برچسب: ترامپ

«دونالد ترامپ» رئیس جمهور آمریکا شب گذشته اعلام کرد که واکسیناسیون مردم این کشور ضد کرونا با استفاده از واکسن «فایرز» طی کمتر از  24 ساعت آینده آغاز می شود.

ترامپ در ویدیوئی در حساب خود در توئیتر منتشر کرد گفت: کشور ما امروز معجزه پزشکی محقق کرد. واکسن امن و تأثیر گذار در فقط 9 ماه ساخته شد.این یکی از بزرگترین دستاوردهای علمی در تاریخ است.

ترامپ از اعلام موافقت سازمان غذا و داروی آمریکا با استفاده از واکسن فایرز ابراز رضایت کرد.سازمان غذا و داروی آمریکا روز جمعه اعلام کرد که مجوز استفاده از واکسن ضد کرونای شرکت فایرز را صادر کرده است.

رئیس جمهوری آمریکا همچنین کشف واکسن‌های کرونا را بزرگترین دستاورد «تاریخ پزشکی» دانست.ترامپ تأکید کرد که واکسن های «فایرز» و «مودرنا» موفق بوده اند و این دو واکسن امن هستند.

وی تصریح کرد این دو واکسن کارایی 95 درصدی خود را ثابت کرده اند و این بسیار بیشتر از توقع هاست.

رئیس جمهوری آمریکا تصریح کرد این واکسن برای همه شهروندان آمریکایی مجانی خواهد بود.

به گفته رئيس جمهوری آمریکا اولویت در تزریق نخستین واکسن‌های کرونا با افراد مسن در خانه‌های سالمندان و کارکنان بهداشت و درمان کشور خواهد بود.

شمار مبتلایان به ویروس کرونا در آمریکا حدود 15میلیون و 400 هزار نفر رسیده است. تاکنون نزدیک به 300 هزار نفر در این کشور اثر کرونا جان‌باخته‌اند.

پیش از این روزنامه واشنگتن پست روز گذشته- جمعه- نوشت که کاخ سفید  به « استیفان هان»رئیس سازمان غذا و داروی آمریکا دستور داده است یا مجوز استفاده از واکسن «فایرز-بیون تک» را بدهد یا از مقام خود استعفا دهد.

جو بایدن، رئیس جمهوری منتخب آمریکا، گروه دیگری از وزرا و اعضای ارشد کابینه آتی خود را معرفی کرد، گروهی که نام سوزان رایس نیز در آن به چشم می‌خورد.

بایدن، روز جمعه ۱۱ دسامبر (۲۱ قوس) در جریان مراسمی در شهر ویلمینگتون در ایالت دلاویر آمریکا، ضمن اعلام نام چندین عضو جدید کابینه و دیگر گزینه‌های برتر دولت آتی خود گفت برخی از این چهره‌های آشنا و برخی دیگر برای تصدی این پست‌ها جدید هستند، اما همه آنها با «شرایط و چالش‌های تازه‌» روبرو خواهند بود.

نام افرادی که بایدن آنها را معرفی کرد، روز پنجشنبه توسط تیم او رسما اعلام شده بود.

بایدن دنیس مک دونا، رئیس دفتر باراک اوباما، رئیس جمهور پیشین را به عنوان گزینه خود برای پست وزارت امور کهنه‌سربازان (نظامیان بازنشسته) تام ویلساک، وزیر پیشین کشاورزی را به سمت وزیر کشاورزی و مارسیا فاج، نماینده اوهایو در کنگره را به عنوان گزینه خود برای سمت وزیر مسکن و توسعه معرفی کرد.

اما معروف‌ترین فردی که رئیس جمهوری منتخب نام او را اعلام کرد، سوزان رایس، مشاور امنیت ملی سابق در دولت اوباما بود. خانم رایس قرار است در دولت بایدن به عنوان مدیر شورای سیاست داخلی کاخ سفید خدمت کند. کاترین تای نیز که در دولت اوباما مسئول نظارت بر تجارت با چین بود، به عنوان گزینه پیشنهادی بایدن برای پست نماینده تجاری ایالات متحده معرفی شده است.

مک دونا، ویلساک، فاج و تای همگی برای آغاز به خدمت در سمت‌های جدید باید در مجلس سنا مورد تأیید قرار بگیرند، اما سوزان رایس نیازی به تأیید سنا ندارد.

تا پیش از این بسیاری سوزان رایس را گزینه‌ای در رقابت برای پست معاون رئیس جمهور یا وزیر امور خارجه بایدن می‌پنداشتند. رایس در زمان اوباما ابتدا به عنوان سفیر آمریکا در سازمان ملل منصوب شد و سپس به سمت مشاور امنیت ملی رئیس جمهوری رسید. او رابطه نزدیکی با جو بایدن دارد و در زمینه سیاست خارجی نیز دارای تجربه‌ای طولانی است.

وی همچنین در دولت بیل کلینتون به عنوان دستیار ویژه رئیس جمهور و مدیر ارشد امور آفریقا در کاخ سفید، دستیار دبیر دفتر امور آفریقا در وزارت امور خارجه و نیز مدیر سازمان‌های بین‌المللی و صلح‌بانی در شورای امنیت ملی آمریکا فعالیت کرده بود.

اگر سنای آمریکا به کاترین تای رأی اعتماد بدهد، او نخستین زن رنگین‌پوست در تاریخ آمریکا خواهد بود که به سمت نماینده تجاری این کشور منصوب می‌شود.

دونالد ترامپ ، رئیس جمهور آمریکا روز پنجشنبه در توئیتر اعلام کرد مراکش به چهارمین کشور مسلمان تبدیل شده که روابط خود با اسرائیل را عادی می‌سازد.

ترامپ با استقبال از این توافق «تاریخی» نوشت که این به معنی «دستیابی به موفقیت بزرگ برای صلح در خاورمیانه» است. او همچنین در توئیتی جداگانه نوشت که ایالات متحده همچنین ادعای مراکش در مورد مالکیت منطقه مورد مناقشه صحرای غربی را به رسمیت می‌شناسد.

خبرگزاری آسوشیتدپرس به نقل از مقامات کاخ سفید گزارش داد محمد ششم، پادشاه مراکش در گفتگو با ترامپ توافق کرده است که کشورش روابط دیپلماتیک با اسرائیل را از سر بگیرد و «برای گسترش ثبات منطقه‌ای، همکاری اقتصادی و فرهنگی (با اسرائیل) را گسترش دهد».

