاق كنيد، پاداش كامل آن به شما مى‌رسد و به شما ستم نخواهد شد.

حالا می پردازیم به اینکه معاملهٔ قرن چیست و چه پیامدهای هایی خواهد داشت؟

به زبان ساده معاملهٔ عبارت است از فروش فلسطین به صهیونیست ها در ازای به رسمیت شناختن دولت قوم یهود در کل فلسطین تاریخی و ایجاد روابط رسمی بین کشورهای عربی و رژیم صهیونیستی بدون آنکه دولتی فلسطینی در فلسطین به وجود آید.

معامله قرن، طرح دولت «دونالد ترامپ» برای حل مسئله فلسطین است که تحت این عنوان مطرح شده است.

این طرح نسبت به طرح‌های دولت‌های گذشته آمریکا- که تحت عنوان «روند صلح خاورمیانه» معرفی شده بودند- تفاوت‌هایی بنیادین دارد.

مهمترین تفاوت آن این است که ترامپ اساس طرح خود را بر اقتصاد گذاشته است. در حالی که طرح‌های دولت‌های گذشته آمریکا برای فلسطین همگی طرح‌هایی سیاسی بودند.

بخش های معامله قرن:

معامله قرن دارای دوبخش است که تحت عنوان «چارچوب اقتصادی» و «چارچوب سیاسی» ارائه شده است.

چارچوب اقتصادی معامله قرن در ماه ژوئن/ جون 2019، در جریان برگزاری «کارگاه اقتصادی منامه»در بحرین ارائه شد. براساس طرحی که دو روز قبل از این کنفرانس، از سوی کاخ سفید منتشر شد، چارچوب اقتصادی معاملهٔ قرن شامل ۳ بخش است:

– آزاد کردن ‌پتانسیل‌های اقتصادی از طریق ایجاد زیر ساخت رشد و سرمایه گذاری تجاری

– توانمندسازی ملت فلسطین از طریق تقویت خدمات آموزشی

– تقویت حاکمیت فلسطینی از طریق ایجاد فضای عملکرد بهتر

در بخش اقتصادی معامله قرن ترامپ هزینه‌های اجرایای این طرح را بین کشورهایی که از پیش با آمریکا ائتلاف تشکیل داده بودند تقسیم کرد. برای اجرای معامله قرن ۵۰ میلیارد دلار هزینه برآورد شد. آمریکا اعلام کرد صندوقی با سرمایه‌ای بالغ بر ۵۰ میلیارد دلار ایجاد خواهد کرد که برای سرمایه‌گذاری و ایجاد زیر ساخت مورد استفاده قرار خواهد گرفت. از این مبلغ، ۲۸ میلیون دلار آن به فلسطینیان در نوار غزه و کرانه باختری اختصاص خواهد یافت. ۹ میلیارد دلار به مصر، ۷.۵ میلیارد دلار به اردن و ۶ میلیارد دلار به لبنان اختصاص خواهد یافت.

بخش سیاسی معامله قرن ۲۸ ژانویه/ جنوری ۲۰۲۰ توسط دونالد ترامپ رونمایی شد. این بخش شامل ۲۲ فصل بود که در آن تمامی مسائلی مورد اختلاف فلسطینیان ارائه شده است.

در نتیجهٔ اجرای این دو بخش پیامدهای زیر را ( البته خدای نخواسته) شاهد خواهیم بود:

۱- دولت قوم یهود در فلسطین تاریخی به وجود خواهد آمد و دولت فلسطینی بدون آنکه جایگاهش مشخص باشد آن را به رسمیت خواهد شناخت.

۲- قدس پایتخت دولت یهودی خواهد بود و فلسطینیان حومه قدس با نام «ابودیس » را به عنوان پایتخت در اختیار خواهند داشت.

۳- دولت فلسطینی به وجود نمی‌آید بلکه مقدمات ایجاد یک دولت بدون ارتش در بخش‌هایی از کرانه باختری که کمتر از ۴۰ درصد آن است طی مذاکراتی بلند مدت مورد بررسی قرار خواهد گرفت.

۴- آوارگان فلسطینی دیگر حق بازگشت به فلسطین را نخواهند داشت.

۵- مقاومت تحت عنوان تروریسم قرار می‌گیرد و در متون آموزشی به جوانان فلسطینی به عنوان تروریسیم معرفی خواهد شد.

۶- حق مقاومت مسلحانه از فلسطینیان گرفته می‌شود و نوار غزه باید از سلاح مقاومت خالی شود. این منطقه در وضعیت کنونی منطقه منزوی و بدون ارتباط با جهان خارج خواهد بود.

۷- آمریکا هرگونه حق فلسطینیان برای عضویت در سازمان ملل را غیرقانونی اعلام خواهد کرد.

۸- زمین‌های فلسطینیان در سرزمین‌های سال 1948 از آنها گرفته می‌شود و به جای زمین‌هایی در صحرای نقب به آنها واگذار می شود.

۹- کشورهای عرب منطقه ضمن به رسمیت شناختن دولت قوم یهود با این رژیم روابط رسمی برقرار خواهند کرد.

۱۰- به فلسطینیان ساکن سرزمین تاریخی فلسطین به جای حق سیاسی امکانات اقتصادی داده می‌شود.

۱۱- در اطراف نوار غزه در صحرای سینا شهرک‌هایی صنعتی به وجود می‌آید تا جمعیت موجود در غزه برای کار به آنجا بروند.

۱۲-به کشورهای حاشیه فلسطین مبالغی پرداخت می‌شود تا آوارگان فلسطینی رادر کشورهای خود حفظ کنند و با گذشت زمان این آوارگان در جامعه غیر فلسطینی هضم شده و هرگز به سرزمین پدری شان بر نخواهند برگشت.

و آخر دعوانا ان الحمد لله رب العالمین …

وَمَكَروا وَمَكَرَ اللَّهُ ۖ وَاللَّهُ خَيرُ الماكِرينَ﴿ آل عمران ۵۴﴾

(دشمنان اسلام) نقشه کشیدند؛(و نقشه می کشند) و خداوند نیز چاره‌جویی کرد؛( و چاره جویی می کند) و خداوند، بهترین چاره‌جویان است.

داکتر سید علی موسوی چکاوک

یک عضو مجلس سنای امریکا در گفت‌وگو با شماری از اعضای مجلس نمایندگان افغانستان و فعالان حقوق زن گفت توافق ادارۀ ترمپ با گروه طالبان یک اشتباه بود.

