برچسب: مذاکرات صلح

روز دوم مذاکرات صلح میان دولت افغانستان و گروه طالبان در قطر جریان دارد.

عبدالله عبدالله، رهبر شورای عالی مصالحه و رئیس هیات مذاکره کننده افغانستان، در پایان روز نخست در توییتی نوشته بود او انتظار دارد گفت‌وگوها نتیجه مثبت و سازنده داشته باشد.

در این نشست طالبان بیشتر روی «آزادی زندانیان، بیرون شدن رهبران طالبان از فهرست سیاه» و هیأت دولت بیشتر روی «یک نقشه راه برای آینده سیاسی افغانستان» تمرکز کرده بودند.

در روز دوم گفت‌وگوها تمرکز بییشر روی یک اعلامیه‌ خواهد بود. اعتماد سازی، قانون اساسی و یک نقشه راه برای آینده سیاسی افغانستان، همراه با تعهد بر اینکه با هیأت بزرگتر عالی‌رتبه به زودی دوباره بنشینند، مواردی است که در اعلامیه خواهد آمد.

به نظر می‌رسد هیأت‌های دو طرف احتیاط دارند تا در ارتباط به محتوای گفت‌وگوها، مسایل مورد بحث و مناقشه، معلوماتی بیرون درز نکند.

زلمی خلیلزاد، نماینده ویژه آمریکا برای صلح افغانستان هم در قطر به سر می‌برد. ولی در مذاکرات جدی دو طرف که از هر طرف هفت نفر نمایندگی می‌کند، حضور ندارد.

در ترکیب هیأت دولت، عبدالله عبدالله، محمد کریم خلیلی، رهبر حزب وحدت اسلامی افغانستان، عطا محمد نور، رهبر یک شاخه جمعیت اسلامی، عبدالسلام رحیمی، محمد معصوم استانکزی، باتور دوستم و فاطمه گیلانی حضور دارند.

اعضای هیأت طالبان شامل ملا برادر اخند، شیخ عبد الحکیم، شیخ محمد فرید، ملا محمد فاضل مظلوم، قاری دین محمد حنیف، شیخ شهاب الدین دلاور و مولوی عبد السلام حنفی هستند.

مذاکرات صلح افغانستان حدود دو سال است شدت گرفته است ولی این روند در ماه‌های اخیر پراکنده و دلسردکننده بود.

در هفته‌های گذشته خشونت‌ها در سراسر افغانستان افزایش چشمگیری داشته و گروه طالبان توانسته پیشروی‌های قابل ملاحظه‌ای داشته باشد. ولسوالی‌های زیادی میان دولت و گروه طالبان دست‌به‌دست شده است.

افزایش خشونت‌ها در افغانستان کشورهای همسایه را نیز نگران کرده است. براساس آمار در خشونت‌های اخیر ۲۷۰ هزار نفر آواره شده‌اند. این روند کشورهای همسایه افغانستان را از هجوم سیل مهاجران به این کشورها نگران کرده است.

با چنین وضعیتی، انتظارات زیادی از نشست دوحه در مورد آینده افغانستان در داخل و خارج وجود دارد.

سرپرست هیات طالبان گفت: «تقریباً 10 ماه است که گفت‌وگوهای بین‌الافغانی در حال انجام است، برخی از مشکلات وجود دارد و پیشرفتی حاصل نشده،ما تلاش خود را کرده‌ایم تا گفت‌وگوها به نتیجه مثبت برسد.»

 ملاعبدالغنی برادر، رهبر سیاسی طالبان در دوحه امروز شنبه گفت مذاکرات با دولت حدود 10 ماه است که ادامه دارد ولی به پیشرفت ملموسی که انتظار می رود منجر نشده است.

برادر در سخنرانی خود که توسط محمد نعیم وردک سخنگوی دفتر سیاسی طالبان در قطر در توییتر منتشر شد، تأكید كرد، “گفتگوهای داخل افغانستان نزدیک به ده ماه در اینجا ادامه دارد، و متاسفانه، برخی از مشکلات وجود دارد و هیچ پیشرفتی همانطور که انتظار می رود وجود ندارد.

وی افزود: “امارت اسلامی افغانستان تمام تلاش خود را انجام داده است که منجر به نتیجه مثبت مذاکرات شود” ، خاطرنشان کرد که “ما باید به بی اعتمادی پایان دهیم و برای اتحاد مردم تلاش کنیم و قاطعانه در برابر همه تلاشهایی که تمامیت ارضی و وحدت ملی را تهدید می کند بایستیم “.

وی تأکید کرد که “امارت اسلامی افغانستان اجازه هیچ تلاشی برای تضعیف تمامیت ارضی را نمی دهد”.

مذاکرات میان هیات اعزامی جمهوری اسلامی افغانستان و طالبان در قطر امروز شنبه (26 سرطان) آغاز شد. این مذاکرات قرار است به‌مدت 2 روز در دوحه برگزار شود.

هیأت طالبان را در این گفت‌وگوها، «ملا عبدالغنی برادر»، معاون سیاسی این گروه رهبری می‌کند. 

هیأت افغانستان روز گذشته به ریاست عبدالله عبدالله، رییس شورای عالی مصالحه‌ ملی این کشور به دوحه، پایتخت قطر رفت. عبدالله پیش از عزیمت به دوحه، در یک نشست خبری گفت که هیأت اعزامی با صلاحیت کامل به دوحه می‌رود و او امیدوار است که گفت‌وگوهای این هیأت با طالبان به نتیجه برسد.

برخی از منابع دولت انتقالی، آتش بس دائمی و آزادی زندانیان طالبان را از موضوعات اصلی نشست امروز عنوان کردند. 

این خبر در حالی رسانه‌ای می‌شود که حامد کرزی نیز امروز از جدی شدن مذاکرات سرنوشت ساز در آینده نزدیک خبرداد.
این درحالی‌ست که نبردها در مناطق مختلف افغانستان به شدت ادامه دارد و گروه طالبان ادعا دارند که ولسوالی‌های بیشتری را به تصرف در آورده‌اند.
با این حال، گروه طالبان نیز اخیراً گفته‌اند که مذاکرات دوحه پس از این به صورت جدی پیگیری شده و تسریع خواهد شد.

از بیست نفری که در تیم مذاکره کننده حکومت بودند فقط ده نفرشان در جلسات حضور دارند، ده نفر دیگر آن ماه‌هاست به دوحه نرفته‌اند.

کسانی هم که در دوحه حضور دارند، فقط به هتل و سه وقت غذا دل بسته‌اند و در گفتگوهای صلح سهمی ندارند.

نمایندگان جامعه جهانی بارها از رئیس هیئت مذاکره کننده دولت مبنی بر مدیریت ضعیفش در پروسه صلح افغانستان انتقاد کرده‌اند.

ناامیدی کشورها از استانکزی سبب شده تا آنها مستقیم عبدالله عبدالله را در پروسه صلح دخیل سازند.

آقای کرزی امروز (سه‌شنبه، ۲۲ سرطان) در یک نشست خبری در کابل گفت افغانستان به زودی از وضعیت جاری عبور خواهد کرد.

آقای کرزی افزود گفت‌وگوهای جدی صلح میان دولت افغانستان و گروه طالبان در روزهای نزدیک در قطر آغاز خواهد شد. او اما تاریخ دقیق آغاز این گفت‌وگوها را مشخص نساخت.

رییس‌جمهور پیشین کشور از دولت و گروه طالبان می‌خواهد به درگیری‌ها پایان دهند و تلاش‌های خود را برای تأمین صلح در کشور به خرج دهند.

آقای کرزی خطاب به طالبان می‌گوید از ادامۀ جنگ و تخریب زیربناهای کشور دست بردارند. او همچنان خواستار حفظ ساختار نظام سیاسی در کشور است.

رییس‌جمهور پیشین کشور تصریح می‌کند که اردوی ملی و نهادهای امنیتی کشور به بسیار سختی روی پای خود ایستاده‌اند و این نیروها باید در هر حالت حفظ شوند.

