ند پرایس، سخنگوی وزارت خارجه‌ی امریکا، روز سه‌شنبه (۱۲ حوت)، با نشر بیانیه‌ای گفت آنتونی بلینکن، از همتای قطری‌اش به خاطر میزبانی و تسهیل روند صلح افغانستان و اهمیت آن در حوزه‌ی خلیج فارس، سپاسگزاری کرده است.
در این بیانیه، آمده است آنتونی بلینکن، با معاون نخست‌وزیر قطر نیز گفت‌وگو کرده است.
وزیر خارجه‌ی امریکا در حالی با وزیر خارجه‌ی قطر گفت‌وگو کرده که زلمی خلیلزاد، نماینده‌ی ویژه‌ی وزارت خارجه‌ی امریکا برای صلح افغانستان، این روزها سرگرم دیدار با مقام‌های افغان در کابل است.
قرار است آقای خلیلزاد، به زودی به قطر رفته و با نمایندگان طالبان در باره‌ی از سرگیری گفت‌وگوهای صلح صحبت کند.
مارشال عبدالرشید دوستم، رهبر حزب جنبش ملی اسلامی افغانستان، گفت در کنار ایجاد اجماع برای صلح، در جبهه‌ی نظامی نیز باید آمادگی گرفته شود.
آقای دوستم، این موضوع را روز سه‌شنبه (۱۲ حوت)، در دیدار با زلمی خلیلزاد، نماینده‌ی ویژه‌ی وزارت خارجه‌ی امریکا برای صلح افغانستان، بیان کرد.
او در این دیدار گفت: «در پهلوی به‌وجود آوردن اجماع ملی برای گفت‌وگوهای صلح، در جبهه‌ی نظامی نیز برای دفاع از مردم افغانستان آمادگی کامل گرفته شود.»
آقای دوستم، همچنان تاکید کرد سربازان امریکایی باید بدون عجله و به گونه‌ی مسئولانه افغانستان را ترک کنند.
او افزود قطع جنگ و برقراری آتش‌بس، می‌تواند پیشرفت سریعی را در گفت‌وگوهای صلح و دست‌یافتن به صلح دایمی در افغانستان به وجود بیاورد.
از سویی هم، زلمی خلیلزاد، در این دیدار، بر اجماع رهبران سیاسی و توحید دیدگاه‌های آنها در زمینه‌ی گفت‌وگوهای صلح و آینده‌ی افغانستان تاکید کرد.
آقای خلیلزاد، به برگزاری نشستی در سطح مقام‌های بلندرتبه اشاره کرد و گفت: «این نشست به موفقیت گفت‌وگوهای صلح کمک خواهد کرد.»
همزمان با یک‌سالگی امضای توافق‌نامه‌ی قطر، زلمی خلیلزاد، اولین دور سفرهای خود به عنوان نماینده‌ی ویژه‌ی وزارت خارجه‌ی امریکا برای صلح افغانستان در اداره‌ی جو بایدن، را آغاز کرده است.
وزارت خارجه‌ی امریکا، روز یکشنبه (۱۰ حوت) اعلام کرد که آقای خلیلزاد این بار به افغانستان، قطر و شماری دیگر از کشورهای منطقه سفر خواهد کرد.
این وزارت، افزوده است که در جریان این دید و بازدید با چهره‌های سیاسی افغانستان، نمایندگان طالبان و کشورهای منطقه که منافع شان را در یک راه حل پایدار سیاسی و آتش‌بس فراگیر در افغانستان می‌بینند، بحث خواهد کرد.
محمد مسعود اندرابی وزیر امور داخله گخ امروز دوشنبه(۱۱حوت) در نمایشگاه و جشن حمایت از روز نیروهای ملی دفاعی و امنیتی» در کابل سخنرانی داشت، گفت: «نیروهای امنیتی و دفاعی کشور آمادگی تام دارند که از این سرزمین دفاع کنند و دشمنان مردم افغانستان شکست دهند و این شکست نزدیک و آمدنی است». از سویی هم، آقای اندرابی تاکید کرد دروازه صلح به روی گروه طالبان باز است و دولت افغانستان آماده هرگونه مذاکره و گفت‌وگو با این گروه است. وزیر داخله اما هشدار می‌دهد در صورت ادامه جنگ، نیروهای امنیتی کشور کاملاً آماده هستند تا از افغانستان دفاع نمایند. روز گذشته نیز مسعود اندرابی در قندهار گفته بود که طالبان جز تسلیم چاره دیگری ندارند و اگر به جنگ ادامه بدهند کشته خواهند شد. او افزوده بود که ۶۰۰ جنگجوی گروه طالبان در ولسوالی ارغنداب قندهار در محاصره قوای مسلح افغانستان قرار دارند. با این حال، گروه طالبان که در یک سال گذشته با امریکا توافقنامه صلح امضا کرده‌اند، علیه نیروهای خارجی هیچ نوع حمله انجام نداند ولی برعکس خشونت‌ها را در شهرها و علیه نیروهای مسلح افغانستان افزایش دادند.
پس از روی کار آمدن دولت جدید در امریکا به رهبری جو بایدن، مشاور امنیت ملی آقای بایدن اعلام کرد توافق نامه امضا شده میان نماینده ترامپ و طالبان را بررسی می کند تا امریکا مطمین شود که طالبان به تعهداتش عمل کرده است.
اعلام بازنگری توافق نامه امریکا با طالبان از سوی دولت بایدن واکنش های زیادی را در پی داشت و طالبان از دولت بایدن خواستند که به این توافقنامه پابند بمانند، اما دولت افغانستان همواره اعلام کرده است که این سند در روند صلح موثر نبوده است.