این توافق نتیجه گفتگوهای مشاور ارشد رئیس جمهوری آمریکا، یعنی جارد کوشنر، داماد دونالد ترامپ بوده است. کوشنر گفت: «این مسئله امنیت اسرائیل را بیشتر تقویت کرده و در همان حال فرصت‌هایی برای مراکش و اسرائیل فراهم می‌کند تا روابط اقتصادی خود را تعمیق و زندگی مردم خود را بهبود ببخشند.»

کشورهای مسلمان در خاورمیانه و شمال آفریقا به طور بی‌پیشینه‌ای در حال عادی‌سازی روابط خود با اسرائیل هستند، اما هر کدام از آنها دلایل خود را برای این کار دارند.

پیش از مراکش، امارات، بحرین و سودان نیز عادی‌سازی روابط خود با اسرائیل را آغاز کرده بودند.

روزنامه جروزالم پست در مقاله‌ای تحلیلی به قلم «ست جی فرانتزمن» نوشت که چندین هفته پیش یک کارشناس خاورمیانه و روابط با اسرائیل به این تحلیل‌گر گفته اگر عربستان سعودی علامت‌های خاصی بفرستد، مراکش احتمالا خیلی سریع با اسرائیل رابطه برقرار می‌کند.

ملک محمد ششم، پادشاه مراکش به داشتن روحیه باز و میانه‌روی معروف است، اما برای برقراری روابط با اسرائیل به چراغ سبز ریاض و واشنگتن احتیاج داشت. اکنون به نظر می‌رسد که او این اجازه را یافته است.

مراکش اکنون قرار است با اسرائیل روابط دیپلماتیک کامل برقرار کند و پروازها میان این کشور با اسرائیل، همانند پروازها با دبی از سر گرفته شود. جارد کوشنر، مشاور ریاست جمهوری آمریکا گفته است که اسرائیل دفاتر رابط خود را در رباط بازگشایی می‌کند و مراکش نیز همین کار را در تل آویو انجام می‌دهد.

دفتر رابط مراکش در اسرائیل در سال ۱۹۹۴ افتتاح شد. در سپتامبر ۱۹۹۴، یعنی یک ماه قبل از امضای پیمان صلح اردن، به نظر می‌رسید این کشور آماده عادی‌سازی روابط با اسرائیل است، اما از آن زمان تا کنون پیشرفت چندانی در این امر حاصل نشد و دولت رباط حتی در سال ۲۰۱۳ علناً علیه سیاست عادی‌سازی موضع گرفت.

جروزالم پست می‌نویسد که کوشنر تا کنون کلید فشار در معاملات صلح با اسرائیل بوده و اخیراً به منظور پایان دادن به بحران خلیج فارس بین ریاض و دوحه در قطر حضور یافته است.

جارد کوشنر گفته بود این مسئله امنیت اسرائیل را بیشتر تقویت کرده و در همان حال فرصت‌هایی برای مراکش و اسرائیل فراهم می‌کند تا روابط اقتصادی خود را تعمیق و زندگی مردم خود را بهبود ببخشند.

در اواسط ماه سپتامبر اخبار مبنی بر عادی‌سازی روابط مراکش با اسرائیل به دلیل راکد ماندن این پرونده تحقق نیافت و پروازهای مستقیم میان دو کشور که قرار بود برقرار شود، انجام نشد.

در مورد این که پس از امارات و بحرین کدام کشور آماده عادی‌سازی روابط با اسرائیل است، حدس و گمان‌های زیادی مطرح می‌شد. سودان که به نظر می‌رسید در مسیر نزدیک شدن با اسرائیل قرار دارد، برای این کار منتظر ماند تا واشنگتن نام این کشور را از سیاهه حامیان تروریسم خارج کند. بسیاری می‌گفتند عربستان سعودی هم می‌تواند به سمت یک توافق صلح با اسرائیل برود، اما با توجه به نتیجه به دست آمده از انتخابات ایالات متحده و پیروزی جو بایدن، احتمالا این محاسبه تغییر کرده است.

حساب مراکش در این میان کمی پیچیده‌تر است. این کشور مانند تونس، موریتانی، عمان، قطر و تعداد دیگری از کشورها در گذشته بدون عادی‌سازی روابط با اسرائیل با این کشور پیوندهایی ارتباط داشته است. مراکش به دلیل داشتن جامعه یهودی، با اسرائیل روابط تاریخی داشته است. در حالی که پادشاه مراکش در سال ۲۰۱۹ از اسرائیل به دلیل رفتارش با فلسطینیان انتقاد کرده بود، رئیس جمهور اسرائیل در ماه ژانویه از او به دلیل حمایت از همزیستی با جامعه یهودی تشکر کرد.

به نوشته تحلیل‌گر جروزالم‌ پست این بخشی از شبکه پیچیده روابط اسرائیل با کشورهای مسلمان است.

اگرچه برخی از پیوندهای یهودیان مراکش با اسرائیل در گذشته بحث‌برانگیز بوده است، اما این کشور به طور كلی به عنوان یك كشور مثبت‌نگر در مسئله صلح و ازسرگیری روابط شناخته می‌شود.

«ست جی فرانتزمن» می‌نویسد خوبی مراکش آن است که به دست عناصر طرفدار ایران یا افراط گرایان اخوان المسلمین ربوده نشده است. خاورمیانه که از زمان بهار عربی، ظهور و سقوط داعش و بحران خلیج فارس در سال ۲۰۱۷ و همچنین افزایش نقش ایران در عراق، لبنان، سوریه و یمن اکنون ظاهر جدیدی پیدا کرده، منطقه‌ای است که بیشتر از گذشته دچار پراکندگی شده و همزمان اسرائیل جای خود را در میان کشورهای عربی بیشتر باز کرده است.

مراکش برای برقراری روابط با اسرائیل، از دولت آمریکا خواسته بود که منطقه صحرای غربی را به عنوان بخشی از این کشور به رسمیت بشناسد. مراکش از دهه ۱۹۷۰ تا کنون این منطقه را به کنترل خود در آورده اما جنبشی مخالف با حکومت مراکش به نام جبهه پولیساریو در آنجا هنوز فعالیت دارد.

تا پیش از انتخابات آمریکا تصور، غالب در جهان عرب این بود که در صورت پیروزی ترامپ، کشورهایی چون عمان، قطر، مراکش و احتمالا سایر کشورها از الگوی امارات برای نزدیک شدن به اسرائیل پیروی می‌کنند.

با پیروزی نامزد دموکرات انتخابات آمریکا، کشورهای اروپایی با توجه به اقدامات رئیس‌جمهور پیشین آمریکا در مسائل مختلف در پی ورق زدن این صفحه از روابط خود با واشنگتن هستند.به آرامش رسیدن و تمایل برای ورق زدن این صفحه در میان اروپایی‌ها کاملا واضح و روشن است.