وزارت خارجۀ افغانستان با نشر خبرنامه‌یی می‌نویسد سناتور جین شاهین، عضو مجلس سنای ایالات متحدۀ امریکا دیروز (چهارشنبه، پانزدهم ثور) در گفت‌وگو با شماری از فعالان حقوق زن در افغانستان این موضوع را مطرح کرده است.

خانم شاهین در این گفت‌وگو می‌افزاید خروج نیروهای خارجی از افغانستان نگرانی‌های زنان و فعالان حقوق بشر را مبنی بر احتمال نقض مجدد ارزش‌های حقوق بشری در افغانستان افزایش داده است.

این عضو مجلس سنای امریکا علاوه می‌کند، هرچند ادارۀ بایدن نیز برای خروج از افغانستان تصمیم گرفته، اما این ادارۀ دونالد ترمپ، رییس‌جمهور پیشین امریکا بوده که یک توافق اشتباه را با طالبان در دوحه امضا کرده است.

این عضو شورای ملی ایالات متحدۀ امریکا خاطرنشان می‌سازد که امریکا به حفظ حقوق زنان و ارزش‌های حقوق بشری در آیندۀ سیاسی افغانستان متعهد است. او تعهد می‌سپارد که از مجرای مجلس سنای امریکا برای حفظ حقوق زنان افغانستان در گفت‌وگوهای صلح این کشور حمایت و پشتیبانی خواهد کرد.

این در حالی است که پس از اعلام زمان خروج نیروهای خارجی تا یازدهم سپتبمر سال روان میلادی از افغانستان مشخص نیست که سرنوشت صلح چه خواهد شد. قرار است پس از عید فطر یک نشست بین‌المللی در پیوند به صلح افغانستان در شهر استانبول برگزار شود. طالبان تاکنون از اشتراک‌شان در این نشست اطمینان نداده‌اند.

یک مقام امریکایی تایید کرد ارتش امریکا به مواضع طالبان در هلمند حملات هوایی انجام داده است.

این مقام امریکایی که نخواسته از وی نام گفته شود، روز چهارشنبه به صدای امریکا گفت این حملات هوایی به حمایت از نیروهای امنیتی و دفاعی افغان انجام شد.

این منبع جزییات دقیق در مورد زمان حمله و تلفات ناشی از آن چیزی نگفته است.

در همین حال، جان کربی؛ سخنگوی وزارت دفاع ایالات متحده بدون رد یا تایید این حملات گفت نظامیان امریکایی مستقر در افغانستان، تا حدی که توان دارند در جریان روند خروج شان از نیروهای افغان در میدان جنگ حمایت خواهند کرد.

سخنگوی وزارت دفاع ایالات متحده همچنین گفت نیروهای امنیتی و دفاعی افغانستان در مقایسه با سال گذشته، اکنون دارای قابلیت بیشتر بوده و از دیر زمانی در راس عملیات های نظامی در افغانستان قرار دارند.

خبر حملات هوایی نیروهای امریکایی بر مواضع طالبان در حالی تایید می شود که روند خروج نیروهای خارجی از افغانستان جریان دارد.

امریکا برای مقابله با تهدید احتمالی حین خروج، بمب‌افکن «بی-۵۲» به خاورمیانه مستقر کرده است.

به دلیل تاخیر در خروج نیروهای خارجی از افغانستان طالبان هشدار داده که جنگجویان این گروه از هر اقدامی علیه نیروهای خارجی استفاده خواهند کرد.

آقای مسعود امروز (چهارشنبه، پانزدهم ثور) در یک گردهمایی بزرگ مردمی به مناسبت بیست‌و‌نهمین سالروز پیروزی مجاهدین در کابل گفت با آغاز روند خروج نیروهای خارجی از افغانستان دامنۀ خشونت‌ها باید کوتاه‌تر شود.

آقای مسعود دولت و طالبان را به آشتی دعوت می‌کند و می‌افزاید: «ما پیام صلح را پیشکش می‌کنیم و خواستار برقراری صلح هستیم.» او یادآور می‌شود که با خروج نیروهای خارجی از افغانستان طالبان باید راه صلح را در پیش گیرند و به ایجاد یک دولت مشترک در افغانستان تن دهند.

احمد مسعود خاطرنشان می‌سازد، اگر این گروه به جنگ ادامه دهد، او در مشورت با مجاهدین و مردم آماده‌گی نظامی خواهد گرفت و در برابر این گروه خواهد رزمید.

پیش از این زلمی خلیل‌زاد، نمایندۀ ویژۀ امریکا در امور صلح افغانستان نیز تأکید کرده که جهان مخالف تلاش طالبان برای کسب قدرت از راه نظامی است.

زلمی خلیل‌زاد، نمایندۀ ویژۀ امریکا در امور صلح افغانستان با رییس‌جمهور تاجیکستان دربارۀ صلح افغانستان گفت‌وگو کرد.

سفارت امریکا در تاجیکستان اعلام کرد این دیدار دیروز (سه‌شنبه، چهاردهم ثور) در شهر دوشنبه، پایتخت تاجیکستان صورت گرفته است. روند صلح افغانستان و تقویت اجماع منطقه‌یی برای موفقیت این روند محور بحث میان دو جانب در این دیدار بود.

به نقل از خبرنامۀ سفارت امریکا، رییس‌جمهور تاجیکستان می‌گوید دوشنبه از همۀ ظرفیتش برای حل مسألۀ افغانستان استفاده خواهد کرد.

همزمان با این، آقای خلیل‌زاد نیز نقش تاجیکستان را در موفقیت روند صلح افغانستان و اتصال منطقه‌یی برای انکشاف اقتصادی منطقه مهم توصیف می‌کند و از این کشور می‌خواهد که از ظرفیت‌های خود در روند صلح افغانستان کار بگیرد.

گفتنی است که زلمی خلیل‌زاد دو روز پیش، پس از دیدار با همتایان روس، چین و پاکستانی‌اش در دوحه، وارد کابل شد و با سران دولت و سیاسیون افغانستان دیدار کرد. خلیل‌زاد در جریان این سفر اعلام کرد که واشنگتن مخالف هر گونه تلاش طالبان برای کسب قدرت از راه نظامی در افغانستان خواهد بود.