قابل یاد آوری است که گروه طالبان همچنان نسبت به عواقب نقض توافقنامه دوحه هشدار می دهد، در حالی که دولت افغانستان از بازنگری احتمالی در این سند استقبال کرده است.
طالبان برای ادامه روند مذاکرات صلح، منتظر مشخص شدن سرنوشت توافقنامه دوحه با امریکا و خروج کامل سربازان امریکایی تا اول ماه می است.
در صورت تداوم حضور این نیروها، طالبان گفته که ممکن است علیه آنها دوباره وارد درگیری شود.
در حال حاضر، ۲۵۰۰ سرباز آمریکایی و در مجموع حدود ۱۰ هزار سرباز ناتو در قالب “ماموریت قاطع” ناتو در افغانستان حضور دارند. سال گذشته، در زمان امضای توافقنامه شمار نیروهای آمریکایی ۱۳ هزار نفر بود.
جو بایدن در یک دهه گذشته همواره حامی حضور شمار کمی از نیروهای امریکایی در افغانستان برای مقابله با تروریزم بوده است.
استراتژی بایدن در مورد افغانستان سرنوشت روند گفتگوهای صلح و احتمالا جنگ را در این کشور رقم خواهد زد.
حدود یک ماه تا تکمیل تعهد امریکا به خروج کامل سربازانش از افغانستان باقی مانده است. شماری از سیاستمداران امریکایی خواهان حفظ این نیروها شده اند.
آلمان، اولین کشوری است که ماموریت حدود هزار سربازش در افغانستان را تا ده ماه دیگر، ژانویه ۲۰۲۲ تمدید کرده است. ناتو نسبت به ماندن نیروهای کشورهای عضو و متحد این سازمان در افغانستان تمایل نشان داده اما یک تصمیم جمعی را تا هنوز اعلام نکرده است.
در توافقنامه صلحی که در ۲۹ فبروری ۲۰۲۰ (دهم حوت) در دوحه قطر امضا شد، امریکا متعهد به خروج سربازانش از افغانستان تا اول ماه می ۲۰۲۱ شد و طالبان نیز متعهد به قطع رابطه با شبکه‌های تروریستی از جمله القاعده شد.
بخشی از توافقنامه صلح رهایی ۵۰۰۰ زندانی طالبان توسط دولت و آغاز گفت‌وگوهای دولت با گروه طالبان تا سه ماه بعد از امضای موافقتنامه بود. اما مذاکرات مورد نظر در سپتامبر سال گذشته با تاخیر چندین ماهه برگذار شد. البته ۱۰۰۰ سرباز افغان که در بند طالبان هم بودند، شامل رهایی زندانیان دو طرف شدند.
مهمترین دستاورد ملموس توافقنامه دوحه برای امریکا کشته نشدن هیچ سرباز آمریکایی در یک سال گذشته است.
پاکستان به عقیده جو بایدن در استراتژی امریکا در مورد افغانستان و منطقه جایگاه مهمی دارد. رنگین دادفر سپنتا، وزیر خارجه اسبق، در «سیاست افغانستان؛ روایتی از درون» (جلد اول ، صفحه ۳۶۹) نقل می‌کند که هنگام مسافرت جو بایدن، معاون رییس‌جمهور، به افغانستان (ژانویه ۲۰۰۹)، در ضیافت شام از «سر میز غذا بلند شد و دستمال را روی میز کوبید و گفت: پاکستان پنجاه‌بار بیشتر از افغانستان برای امریکا اهمیت دارد.» یک‌سال بعد که بارک اوباما استراتژی جدید امریکا را با ارسال۲۰ هزار سرباز اضافی به افغانستان با پیشنهاد ژنرال‌های ارتش، به‌ویژه ژنرال داوید پتراوس، فرمانده نیروهای امریکایی در افغانستان و مبتکر «تئوری ضد پارتیزانی» و «افغانستانی ساختن جنگ»، را تصویب نمود، جو بایدن با آن مخالفت نمود.
ده سال بعد در هنگام مبارزات انتخاباتی درونی حزب دموکرات او دو بار درباره اوضاع افغانستان و سیاستی که امریکا باید تعقیب کند موضع گرفت. بار اول در۱۳ سپتامر ۲۰۱۹ گفت: «وقتی که پاکستان سه ایالت افغانستان را در شرق کشور کنترل می‌کند افغانستان را نمی‌توانیم درست کنیم. درست‌شدنی نیست.» بار دوم در ۹ فبروری سال ۲۰۲۰، تأکید نمود: «درباره افغانستان باید بگویم، من کاملا مخالف ایده ملت‌سازی در این کشور بودم… ممکن نیست که آن کشور متحد شود، هیچ امکان ندارد که آن کشور یکپارچه شود.» هردو بار آقای بایدن تأکید نمود که شاید بتوان با اقداماتی از انجام حملات بیشتر از خاک افغانستان جلوگیری کرد. در این باره او پیشنهاد کرده بود که نیروهای امریکایی از افغانستان خارج شوند و درعوض پاکستان پایگاهی برای این سربازان در اختیار امریکا بگذارد تا واشنگتن بتواند به «جلوگیری از حملات تروریستی از افغانستان به آمریکا» ادامه بدهد. به گفته یک‌سال قبل آقای بایدن نیروهای امریکایی می‌توانند با پرواز از این پایگاه‌ها «عملیات ضد تروریستی» خود را در افغانستان ادامه دهند.
در تازه ترین اظهار نظر آقای بایدن در نشست امنیتی مونیخ که امسال به دلیل شیوع ویروس کرونا به گونه مجازی برگزار شده بود گفت که کشورش به گونه قوی از روند دپلماتیک صلح حمایت می کند.
بایدن گفت که اداره امریکا به پایان جنگ افغانستان متعهد است و اما به باور او این جنگ به‌گونه‌یی پایان یابد که افغانستان به امنیت امریکا و متحدانش تهدیدی نباشد.
