برچسب: صلح افغانستان

این در حالی است که رئیس جمهور غنی نزدیک به دو ماه پیش فرمان رهایی نزدیک به 900 زندانی طالبان را صادر کرده بود.

ماه گذشته نیز شماری از اعضای طالبان به دستور رئیس جمهور و به مناسبت عید فطر آزاد شدند و آقای غنی با آنها در زندان پل چرخی ملاقات کرد.

بی بی سی نوشت سلام رحیمی “وزیر دولت در امور صلح” در سخنانی که به مناسبت روز جهانی صلح در کابل برگزار شد، از بررسی‌های انجام شده روی پرونده شماری از زندانیان طالبان برای تصمیم گیری در مورد رهایی آنان خبر داد.

آقای رحیمی همچنین گفت دولت، سازوکار جدید مذاکرات صلح با گروه طالبان را آماده کرده است. وی اما جزئیات بیشتری دراین مورد ارائه نکرد.

رهایی زندانیان طالبان، از نظر این گروه بخش مهمی از روند گفتگوها برای مصالحه با دولت افغانستان عنوان شده است.

اما قطع جنگ و برقراری آتش بس از نظر کابل نخستین قدم برای قرار گرفتن نمایندگان دو طرف در پشت میز مذاکره برای صلح دانسته شده است.

محمداشرف غنی رییس جمهور نیز در یک پیام ویدیویی اعلام کرد بدون برقراری آتش‌بس گفتگوی صلحی ممکن نخواهد بود.

طالبان و نیروهای دولتی در بخش‌های مختلف افغانستان درگیری‌های شدیدی دارند.

حکومت افغانستان در حالی از فراهم شدن مقدمات برای گفتگو با طالبان سخن می‌گوید که یک هفته تا برگزاری سومین انتخابات ریاست جمهوری باقی است و برخی‌ها خواهان تاخیر آن تا حصول یک توافق صلح با طالبان بودند.

دو هفته قبل به نظر می‌رسید که طالبان حد اقل با یک طرف قضیه که ایالات متحده امریکاست، به توافقی نزدیک شده و شاید راه حلی برای مشکل امنیت و ثبات افغانستان در حال شکل گیری است. اما در دقیقه نود معادله برعکس شد و گفتگوی صلح، جای خود را به شدت گرفتن جنگ و خشونت داد.

امریکا قصد دارد نیروهای رزمی خود را از افغانستان خارج کند و برای تحقق چنین برنامه‌ای در ده نوبت با اعضای طالبان در قطر مذاکره کرد و در زمانی که قرار بود متن توافقات صلح میان طالبان و واشنگتن امضا شود، رییس جمهوری امریکا در اعتراض به یک حمله طالبان در کابل که در جریان آن یک سرباز امریکایی نیز کشته شد، برنامه دیدار با طالبان در کمپ دیوید را لغو کرد.

طالبان اما گفته‌اند آنها پس از توافق با امریکایی‌ها با آنها آتش بس خواهند کرد و آتش بس با نیروهای دولتی افغانستان “نیاز به گفتگوهای زیادی دارد.”

هرچند تا کنون جزییات نشست آقای خلیلزاد با کانگرۀ آمریکا رسانه‌یی نشده‌، اما شماری از دیپلمات‌های وزارت خارجۀ آمریکا از جمله الیس ویلز، معاون وزارت خارجۀ این کشور در امور آسیای جنوبی و مرکزی که در نشست شب گذشته حضور داشت به برخی از پرسش‌ها دربارۀ گفت‌وگوهای آمریکا با طالبان، پاسخ داد.

خانم ویلز گفت افغانستان کنونی با گذشته تفاوت کرده و طالبان نیز به شماری از اشتباهات‌شان اعتراف کرده‌اند.

معاون وزارت خارجۀ آمریکا در امور آسیای جنوبی و مرکزی تأکید کرد پس از 18 سال جنگ در افغانستان، هنوز هم گروه‌های هراس‌افگن در این کشور به‌ عنوان تهدید برای امنیت آمریکا حضور دارند.

حدود دو هفته پیش دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا به دلیل کشته‌شدن یک سرباز آمریکایی در حملۀ اخیر طالبان گفت‌وگو با این گروه را لغو کرد.

آقای ترامپ گفته بود، طالبان اگر نتوانند به آتش‌بس در جریان گفت‌وگوهای صلح توافق کنند، هیچ‌گاهی قدرت مذاکرۀ معنادار را ندارند.

پس از لغو گفت‌وگوهای صلح آمریکا با طالبان، گروه طالبان در خبرنامه‌یی گفت که لغو این گفت‌وگوها به ضرر آمریکا است.

پیش از این زلمی خلیلزاد، نمایندۀ ویژۀ وزارت خارجۀ آمریکا برای صلح افغانستان گفته بود در نُه دور گفت‌وگو با رهبران طالبان در اصول با یکدیگر به توافق رسیده بودند.

آقای ترامپ که روز گذشته (جمعه، ۲۹ سنبله) در یک نشست خبری مشترک با سکات موریسن، نخست‌وزیر استرالیا در واشنگتن شرکت کرده بود گفت طالبان در محاسبات خود اشتباه کردند چون بر این باور بودند که تشدید خشونت‌ها منجر به امتیازگیری بیشتر می‌شود.

رییس‌جمهوری امریکا در این نشست خبری به خبرنگاران گفت: «من برای دیدار با طالبان آمادگی کامل داشتم، اما وقتی که فهمیدم آن‌ها حاضر به آتش‌بس نیستند، گفتم که پس چرا باید زحمت بکشم؟»

به گفته‌ی او، «طالبان گمان کرده بودند که کشتن مردم نشانه‌ی قوت‌شان است».

ترامپ باوجودی که برنامه‌ی دیدارش با رهبران طالبان با انتقادهایی در امریکا روبه‌رو شد، یک بار دیگر از این برنامه‌اش دفاع کرد و گفت او برای دیدار با هر کسی آماده است و فکر می‌کند که دیدار و گفت‌وگو کمک می‌کند که مخالفان خود را بهتر بشناسد.

او در عین حال تأکید کرد با توقف مذاکرات، فشارهای نظامی برای سرکوب گروه طالبان را شدت بخشیده است.

این در حالی است که رییس‌جمهور ترامپ در تاریخ شانزدهم سنبله اعلام کرده بود مذاکرات با طالبان به دلیل کشته‌شدن یک سرباز امریکایی و یازده نفر دیگر در یک حمله‌ی طالبان در کابل متوقف و دیدار با رهبران طالبان و رییس‌جمهور اشرف غنی را که قرار بود در کمپ دیوید انجام شود، نیز لغو شده است.

از سویی هم آقای ترامپ در این نشست خبری گفت می‌تواند خیلی زود به جنگ افغانستان خاتمه بدهد، اما او نمی‌خواهد ده میلیون نفر در این کشور کشته شوند.

او علاوه کرد: «ما در افغانستان بسیار تأثیرگذار بوده‌ایم، و اگر ما می‌خواستیم که با یک روش خاص جنگ کنیم، به‌زودی برنده‌ی جنگ افغانستان بودیم، اما اگر ما این‌کار را بکنیم واقعا شماری زیادی، ده میلیون نفر می‌میرند و ما فکر می‌کنیم که این ضرور نیست.»

ترامپ پیش از این نیز این اظهارات را مطرح کرده بود، اظهاراتی را که واکنش حکومت افغانستان را در پی داشت. حکومت افغانستان از امریکا خواسته بود که در مورد این اظهارات آقای ترمپ وضاحت بدهد.

طالبان در حالی از اعلام آمادگی برای از سرگیری مذاکرات صلح با امریکا پس از انتخابات ریاست جمهوری افغانستان خبر می دهد که وزارت خارجه افغانستان نیز پیش از این اعلام کرده بود احتمال دارد مذاکرات امریکا و طالبان بعد از انتخابات از سر گرفته شود.

