برچسب: حکومت افغانستان

شورای عالی مصالحه‌ ملی می‌گوید هدف طرف‌ها از برگزاری نشست مسکو، بحث روی تسریع روند مذاکرات، کاهش خشونت و افغانستان مستقل با هیات طالبان است.

سپیدار روز پنجشنبه، (۲۸ حوت ) با نشر اعلامیه‌ای گفت هیأت بلند پایه دولت جمهوری اسلامی افغانستان برای اشتراک در نشست یک‌ روزه‌ مسکو در باره‌ صلح افغانستان به روسیه رسیده‌ اند.

در این نشست نمایندگان طالبان نیز اشتراک می‌کنند و دو طرف در باره‌ تسریع روند مذاکرات، تقویت مذاکرات دوحه، کاهش خشونت و تقویت یک افغانستان مستقل، خودکفا و عاری از تروریسم و موادمخدر بحث و گفتگو می ‌کنند.

قراراست نشست مسکو در باره‌ی صلح افغانستان تا ساعاتی دیگر در شهر مسکو به گونه رسمی آغاز شود.

در این نشست عبدالله عبدالله، رییش شورای عالی مصالحه ملی نیز سخنرانی خواهد کرد.

نشست مسکو از سوی کشورهای عضو ترویکا (امریکا، چین، روسیه و پاکستان) و به میزبانی روسیه برگزار می‌‌شود.

عبدالله عبدالله پیش از سفر به روسیه گفت تلاش‌های صلح و نقش فدراتیف روسیه و کشورهای منطقه در برقراری صلح در افغانستان مهم است.

رییس شورای عالی مصالحه ملی افزود: «نشست مسکو در حمایت از مذاکرات دوحه و پیش‌زمینه‌ای برای نشست ترکیه صورت می‌گیرد و افغانستان از همکاری مشترک کشورهای عضو ترویکا در راستای تأمین صلح در افغانستان استقبال می‌کند.»

سیدسعادت منصور نادری، حامد کرزی، میررحمان رحمانی، محمدکریم خلیلی، گلبدین حکمتیار، محمدعلم ایزدیار، مارشال عبدالرشید دوستم، محمدمعصوم استانکزی، متین بیک، احمدنادر نادری و حبیبه سرابی نیز از شرکت‌ کننده‌گان این نشست هستند.

نشست جهانی با محوریت افغانستان به رهبری سازمان ملل، که از سوی ایالات متحده پیشنهاد شده‌ قرار است در ترکیه برگزار شود.

منابع نزدیک به طالبان می‌گویند این گروه در نشست صلح ترکیه در مورد افغانستان که قرار است در 27 ماه مارچ، به رهبری سازمان ملل، برگزار شود شرکت خواهند کرد.

گروه طالبان تایید می‌کند در طرح دولت آمریکا مسایلی چون دولت انتقالی، برگزاری نشست آنکارا و آتش‌بس مطرح شده است.

منابع نزدیک به طالبان همچنان با ابراز این مطلب می‌گویند تحرک‌های پسین آمریکا در روند صلح برای طالبان پذیرفتنی خواهند بود.

گفتنی است آنتونی بلینکن، وزیر خارجه آمریکا نامه‌ای به محمد اشرف، غنی رییس‌جمهوری افغانستان فرستاد که در آن، نسبت به خروج کامل نیروهای ایالات متحده هشدار داده است.

در این نامه آمده واشنگتن قرار است از سازمان ملل بخواهد نشستی بین‌المللی با حضور وزیران خارجه کشورهای منطقه از جمله روسیه، چین، پاکستان، ایران، هند و آمریکا برای بحث روی یک رویکرد مشترک در حمایت از صلح افغانستان ترتیب دهد.

پس از درخواست آمریکا برای برگزاری یک نشست بین‌المللی برای نهایی کردن توافق صلح افغانستان در ترکیه، دولت آنکارا آمادگی خویش را برای میزبانی از نشست اعلام کرد.

«عمر سلیک» سخنگوی حزب «عدالت و توسعه» ترکیه در یک نشست خبری درباره تحولات روند صلح افغانستان تاکید کرد که آنکارا برای هرگونه میانجی‌گری در روند صلح افغانستان آمادگی دارد.

این در حالی است که قراراست تا هشت روز دیگر مسکو میزبان یک نشست دربارۀ روند صلح افغانستان باشد.

مقام‌ها تأیید می‌کنند که رهبران سیاسی کشور به‌شمول رییس‌جمهور غنی و عبدالله عبدالله، رییس شورای عالی مصالحۀ ملی، نماینده‌های کشورهای چین، امریکا و پاکستان و نماینده‌گان طالبان نیز به این نشست، دعوت شده‌اند.

هدف از برگزاری این نشست، سرعت بخشیدن به روند صلح افغانستان در دوحه، گفته شده‌است.

برخی منابع می‌گویند نشست صلح افغانستان به رهبری سازمان ملل قرار است در تاریخ بیست و هفتم مارچ سال روان میلادی، در ترکیه برگزار شود.

هم‌زمان با ادامه بحث‌ها روی طرح آمریکا و نامه وزیر خارجه آن کشور، قرار است نشستی شبیه نشست اول بن در بیست‌وهفتم مارچ در شهر استانبول برگزار شود. این نشست با رهبری سازمان ملل متحد برگزار می‌شود و همه کشورهای دخیل در روند افغانستان، از جمله کشورهای منطقه در آن اشتراک می‌کنند.

حکومت افغانستان در این باره تاکنون چیزی نگفته‌است. این نشست جهانی به رهبری سازمان ملل در ترکیه، از سوی ایالات متحده پیشنهاد شده‌است.

زلمی خلیل‌زاد، فرستاده ویژه وزارت امور خارجه آمریکا برای صلح افغانستان، در حال حاضر مصروف رای‌زنی با کشورهای منطقه است تا زمینه برگزاری این نشست را در زمان تعیین شده فراهم کند.

گفتنی است ایالات متحده  به طرف‌های درگیر در افغانستان تنها چند روز فرصت داده است که در مورد طرح پیشنهادی این کشور تصمیم بگیرند.

یادآوری می‌کنیم پیشتر برخی رسانه ها از ارسال نامه‌ای از سوی انتونی بلینکن  ، وزیر امور خارجه ایالات متحده به رهبران افغانستان خبر دادند.

آقای بلینکن دراین نامه  به رئیس ‌جمهور غنی طرح آمریکا را برای سیاست‌گران افغان تأیید می‌کند و می‌گوید که واشنگتن از سازمان ملل می‌خواهد یک نشست جهانی با حضور وزیران خارجه و فرستاده‌های ویژه آمریکا، روسیه، چین، پاکستان، ایران و هند را برای بحث روی یک رویکرد واحد دربارۀ روند صلح افغانستان، برگذار کند.

آقای بلینکن همچنین در این نامه، از برگذاری یک نشست به میزبانی ترکیه با حضور نماینده‌گان جمهوریت و طالبان از بهر نهایی سازی یک توافق‌نامه صلح، خبر داده بود.

او در این نامه گفته‌است: “ما قصد داریم از سازمان ملل بخواهیم که نشست وزیران خارجه و فرستاده‌های ویژه، روسیه، چین، پاکستان، ایران، هند وایالات متحده برای یک رویکرد واحد دربارۀ روند صلح افغانستان، برگذار کند.”

او می‌افزاید: “ما همچنان از ترکیه خواهیم خواست تا یک نشست سطح بلند را از هر دو طرف (جمهوریت – و طالبان) برای نهایی سازی یک توافق‌نامۀ صلح در هفته‌های آینده، میزبانی کند.”

 در همین حال قراراست تا هشست روز دیگر یک نشست به میزبانی مسکو درباره روند صلح افغانستان در روسیه برگزار شود.

مقام‌ها تأیید می‌کنند که رهبران سیاسی کشور به‌شمول رئیس ‌جمهور غنی و عبدالله عبدالله، رئیس شورای عالی مصالحه ملی، نماینده‌های کشورهای چین، آمریکا و پاکستان و نماینده‌گان طالبان نیز به این نشست، دعوت شده‌اند.

هدف از برگزاری این نشست، سرعت بخشیدن به روند صلح افغانستان در دوحه، گفته شده‌است.

پس از گذشت چند روز از پایان سفر خلیلزاد به کابل و ارایه طرح جدید برای صلح، مقامات حکومت افغانستان به تازگی تایید کرده اند این طرح در اختیار آنان قرار گرفته است اما حمدالله محب مشاور امنیت ملی می گوید این طرح مربوط به حکومت آمریکا نیست.

حمدالله محب روز یک‌شنبه (۱۷حوت) در نشست مشترک خبری با وزیر داخله و معاون اول وزارت دفاع گفت زلمی خلیل‌زاد نماینده خاص آمریکا در امور صلح افغانستان طرح تازه ای را در اختیار دولت و شماری از چهره‌های سیاسی قرار داده است.

محب افزود این طرح برای تسریع پروسه صلح است و تمرکز آن بیشتر روی تقسیم ساختاری قدرت برای حل نا امنی ها است.

مشاور امنیت ملی با بیان اینکه این طرح به پیشبرد روند صلح کمک خواهد کرد تاکید کرد: « وقتی که شریک می‌شد، امریکایی‌ها به همگی، به هرکسی که این طرح را داده گفته است این طرح حکومت شان نیست، بلکه چیزی است که بتواند پروسه صلح را یک کمی سرعت ببخشد.»

محب افزود حکومت در مورد این طرح غور کرده است.

او خاطرنشان کرد حکومت افغانستان همیشه آماد‌گی برای مذاکرات صلح را دارد، اما همه مشکل روی «ساختارها» نیست بلکه اختلاف‌ها روی ارزش‌ها و نحوه حکومتداری است. به گفته او طالبان طرف‌دار نظام امارت است و دولت افغانستان جمهوریت می‌خواهد.

پیش از این عبدالله عبدالله نیز تایید کرده بود در روزهای اخیر نظرات و طرح‌های مکتوبی به هدف «سرعت بخشیدن به مذاکرات صلح» این کشور مطرح شده و قرار است در روزهای آینده این موضوع در جلسه کمیته رهبری این شورا به بحث گرفته شود.