همزمان با تلاش پنتاگون برای خروج از افغانستان، ستاد نیروهای آمریکایی در غرب آسیا (سنت‌کام) روز گذشته(سه شنبه) در بیانیه‌ای اعلام کرد که تاکنون ۶۰ هواپیمای پر از تجهیزات نظامی از این کشور خارج شده و ۱۳۰۰ قطعه برای انهدام شناسایی شدند

به گفته سنتکام، تاکنون جمع آوری ۶ درصد از تجهیزات نظامی که از سال ۲۰۰۱ در سرتاسر افغانستان مستقر به پایان رسیده است.

به نوشته استار اند استریپ، روند رسمی خروج آمریکا از افغانستان از روز شنبه هفته جاری آغاز شده و پنتاگون در حال تلاش برای خروج ۳ هزار نظامی و هزاران پیمانکار و تجهیزات نظامی از این کشور است.

سنتکام توضیح داد که بزرگترین ماموریت خروج نظامیان افغانستان پس از ترک عراق در حالی انجام می‌شود که هواپیمای C-17 باربری ارتش شبانه روزانه در حال خروج تجهیزات برای پایان ماموریت در افغانستان است.

سنتکام همچنان گفته است که یک پادگان ارتش آمریکا در هلمند به نیروهای دولت افغانستان واگذار شده است.

به گفته مقامات ارتش آمریکا، تجهیزات خارج شده در افغانستان به سایر نقاط دنیا برای مجهز کردن نظامیان ارسال خواهد شد و برخی از این تجهیزات نیز در خاک افغانستان منهدم و برخی به دولت واگذار می‌شود.

لحظه خطر و فرصت برای افغانستان

تصمیم رییس‌ جمهور جو بایدن مبنی بر خروج ۲۵۰۰ نیروی باقی‌مانده ایالات متحده از افغانستان تا ماه سپتامبر سال جاری، بیانگر یک نقطه عطف برای افغانستان و کشورهای همسایه آن است. حکومت افغانستان به این تصمیم احترام می‌گذارد و آن را به مثابه فرصت و در عین حال خطر برای حکومت، افغان‌ها، طالبان و منطقه می‌داند.

برای من به عنوان زعیم منتخب جمهوری اسلامی افغانستان، این یک فرصت دیگر برای تأکید بر تعهدم برای صلح و تلاش بیش‌تر برای تحقق آن است. در ماه فبروری سال ۲۰۱۸، پیشنهاد بی‌قید و شرط (گفت‌وگوهای) صلح را به طالبان ارائه کردم و به تعقیب آن در ماه جون همان سال، آتش‌بس سه‌روزه (بین حکومت افغانستان و طالبان) برقرار شد. لویه‌جرگه مشورتی صلح در سال ۲۰۱۹، به حکومت افغانستان مأموریت داد تا با طالبان وارد مذاکره شود و طی دو سال پس از تدویر جرگه مذکور، حکومت من برای ایجاد اجماع ملی بر لزوم دست‌یابی به یک توافق سیاسی که در مطابقت با ارزش‌های قانون اساسی و اعلامیه جهانی حقوق بشر سازمان ملل باشد، تلاش کرد. حکومت من هم‌چنان آماده است تا گفت‌وگوها را با طالبان ادامه دهد. در صورتی که هدف تأمین صلح در کشور باشد، من حاضر هستم که دوره ریاست‌ جمهوری‌ام را قبل از موعد آن به پایان برسانم.

برای ملت افغانستان، اعلام خروج نیروهای امریکایی از کشور وارد شدن به یک مرحله دیگر از مشارکت دوامدار ما با ایالات متحده می‌باشد. افغانستان در گذشته نیز خروج باعواقب نیروهای بین‌المللی را تجربه کرده است. در سال ۲۰۱۴ هم‌زمان با آغاز نخستین دوره ریاست‌ جمهوری‌ام، یک‌صد و سی هزار تن از نیروهای امریکایی و کشورهای هم‌پیمان ناتو، افغانستان را ترک کردند که به افغان‌ها امکان بخشید تا رهبری کامل سکتور امنیتی و آن دسته از نهادهایی که با کمک همکاران بین‌المللی ساخته ‌شده بود را به‌ دست گیرند. از آن زمان تاکنون، قوای ملی امنیتی و دفاعی افغانستان از جمهوریت محافظت و حراست نموده‌اند و زمینه برگزاری دو انتخابات ملی را فراهم ساختند. امروز، حکومت و قوای امنیتی ما در وضعیتی به‌ مراتب قوی‌تر و مستحکم‌تر از هفت سال قبل قرار دارند و ما کاملاً آماده هستیم که به خدمت و دفاع از مردم خود بعد از خروج کامل نیروهای امریکایی ادامه دهیم.

از سوی دیگر، این خروج، فرصتی را برای مردم افغانستان به منظور دست‌یابی به حاکمیت واقعی کشورشان، به میان می‌آورد. در جریان بیست سال گذشته، نیروهای چهل کشور در افغانستان مستقر شده بودند. در آینده‌ نزدیک، همه تصامیم در رابطه با رویکردهای نظامی در قبال طالبان و گروه‌های تروریستی دیگر، از سوی حکومت افغانستان اتخاذ خواهد شد. اکنون، بدون شک، توجیه و بهانه طالبان برای جنگ، یعنی جهاد علیه یک قدرت خارجی، کاربرد نخواهد داشت.

تصمیم ایالات متحده، طالبان و حامیان این گروه در پاکستان را غافل‌گیر و آنان را وادار به انتخاب کرد. آیا آنان به همکاران بااعتبار مبدل خواهند گشت یا بی‌نظمی و خشونت بیش‌تر به بار خواهند آورد؟ اگر طالبان گزینه دوم – بی‌نظمی و خشونت – را انتخاب کنند، قوای ملی امنیتی و دفاعی افغانستان در مقابل آنان خواهند جنگید. اگر طالبان هم‌چنان از مذاکره خودداری کنند، در حقیقت، صلح در قبرستان را انتخاب خواهند کرد.

به خاطر جلوگیری از دچار شدن به این سرنوشت، طالبان باید به سوالات بسیار مهم درباره دیدگاه‌شان برای یک افغانستان صلح‌آمیز پاسخ بدهند؛ سوالاتی از این قبیل که آیا طالبان انتخابات را خواهند پذیرفت یا این‌که به حراست از حقوق همه افغان‌ها اعم از دختران، زنان و اقلیت‌ها تعهد خواهند سپرد؟ به نظر می‌رسد که پاسخ طالبان به این سوالات پس از تصمیم‌ اخیرشان مبنی بر عدم اشتراک در یک کنفرانس صلح که قرار بود در استانبول در اخیر ماه اپریل برگزار گردد، منفی است. به نظر می‌رسد که طالبان هم‌چنان تمایل به بدست آوردن قدرت دارند، نه دست‌یابی به صلح. یک توافق سیاسی و ادغام طالبان در جامعه و حکومت افغانستان، تنها مسیری است که فراروی ما قرار دارد. در عین حال، توپ در میدان طالبان است.