سهیل شاهین، سخنگوی دفتر سیاسی طالبان در قطر به سلام‌وطندار گفت:« اگر آمریکایی‌ها پس از انتخابات ریاست جمهوری افغانستان بخواهند گفت‌وگوهای صلح را ادامه دهند، این گروه حاضر به ادامۀ مذاکره می باشد.»

او گفت هر چند انتخابات ریاست جمهوری با حضور خارجی‌ها برای این گروه غیرقابل پذیرش است، اما با آن هم اگر آمریکایی‌ها بخواهند، طالبان نیز حاضرند مذاکره کنند.

از سویی هم، بسیاری از کشورهای قدرتمند جهان از جمله روسیه و چین خواهان از سرگیری مذاکرات صلح امریکا با طالبان هستند.

حامد کرزی، رئیس جمهور پیشین افغانستان، نیز امروز در کابل گفت مذاکرات صلح امریکا و طالبان باید از سر گرفته شود.

کرزی از چین و روسیه نیز خواست تمام تلاش خود برای مجاب کردن امریکا به از سرگیری مذاکرات صلح با طالبان را انجام دهد.

روز گذشته دو حمله انتحاری در کابل و پروان اتفاق افتاد که در آنها بیش از 50 نفر کشته و 80 نفر زخمی شدند.

وزارت امور خارجه امریکا، این حملات را به شدت محکوم کرد و از طالبان خواست به جای خشونت و ویرانی، تعهد واقعی شان را به صلح نشان دهند.

در اعلامیه این وزارت آمده طالبان با این حملات، بی احترامی آشکار خود به مردم و قانون اساسی افغانستان را نشان می‌دهند.

در این اعلامیه آمده است: «برای مصالحه واقعی افغان‌ها، طالبان به جای ادامه خشونت و ویرانی که باعث صدمات خطرناک به افغان‌ها و آینده کشورشان می‌شود، باید تعهد واقعی شان به صلح را نشان بدهند.»

وزارت خارجه امریکا در این اعلامیه به قطع لین برق کابل و برخی از ولایت‌های دیگر از سوی طالبان اشاره کرده و گفته است به دلیل قطع لین برق، بخش‌هایی از افغانستان در تاریکی به سر می‌برد و مشکلات زیادی برای مردم ایجاد شده است.

وزارت خارجه امریکا حمله بر تاسیسات عامه و شبکه‌های برق رسانی که مکاتب، منازل و شفاخانه‌ها از آن استفاده می کنند را کار نادرست خواند و آن را محکوم کرد.

گفتنی است از روز شنبه (23 سنبله) به دلیل منهدم شدن چهار پایه برق، برق وارداتی از ازبکستان و تاجیکستان به کابل و یازده ولایت دیگر قطع شده است.

بر اساس معلومات شرکت ملی برق؛ یک پایه برق وارداتی از تاجیکستان به افغانستان در منطقه عسقلان ولایت قندوز و در فاصله 68 و 75 کیلومتری به سمت شهر پلخمری مرکز ولایت بغلان در شمال کشور تخریب شده است.

همچنین دو پایه برق وارداتی ازبکستان هم در منطقه حسن‌تال ولایت بغلان منهدم شده و روز شنبه نیز یک پایه دیگر در دندشهاب الدین ولایت بغلان به دلیل ادامه جنگ تخریب شد.

شرکت ملی برق می‌گوید از این دو خط انتقال برق هر کدام 300 مگاوات برق وارد افغانستان می‌شد اما اکنون کاملا قطع شده است.

کابل با بیش از شش میلیون جمعیت به 500 میگاوات برق نیاز دارد. اما در حال حاضر شرکت برشنا حدود 120 میگاوات برق آفتابی و دیزلی در اختیار دارد تا به شهروندان کابلی ارائه کند.

قطع برق پایتخت و 11 ولایت دیگر از سوی طالبان با واکنش تند مجلس سنا و شهروندان روبرو شده است.

مجلس سنا در واکنش به قطع برق کابل و یازده ولایت دیگر از سوی طالبان می‌گوید این گروه هنوز هم در پی بدبختی افغانستان است.

کاربران صفحات اجتماعی نیز گروه طالبان را سفیران تاریکی افغانستان خوانده اند.

شورای عالی راه نجات افغانستان که از سوی شماری از اعضای پیشین گروه طالبان رهبری می‌شود امروز سه‌شنبه (26 سنبله) در یک نشست خبری در کابل، مقام‌های امریکایی‌ را به عهد شکنی متهم کرد.

 سید اکبر آغا، رییس شورای عالی راه نجات افغانستان و از اعضای پیشین گروه طالبان گفت:”جنگ امریکا و طالبان از سوی امریکایی‌ها آغاز شد و حالا هم امریکایی‌ها نمی‌خواهند این جنگ خاتمه پیدا کند.”

وی مقام‌های امریکایی را به پیمان شکنی متهم کرده گفت:” رییس جمهوری امریکا با بی‌شرمی بدون احترام به توقف انسان کشی در افغانستان، 9 دور مذاکرات را با یک تویت خود باطل اعلام می‌کند.”

رییس شورای عالی راه نجات افغانستان، دلیل لغو مذاکرت صلح از سوی ترامپ را اختلافات جدی میان سیاست مداران امریکایی عنوان کرده گفت:” امریکایی‌ها آغازگر جنگ در افغانستان بودند و این جنگ نیز باید با مذاکرات با آنها خاتمه پیدا کند.”

سید اکبر آغا گفت، مردم افغانستان تشنه صلح اند وهمچنان طالبان نیز خواهان ادامه مذاکرات و تامین صلح با مکانیزمی اسلامی در افغانستان است در این قسمت طالبان ملامت نیستند بلکه امریکایی‌ها خودخواهی می‌کنند.

رییس شورای عالی راه نجات افغانستان گفت:”مقامات امریکایی‌ به احترام به مردم افغانستان باید مذاکرات صلح با طالبان را از سر بگیرد تا جنگ و انسان کشی در افغانستان خاتمه پیدا کند.”

وی با بیان اینکه جنگ امریکایی‌ها با طالبان راه حل نظامی ندارد گفت:” طالبان خواهان آغاز مذاکرات با مکانیزمی اسلامی اند و امریکایی‌ها هم  باید این مذاکرات از سر بگیرند.”

درهمین حال مولوی صدیقی یکی دیگر از اعضای پیشین گروه طالبان گفت:”مساله لغو مذاکرات از سوی امریکایی‌ها ادامه جنگ و ترور نیست بلکه آنها با خودخواهی شان مسلمین و افغانها را به مسخره می‌گیرند.”

وی بیان داشت، تنها راه حل افغانستان حفظ وحدت و همدیگر پذیری افغانهاست که می‌تواند با این اصل دست متجاوزان را از خاک و سرنوشت شان کوتاه کند.

این در حالی است که شیرمحمد عباس استانکزی، رییس هیئت مذاکره کننده طالبان در قطر نیز از دونالد ترامپ، رییس جمهوری امریکا خواسته که گفتگوهای صلح را دوباره از سرگیرد.

وی گفته است که پس از امضاء توافقنامه صلح با امریکا، این گروه آماده برقراری آتش بس با امریکا است.

نمایندگان شورای ملی نیز در نشست روز گذشته شان( دوشنبه 25 سنبله) از تشدید جنگ و ناآرامی‌ها در ولایت‌های مختلف کشور انتقاد کرده و خواهان از سرگیری مذاکرات و اعلام آتش بس از سوی طرفین درگیر جنگ شدند.

طالبان و امریکا در آستانه امضاء توافقنامه صلح بودند که حمله خونین گروه طالبان در کابل منجر به کشته شدن 12 نفر به شمول یک سرباز امریکایی شد. بعد از این حمله دونالد ترامپ مذاکره با طالبان را متوقف و بعد اعلام کرده که مذاکره با طالبان “مرده” است.

او در مصاحبه به بی‌بی‌سی گفت پس از امضاء توافقنامه صلح با امریکا، این گروه آماده برقراری آتش بس با امریکا است.