عبدالله تاکید کرده بود نباید از طرح ها و نظریات جدید «خوف» داشت.

اظهارات تازه

در همین حال روز گذشته رییس حمهور غنی در مراسم گشایش مجلس نمایندگان به صورت تلویحی این طرح را رد کرده گفته بود هر نهادی می‌تواند خیال و خوابی را در کاغذ بنویسد و به عنوان راه حل به مردم افغانستان توصیه کند.

غنی افزوده بود که از این نوع کاغذها در گذشته نوشته، حال هم نوشته می‌شود و در آینده نیز نوشته خواهد شد.

او تاکید کرده بود که وثیقه افغانستان قانون اساسی این کشور است و افغانستان به وثیقه دیگر ضرورت ندارد و نیز انتقال قدرت از طریق انتخابات برای حکومت او یک اصل غیر قابل معامله است.

با همه این ها اما رییس جمهور غنی نسبت به برگزاری انتخابات زود هنگام نیز اعلام آمادگی کرده بود.

آقای منصور که در دوحه حضور دارد، روز سه شنبه، ۳۰ جدی به رسانه ها گفت نمایندگان گروه طالبان حاضر به گفتگو درباره مشروعیت و یا عدم مشروعیت جنگ جاری در افغانستان نیستند.

آقای منصور افزود: «نمایندگان طالبان حاضر به ادامه گفتگوهای سازنده و مفید نیستند. آنان موضوع رهایی زندانیان باقی‌مانده‌شان را هم با امریکایی‌ها و هم با ما مطرح کردند؛ اما نکته مهم این است که هیأت مذاکراتی دولت اسلامی افغانستان یک‌بار دیگر از آنان خواسته که پیش از همه‌چیز در پیوند به جنگ جاری هم از منظر اسلام و هم از قران بحث کنند.»

به گفته او، گروه طالبان پیش از همه باید مشخص کند که چرا هر روز انسان‌های بی‌گناه را می‌کشد.
این در حالی است که ملا عبدالغنی برادر؛ رئیس دفتر سیاسی طالبان در قطر در دیدارش با زلمی خلیل‌زاد؛ نماینده ویژه امریکا برای صلح افغانستان، موضوع رهایی زندانیان این گروه و بیرون‌شدن نام رهبران آن از فهرست سیاه سازمان ملل را مطرح کرده‌است.

طالبان این خواسته را بخشی از توافقنامه صلح این گروه با امریکا می‌دانند.

در همین حال، شورای عالی مصالحه ملی می‌گوید که هیأت گفتگوکننده دولت حاضر است که درباره هر موضوعی که طالبان بخواهند، گفتگو کند.

فریدون خوزون؛ سخنگوی این شورا به رادیوی آزادی گفته‌است: «هیأت مذاکراتی دولت جمهوری اسلامی افغانستان با اراده قاطع و راسخ آمده‌است و روی هر موضوعی که طالبان بخواهد، بحث می‌کند. هیأت ما آماده گفتگو است. ما منتظر هستیم که طالبان مشخص کنند که می‌خواهند روی چه موضوعی گفتگو کنند.»

طالبان درباره این اظهارات تازه هیات مذاکراتی دولت چیزی نمی‌گویند؛ اما پیش از این گفته‌بودند که متعهد به گفتگوهای صلح هستند.

از سوی دیگر، نشریه بلومبورگ به نقل از محمد نعیم؛ سخنگوی دفتر سیاسی طالبان در قطر نوشته‌است که این گروه از جو بایدن؛ رئیس ‌جمهور منتخب امریکا می‌خواهد که به توافقنامه این گروه با امریکا احترام بگزارد.

آقای نعیم افزوده که این توافقنامه تاثیر مستقیم بر گفتگوهای صلح دارد.

دور دوم گفتگوهای صلح میان حکومت افغانستان و طالبان دو هفته پیش آغاز شد.

آنچه ترامپ از مذاکره با طالبان و مشروعیت بخشیدن به این گروه، انجام داد، برآمده از درک تجاری و منطق سوداگری او در مواجهه با واقعیتی به نام افغانستان بود. او تمام افغانستان را به تخم مرغی تبدیل کرد تا به دیوار انتخابات امریکا برای کسب و جلب آرای شهروندان امریکایی در سوم نوامبر ۲۰۲۰ بزند.

کار ترامپ درست بود، اما برای خودش؛ اگرچه خود نیز سهم و سودی از این قمار به دست نیاورد و در انتخابات، به سختی و تلخی شکست خورد، اما آیا دیگر قدرت‌ها و سازمان‌های مهم جهان هم مثل ترامپ فکر می‌کنند و هیچ شأنی برای اثرگذاری افغانستان در معادلات جهانی قایل نیستند؟
گفتگوی تیلفونی دبیرکل سازمان ملل متحد و نخست‌وزیر استرالیا با رییس جمهور غنی و اطمینان دادن از همراهی خود با دولت افغانستان، مؤید این معنا است که جهان، راهی غیر از راه ترامپ در مورد افغانستان دنبال می‌کند. دال مرکزی این دو گفت‌وگوی تیلفونی آن است که هیچ اقدام سوداندیشانه و سوداگرانه برخی چهره‌های مهم بین‌المللی، توانایی بازآفرینی تصویری کج و معوج از افغانستان در ذهنیت کشورهای دخیل در ماجرای سیاسی ـ امنیتی کشور را ندارد. افغانستان در خط مقدم نبرد با تروریزم قرار دارد و به تعبیری، یک‌تنه با تروریزم بین‌المللی مبارزه می‌کند. بنابراین، حتی اگر حضور و همراهی قدرت‌های برتر جهانی با دولت افغانستان، متضمن تقبل هزینه‌هایی هم باشد، آن هزینه‌ها سنگین‌تر از هزینه ناامنی جهان از رهگذر تبدیل شدن افغانستان به بهشت امن ناامنی‌آفرینان بین‌المللی برای آنان نخواهد بود.
اگر عقلانیت تجاری ترامپ در حدی بود که صلح انتخاباتی با یک گروه تروریستی را وجه المعامله سیاست‌ورزی آمیخته با خودشیفتگی و خشونت‌افزایی راست‌گرایانه پوپولیستی قرار داد، دیگرانی که کشورهای خود را بر مبنای عقلانیت واقع‌بینانه راهبردی امنیتی در چارچوب دکترین‌های کلان و کاربردی معطوف به منافع ملی خود مدیریت می‌کنند، به خوبی می‌دانند که چشم پوشیدن از افغانستان، به معنای چشم پوشیدن از امنیت ملی خود در دنیایی است که تروریزم بین‌المللی می‌تواند سوغات ناامنی خود را تا دورترین نقطه آن صادر کند.
به همین دلیل است که وقتی دبیرکل سازمان ملل متحد و نخست‌وزیر استرالیا در تماس تیلفونی خود با رییس جمهور غنی، خروج نیروهای بین‌المللی از افغانستان را وابسته به شرایط داخلی کشور می‌دانند، بر این نکته کلیدی پای می‌فشارند که امضای توافقنامه صلح میان طالبان و تیم ترامپ، تعیین‌کننده خط مشی جهانی در قبال افغانستان نیست و دیگر قدرت‌های جهانی، معیارهای دیگری برای حضور در افغانستان یا خداحافظی با آن دارند.
فراتر از این، وقتی سفارت امریکا در کابل طالبان را از خشم جهانی برحذر می‌دارد و به این گروه مست و متوهم از امضای توافق صلح با دار و دسته ترامپ نسبت به خشم جهانی هشدار می‌دهد، مبین این حقیقت است که رویکرد ترامپ در قبال طالبان حتی در کشور خودش نیز خواستار و خریدار ندارد و او در انزوای ترحم‌انگیز سیاسی در سطح ملی و بین‌المللی قرار گرفته است.
توییت مأموریت حمایت قاطع نیز مبنی بر حمایت قاطع از دولت افغانستان در امر آموزش و مشاورت و با هدف جلوگیری از تبدیل شدن دوباره افغانستان به بهشت امن تروریست‌ها و نیز گفت‌وگوی تیلفونی آقای ینس استولتنبرگ، دبیر کل سازمان ناتو، سیگنال مثبت دیگری است که در حیص و بیص مذاکرات صلح و افزایش چندبرابری خشونت‌های طالبانی، پشت دولت جمهوری اسلامی افغانستان را گرم می‌کند و نسبت به چشم‌انداز آینده سیاست و دولت‌داری در افغانستان بر مبنای ارزش‌های دموکراتیک و دستاوردهای بیست سال گذشته، بارقه‌های روشن امید را برمی‌افروزد.
اکنون این سیاست‌پیشگان بدون پایگاه داخلی و همسو با موج‌های مقطعی بادهای سیاسی خارجی هستند که به جای دیدن خواب رنگین حکومت موقت، باید کلاه شان را محکم بگیرند تا باد نبرد!

راحل موسوی

در آستانۀ آغاز دور دوم گفت‌وگوهای صلح میان هیأت‌های مذاکراتی دولت افغانستان و گروه طالبان در قطر، نماینده‌گان طالبان با زلمی خلیل‌زاد، نمایندۀ ویژۀ امریکا در امور صلح افغانستان دیدار کرده‌اند. اطلاعاتی که از این دیدار به رسانه‌ها درز کرده است از پا فشاری طالبان برای رهایی زندانیان باقی ماندۀ این گروه از زندان‌های دولت افغانستان حکایت دارد.

نماینده‌گان طالبان در این نشست از آقای خلیل‌زاد خواسته‌اند که زندانیان باقی ماندۀ این گروه را از زندان‌های دولت افغانستان رها سازد و همچنان اعضای این گروه از فهرست سیاه ایالات متحده و سازمان ملل متحد بیرون کشیده شوند. ملا برادر آخند، معاون گروه طالبان و شیخ عبدالحکیم حقانی، رییس هیأت مذاکراتی این گروه با نمایندۀ ویژۀ امریکا در این ارتباط گفت‌وگو کرده‌اند.