او افزود: «ادارۀ من از روند دیپلوماتیک جاری در افغانستان و از پایان جنگی که به بیست ساله‌گی‌اش نزدیک می‌شود نیرومندانه پشتیبانی می‌کند. ما متعهد استیم اطمینان یابیم که افغانستان هرگز بستر حمله‌های هراس‌افگنی را بر امریکا، متحدان ما و منافع ما فراهم نکند.»
همزمان با این، لوید آستین، وزیر دفاع امریکا می‌گوید که تصمیم دربارۀ چگونگی حضور نیروهای امریکایی در افغانستان پس از رأی‌زنی‌ها با متحدان این کشور نهایی خواهد شد.
حال باید دیده شود که با پایان مهلت بازنگری توافق نامه دوحه دولت بایدن تغییر در این توافق نامه ایجاد می کند یا خیر.
میر رحمان رحمانی، رییس مجلس نمایندگان که به تاجیکستان رفته است، در سخنرانی‌اش در میان مهاجران افغان در این کشور، گفت به علت افزایش خشونت‌ها و آمادگی طالبان به جنگ، امیدواری به صلح با طالبان ازبین رفته است.
آقای رحمانی تأکید کرد با آن‌که طالبان هیچ طرحی برای صلح ندارند اما مردم افغانستان، به‌گفته او، اجازه فروپاشی نظام و از دست رفتن ارزش‌های به دست آمده دو دهه گذشته را نمی‌دهند.
او افزود: «انتظار این بود که صلح در افغانستان تأمین شود، اما متأسفانه ما تاکنون در این باره متیقین نیستیم؛ اما حکومت افغانستان آمادۀ هرنوع مذاکره با حفظ نظام است.»
از سوی دیگر، ظاهر اغبر، سفیر افغانستان در تاجیکستان می‌گوید که هراس‌افگنی تولید افغانستان نیست و طالبان برخلاف خواست جوامع اسلامی به خشونت‌ها ادامه می‌دهند: «باز افغانستان را بسوی تجزیه نبریم. باز اجازه ندهیم که افراد و اشخاص بی سواد برای ما مسیر تعیین کند و باز اجازه ندهیم که برای ما فتوا صادر کنند که نماز جنازه سرباز ما خوانده نشود.»
عبدالمجید احمدزی، نمایندۀ دانشجویان افغان در دوشنبه نیز اظهار داشت: «صلح پایدار آیندۀ افغانستان را تضمین می‌کند. افغانان از ادامۀ جنگ و خون ریزی خسته شده اند.»
رییس مجلس نماینده‌گان در رأس یک هیئت بیست نفری از اعضای مجلس نماینده‌گان، روز گذشته به تاجیکستان رفت
آقای رحمانی در سخنرانی امروزش در دوشنبه، هدف از سفرش به تاجیکستان را تلاش برای جلب همکاری‌های بیشتر این کشور به روند صلح و پیکار با هراس‌افگنی عنوان کرد: «سطح خشونت و جنگ در افغانستان هر روز در حال افزایش است. طالبان هیچ برنامه و هیچ طرحی برای صلح ندارند.»
قرار است که هیئت مجلس نماینده‌گان با وزیر خارجه تاجیکستان و شمار دیگر از مقام‌های این کشور دیدار کند.
نخستین جلسه شورای عالی زنان به ریاست رئیس جمهور غنی ( یکشنبه، ۱۰ حوت) در ارگ برگزار شد.
در این جلسه، ابتدا بانوی اول کشور در رابطه با ایجاد شورای عالی زنان، گفت: «ایجاد این شورا، ثابت می سازد که دولت حامی زنان است و با این قدم بزرگ، زمینه پیشرفت آنان در سطوح تصمیم گیری فراهم می گردد.»
وی افزود ایجاد شورای عالی زنان یک اقدام تاریخی بوده که زمینه دسترسی زنان را به رهبری دولت فراهم ساخته است.
وی تاکید کرد شورای عالی زنان به تأسی از فرمان شماره (۵۵) مؤرخ ۲۲/۵/۱۳۹۹ مقام عالی ریاست جمهوری اسلامی افغانستان به منظور تطبیق تعهدات و دریافت راه های حل مشکلات زنان در عرصه های اجتماعی، اقتصادی، سیاسی، فرهنگی و حقوقی ایجاد گردید
موصوف گفت برای برگزاری نخستین جلسه شورای عالی زنان دو نشست مشورتی در سرتاسر کشور برگزار گردیده و نظریات اشتراک کننده گان و پیشنهادات آنان اخذ و موضوعات اجنداء اولویت بندی شده که اجندای امروزی در خصوص نقش زنان در پروسۀ صلح می باشد.
رییس جمهور تصریح کرد در گذشته تمرکز روی نقش دومی زن بوده، اما امروز تاکید روی نقش کلیدی زن به عنوان زن افغان و زن شهروند دارای حقوق مساوی با مردان میباشد که این خود یک اصل مسلم قانون اساسی کشور است.
در ادامه جلسه طبق اجندا، معین حقوق بشر و جامعه مدنی وزارت دولت در امور صلح، سیر اقدامات زنان در راستای روند صلح و معاون شورای عالی مصالحه طرح چگونگی ایجاد صلح اجتماعی را ارائه نمودند.
در اخیر جلسه، رئیس جمهور گفت که هیچ مذاکرۀ صلح آسان نیست، باید زودتر از تشریفات به موضوعات اصلی مذاکرات برویم و این کار دولت است که زمینه تطبیق صلح را فراهم سازد. وی افزود: راه حل سیاسی که موجب صلح پایدار و با عزت گردد، هدف کلیدی ما است.