امانوئل مکرون، رئیس جمهور فرانسه، آنگلا مرکل صدراعظم آلمان، بوریس جانسون، نخست وزیر انگلیس، و حتی اورزولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا، به سرعت واکنش نشان دادند. آن‌ها امیدوارند روابط دو سوی اقیانوس در فضایی متفاوت از دوران باراک اوباما، رئیس جمهور سابق آمریکا، احیا شود.

اروپایی‌ها می‌خواهند استقلال خود را تایید کنند و در عین حال نمی‌خواهند اجازه دهند در درگیری‌های میان چین و آمریکا گرفتار شوند.انتخابات آمریکا فراتر از اهمیت سیاسی در داخل آمریکا چالش‌های عمده‌ای در سطح بین‌المللی داشت.

این چالش‌ها به دلیل مناقشات جهانی و بحران بهداشتی بسیار بیشتر از حد معمول است. اما اروپایی‌ها از مشکلات بزرگی که در انتظار جو بایدن است آگاهند؛ کووید-۱۹ آمریکا را دچار اختلاف کرده است و به شدت بر آن تاثیر گذاشته است. به عبارت دیگر ایالات متحده به دلیل عملکرد ضعیف در دوره کرونا اعتبار خود را در عرصه جهانی نیز از دست داده است و سنا ممکن است همچنان در اختیار جمهوری‌خواهان بماند.

از دیدگاه اروپایی‌ها انتخابات آمریکا همانند آزمونی تاریخی برای دموکراسی تحت تنش بود که می‌تواند درس‌های قابل توجهی در زمینه جنبش‌های عوام‌فریبانه پوپولیستی بدهد.هایکو ماس، وزیر امور خارجه آلمان، ۵ نوامبر در این باره گفت میزان مشارکت به صورت بی سابقه‌ای بالا بود، اما متاسفانه قطبی شدن جامعه نیز به همان اندازه بالا بود.آنگلا مرکل بدون وقفه پیروزی جو بایدن را به وی تبریک گفت و تاکید کرد: اگر بخواهیم چالش‌های بزرگ دوران خود را مهار کنیم دوستی ما در دو سوی اقیانوس غیر قابل جایگزین است.ژان ایو لو دریان، وزیر امور خارجه فرانسه، هم در توئیتی بر نقشه راه مشترک اروپا و آمریکا تاکید کرده است.

وی در این توئیت نوشت: ما در این روابط که بار دیگر متعادل شده است کار‌های بسیاری برای انجام دادن داریم. امنیت جمعی، مبارزه با تروریسم، بهداشت عمومی، آب و هوا، تجارت و قانونگذاری رسانه‌های دیجیتال از جمله این کار‌ها هستند. ما از ارزش‌ها و منافعمان و همچنین یافتن راه حل‌های مشترک و چند جانبه گرایی دفاع خواهیم کرد.به نظر می رسد روی کار آمدن یک رئیس جمهور دموکرات، مواجهه با مسائل بین‌المللی و مذاکرات دو سوی اقیانوس، نمی تواند مانع از آگاهی تدریجی اروپایی‌ها از منافع راهبردی، اقتصادی و نظامی شان شود.

در عرصه سیاسی در حالی که آنگلا مرکل چند ماه دیگر به فعالیت خود پایان می‌دهد، امانوئل مکرون دیگر نمی‌تواند تنها منادی چندجانبه‌گرایی باشد. به این ترتیب با وجود چالش‌های دائمی قدرت مانور مکرون در فضایی آرام‌تر و در جمع دموکرات‌های لیبرال ممکن است محدودتر شود.درواقع جو بایدن مدعی بازیابی روح ملت آمریکاست. در عرصه روابط بین‌المللی، این به معنای تعهد به سخنان گفته شده و همچنین تعهدات دوباره در چارچوب‌های چندجانبه مانند سازمان جهانی بهداشت، یونسکو، توافق هسته‌ای ایران و بسیاری مسائل دیگر است که از سوی دولت ترامپ کنار گذاشته شده بود.

از همین رو اروپایی‌ها در انتظار نخستین اقدامات نمادین مانند بازگشت فوری به توافق آب و هوایی پاریس یا دست کم پیام همبستگی در خصوص ناتو هستند. برخی عادی‌سازی‌های در روابط دو سوی اقیانوس در وهله اول رسمی خواهد بود. این در عرصه دیپلماسی هم مهم است. روابط سالم شامل دیدار‌های منظم، در صورتی که همه‌گیری کرونا اجازه دهد، و همچنین دستیابی به نوعی قابلیت پیش‌بینی است. به علاوه پایان یافتن اظهارات بدبینانه و زننده و کار بیشتر در روابط امریکا و اروپا مورد نیاز است.

با این حال این کار باید بین اروپایی‌ها حل و فصل شده باشد تا به دولت جدید آمریکا موضوعاتی معرفی شود که امکان همگرایی در آن‌ها وجود دارد و اروپایی‌ها خود مسئولیت برخی موضوعات سیاسی و امنیت مربوط به اتحادیه اروپا را به تنهایی برعهده بگیرند. نشست صلح که از ۱۱ تا ۱۳ نوامبر در پاریس برگزار می‌شود فرصتی به امانوئل مکرون خواهد داد تا لزوم همکاری‌های بین‌المللی در برابر فوریت‌های بهداشتی، آب و هوایی و اقتصادی را مطرح کند. البته پاریس و برلین برای تصمیم‌گیری در این‌باره در انتظار نتیجه انتخابات آمریکا نماندند.

تمایل آمریکا به سوی آسیا، تمایل به پایان دادن به جنگ‌های بی پایان در افغانستان و عراق و اتخاذ خط مشی تندرو در برابر چین همه از جمله مسائل مورد توافق میان جمهوری‌خواهان و دموکرات‌ها در واشنگتن است.در چین هم لی یوچنگ، معاون وزیر امور خارجه، چند روز پیش اعلام کرد دولت آینده آمریکا پکن را در نیمه راه و با روحیه احترام متقابل ملاقات خواهد کرد.اما هیچ نشانه‌ای وجود ندارد که دولت بایدن آشتی‌پذیر‌تر باشد. به هر حال دولت وی مودب‌تر و کمتر دمدمی مزاج خواهد بود.در مسکو در نخستین اظهارات در مورد انتخابات ریاست جمهوری آمریکا هنوز هم احتیاط قابل مشاهده است.