نماینده‌گان طالبان تأکید دارند که عدم رهایی حدود هفت هزار زندانی باقی ماندۀ این گروه از زندان‌های دولت افغانستان و بی‌توجهی به بیرون کشیدن نام سران این گروه از فهرست‌های سیاه، روند گفت‌وگوهای صلح را آسیب می‌رساند. با آن‌ که هفت هزار زندانی گروه طالبان شامل موافقت‌نامۀ صلح طالبان – امریکا نیست، اما پا فشاری این گروه بر رهایی این زندانیان به هدف برداشتن موانع از سر راه گفت‌وگوهای صلح نشان می‌دهد که این گروه نقشه‌یی برای تشدید بحران، خشونت‌ها و تحقق رویای سقوط حکومت در سر دارند.

پس از امضای موافقت‌نامۀ صلح میان طالبان و ایالات متحدۀ امریکا، حکومت افغانستان مجبور شد به تبع این موافقت‌نامه بالاتر از شمار زندانیان مورد نظر طالبان را به هدف برداشتن موانع از سر راه گفت‌وگوهای صلح آزاد کند. در موافقت‌نامۀ صلح امریکا – طالبان، حکومت افغانستان می‌بایست پنج هزار زندانی این گروه را از زندان‌ها آزاد کند، اما حکومت افغانستان برای نشان دادن حُسن‌نیت به روند صلح شش هزار و ۵۰۰ زندانی این گروه را آزاد ساخت.

با آن‌ که طالبان بر بنیاد این موافقت‌نامه متعهد به کاهش خشونت‌ها و عدم بازگشت زندانیان رها شدۀ این گروه به میدان‌های نبرد هستند، اما گزارش‌های نشر شده از میدان‌های نبرد در سرتاسر کشور نشان می‌دهد که شمار زیادی از زندانیان رها شدۀ طالبان دو باره به میدان‌های نبرد برگشته‌اند. همزمان با رهایی زندانیان طالبان، خشونت‌ها در سرتاسر کشور نیز شدت گرفته است. در بسیاری از ولایت‌ها جغرافیای جنگی طالبان توسعه یافته و جنگ‌جویان این گروه توانسته‌اند دامنۀ سلطۀشان را بر شاهراه‌ها و بزرگ‌راه‌های کشور توسعه دهند.

طالبان از آغازین روزهای مذاکرات با ایالات متحدۀ امریکا و اینک گفت‌وگو با دولت افغانستان پیوسته در صدد کسب امتیاز بودند و تاکنون امتیاز خوبی به دست آورده‌اند. خروج نیروهای خارجی از افغانستان، رهایی ۶ هزار و ۵۰۰ زندانی طالبان، رهایی انس حقانی، قرار دادن حکومت افغانستان در حالت دفاعی، به انزوا کشاندن حکومت افغانستان از جریان مذاکرات صلح با امریکا و مبنا قرار گرفتن موافقت‌نامۀ این گروه با ایالات متحدۀ امریکا که گروه طالبان را در جایگاه یک حکومت سایه قرار می‌دهد از عمده‎‌ترین دستاوردهای طالبان در روند گفت‌وگوهای صلح به شمار می‌روند.

حکومت افغانستان اما در جریان این مدت طولانی از روند گفت‌وگوهای صلح چه چیزی به دست آورده است؟ از آغاز این روند تاکنون حکومت افغانستان پیوسته برای آتش‌بس صدا بلند کرده است و باوجودی که در دفاع از این داعیه حمایت مردم و جامعۀ جهانی را نیز با خود دارد، اما گروه طالبان تاکنون به این یگانه خواست حکومت افغانستان و جامعۀ جهانی که همانا آتش‌بس می‌باشد پاسخ مثبت نداده است.

روند بازی تا این جای کار نشان می‌دهد که گروه طالبان به هیچ چیزی کمتر از تحقق خواست‌های‌شان و تحقق امارت اسلامی تمکین نمی‌کنند و تداوم این وضعیتی که حکومت افغانستان همه‌چیز را برای «هیچ» در برابر طالبان از دست بدهد، جز خالی کردن صحنۀ قدرت سیاسی به طالبان چیزی دیگری به دنبال ندارد.

اگر حکومت افغانستان همانند گذشته در رهایی هفت هزار زندانی دیگر طالبان به خواست این گروه تمکین کند، طالبان می‌توانند با لشکر نزدیک به دو هزار سربازی که با عالمی از عقده‌ها از زندان رها می‌شوند و به میدان‌های نبرد برمی‌گردند، بهار آینده و آغاز قرن جدید را برای مردم افغانستان به جهنم بدل کنند.

به بُن‌بست کشاندن روند گفت‌وگوهای صلح و کندی‌های پیهم این روند نشان می‌دهد که گروه طالبان به دنبال برطرف‌سازی همۀ نگرانی‌ها و موانع برای ایجاد امارت اسلامی‌ هستند، نظامی که در آن به هیچ یکی از ارزش‌های دموکراتیک و حقوق بشری جای باقی نمی‌گذارند.

با آن‌ که گروه طالبان همواره ایالات متحدۀ امریکا را به پیمان‌شکنی متهم می‌سازد و این پیمان‌شکنی را یگانه دلیل کندی روند گفت‌وگوهای صلح عنوان می‌کند، اما افزایش خشونت‌ها پس از امضای موافقت‌نامۀ این گروه با امریکا و رهایی زندانیان‌شان، بیان‌گر عدم پایبندی این گروه به توافق‌نامۀ صلح است.

افزایش تلفات نظامیان و غیرنظامیان در ماه‌های پسین به ویژه افزایش حمله‌های هدف‌مند بر جان خبرنگاران و فعالان مدنی بیان‌گر آن است که روند گفت‌وگوهای طولانی صلح هیچ تأثیری بر کاهش خشونت‌ها در کشور نداشته است. گمان می‌رود که گروه طالبان با استفاده از گفت‌وگوهای صلح در صدد پایان دادن به جنگ خونین نیستند؛ بلکه تلاش دارند همۀ زندانیان‌شان را زیر سایۀ گفت‌وگوهای صلح آزاد بسازند.

از سوی دیگر، طالبان می‌خواهند با بیرون کردن نام سران این گروه از فهرست سیاه و جلب حمایت شماری از کشورها از روند گفت‌وگوهای صلح و مشروعیت مبارزۀشان علیه حکومت افغانستان برای ایجاد یک دولت اسلامی کسب مشروعیت کنند. پس از نهایی‌سازی چارچوب مذاکرات صلح و وقفۀ ۲۰ روزه، انتظارها بر این بود که هیأت‌های مذاکراتی هر دو طرف دور دوم مذاکرات را آغاز کنند، اما آن ‌گونه‌یی که دیده می‌شود با گذشت نزدیک به دو هفته از آغاز دور دوم مذاکرات هیچ گونه پیشرفتی در این گفت‌وگوها به میان نیامده است.

تأخیر و کندی‌های پیهم در مذاکرات صلح که همزمان با افزایش خشونت‌ها همراه است، این نگرانی را به میان آورده است که مذاکرات صلح هیچ تأثیری بر کاهش خشونت و زنده‌گی شهروندان افغانستان ندارد و در سایۀ این مذاکرات میزان تلفات نظامیان و غیرنظامیان افزایش یافته است.

اکنون هیأت مذاکراتی دولت افغانستان مکلف است تا بر تسریع گفت‌وگوهای صلح پافشاری کند و تا زمانی که طالبان به آتش‌بس تمکین نکنند، هیچ یکی از خواست‌های این گروه نباید پذیرفته شود؛ زیرا هر گونه تمکینی به خواست این گروه پیامدهای ویران‌گری را برای مردم و حکومت در پی خواهد داشت.

سمیع الله سیحون

سفارت امریکا در کابل با تأکید بر پایان یافتن معافیت عاملان قتل خبرنگاران از مجازات از حکومت افغانستان می‌خواهد عاملان حمله‌های هدف‌مند بر خبرنگاران را شناسایی و مجازات کند.

این سفارت امروز (دوشنبه، ۲۲ جدی) با نشر اعلامیه‌یی از معافیت عاملان قتل خبرنگاران از مجازات در افغانستان انتقاد کرد. این سفارت با اشاره به قتل عبدالمنان ارغند، خبرنگار محلی در ولایت قندهار که دو سال پیش هدف حمله قرار گرفت، می‌گوید او یکی از ۲۹ خبرنگار افغانستان است که در حدود ۲۵ سال گذشته در نتیجۀ حمله‌های هدف‌مند جان باخته است.

اما به گفتۀ این سفارت، تاکنون عاملان قتل‌های هدف‌مند خبرنگاران در افغانستان شناسایی و محاکمه نشده‌اند. سفارت امریکا در کابل خاطرنشان می‌سازد عاملان قتل خبرنگاران و فعالان رسانه‌یی باید از سوی حکومت شناسایی و محاکمه شوند. به باور این نهاد، برخورد جدی با قاتلان خبرنگاران می‌تواند رسانه‌های آزاد را در کشور محافظت کند.

این در حالی است که بر اساس آمارهای مرکز خبرنگاران افغانستان، در جریان بیست سال گذشته بیش از یک‌صد خبرنگار در حمله‌های تروریستی و هدف‌مند جان باخته‌اند. نهادهای حامی خبرنگاران حکومت را در بررسی قضایای قتل خبرنگاران ناکام می‌دانند.

اعضای هیئت گفت‌وگوکننده‌ی دولت افغانستان، می‌گویند بر اساس فیصله‌ی دو طرف، قرار است دومین دور گفت‌وگوهای صلح تا دو روز دیگر آغاز شود.

غلام فاروق مجروح، عضو هیئت گفت‌وگوکننده‌ی دولت افغانستان، روز پنج‌شنبه (۱۸ جدی)، در پیامی گفت کمیته‌های کاری دو طرف، نشست مقدماتی شان را شب گذشته آغاز کردند.

به گفته‌ی او، فیصله شده است دو طرف روز شنبه، دور دوم گفت‌وگوهای صلح را آغاز کنند.

هیئت گفت‌وگوکننده‌ی دولت افغانستان، روز سه‌شنبه (۱۷ جدی)، به منظور پیشبرد دور دوم گفت‌وگوهای صلح به قطر رفت.

مقام‌های محلی در ولایت هلمند می‌گویند در حمله هوایی در شهر لشکرگاه، پنج غیرنظامی جان باخته است.