وزارت امور خارجه ترکیه امروز یکشنبه(۱۰ حوت) در اعلامیه‌ای به مناسبت ۱۰۰ سالگی برقراری روابط دیپلماتیک بین جمهوری ترکیه و جمهوری اسلامی افغانستان، خواستار افزایش همکاری‌ها در عرصه‌های مختلف شد. وزارت خارجه ترکیه می‌گوید امیدوار است خشونت‌های جاری در افغانستان به پایان برسد و آرامش و صلح دایمی در این کشور تأمین شود. به مناسبت ۱۰۰ سالکی روابط، وزارت خارجه ترکیه افزوده که وزیر خارجه آن کشور همراه با امیر رامین سفیر افغانستان در انقره قرار است در باغ این وزارت درخت دوستی بکارد. گفتنی است که روابط دیپلماتیک افغانستان و ترکیه پس از امضای توافقنامه اتحاد دو کشور در اول مارچ ۱۹۲۱ به طور رسمی آغاز شد و سفارت ترکیه نخستین نمایندگی دیپلماتیک بود که پس از استقلال افغانستان در سال ۱۹۱۹ در کابل افتتاح شد.
همزمان با یک‌سالگی امضای توافق‌نامه‌ی صلح میان دولت امریکا و گروه طالبان، این گروه خواهان رهایی زندانیان باقی‌مانده و حذف نام اعضای رهبری‌اش از فهرست سیاه سازمان ملل متحد شده است.
در اعلامیه‌ای که روز یکشنبه (۱۰ حوت)، از سوی گروه طالبان به مناسبت یک‌سالگی امضای توافق‌نامه‌ی قطر منتشر شده، آمده است طالبان به تمام محتویات این توافقنامه، متعهد بوده و دولت امریکا نیز باید در این زمینه پابند باشد.
گروه طالبان، گفته است رهایی زندانیان باقی‌مانده و حذف نام اعضای رهبری این گروه از فهرست سیاه سازمان ملل متحد، از موارد مهم توافق‌نامه‌ی قطر بوده که تا کنون عملی نشده است.
در اعلامیه آمده است که تطبیق توافق‌نامه‌ی قطر، راه عملی را برای برقراری امنیت در افغانستان هموار می‌کند و اگر برای راه‌های بدیل تلاش شود، نتیجه‌ی آن از همین اکنون به ناکامی محکوم است.
گروه طالبان، گفته است که با وجود برخی کمبودی‌ها، اما باز هم توافق‌نامه‌ی قطر به سمت مثبتی در حرکت است.
در اعلامیه آمده است: «بخش زیادی از نیروهای خارجی، افغانستان را ترک کرده‌اند و نیروهای باقی‌مانده نیز باید در زمان تعیین‌شده این کشور را ترک کنند.»
گروه طالبان، گفته است که کشور قطر، شورای امنیت و تمام کشورها و ناظران بین‌المللی‌ای که در مراسم امضای توافقنامه قطر اشتراک داشتند، مسئولیت تطبیق کامل این توافقنامه را به عهده دارند و باید در این زمینه کار کنند.
توافق‌نامه‌ی قطر، درست یک سال پیش، در دهم حوت میان امریکا و طالبان به امضا رسید. افزایش خشونت‌ها، عدم قطع رابطه با سایر گروه‌های تروریستی و عدم پابندی به گفت‌وگوهای صلح از سوی طالبان، سبب شد تا دولت جدید امریکا به رهبری جو بایدن، توافق‌نامه‌ی قطر را مورد بررسی قرار دهد.
جو بایدن، رییس‌جمهور امریکا، گفته است که می‌تواند جدول خروج سربازان امریکایی از افغانستان در ماه می سال روان میلادی را کنار بگذارد.
ینس استولتنبرگ، دبیر کل ناتو نیز، گفته است که خروج عجولانه از افغانستان نگران‌کننده است و سبب قوت گرفتن گروه‌های تروریستی خواهد شد.
وزارت امور خارجۀ کشور امروز (شنبه، نهم حوت) با نشر خبرنامه‌یی اعلام کرد آقای پاتروشیوف این مطلب را در دیدار با محمد حنیف اتمر، وزیر این وزارت مطرح کرده است. آقای پاتروشیوف افزود تاکنون نتایج ملموسی در روند صلح افغانستان به میان نیامده و انتظار می‌رود که گفت‌وگوهای جدی صلح برای پایان جنگ در این کشور آغاز شود.
آقای پاتروشیوف بازگشت نظام امارت طالبانی را در افغانستان برای مسکو قابل پذیرش نمی‌داند. در خبرنامۀ وزارت امور خارجه اما اشاره نشده است که نظام سیاسی مورد قبول روسیه در افغانستان که در نتیجۀ توافق صلح به میان خواهد آمد، چه است.
دبیر شورای امنیت ملی روسیه خاطرنشان می‌سازد هنوز زود است که در مورد بیرون شدن نام رهبران طالبان از فهرست سیاه سازمان ملل متحد تصمیم گرفته شود. به گفتۀ او، این امر باید به یک مرحلۀ دیگری پس از بروز پیشرفت‌ها در روند صلح افغانستان واگذار شود.
این در حالی است که گفت‌وگوهای صلح میان هیأت‌های مذاکراتی دولت افغانستان و گروه طالبان که حدود یک ماه متوقف بود، به تازه‌گی از سر گرفته شده است. حکومت افغانستان می‌گوید که همین اکنون فرصت مناسبی برای آغاز گفت‌وگوهای جدی صلح فراهم است.