با این حال ماریا زاخارووا، سخنگوی وزارت امور خارجه روسیه، در زمان شمارش آرا در آمریکا به ماهیت قدیمی انتخابات آمریکا و نقایص بدیهی نظام انتخاباتی این کشور اشاره کرد. اما در واقعیت احساسات متفاوتی در کرملین حاکم است. به نظر می‌رسد تمایلات جاه‌طلبانه‌ای که باراک اوباما در ابتدای دوران ریاست جمهوری خود بیهوده در خصوص آن تلاش کرده بود، در دوران بایدن کمتر دیده شود.

از دیدگاه دموکرات‌ها بیشتر مسئله خنثی کردن مسکو به عنوان بازیگر ردیف دوم مطرح است تا پرداختن به یک روند دیپلماتیک که هیچ نتیجه ملموسی هم ندارد.عصر ترامپ با ظن دائمی تبانی میان کرملین و ترامپ همراه بود. اما هیچ نکته مثبتی در روابط دو جانبه به ویژه در خصوص بازنگری در معماری پیمان‌های خلع سلاح رخ نداد. پیمان منع موشک‌های هسته‌ای میان‌برد در سال ۲۰۱۹ با خروج آمریکا به بهانه نقض بند‌های آن از سوی روسیه پایان یافت. پیمان دو جانبه نیو استارت هم که در سال ۲۰۱۰ امضا شده بود نیز در فوریه ۲۰۲۱ منقضی می‌شود. اولویت مطلق، تمدید این توافق است.

این توافق زرادخانه‌های دو کشور را با ۷۰۰ پرتابگر هسته‌ای راهبردی و هزار و ۱۵۰ کلاهک هسته‌ای محدود می‌کند. مذاکرات در این زمینه میان مسکو و واشنگتن احتمالا بلافاصله پس از ورود بایدن به کاخ سفید از سر گرفته خواهد شد.هرچند سیاست خارجی در زمان کارزار انتخاباتی در آمریکا نادیده گرفته شد، اما ادعا‌های سازش میان دونالد ترامپ و روسیه که به مدت سه سال جناح دموکرات را بسیج کرده بود، در کارزار‌های انتخاباتی جای خود را به بی‌کفایتی رئیس جمهور در مقابله با کووید-۱۹ داد. با این حال دونالد ترامپ معتقد بود عملکردش در عرصه بین‌المللی بسیار خوب بود. این عملکرد به ویژه شامل تحریک بازگرداندن نظامیان آمریکایی از خاورمیانه و به ویژه عراق و اتخاذ موضع سختگیرانه در برابر چین به عنوان رقیب اصلی آمریکا می‌شود. علاوه بر این امضای توافق‌های آبراهام در ۱۵ سپتامبر میان اسرائیل و امارات عربی متحده و بحران تحت نظارت آمریکا راهبرد منطقه‌ای کاخ سفید را تقویت کرد.رویکرد کاخ سفید در قبال فلسطین در سال‌های گذشته کاملا معاملاتی بود.کاخ سفید به مدت چهار سال بر نزدیکی میان اسرائیل و کشور‌های عربی سنی با نام مهار قدرت منطقه ای تهران و بی‌اعتمادی به ایران و به قیمت نابودی مسئله فلسطین تاکید کرد. این مسئله که با نادیده گرفتن تاریخ و تعهدات گذشته کاملا غیر قابل تصور به نظر می‌رسید با رویکردی کاملا معاملاتی رخ داد.

بایدن قرار است در رویکرد آمریکا تعادل برقرار کند، اما قرار نیست در اقدامات یکجانبه مانند به رسمیت شناختن قدس به عنوان پایتخت اسرائیل بازنگری کند.از سوی دیگر تمایل وی برای احیای توافق هسته‌ای ایران در صورتی که تهران بپذیرد به تعهدات خود بازگردد می‌تواند موجب بروز تنش با سنای احتمالی جمهوری‌خواه و همچنین اسرائیل شود. نخست وزیر اسرائیل باید محاسبات سیاسی پیچیده‌ای انجام دهد و از این منظر به دونالد ترامپ بدهکار است. نتانیاهو فورا به بایدن تبریک نگفت و با تاخیر در پیامی به روابط شخصی صمیمانه چهل ساله خود با رئیس جمهور جدید آمریکا اشاره کرد.اما در ایران این امید وجود دارد که سیاست فشار حداکثری که از سوی آمریکا اعمال شده است لغو شود.

داکتر عبدالطیف نظری

به نقل از رسانه‌های امریکایی، قانونگذاران امریکایی در لایحه مجوز دفاع ملی، برای سال ۲۰۲۱ اعلام کردند که رییس‌ جمهور این کشور نمی‌تواند شمار نیروهای امریکایی را در افغانستان به کمتر از چهار هزار تن کاهش دهد.
در این لایحه تأکید شده‌ که رییس‌ جمهور ترامپ، باید روند خروج سربازان امریکایی از افغانستان را مشروط به وضعیت افغانستان کند.
یکی از این قانونگذاران امریکا گفته‌اند: «اعضای کنگره تذکر می‌دهند که هر تصمیمی برای کاهش نیروهای مسلح ایالات متحده در افغانستان باید به روشی منظم و با هماهنگی با هم پیمانان و شرکای ایالات متحده و دولت افغانستان انجام شود».
این در حالی‌ست که وزارت دفاع امریکا پیش از این اعلام کرده بود که طرح کاهش نظامیان این کشور در پنتاگون تصویب شده و قرار است تا اواسط جنوری آینده، تعداد سربازان امریکایی به ۲۵۰۰ تن کاهش یابند.

در همین حال، نمایندگان هیئت مذاکره کننده دولت و طالبان، هفته گذشته اعلام کردند که طرفین بروی طرزالعمل مذاکرات توافق کردند و قرار است بحث بر روی آجندا را آغاز کنند.

رییس ستاد مشترک ارتش آمریکا می‌افزاید که این کشور می‌خواهد تعداد نیرو‌هایش را درافغانستان به ۲۵۰۰ تن کاهش دهد.

وی می‌گوید که آمریکا در جریان ۲۰ سال گذشته در افغانستان موفقیت‌های چشمگیری نداشته است و در چند سال اخیر به بن‌بست در افغانستان مواجه شده است.

آقای میلی علاوه کرده است که گفتگو‌های ما با طالبان ممکن برای برخی‌ها قابل تأمل باشد اما این یگانه‌ راه پایان دادن به جنگ در افغانستان است.

این جنرال آمریکایی می‌گوید که در این مدت دولت افغانستان هم برای شکست طالبان کار موجه انجام نداده است.

وی تأکید کرده که آمریکا به مشوره‌دهی و آموزش نیرو‌های امنیتی افغانستان ادامه خواهد داد.

پنتاگون برنامه کاهش نیروهای آمریکایی در افغانستان به ۲۵۰۰ سرباز تا ۱۵ جنوری بنا به تصمیم اخیر دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا را مشخص کرده است.