این اظهارات آقای کرزی در حالی مطرح می‌شود که میزان خشونت‌ها از دو ماه به این‌سو در کشور شدت گرفته است. به تازه‌گی اما تلاش‌هایی در پیوند به صلح به راه افتاده است. هیأت‌های اعزامی دولت افغانستان و گروه طالبان هفتۀ پیش در تهران دیدار کردند و نمایندۀ ویژۀ امریکا برای صلح افغانستان نیز به تازه‌گی وارد قطر شده است.

پس از ماه‌ها سردی گفت‌وگوهای صلح در میز مذاکره و گرمی نبرد در میدان‌ جنگ، به نظر می‌رسد که تلاش‌هایی جریان دارد که این گفت‌وگوها دوباره آغاز شود و طرف‌های درگیر جنگ به میز مذاکره برگردند. در هفتۀ گذشته هیأتی از گروه طالبان و رهبران سیاسی افغانستان به نماینده‌گی از جمهوریت در ایران دیدار کردند و همزمان با این، یک هیأت طالبان به مسکو رفته است تا دربارۀ گفت‌وگوهای صلح با مقام‌های روسی دیدار کنند. این نخستین تلاشی است که پس از آغاز خروج نیروهای خارجی و حمله‌های فزایندۀ طالبان در شماری از ولسوالی‌های کشور رخ داده است.

در کابل نیز فرستادۀ ویژۀ قطر برای صلح افغانستان با رهبران سیاسی کشور دیدارهایی داشته است. به نظر می‌رسد که گفت‌وگوهای صلح دوباره در دوحۀ قطر آغاز می‌شود. نزدیک به سه سال است که مذاکرات صلح در قطر جریان دارد، اما هیچ تغییری در میدان‌های جنگ به میان نیامده است. طالبان جسورتر شده و ماشین جنگی خود را فعال‌تر ساخته‌اند تا فشار بیش‌تری بر دولت افغانستان وارد کنند و به جامعۀ جهانی قدرت نظامی خود را به نمایش بگذارند. نمایش مضحک و ویران‌گری که اقتصاد مردم را فروپاشیده و قربانی بزرگی از مردم گرفته است. پرسش اساسی این است که این ‌بار آیا می‌شود به گفت‌وگوهای صلح امیدوار بود؟ آیا این گفت‌وگوها می‌تواند آتش خشونت‌های موجود را فروکش کند و زمینه‌های صلح را فراهم سازد؟ تفاوت این دور گفت‌وگوی صلح با دوره‌های قبلی آن در چه است؟

در قدم نخست تفاوت اساسی که بین این دور گفت‌وگوها با دور قبلی وجود دارد، خروج کامل نیروهای خارجی از افغانستان است. تا زمانی که نظامیان امریکایی از بگرام، بزرگ‌ترین پایگاه نیروهای نظامی در منطقه بیرون نشده بودند، همه تردید داشتند که آیا امریکا با این سرمایه‌گذاری هنگفتی که در افغانستان انجام داده است، این کشور را ترک می‌کند و یا خیر. اما خروج شب‌هنگام نیروهای امریکایی برای همۀ طرف‌ها در افغانستان و منطقه غیرقابل پیش‌بینی بود. از این نگاه ممکن است نظر به خروج نیروهای خارجی، طرف‌های جمهوریت و امارت بتوانند به یک توافق صلح دست یابند تا خشونت‌های فزاینده و جنگ‌طلبی‌های طالبان فروکش کند. این مورد یک روزنۀ امید است و می‌تواند یک فرصت خوبی برای توافق به هر دو طرف باشد.

تفاوت دیگری که این دور گفت‌وگوها با دوره‌های قبلی دارد در این است که طالبان با تلاش‌های پی‌گیرشان نتوانستند کلان‌شهرهای افغانستان و مرکز ولایت‌ها را تصرف کنند. در این میان نیروهای مردمی و ایستاده‌گی این نیروها به طالبان نشان داده است که با حضور امریکا و بدون حضور این نیروها در کشور، جلو جنگ‌جویان طالبان گرفته می‌شود مردم نمی‌گذارند که طالبان با زور وارد شهرها شوند و سرود پیروزی بخوانند. از همین‌رو، طالبان در این اواخر بارها تأکید کرده‌اند که آنان تمایل زیادی به راه حل سیاسی دارند. هرچند حمله‌های فزایندۀ این گروه نشان می‌دهد که به راه ‌حل سیاسی باور کم‌تری دارند، اما شکست‌ آنان در حمله‌های‌شان نشان می‌دهد که از راه نظامی نمی‌توانند بر افغانستان حاکم شوند و قدرت را فراچنگ بگیرند.

همین اکنون ‌هزاران نفر در شمال و غرب افغانستان مسلح شده‌اند تا در برابر نیروهای طالبان ایستاده‌گی کنند و نگذارند که این گروه وارد شهرها شوند. تفاوت دیگری که می‌تواند برجسته‌گی بیش‌تری داشته باشد، مشروعیت‌زدایی طالبان و جنگ کور این گروه در افغانستان است. با خروج کامل نیروهای خارجی مشروعیت نداشتۀ دینی طالبان نیز فروریخته است و جنگ این گروه دیگر در مصداق جهاد عینیت پیدا نمی‌کند. به دلایل بالا به نظر می‌رسد که دور جدید مذاکرات صلح در افغانستان امیدواری بیش‌تری را به میان آورده تا شاید طرف‌های جمهوریت و امارت به یک توافق اساسی دربارۀ صلح دست یابند. هر دو طرف می‌دانند که دوام این وضعیت ممکن گروه‌های جهادی جهانی مانند داعش را در افغانستان تقویت کند و زمینه‌های قدرت‌گیری و نفوذ این گروه را فراهم سازد.

مذاکرات صلح به لحظه‌های حساس و تاریخی رسیده است. دولت افغانستان به نمایندگی از جمهوریت و رهبران طالبان به نماینده‌گی از امارت اسلامی نباید این لحظۀ حساس تاریخی را هدر دهند و فرصت پیش‌آمده را قربانی خودخواهی‌ها و فزون‌طلبی‌های خود کنند. این امیدواری نیز وجود دارد که این‌ بار مذاکرات صلح به یک نتیجۀ ملموسی برسد و جنگی که بار اصلی‌اش بر شانه‌های مردم است، اندکی خاموش شود. بزرگ‌ترین نشانۀ گفت‌وگو و مذاکره باید کاهش خشونت‌ها و درگیری‌ها باشد. جریان همزمان صلح و جنگ پذیرفتنی نیست. دیگر هیچ بهانه‎یی برای ادامۀ جنگ در کشور وجود ندارد. حالا از یک‌سو باید به قطع جنگ و کاهش خشونت‌ها امیدوار باشیم و از سوی دیگری به فرا رسیدن صلح پایدار در کشور دل ببندیم.

ابو مسلم خراسانی

در اعلامیه‌ای که از سوی وزارت دفاع نشر شده، آمده است بسم‌الله محمدی، سرپرست وزارت دفاع، با رودرندرا تندن، سفیر هند در کابل، دیدار کرده است. در این دیدار، در باره‌ی مسایل امنیتی صحبت شده است.

سفیر هند در کابل، در این دیدار، به ادامه‌ی کمک و هم‌کاری‌های کشورش با افغانستان و نیروهای دفاعی و امنیتی تأکید کرده و گفته است: «هند همیشه در کنار مردم افغانستان خواهد ماند.»

آقای تندن در این دیدار، مقدار زیادی دارو را به سرپرست وزارت دفاع، تحویل داد تا از آن، برای درمان نیروهای ارتش استفاده شود.

از سویی هم، بسم‌الله محمدی، در این دیدار گفته است که کمک‌های هند به عنوان یکی از کشورهای دوست افغانستان، در چنین وضعیت حساس و سرنوشت‌سازی، مهم است و وزارت دفاع از این کمک‌ها استقبال می‌کند.

عمران خان نخست وزیر پاکستان، در مصاحبه با نیویارک تایمز گفت اگر طالبان از طریق نظامی کنترل افغانستان را بگیرند، آن‌ها را به رسمیت خواهد شناخت.

وی گفت پاکستان تنها دولتی را به رسمیت می‌شناسد که مردم انتخاب کرده باشند.