مارشال عبدالرشید دوستم، رهبر حزب جنبش ملی اسلامی افغانستان، روز شنبه (۹ حوت)، پس از حدود یک و نیم سال، از جوزجان به کابل برگشت. مقام‌های بلندرتبه‌ی دولتی به شمول عبدالله عبدالله، رییس شورای عالی مصالحه‌ی ملی و محمد محقق، مشاور ریاست‌جمهوری، برای استقبال از او به میدان هوایی کابل رفتند.
آقای دوستم، در مراسمی که برای استقبال از او در کابل برگزار شده بود، گفت از گفت‌وگوهای صلح حمایت می‌کند؛ اما اگر این گفت‌وگوها نتیجه‌ای در پی نداشت، در تمام سنگرهای نبرد شرکت خواهد کرد و طالبان را شکست خواهد داد.
او افزود: «حلوا حلوا گفته دهن شیرین نمی‌شود. صلح صلح گفته بشینیم صلح خود به خود نمی‌آید. باید از امکانات خود کار بگیریم و شاه‌راه‌ها و ولسوالی‌های خود را آزاد کنیم. ما دولت استیم و کدام گروه مسلح مثل طالب نیستیم.»
به گفته‌ی آقای دوستم، افغانستان در شرایط حساسی قرار دارد و کوچک‌ترین غفلت در این زمان، سبب خواهد شد تا چهره‌های سیاسی محکوم تاریخ شوند.
او گفت: «رییس‌جمهور رهبران سیاسی را جمع کند. حرف‌های پشت پا افتاده و خرد ریزه را بگذاریم کنار؛ زیرا اگر در این شرایط کوچک‌ترین غفلت کنیم، همه در تاریخ افغانستان محکوم خواهیم شد.»
آقای دوستم، خاطرنشان کرد که در حال حاضر، دولت افغانستان ولسوالی‌ها و ولایت‌ها را از دست نمی‌دهد؛ بلکه جغرافیا را از دست می‌دهد.
او خطاب به طالبان گفت: «پوسته‌ها را می‌گیرید و به قل اردو حمله می‌کنید، نوش جان تان؛ اما حمله بر زنان و خبرنگاران و غیرنظامیان ناجوان مردی است. جای ما روشن است، اگر زدنی استید بیایید بزنید؛ در غیر آن اگر رییس‌جمهور و شورای امنیت فیصله کرد، ما می‌زنیم تان.»
گفته می‌شود که مارشال عبدالرشید دوستم، با دعوت رییس‌جمهور غنی که همیشه با او روابط تیره‌ای داشته، به کابل برگشته است.
آقای دوستم در دوره‌ی قبلی ریاست‌جمهوری آقای غنی، معاون اول او بود و پس از متهم شدن به آزار و اذیت جنسی احمد ایشچی، به ترکیه رفت. او پس از تظاهرات گسترده‌ی سه هفته‌ای در شمال افغانستان که برای رهایی نظام‌الدین قیصاری راه‌اندازی شده بود، به افغانستان برگشت.
او در انتخابات اخیر ریاست‌جمهوری، از عبدالله عبدالله پشتیبانی کرد و پس از امضای توافق‌نامه‌ی سیاسی میان غنی و عبدالله، رتبه‌ی مارشالی را به دست آورد.
عبدالله عبدالله، رییس شورای عالی مصالحه‌ی ملی، می‌گوید در روزهای اخیر، تماس‌ها میان هیئت‌های گفت‌وگوکننده‌ی دولت افغانستان و گروه طالبان، بیشتر شده است.
آقای عبدالله که روز شنبه (۹ حوت)، در مراسم استقبال از مارشال عبدالرشید دوستم در کابل صحبت می‌کرد، گفت: «طرف‌های گفت‌وگوکننده در روزهای اخیر، تماس‌هایی داشته‌اند؛ اما توقع مردم افغانستان هنوز هم برآورده نشده است.»
به گفته‌ی او، ترورهای هدف‌مند، خشونت‌ها و جنگ هنوز هم ادامه دارد و از مردم افغانستان قربانی می‌گیرد.
آقای عبدالله، تاکید کرد نیاز است تا هرچه زودتر، آتش‌بس برقرار شده و گفت‌وگوهای صلح تسریع شود.
این در حالی است که دور دوم گفت‌وگوهای صلح، بیش از یک‌ونیم ماه پیش در قطر آغاز شد؛ اما از آن زمان تا اکنون، هیچ نشست رسمی‌ای میان دو طرف برگزار نشد. در این مدت، هیئت طالبان سفرهایی به ایران، روسیه و ترکمنستان داشته است.
با این همه، دوشنبه شب (۴ حوت)، روسا و برخی از اعضای هیئت‌های دو طرف، پس از گذشت چندین هفته با هم دیدار کرده و در باره‌ی آجندای گفت‌وگوها صحبت کردند.
آقای لاورف تاکید کرده است که برای خروج نام رهبران پیکارجویان طالب از فهرست سیاه نیاز به پیشرفت چشمگیر در مذاکرات صلح است.
آقای اتمر نیز در این نشست خبری تاکید ورزید کابل به همه تعهدات خود در روند صلح پایبند بوده و حال زمان آن است که پیکارجویان طالب از خود انعطاف و اراده نشان بدهند.
وی در ادامه از موضع مسکو در برابر پیکارجویان طالب و مشروط ماندن خروج نام اعضای این گروه از فهرست سیاه به پیشرفت‌های روند صلح استقبال و قدردانی کرده است.
این در حالی است که روسیه چندین بار به گرمی از پیکارجویان طالب استقبال کرده و بسیاری بر این باورند که این کشور از روند حاکمیت پیکارجویان طالبان حمایت می‌کند.