خروج “شتابزده” نیروهای آمریکایی از افغانستان باعث ایجاد نگرانی‌هایی در واشنگنن و در ناتو شده که فرماندهی ماموریت قاطع را در افغانستان برعهده دارد.

به گزارش رویترز، ژنرال مارک میلی، رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا روز گذشته در موسسه بروکینگز در واشنگتن جزئیات مربوط به کاهش نیروهای آمریکایی در افغانستان تا ۲۵۰۰ سرباز و ماموریت این نیروها در آینده را تشریح کرد.

آقای میلی گفت ارتش آمریکا همچنین به دو مأموریت اصلی خود در افغانستان ادامه خواهد داد؛ همکاری با نیروهای امنیتی افغان که در حال جنگ با شورشیان طالبان هستند و انجام عملیات‌های ضد تروریستی علیه شبکه‌های دولت اسلامی (داعش) و القاعده.

به گزارش رویترز آقای میلی نخواست که سیاست جو بایدن، رئیس جمهور منتخب آمریکا در قبال افغانستان را پیش بینی کند، ولی او اضافه کرد که “آنچه بعد از آن پیش می‌آید، به عهده اداره جدید خواهد بود”.

آقای میلی در مورد محل پایگاه‌های آمریکایی معلوماتی ارایه نکرد.

هفته گذشته، روزنامه واشنگتن پست بعد از مصاحبه با شماری از مقام‌های آمریکایی و افغان نوشت که از زمان امضای توافقنامه صلح آمریکا با طالبان، حدود ۹ ماه پیش، “حداقل ده پایگاه” در سراسر افغانستان بسته شده است.

ژنرال‌های آمریکایی که سابقه خدمت در افغانستان را داشته اند و شماری از سناتوران و ناظران نسبت به پیامدهای احتمالی خروج شتابزده آمریکا بر روند صلح افغانستان هشدار می‌دهند.

تلاش عقلای سیاست خارجی در آمریکای جدید به ترغیب بایدن به انجام مذاکرات میان ایران و آمریکا در حوزه‌های منطقه‌ای و موشکی، شدت گرفته است. طی روزهای اخیر نظریه پردازان سیاست خارجی در ایالات متحده به ارزیابی امکان یک توافق جامع در همه حوزه‌های اختلافی با ایران پرداخته اند. انان تأکید کرده اندکه راهبرد بایدن در قبال ایران، بازگشت به برجام به عنوان مقدمه‌ای بر مذاکرات منطقه‌ای و موشکی و حتی مسائل حقوق‌بشری است.

شماری از این تئوریسین های امریکایی معتقد اند محدود شدن برجام به پرونده هسته‌ای، نقص بزرگی بود که به تدوام تنش‌های منطقه‌ای میان ایران و آمریکا و متحدان منطقه‌ای‌اش در عراق و سوریه انجامید و نهایتاً به خروج دولت ترامپ از توافق هسته‌ای منجر شد. این امر نیز خود به تشدید تنش‌های منطقه‌ای مانند اسقاط پهپاد آمریکایی، حمله به آرامکو، انفجار نفت‌کش‌ها در خلیج فارس و نهایتاً ترور سردار سلیمانی منجر شد.

طبق این دیدگاه که همزمان با نزدیک شدن بایدن به کاخ سفید مطرح می گردد، سیاست‌های منطقه‌ای ایران ماهیتی ایدئولوژیک ندارد بلکه از واقع‌بینی ایران در تلاش برای ایجاد توازن با رقبای منطقه‌ای‌اش برمی‌خیزد که پیشینه آن حتی به پیش از پیروزی انقلاب اسلامی بازمی‌گردد. به همین دلیل شاید بتوان با تحریم یا مذاکره این فعالیت‌ها را مهار کرد ولی نمی‌توان متوقف نمود زیرا به امنیت ملی و بقای ایران ارتباط دارد.

بر اساس این نظریات، ایران به دلیل تشدید حملات اسراییل به سوریه؛ رویکرد الکاظمی در عراق؛ فقدان سردار سلیمانی و نهایتاً افزایش حضور ترکیه در منطقه، با چالش‌هایی روبروست، ولی تدوین یک برجام منطقه‌ای نیز با دشواری‌هایی مواجه است. اولاً بازدارندگی جبهه مقاومت در برابر اسرائیل برای ایران اهمیت حیاتی دارد، ثانیاً امکان نظارت دقیق و فنی بر پایبندی ایران به محدودیت فعالیت‌های منطقه‌ای وجود ندارد و ثالثاً ممکن است ایران در برابر این فشارها، از برجام نیز خارج شود.

به نظر می رسد برخلاف تصور تصمیم‌سازان آمریکایی، دست ایران برای حفظ ستون‌های امنیت ملی‌اش در حوزه‌های منطقه‌ای و موشکی، چندان بسته نیست و به صرف ترغیب دولت‌های غربی به رفع تحریم‌ها از این مؤلفه‌ها دست نخواهد کشید. این آمریکا و متحدان منطقه‌ای‌اش هستند که باید حوزه‌های نفوذ ایران در غرب آسیا را به رسمیت بشناسند. همچنین، القای بدیهی بودن شکل‌گیری برجام منطقه‌ای از سوی نظریه پردازان آمریکایی نگران‌کننده به نظر می‌رسد.

داکتر عبدالطیف نظری

رئیس جمهور منتخب ایالات متحده می‌گوید که قصد ندارد فورا پس از مراسم تحلیف تعرفه وضع شده از سوی دونالد ترامپ، بر کالا های چینی را لغو کند.

به گزارش اسپوتنیک، جو بایدن، پیروز احتمالی انتخابات ریاست جمهوری آمریکا گفت قصد ندارد فوراً جنگ تجاری با چین را خاتمه دهد و تعرفه های تجاری وضع شده توسط رئیس دولت فعلی، دونالد ترامپ را لغو كند.

 وی در مصاحبه ای با The New York Times  خاطر نشان کرد که ابتدا باید تجزیه و تحلیل کامل انجام شود.

بایدن تأکید کرد باید با متحدان دایمی واشنگتن در اروپا و آسیا مشورت و استراتژی جدیدی را تدوین و سپس اقداماتی لازم را انجام داد.

سیاستمدار با این حال  اظهار داشت که هدف این استراتژی پیشرفت در مبارزه با سرقت مالکیت معنوی، دامپینگ ، ترجیحات غیر بازاری برای شرکت های دولتی چین و وادار کردن شرکت های آمریکایی به شرکت در فناوری است. در واقع ، ما در مورد همان اهدافی صحبت می کنیم که ترامپ اعلام کرد.