طالبان و امریکا و در آستانه امضاء توافقنامه صلح بودند که حمله خونین گروه طالبان در کابل منجر به کشته شدن 12 نفر به شمول یک سرباز امریکایی شد. بعد از این حمله دونالد ترامپ مذاکره با طالبان را متوقف و بعد اعلام کرد مذاکره با طالبان “مرده” است.

آقای ترامپ در جدیدترین توییتش بار دیگر با اشاره به این حمله نوشت راه‌های به مراتب بهتری برای آمادگی مذاکرات وجود داشت. وی گفت طالبان می‌فهمند خطای بزرگی کردند و حالا نمی‌دانند چطور جبران کنند.
آقای استانکزی تاکید کرد گروه طالبان متعهد به ادامه مذاکره با امریکا است.

به گفته او آقای ترامپ زمانی تصمیم به توقف مذاکرات با طالبان گرفت که توافقنامه صلح میان دو طرف نهایی شده و آماده امضاء بود.

او از رییس جمهوری امریکا خواست درباره این تصمیم‌ دوباره فکر کند و به سر میز مذاکرات صلح برگردد. مذاکره کننده طالبان گفت اگر امریکا به سر میز مذاکره برنگردد و به جنگ ادامه دهد در این صورت “جنگ بر طالبان تحمیل شده و آنان مجبورند از خود دفاع کنند.”

قرار بود توافقنامه امریکا و طالبان پس از یازده ماه، در پی ده دور مذاکرات نفس‌گیر میان زلمی خلیلزاد و هیأت دفتر سیاسی طالبان در قطر نهایی شده بود، چند روز قبل امضا شود.

جدول زمانی 16 ماهه برای خروج کامل نیروهای امریکایی از افغانستان و پایان طولانی‌ترین جنگ تاریخ امریکا بخشی از این توافقنامه بود.

بر اساس این توافق‌ قرار بود در پایان ماه سپتامبر نشست بین الافغانی در اسلو پایتخت ناروی میان نمایندگان افغانستان و گروه طالبان برگزار شود.

با اینهمه، یک رشته توییت‌های غیرمنتظره رییس جمهوری امریکا این وضعیت را به ناگهان دگرگون کرد در حالیکه تصمیم او به توقف مذاکرات نه تنها برای تحلیلگران و سیاستگذاران بلکه حتی طرف‌های درگیر غافلگیرکننده بود.

آقای ترامپ دیدار سری و جداگانه خود با رییس جمهوری افغانستان و رهبران طالبان را در کمپ دیوید لغو و توقف مذاکرات با طالبان را اعلام کرد.

او بعدا اعلام کرده به سرکوب بدون سابقه طالبان اقدام کرده است.

هیأت طالبان پس از روسیه برای گفت و گو در مورد آخرین پیشرفت ها در زمینه صلح افغانستان و توقف مذاکرات امریکا با این گروه به تهران رسیدند.

نمایندگان طالبان در سفر به ایران با تعدادی از شخصیت های سیاسی و مقامات وزارت امور خارجه ایران دیدار و در مورد پروسه صلح افغانستان و مذاکرات بین الافغانی گفت و گو کردند.

سفر به ایران دومین سفر خارجی هیأت طالبان پس از توقف مذاکرات این گروه با امریکا می باشد. طالبان پیش از این به روسیه سفر کرده بودند.

یک رهبر ارشد طالبان در قطر گفت هدف از این سفرهای خارجی اطلاع رسانی به رهبران کشورها در مورد صلح افغانستان و لغو مذاکرات صلح طالبان با امریکا آن هم در زمانی که دو طرف تمام مشکلات مهم را حل کرده بودند و قرار بود موافقت نامه صلح میان طالبان و امریکا امضا شود، می باشد.

باید گفت ترامپ هفته گذشته و به دنبال حمله انتحاری در کابل که در آن دوازده نفر از جمله یک سرباز امریکایی کشته شد و طالبان مسئولیت آن را به عهده گرفتند، مذاکرات با این گروه را لغو کرد.

ترامپ گفت:«طالبان با کشتن افراد بی گناه فکر کردند که می توانند در مذاکرات صلح خود را در جایگاه نسبتا بهتری قرار دهند. وقتی طالبان این کار را کردند دوازده نفر را کشتند. طالبان نمی توانند این کار را در مورد من انجام دهند.»

امریکا به بهانه مبارزه با تروریزم در سال 2001 به افغانستان حمله کرد. اینک اما پس از هجده سال طالبان نه تنها نابود نشده اند که مواضع خود را تقویت کرده بر شدت حملات انتحاری و انفجاری خود افزوده اند.

از سویی هم مذاکرات مستقیم امریکا با طالبان در مورد صلح افغانستان که در اکتبر 2018 شروع شده بود بعد از نه دوره برگزاری به دستور ترامپ لغو شد.

این در حالی است که در نه دوره برگزاری مذاکرات صلح امریکا با طالبان دو طرف روی موارد مهمی چون خروج پنج هزار سرباز امریکایی از افغانستان در بدل تعهد امنیتی طالبان به توافق رسیده بودند.

طالبان لغو مذاکرات از سوی ترامپ را تعجب برانگیز عنوان کردند و گفتند توافق صلح نهایی شده بود و مذاکرات در فضای خوب به پایان رسیده بود اما ترامپ توافق نامه صلح را سبوتاژ نمود.

اظهارات اخیر دونالد ترامپ، رییس جمهور آمریکا مبنی بر توقف مذاکرات صلح ایالات متحده با طالبان به شمول جلسه کمپ دیوید برای نتیجه گیری این روند، آینده افغانستان را مبهم و بی ثبات ساخته است.

آقای ترامپ بار دیگر به جهانیان نشان داد که چرا او را غیرقابل پیش بینی می دانند. تصور کنید جلسه مخفیانه کمپ دیوید خود می توانست یکی از بزرگترین قضایا در زمان حال باشد؛ موضوعی که در طی سالهای متمادی مورد بحث قرار می گرفت.

اما ترامپ در آخرین لحظه نظر خود را تغییر داد و به جلسه و توافق با طالبان را پایان بخشید.

کشته شدن یک سرباز آمریکایی در یکی از حملات تروریستی اخیر در کابل به عنوان دلیل اصلی لغو یاد شد، اما عوامل دیگری حتماً وجود داشته که در واقع در این تصمیم نقش اصلی  را داشته است.

حتی برخی از تحلیل گران آمریکایی گفته اند که اگر قتل یک سرباز آمریکایی دلیل آن بوده، دولت ترامپ در وهله اول وارد مذاکره نمی شد، زیرا تنها امسال دست کم ۱۶ سرباز آمریکایی در حملات طالبان در افغانستان کشته شده اند.

بنا براین، دلیل واقعی این تصمیم رییس جمهور آمریکا چه می تواند باشد؟ یکی از ارزیابی ها نشان داده که برخی در ایالات متحده توافق قریب الوقوع صلح با طالبان را سند تسلیمی آمریکا به این گروه می دانستند.

جان بولتون، مشاور پیشین امنیت ملی ترامپ، قاطعانه با مذاکرات صلح با طالبان مخالفت کرده بود. ظاهراً او موفق شد جلسه کمپ دیوید را بر هم بزند. اما به نظر بسیاری ها در آمریکا، برکناری غیرقابل تصور بولتون حاکی از آن است که ترامپ هنوز هم به توافق صلح علاقه دارد.

در حقیقت، نشانه هایی وجود دارد مبنی بر این که ایالات متحده و طالبان برای از سرگیری روند صلح در تماس بوده اند. اما برخی از آگاهان بر این باورند که هر زمانی که مذاکرات از سر گرفته شود، واشنگتن پیش شرط های جدید را ارائه خواهد کرد.

یکی از موارد ممکن است این باشد که طالبان قبل از امضای توافق نامه رسمی با آمریکا، آتش بس و شروع مذاکرات مستقیم با دولت افغانستان را اعلام کند. در حال حاضر، دستیابی به یک توافق سیاسی پایدار در افغانستان هنوز بهترین گزینه سیاست برای تأمین منافع ایالات متحده در افغانستان پنداشته می شود.