آینده‌ای که افغان‌ها می‌خواهند

افغان‌ها قطعاً به وحشت دهه نود میلادی برنخواهند گشت. ما نه تنها عاطلانه منتظر صلح اتفاقی نخواهیم بود، بلکه در راستای ایجاد محیط و عرصه لازم برای تحقق صلح گام خواهیم برداشت. خطرات خروج قوای امریکایی به صورت گسترده در رسانه‌ها بازتاب یافته است و تبلیغات منفی ادامه دارد؛ آنچه به ندرت مشاهده می‌شود، بحث‌ جدی در مورد فرصت‌هایی است که در نتیجه خروج نیروهای امریکایی از افغانستان به میان می‌آید.

همکاران و جوانب ذی‌دخل بین‌المللی و مردم افغانستان خواستار یک افغانستان مستقل، اسلامی، مردم‌سالار، متحد، بی‌طرف و متصل هستند. مردم افغانستان در لویه‌جرگه مشورتی صلح که در ماه آگست ۲۰۲۰ برگزار شد، حمایت قاطع‌شان را از این هدف مطلوب اعلام کردند. جامعه بین‌المللی نیز به صورت قاطع خواست خود را مبنی بر دست‌یابی به این هدف مطلوب در ماه مارچ سال ۲۰۲۰ زمانی که شورای امنیت سازمان ملل متحد قطع‌نامه ۲۵۱۳ را مورد تصویب قرار داد، اعلام کرد که در نتیجه واضح شد که جهان خواستار بازگشت امارت طالبان نیست.

هرچند وضاحت زیادی وجود ندارد که طالبان چه می‌خواهند. آنان خواهان یک نظام اسلامی هستند، که این نظام در افغانستان وجود دارد. به خاطر موفقیت در راستای رسیدن به یک توافق سیاسی بین حکومت افغانستان و طالبان، این گروه باید هدف مطلوب مورد نظر خود را با جزئیات و به صورت واضح بیان کند.

مذاکرات مستلزم یک میانجی بااعتبار و بی‌طرف است. با بن‌بستی که تاکنون در گفت‌‎وگوها بین حکومت افغانستان و طالبان در دوحه به وجود آمده است، نیاز به یک میانجی بیش از پیش آشکار و فقدان آن احساس می‌شود. بهترین نهاد به خاطر ایفای این نقش، سازمان ملل متحد خواهد بود.

نخستین موضوعات مذاکره باید دست‌یابی هدف مطلوب و برقراری یک آتش‌بس همه‌جانبه باشد، تا نه تنها صلح و آرامی را به زنده‌گی روزمره مردم افغانستان بیاورد، بلکه اعتبار و باور را به روند صلح‌سازی برگرداند. از آن‌جایی که اکثراً توافق‌ها روی آتش‌بس در مذاکرات صلح نقض شده، نظارت بین‌المللی از آتش‌بس حایز اهمیت است.

سپس، طرف‌ها باید روی تشکیل یک اداره انتقالی بحث کنند و در این باره تصمیم بگیرند. هرچند ساختار جمهوریت باید دست‌نخورده باقی بماند، یک اداره صلح باید نظم و تداوم نظام را هم‌زمان با این‌که برای برگزاری انتخابات برنامه‌ریزی صورت می‌گیرد، حفظ کند. دوره اداره انتقالی باید کوتاه باشد و باید هر چه زودتر انتخابات ریاست جمهوری، پارلمانی و محلی برگزار گردد تا از طریق آن رهبری جدید کشور برگزیده شود. من در این انتخابات کاندیدا نخواهم بود و قبل از پایان رسمی دوره ریاست‌ جمهوری قدرت را واگذار خواهم کرد؛ البته در صورتی که هدف این باشد که مأموریت جانشینم، آوردن صلح به کشور باشد.

این مذاکرات با موضوعات دشواری همراه خواهد بود، از جمله این‌که طالبان چگونه روابط خود را با پاکستان که حمایت لوژستیکی، مالی و جلب و جذب آن‌ها را فراهم می‌کند، خاتمه می‌دهند. این گفت‌وگوها هم‌چنین باید به ارتباطات کنونی طالبان و القاعده بپردازد که در گزارش ۲۰۲۰ سازمان ملل متحد با جزئیات آمده است. بنابراین، بسیار مهم است که حکومت افغانستان و طالبان در مورد رویکردی علیه دولت اسلامی (داعش)، القاعده و گروه‌های تروریستی دیگر توافق کنند و موافقت‌نامه ما شامل چارچوب مبارزه با تروریسم باشد که ضمانت حمایت از سایر کشورهای منطقه و سازمان‌های بین‌المللی را داشته باشد. هم‌چنین، موافقت‌نامه مذکور باید تداوم دیپلماسی منطقه‌ای به سطح بالا را داشته باشد و از شمولیت نماینده ویژه سرمنشی سازمان ملل در آن استقبال شود.

هنگامی که دولت افغانستان و طالبان به توافق رسیدند، مردم افغانستان باید به طور علنی آن را از طریق بالاترین مراجع اجماع ملی در کشور تأیید کنند: یعنی توسط لویه‌جرگه که عبارت از نشست بزرگ رهبران جامعه زن و مرد از تمام ولایات افغانستان می‌باشد. طالبان طی ۲۰ سال گذشته از شمولیت در جامعه افغانستان محروم بوده‌اند و لویه‌جرگه فرصتی ایده‌آل برای رهبری آن‌ها است تا با تمام اقشار مردم در تماس شوند.

پس از مذاکرات روی توافق سیاسی، امضا و تأیید آن، کار دشوار که همانا تطبیق موافقت‌نامه است، آغاز می‌شود. این، پروسه اعمار صلح می‌باشد. چون تمایل دایمی شدن ساختار موقت به دایمی وجود دارد، از این‌رو دولت صلح باید انتخابات را در اولویت قرار دهد.