عطاالله افغان، رئیس شورای ولایتی هلمند امروز (پنج‌شنبه، ۱۸ جدی) به رسانه‌ها گفت پنج غیرنظامی در یک حمله هوایی در این ولایت جان باخته است.

آقای افغان علاوه کرد این حمله شب گذشته در منطقه «بُشران» از مربوطات حوزه دهم شهر لشکرگاه، مرکز ولایت هلمند صورت گرفته است.

رئیس شورای ولایتی هلمند بیان داشت در این حمله، پنج غیرنظامی دیگر نیز زخمی شده است.

اما تاکنون نهادهای امنیتی کشور در پیوند به این رویداد چیزی نگفته اند.

در گذشته نیز در نتیجه حملات نیروهای هوایی، به غیرنظامیان آسیب رسیده است. دو ماه پیش در نتیجه یک حمله هوایی در ولایت تخار، نُه غیرنظامی کشته شد.

تایید تلفات غیرنظامیان در این ولایت از سوی سخنگوی والی تخار سبب شد رئیس‌جمهور غنی وی را از وظیفه‌اش برکنار کرد.

افزون بر آن، ریاست جمهوری با صدور فرمانی بست‌های سخنگویان ولایات را لغو و شخص والی را مسئول اطلاع‌رسانی به مردم مقرر کرد.

نهادهای امنیتی همواره جنگ‌جویان گروه طالبان را مقصر تلفات غیرنظامیان در کشور خوانده است، زیرا به گفته این نهادها، طالبان همواره از غیرنظامیان به عنوان سپر انسانی استفاده می‌کند.

سخنگوی دفتر سیاسی گروه طالبان در دوحه گفت بر اساس توافق امریکا و طالبان، دو طرف درباره آتش‌بس با هم گفت و گو خواهند کرد.

محمدنعیم سخنگوی دفتر سیاسی طالبان در قطر به عرب نیوز گفت هرچند دو طرف پیش از توقف سه هفته‌یی، لیست برخی از پیشنهادها را باهم در میان گذشته اند، اما هنوز تصمیم نهایی در مورد آجندای این دور از گفت و گوها گرفته نشده است.

سخنگوی طالبان افزود حالا دو طرف می‌توانند روی موضوعات مشخص تصمیم بگیرند، اما بر اساس توافق امریکا و طالبان، دو طرف در مورد آتش‌بس با هم گفتگو خواهند کرد.

پس از نزدیک به سه‌ ماه گفت‌وگو میان هیئت دولت افغانستان و هیئت گروه طالبان در قطر، شماری از عضوهای هیئت گفت‌وگو کننده‌ی افغانستان به این نتیجه رسیده‌اند که گروه طالبان به هیچ‌وجه آماده‌ی پذیرش دست‌آوردهای دو دهه‌ی گذشته؛ مثل آزادی‌های مدنی-سیاسی شهروندان نیست.
فوزیه کوفی، عضو هیئت گفت‌وگو کننده‌ی دولت افغانستان که روز جمعه (۱۲ جدی) در نشستی زیر نام «چشم‌انداز صلح» در کابل حرف می‌زد، گفت که در گفت‌وگو با گروه طالبان در سه ماه گذشته، به این باور رسیده است که این گروه به کثرت‌گرایی، تنوع قومی، اجتماعی، سیاسی و آزادی بیان باور ندارد و این مفهوم‌ها و ارزش‌ها برایشان قابل درک نیست.
گفته‌های خانم کوفی در حالی بیان می‌شود که شمار زیادی از شهروندان از این پیش نیز به این باور رسیده بودند که گروه طالبان، گروهی نیست که دنبال صلح با شهروندان افغانستان باشد؛ بلکه گروه نظامی‌ به‌دنبال قدرت است؛ گروهی که برای رسیدن به قدرت می‌جنگد و اگر پای میز صلح هم می‌نشیند، هدفش برای رسیدن به امتیازهایی است که در میدان جنگ نمی‌تواند آن را به دست بیاورد.
گروه طالبان اگر خواهان صلح با دولت و شهروندان افغانستان باشد، در حینی که پای گفت‌وگو با هیئت دولت افغانستان نشسته است، حمله‌های تروریستی‌اش بر شهروندان را افزایش نمی‌دهد.
این گروه به بهانه‌ی صلح، دولت افغانستان را در دفاع فعال نگه‌داشته و خود به افزایش حمله‌های سازمان‌دهی شده و ترورهای هدفمندشان در شهرها و روستاهای کشور ادامه می‌دهد.
از سوی دیگر، زمانی که عضوی از هیئت گفت‌وگو کننده، به این باور رسیده است که گروه طالبان آماده‌ی پذیرش «افغانستان پس از ۲۰۰۱» نیست و به آزادی‌های انسانی ارزش نمی‌گذارد، به این معنا است که صلح با طالبان به معنای گذشتن از این ارزش‌ها است؛ زیرا طالبان از خواست‌‌های انحصارطلبانه‌شان دست برنمی‌دارند و با پوشش اسلام می‌خواهند به این هدف برسند؛ با این تفاوت که دین را نیز به سود سیاسی گروه خود تفسیر می‌کند.
همین‌گونه، عبدالحفیظ منصور، عضو دیگر هیئت گفت‌وگو کننده‌ی دولت افغانستان، گفته است: «از دید من طالبان یک حرکت دینی نیستند، فقط تظاهر به دین می‌کنند؛ شوق حکمروایی دارند؛ ولی برنامه برای حکومت‌داری ندارند.»
این برداشت آقای منصور در کنار شناختی از که گروه طالبان دارد، بیشتر در جریان سه ماه گفت‌وگو با هیئت این گروه در قطر به دست آمده است.
این نشان می‌دهد که گروه طالبان، به هر شکل ممکن می‌خواهد با روپوش دین، قدرت را در افغانستان به دست بیاورد. این‌که آقای منصور مدعی می‌شود که گروه طالبان در کنار خواستن قدرت، برنامه‌ای برای حکومت‌داری ندارد، روشن‌تر از نور خورشید است؛ زیرا در زمان حاکمیت پنج‌ساله‌ی این گروه در افغانستان، این موضوع برای بیشتر شهروندان افغانستان آشکار بود.
بزرگ‌ترین برنامه‌ی حکومت‌داری طالبان، پرورش تروریزم و پناه دادن به گروه‌های تروریستی‌ای مثل القاعده بود که درنهایت پای امریکا را به این‌جا کشاند.
آقای منصور مدعی است که طالبان نه‌تنها که تغییر نکرده، بلکه مغرورتر از گذشته شده‌اند. ناگفته نباید ماند که این غرور طالبان زاده‌ی امتیازدهی‌های یک‌سویه‌ی دولت افغانستان و امریکا است، تا این‌که دلیل درون‌گروهی و یا هر دلیل دیگری داشته باشد.
دولت افغانستان در زمان حاکمیت حامد کرزی، جای این‌که به نابودی گروه طالبان تلاش کند، آن‌ها را برادران ناراضی‌اش خواند و از سویی هم بارها مانع استفاده از سلاح سنگین در حمله بر گروه طالبان شده و مانع انجام حمله‌های هوایی بر پایگاه‌های این گروه در افغانستان شد؛ چیزی که باعث تقویت روحیه‌ی جنگی و قدرت‌خواهی گروه طالبان شد.
گروه طالبان در زمان حاکمیت کرزی، به‌ویژه در دور اول ریاست‌جمهوری‌اش، ضعیف‌تر از آن بود که بتواند یک سال دیگر را در افغانستان دوام بیاورد؛ اما دولت افغانستان و همکار استراتژیک اش –امریکا- هیچ‌کدام در تلاش نابودی گروه طالبان نشدند.
امریکا برای این تلاش زیادی به نابودی گروه طالبان نکرد؛ چون می‌خواست بهانه‌ی ماندن در افغانستان را از دست ندهد؛ چیزی که برای آن میلیاردها دالر هزینه کرده است.
دولت افغانستان اما به دلیل انفعال سیاسی و نداشتن برنامه‌های توسعه‌ای و آینده‌محور نیز، در کام راهبرد امریکا با طالبان فرو رفت؛ اما در این میان، این حقوق بشری شهروندان بود که پیوسته پامال شد؛ هم از سوی گروه طالبان و هم به گونه‌ی غیرمستقیم از سوی دولت افغانستان و امریکا.
اشتباهی را که کرزی انجام داد، در حکومت آقای غنی نیز تکرار می‌شود؛ درآمدن به حالت دفاع فعال در برابر گروهی که حتا به نوزادان و مادران در حال زاییدن شلیک می‌کند؛ تا حمله برپاسگاه‌های امنیتی، خود بدترین امتیاز جنگی است که دولت به طالبان داده است.
همین‌گونه آقای منصور گفته است که؛ گروه طالبان آن‌هایی را که در کابل زندگی می‌کنند را نوکر امریکا می‌داند؛ از دید طالبان همه‌ی آن‌ها یک‌سان مقصر هستند؛ زنان و بچه‌هایی که درس می‌خوانند، همه مجرم هستند.
زمانی که گروه طالبان دید این‌چنینی به زندگی و به حقوق بشر دارند، به‌سختی می‌توان از در منطق با این گروه پیش آمد؛ زیرا تنها منطقی که گروه طالبان می‌شناسد، جنگ و درنهایت خشونت است.
همین‌گونه محمدامین احمدی، عضو دیگر هیئت گفت‌وگو‌کننده‌ی دولت افغانستان می‌گوید که آماده نبودن دو طرف گفت‌وگو برای برقراری صلح با عدالت، از مهم‌ترین موانع توافق صلح میان دولت افغانستان و طالبان است. «نظامی که طالبان می‌خواهند، متفاوت‌تر از نظامی است که دولت روی آن توافق دارد.»
حرف آقای احمدی روشن می‌کند که طالبان صلحی که در آن عدالت تأمین شود را نمی‌خواهد. از سویی هم هرچند آقای احمدی روشن نمی‌کند که نظامی که طالبان می‌خواهد کدام است و نظامی که دولت افغانستان؛ اما این روشن است که طالبان دنبال امارت اسلامی خود هستند؛ حالا مهم نیست که زیر چه نامی؛ اما ماهیت نظامی را که طالبان می‌خواهند، نمونه‌ی آن را افغانستان از ۱۳۷۶ تا ۱۳۸۰ تجربه کرده است.
با توجه به گفته‌های این سه عضو هیئت گفت‌وگو کننده‌ی دولت افغانستان و شناختی که از گروه طالبان و فلسفه‌ی ایجادی آن وجود دارد، به‌سادگی می‌تواند به این نتیجه رسید که این گروه، به هیچ رو دنبال برقراری صلح و یا نظامی نیست که در آن حقوق بشری شهروندان؛ مانند حق آزادی بیان، حق آموزش‌وپرورش –به‌ویژه زنان-، حق کار –به‌ویژه زنان- تأمین شود.
طالبان دنبال ایجاد نظامی هستند که در آن، بتوانند به‌راحتی خوی سلطه‌گری و قدرت خواهی خود را ارضا کنند و از سویی هم خطری برای نابودی نظام موردنظرشان نیز وجود نداشته؛ از این روز در نظامی که طالبان می‌خواهند و یا نظامی که طالبان در آن سهم بیشتری داشته باشند، بدون شک به نظامی با ماهیت «شهروندسانسوری» خواهیم رسید.
روی این دلیل در دور دوم گفت‌وگوها که بحث اصلی روی تقسیم قدرت است، دولت افغانستان باید روی نظامی با گروه طالبان به توافق برسد که قدرت در نظام پساصلح به سود طالبان تقسیم نشود؛ هرچند رسیدن به صلح با این گروه یک خوش‌بینی سیاسی است تا واقعیت امکان‌پذیر.