در جنوری آمریکا و چین موافقتنامه‌ای را با هدف تخفیف جنگ تجاری میان دو کشور که بازارها را تکان داده و بر دوش اقتصاد جهان سنگینی کرده امضا کرده اند.

بر اساس توافقنامه کاخ سفید تعرفه های 25 درصدی به ارزش 250 میلیارد دالر کالاهای چینی را حفظ کرد. همچنین تعرفه 7.5 درصدی کالاها به ارزش 120 میلیارد دالر همچنان پابرجا باقی ماند.

۱. امنیت بین‌الملل

بازگشت آمریکا به معاهدات بین‌المللی با محوریت ایالات متحده از مهم‌ترین برنامه های دولت جدید می‌باشد تا بدین ترتیب بتواند با رفتار در چارچوب چندجانبه‌گرایی، دو رقیب جهانی یعنی چین و روسیه را مهار نماید. در این راستا پیش بینی می‌شود آمریکا با تصویب کنوانسیون سازمان ملل درباره قانون دریاها و با همکاری کشورهای همسایه این دو، مانع توسعه‌طلبی نظامی چین در دریای چین جنوبی و روسیه در دریای قطب شمال شود و حرکت نظامی آن‌ها را به دوایری منتهی به مرزهای دریایی بین‌المللی محدود کند.

این کار به ارتقای هژمونی این کشور در سطح بین المللی کمک می کند. در خارج از کشور تلاش دولت جدید این خواهد بود که با بازگشت به معاهده پاریس، به هم‌گرایی جهانی جهت جلوگیری از گرم‌تر شدن زمین و گسترش سوخت‌های تجدیدناپذیر بپیوندد تا دیگر کشورها را نیز به تصویب و اجرای سیاست‌های مشابه ترغیب کند.

۲. اروپا

در حوزه قاره سبز یکی از مهم‌ترین برنامه ها مهار روسیه است. به همین دلیل دولت جدید تلاش خواهد کرد تا معاهده «استارت جدید» در حوزه محدودسازی کلاهک‌های هسته‌ای را تمدید کند. در عین حال دولت اتی تلاش می کند به مروز زمان این معاهده را به دیگر قدرت‌های هسته‌ای به‌ویژه چین نیز تعمیم دهد. هم‌چنین دولت بعدی آمریکا می کوشد برای انعقاد معاهده‌ای تحت عنوان «پیمان جدید فراآتلانتیک» با شرایط حفظ بازدارندگی هسته‌ای اروپا، لغو کلیه تعرفه‌ها و موانع تجاری دو سوی اقیانوس اطلس(به استثنای بریتانیا) و نهایتاً گسترش تلاش‌ها برای حمایت از تجارت آزاد و دموکراسی به برنامه‌ریزی بپردازد.

۳. اسیا

استراتژیستهای کاخ سفید به آمریکا توصیه خواهد کرد تا با تایوان توافق تجاری دوجانبه‌ای به امضا برساند که به افزایش سرمایه‌گذاری آمریکا در آنجا منجر شود. هم‌چنین با بازگشت به «پیمان تجاری اقیانوس آرام» بار دیگر همکاری کشورهای این حوزه را در برابر چین به نمایش بگذارد و ضمن جلب دوباره همکاری‌ها با جاپان تلاش می شود تا کره جنوبی، اندونزی و تایلند نیز به این پیمان بپیوندند. نظریه پردازان در راستای سیاست مهار چین معتقدند تقویت این پیمان و گسترش اعضای آن به‌نحوی که به محاصره چین توسط آن‌ها بیانجامد، پکن را وادار خواهد ساخت تا مطلوبیت‌های این اعضا در حوزه قواعد تجارت آزاد را بپذیرد. در عین حال برای افزایش تعامل با چین، کوشش می‌شود آمریکا نیز به عضویت «بانک سرمایه‌گذاری زیرساخت‌های آسیایی» درآید که بسیاری از متحدان آسیایی و اروپایی‌اش نیز به آن پیوسته‌اند. این اقدام فرصت مشارکت آمریکا در طرح «یک کمربند، یک جاده» را میسر می‌سازد تا ضمن گسترش فرصت‌های شغلی برای شرکت‌های بزرگ خصوصی ایالات متحده در حوزه مهندسی، طراحی و سایر خدمات مرتبط با تجهیزات و ساخت‌وساز در آمریکا، از ضربه به منافع آمریکا در کشورهای درگیر در این پروژه، جلوگیری شود. تقویت روابط با گروه‌های مدنی چین از طریق سازمان موسوم به «سپاه صلح» برای جلوگیری از گسترش ناسیونالیسم ضدآمریکایی، از دیگر ابتکارات درباره چین خواهد بود. در نهایت درباره کره شمالی نیز نه رویکرد تغافل اوباما و نه تذبذب ترامپ بلکه مقابله جدی با توسعه تسلیحات اتمی و انعقاد پیمانی موقت مبتنی بر تعلیق جزیی تحریم در برابر اطمینان‌بخشی به نابودی کلاهک‌های هسته‌ای‌اش، مورد توجه قرار خواهد گرفت.

۴. غرب آسیا

مهم ترین تمرکز دولت جدید ایالات متحده در غرب اسیا بر ایران خواهد بود.درباره ایران امریکا میخواهد به برجام بازگردد و نظارت‌های بین‌المللی بر برنامه هسته‌ای را با دقت بیشتری ادامه دهد، به‌نحوی که اطمینان رهبران جمهوری اسلامی نسبت به عدم نقض دوباره تعهدات آمریکا جلب شود. در این راستا مذاکرات طولانی، چندبُعدی و پایداری با همکاری دیگر شرکای بین‌المللی برای حل دیگر منازعات با ایران از سر گرفته خواهد شد.درباره افغانستان برنامه دولت جدید بایدن، عبور از دوگانه خروج کامل یا ماندن برای همیشه است. در مقابل توصیه پنتاگون این است تا چند هزار از نیروهای نظامی آمریکا تا پایان مذاکرات صلح و انعقاد توافقی مبتنی بر ثبات سیاسی این کشور طی حدوداً سه تا پنج سال آینده در کنار کابل بمانند تا اهرم فشاری علیه طالبان باشند و دستاوردهای به‌اصطلاح دموکراتیک حضور آمریکا در این کشور در توافق نهایی حفظ شود.درباره عربستان فروش تسلیحات به این کشور تا پایان جنگ یمن احتمالا متوقف خواهد شد. اوباما برای جلب نظر مثبت این کشور به برجام، مخالفت جدی با تجاوز عربستان به یمن انجام نداد در حالی که به باور صاحب نظران امریکایی این جنگ صرفاً نفوذ ایران در یمن را افزایش داده است. تشویق عمان به میانجی‌گری برای پایان این نبرد احتمالا در دستور کار قرار خواهد گرفت. خروج نیروهای نظامی آمریکایی حاضر در عربستان، تنبیه مناسبی برای وادارسازی دولت سعودی به پایان جنگ است.