رولا غنی خانم رییس جمهور در نشست رییس جمهور با سفرای کشورهای عضو ناتو که روز جمعه(۸حوت) انجام شد، گفت شورای عالی زنان در امور صلح به زودی به کار آغاز خواهد کرد. در این نشست، بانو غنی گفت دستاوردهای زنان نباید در مذاکرات صلح قربانی شود. جزئیات بیش‌تری از تشکیل و مأموریت شورای عالی زنان در امور صلح منتشر نشده است. محمداشرف غنی، رییس جمهور پیش از این فرمان ایجاد شورای عالی زنان را صادر کرده بود. گفتنی است که بانو رولا غنی خلاف زنان زمامداران پیشین کشور، در عرصه سیاسی و فضای عمومی کشور فعال بوده و در امور سیاسی فعال بوده است.
در این بحث ابتدا برخی جوانان نتیجه بحث‌های شان را با رییس جمهور شریک ساختند. آنان خواست جوانان را در خصوص صلح، حفظ جمهوریت و دستاوردها، تامین حقوق شهروندان به ویژه حقوق زنان، پاسداری از ارزش‌های قانون اساسی، ایجاد فرصت‌های بیشتر به جوانان، وحدت ملی، برقراری آتش‌بس، اجماع سیاسی و ملی، عدالت اجتماعی، قاطعیت بیشتر در راستای مبارزه با فساد، مارکیت سازی، اهدای قرضه‌ها به جوانان متشبث، حاکمیت قانون و تطبیق اصل مکافات و مجازات بیان کردند. رییس جمهور غنی از نظم، دسپیلن، تعهد و دیدگاه وسط و درازمدت جوانان ابراز امتنان کرده، گفت که جوانان بزرگترین و بهترین نسل تاریخ معاصر افغانستان‌اند. رییس جمهور با اشاره بر این که بزرگترین ظرفیت جوانان کار تیمی است و دیدگاه شان دراز مدت و طولانی میباشد، گفت که جمهوریت مهمترین مسئله بوده و قدرت از مردم است و به ارادۀ آنان از یک شخص به شخص دیگر انتقال می‌گردد. وی افزود که صلح آرزو نیست، بلکه یک هدف بوده و برای تحقق آن نقشۀ راه داریم. حق بنیادی یک جامعه زندگی در صلح میباشد و ۴۰ سال می‌شود که این حق از مردم افغانستان غصب شده است. رییس جمهور گفت نقشۀ راه صلح ما تنها مذاکرات با طالبان نیست، بلکه ما از دنیا ضمانت می‌خواهیم و هیچ کسی حق ندارد که در خاک ما مداخله کند. رییس جمهور محمد اشرف غنی در اخیر سخنانش با اشاره بر این که ماحول ملی، منطقهای و بین‌المللی برای صلح آماده است، اما باید با تدبیر و دقت عمل کنیم، گفت که آرزوی بنیادی ما ختم خشونت ۴۰ ساله در کشور است و خشونت را به هر نامی که باشد دیگر اجازه نمی‌دهیم.
مشاور امنیت ملی کشور ضمن ارائه معلومات به کمیته تعزیرات شورای امنیت ملل متحد، تاکید کرده گروه طالبان با تعهدشکنی کامل، به جای حضور در مذاکرات به سفرهای منطقهای رو آورده و خشونت‌ها را به گونه بی‌سابقه افزایش داده‌اند. به گزارش خبرگزاری دید، حمدالله محب مشاور امنیت ملی کشور به کمیته تعزیرات شورای امنیت سازمان ملل متحد که از سال ۱۹۸۸ به اینسو تحریم بر طالبان را نظارت می‌کند، معلومات ارائه کرد. مشاور امنیت ملی، ریاست این کمیته را به هندوستان و همچنان عضویت کشورهای ناروی، ایرلند، کنیا و مکسیکو را در این کمیته تبریک گفت. مشاور امنیت ملی بیان داشت، طالبان که به خشونت‌های بی‌سابقه علیه حکومت و جامعه رو آورده‌اند، بجای حاضر شدن به میز مذاکره سفرها می‌نمایند، تعهدشکنی نموده و علی‌رغم آزادی به جنگ باز می‌گردند؛ در چنین وضعیتی تحریم‌های شورای امنیت سازمان ملل متحد بسیار مهم است. داکتر محب افزود که افغانستان با متحدان کلیدی‌اش و اعضای شورای امنيت سازمان ملل در این خصوص کار می‌کند تا اطمینان حاصل گردد که تحریم‌ها تلاش‌های صلح و جنبش‌های صلح‌آمیز را در افغانستان تقویت می‌بخشد و برای جلوگیری از خشونت طالبان از آن استفاده گردد.
ازبکستان به‌یک بازیگر فعال و اثرگذار در مسایل افغانستان عرض اندام کرده است. نقش ازبکستان در مذاکرات صلح، روابط روزافزون تجاری- ترانزیتی کابل با تاشکند، راه‌اندازی پروژه‌های مشترک منطقه‌یی میان دو کشور، نفوذ تاشکند در افغانستان را بالا برده است. تاشکند توانسته ظرف دو سال اخیر بخش کلان گردشگران افغانستان را جذب کند. ازبکستان در کنار هند، ترکیه و امارات متحده عربی، به مرکز سرمایه‌گذاری افغانها تبدیل شده است.
ازبکستان همزمان با این‌که مناسبات نزدیک با کابل دارد، روابط بسیار عمیق با طالبان نیز ایجاد کرده است. تاشکند همزمان مورد اعتماد کابل و طالبان است. به همین دلیل، ازبکستان، از گزینه‌های اصلی میزبانی مذاکرات صلح بوده است. اما لابی قدرت‌مند قطر، موجودیت دفتر طالبان در دوحه و روابط نزدیک قطر با اسلام‌آباد و واشنگتن سبب شد که دوحه به میزبانی مذاکرات انتخاب شود. اما سمرقند، بدیل در حال انتظار مذاکرات بود.