صبح کابل

روسله یاسینزی عثمانی

پروسه‌ی صلح افغانستان وارد مراحل اساس و جدی‌تر می‌شود. تا اینجای کار ابتکار عمل در روند صلح افغانستان در دست شخص زلمی خلیل‌‌زاد و طالبان بوده و حکومت افغانستان از جریان کار بیرون گذشته شده است. توافق میان طالبان و ایالات متحده قریب به یکسال قبل در دوحه در غیبت حکومت افغانستان به امضا رسید. اکنون زمان آن فرارسیده که دستگاه دیپلماسی وارد عمل شود و نقش بیشتر در فرایند صلح افغانستان بازی کنند. وزارت خارجه منحیث متصدی سیاست خارجی کشور، عهده‌دار تأمین و محافظت از منافع ملی در ورای مرزها است. ضعف در نهاد دیپلماسی افغانستان در دو دهه گذشته مشهود بود و فعال‌شدن دفتر سیاسی طالبان در دوحه، قطر سال ۲۰۱۱ نیز دال بر این موضوع می‌باشد.

گفت‌وگوهای صلح افغانستان تا چند روز آینده دوباره در دوحه قطر از سر گرفته خواهد شد. اکنون نسبت به هر زمان دیگر نیاز است تا دستگاه دیپلماسی افغانستان تمام توان و ظرفیت خود را به کار ببندد و در راستای بسیج منطقه‌ای و جهانی برای حمایت از حکومت افغانستان تلاش جدی و موثر کنند. به تعبیر دیگر افغانستان حالا در لبه پرتگاه صلح قرار دارد و اگر موفقانه از این آزمون بدر نشود، تبعات سنگین در انتظار این کشور است.

۱- تلاش برای تغییر در نماینده ویژه برای صلح افغانستان

با روی‌کارآمدن جو بایدن، گمانه‌های فراوان در مورد تغییر در سیاست خارجی ایالات متحده مطرح شد و حتا خود او نیز در مقاله اذعان کرده بود که سیاست خارجی ترمپ باعث تضعیف در جایگاه بین‌المللی ایالات متحده شده است. طراحان اصلی صلح افغانستان مایک پمپئو دستیار دولت (که معادل وزارت خارجه در ساختار اداری – سیاسی ایالات متحده است) و زلمی خلیل‌‌زاد نماینده ویژه ایالات متحده برای صلح افغانستان بودند که حالا تونی بلیکن، به‌جای مایک پمپئو در اداره بایدن مسئول سیاست خارجی ایالات متحده خواهد بود و هنوز تصمیم نهایی روی ابقای زلمی خلیل‌‌زاد یا آوردن شخص دیگر به‌جای او گرفته نشده است. هرچند شایعات مبتنی بر این‌که تونی بلیکن به خلیل‌‌زاد گفته «ادامه بده / Go Ahead» وجود دارد، اما نماینده سیاسی افغانستان در واشنگتن می‌تواند با رایزنی و لابی‌گری تغییرات در نگرش دموکرات‌ها ایجاد کند. نخستین تغییر که باید روی آن تلاش صورت گیرد، گماشتن شخص دیگر به‌جای زلمی خلیل‌‌زاد است. یکی از دلایلی این‌که تونی بلیکن به خلیل‌‌زاد گفته است ادامه بده این است که در دستگاه خارجی ایالات متحده شخصی که شناخت خیلی دقیق از افغانستان داشته و در قضایای افغانستان دخیل بوده باشد، کم است. دومین تغییر باید در مفاد توافقنامه صلح خلیل‌‌زاد با طالبان بیاید. مواد این توافقنانه باید بازبینی شود و تغییرات در آن بیاید. جان بولتون، مشاور پیشین امنیت ملی ترمپ می‌گوید که زلمی خلیل‌‌زاد و مایک پمپئو مواد توافقنامه صلح را به او نشان نداده‌اند. با این اوصاف اگر دستگاه دیپلماسی افغانستان نتواند در آوردن دو تغییر بالا موفق شود، سومین تغییر که باید بر آن تلاش صورت بگیرد، مهار خودکامگی زلمی خلیل‌‌زاد است.

۲- اجماع منطقه‌ای

تلاش‌ها برای رسیدن به اجماع منطقه‌ای برای صلح افغانستان از چندی پیش آغاز شده است و در این راستا رییس شورای عالی مصالحه ملی، وزیر خارجه و مشاور امنیت ملی سفرهای منطقه‌ای خود را آغاز کرده‌اند. دستگاه سیاست خارجی افغانستان باید در راستای همسوسازی کشورهای منطقه با حکومت افغانستان تلاش کند. در شرایط کنونی رسیدن به اجماع منطقه‌ای سخت و طاقت‌فرسا است. در محیط پیرامون افغانستان کشورهای منطقه با همدیگر درگیری‌های زیاد دارند. به‌طور مثال افغانستان باید بتواند میان هند و پاکستان موازنه را نگهدارد و در صورتی به هر کدام پیش از اندازه نزدیک شود دیگر را از دست خواهد داد. در سوی دیگر افغانستان در دوران حکومت وحدت ملی الگوی بی‌طرف را کنار گذاشت و در جنگ یمن طرف عربستان سعودی را گرفت که این امر تا اندازه‌ای باعث سردشدن روابط افغانستان با همسایه‌ی غربی (ایران) شد. در حال حاضر ایران یکی از حامیان نظام کنونی است و جواد ظریف، وزیر خارجه ایران نیز این موضوع را در مصاحبه خود با شبکه طلوع نیوز بیان کرد. در سوی دیگر عربستان به‌عنوان ام‌القری مسلمانان می‌تواند نقش موثر بر پروسه صلح افغانستان از رهگذر مدارس دینی و آوردن فشار روی طالبان و پاکستان بازی کند. نگهداشتن توازن میان پاکستان و هند در شبه‌قاره و ایران و عربستان سعودی در خاورمیانه نیازمند دیپلماسی فعال و اقدامات حساب‌شده و دقیق است. همسو ساختن کشورهای آسیای مرکزی نباید کار دشواری برای دستگاه دیپلماسی/ سیاست خارجی افغانستان باشد.وجود پروژه‌های بزرگ منطقه‌ای که به شکوفایی اقتصاد دو طرف منجر می‌شود می‌تواند عامل مهم برای همسوشدن این کشورها باشد. از سوی دیگر پروسه‌ی قلب–کابل نیز نتیجه قابل قبول نداشته و این ابتکار که برای رسیدن به اجماع منطقه طراحی شده بود در رسیده به هدف اصلی خود موفق نبوده است. افغانستان در حال حاضر از مسیر اصلی پروژه بزرگ کمربند و راه چین بیرون شده است. پروژه کمربند و راه یا راه ابریشم جدید بلندپروازنه‌ترین پروژه قرن حاضر است و نیاز است تا افغانستان با استفاده از ابزار دیپلماسی فرهنگی و اقتصادی دوباره به مسیر اصلی این پروژه بزرگ برگردد. چین به‌عنوان قدرت منطقه‌ای می‌تواند نقش موثر بر پروسه صلح افغانستان داشته باشد.

۳- ناتو و اتحادیه اروپا

اتحادیه اروپا و ناتو پس از ۲۰۰۱ یکی از حامیان اصلی نظام کنونی بوده است و حمایت این دو نهاد برای باقی نظام کنونی حیاتی تلقی می‌شود. دستگاه دیپلماسی افغانستان نیاز مبرم دارد تا حمایت ادامه‌دار این دو نهاد را با خود داشته باشد. اعضای ناتو حتا با خروج شتاب‌زده‌ی ایالات متحده موافق نبودند و چند بار نگرانی خود را از این موضوع ابراز کرده‌اند.

به‌نظر می‌رسد که دستگاه سیاست خارجی افغانستان بزرگ‌ترین امتحان ۲۰ سال اخیر خود را در پیش دارد و کامیابی و یا ناکامی آن تأثیر مستقیم بر آینده‌ی سیاسی افغانستان خواهد داشت. شایسته است که رهبری جدید وزارت خارجه برای بیرون‌رفت از وضعیت پیچیده کنونی ابتکار عمل به خرچ بدهد. اصول سیاست خارجی افغانستان بر پایه‌ی پنج حلقه وصل طراحی شده بود. ماهیت این پنج حلقه اقتصادمحور است و برای وضعیت فعلی باید این استراتژی بازبینی شود که آیا این دکترین جوابگوی وضعیت فعلی است یا نه؟

علی سجاد مولایی

وزارت دولت در امور صلح اعلام کرد اعضای هیأت مذاکراتی دولت افغانستان به منظور آغاز دومین دور مذاکرات صلح فردا (دوشنبه، پانزدهم جدی) عازم دوحه می‌شوند.