با این وجود در دوره موقت، رهبری (حکومت) انتقالی باید یک سلسله تصمیم‌گیری‌های دشوار را در مورد حکومت‌داری اتخاذ کند. توسعه اقتصادی، آموزش و خدمات صحی و سایر وظایف اساسی دولت باید بدون اخلال ادامه یابد. هرگونه اخلال پیامدهای فاجعه‌باری برای مردم و اقتصاد افغانستان خواهد داشت. اولویت‌های جدیدی نیز هم‌چون آزادی اسیران جنگی، ادغام اعضای طالبان در تمام سطوح دولت، نظام و اجتماع به وجود خواهد آمد و رسیده‌گی به شکایات کسانی که عزیزان، دارایی و معیشت خود را طی دو دهه از دست داده‌اند ، مطرح خواهد شد.

حکومت منتخب جدید، وظیفه اساسی حفظ صلح و تطبیق موافقت‌نامه صلح را به دوش خواهد داشت و ممکن است در موافقت‌نامه تعدیلات قانون اساسی نیز مطرح شود. پروسه قانون اساسی واضح است – به جز مشخصه دولت اسلامی و حقوق اساسی شهروندان، سایر موارد در قانون اساسی قابل تعدیل هستند و برای اجرای آن تغییرات مکانیسم‌های واضح در قانون وجود دارد.

حکومت جدید هم‌چنین با ادغام مجدد مهاجرین (به ویژه مهاجرین افغان در ایران و پاکستان)، اسکان مجدد بی‌جاشده‌گان داخلی و موضوع مصالحه ملی که همیشه نادیده گرفته شده است، روبه‌رو خواهد بود. در عین حال، آتش‌بس انتقالی باید جای خود را با وضعیتی عوض کند که در آن نهادهای دولتی صاحب مشروعیت قانونی استعمال قوه باشد. افغانستان برای کاهش خطر جنگ‌های منطقه‌ای نیاز به بی‌طرفی دایمی خواهد داشت. مجمع عمومی سازمان ملل یا شورای امنیت سازمان ملل مکان ایده‌آل برای ایجاد موقف بی‌طرفی افغانستان خواهد بود.

مسیر آینده

دست‌یابی به صلح عادلانه و پایدار حتا در وضعیت ایده‌آل هم‌چنان آسان نخواهد بود و متأسفانه محیطی که ما در آن کار می‌کنیم، محیط ایده‌آل نیست. خطرات زیادی وجود دارد که ممکن است این پروسه را مختل کند و ممکن است افغان‌ها این فرصت برای صلح را یک‌بار دیگر از دست بدهند.

ذهنیت بی‌باوری و ابهام که با پیش‌بینی‌های ناخوشایند رسانه‌ها تقویت می‌شود، ممکن است بسیاری از افغان‌ها را به ترک کشور سوق دهد و این می‌تواند منجر به تکرار بحران مهاجرت شود که در سال ۲۰۱۵ اتفاق افتید و کشور را از افراد مستعد آن در زمانی که به آنان نیاز داشت، محروم کرد.

خطر دیگر این است که انقطاع یا بی‌نظمی در انتقال می‌تواند فرماندهی و کنترل را در بخش امنیتی کشور مورد تهدید قرار دهد. باید یک پروسه سیاسی منظم برای انتقال قدرت وجود داشته باشد تا نیروهای امنیتی از رهبری و هدایت به دور باقی نمانند. علاوه بر این، بسیار مهم است که ایالات متحده و ناتو به تعهدات موجود خود برای تأمین بودجه نیروهای دفاعی و امنیتی افغان عمل کنند. این مهم‌ترین سهم جامعه جهانی در انتقال موفقیت‌آمیز برای صلح در افغانستان خواهد بود.

خطرات سیاسی داخلی هم‌چون این‌که شخصیت‌های سیاسی بر یک روند منظم صلح کنار نیایند، وجود دارد. بنابراین، ما در تلاش هستیم تا اطمینان حاصل کنیم که پروسه صلح همه‌شمول باقی مانده و نه تنها چهره‌های سیاسی داخلی و اقشار مختلف جامعه افغانستان، بلکه بازیگران منطقه‌ای را نیز شامل باشد که می‌توانند به پروسه صلح آسیب برسانند.

هرچند محاسبه اشتباه طالبان خطر اصلی سد راه صلح است. طالبان تاهنوز به روایت خود که گویا موفق شده‌اند ناتو و ایالات متحده امریکا را شکست بدهند، باور دارند. چون رهبری طالبان بخش‌های نظامی خود را از ادبیات صلح دور نگه داشته‌اند، بزرگ‌ترین خطر این است که طالبان هم‌چنان علاقه جدی به توافق سیاسی نشان ندهند و در عوض ادامه تهاجم نظامی را برگزینند.

اگر چنین اتفاق بیفتد، دولت افغانستان و نیروهای امنیتی افغان آماده هستند. همان‌طوری که ما برای گفت‌وگوهای صلح با طالبان آماده هستیم، در رویارویی با آن‌ها در میدان جنگ نیز آماده هستیم. طی دو سال گذشته، بیش از ۹۰ درصد عملیات نظامی افغانستان به طور کامل توسط نیروهای امنیتی افغانستان انجام شده است. اگر طالبان خشونت را انتخاب کنند، این به معنای جنگ شدید در فصل‌های بهار و تابستان خواهد بود که در پایان آن طالبان هیچ گزینه خوبی به جز برگشت به میز مذاکره را نخواهند داشت.

محاسبه نادرست پاکستان می‌تواند فرصت برای صلح را تهدید کند. نشانه‌های مثبت که پاکستان مسیر اتصال منطقه‌ای، صلح و رفاه را انتخاب کند، نظر به سخنرانی‌هایی که نخست‌وزیر عمران خان و جنرال قمر جاوید باجوه، لوی درستیز پاکستان، در کنفرانس امنیتی اسلام‌آباد در ماه مارچ ابراز نموده بودند، وجود دارد. این اظهارات می‌تواند بیانگر چرخش آنان از روش مخرب به روش سازنده در روابط با افغانستان باشد. اکنون فرصت آن رسیده است تا هم‌چون اظهارات عملی گردد.

هرچند، اگر آن‌ها حمایت از طالبان را انتخاب کنند، به معنای خصومت با ملت افغانستان خواهد بود و از مزایای اقتصادی زیادی که صلح و اتصال منطقه‌ای برای این کشور در پی خواهد داشت، برخوردار نخواهند شد. پاکستان به یک کشور منزوی تبدیل خواهد شد، چون پس از خروج نیروهای امریکایی بدون هیچ نوع امتیاز باقی خواهد ماند. دولت پاکستان برنامه عمل ایالات متحده برای افغانستان و منطقه را اشتباه محاسبه کرده بود؛ اما برای اسلام‌آباد هنوز هم زیاد دیر نشده است تا به عنوان یک شریک در یک پروسه منظم صلح ظاهر گردد.