سران افغانستان به‌ویژه رییس‌جمهور، رییس شورای عالی مصالحه ملی، وزیر خارجه، مشاور امنیت ملی و… بارها از تاشکند دیدار کرده‌اند. مقامات ازبک در سطح کلان بارها از کابل دیدار کرده‌اند. در آخرین مورد، امروز عزیز کاملوف وزیر خارجۀ ازبکستان از کابل دیدار کرد. ازبکستان تنها کشور آسیای مرکزی است که روابط بسیار نزدیک با مسکو و واشنگتن دارد. جمع‌کردن میان واشنگتن- مسکو نشان‌دهندۀ پویایی سیاست خارجی تاشکند و درک و فهم رهبری ازبکستان از مسایل جهانی- منطقه‌یی است. اگر سیاست منعطف و پویای رهبری ازبکستان ادامه یابد، این کشور در آیندۀ نزدیک به یک بازیگر مهم منطقه‌یی مبدل خواهد شد.
احمد ولی مسعود و شماری از اعضای مجلسین شورای ملی و شخصیت‌های سیاسی در ۲۹ دلو سال روان، به دعوت وزارت خارجه پاکستان عازم اسلام آباد گردید.
آقای مسعود و همرانش، در این سفر با عمران خان نخست‌وزیر، وزیر خارجه، رئیس پارلمان و مجلس سنای پاکستان دیدار و گفتگو کرده اند.
احمد ولی مسعود، امروز پس از بازگشت از سفر پاکستان، در یک نشست خبری در کابل گفت که پاکستان یک ضلع اساسی صلح در افغانستان میباشد.
او افزود: «در این چندین دهه با پاکستان هم مشترکات منفعت داشتیم، هم تضاد منفعت و این تضاد منفعت بیشترین وقت ما را هدر داد، حالا وقت آن رسیده است که برای رسیدن به صلح، باید با پاکستان صحبت مستقیم داشته باشیم».
رهبر حزب وفاق ملی گفت که در سفرش به پاکستان، با مقام های آن کشور روی مسایلی چون صلح، مهاجرین افغان، تسهیلات ویزه پاکستان برای افغان ها، تسهیلات تجاری و در صورت تحکیم امنیت، ساختن یک دهلیز اقتصادی بزرگ میان دو کشور صحبت کرده است.
همچنان وی افزود که در دیدارها با مقام های پاکستان، به خاطر اعتمادسازی میان دو کشور، روی ساختن یک لوح به نام احمدشاه مسعود نیز صحبت شده است.
به گفتۀ وی، در دیدارهای این سفر، هر دو طرف جنگ را راه رسیدن به صلح ندانسته تاکید کرده اند که برای تامین صلح در افغانستانو باید اجماع ملی به وجود آید و میکانیزم جدیدی ساخته شود که قناعت مردم افغانستان را فراهم سازد.
او افزود: «اگر توافق ارگ و طالب صورت بگیرد، مطمیناً که دو تا گروپ افراطی، صلح را آورده نمی تواند و اوضاع را بیشتر بحرانی می سازند».
آقای مسعود خطاب به مردم افغانستان گفت: «بیایید درقالب نظام، چهره های جدیدی را که هم اعتماد مردمی دارند هم وجاهت ملی دارند، مربوط کدام حزب و گروه سیاسی هم نباشند، با طرح یک میکانیزم انتخاب کنیم».
قابل ذکر است که پیش از این، برخی سیاسیون دیگر افغانستان چون گلبدین حکمتیار رهبر حزب اسلامی، محمد کریم خلیلی رئیس حزب وحدت افغانستان، میر رحمان رحمانی رئیس ولسی جرگه نیز سفرهای در پیوند به صلح افغانستان داشتند.
این در حالی است که گفتگوهای صلح میان تیم های مذاکره کننده دولت افغانستان و طالبان، در ماه سنبله آغاز شده است. در دور اول این گفتگوها روی کارشیوۀ گفتگوها توافق شده است.
در دور دوم این گفتگوها برای مدتی نشست های دو طرف متوقف شد؛ اما دیروز از سر گرفته شد و در حال حاضر دو طرف روی آجندای گفتگوها در حالی کار می کنند خشونت ها در کشور افزایش یافته است.
قبل از این شماری نمایندگان مجلس از دولت انتقاد کرده بودند که در روند صلح به آنها توجه لازم نشده و آنها از این روند صلح به‌دور مانده‌اند.
آقای غنی در نشست امروز ( چهارشنبه، ۷ حوت/اسفند) گفت بعد از این در روند صلح افغانستان به صورت دوامدار با مجلس نمایندگان مشورت خواهد شد.
او گفت بدون سه قوه، قانون اساسی در خطر است و خودش به مجلس نمایندگان احترام دارد.
مذاکرات دوحه که هفته‌های گذشته با بن‌بست روبرو شده بود در روزهای اخیر با دیدار مجدد هیأت‌های مذاکره کننده از سر گرفته شده است.
هنوز جزئیات زیادی این مذاکرات مشخص نیست.
آقای غنی در این نشست از تصمیم ناتو (سازمان پیمان اتلانتیک شمالی) درباره نگرفتن تصمیم نهایی برای خروج نیروهایش از افغانستان، استقبال کرد.
او قبلا نیز تصمیم اخیر پیمان ناتو را درباره خروج نیروهایش از افغانستان “فرصتی برای تسریع روند صلح” با گروه طالبان خوانده بود.
تنش ارگ و پارلمان حل شده؟
تنش میان ارگ و پارلمان در ماه‌های گذشته بر سر تصویب بودجه به اوج خود رسید، اما به نظر می‌رسد با تصویب بودجه توسط مجلس روابط میان این دو قوه بار دیگر بهبود یابد.