عمران خان، نخست‌وزیر پاکستان، تاکید کرد طالبان اگر به دنبال پیروزی از راه جنگ باشند، افغانستان وارد جنگ داخلی خواهد شد.

نخست‌وزیر پاکستان این اظهارات را در مصاحبه‌ای با نیویارک تایمز مطرح کرد.

خان افزود کشورش همواره به طالبان تفهیم کرده‌ است که نباید به دنبال پیروزی نظامی در افغانستان باشند، زیرا این اتفاق رخ نخواهد داد.

به باور عمران خان، در صورتی که طالبان در تلاش پیروزی از راه جنگ و نظامی باشند، افغانستان وارد جنگ داخلی طولانی خواهد شد.

عمران خان گفت در صورت آغاز جنگ داخلی در افغانستان، دومین کشور قربانی پاکستان است.

خان می‌گوید طالبان در قدم نخست یک «جنبش پشتون» است و اگر جنگ داخلی آغاز شود، پاکستان با سیلی از مهاجران روبه‌رو خواهد شد. به گفته خان، مدیریت سه میلیون مهاجر افغانستان برای پاکستان تاکنون دشوار بوده است.

خان هم‌چنان گفت به چشم‌انداز آینده برای پاکستان رونق اقتصادی و تجارت از طریق افغانستان با آسیای میانه است.

او تصریح کرد پاکستان با جمهوری‌های آسیای میانه توافق‌نامه‌های تجارتی امضا کرده است و اگر جنگ داخلی در افغانستان آغاز شود، این توافقات ملغا می‌شود.

از جانب دیگر، عمران خان در این مصاحبه گفت پاکستان از حداکثر اهرم فشار بر طالبان استفاده کرده است.

به گفته او، پس از آن که امریکا اعلام کرد افغانستان را ترک می‌کند طالبان ادعای پیروزی کردند و اکنون نیز فکر می‌کنند که از راه جنگ پیروز شده‌‌اند. خان می‌گوید این موضوع سبب شده است پاکستان تأثیرگذاری خود را بر طالبان از دست بدهد.

نخست‌وزیر پاکستان تصریح کرد کشورش طالبان را مجبور به گفت‌وگو با امریکا و نیز دولت افغانستان کرد.

خان گفته است یک احساس در دولت افغانستان وجود دارد مبنی بر این که پاکستان می‌تواند کارهای بیش‌تر انجام دهد و فشار بیش‌تر بر طالبان وارد کند و به همین دلیل اسلام‌آباد همواره سرزنش می‌شود.

عمران خان گفت همه کارها در زمینه صلح انجام شده است به جز استفاده از اقدامات نظامی علیه طالبان. او به تأکید گفته است که پاکستان هیچ گونه اقدام نظامی را در افغانستان انجام نمی‌دهد.

نخست‌وزیر پاکستان گفت کشورش اکنون همه مرزها خود را بسته و حصارکشی دیورند ۹۰ درصد تکمیل شده است و نمی‌خواهد شاهد سیل مهاجران به این کشور باشد.

آقای محب که با رییس جمهور اشرف غنی به ایالات متحده امریکا رفته، در یک گفت‌وگوی ویژه با بخش پشتوی صدای امریکا گفته طالبان متعهد به صلح نیستند.
محب افزود: طالبان تاکنون نشان داده‌اند که هیچ تعهدی به صلح ندارند. طالبان خواستند از مذاکرات صلح امتیاز بگیرند و گرفتند. یکی از تعهدات آنان این بود بود که مذاکرات معنادار داشته باشند، ولی تاکنون این کار را نکرده‌اند. ما تاکنون تعهدی از سوی طالبان برای صلح ندیده‌ایم. آرزوی طالبان رسیدن به قدرت از طریق زور است.
مشاور امنیت ملی کشور در باره سقوط شماری از ولسوالی‌ها در برخی ولایات گفت طالبان برای نخستین بار از جنگ پنهانی به جنگ آشکار روی آورده‌اند. محب گفت در هنگامه خروج نیروهای خارجی، طالبان با سقوط برخی مناطق خواستند در میان مردم انتباهی را به میان آورند که گویا با رفتن نیروهای خارجی حکومت سقوط می‌کند.
محب در این مصاحبه همچنین گفت مردم و حکومت افغانستان اجازه نمی‌دهند که نظام سقوط کند. او افزود« هرچند طالبان در چند روز اخیر مقداری پیشرفت داشته‌اند، اما این چیزی نیست که نتوانیم جلو آن را بگیریم. طالبان از جنگ پنهان به جنگ آشکار روی آورده‌اند. آنان صف نظامی دارند و صفوف شان می‌شکند و اوضاع تغییر می‌کند.
مشاور امنیت ملی در مورد سفر هیئت افغانستانی به رهبری رییس جمهور غنی به واشنگتن گفت پس از خروج نیروهای خارجی از افغانستان، پنجره جدیدی در روابط کابل و واشنگتن باز می‌شود و در این سفر با رییس جمهور جو بایدن و سیاستمداران دیگری که در باره وضعیت افغانستان ارتباط داشته باشند، در مورد جزئیات فصل جدید روابط گفت‌وگو می‌شود.
گفتنی است که رییس جمهور غنی در راس هیئتی شامگاه روز چهارشنبه عازم ایالات متحده امریکا شد و تاکنون با رییس جمهور بایدن و برخی مقامات دیگر امریکایی دیدار داشته است.

مذاکرات صلح از همان ابتدای طرح تاکنون با موفقیت خاصی همراه نبوده است و در شرایط کنونی که طالبان احساس می کند امریکا را در افغانستان شکست داده است و سفرهای دیپلماتیک این گروه به کشورهای مختلف افزایش یافته و طالبان خود را در قاموس یک دولت در افغانستان مطرح می کنند، صلح با این گروه سخت تر از گذشته شده است.

با افزایش حملات تهاجمی طالبان و تصرف مناطق و ولسوای های بیشتر از سوی این گروه و ناتوانی نیروهای امنیتی و دفاعی افغانستان در دفع این حملات و بازپس گیری مناطق از دست رفته آینده افغانستان هرچه بیشتر در ابهام و تاریکی فرو می رود و کشورهای همسایه از جمله پاکستان با نگرانی بزرگ در مورد موج عظیم مهاجرین و پناهجویان افغان می بایست منتظر اوضاع وخیم تر باشند.

طالبان افغانستان در روزهای اخیر به میدان هوایی قندهار حمله راکتی انجام دادند و به طور گسترده به شهر هرات در حوزه غرب افغانستان یورش بردند. رئیس جمهور اشرف غنی با لحنی آکنده از عصبانیت اوضاع جنگی و شرایط وخیم کنونی افغانستان را به ایالات متحده امریکا نسبت داده آن را نتیجه خروج ناگهانی امریکا از این کشور دانسته است. با بدتر شدن اوضاع و تشدید جنگ در افغانستان، کشورهای همسایه خود را مهیای مواجهه با سیل عظیم مهاجرینی می کند که از افغانستان می گریزند.  

معید یوسف، مشاور امنیت ملی پاکستان، طی سخنانی در واشنگتن گفت پاکستان دیگر ظرفیت پذیرش مهاجرین و پناهجویان تازه افغانستانی را ندارد و مناطقی امنی در داخل خاک خود افغانستان برای جابه جا کردن فراریان جنگ و مهاجرین افغان می بایست در نظر گرفته شود و جامعه بین الملل باید در این مورد کمک نماید.

در بحبوحه اوضاع نامناسب امنیتی و فرار افغان ها از جنگ خانمان سوزی که به تازگی شدت یافته، مذاکرات صلح دوحه نیز قرار است وارد فاز تازه ای شود: در روزهای آینده کشورهای روسیه، چین، پاکستان و ایالات متحده امریکا، قرار است در چارچوب «تروئیکای گسترده» در دوحه گرد هم آیند تا راه حلی برای بحران افغانستان و ختم جنگ در این کشور بیابند.

این در حالی ست که مذاکرات صلح دوحه نزدیک به یک سال است با افت و خیز میان هیات های مذاکره کننده حکومت و طالبان در جریان است اما هیچ نتیجه ملموسی در پی نداشته است. طالبان همچنان بر پیش شرط های قبلی خود برای اعلام اتش بس تاکید دارد و حکومت نیز خواهان وادار کردن طالبان به احترام به ارزش هایی چون قانون اساسی، حقوق بشر، حقوق زنان و دستاوردهای هجده ساله می باشد. این وضعیت سبب شده مذاکرات صلح به بن بست کشیده شود.