بسیاری ها در داخل و خارج از افغانستان باور دارند که حمایت تقریباً همگانی افغانها از صلح ، حتی اگر اختلافات عمده در مورد چگونگی دستیابی به آن وجود داشته باشد، همراه با حمایت بی سابقه منطقه ای برای دستیابی به یک توافق سیاسی مبیین این امر است که به طور فوری روند صلح دوباره روی دست گرفته شود.

ممکن است چشم انداز صلح بسیار ناخوشایند به نظر برسد اما ناامیدی ترامپ مبنی بر نشان دادن جنگ از دست رفته در افغانستان به عنوان پیروزی نشان می دهد که توافق صلح افغانستان هنوز مرده است.

باورها بر این است که مذاکره کنندگان آمریکایی به جای اعلام پایان روند صلح، می توانند مدتی را برای شفاف سازی این استراتژی اختصاص دهند و سپس قبل از این که چیزهای بیشتری از دست برود، سریعاً روند صلح را روی دست گیرند.

تمام فرآیندهای صلح فراز و نشیب های خود را دارند. عناصر اصلی توافق نامه صلح اکنون مشخص است؛ این که آیا مذاکرات در آینده نزدیک یا آینده دور احیا شود، هرگونه تلاش موفق صلح به همین عناصر اصلی بستگی دارد.

این پنهان نیست که بسیاری ها در کابل و واشنگتن در طول چند هفته گذشته در مقابل پیش نویس توافق نامه طالبان و آمریکا مخالفت کردند. اما نگرانی های مطرح شده واقعیت های خاصی را در افغانستان تغییر نمی دهد.

نخست، پس از گذشت ۱۸ سال از جنگ آمریکا در افغانستان، مشخص است که هیچ یک از طرفین نمی توانند به زودی این جنگ را خاتمه دهند. دوم، دولت افغانستان و بویژه نیروهای امنیتی افغانستان به شدت وابسته به حمایت ایالات متحده و متحدان آن ها در ناتو هستند و خروج نیروهای نظامی ایالات متحده احتمالاً به سقوط دولت منجر خواهد شد.

حال، چه اتفاقی خواهد افتاد اگر ایالات متحده به هر حال و بدون توافق از افغانستان خارج شود؟

خطر خروج سربازان امریکایی از افغانستان حتی بدون توافق با طالبان باعث این امر می شود که تمام اهرم های ایالات متحده در مذاکرات صلح از بین برود و به طور جدی ظرفیت دولت و نیروهای امنیتی افغانستان را تضعیف کند.

این می تواند به فروپاشی دولت فعلی افغانستان و بازگشت به هرج و مرج و جنگ داخلی دهه ۱۹۹۰ منجر شود که در وهله اول طالبان شکل یافت و در نهایت به پناهگاه های امن برای حمله تروریست ها به ایالات متحده تبدیل شد. به این دلیل می توان امیدوار بود که تصمیم اخیر ترامپ، پایان روند صلح نباشد، بلکه فرصتی برای مرحله دیگر در قبال صلح سازی در افغانستان باشد.

عبدالله هیواد رییس انجمن والیان افغانستان امروز دوشنبه (25 سنبله) در یک نشست خبری در کابل تاکید کرد برای ختم خون‌ریزی در کشورباید آتش‌بس بین طرف‌های درگیر جنگ برقرار شود.

آقای هیواد گفت دوام چهل ساله جنگ در کشور اثرات ویرانگر بر شهروندان تحمیل کرده است و باوجود فرصت‌هایی که برای برقراری صلح مساعد شده باید طرف های درگیر در کشور برای پایان جنگ تلاش کنند.

روند گفتگوهای صلح اوایل هفته پیش پس از 9 دور صحبت‌های مفصل نماینده خاص امریکا در امور صلح افغانستان با گروه طالبان در قطر که بیش از 9 ماه زمان دربرگرفت، از سوی رییس جمهور امریکا متوقف شد؛ دونالد ترامپ عدم پایبندی طالبان به اصول مذاکره را دلیل توقف این گفتگوها اعلام کرد.

رییس انجمن والیان افغانستان اما تاکید کرد طرف‌های درگیر جنگ در کشور شامل حکومت و طالبان روی برقراری آتش‌بس با منظور کاهش خشونت توافق کننده و سپس گفتگوهای صلح باید از سر گرفته شود.

همچنان کریم متین والی پیشین غزنی و عضو انجمن والیان در اعلامیه این انجمن گفت یک گروه بی‌طرف که می‌بایست حمایت جامعه جهانی و سازمان کنفرانس اسلامی را داشته باشد باید آتش‎بس پیشنهادی را نظارت کند.

وی اضافه کرد در ادامه گروه متشکل از رهبران سیاسی، علمان دینی، نظامیان بی‌طرف و بزرگان قومی با جلب حمایت جامعه جهانی طرحی را پیرامون صلح کشور تهیه کرده و آن را اجرا کنند.

معصومه مرادی والی پیشین دایکندی و عضو دیگر انجمن والیان پیرامون مسائل صلح نیز تصریح کرد در سال‌های اخیر نقش بخش‌های ولایتی نهادهای موسوم به صلح به شدت کمرنگ شده‌ که روی افزایش خشونت تاثیر داشته است.

او از حکومت خواست با هدف کاهش خشونت دفترهای ولایتی صلح را تقویت کرده و از مجرای این دفاتر جنگ جویان محلی گروه طالبان را به روند صلح بکشاند.

پیش از این، گروه طالبان و دو قدرت بزرگ جهانی شامل روسیه و چین خواهان از سرگیری گفتگوهای صلح کشور شده‌اند؛ حکومت افغانستان اما تلاش‌های صلحش را به ختم پروسه انتخابات موکول کرده است.

قابل ذکر است انجمن والیان افغانستان از والیان پیشین افغانستان تشکیل شده است.

سفیر افغانستان در امریکا تأکید می‌کند در شرایط کنونی نمی‌توان در مسأله صلح افغانستان اعتمادسازی کرد.

رویا رحمانی روز جمعه(۲۲سنبله) در انستیتیوت صلح ایالات متحده خاطرنشان کرد افغانستان تنها با تهدید طالبان روبه‌رو نیست؛ بلکه تولید و قاچاق مواد مخدر که سرانجام به کشورهای دیگر مانند امریکا راه می‌یابد، نیز یک چالش بزرگ است.

وی تصریح نمود حکومت افغانستان با وجودی که پیشرفت همیشه آسان نیست، گام‌های مهمی را برای صلح برداشته است.

به گفته سفیر کشور در واشنگتن، صلح و ثبات در افغانستان در پی توافقی که همه‌شمول نباشد، تأمین شدنی نیستند.

وی تأکید کرد که مردم افغانستان به‌ خوبی می‌دانند که امنیت و صلح در نتیجه توافق با یک گروه آمدنی نیست.

به باور خانم رحمانی، برقراری آتش‌بس و آمدن ثبات در افغانستان، نخستین گام‌ها برای آغاز یک روند صلح پایدار در کشور است.

شهرزاد اکبر، رییس کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان نیز در نشست انستیتیوت صلح ایالات متحده خاطرنشان کرد اگر شهروندان افغانستان به مذاکرات امریکا و طالبان بی‌اعتماد باشند، نمی‌توان یک نتیجه صلح‌آمیز را به دست آورد.

این در حالی است که حکومت افغانستان از توقف مذاکرات امریکا و طالبان توسط دونالد ترامپ استقبال کرده است.

صدیق صدیقی، سخنگوی ریاست جمهوری تأکید کرد تلاش‌ها برای صلح تا برگزاری انتخابات ریاست جمهوری متوقف شده است.

گروه طالبان اعلام کرد پیشنهادهایی مبنی بر واگذاری دولت افغانستان به این گروه در بدل اجازه حضور پایگاه‌های نیروهای خارجی در این کشور برای آن‌ها داده شده‌بود اما آن را رد کرده‌اند.