ناجیه انوری، سخنگوی وزارت دولت در امور صلح امروز (یک‌شنبه، چهاردهم جدی) در یک نوار تصویری گفت اعضای این هیأت در ۲۰ روز گذشته مشوره‌های گستردۀ شهروندان و سیاسیون را دریافت کرده‌اند.

خانم انوری افزود اعضای هیأت مذاکره‌کنندۀ صلح دولت آخرین هدایت‌های رهبری دولت و شورای عالی مصالحۀ ملی را دریافت کرده و فردا عازم دوحه، پایتخت قطر خواهند شد.

او خاطرنشان ساخت هیأت دولت در وقت تعیین شده آمادۀ آغاز دومین دور مذاکرات صلح با طالبان خواهد بود.

گفتنی است نخستین دور گفت‌وگوهای صلح میان هیأت‌های مذاکراتی دولت افغانستان و گروه طالبان حدود بیست روز پیش در قطر به پایان رسید. قرار است دومین دور این مذاکرات تا دو روز دیگر (شانزدهم جدی) در شهر دوحه آغاز شود. در این دور قرار است آجندای گفت‌وگوهای صلح میان دو جانب نهایی شود.

عبدالحفیظ منصور، عضو هیأت مذاکره‌کنندۀ صلح دولت می‌گوید که بعید است طالبان مانند حزب اسلامی در چوکات دولت مدغم شوند. از همین‌رو، این عضو هیأت مذاکره‌کنندۀ دولت افغانستان پیشنهاد می‌کند برای برقراری صلح در کشور نیاز است یک حکومت موقت شکل بگیرد.

آقای منصور امروز (شنبه، سیزدهم جدی) هنگام سخنرانی در انستیتیوت مطالعات استراتژیک افغانستان تشکیل حکومت موقت را یگانه ساختار عملی برای پایان جنگ و ادغام طالبان در بدنۀ نظام توصیف می‌کند.

آقای منصور می‌افزاید بعید است طالبان بپذیرند که همانند حزب اسلامی به رهبری گلبدین حکمت‌یار در بدنۀ دولت کنونی مدغم شوند.

این عضو هیأت مذاکره‌کنندۀ دولت افغانستان از این‌رو، شکل‌گیری حکومت موقت را ضروری می‌داند.

او اضافه می‌کند: «ما ناگزیر هستیم با حفظ چهارچوب نظام و ارزش‌های حقوق بشری به سمت یک حکومت موقتی که طالبان نیز در آن شامل شوند، حرکت کنیم.»

این عضو هیأت مذاکره‌کنندۀ صلح دولت خاطرنشان می‌سازد طالبان شکل‌گیری یک ساختار سیاسی را در رأس آجندای‌شان در گفت‌وگوهای صلح قرار داده‌اند و بدون گفت‌وگو روی این موضوع از بحث روی برقراری آتش‌بس در کشور خودداری خواهند کرد.

گفتنی است دور دوم مذاکرات مستقیم صلح میان هیأت‌های مذاکراتی صلح دولت افغانستان و گروه طالبان قرار است در شانزدهم جدی در قطر آغاز شود. گفته می‌شود هیأت مذاکراتی دولت روز دوشنبه این هفته به قطر خواهد رفت.

دفتر حمایت‌کننده‌ی رسانه‌های آزاد افغانستان یا نی، گفت حکومت افغانستان با لغو سمت‌های سخن‌گویی در ولایت‌ها، به گونه‌ی آشکار قانون اساسی را نقض کرده است.

در نامه‌ای که به تازگی از سوی شورای امنیت ملی به ارگان‌های محلی فرستاده شده، رییس‌جمهور غنی دستور داده است هر والی مسئول اطلاع‌دهی است و بعد از این، والی‌ها حق داشتن سخن‌گو را ندارند.

هم‌چنان، به اساس نسخه‌ای از این نامه که به رسانه‌ها درز کرده، رییس‌جمهور غنی دستور برکناری سخن‌گوی والی تخار را به دلیل اطلاع‌دهی از تلفات غیرنظامیان در یک حمله‌ی هوایی نیروهای ارتش، صادر کرده است.

در این نامه، شورای امنیت ملی از اداره‌ی مستقل ارگان‌های محلی خواسته از برکناری سخن‌گوی والی تخار و نیز حذف همه بست‌های سخن‌گویی ولایت‌ها از تشکیلات و پیش‌برد امور اطلاع‌رسانی توسط شخص والی، به این شورا گزارش دهد.

با این حال، دفتر نی، تاکید می‌کند نشر گزارش‌های تحقیقی، تحقیق اخبار روزمره و نشر وقایع مهم برای مردم، بدون دست‌رسی به اطلاعات مهال است. این نهاد، افزوده است حکومت افغانستان بعد از نشر گزارش‌های تحقیقی اخیر به ویژه در زمینه‌ی چگونگی مصرف بودجه‌ی اضطراری، گویا دست به این اقدام زده است.

نی، گفته است اگر قوانین از طرف حکومت نقض شود، نتیجه‌ای جز زیر سوال بردن مشروعیت این نهاد نخواهد داشت.

این نهاد، گفته است انتقال وظیفه‌ی سخن‌گویی به والی‌ها، یک اقدام غیرعملی است؛ زیرا دسترسی به والی‌ها در بسیاری موارد، هفته‌ها طول می‌کشد که به تبع آن، دسترسی به اطلاعات نیز محدود و در مواردی ناممکن خواهد شد.

دفتر حمایت‌کننده‌ی رسانه‌های آزاد افغانستان، از رییس‌جمهور غنی خواسته است این حکم را بازگرفته و جلو چرخش آزاد اطلاعات را نگیرد.

وحید عمر مشاور رئیس جمهور عنی چهارشنبه 16 دسامبر در توییتی نوشت، دور دوم مذاکرات صلح با طالبان در ولایت قندهار در جنوب این کشور آغاز شود.

عمر نوشت: «اکنون که هر دو تیم به خانه خود بازگشته اند. خوب است که دور بعدی مذاکرات در قندهار برگزار شود. ما از کابل و شما(طالبان) از اسلام‌آباد این زحمت را بکشید. در مسجد خرقه مبارک آمادگی‌ها را می‌گیریم».

او در ادامه نوشت، این مسجد «هوتل پنج ستاره نیست، اما از لحاظ تاریخ و تقدس برای یک صلح افغانی، اسلامی و پایدار مکان بهتری خواهد بود».

قرار است دور دوم مذاکرات صلح میان دولت افغانستان و گروه طالبان در تاریخ 5 ژانویه 2021 از سرگرفته شود و آمریکا نیز تاکید کرده این دور مذاکرات باید در تاریخ تعیین شده و بدون تأخیر آغاز شود.

اما رئیس جمهور غنی دوشنبه 14 دسامبر 2020 تاکید کرد، دور دوم مذاکرات صلح با طالبان باید در خاک این کشور برگزار شود.

غنی که در نشست کابینه در کابل صحبت می‌کرد گفت: «می‌خواهم به قوت اظهارات مشاور امنیت ملی افغانستان را در باره اینکه ما ترجیح می‌دهیم تا دور دوم مذاکرات صلح در افغانستان انجام شود را، تایید کنم».

او ادامه داد: «هرگاه طالبان ادعا دارند که در سرزمین افغانستان اند؛ پس چرا در خاک افغانستان مذاکره نمی‌کنند؟ هرجایی از افغانستان را که آنها بخواهند، دولت افغانستان آماده است تا با آن‌ها مذاکره کند».

محمد اشرف غنی اظهار کرد: «وقت آن نیست که هوتل‌های مفشن پیش شرط همه گذاشته شود. ضروری است که همه‌ی مردم ببینند تا مذاکرات چگونه انجام می‌شود؟ روی کدام موضوعات تمرکز می‌شود و چرا؟».

رئیس جمهوری افغانستان علاوه کرد، افغان‌ها هم در خیمه و هم در سردی می‌توانند مذاکره کنند مراحل بعدی مذاکرات صلح باید در داخل افغانستان پیشبرده شود.

ولی گروه طالبان با پیشنهاد محمد اشرف غنی مخالفت کرده و گفته است دور دوم مذاکرات صلح در دوحه قطر برگزار می‌شود.

شایان ذکر است این گفته‌ها در شرایطی مطرح شده که اولین دور مذاکرات صلح میان دولت افغانستان و طالبان در تاریخ 12 سپتامبر 2020 در دوحه قطر آغاز شد. هیأت‌های مذاکره‌کننده صلح دولت افغانستان و طالبان اخیراً در مورد طرزالعمل مذاکرات صلح توافق کردند.

 مشاور امنیت ملی رییس جمهور غنی پیشنهاد کرد مراحل باقی‌مانده مذاکرات بین هیأت‌های جمهوری اسلامی افغانستان و طالبان در داخل کشور به پیش‌ برده شود.

حمدالله محب روز شنبه، بیست‌ودوم قوس در یک رشته توییتی نوشت دولت ترجیح خاصی در مورد مکان مذاکرات در داخل کشور ندارد و آماده است در هر منطقه‌ای که طالبان پیشنهاد کنند، به‌شمول ساخت تأسیسات آماد‌گی لازم را بگیرد و گفت‌وگوها را به پیش ببرد.

محب افزوده است که با پیش‌برد مذاکرات در داخل کشور ساحه امنیتی ویژه و قابل اعتماد برای همه و زمینه نظارت و اعمال ملکیت برای مردم در روند صلح فراهم می‌شود.

مشاور امنیت ملی تأکید کرده است که با پیش‌برد مذاکرات در داخل کشور، مذاکره‌کننده‌گان از خواست‌ها و مطالبات مردم بهتر آگاه می‌شوند و از مصارف اضافی جلوگیری خواهد شد.

حمدالله محب می‌افزاید که برای افغان‌ها مهم است که مراحل جاری مذاکرات در داخل افغانستان به پیش برده شود و به این ترتیب صلح به جای شرایط خارجی‌ها از واقعیت جامعه افغان‌ها متاثر شود و دایمی و سراسری باشد.