پرواضح هست که تنها یک معجزه می تواند طالبان را وادار به توقف حملات و نشستن پای میز مذاکره با دولت افغانستان کند. بنابراین انتظارات از موفقیت مذاکرات صلح دوحه باید کم شود. مذاکرات صلح دوحه حکم مرگ و زندگی را دارد و رسیدن به یک راه حل سیاسی برای پایان جنگ در افغانستان هنوز با چالش روبروست. در صورت ناکامی مذکرات بین الافغانی در دوحه که به احتمال خیلی زیاد باید منتظر آن بود، گزینه های دیگری را برای ختم جنگ در افغانستان باید جست و جو کرد.

در صورت بروز چنین وضعیتی کشورهای منطقه در کم ترین اقدامی که می توانند انجام دهند می بایست اطمینان حاصل کنند که افغانستان باردیگر به پناهگاه امن گروه های تروریستی تبدیل نمی شود. طالبان براساس توافق نامه صلح دوحه که در بیست فبروری سال 2020 میلادی و در زمان ریاست جمهوری دونالد ترامپ با امریکا امضا کردند متعهد شدند ارتباط خود با گروه های تروریستی از جمله القاعده را قطه کنند. با توجه به شواهد موجود طالبان هنوز با القاعده ارتباط دارد و به تعهد خود عمل نکرده است. این احتمال وجود دارد که در مناطق تحت تصرف طالبان یک بار دیگر شاهد فعالیت و حضور گروه های تروریستی فراملی باشیم. کشورهای منطقه باید مانع تبدیل شدن افغانستان به پایگاه فعالیت گروه های تروریستی فراملی شوند. به طالبان باید تفهیم شود در صورت تکرار رویه گذشته خود و تحمیل نظام خشونت بار و تاریک قبلی در زمان امارت اسلامی خود به مردم و پناه دادن به گروه های تروریستی، کشورهای منطقه و قدرت های جهان ساکت نخواهند نشست و علیه طالبان اقدام خواهند کرد.

در ارتباط با موضوع مهاجرین و پناهجویان افغان که برای فرار از جنگ به پاکستان سرازیر می شوند هم باید گفت موضع دولت پاکستان عادلانه است. این کشور ظرفیت پذیرش از سیل تازه مهاجرین را ندارد. راه حل این است که پاکستان با سازمان ملل و دیگر نهادهای بین المللی و کشورهایی که در دهه های گذشته در امور افغانستان مداخله کرده اند همکاری کند و آوارگان جنگی را در مناطقی امن و به دور از درگیری در داخل خاک خود افغانستان پناه دهند و از آنها محافظت کنند.

در شرایط کنونی که جنگ و صلح به طور همزمان به عنوان دو گزینه جدی در افغانستان دنبال می شود به همان میزان که باید به موفقیت پروسه صلح امیدوار بود به همان اندازه هم باید طرف دیگر سکه را در نظر گرفت و با درنظرداشت احتمالات موجود از جمله سقوط دولت کابل و تسلط طالبان بر افغانستان از راه جنگ به جامعه جهانی گوشزد نمود آمادگی های خود را بگیرند.

ورود قدرت های منطقه از جمله چین و روسیه و ایران به ماجرای صلح افغانستان و تلاش این کشورها برای تماس مستقیم با طالبان جهت یافتن یک راه حل دیپلماتیک برای ختم جنگ در افغانستان همه و همه می تواند خبر خوشی باشد اما نباید فراموش کرد این تلاش ها زمانی نتیجه می دهد که صادقانه و تنها به خاطر برقراری صلح در افغانستان صورت گیرد، موضوعی که با توجه به منافع متضاد کشورهای منطقه و سهامداران در افغانستان تا این لحظه مشاهده نشده است.

آروین نوری

پس از امضای توافق نامه امریکا و طالبان فرش سرخ در کشور های زیادی برای طالبان پهن شد. همه خیال کردند طالبان مسیر صلح را در پیش گرفته اند. اکنون ثابت شد که در رفتار طالبان هیچ تغییری رونما نشده است.

طالبان مثل قبل زیر ساخت ها را تخریب، افراد ملکی را آواره و از خانه های مسکونی به حیث سنگر استفاده می کنند. چگونه ممکن است که یک گروه تا این پیمانه دست به نقض گسترده حقوق بشری بزند، اما همچنان روابط گرم با کشور های مختلف داشته و یا دفتر فعال سیاسی داشته باشد؟

وقت آن رسیده است تا کشور های منطقه و جهان طالبان را باز تعریف، علیه رفتار این گروه بی تفاوت نباشند.

از کمیسیون حقوق بشر و نهاد های معتبر حقوق بشری نیز انتظار می رود تا رفتار طالبان را در مناطق مختلف مستند سازی و صدای خود را علیه این گروه جنگ طلب بلند نمایند.

شاه حسین مرتضوی مشاور رئیس جمهور غنی

«شاه محمودقریشی» در گفت وگوی ویژه خبری با شبکه تلویزیونی طلوع نیوز افغانستان خواستار انعطاف پذیری رهبران افغانستان در روند گفت وگوهای صلح شد تا گفت وگوها به شکست نینجامد.

قریشی گفت: پیشرفتی در روند صلح وجود نداشته و با توجه به اینکه بار مسوولیت گفت وگوهای صلح بر عهده رئیس جمهوری افغانستان است، وی بعنوان رهبر دولت افغانستان باید انعطاف پذیر باشد.

وزیر خارجه پاکستان تأکید کرد: راهکار پاکستان در قبال افغانستان تغییر کرده و آنها می خواهند که صلح و ثبات در افغانستان تأمین شود و افغانستان صلح آمیز و با ثبات برای پاکستان برای اتصال منطقه ای وسیع اهمیت بیشتری دارد.

قریشی افزود: اگر به دنبال سرمایه گذاری و توسعه روابط تجاری دوجانبه و منطقه ای هستیم، تنها با صلح می تواند فراهم شود و این خواست پاکستان نیز هست.

وزیر خارجه پاکستان گفت: جهان نیز به این باور رسیده است که صلح در افغانستان از طریق جنگ بدست نمی آید و جنگ افغانستان به بن بست رسیده است و این معضل باید از طریق گفت وگو حل شود.

قریشی در پاسخ به این سوال که پاکستان طرفدار چگونه دولتی در افغانستان پس از روند صلح است؟ گفت: انتخاب در دست مردم افغانستان است تا تصمیم بگیرند که چه کسی و با چه روشی بر آنان حکومت کند.

وزیر خارجه پاکستان با ابراز نگرانی از حضور گسترده و بیش از حد هند در افغانستان،گفت: هند با افغانستان همسایه نیست و مرز مشترک هم ندارد اما حضور آنها بیش از حد لازم است.

قریشی اضافه کرد: مرز دیورند بین افغانستان و پاکستان یک مرز بین المللی است و از دولت افغانستان می خواهیم آن را برسمیت بشناسد و دیگر لازم نیست روی آن بحث و گفت وگو شود.

وی ارتباط با گروه طالبان بویژه نمایندگان سیاسی آن گروه را پذیرفت اما حضور رهبران طالبان و مراکز آموزشی آنها در خاک پاکستان را ردکرد و گفت که رهبران طالبان در افغانستان هستند.

قریشی همچنین حضور میلیونها مهاجر افغان در پاکستان را یک چالش بزرگ خواند و گفت، آنها هر  زمان می توانند بر رفت و آمد افراد غیر مسئول کنترل داشته باشند تا مهاجران افغان بصورت کامل به افغانستان برگردند.

قریشی در پایان گفت: پاکستان خواهان یک افغانستان مستقل، صلح آمیز و دموکراتیک است اما پاکستان مسئول مشکلات در این کشور نیست.

درست ۸ سال قبل گروه طالبان رسما دفتر سیاسی خویش را در دوحه قطر افتتاح کرد.