طالبان گفته‌اند در بدل این خواست، وعده همکاری‌های اقتصادی و سیاسی جهانی نیز به آنان داده شده‌بود؛ اما از سوی رهبری آن گروه به‌صورت «فوری» رد شد.

در اعلامیه طالبان در مورد این‌که چه کسی و چه زمانی این پیشنهاد را مطرح کرده، چیزی گفته نشده‌است.

گروه طالبان همچنین بر ادامه جنگ تا زمان پایان آنچه از سوی این گروه «اشغال افغانستان توسط بیگانه‌ها» و «انفاذ حکومت اسلامی» خوانده شده، تاکید کرده‌است.

امریکا حدود ۱۰ ماه پیش وارد مذاکره با این گروه برای توافق در مورد افغانستان و پایان درگیری شد؛ اما با آن‌که دوطرف توافقنامه را نهایی کرده‌بودند، این مذاکرات هفته گذشته از سوی دونالد ترامپ لغو شد.

لغو این مذاکرات از سوی ترامپ اگرچه به حمله طالبان در کابل نسبت داده شد که به کشته شدن یک سرباز امریکایی انجامید؛ اما دست کم بربنیاد آنچه از سوی طالبان در این ادعای تازه مطرح شده، این تصمیم ابعاد پیچیده تری دارد.

اینکه ترامپ در آخرین مرحله، تصمیم به لغو و فسخ و نسخ ۹ ماه مذاکره نفسگیر با گروهی می گیرد که پیش از این، حمله هایی به مراتب مرگبارتر را مرتکب شده، نمی توان باور کرد که تنها کشتن یک نظامی امریکایی محرک اصلی این تصمیم بوده است.

از سوی دیگر، اگرچه طالبان اشاره ای به طرف ارائه دهنده پیشنهاد وسوسه انگیز واگذاری کل دولت به آن گروه به علاوه حمایت های مالی و سیاسی جهان از طالبان در قبال توافق آن گروه با وجود پایگاه های نظامی خارجی در خاک افغانستان نکرده اند؛ اما واقعیت این است که هیچ مرجعی به جز امریکا قادر به ارائه چنین پیشنهادی نیست و توان عملیاتی کردن آن را نیز تنها امریکا دارد. از سوی دیگر این تنها امریکا است که خواستار حفظ حضور نظامی دایمی اش در افغانستان می باشد.

با اینهمه، با وجود آنکه نمی توان نسبت به درستی اصل این ادعا تردید کرد، با این حال، این موضوع را نیز نمی توان باور کرد که دلیل عدم موافقت آن گروه با این پیشنهاد، استقرار یک حکومت «اسلامی» و اخراج نیروهای خارجی از کشور باشد؛ زیرا تنها هدف طالبان، رسیدن به قدرت و استقرار یک رژيم طالبانی به معنای دقیق کلمه است؛ رژيمی که نه در آن مشارکت سیاسی فراگیر همه قومیت ها معنا دارد و نه تشکیل ارکان نظام با انتخاب آزادانه مردم. دلیل مخالفت طالبان با حضور نیروهای خارجی نیز این است که مانع و تهدیدی مستقیم علیه رویکردهای خشونت بار برخاسته از ماهیت تروریستی آن، وجود نداشته باشد؛ در غیر آن، از نظر یک گروه ملی گرای معتقد به حاکمیت و مالکیت افغانستان بر سرزمین خویش، توفیر و تفاوتی میان امریکا و پاکستان وجود ندارد؛ پس چرا جنرالان پاکستانی می توانند در افغانستان حضور داشته باشند و هواپیماهای ارتش پاکستان در زمان سلطه رژيم طالبان، به حمایت از آن گروه در جبهات جنگ می شتافتند؛ اما نیروهای امریکایی نمی توانند در افغانستان پایگاه نظامی داشته باشند؟ آی اس ای و سی آی ای، دو روی یک سکه هستند و در بسیاری از بحران های پیچیده ۴۰ سال اخیر افغانستان همدست و همداستان بوده اند.

واضح است که هدف طالبان دفاع از حریم حاکمیت ملی افغانستان نیست؛ بلکه جایگزین کردن یک نیروی بیگانه با نیروی بیگانه دیگر است تا کام پاکستان، شیرین شود.

در این میان، ادعای تازه طالبان، پرده از بخشی از اهداف خطرناک امریکا برای آینده افغانستان برمی دارد و نشان می دهد که امریکا نه در پی خروج کامل نیروهایش از افغانستان است و نه واگذاری افغانستان به مردم این سرزمین را دارد؛ بلکه واشنگتن به دنبال ایجاد حکومتی سرسپرده و مزدور و مطیع و در عین مقتدر در افغانستان است که بدون نیاز به کمک های مالی و نظامی امریکا، توان تأمین امنیت را داشته باشد؛ اما در عین حال، به ایالات متحده اجازه دهد بدون کمترین هزینه ای، بیشترین سود را از سلطه نظامی و استراتژيک خود بر افغانستان به دست آورد. این نمایانگر آنسوی سناریوی صلحی است که هرگز به سود مردم افغانستان نیست و نخواهد بود؛ اما اینکه در نهایت، چگونه عملیاتی خواهد شد، پرسشی است که در برابر ترامپ و استراتژيست های کاخ سفید قرار دارد.

عبدالمتین فرهمند

حکمتیار که امروز شنبه در یک گردهمایی تبلیغات انتخاباتی در کابل سخن می گفت، افزود رهبران حکومت فعلی از تداوم جنگ در افغانستان خوشحال هستند.

وی از رهبران حکومت خواست تصمیم نهایی در مورد آینده افغانستان را اتخاذ کنند.

باید گفت این اولین باری نیست که حکمتیار اقدامات حکومت در مورد صلح را به سخره می گیرد و از آنها به شدت انتقاد می کند.

ماه قبل نیز حکمتیار در یک گردهمایی تبلیغات انتخاباتی در خانه اش در کابل گفته بود حکومت وحدت ملی بسیار ضعیف است و نمی تواند در مورد مسائل کلیدی کشور تصمیم گیری کند و اگر امریکا افغانستان را ترک کند، حکومت سقوط می کند.

وی در آن گردهمایی گفت:«بعد از خروج نیروهای امریکایی از افغانستان، این حکومت پس از مدت کوتاهی سقوط خواهد کرد.»

رهبر حزب اسلامی امروز نیز یک بار دیگر سخنان انتقادآمیز خود علیه حکومت را تکرار کرد.

وی از طالبان خواست مذاکرات خود با امریکا را ادامه دهند.

این در حالی است که دونالد ترامپ رئیس جمهور امریکا در واکنش به حمله انتحاری طالبان در کابل که در آن 12 تن از جمله یک سرباز امریکایی کشته شد، مذاکرات صلح با طالبان را لغو کرد.

ترامپ ملاقات با رئیس جمهور غنی و رهبران طالبان در کمپ دیوید را که برای هفته جاری برنامه ریزی شده بود را نیز کنسل نمود.

طالبان این تصمیم ترامپ را برای خود تعجب برانگیز خواندند و چند روز بعد هیأتی را برای گفت و گو در مورد صلح افغانستان به مسکو اعزام کردند.

به گفته سخنگوی دفتر سیاسی طالبان در قطر هیأت طالبان هنوز در مسکو به سر می برد.

طالبان در دیدار با مقامات روسی از علاقه به از سرگیری مذاکرات صلح با امریکا خبر دادند.

مقامات روسی نیز از این علاقه طالبان استقبال کرد و خواهان شروع دوباره مذاکرات صلح امریکا با طالبان شدند.

باید گفت مذاکرات مستقیم امریکا با طالبان در مورد صلح افغانستان پس از نه دوره برگزاری سرانجام به دستور ترامپ لغو شد.

این در حالی است که مایک پمپئو، وزیر خارجه امریکا، در اظهارات تازه ای از امکان آغاز دوباره این مذاکرات خبر داده است.