به گفته محب، صلح در بیرون از کشور، صلح‌کننده‌گان را از شرایط خارجی متاثر می‌کنند و تجربه‌ها نشان می‌دهد که این‌گونه آشتی منافع افغان‌ها را تأمین نمی‌کند.

گروه طالبان واکنش رسمی به این پیشنهاد نداده است.

مذاکرات بین‌الافغانی در دوحه، پایتخت قطر از ۲۲ سنبله آغاز شد و تاکنون جریان دارد.

دو طرف ماه‌ها روی تهیه کارشیوه پیش‌برد مذاکرات کار کردند و سرانجام با تسهیل کشور میزبان در مورد کارشیوه ۲۱ ماده‌ای به توافق رسیدند.

گزارش شده است که قرار است مذاکرات برای مدت سه هفته متوقف شود.

تصمیم‌گیری در این مورد در نشست روز آینده دو هیأت موکل شده است.

صلـح یکـی از مهـم‌ترین و پرکاربـردترین واژه‌های عصـر حاضر است. در کنار بازیگـران بـزرگ و قدرت‌منـد، بازیگران غیردولتـی و در بخش‌های پایین‌تـر طیف‌هـای مختلـف ملت‌هـا نقـش مهمـی را می‌تواننـد در برقـراری صلـح بازی کنند. زنـان یکـی از مهمتریـن گروه‌هایی هسـتند کـه هـم مـورد تخاصـم در جنگ‌ها بوده اند و هم تلاش‌هایی در راستای برقـراری صلـح انجام داده اند. با توجـه به اهمیت ایـن مسـئله، بررسی نقش زنان افغان در فرایند صلح افغانستان و نوعیت مشارکت آنان از جملـه انگیـزه‌های اصلـی این نوشتار اسـت.

بررسی‌ها نشان داده که درگیری‌های نظامی، تروریسم و رفتارهای خشونت‌آمیز، زنان را بیشتر از بیش مورد آسیب قرار داده. نقض حقوق انسانی زنان و کودکان در جریان جنگ‌ها و درگیری‌های نظامی نیز به طور آشکار بنیان‌های سلامت و امنیت جامعه بشری را مورد تهدید قرار می‌دهد. روند مهاجرت‌های ناشی از مخاصمات مسلحانه نیز بر مصائب زنان در مناطق درگیر افزوده است. بنابراین،  زنان  نخستین گروهی هستند که با فروپاشی زیرساخت‌های اجتماعی و سیاسی آسیب می‌بینند. از سویی دیگر با توجه به اهمیت این موضوع، ضروری است تا در زمان استقرار صلح، نقش و جایگاهی درخور توجه برای زنان در حوزه تصمیم‌گیری و تصمیم‌سازی در فرآیند صلح  در نظر گرفته شود. از همین‌رو تلاش‌های گسترده‌ای در این راستا صورت گرفته است.

گسترش فرهنگ صلح وحمایت از زنان

سال ۲۰۰۰ سال بین‌المللی فرهنگ صلح و سال ۲۰۰۱ سال گفت‌وگوی تمدن‌ها نامیده شده بود تا زمینه تلاش‌های جهانی برای مبارزه با مشکلات جهان ، به ویژه زنان، فراهم آید. به طور مثال در متن اقدامات یونسکو نیز همواره اجرای برنامه‌های گسترش تساوی و عدالت در میان زنان و مردان جایگاه مهمی داشته است. به همین دلیل تأمین منابع مالی لازم برای حضور فزاینده زنان در عرصه‌های تصمیم‌گیری سیاسی-اقتصادی، تلاش‌ها برای افزایش آگاهی در مورد ضرورت حمایت از قربانیان جنگ‌ها و پایان دادن به خشونت علیه زنان در جریان آن، بررسی و بازبینی عوامل جنسیتی مربوط به فرهنگ صلح، حمایت از زنان در رسانه‌ها و فضای مجازی، تشکیل و گسترش شبکه‌های زنان، آموزش و ارتقای آگاهی و مهارت‌های آنان به منظور ارتقای خودباوری و بهبود فرصت‌های زندگی و شغلی دختران در میان این برنامه‌ها قرار داشت. هم‌راستا با این برنامه‌ها نهادها، دفاتر و نهادهای زیادی در جهت بهبود و ارتقای وضعیت زندگی زنان فعالیت کرده اند. قابل یادآوری است که در سال‌های پسین، نهادهای دیگری نیز چه در سکتور خصوصی و چه در ساختار تشکیلاتی دولت نیز تنها برای تمرکز و فعالیت درین بخش‌ها ایجاد شده و آغاز به فعالیت کرده اند.

زنان در مذاکرات

پس از سقوط طالبان در ۲۰۰۱ دولت افغانستان وارد گفت‌وگوهای زیادی با هدف ایجاد صلح با این گروه شد و توافق‌های جزئی با بعضی عناصر آن را نیز به دست آورد. بسیاری از این مذاکرات به دلایل سیاسی، رسیدن به بست‌ها، عدم برقراری ارتباطات درست و یا کارشکنی‌ها متوقف شدند. در سال ۲۰۲۰ تلاش‌های پیش از مذاکره به پیشرفت‌هایی دست یافت. پس از ۹ دور مذاکره، طالبان و ایالات متحده امریکا در ۲۹ فبروری سال ۲۰۲۰ توافق‌نامه‌ای را امضا کردند که زمینه مذاکرات را در داخل افغانستان فراهم آورد. مذاکرات بین‌الافغانی در ابتدا قرار بود در مارچ ۲۰۲۰ آغاز شود اما با افزایش خشونت و اختلاف نظر بر سر تبادل زندانیان به تأخیر افتاد. در ماه سپتامبر، مذاکرات رسمی صلح بین جمهوری اسلامی افغانستان و طالبان در دوحه قطر آغاز شد که تاکنون نیز ادامه دارد.

در این میان، زنان افغان از ابتدا تا انتها هر لحظه از مذاکرات را با دقت مشاهده و هر بند از توافق‌نامه‌ها را موشکافانه بررسی کردند. مسئله بر سر حذف یا حضور آنان بود. نگرانی آنان از این بود که مذاکره‌کنندگان جهت خاتمه دادن به این جنگ‌فرسایشی و دست‌یابی به صلح با طالبان، حقوق‌زنان را به غنیمت به جانب مقابل واگذار کنند. زنان و دختران از زمان سقوط طالبان که با تفاسیر بنیادگرایانه از اسلام زنان را شهروندان درجه دوم محسوب می کردند، پیشرفت‌های قابل توجهی داشته اند. درحالی که تحت حاکمیت طالبان از سال ۱۹۹۶ تا ۲۰۰۱، زنان افغان از تحصیل و کار، و در یک کلام حضور در جامعه، منع شده بودند. پس از سقوط طالبان زنان از فرصت‌های زیادی برای تحصیل و مشارکت در زندگی سیاسی و اقتصادی برخوردار شدند، گرچه همچنان با محدودیت‌هایی در دسترسی به عدالت، مواجهه با خشونت و آزار و اذیت روبرو بوده و با آنان مقابله می‌کنند.

شورای روابط خارجی Council on Foreign Relations یک سازمان مستقل، اتاق فکر و ناشری است که جهت بررسی بیشتر و بهتر روابط بین الملل و سیاست‌های خارجی کشورهای جهان مخصوصاَ ایالات متحده امریکا در سال ۱۹۲۱ تأسیس شد. این نهاد هیچ موضعی در قبال مسائل سیاسی ندارد اما همواره تحقیقات و تحلیل های موثری درین باره ارائه کرده است. در یک مقاله این نهاد به نام مشارکت زنان در فرایندهای صلح درباره مشارکت زنان افغان دراین روندها چنین آمده است: «زنان فقط در پانزده دور از شصت‌وهفت دور گفت‌وگو، شامل مذاکرات رسمی و غیررسمی، جلسات تحقیقی و مشاوره‌های بین المللی، بین سال‌های ۲۰۰۵ تا ۲۰۲۰ به شکل رسمی شرکت کردند، که ۲۲ درصد را تشکیل می‌دهد. در مذاکرات صلح جولای ۲۰۱۹ نیز از هفتادویک نماینده یازده نفر زن بودند، که ۱۵ درصد را تشکیل می‌دهد. در مذاکرات صلح سپتامبر ۲۰۲۰ ، چهار زن در تیم مذاکره ۲۱ نفره دولت افغانستان حضور داشتند، که ۱۰ درصد را تشکیل می‌دهد.» در حالی که هیچ‌گاه در جانب مقابل، هیچ زنی حضور نداشته است؛ به طور مثال در تیم بیست‌ویک نفره طالبان در مذاکرات قطر. این حضور جزئی و کم‌رنگ نشان‌دهنده این است‌که به‌طور کلی دست‌آوردهای اجتماعی و سیاسی زنان افغان به فرصت‌های محدودی برای حضور آنان در روند صلح تبدیل شده است.