این دفتر اولین مرکزیت گروه طالبان در منطقه بود که به نام دفتر سیاسی این گروه مسمی و به رسمیت شناخته شد.

این دفتر که در واقع به درخواست آمریکا ایجاد شد قرار بود تا مذاکره کنندگان و جناح های درگیر با قضایا با اعضای گروه طالبان در این دفتر روابط برقرار نمایند.

ایجاد دفتر قطر روابط آمریکایی ها با گروه طالبان را از حالت پنهانی آشکار ساخت و سفرهای مقامات آمریکایی و دید و بازدید با اعضای طالبان آغاز و بلاخره خلیلزاد دستور کارخ سفید را برعهده گرفت و با طالبان وارد معامله شد تا اینکه این گروه از حالت انزوا بیرون و به عنوان یک گروه سیاسی از سوی امریکا به رسمیت شناخته شد.

امروز بیشترین ساحات اراضی کشور در کنترل طالبان است، هر روز دهها تن از نیروهای امنیتی و مردم عامه در جنگ ها و انفجارات شهید و زخمی می شوند. کشور در حالت کاملا بی سرنوشتی بسر می برد، مقامات دولتی و سران جهادی و مردمی در تلاش حفظ جایگاه خویش هستند.

شاه محمود قریشی وزیر خارجه پاکستان گفته است کشورش از صلح و ثبات در افغانستان حمایت می‌کند.

بر اساس خبرنامه شورای عالی مصالحه ملی، قریشی در دیدار دیروز (۲۸ جوزا) با عبدالله عبدالله رئیس این شورا در حاشیۀ مجمع دپلماسی انتالیا، تاکید کرد پاکستان به هیچ صورت خواهان حل نظامی بحران افغانستان نیست و از ادامه گفت‌وگو‌ها حمایت می‌کند.

آقای عبدالله در این دیدار و همچنان در گفت‌وگو با خبرگزاری اسوشیتد پرس، همکاری عملی کشور‌های همسایه، منطقه و فرا منطقه را برای حل بحران افغانستان مهم دانسته: “تمامی کشور‌های منطقه اکنون می‌گویند که تنها منافع مشترک ما، افغانستان با ثبات، داشتن ثبات در افغانستان و پایداری افغانستان است. منافع مشترک به دست می آید. کشور‌های منطقه و همسایه، در دور و نزدیک این را گفته اند اما برای واقعیت ساختن این حرف‌ها، به تشریک مساعی نیاز است.”

رئیس شورای عالی مصالحه ملی همچنان گفت که او نگرانی دارد طالبان به حل سیاسی مسئله افغانستان هیچ‌گونه تمایلی ندارند.

اما محمد نعیم سخنگوی دفتر سیاسی طالبان در دوحه در پیامی به رادیو آزادی گفت که آنها همیشه خواهان مذاکره بوده اند.

افغانستان به گورستان امپراطوری های بزرگ معروف است و این دلیل خوبی ست که بگوییم بدون شک ایالات متحده امریکا اولین قدرت بزرگ جهانی ست که در افغانستان در هرج و مرج و خشونت گیر کرد. مباحث جدی سیاسی در مورد اینکه چه کسی جنگ در افغانستان را باخت مدت ها نقل محافل خواهد بود.  البته بررسی تاریخ سیاسی و درس های فراگرفته شده نیازمند تلاش های جدی تر می باشد. تمام طرف های جنگ و کشورهای دخیل می بایست به از نگاهی کلی جنگ را تجزیه و تحلیل کنند و از دید کشور مربوطه به جنگ نگاه نمایند تا نتایج به دست آمده برای استفاده های آکادمیک مناسب باشد. بودجه جنگ و هزینه های استراتژیک باید با حضور چند دهه ای قبل از خروج از افغانستان سنجیده شود تا مشخص گردد ارزش داشته است یا خیر. 

پس از حمله تروریستی یازده سپتامبر سال 2001 میلادی، ایالات متحده امریکا برای تحمیل دموکراسی یا رفاه اقتصادی در افغانستان و عراق عملیات آزادی پایدار را انجام نداد. هدف امریکا از حمله به افغانستان در مقایسه با تلاش های اساسی که علیه عراق صورت گرفت، یک حمله فرعی و کمکی بود. امریکا برای نابودی القاعده و لانه پرورش تروریزم به افغانستان حمله کرد. هدف اصلی امریکا از حمله به عراق رفع تمام تهدیدات علیه اسرائیل بود که به نوعی ایالت پنجاه و سوم امریکا محسوب می شود. حمله به عراق به معنای تضعیف قدرت نظامی و اقتصادی دنیای عرب به شمار می رفت و این مطلوب اسرائیل بود.

تصور غالب نشان می دهد ایالات متحده امریکا از آنجایی که نتوانست در نهایت صلح و ثبات را در افغانستان برقرار کند، در رسیدن به اهداف سیاسی خود پس از  یکی از طولانی ترین جنگ های تاریخ نظامی گری ناکام بوده است. اما سوالی که پاسخ نداده باقی می ماند این است که آیا امریکا واقعا از این جنگ به دنبال ثبات و آرامش در افغانستان بود؟ این سوال همچنان در کتاب های تاریخ نظامی گری همچنان بی پاسخ خواهد ماند. در مقایسه با دیگر کشورهای متخاصم در هر دو طرف جنگ، امریکا در جنگ افغانستان اما کمترین تلفات را متحمل شد: در جنگ افغانستان از سال 2001 میلادی به بعد 2400 سرباز امریکایی کشته و  بیش از 20 هزار دیگر زخمی شدند. در جنگ امریکا علیه تروریزم پاکستان به تنهایی متحمل هشت هزار کشته نظامی و بیست و پنچ هزار تلفات ملکی شده است: بیشتر افراد ملکی در حملات تروریستی داخل این کشور کشته شدند. می توان گفت همین تعداد شهروند پاکستانی به عنوان جنگجویان گروه های مختلف طالبان کشته شده اند. افغانستان اما در این میان کشوری ست که بیشترین قربانی را داده است. متضررترین کشور و ملت در جنگ امریکا علیه تروریزم افغانستان است. رهبران امریکا که مدعی بازسازی، مدرن سازی و متمدن سازی جامعه افغانستانی پس از یک جنگ طولانی بودند سخت احمقانه فکر می کردند.

سوال اساسی اینجاست که آیا این جنگ طولانی ارزش هزینه های سنگین را داشت؟ نگاهی به برچست هزینه های جنگ و فقدان یک منطق استراتژیک مناسب و سازگار نشان می دهد امریکا طرح استراتژیک مهمی برای توجیه دو دهه جنگ و هدر دادن دارایی ها و منابع مالی در افغانستان را ندارد. 

برای درک اینکه طالبان یک نیروی مقاوم و دمدمی مزاج هستند و قادرند مخالفان خود را تعقیب نموده وادار به تغییر مسیر نمایند و سپس از میدان جنگ ناپدید شوند، لازم نیست حتما به این گفته کلیشه ای که افغانستان گورستان امپراطوری های بزرگ است، استناد شود. مساله اینجاست که چرا باید تصور شود امریکا در جائیکه کمونیست ها شکست خورده بودند، پیروز شود؟ مساله دیگر چگونگی شکل گیری منافع استراتژیک آینده امریکا در منطقه افغانستان-پاکستان می باشد. هدف از جنگ ایجاد تغییر در محیطی بود که به تندروها فرصت ظهور و رشد و قدرت داد و تروریزم را خلق کرد، تروریزمی که احتمال دارد از این محیط به کل دنیا سرایت کند.

نباید فراموش کرد افغانستان امروز دیگر آن کشور دهه 1990 میلادی نیست. طالبان ممکن است کابل را تصرف کنند اما اینکه این گروه انتظار داشته باشد از طریق مذاکرات صلح کنترل کامل بر افغانستان داشته باشد تقریبا غیر ممکن است. در توجیه این گفته هم باید به دامنه انشعابات، سطح تاثیر و مواضعی که نیروهای ضد طالبان و عناصر وابسته به آنها به تدریج به دوباره به دست می آورند، اشاره کرد. این همه در حالی ست که جناح های مختلف دیگر نظیر داعش شاخه خراسان که پس از نابودی در خاورمیانه در افغانستان جابه جا و رشد کرده است را نباید فراموش کرد. داعش شاخه خراسان یک گروه مزدور است که برای دیگران در افغانستان می جنگد.