این سفر نمایندگان طالبان به روسیه پس از لغو مذاکرات صلح امریکا با طالبان به دستور ترامپ صورت می گیرد.

سهیل شاهین سخنگوی دفتر سیاسی گروه طالبان در قطر به خبرگزاری تاس روسیه گفت:« هیات طالبان با ضمیر کابولوف نماینده رییس جمهوری روسیه دیدار و با وی در مورد روند صلح افغانستان گفت وگو کرده اند.»

وی افزود، هیات طالبان در حال حاضر در مسکو به سر می برد.

مسکو در طی سال جاری میلادی تا کنون دو بار میزبان نشستهایی بین طالبان و چهره‌های شناخته شده سیاسی افغانستان بوده است.

خبرگزاری اینترفاکس نیز نوشت، یک سخنگوی وزارت امور خارجه روسیه که نامش را فاش نساخت گفت، این نشست طالبان در روسیه بر لزوم از سرگیری مذاکرات میان امریکا و گروه طالبان تاکید و طالبان آمادگی خود برای ادامه گفتگو با واشنگتن را ابراز کرده است.

این اولین سفر خارجی تیم طالبان از زمان فروپاشی مذاکراتش با واشنگتن است. سرپرستی این تیم به عهده شیرمحمد استانکزی بوده است.

مایکل کوگلمن، معاون مدیر بخش برنامه آسیا در اندیشکده «مرکز ویلسون» در واشنگتن گفت:« این تحولی قابل توجه بوده و از این طریق طالبان علاقه‌مندی‌اش به مذاکرات را حتی بعد از آن که دونالد ترامپ مذاکرات امریکا با آنها را لغو کرد همچنان نشان می‌دهد. این غیرعادی است که طالبان تصمیم گرفته پیام آشتی‌جویی خود را با تعامل با مسکو، رقیب اصلی امریکا که در ماه‌های اخیر برای تعمیق روابط با طالبان تلاشهای فراوانی انجام داد، بفرستد.»

ترامپ چند روز پیش در توئیتی به شکلی ناگهانی از لغو یک نشست محرمانه‌ خود با رهبران دولت افغانستان و طالبان در محل کمپ دیوید خبر داد.

پس از لغو گفتگوهای امریکا و طالبان، گروه طالبان اعلام کرد از این تصمیم رییس جمهوری امریکا شگفت زده شده‌اند. این گروه همچنان از امریکا خواسته تا درباره دلایل لغو گفتگوهای دو طرف وضاحت دهد.

آقای خلیل‌زاد در پی شکست مذاکرات امریکا با طالبان به کنگره فرا خوانده شده تا دلایل شکست این مذاکرات را برای نمایندگان مجلس توضیح دهد.

آقای خلیل‌زاد از یک سال بدین سو، در حال مذاکره و گفتگو با طالبان بود، او 9 دور با طالبان در قطر و امارات متحده عربی دیدار کرد.

وی در پایان آخرین دور گفتگوهای خود با طالبان اعلام کرد توافقات بین دو طرف نهایی شده و آماده تایید دونالد ترامپ رییس جمهوری امریکا است.

قرار بود این هفته رییس جمهوری امریکا در کمپ دیوید با رییس جمهوری افغانستان و رهبر طالبان دیدار و  توافق امریکا و طالبان را نهایی کند اما روز یکشنبه آقای ترامپ از لغو این دیدار خبر داد.

او گفت قید مذاکره با طالبان را زده است چون آنها با حمله‌ای دیگر، غیرنظامیان و یک سرباز امریکایی را در آستانه این دیدار کشته‌اند.

سهیل شاهین، یک سخنگوی طالبان در گفتگو با خبرگزاری الجزیره گفت رهبران این گروه از کار رییس جمهوری امریکا کاملا شگفت زده شده‌اند چون توافق صلح به سرانجام رسیده بود و همه چیز با تیم مذاکره کننده آمریکا نهایی شده بود.

در پی شکست مذاکرات خلیل‌زاد با طالبان، حال کنگره امریکا او را برای توضیح احضار کرده است.

ایلیوت انگل، رییس کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان ایالات متحده روز پنجشنبه (21 سنبله) گفت زلمی خلیزاد، روز پنجشنبه آینده (28 سنبله) به خاطر ارایه معلومات در مورد مذاکرات صلح بین امریکا و طالبان باید در یک جلسه علنی این کمیته حاضر شود.

رییس کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان ایالات متحده در حساب تویترش نوشته که زلمی خلیلزاد ساعت 10 صبح در اتاق استماعیه این کمیته باید حاضر باشد.

ایلیوت انگل که از اعضای دیموکرات مجلس نمایندگان ایالات متحده است، همچنین افزود که این مجلس باید “به گونه مستقیم” از آقای خلیلزاد این را بشنود که چگونه مذاکرت صلح بین امریکا و طالبان متوقف شد.

وی پس از آن احضارنامه زلمی خلیلزاد به کانگرس را امضا کرد که وزارت خارجه ایالات متحده چندین تقاضای وی را برای فرستادن آقای خلیلزاد به این کمیته “نادیده” گرفت.

ایلیوت انگل هفته گذشته نیز با ارسال نامه یی به زلمی خلیلزاد، خواستار حضور آقای خلیلزاد در کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان امریکا شده بود.

آقای انگل در نامه هفته گذشته خود گفته بود که مردم امریکا و افغانستان حق دارند تا از جزییات توافقنامه صلح بین ایالات متحده و طالبان آگاه شوند.

در این نامه آمده بود که حضور آقای خلیلزاد در کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان ایالات متحده “اختیاری” نبوده و اگر او برای ارایه معلومات در مورد توافقنامه صلح با طالبان در این کمیته حاضر نشود، این کمیته از “سایر گزینه” ها برای حاضر ساختن آقای خلیلزاد کار خواهد گرفت.

رییس‌جمهور غنی روز دوشنبه، ۱۸ سنبله احمدضیا سراج را به حیث سرپرست ریاست عمومی امنیت ملی معرفی کرد.

در مراسمی که به این مناسبت در تالار وزارت دفاع ملی برگزار شده بود، رییس جمهور غنی گفت ملکیت پروسۀ صلح از مردم افغانستان است و صلح افغانستان سمتی، قومی و حزبی نیست، بلکه خواست تمام مردم افغانستان می باشد.

وی افزود طرح صلح افغانی است و عملی ساختن آن نیز افغانی خواهد بود. ما بودیم که اجماع ملی، منطقوی و بین المللی را در رابطه به صلح و شرایط را برای آن ایجاد کردیم، اما طالبان فکر نادرست کردند، این ملت به زور هرگز تسلیم نمی‌شود.

اشرف غنی گفت اگر ما باعزت و در پرتو حقایق صحبت می‌کنیم، معنایش ضعف نیست، راه ما واضح است.

ما صلح پایدار و باعزت را انتخاب کرده ایم و به عقب بر نمی‌گردیم.

آقای غنی خاطرنشان کرد مالک، طراح و عملی‌کنندۀ صلح افغان‌ها است. از من هرگونه قربانی می‌خواهید حاضرم، اما جمهوری اسلامی افغانستان قابل معامله نیست و همچنان قانون اساسی و حقوق اساسی زنان و مردان این سرزمین قابل معامله نمی‌باشند.

وی گفت یک ملت آزاد همیشه تصامیم خود را باید به گونۀ آزادانه بگیرد. ما نظام‌های مختلف را تجربه کرده‌ایم، تنها راه حل بحران‌های میراثی چهل ساله، تطبیق قانون اساسی و برگزاری انتخابات می‌باشد.

رییس جمهور غنی از قوای امنیتی و دفاعی کشور به خاطر تامین امنیت انتخابات پارلمانی ابراز امتنان کرده، گفت در آن زمان برای شما لقب پاسداران مردم سالاری داده بودم.

وی افزود وظیفۀ قوای امنیتی و دفاعی کشور در روزهای آینده این است که زمینه برگزاری یک انتخابات سرتاسری، شفاف و افغانستان شمول را فراهم نمایند.