میر رحمان رحمانی، رئیس مجلس نمایندگان افغانستان استقبالش از “پیش‌نویس طرح حکومت موقت” قبلا خبر ساز شد، در نشست اخیر گفته که از موضع دولت در روند صلح حمایت می‌کند.
شماری از وزیران از جمله رئیس بانک مرکزی، از مجلس نمایندگان رای تایید نگرفتند و آقای غنی نامزد وزیران رد صلاحیت شده را دوباره به عنوان سرپرست این وزارت‌خانه‌ها گماشت. در این نشست با رئیس جمهوری آقای رحمانی تلویحا گفت او خواستار مشروعیت بخشیدن به وزاتخانه‌ها است.
او گفت با توجه به توقف گفتگوهای صلح روزهای سختی در پیش رو است. او به بهانه گیری طالبان و افزایش خشونت‌ها اشاره کرد و گفت که خشکسالی و فقر روز افزون تهدید دیگری برای افغانستان است و همه اعضای مجلس با نگرانی رئیس جمهور خود را شریک ساخته و اعلام همکاری می‌کند.
دولت افغانستان به تکرار گفته کلید صلح به دست پاکستان است، کشوری که در ماه‌های اخیر میزبان شماری از مقام‌های بلندپایه و سیاستمداران افغان بوده است. احمدولی مسعود، رئیس بنیاد احمدشاه مسعود که در راس یک هیأت به اسلام آباد رفته بود، می‌گوید با حل معمای قدرت، می‌توان صلح را در کشور تامین و دست مداخله را قطع کرد.
او گفت جنگ این کشور در طول تاریخ بر سر قدرت بوده است. از همه ابزار استفاده شده، یا ابزاری قومی، زبانی، مذهبی و غیره… به گفته او اگر معمای قدرت را حل شود مطمئنا که صلح در این کشور حاکم می‌شود و زمینه مداخله دیگران را خود افغانها فراهم می‌کند.
هر دو هیأت مذاکره کننده به رسانه ها گفتند اعضای گروه تماس دیشب( ۶ حوت) با هم دیدار کرده و روی دستورکار مذاکرات بین الافغانی بحث مفصل کرده‌اند.
محمد عمر داوودزی، نماینده ویژه افغانستان برای پاکستان هم امروز به اسلام آباد رفت. کابل به این باور است اگر مقام‌های پاکستانی از نفوذ شان بر طالبان صادقانه استفاده کنند، صلح به زودی در کشور تامین خواهد شد.
قرار است آقای داوودزی در این سفر دو روزه‌اش با همتای پاکستانی، وزیر خارجه و رئیس مجلس پاکستان دیدار و در مورد روند صلح افغانستان بحث و گفتگو کنند.
ضمیر کابلوف فرستاده ویژه رئیس جمهور روسیه در امور افغانستان و مدیر بخش دوم آسیایی وزارت امور خارجه روسیه گفت، مسکو با شرکای خود پارامترهای نشست جدیدی بین المللی در مورد افغانستان را هماهنگ می کند.
فرستاده ویژه ریاست جمهوری روسیه گفت پیشتر روسیه اعلام کرد این نشست تا پایان ماه فبروری (ماه جاری میلادی) در مسکو برگزار خواهد شد.، اما جزئیات آن تا هنوز مشخص نشده است.
نشست قبلی در باره افغانستان در مسکو با حضور روسیه، آمریکا و چین سال گذشته با موضوع وضعیت افغانستان و دورنمای روند صلح در این کشور برگزار شد.
پیش از این ، کابلوف در مصاحبه ای با اسپوتنیک افغانستان گفته بود که وی با زلمی خلیلزاد، نماینده ویژه آمریکا در امور افغانستان توافق کرده است که روسیه نشست مشترکی را در مورد افغانستان، ایالات متحده و چین برگزار کند.
آقای کابلوف همچنین گفته بود روسیه و ایران اوضاع نظامی سیاسی در افغانستان را بسیار نگران کننده می دانند و توافق کرده اند تماس ها و رایزنی های خود را در خصوص این موضوع ادامه دهند.
حمد حنیف اتمر وزیر خارجه قرار است فردا (چهارشنبه) برای بحث روی اجماع منطقهای در روند صلح و سایر مسایل مهم، به روسیه برود. براساس اعلام یک منبع از وزارت خارجه قرار است اتمر در این سفر، با وزیر امور خارجه روسیه و برخی از مقامات دیگر این کشور دیدار و گفت‌وگو کند. این دیدار در حالی انجام می شود ک چند هفته قبل، برخی از اعضای ارشد طالبان به این کشور سفر داشتند و با مقامات روس دیدار کرده بودند. شیرمحمد عباس استانکزی معاون دفتر سیاسی طالبان در سفر خود به مسکو، گفته بود که یگانه مانع صلح افغانستان، اداره اشرف غنی است و در صورت استعفای او، طالبان حاضر به مذاکره با دولت جدید افغانستان است. همچنین چهار روز قبل، ضمیر کابلوف نماینده ویژه روسیه برای افغانستان گفته بود که «برای پایان جنگ افغانستان به یک دولت انتقالی ایتلافی نیاز است، که توانایی و قدرت کنترول هر دو طرف را داشته و یکدیگر را مهار کند. پس از آن یک دولت حاکم جدید تشکیل شود که بتواند بسیاری از مشکلات را حل کند». این اظهارات کابلوف با واکنش وزارت خارجه افغانستان مواجه شد. این وزارت گفته بود که برخی اظهارات او با واقعیت‌‌های کنونی افغانستان همخوانی نداشته و در بسا موارد در تناقض با اعلامیه‌های رسمی کشور دوست و همکار روسیه قرار دارد.