آیا پاکستان جنگ در افغانستان را برده است؟

نگاهی به چالش هایی مانند «تجزیه جمعیتی و فرقه ای، مشکلات مالی و فساد» در پاکستان در دو دهه اخیر نشان می دهد که اسلام آباد هم از جنگ افغانستان سودی نبرده است. از سویی هم اسلام آباد همانند واشنگتن در پروسه صلح افغانستان دخیل بوده است. دور تازه مذاکرات بین الافغانی یک بار دیگر پاکستان را در «کتاب خوب» امریکا قرار داده است و این به معنای منافع اقتصادی از طریق صندوق بین المللی پول و کمک های ویژه مالی امریکا به پاکستان است. پاکستان پس از حمله تروریستی یازده سپتامبر در امریکا به دلیل برخی انگیزه های سیاسی و استراتژیک به جمع ائتلاف بین المللی به رهبری امریکا برای مبارزه با تروریزم پیوست. درک همراهی پاکستان با جامعه بین الملل و امریکا و چرایی این اقدام پاکستان نیازمند بررسی های ویژه روابط بین الملل می باشد.

موقعیت استراتژیک پاکستان در منطقه به گونه ای ست که شکننده می باشد و نباید تمام تخم مرغ هایش را در سبد طالبان بگذارد. در غیر اینصورت در طولانی مدت پاکستان می تواند بر جنگ داخلی در افغانستان تاثیر منفی بگذارد.

با این وجود یک درس واضح و روشنی که از خروج  مورد انتظار امریکا از افغانستان می توان گرفت تنوع فکری ست، چیزی که اخیرا به عنوان یک دستور اخلاقی و شیوه عدالت نژادی ارائه شده است. تنوع فکری به عنوان یک ضرورت عملی می تواند از مشکلات مخرب بین المللی در آینده جلوگیری کند.

اسکندر مقدونی بزرگ می گوید:«ما با مردها و ارواح در جنگ ها می جنگیم. وقتی به میادین جنگی شیطانی و مرموز می رسیم، افغانستان در صدر قرار می گیرد.»

منبع: دیلی تایمز

مترجم: آروین نوری  

نعیم وردک در رشته‌ پیام‌های توییتری نوشت اعضای هیات طالبان به رهبری ملابرادر؛ رییس دفتر این گروه در قطر عصر روز (جمعه، ۲۴ ثور) با هیات مذاکراتی دولت گفتگو کرده‌اند.

وردک نوشته است در این گفتگو علاوه بر تبریکی عید، در مورد اوضاع فعلی کشور و تسریع گفتگوهای بین الافغانی بحث شده است.

به گفته سخنگوی طالبان، دو طرف مذاکره‌کننده توافق کردند گفتگوها پس از عید ادامه یابد.

این نشست هیات‌های مذاکراتی دولت و طالبان در حالی برگزاری شده است که طالبان به دلیل تاخیر در خروج نیروهای خارجی، مذاکرات را ترک کرده و گفته بودند با حضور نیروهای خارجی در افغانستان در هیچ نشستی که در مورد صلح افغانستان باشد، شرکت نخواهند کرد. این موضع طالبان باعث تاخیر در نشست صلح استانبول نیز شده است.

در حال حاضر روشن نیست نشست استانبول چه وقت برگزار خواهد شد؛ اگرچه پیشتر وزارت خارجه ترکیه اعلام کرده بود که این نشست به بعد از عید فطر موکول شده است.

وزارت داخله، اعلام کرده است در جریان ۱۲ روز گذشته، در نتیجه‌ی حملات و انفجار ماین از سوی جنگ‌جویان طالب، ۶۳ غیرنظامی در افغانستان جان باخته‌ است.
در گزارشی که روز یک‌شنبه (۵ ثور)، از سوی وزارت داخله نشر شده، آمده است که از ۲۵ حمل تا ۵ ثور، جنگ‌جویان طالب، ۶ حمله‌ی انتحاری و ۶۲ انفجار ماین را انجام داده ‌اند.
بر اساس گزارش، در جریان این حمله‌ها، ۶۳ غیرنظامی به شمول زنان و کودکان جان باخته‌ و ۱۸۰ نفر دیگر زخمی شده‌ است.
وزارت داخله، گفته است که نیروهای دفاعی و امنیتی نیز، در پاسخ به این حملات، تعدادی از فرماندهان کلیدی و جنگ‌جویان طالب را کشته اند.
در خشونت‌های تازه در دو روز گذشته در افغانستان، بیش از ۲۰ تن در ولایت‌های مختلف کشته شده‌‎ است. ولایت‌های کابل، غزنی، لوگر، لغمان، ننگرهار و پروان شاهد خشونت و درگیری بوده ‌اند.
پولیس کابل گفته است که در دو روز گذشته، در دو رویداد جداگانه در پایتخت، دست‌کم ۵ تن کشته شده‌ است. ۴ کارمند امنیت ملی صبح روز شنبه – ۴ ثور- در منطقه‌ی پغمان کابل که سوار موتر بوده ‌اند، از سوی افراد مسلح ناشناس به گلوله بسته شدند.
پولیس کابل گفته است که استاد یک دانشگاه خصوصی نیز در ناحیه‌ی چهارم شهر کابل ترور شده است. فرماندهی پولیس کابل گفته است که بررسی‌ها را در مورد این رویدادها آغاز کرده است.
از سویی هم، در انفجار ماین روز شنبه‌ی این هفته در ولایت غزنی، ۳ غیرنظامی کشته و سه تن دیگر زخمی شده‌ است. مقام‌های محلی، گفته ‌اند این رویداد در مربوطات حوزه‌ی سوم امنیتی این شهر رخ داده که در آن یک موتر مسافربری با ماین برخورد کرده است.
در رویداد دیگر در ولایت لوگر، ۳ سرباز ارتش ملی بر اثر انفجار ماین کشته شده‌ است. منابع محلی در ولایت لوگر، گفته ‌اند که این حادثه در اثر برخورد یک موتر اردوی ملی با یک ماین کارگزاری‌شده پیش آمده است.
ظهر روز شنبه‌ی همین هفته، در ولایت ننگرهار نیز یک رنجر پلیس هدف انفجار ماین مقناتیسی قرار گرفته که در آن ۳ سرباز پلیس کشته و یک تن دیگر شان زخمی شده‌ است.
منابع محلی در ولایت لغمان نیز، از کشته‌شدن یک بزرگ قومی و یک غیرنظامی دیگر خبر داده که شب گذشته هنگام رفتن به مسجد، هدف تیراندازی قرار گرفته‌ است.
بر اساس گزارش‌ها از ولایت تخار در شمال‌شرق افغانستان، ۷ تن از نیروهای حاجی فتح خان‌آبادی، فرمانده‌ی محلی پشتیبان دولت در حمله‌ی طالبان کشته شده‌ است. گروه طالبان مسئولیت این حمله را به عهده گرفته است.
از سوی دیگر، افراد مسلح ناشناس، روز جمعه‌ی هفته‌ی گذشته، عبدالغنی مسلمیار، ولسوال پیشین شاه‌ولی‌کوت کندهار را در نزدیکی خانه اش ترور کرده ‌اند. در همین روز ولسوالی ارغنداب این ولایت نیز شاهد انفجار یک واسطه‌ی نوع «زرنج» بود که با مین کنار جاده برخورد کرده و در اثر آن، ۴ غیرنظامی کشته و سه غیرنظامی زخمی شده است.
در خشونت‌های دو روز گذشته، بر علاوه کشته‌شدن بیش از۲۰ تن، ۷ تن دیگر هم زخمی شده‌ است.
شماری از فعالان جامعه‌ی مدنی افغانستان، با راه‌پیمایی و آغاز کارزار سراسری در کشور، تأکید دارند که دیگر بهانه‌ای برای جنگ در افغانستان وجود ندارد. آن‌ها، از طرف‌های درگیر جنگ می‌خواهند که هرچه زودتر آتش‌بس کنند و بیشتر از این از مردم قربانی نگیرند.
«خارجی‌ها افغانستان را ترک می‌کنند؛ پس چرا به جنگ ادامه داد؟» این سؤال مهم فعالان «حرکت مردمی صلح» در افغانستان است که حرکت‌ شان را دیروز -یک‌شنبه، ۵ ثور- در ۲۵ ولایت افغانستان آغاز کردند.
اقبال خیبر، رییس «حرکت مردمی صلح»، به روزنامه‌ی صبح کابل می‌گوید که آن‌ها در ۲۵ ولایت این کشور، کنفرانس‌های مطبوعاتی را برگزار کرده اند. افزون بر این، این گروه کارزاری را برای صلح خواهی در شبکه‌های اجتماعی نیز به راه انداخته است.
او به روزنامه‌ی صبح کابل تأکید می‌کند: «دیگر هیچ بهانه و دلیلی برای ادامه‌ی جنگ وجود ندارد.»
این گروه هم‌چنان در یک قطع‌نامه‌ای هم‌زمان از ایالات متحده امریکا و جامعه‌ی جهانی خواسته است که بر حکومت افغانستان و رهبری جنگ‌جویان طالبان فشار وارد کنند که در نشست استانبول با موضوع صلح افغانستان، شرکت کنند و روی یک آتش‌بس و راه حل سیاسی، توافق کنند.
به تازگی ژنرل اسکات میلر، فرمانده‌ی نیروهای امریکایی و ناتو در افغانستان، اعلام کرده است که روند تخلیه‌ی پایگاه‌های نظامی در افغانستان آغاز شده است و این پایگاه‌ها در اختیار نیروهای امنیتی افغانستان قرار می‌گیرد.
میلر افزود که نیروهای امریکایی دستور دارند که پیش از بیستمین سالگرد ۱۱ سپتمبر خاک افغانستان را ترک کنند. او با ابراز نگرانی از تشدید خشونت‌ها توسط طالبان نیز، ادامه داد که این گروه هم‌چنان با القاعده در ارتباط است.
فرمانده ارشد نظامی امریکا در افغانستان، تاکید کرد: سطح خشونت‌ها توسط طالبان هم‌چنان بلند است و این در روند صلح تاثیر نامناسبی می‌گذارد؛ اگر خشونت‌ها پس از خروج بیشتر شود، برای تمام منطقه خطرناک خواهد شد.
چندی پیش، جو بایدن، رییس‌جمهور امریکا، اعلام کرد که تا ۱۱ سپتمبر سال روان میلادی، نیروهایش بدون هیچ تردیدی افغانستان را ترک خواهند کرد. هم‌زمان با مشخص‌شدن زمان خروج نیروهای خارجی، شهروندان افغانستان انتظار داشتند که خشونت‌ها کاهش پیدا کند؛ اما آمارها نشان می‌دهد که خشونت‌ها هم‌چنان به قوت خودش باقی است. پیش از این، طالبان دلیل اصلی جنگ شان را حضور نیروهای خارجی و «اشغال‌شدن» افغانستان اعلام کرده بودند و گفته ‌بودند در صورت خروج آن‌ها، این گروه به جنگ شان پایان خواهد داد.