آقای غنی در پایان سخنانش ضمن آرزوی موفقیت برای رییس جدید ریاست عمومی امنیت ملی، گفت تسلیم گذشته نمی‌شویم، با نیت، اراده و تعهد به بحران‌های گذشته نقطۀ پایان می‌گذاریم و جایگاه قوای امنیتی و دفاعی ما و شهدای این ارگان‌ها به خط زرین ثبت تاریخ خواهد شد.

در این مراسم معصوم ستانکزی سرپرست پیشین ریاست عمومی امنیت ملی نیز گفت امروز نیروهای امنیتی و دفاعی کشور حمایت سراسری مردم کشور را با خود دارند.

ستانکزی گفت نهاد امنیت ملی یک نهاد با اعتبار نه تنها در کشور بلکه به سطح منطقه می‌باشد و این نهادی نیست که در یک روز ایجاد شده باشد، بلکه ستون‌های آن گام به گام گذاشته شده است.

وی افزود شماری فکر می‌کنند که سازمان استخباراتی افغانستان سیاسی عمل می‌کند، اما هر تصمیمی که در اینجا گرفته شده بر اساس قضاوت‌های مسلکی بوده است.

سرپرست پیشین ریاست عمومی امنیت ملی با اشاره به سنت نامناسب فاش نمودن اسرار اداره گفت مامورین یک سازمان باید راز سازمان را در سینه حفظ کند.

وی افزود اصول و ضوابط باید جای احساسات را بگیرد.

همچنان، احمد ضیا سراج سرپرست جدید ریاست عمومی امنیت ملی گفت به نمایندگی از نیروهای امنیتی تعهد می‌سپارم تا بخاطر برآورده ساختن توقعات مردم کشور و رهبری حکومت از هیچ گونه سعی و تلاش دریغ نورزم.

وی راهی را که دشمن انتخاب کرده است، نادرست خوانده گفت این راه جز قتل و زمینۀ سازی برای فعالیت های تروریستی و تخریبی چیز دیگری نیست.

دولت دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری‌ امریکا یکشنبه خروج نیروهای کشورش از افغانستان را بدون توافق صلح رد کرد.

مایک پمپئو، وزیر امور خارجه امریکا یکشنبه به سی‌ان‌ان گفت: اگر دیگران تلاش کنند از خشونت برای پایان بهتر در مذاکرات به نفع خود بهره ببرند، ما از توافق دور می‌شویم. امریکا همچنان مایل به عقد توافق صلح است اما تا زمانی که اثبات نشود طالبان می‌تواند به تعهداتش طبق یک توافق بالقوه پایبند باشد، پیش نمی‌رویم.

مقامات افغان گفتند، پمپئو و سایر مقامات دولتی امریکا درب‌ها را برای از سرگیری مذاکرات بین امریکا و طالبان باز گذاشته و طالبان نیز چنین کاری را انجام داده است. اما احتمال برگزاری چنین گفتگوهای مجددی تا چندین ماه وجود ندارد چون دو طرف احساس بی‌اعتمادی به هم دارند.

پمپئو دو شرط برای خروج نیروهای امریکایی از افغانستان مطرح کرده است؛ یکی اینکه خشونت‌ها کاهش یابد و دوم اینکه حمله تروریستی از افغانستان علیه ایالات متحده هرگز صورت نگیرد.

رئیس دستگاه دیپلماسی امریکا همچنین از نشست برنامه‌ریزی شده و مخفیانه ترامپ با مقام‌های طالبان دفاع کرده و آن را تلاشی ضروری برای پایان دادن به جنگ طولانی مدت در افغانستان دانست اما در عین حال، لغو گفت‌وگوها با این گروه شبه‌نظامی را هم ضروری دانست.

این اظهارنظر از سوی پمپئو باعث شد تا دموکرات‌ها، رئیس‌جمهوری امریکا را بابت دعوت از رهبران طالبان برای رفتن به کمپ دیوید مورد انتقاد قرار داده و این برنامه را “نامنظم” و “عجیب” دانستند.

ترامپ گفت، پس از آنکه طالبان مسئولیت حمله کابل با ۱۱ کشته را بر عهده گرفت، مذاکرات را لغو کرد.

این اقدام از سوی برخی از دموکرات ها به شدت مورد انتقاد قرار گرفت به طوری که سناتور “امی کلوبوچار” کاندیدای انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۲۰ امریکا این اقدام را نمونه دیگری از نوع رفتار ترامپ با سیاست خارجی دانست و گفت: به نظر نمی‌رسید ترامپ زمانی که نشستی را با طالبان برگزار کرد، به دنبال توافق بود یا حتی نزدیک به دستیابی به آن.

جولیان کاسترو، از دیگر کاندیداهای انتخابات ریاست جمهوری برنامه ترامپ را یک رفتار نامنظم دانست که مردم از آن خسته شده‌اند. دموکرات‌های امریکا همچنین نشست‌های ترامپ با طالبان را به نشست‌های ادامه‌دار او با کره‌شمالی شبیه دانستند و گفتند، این نشست‌ها شبیه به هم هستند همانطور که کره‌شمالی از اجرای تعهداتش باز می‌ماند، طالبان نیز این گونه است.

لیز چنی، رئیس کنفرانس جمهوری‌خواهان مجلس نمایندگان امریکا هم تصمیم ترامپ در لغو نشست با طالبان را مورد بحث قرار داد و گفت: این گروه تروریستی نباید به کمپ دیوید راه پیدا کند. کمپ دیوید محلی است که رهبران امریکایی در آن دیدار می‌کنند تا درباره واکنش‌های ما پس از حملات القاعده برنامه‌ریزی کنند. ما نباید اجازه وارد شدن طالبان به این محل را بدهیم. طالبان همچنان حامی القاعده است. ترامپ حق دارد مذاکرات را پایان دهد.

محمد اسماعیل ‌خان، مطرح‌ترین چهره جهادی در غرب و جنوب افغانستان با حملات تند به آمریکا، علنا کشور را درگیر اشغال قوای خارجی دانست و گفت، مهمترین شاخصه این ادعا، شکست مذاکرات 9 ماهه صلح با یک توئیت ترامپ بود.

دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا دو شب قبل در یک رشته توئیت پای خود را از مذاکرات با طالبان پس کشید و به 9 ماه مذاکرات خود با این گروه خاتمه داد.

حالا این چهره جهادی و وزیر پیشین انرژی و آب کشور از طالبان خواسته که از این اقدام آمریکا درس بگیرند و به جای مذاکره با بیگانگان، با چهره‌های سیاسی و دلسوز کشور مذاکره کنند.

او که این صحبت‌ها را در تالار مولانای شهر هرات به زبان می‌آورد، مشخصا تاکید کرد که سران حکومتی افغانستان به هیچ عنوان دارای استقلالیت و آزادی نیستند و این آمریکا است که برای صلح، جنگ، آینده و در کل همه چیز افغانستان تصمیم می‌گیرد.

به نقل از جمهور، اسماعیل خان در ادامه خطاب به طالبان بیان کرد: «ای طالبانی که خود را مسلمان می‌دانید، خواهان نظام اسلامی هستید و می‌خواهید در افغانستان حکومت اسلامی حاکم باشد! دیگر کاری نکنید که خارجی‌ها برایمان تصمیم بگیرند؛ بیایید با مردم افغانستان و چهره‌هایی که مسلمان واقعی هستند، خداپرست هستند و به فکر سرنوشت افغانستان هستند، مذاکره کنید.»

این رهبر و فرمانده مطرح جهادی همچنین علاوه کرد در شرایط فعلی از آسمان بمب آمریکایی‌ها مردم را می‌کُشد و از زمین هم سلاح‌های پاکستانی، طالبان این مسائل را درک کنند و نگذارند بیگانگان برای ما تصمیم بگیرند.

او خواهان این شد که طالبان با مذاکراتی بین الافغانی، به جنجال‌های چهل سال اخیر کشورمان خاتمه دهند و دست و پای قوای خارجی را از کشور بیرون کنند.