تأثیرات مشارکت زنان

مقاله مذکور همچنان اشاره کرده است که زنان در شورای عالی صلح و شوراهای صلح ولایتی تلاش کرده اند تا در راستای حمایت از ادغام مجدد جنگ‌جویان سابق، تسهیل آزادی گروگان‌ها و مقابله با روایت‌های افراطی تأثیرگذار باشند. در طول روند صلح نیز، زنان در جامعه مدنی دولت افغانستان، طالبان و همه طرف‌های دیگر را تحت فشار قرار داده اند تا از حقوق و فرصت‌های زنان افغان در هر توافق‌نامه محافظت کنند. فراتر از نقش‌های رسمی، زنان در جامعه مدنی تلاش کرده اند تا از طریق مشاوره مستقیم با دولت افغانستان و غیرمستقیم با طالبان، تغییری در روند صلح بیاورند. آنان همچنین در نهادهای تأسیس شده توسط دولت، مانند شورای عالی صلح افغانستان (با حضور داشت ۲۶ درصد زنان) و شوراهای صلح ولایتی (۲۰ درصد اعضای زن) تلاش کرده اند تا حمایت عمومی از این روند را افزایش دهند. به عنوان مثالی دیگر، اعضای زن شورای عالی صلح، در سال ۲۰۱۴، با وجود شرایط خطرناک، یک کمپاین سراسری را در تمام سی‌وچهار ولایت کشور رهبری کردند تا آگاهی عمومی از روند کار را افزایش دهند. سازمان دهندگان زن، بیست‌وپنج هزار امضا از زنان و دختران را برای حمایت از روند صلح جمع‌آوری کردند، که آن را به حامد کرزی رئیس جمهور وقت، رهبران طالبان و سازمان ملل تحویل دادند. اما مسئله اینجاست که فعاليت‌های غيررسمی زنان برای صلح به ندرت در فرآیندهای رسمی صلح منعکس می‌شوند. زنان اغلب از فرآیندهای رسمی صلح کنار گذاشته می‌شوند چون تصميم گيرنده، رهبران نظامی، یا جنگ‌جو نيستند. گاهی نیز به این دلیل دور نگه‌داشته می‌شوند چون تصور می‌شود از مهارت‌های لازم جهت اشتراک در روند صلح و فرایندهای بعدی آن برخوردار نيستند. به همین دلیل است که فرآیندهای صلح ابعاد مختلف دیدگاه‌های جنسيتی را در نظر نمی‌گيرند  و در نتیجه نگرانی‌های اصلی زنان نیز به میز مذاکره راه نمی‌یابند.

چه باید کرد؟

نباید فراموش کرد که بدون مشارکت زنان و دختران و گنجاندن چشم‌اندازهای جنسیتی در فرآیندهای رسمی و غیررسمی صلح، صلح‌پایدار ایجاد نخواهد شد. گرچه دولت افغانستان و بازیگران بین‌المللی متعهد شده اند كه از نمایندگی زنان در روند صلح حمایت كنند. وعده‌ها سپردند، و نیز پالیسی‌سازی‌ها بوجود آمد اما به دلیل نبود اراده سیاسی و بودجه، پیشرفت‌ها تاکنون محدود بوده است. به‌طور نمونه قطع‌نامه ۱۳۲۵ شورای امنیت هنوز روی کاغذ مانده و پیشرفت کندی داشته است. تا زمانی‌که استراتژی روشنی در مورد چگونگی عملی کردن این قطعنامه تدوین نشده باشد، پیش‌رفت چشم‌گیر در نمایندگی زنان در ایجاد صلح کم و چشم‌اندازهای صلح‌پایدار کم‌رنگ خواهد ماند. ضروری می‌نماید که انرژی و حضور فعالانه ی زنان در دیگر عرصه‌ها باید به مشارکت و نفوذ بیشتر در فرآیندهای رسمی تبدیل شود. درحالی‌که درک هنجارها و رسوم‌جنسیتی در یک جامعه می‌تواند اطلاعات مهمی برای مذاکره کنندگان و دیگر نهادهای درگیر فراهم کند اما سازمان‌های‌بین‌المللی همواره تجربه و دخالت غیر رسمی در فرآیندهای صلح را به رسمیت نشناخته و مورد استفاده قرار نداده اند. گروه‌های مذاکره‌کننده تقریباً فقط بر احزاب سیاسی و سایر فعالان سیاسی رسمی متمرکز هستند.

ناگفته پیداست شیوه‌های سنتی اغلب وزن بیشتری نسبت به قانون اساسی یک کشور دارند. اگرچه قوانین کشورها برای به رسمیت شناختن برابری جنسیتی مهم است، اما در عمل  اجرای آن را تضمین نمی‌کنند. سازوکارهای سنتی/مذهبی معمولاً وزن بیشتری نسبت به قانون اساسی کشور دارند، حتی در مکان‌هایی که قانون از زنان خواسته است که در مجامع تصمیم‌گیری نقش بیشتری داشته باشند، این حضور اجرا نمی‌شود. به همین دلیل مشارکت گروه‌های بی‌شماری از نهادهای دولتی، غیردولتی و بین‌المللی در عرصه‌های رسمی و غیررسمی ضروری است و تنها نباید به وزارت امور صلح و یا یک تیم مذاکره کننده اکتفا کرد.

از سوی دیگر ناگفته نباید گذاشت که حضور مذاکره‌کنندگان زن تضمین‌کننده این نیست که مسائل برابری جنسیتی در دستور کار صلح قرار داده خواهند شد. تمام فعالان در فرآیندهای رسمی صلح – مرد یا زن – جهت کار مؤثر برای بهبود وضعیت زنان در توافق‌نامه‌های آتی و رفع نگرانی‌های زنان باید آگاهی و ظرفیت لازم را داشته باشند. به همین جهت ضروری است توافق‌نامه‌های صلح به اهمیت برابری جنسیتی به صراحت بپردازند. به طور مثال به مواردی مانند حقوق بشر و خشونت های جنسی با داشتن آگاهی کافی به طور واضح پرداخته شود.

نهایتاً این‌که منظور از شمولیت نیز تنها ارتقای مشارکت زنان در محیط‌های رسمی نیست، بلکه شناخت جایگاه آن‌ها در تأثیرگذاری است. حضور زنان در عرصه‌های یاد شده باید مؤثر و مفید باشد. هدف برابری جنسیتی و ارتقای نقش زنان در فرایند صلح تنها زیاد کردن تعداد زنان  و به اصطلاح اضافه کردن سیاهی لشکر نباید باشد.

در دنیایی که از درگیری، افراط‌گرایی و آوارگی بسیار رنج کشیده است، نمی‌توانیم تنها به تک موج‌هایی از امید برآمده از اقدامات عاجل و نظر به موقعیت افراد اتکاء کنیم. ما به تمام توان و شجاعت سیاسی رهبران جامعه در هر سطح و اقدام مشترک تمامی آنان نیاز داریم. سالگردهایی همچون روز جهانی صلح و یا کمپاین ۱۶ روزه محو خشونت علیه زنان، بیش از هر چیزی باید فراتر از گذر سال‌ها به شمار آیند. باید فرصتی برای سیاست‌گذاران باشند تا از شعارگفتن‌ها فراتر رفته و گفته‌های‌شان را عملی کنند تا از این طریق بتوان به صلح سراسری در کشور دست یافت.

راضیه دانش

روسله یاسینزی عثمانی

سرور دانش، معاون دوم رئیس جمهور غنی در روز جهانی مبارزه با فساد اداری گفت حکومت تعهد سپرده تا سه سال آینده شمار پرونده‌های مبارزه با فساد اداری که در محاکم فیصله می‌شوند، پنجاه درصد افزایش یابد.

او روز ( چهارشنبه ۱۹ قوس) در مراسم بزرگداشت از این روز گفت حکومت افغانستان در نشست ژنو که به تازگی برگزار شد، تعهداتی را در راستای مبارزه با فساد اداری سپرده است.

به گفته او، قرار است تا نیمه سال ۲۰۲۱ کمیسیون مستقل فساد اداری در افغانستان مجهز و آماده شده و تمام نهادهای موازی با آن مدغم گردد.

آقای دانش افزود موثریت قانون و پیگرد قانونی در زمینه فساد اداری نیز قرار است افزایش یابد و در نتیجه شمار پرونده‌های مبارزه با فساد و شمار محاکمه مقام‌های عالی رتبه متهم به فساد نیز افزایش یابد.

شفافیت در گمرکات، جمع آوری درآمدها، الکترونیکی شدن سیستم مالیات، شایسته سالاری در استخدام‌ها، توانمند سازی زنان و افزایش استخدام آنها از دیگر تعهداتی بود که آقای دانش از آنها یادآوری کرد.

او گفت برای تطبیق این تعهدات، تقویت نهادهای اصلی دولت، وجود نهاد قدرتمند و مستقل مبارزه با فساد اداری، نهادهای عدلی و قضایی قدرتمند و مستقل، جامعه مدنی مسئول و همکاری بین‌المللی و بخش خصوصی نیز لازمی است.

معاون دوم رئیس جمهوری همچنین بر تامین صلح تاکید کرد و گفت جنگ و خشونت زمینه را برای گسترده شدن فساد فراهم ساخته و با پیشرفت در روند صلح، بستر اصلی فساد و مافیا و قاچاق نیز برچیده خواهد شد.

در نشست ژنو جامعه جهانی برای چهار سال آینده سیزده میلیارد دلار کمک مشروط به افغانستان تعهد کردند.

راس ویلسون سرپرست سفارت آمریکا در کابل هم در توئیترش نوشته دولت آمریکا از حکومت افغانستان انتظار دارد تا در مبارزه با فساد تعهد معنی دار و قوی داشته باشد.

گزارش دیده‌بان شفافیت

همزمان با روز جهانی مبارزه با فساد، دیده‌بان شفافیت افغانستان نیز گزارش تازه‌ای از وضعیت فساد اداری در افغانستان را منتشر کرد.

در این گزارش آمده که حکومت افغانستان برای مبارزه با فساد زیر فشار جامعه جهانی قرار دارد اما نباید استراتژی های مبارزه با فساد را تنها برای نشست‌های بین‌المللی و با عجله آماده کند بلکه باید یک نقشه راه درست و عملی روی دست گیرد.

اکرم افضلی، رئیس دیدبان شفافیت می‌گوید به رغم ایجاد نهادهای مختلف مبارزه با فساد اداری و تصویب قوانین و مقرارات متعدد، فساد اداری هنوز هم در افغانستان به صورت گسترده وجود دارد و بر قابلیت دولت در تامین امنیت و ارائه خدمات اساسی تاثیر منفی می گذارد.

این نهاد گفته که فساد به طور فزاینده در داد و ستدهای اجتماعی مدغم شده و حاکمیت روابط بر ضوابط و رشوه ستانی به امری معمول در زندگی مردم تبدیل شده است.

حکومت افغانستان گفته که از تحقیق و نشر گزارش‌ها در مورد موجودیت فساد در دولت استقبال می‌کند و از یافته های آن در اجرای برنامه‌های ضدفساد کار خواهد گرفت.

به اساس معلومات دفتر معاون دوم رئیس جمهوری در پنج سال گذشته حکومت ۴۸۲ سند تقنینی در عرصه‌های مختلف برای مبارزه با فساد تصویب کرده است.