بمب‌ها و مواد انفجاری؛ سوغات پاکستان
محمد صادق، نماینده‌ی ویژه‌ی پاکستان برای افغانستان، امروز (یک‌شنبه، ۵ ثور) در رأس هیئتی به کابل آمده است. همز‌مان، امرالله صالح، معاون نخست ریاست‌جمهوری، گفته است؛ طالبان از مواد انفجاری‌ای که توسط پاکستان تأمین می‌شود، برای تهیه‌ی بمب‌های دست‌ساز استفاده می‌کنند.
منصور احمد خان، سفیر پاکستان در کابل، در تویتی گفته است که محمد صادق پس از ورود به کابل، با میرویس ناب، معین سیاسی وزارت خارجه‌ی افغانستان دیدار کرده است.
سفیر پاکستان هم‌چنان گفته است که دو طرف در این دیدار در مورد روند صلح افغانستان و روابط دوجانبه میان کابل و اسلام‌آباد بحث‌های سازنده داشته ‌اند.
منصور احمد خان پیشتر در یک تویت دیگر، گفته بود که محمد صادق قرار است با مقام‌های افغانستانی درباره‌ی صلح، امنیت و موضوعات مورد علاقه‌ی دو کشور صحبت کند.
حمدالله محب، مشاور امنیت ملی افغانستان، قبلا گفته بود که سفر این هیئت در ادامه‌ی نشست‌هایی انجام می‌شود که چند ماه پیش در بحرین شروع شده بود.
او هدف این دیدار را بحث بر سر مسایل فنی و بهبود روابط دوجانبه اعلام کرده و گفته بود که امیدوار است این نشست‌ها نتیجه داشته باشد.
آقای محب گفت: «ما همیشه گفته ‌ایم که باید مشکل با پاکستان حل شود.»
افغانستان معتقد است که اسلام‌آباد با طالبان ارتباط نزدیک دارد و می‌تواند بر این گروه اثر بگذارد و این گروه را به حضور در نشست صلح ترغیب کند.
در تازه‌ترین مورد، آقای صالح در تویترش نوشته که طالبان از مواد انفجاری نیترات‌آمونیوم و مواد انفجاری نظامی که توسط پاکستان تأمین می‌شود، استفاده می‌کنند و به تولید انبوه بمب‌های دست‌ساز می‌پردازند. او افزوده که تلفات غیرنظامیان در نتیجه‌ی انفجار این بمب‌های مرگ‌بار، جنایتی علیه بشریت است.
آقای صالح از سازمان ملل خواسته که در این مورد به طور علنی واکنش نشان دهد.
این در حالی است که در روزهای گذشته، وزیران خارجه‌ی افغانستان، پاکستان و ترکیه نیز در استانبول نشست سه‌جانبه داشتند که در این نشست از طالبان خواستند تا به میز مذاکره برگردند.
محمد حنیف اتمر، وزیر خارجه‌ی افغانستان، از نقش فعال پاکستان در زمینه‌سازی برای گفت‌وگوهای صلح قدردانی کرده بود و نشست سه‌جانبه را بستری مناسب برای گسترش روابط و همکاری‌ها با پاکستان دانسته بود.
شاه‌محمود قریشی، وزیر خارجه‌ی پاکستان نیز در این نشست گفته بود که؛ هرچند طالبان تمایل‌شان را برای شرکت در نشست صلح استانبول نشان ندادند؛ اما به باور او، این تأخیر یک امر موقتی است.

علی شیرشهیر

همزمان با اعلام تأخیر نشست استانبول در مورد روند صلح افغانستان، محمداکرم خپلواک، معاون شورای عالی مصالحه‌ی ملی و نماینده‌ی ویژه‌ی رییس‌جمهور در امور سیاسی می‌گوید که دولت افغانستان در مذاکره با طالبان در «موقفی نیست که باید می‌بود».

آقای خپلواک که امروز (چهارشنبه، ۱ ثور) در نشست استجوابیه‌ی مجلس نمایندگان صحبت می‌کرد، گفت موارد اختلافی در مراحل انجام مذاکره با گروه طالبان در چوکات جمهوریت و قیمت صلح سبب شده تا موقف دولت افغانستان در این مذاکرات ضعیف شود.

او تأکید کرد: «ما با طرف مقابل (طالبان) که جمهوریت را به تمام معنا نمی‌پذیرند، مذاکره می‌کنیم. مراحل [مذاکره] و قیمت صلح سبب شده است که امروز باید اعتراف کنیم که ما (دولت) در موقفی نیستیم که باید باشیم.»

به گفته‌ی معاون شورای عالی مصالحه‌ی ملی، اگر دولت افغانستان در موقف «قوی‌تر» قرار می‌داشت، به درخواست «یک کس (طالبان)، کنفرانس‌های مرتبط به صلح، لغو ویا متوقف نمی‌شد. اشاره‌ی او به لغو نشست استانبول در مورد صلح افغانستان است.

همچنان او در بخشی از صحبت‌هایش تأکید کرد که گروه طالبان توسط شورای امنیت سازمان ملل متحد و کشورهای جهان به‌عنوان یکی از «طرف‌ها» به رسمیت شناخته شده است. محمداکرم خپلواک گفت: «طالبان را اگر ما بخواهیم یا نخواهیم، دنیا به آنان رسمیت داده‌اند.»