در حالی که ما به سمت آب‌های ناشناخته افغانستان حرکت می‌کنیم، من توجه‌ام را برای دست یافتن به بهترین نتیجه ممکن برای این جنگ طولانی‌مدت متمرکز می‌کنم که همانا یک افغانستان مستقل، اسلامی، مردم‌سالار، متحد، بی‌طرف و متصل است. برای رسیدن به این هدف، آماده قربانی و مصالحه هستم. خروج نیروهای امریکایی از افغانستان، فرصتی است که بتوانیم به این هدف مطلوب نزدیک شویم؛ اما به شرطی که افغان‌ها و همکاران بین‌المللی‌شان به یک مسیر رو به جلو و واضح تعهد بسپارند و در این مسیر باقی بمانند.

 تحلیلگران ارشد اطلاعاتی امریکا در گزارشی گفته اند طالبان اگر دوباره به قدرت برسد بیشتر پیشرفت‌های به دست آمده در زمینه حقوق زنان افغان را پس خواهد زد.

«شورای اطلاعات ملی» امریکا که بلندپایه ترین نهاد تحلیلی دستگاه‌های اطلاعاتی امریکاست در ارزیابی خود نوشت: «طالبان در محدود کردن حقوق زنان عمدتا رویکرد یکسانی دارد و اگر در سطح ملی دوباره به قدرت برسد بیشتر دستاوردهای دو دهه اخیر را برخواهد چید.»

طالبان در دوران حاکمیت‌شان بر افغانستان، سیاست‌های زن‌سیتزانه را به اجرا گذشتند.

زنان و دختران از سال ۱۹۹۶ تا ۲۰۰۱ از حقوق‌شان از جمله حق آموزش و کار در بیرون از خانه، محروم بودند و بدون محرم مرد اجازه بیرون‌شدن از خانه را نداشتند.

با افزایش تلاش‌ها برای صلح و احتمال سهم گرفتن طالبان در قدرت، زنان نگران قربانی‌شدن آزادی‌های دو دهه اخیرشان هستند. آنان بر افزایش حضورشان در روند صلح و حفظ دستاوردها در زمینه حقوق زنان تاکید دارند.

با شروع خروج نیروهای امریکایی از افغانستان این نگرانی وجود داشته که گروه اسلامگرای طالبان بار دیگر به قدرت برسند و سختگیری‌های شدید علیه زنان را از سرخواهد گرفت.

جو بایدن؛ رییس جمهور امریکا ماه پیش اعلام کرد که ۲۵۰۰ سرباز امریکایی باقی مانده در افغانستان را تا ماه سپتامبر از این کشور خارج خواهد کرد.

آقای غنی روز (سه‌شنبه، چهاردهم ثور) در یک مقاله‌یی در نشریۀ امریکایی «فارن افیرز» نوشت خروج نیروهای خارجی از افغانستان خطرهایی را متوجه کشور می‌سازد، اما همزمان فرصت‌های خوبی را نیز برای شهروندان کشور در پی خواهد داشت.

آقای غنی می‌نویسد همزمان با خروج نیروهای خارجی از افغانستان، روند صلح باید به نتیجه برسد و یک حکومت صلح شکل بگیرد. به بیان آقای غنی، او به تکمیل شدن دورۀ ریاست جمهوری‌اش علاقه‌مندی چندانی ندارد و برای موفقیت روند صلح حاضر است پیش از پایان دورۀ قانونی به حکومتش پایان دهد.

رییس‌جمهور می‌افزاید که این حکومت صلح که طالبان نیز در آن شامل خواهند بود، باید روند ادغام طالبان در سطوح مختلف دولت و جامعه را مدیریت کند. به بیان او، این اقدام برای حکومت آیندۀ افغانستان دشوار اما عملی خواهد بود.

رییس‌جمهور غنی خاطرنشان می‌سازد که پس از خروج نیروهای خارجی از افغانستان بهانه‌یی برای طالبان زیر نام جهاد باقی نخواهد ماند تا به جنگ ادامه دهند. به گفتۀ آقای غنی، این گروه و حامی خارجی‌اش (پاکستان) باید انتخاب کنند که با مردم افغانستان به جنگ ادامه می‌دهند یا این که با شهروندان کشور صلح می‌کنند.

آقای غنی یادآور می‌شود که طالبان اگر بخواهند به جنگ علیه شهروندان افغانستان ادامه دهند، نیروهای امنیتی و دفاعی کشور علیه این گروه خواهد جنگید. به سخن او، این نیروها نسبت به هفت سال پیش به مراتب ظرفیت بیشتری دارند.

این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که تا کم‌تر از پنج ماه دیگری قرار است نیروهای خارجی افغانستان را ترک کنند. وزیر خارجۀ امریکا می‌گوید که واشنگتن همزمان با خروج نیروهای نظامی به تلاش‌های دیپلماتیک برای موفقیت روند صلح افغانستان تمرکز می‌کند.

در کنار پیشرفت در مذاکرات ایران و قدرت های جهانی در وین و بالا گرفتن احتمال احیای برجام، خبر مذاکرات سری ایران و عربستان در بغداد، بیش از پیش نشان دهنده عبور از آمریکای ترامپ و میراث سیاسی آن در خاورمیانه است. در صورت تایید نهایی این خبر باید گفت اذعان بایدن به شکست فشار حداکثری علیه ایران و قطع حمایتش از عربستان در جنگ یمن، ریاض را به تجدید نظر در سیاست تهاجمی قبلی خود در قبال ایران وادار کرده است.

در کنار این تحولات نمی توان از یک تحول مهم تر گذشت. صحه نهادن بایدن بر توافق ترامپ و طالبان و خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان ظرف پنج ماه آینده و دست بالا گرفتن طالبان در آینده این کشور.

از هر منظر این سومین تحول در مقیاس ژئوپولتیک به سود ایران است و احتمالا مقدمه خروج نهایی نیروهای آمریکایی از عراق هم باشد.

عقب نشینی آمریکا از افغانستان به منزله اذعان به شکست پروژه های نومحافظه کارانه دهه اول سده جاری و بخصوص دستور کار “رژیم چنج” است.