جمع‌بندی

محتوای سیاست خارجی دولت جدید امریکا عموماً نقدی بر سیاست خارجی دولت ترامپ و برنامه هایی نزدیک به سیاست‌های حزب دموکرات است. بنابراین با در نظر گرفتن بایدن به عنوان پیروز انتخابات، احتمالاً سیاست خارجی بایدن در عین تمایز جدی با ترامپ، تفاوت‌هایی نیز با سیاست اوباما داشته باشد. چنان‌ که در برخی گزارش ها نسبت به سیاست اوباما در قبال کره شمالی و عربستان نیز انتقاد شده است. سیاست احتمالی دولت بایدن در غرب آسیا بر مبنای مهار نبردهای نیابتی و محدودسازی نفوذ منطقه‌ای ایران استوار خواهد بود. به همین دلیل از برجام به عنوان ابزاری برای وادارسازی ایران به تداوم مذاکرات در دیگر ابعاد منازعه با غرب بهره‌برداری خواهد شد.

داکتر عبدالطیف نظری

کارشناسان اعتقاد ندارند رییس‌جمهور بعدی ایران بتواند برای نجات [برجام] کار کند. ایران و امریکا ممکن در ۲۰۲۱ دوباره به برجام برگردند؛ زمانی که روحانی دفتر ریاست‌جمهوری را ترک می‌کند و آن‌ها می‌توانند روی توافق موشکی و امنیت منطقه‌ بحث کنند.

با اعلام برنده‌شدن جو بایدن در انتخابات ریاست‌جمهوری امریکا، جواد ظریف، وزیر خارجه‌ی ایران، در سفری دو روزه وارد پاکستان شد.
روابط سیاسی میان ایران و پاکستان گرم؛ اما رابطه‌ی اقتصادی و امنیتی هنوز در حال توسعه است.
این بخش از بده‌کاری‌های دونالد ترامپ است که از برجام (JCPOA) بیرون شد و پیوستن در ۲۰۱۸ به آن را خطرناک تلقی کرد و کمک به نقض حقوق بشر و تروریزم دانست؛ اما ترامپ به زودی ریاست‌جمهوری را ترک می‌کند و جا‌نشین ‌اش جو بایدن دوباره به برجام ملحق خواهد شد.
محور گفت‌وگوی جواد ظریف با همتای پاکستانی اش تجارت و هم‌کاری‌های اقتصادی بود، تفکر دوباره روی‌کارآمدن برجام (JCPOA) یک هدف است؛ اما دلایل زیادی وجود دارد که منجر به بهبود روابط ایران و پاکستان در دوره‌ی‌ حکومت جو بایدن شود؛ نخست این که تضمینی به دوباره واردشدن جو بایدن به برجام (JCPOA) وجود ندارد. حسن روحانی، رییس‌جمهوری کنونی ایران که هیئت گفت‌وگوی برجام از ۲۰۱۳-۲۰۱۵ را به دوش داشت، تا سال دیگر ریاست‌جمهوری را ترک می‌کند. به نظر می‌رسد که جانشین روحانی چهره‌ی ضد امریکایی باشد. افزون بر آن؛ توافق برجام نزد مردم ایران منفور است و آن را به نفع اقتصاد شان نمی‌دانند. در ایران اعتماد به امریکا کاهش یافته است. خروج دونالد ترامپ از توافق‌ برجام (JCPOA) به صورت یک‌جانبه ایران را در وضعیت بد اقتصادی قرار داد، آن‌هم زمانی که با همه‌گیری شیوع ویروس کرونا دست‌وگریبان بودند.
در فرجام، ترامپ موج شدید [تحریم‌] را به پای «لنگ» مرغابی ایران پیش از ماه جنوری خواهد فرستاد. ایران فعالیت‌های پنهانی را برای دوباره روی دست گرفتن برجام‌ (JCPOA) آغاز کرده است. تلاش ایران در ۲۰۱۹ از طرف امریکا نادیده گرفت شد؛ اما اقدام کنونی شاید بتواند دوباره به برجام نزدیک شود. اگر در تلاش توقف برجام باشید، برنامه‌ی هسته‌‌ای ایران را باید زیر نظر داشت که برای نمایندگان جنگ نیابتی ایران؛ مانند «حزب الله» مفید است و سنتیز منطقه‌ای ایران را محدود کرده است. هر توافقی که منجر به ازدست‌دادن نمایندگان جنگ نیابتی ایران شود، از طرف ایران رد خواهد شد. ایران تحریم‌های دوباره‌ی امریکا را ممکن زیر نظر داشته باشد.
بحث مهم اما متحدان منطقه‌ای امریکا؛ مانند اسراییل، عربستان، امارات متحده‌ی عربی اند که طرف‌دار توافق با ایران نیستند و تلاش به براندازی برجام کردند. از طرفی هم، ایران در اولویت بایدن نخواهد بود و چون اداره‌ی بایدن در مبارزه با ویروس کرونا درگیر است.
انرژی مثبت این است که توافق حزب دموکرات برای‌ حمایت از برجام (JCPOA) نسبت به ۲۰۱۵ افزایش یافته است و تمام حزب رییس‌جمهوری طرف‌دار برگشت به توافق برجام است؛ اما سنا به دست جمهوری‌خواهان است که می‌تواند یک چالش جدی فراراه بایدن باشد.
کارشناسان اعتقاد ندارند که رییس‌جمهور بعدی ایران بتواند برای نجات [برجام] کار کند. ایران و امریکا ممکن در ۲۰۲۱ دوباره به برجام برگردند؛ زمانی که روحانی دفتر ریاست‌جمهوری را ترک می‌کند و آن‌ها می‌توانند روی توافق موشکی و امنیت منطقه‌ بحث کنند.
برگشت به توافق موشکی علاج نوش‌داریی برای ایران نیست، تنها از تحریم‌های بعدی جلوگیری خواهد کرد که بخش سوم تجارت ایران است؛ اما تحریم‌های اولی پابرجا است. آغاز تجارت با کمپنی‌های امریکا می‌تواند روی پیمان‌کارهای غیرامریکایی که به دالر کالا عرضه می‌کنند، تاثیر بکند.
این مهم است که چرا رابطه‌ی تجاری ایران و پاکستان هنوز ناچیز است. از۲۰۱۵-۲۰۲۱ هزینه‌ی تجاری این دو کشور افزون به ۵ بیلیون دالر می‌شود؛ اما هیچ‌گاه به اهداف تعیین‌شده نرسیدند. اگر پاکستان در تاریخ یک رهنما داشته باشد، آن ‌هم منافع پاکستان در توافق برجام (JCPOA) است.
البته تعیین تعرفه‌های بلند به کالاهای تجاری دو کشور و هم‌چنان سوی مدیریت اقتصادی و تجارت مزمن پاکستان از دیگر فکتورها است. هم‌چنان شیوع بیماری ویروس کرونا روی صادرات کالا تاثیر داشته است.
چالش دیگر فراراه تجارت دو کشور؛ نزدیکی اقتصادی-امنیتی پاکستان و عربستان است. عربستان تلاش می‌کند به روند توسعه‌ی پایپ‌لاین ایران-پاکستان مانع ایجاد کند؛ در حالی که رابطه‌ی پاکستان و سعودی هنوز قدرت‌مندانه پابرجا است.
نگرانی جدی پاکستان از دشمن سنتی ‌اش هند است، خطرناک‌تر از لغو برجام (JCPOA)، پیش از این ‌که ترامپ از برجام (JCPOA) بیرون شود. هند توافق تجاری نفت و پروژه‌ی گذرگاه تجاری چابهار را با ایران امضا کرد که کلید آغاز در هم‌کاری اقتصادی تلقی می‌شود. نزدیکی ایران و هند، تهران را وادار به دخالت در قضیه‌ی کشمیر می‌کند. در سال‌های اخیر رهبر مذهبی و سایر رهبران ایرانی از موقف پاکستان در کشمیر حمایت کردند؛ اما شگردهای تجاری اخیر هند سبب می‌شود تا ایران عقب‌نشینی کند.
از گفت‌وگوهای ظریف در پاکستان چیزی به بیرون درز نکرده است، هر چند در خبرنامه‌های پاکستان به کشمیر اشاره شده بود؛ اما در متن خبرنامه‌ی ایرانی‌ها ذکر نشده بود. در نشست‌های دوجانبه‌ی پیشین روی اتصال چابهار به کریدور اقتصادی چین-پاکستان صحبت شده بود؛ اما در این دیدار به آن اشاره‌ای نشده است.
با لغو برجام (JCPOA) ایران، نمی‌خواهد هند؛ رقیب بجینگ و پاکستان را در منطقه از دست بدهد. تهران محتاط قدم بر می‌دارد، تا در وضعیت حساسی که نیروهای هند و چین در بندر همالیان در برابر هم قرار دارند، لغزش نکند. با دوباره روی‌کارشدن توافق برجام (JCPOA) تنش ایران و پاکستان دوباره افزایش خواهد یافت. اگر هند ظرفیت دوباره واردشدن به بازار کالاهای تجاری ایران را پیدا کند و رابطه‌ی نزدیک سیاسی با تهران ایجاد کند، به معنای تشدید هراس دیرینه‌ی پاکستان است. هند می‌تواند از نفوذ در زیر ریش پاکستان، از ایران استفاده کند. این هراس در ۲۰۱۶ تجربه شد. زمانی که «کابوشان جادهی» -جاسوس هندی-، در پاکستان از بندر ایران وارد این کشور شده بود. پاکستان از افزایش نفوذی‌های هند نگران است. این کشور اخیرا ادعا کرده است که هند با تروریستان ارتباط دارد.
افغانستان به عنوان یک فرصت دیگر است. در ۱۹۹۰ پاکستان و ایران در دو خط مخالف قرارد اشت؛ پاکستان از گروه‌ طالبان حمایت می‌کرد و ایران طرف‌دار گرو‌های ضد طالبان –جبهه‌ی متحد شمال- بود. پس از آن تهران رابطه‌ی نزدیکی با طالبان ایجاد کرد و در روند صلح با پاکستان هم‌کاری را آغاز کرد؛ اما این دو طرف [ایران-پاکستان] در یک سطح قرار ندارند. ایران نسبت به پاکستان نگرانی دارد که حکومت کابل به دست طالبان سقوط نکند. در حقیقت تهران مخالف امضای توافق‌نامه‌ی فبروری ۲۰۲۰ دوحه است، قسمی که حکومت افغانستان را دور زدند.
در صورتی که جو بایدن در بخشی از راه‌برد سیاسی خود به دنبال برجام (JCPOA) باشد و ایران و پاکستان نزدیک شوند؛ اما نزدیکی پاکستان به تهران و ریاض به عنوان دو رقیب نقش پل را دارد. زمانی که بایدن شاهد توسعه میان ایران و پاکستان باشد، کمکی به پایداری آن نمی‌کند.