با این حال، او گفت که اکنون برای مذاکره با گروه طالبان لازم است که دولت افغانستان در درون خود روی پرداخت قیمت صلح و چگونگی انجام مراحل مذاکرات به یک نتیجه برسد.

با این حال، آقای خپلواک خاطرنشان کرد که تمامی افغان‌ها برای برقراری صلح در کشور توافق نظر و در مورد آن نیز اصول «واضح» دارند. او توضیح داد که انتخابات زعیم ملی از طریق اراده‌ی مستقیم شهروندان کشور تنها اصول مورد پذیرش برای مردم افغانستان است.

معاون شورای عالی مصالحه‌ی ملی افزود که با پذیرش اصل انتخابی‌بودن زعیم آینده‌ی کشور توسط طالبان، شهروندان در روند صلح از تمامی حقوق‌شان برخوردار می‌شوند.

از سویی هم، او با اشاره به خروج نیروهای خارجی از افغانستان گفت که مبارزه با ترویزم پس از خروج این نیروها، تنها به دوش افغانستان نیست، بلکه کشورهای منطقه و جهان نیز در مبارزه با ترویزم در افغانستان مسئولیت و مکلفیت دارد.

همچنان سیدسعادت منصور نادری، وزیر دولت در امور صلح نیز که در این نشست مجلس نمایندگان صحبت می‌کرد، گفت که دلیل اصلی تعویق نشست استانبول عدم «علاقه‌مندی» گروه طالبان برای مذاکره بوده است.

آقای نادری گفت که جانب دولت افغانستان در هر زمان آماده‌ی مذاکره و شرکت در نشست استانبول است.

در همین حال، او از گروه طالبان خواست که به‌جای لجاجت به مذاکرات صلح حاضر شوند.

ارگ ریاست‌جمهوری نیز اعلام کرده است که علت تعویق نشست استانبول، عدم آمادگی طالبان بوده است. لطیف محمود، معاون سخن‌گوی ریاست‌جمهوری در تویتی گفته است دولت از هر حرکتی که موجب برقراری صلح عادلانه و پایدار شود، حمایت می‌کند.

او افزوده است: «هر زمانی‌که هرنشستی به هدف صلح عادلانه پایدار برگزار شود، ما (دولت) با یک صدا [در آن] اشتراک خواهیم کرد.»

این درحالی است که مولود چاووش اوغلو، وزیر امور خارجه‌ی ترکیه در مصاحبه با شبکه‌ی تلویزیونی خبر تُرک (Habertürk) که پس از مشوره با سازمان ملل متحد و کشورهای قطر و امریکا، برگزاری نشست استانبول در مورد صلح افغانستان به بعد از ماه رمضان و عید سعید فطر موکول شده است.

وزیر خارجه‌ی ترکیه افزوده است که تصمیم در مورد تعویق برگزاری این نشست، به‌دلیل اعلام رسمی خروج نیروهای امریکایی از افغانستان گرفته شده است.

ترکیه، قطر و سازمان ملل متحد نیز با نشر اعلامیه‌ی مشترک تعویق نشست استانبول را تأیید کرده‌اند. آنان گفته‌اند که توافق کرده‌اند تا نشست استانبول به موعد بعدی تا زمانی که شرایط مطلوب برای پیشرفت معنادار فراهم شود، مول گردد.

در همین حال، رولاند کوبیا، فرستاده‌ی ویژه‌ی اتحادیه‌ی اروپا برای افغانستان می‌گوید که فقدان اراده‌ی واقعی طالبان برای شرکت در نشست استانبول و قدم گذاشتن روی مسیر صلح واقعی، تحقیری دیگری برای جامعه جهانی است.

آقای کوبیا در تویتی همچنان نوشته است که تحقیر جامعه جهانی از سوی طالبان نتیجه‌ی امتیازات یک‌جانبه‌ی فراوان در گذشته و بدون عمل متقابل مورد نیاز است.

فردوس فرامرز، سخنگوی پولیس کابل، گفت این رویداد، حوالی ساعت ۰۷:۴۰ صبح امروز (سه‌شنبه، ۳۱ حمل)، در ساحه‌ی بلاک اول ناحیه‌ی دوازدهم شهر کابل رخ داده است.

آقای فرامرز، در باره‌ی هویت کشته‌شدگان جزییاتی ارایه نکرد اما گفت بررسی تیم مشترک امنیتی کابل در این باره آغاز شده است.

تا اکنون هیچ گروهی مسئولیت این رویداد را به عهده نگرفته است.

از چند ماه به این طرف، همزمان با آغاز رسمی گفت‌وگوهای صلح افغانستان، سطح خشونت‌ها نیز افزایش یافته است. در کنار نبردهای همه‌روزه میان نیروهای امنیتی افغانستان و طالبان که در جریان آن به غیرنظامیان نیز تلفاتی وارد می‌شود، در جریان چند ماه گذشته، سطح ترورهای هدف‌مند و انفجار ماین‌های مقناطیسی نیز در کابل و سایر ولایت‌ها افزایش یافته است.

هرچند نهادهای امنیتی، بارها از بازداشت افراد به اتهام دست‌داشتن در ترورها و ماین‌گذاری‌ها خبر داده؛ اما این کار، تاثیر چندانی روی کاهش فعالیت‌های تروریستی نداشته است.

در مقطع حساسی که امریکایی‌ها در حال رفتن هستند و فرستاده ویژه واشنگتن برای روند صلح افغانستان نیز گاه و بیگاه به سود گروه طالبان سر می‌جنباند و مذاکرات دوحه و توافق کذایی امریکا با این گروه نیز اعتماد به نفس کاذبی برای آنان در میدان سیاست فراهم کرده، گروه طالبان خود را بی نیاز از مذاکرات با کابل حس کرده و در پی وقت کشی هستند تا قدرت را از راه زور به چنگ بیاورند و امارت خونین خویش را دوباره احیا کنند.
گروه طالبان اخیراً به فراخوان آتش‌بس در ماه مبارک رمضان پاسخ منفی داده و ادامه جنگ و کشتار مردم افغانستان را در این ماه دارای ثواب بیشتر خواند.
بنا بر این هرگز به صلح نمی‌اندیشد و تلاش دارند که جنگ ادامه یابد.
طالبان خود را در این وضعیت که خلیلزاد فشارها را بر دولت افغانستان افزایش داده و هرازگاهی به سود گروه طالبان سخن می‌زند، همچنان با توجه به این که امریکایی‌ها در حال خروج از افغانستان هستند، بی نیاز از مذاکره و چانه زنی با دولت افغانستان می‌بیند؛ زیرا به این نتیجه نهایی رسیده که با رفتن امریکا، دولت کابل چند صباحی بیشتر دوام نمی‌کند و رویای احیای امارت اسلامی محقق می‌شود.
در واقع، خروج نظامیان امریکایی از افغانستان، زمینه قدرت گیری طالبان را در میدان نبرد افزایش می‌دهد و این باور را خلق می‌کند که چرا با دولتی مذاکره شود که سرانجام شکست می‌خورد و متلاشی می‌شود.
به نظر می‌رسد طالبان تا حدودی در محاسبات شان دقیق هستند، زیرا امریکا با خیانت ننگین به دولت و ملت افغانستان، توافقنامه صلح با گروه طالبان امضا کرد، خلیلزاد خلاف تمام موازین اخلاقی و بین‌المللی برای این گروه لابی گری کرد و اکنون نیز دولت افغانستان زیر فشار شدید واشنگتن قرار گرفته و به طالبان دست بالا داده است.
طالبان به دلایل زیر خود را نیازمند مذاکره با دولت افغانستان نمی بینند:
نخست: طالبان خود را بی نیاز از مذاکره با دولت افغانستان می‌پندارد؛
دوم: به احیای امارت اسلامی کذایی خویش می‌اندیشند؛
سوم: جنگ و کشتار ماهیت اصلی و فلسفه وجودی این گروه است و هرگز به صلح نمی‌اندیشند.

سید علی سجادی بهسودی