محمد اسماعیل خان همچنین در قسمت دیگری از صحبت‌های خود خطاب به آمریکایی‌ها گفت: “افغانستان جای شما نیست و چنانچه که 15 سال قبل گفتم شما در اینجا نخواهید ماند، حالا هم می‌گویم که آمریکایی‌ها در افغانستان نخواهند ماند.”

وی خاطرنشان کرد که آمریکایی ها باید بدانند افغانستان کشوری با کوه‌های برافراشته و دره‌های پر پیچ و خم است و این جغرافیا نمی‌تواند برایشان محل خوبی باشد؛ آمریکایی‌ها باید بدانند که ارسال 50 یا 60 فروند جت جنگی هم نمی‌تواند آنان را نجات دهد و ترامپ هم بداند کشتار 10 میلیون افغان هم نمی‌تواند به موفقیت آمریکا منجر شود.

این گفته‌ها در روز نسخت هفته شهید، در حضور بلندپایه ترین اراکین دولتی هرات از جمله والی و شخصیت‌های متنفذ این ولایت به زبان آمد.

هجدهم سنبله، مصادف با سالروز شهادت قهرمان ملی کشور، فرمانده دلیر، احمدشاه مسعود است.

هرات از ولایت‌هایی است که این روز را با جلال فراوانی گرامی داشت می‌کند.

عبدالله عبدالله، رئیس اجرایی که در مراسم هفته شهید و هژده‌همین سالروز کشته‌شدن احمدشاه مسعود قهرمان ملی کشور در تالار لویه جرگه سخن می گفت، افزود فرصت برای صلح در کشور از دست رفت «امروز همانقدر از صلح فاصله داریم که سال‌های قبل داشتیم».

آقای عبدالله، تلاش‌های اخیر صلح افغانستان را یک فرصت عنوان کرد و گفت، «شاید یک فرصت می‌بود برای بازکردن راه برای صلح و برای رسیدن به یک صلح که این فرصت هم از دست رفت.»

او افزود «جنگ برای هیج‌کس گوارا نیست و اگر به تاریخ نگاه شود قربانی‌های زیادی برای صلح داده شده است.»

رئیس اجرایی افزود راه حل مشکلات کشور بدون وحدت و اتفاق مردم افغانستان امکان پذیر نیست.

آقای عبدالله با ستایش از کارنامه‌های احمدشاه مسعود گفت قهرمان ملی کشور برای اتفاق و همبستگی مبارزه ‌کرد و در کشور هیچ‌کسی به اندازۀ او، مشتاق صلح نبوده است.

احمدشاه مسعود، فرمانده نظامی مجاهدین هژده سال پیش در روز 18 سنبلۀ سال 1380 خورشیدی در انفجار انتحاری دو تروریست که خود را خبرنگار معرفی کرده بودند در خواجه‌بهاالدین تخار، جان باخت.

دولت پاکستان به تصمیم اخیر دونالد ترامپ مبنی بر توقف مذاکرات و لغو دیدار محرمانه با طالبان،‌ واکنش نشان داده و از امریکا خواست این گفتگوها را از سر بگیرد.

وزارت امور خارجه پاکستان اعلام کرد پاکستان همواره برای تسهیل روند صلح افغانستان رفتار صادقانه داشته‌است و تأکید شده این مسؤولیت مشترک همگان است و پاکستان این روند را ادامه خواهد داد.

وزارت خارجه پاکستان افزود این کشور هرنوع خشونت و تروریزم را محکوم کرده و در عین حال همه طرف‌ها را به خویشتن‌داری دعوت می‌کند.

دولت پاکستان در این بیانیه بر از سرگیری تلاش‌های صلح میان طرفین تأکید کرده و گفته‌است پاکستان متعهد به پیروی از سیاست‌های اصولی خود مبنی بر راهکار مسالمت‌آمیز برای حل مسأله افغانستان و نبود گزینه نظامی برای آن است.

این در حالی است که حکومت افغانستان از تصمیم ترامپ استقبال کرده؛ اما گروه طالبان آن را به ضرر امریکا خوانده ‌است.

بنابراین کاملا واضح است که پاکستان از این تصمیم ترامپ، سرخورده و ناامید شده است؛ زیرا یکی از اصلی ترین طرف هایی که از توافق و تبانی امریکا و طالبان، خوشحال می شد و سود می برد، پاکستان بود.

پیشرفت در توافق صلح امریکا و طالبان نیز در سایه حمایت های اسلام آباد امکان پذیر شد. اگرچه رهبران و نمایندگان طالبان، دست کم به طور رسمی هنوز نتوانسته اند با عمران خان دیدار کنند؛ اما هیچکس تردید ندارد که تمام مفاد توافق امریکا و طالبان، با تأیید پاکستان، نهایی شده است.

پاکستان امیدوار بود که در پی اجرایی شدن این توافق، افغانستان یکبار دیگر تحت سلطه طالبان قرار بگیرد، دولت متحد هند و منتقد اسلام آباد در کابل، ساقط شود و رویای دیرینه آن کشور برای تبدیل افغانستان به حیاط خلوت خود در منطقه، به طور کامل تحقق یابد.

اینکه عمران خان؛ نخست وزیر پاکستان، دست کم دوباره به طور رسمی از تشکیل دولت موقت در افغانستان، حمایت کرد و البته آن موضع گیری به طور علنی، یک خطای سیاسی از نخست وزیری بود که سیاست نمی داند، خود نشانگر آن بود که پاکستان بی صبرانه منتظر فرارسیدن روزی است که افغانستان با تشکیل دولت موقت، بار دیگر از صفر آغاز کند و این بار برخلاف ۱۸ سال قبل، این طالبان خواهند بود که قدرت را در اختیار خواهند گرفت.

به این ترتیب، توییت های ترامپ، نوار رویاهای رنگین اسلام آباد برای تسلط بر افغانستان از رهگذر استقرار یک دولت طالبانی در کابل را قطع کرد و اینک آن رویاهای خوش آب و رنگ، جای خود را به ترس و نگرانی داده است.

با اینهمه، نباید تصور کرد که پس از توقف گفتگوهای صلح امریکا و طالبان، همه چیز برای پاکستان  طالبان، پایان یافته است و اسلام آباد مجبور است دست از تلاش برای به قدرت رساندن طالبان از راه های دیگر بردارد.

واقعیت این است که توییت های ترامپ، روند صلح را متوقف کرده؛ اما مسیر آن را به طور کلی تغییر نداده است. ترامپ نگفته است که پس از توقف صلح با طالبان چه می کند. هیچ اطمینانی وجود ندارد که واشنگتن پس از این تصمیم، اقدام به سرکوب گسترده طالبان کند و پاکستان هم هزینه های سنگینی برای حمایت از طالبان بپردازد.

چه کسی می داند، شاید ترامپ که به بی ثباتی سیاسی و تغییر مواضع آنی و  تصمیم گیری های ناگهانی، شهرت دارد، یکبار دیگر دستور به ادامه بازی داد و صلح امریکا و طالبان نهایی شد.

با این وجود، حتی اگر این تصور غریب و دور از واقعیت را نیز در نظر آوریم و فکر کنیم که با توییت های ترامپ همه چیز خراب شد و صلح واشنگتن با طالبان دیگر دست نیافتنی است، انتظار نمی رود اسلام آباد، تغییری بنیادین در سیاست هایش در قبال افغانستان و طالبان ایجاد کند.

حتی اگر ترامپ دستور به سرکوب شدید و واقعی طالبان بدهد که بعید است با توجه به هزینه ها و پیامدهای آن، چنین ریسک بزرگی را بپذیرد آن هم در جنگی که مدام در تقلای فرار از آن است، بازهم پاکستان ابزارهای لازم برای ادامه سیاست هایش در حمایت از طالبان را دارد. یکی از این ابزارها تبانی با روسیه و چین با استفاده از طالبان بر علیه امریکا و تحمیل تجربه تلخ شکست شوروی پیشین بر ارتش آن کشور و متحدانش است.

جمهور