با هر نگاهی ایالات متحده در دهه گذشته مانند دوران گرفتاری در ویتنام، گرفتار چرخه دیگری از عقب نشینی شده و تمایل فزاینده ای برای غیرنطامی شدن سیاست خارجی آن بوجود آمده است. این تحول در دوره ترامپ به صورت عروج انزواگرایی و عدول از استثناگرایی معهود خود را نشان داد.

مجموع رویکردهای سیاست خارجی بایدن در سه ماه گذشته و بویژه موضع گیری آن در قبال پرونده های مهمی چون چین، روسیه و خاورمیانه، حاکی از تمایل به اصلاح واقع گرایی تنگ نظرانه ترامپ به سود قسمی ویلسونیسم واقع گرایانه است. مطابق این دیدگاه سیاست داخلی کشورها از حیث تاثیرگذاری بر سیاست و امنیت بین الملل به عنوان متغیری جدی، مهم تلقی می شود، در پناه آن توجه به سازمان های بین المللی و همکاری های چند جانبه برای نیل به اهداف ایده ئالیستی دوباره مطمح نظر واقع می شود.

از این زاویه دولت جرج بوش و برنامه جنگ پیشگیرانه و رژیم چنج آن، از نوعی تناظر با رویکرد جراحی در مواجهه با مسائل بین الملل برخوردار بود.

این رویکرد با شکست در عراق و افغانستان سلب اعتبار شد و سردرگمی و تردید در سوریه، یکی از نخستین پیامدهای آن بود.

اما نو ویلسونیسم بایدن مشابه پزشکی داخلی است که با حوصله به ارزیابی علائم بالینی، یافته های پاراکلنیکی و شواهد دیگر می پردازد و اولویت آن دارودرمانی و دیگر روش های کمتر تهاجمی است. هرچند در براورد نهایی، جراحی را هم به عنوان گزینه آخر، کنار نمی نهد.

روشن است که با این ساده سازی ها، نمی توان تمام وجوه و متغیرهای دخیل در سیاست خارجی آمریکا را توضیح داد. اما حداقل می توان گفت که فرصتی مهم برای ایران فراهم شده و رقبای منطقه ای آن نظیر اسرائیل و عربستان قبل از همه آن را فهمیده اند و هریک هم با روش خود به آن پاسخ داده اند.

دولت جدید آمریکا چاره ای جز اذعان به بازتعریف ترتیبات جدید امنیتی در خاورمیانه و یک رژیم جدید توازن قوا در آن ندارد. کشش سیاست اسرائیلی ترامپ تمام شده و با قدرت گیری چین و روسیه دیگر آمریکا فعال مایشاء نیست.

داکتر عبداللطیف نظری

در سال ۱۹۵۶ میلادی انگلیس، فرانسه و اسرائیل، در توطئه‌ای مشترک، تجاوز سه جانبه‌ای را علیه مصر تدارک دیدند و صهیونیست‌ها نوار غزه و بخشی از سینا را اشغال کردند. اما بر اثر فشارهای جهانی و عملیات مقاومت، ناگزیر از این مناطق خارج شدند.

در سال ۱۹۶۳ میلادی سازمان آزادی‌‏بخش فلسطین به رهبری احمد شقیری، شکل گرفت و صاحب سپاهی در نوار غزه شد. همچنین جنبش‌های چریکی نظیر جنبش فتح، جبههٔ خلق و … تشکیل شدند و توانستند عملیات چریکی بسیاری را از خاک سوریه علیه صهیونیست‌ها به مورد اجرا بگذارند و تلفات و ضایعات قابل توجهی به آنان وارد سازند.

فَتْح با نام کامل جنبش آزادی‌بخش میهنی فلسطین (به عربی: حرکة التحریر الوطنی الفلسطینی) مهمترین سازمان سیاسی و نظامی فلسطینی است که در سال ۱۹۵۹ توسط یاسر عرفات و خلیل الوزیر (ابوجهاد) با هدف آزادی فلسطین از سیطره اسرائیل از طریق مبارزات چریکی بنیان‌گذاری شد.

جبههٔ خلق با نام کامل جبههٔ مردمی برای آزادی فلسطین(به عربی: الجبهة الشعبیة لتحریر فلسطین – القیادة العامة) سازمان سیاسی و نظامی زیرزمینی فلسطینی است که در سال ۱۹۶۸ توسط احمد جبرئیل با انشعاب از جبهه مردمی برای آزادی فلسطین تأسیس شد.

اسرائیل در سال ۱۹۶۷ م. با حمایت آمریکا، جنگی را علیه مصر و سوریه به راه انداخت و سینای مصر و ارتفاعات جولان سوریه را- علاوه بر سایر بخش‌های فلسطینی به اشغال خود درآورد. اما ملت فلسطین همچنان به مقاومت خود در برابر اشغالگری صهیونیستی ادامه داد. پس از شکست ۱۹۶۷ م. عملیات نظامی- چریکی فلسطینی، از خاک اردن علیه صهیونیست‌ها گسترش یافت و خطر و تهدیدی بالقوه برای یهودیان غاصب گردید.

به دنبال این تحولات آمریکا و صهیونیست‌ها، اردن را تحت فشار قرار دادند و این کشور در سپتامبر ۱۹۷۰ م. فعالیت چریکی فلسطینیان را درهم کوبید. کارهای چریکی از این پس، به سوریه و لبنان انتقال یافت.

در سال ۱۹۷۳ م. سوریه و مصر توافق کردند برای آزادسازی خاک اشغال شده خویش، با صهیونیست‌ها بجنگند و اگر دخالت مستقیم آمریکا در جنگ نبود، شکست کامل صهیونیست‌ها رقم می‌‏خورد.

در پی این حوادث، مذاکرات آتش‌بس میان مصر و رژیم صهیونیستی زیر نظر آمریکا آغاز و کار به جایی رسید که انور سادات (رئیس جمهور وقت مصر)، در سال ۱۹۸۷ م. به طور یک جانبه و در کمپ دیوید آمریکا، صلحی را با صهیونیست‌ها امضا کرد.

مصر با امضای این قرارداد، عملًا از گردونه درگیری با دشمن صهیونیستی خارج شد لیکن خداوند سبحان خروج مصر را به واسطه پیروزی انقلاب اسلامی در ایران به رهبری امام خمینی‌‏رحمه الله جبران کرد.

رهبر ایران سفارت اسرائیل را تعطیل و سفارت فلسطین را به جای آن دایر فرمود و اعلام داشت: «اسرائیل غدّه‌ای سرطانی است و باید ریشه کن شود»

همچنین روز جهانی قدس را اعلام و سپاه قدس را تأسیس کرد. این خط مشی و سیاست حکیمانه و حمایت از مبارزات بحق مردم مسلمان فلسطین، به وسیله جانشین ایشان سیدعلی خامنه ای و مسئولان نظام اسلامی، با همان قوت ادامه دارد.

داکتر سید علی موسوی چکاوک

رئیس جمهور محمد اشرف غنی قبل از ظهر امروز با داکتر زلمی خلیلزاد نمایندۀ خاص وزارت امور خارجه ایالات متحدۀ امریکا در خصوص صلح افغانستان، دیدار نمود.

در این دیدار داکتر خلیلزاد در مورد فعالیت های خویش در ارتباط با روند صلح افغانستان، به رئیس جمهور گزارش داد.

در مقابل، رئیس جمهور غنی با توجه به آغاز فصل نو روابط بعد از اعلام خروج نیروهای بین المللی از افغانستان، روی عیار ساختن پروسۀ صلح با واقعیت های جدید، تاکید کرد.

رئیس جمهور افزود صلح برای مردم و حکومت افغانستان یک فوریت است، اما این روند باید متناسب به واقعیت های جدید افغانستان باشد.

افغانستان به ویژه ولایات جنوبی از زمانیکه رئیس جمهور جو بایدن در اواسط اپریل برنامه خروج کامل نیروهای امریکایی از این کشور در یازده سپتامبر سال جاری میلادی را اعلام کرد، شاهد افزایش خشونت بوده است.

به گزارش بخش ترجمه خبرگزاری رها، کلینتون یک شنبه به سی ان ان گفت:«بسیار خوب، این کار صورت گرفته. می دانم این تصمیم سختی است.»

این چیزی ست که ما یک مشکل شرارت آمیز می خوانیم. رئیس جمهور به هر صورت تصمیم خروج را اعلام کرده اما پیامدهای هم پیش بینی شده و هم ناخواسته ای در مورد ماندن و ترک کردن مطرح است.

کلینتون تاکید کرد:«دو پیامد کلان در مورد خروج نیروهای امریکایی از افغانستان وجود دارد: واشنگتن می بایست روی احتمال سقوط دولت کابل و تسلط طالبان در افغانستان و از سرگیری فعالیت های تروریستی» تمرکز کند.

وی ادامه داد:«فکر می کنم این دو مشکل عمده باید مد نظر قرار گیرد.»

کلینتون خاطرنشان ساخت:«منظورم خروج نیروهایی ست که به تامین امنیت در افغانستان کمک کرده و حامی نیروهای امنیتی و دفاعی افغان بوده است. رها کردن همه چیز به خود نیروهای امنیتی افغان پیامد دارد.»

وی تاکید کرد امریکا نمی تواند خود را از تبعات منفی خروج از افغانستان شانه خالی کند.

محمد سرور دانش، معاون دوم ریاست جمهوری می‌گوید طرف‌های داخلی و منطقه‌یی دخیل در روند صلح باید در محور طرح صلح حکومت متحد شوند و طالبان را به پذیرفتن صلح وادار بسازند.

آقای دانش امروز (دوشنبه، سیزدهم ثور) در مراسم گرامی‌داشت از روز جهانی آزادی بیان در کابل گفت حکومت افغانستان در طرح صلح، ایجاد حکومت مشارکتی را مطرح کرده است؛ حکومتی که به باور او، ساختار سیاسی و قانون اساسی موجود در آن حفظ می‌شود و قدرت سیاسی بر اساس ارادۀ مردم به زعیم دیگری منتقل می‌شود.

آقای دانش افزود در این طرح صلح رییس‌جمهور غنی هیچ اصراری به تکمیل دورۀ حکومتش ندارد و انتخابات عمومی و ارزش‌های شهروندی اصل قرار گرفته است. در حالی که به سخن او، طالبان به ارادۀ مردم پایبند نیستند و از اشتراک در انتخابات می‌ترسند.

معاون دوم ریاست جمهوری با اشاره به دوام خشونت‌ها از سوی طالبان افزود پس از خروج نیروهای خارجی این گروه هیچ بهانۀ مشروعی برای ادامۀ جنگ نخواهند داشت. اما به باور او، طالبان به دنبال کسب قدرت هستند و می‌خواهند یک نظام تک‌صدایی را در کشور حاکم بسازند.

آقای دانش همچنان خاطرنشان ساخت طالبان با دوام خشونت به ویژۀ کشتار خبرنگاران و فعالان مدنی بیش‌تر از پیش خود را رسواتر می‌سازند.

این در حالی است که تا کمتر از پنج ماه دیگری قرار است نیروهای خارجی افغانستان را ترک کنند. در این گیرودار چشم‌انداز صلح نیز به دلیل عدم تمایل طالبان برای اشتراک در نشست‌های صلح تیره و تار به نظر می‌رسد.

رئیس جمهور محمد اشرف غنی روز گذشته نماز شام را با هیات اداری مجلسین شورای ملی ادا کرد و در ضیافت افطاری با آنان در خصوص فصل نو بعد از خروج نیروهای بین المللی از افغانستان، صحبت نمود.

در این دیدار رئیس جمهور ضمن تاکید بر تقویت اجماع سیاسی و اقتصادی در کشور، از شورای ملی خواست تا مشورت های خویش را در مسایل مهم ملی، به ویژه اجماع سرتاسری به خاطر تامین صلح پایدار و عادلانه، ارائه کنند.

رئیس جمهور افزود خروج نیروهای بین المللی از افغانستان فرصت را برای ما جهت بازنگری پالیسی های ملی، منطقوی و بین المللی ایجاد کرده است و باید یک طرح واضح برای دو سال آینده در راستای خود اتکایی داشته باشیم.

در این دیدار امرالله صالح معاون اول ریاست جمهوری گفت حمایت های مالی و تخنیکی و تعهدات جامعه جهانی با افغانستان مانند سابق ادامه می یابد.

استاد سرور دانش معاون دوم رئیس جمهور، نیز گفت در فصل جدید مناسبات افغانستان با جامعه بین المللی، نقش شورای ملی مهم است که هم ارکان دولت تقویت گردد و هم حمایت های بیشتر از نیروهای امنیتی و دفاعی صورت گیرد.

در مقابل، اعضای هیات اداری مجلسین شورای ملی بر حمایت از نیروهای امنیتی و دفاعی تاکید کرده، گفتند برای تقویت اجماع ملی با هدف رسیدن به صلح عادلانه و پایدار در کنار حکومت قرار دارند.