The International Interests

ابوبکر صدیق

دکتر محسن فخری‌زاده رییس «سازمان پژوهش و نوآوری وزارت دفاع» ایران روز جمعه در تهران ترور شد. گرچه عاملان به طور رسمی مسئولیتی نپذیرفته‌اند، ولی بسیاری از رسانه‌ها و ناظران، موساد را عامل این ترور قلمداد کرده و نیویورک‌تایمز نیز وی را هدف شماره یک موساد دانسته است. این ترور را در دو بُعد اهداف و پیامدها می‌توان ارزیابی نمود.

۱️. اهداف

با فرض عاملیت اسراییل در این ترور، می‌توان ریشه آن را به برخی تحرکات اخیر سه‌جانبه آمریکا، عربستان و اسراییل در فاصله دو ماه مانده به پایان ریاست‌جمهوری ترامپ و همچنین خبرهایی مبنی بر سفر نخست‌وزیر اسراییل به عربستان مرتبط دانست. عاملان این اقدام در واقع به گمان خود، شمشیری دولبه برای ایران تدارک دیده‌اند. اولاً در صورت واکنش جدی و علنی ایران به این ترور، مذاکرات هسته‌ای با مانع روبرو می شود. علاوه بر این، این ترور می‌تواند به عنوان اهرم فشاری برای دولت آمریکا در مذاکرات با جمهوری اسلامی ایران عمل کند. ثانیاً در صورت عدم واکنش نیز بازدارندگی ایران را تضعیف نموده و موجبات تکرار این اقدام‌های ضدامنیتی را علیه جمهوری اسلامی فراهم می کند.

۲️. پیامدها

برنامه‌‌های هسته‌ای و دفاعی ایران به سطحی از ارتقای ساختاری دست یافته است که فقدان برخی چهره‌ها، آن را متوقف نمی‌کند. چنان‌چه رشد برنامه موشکی پس از ترور سردار تهرانی‌مقدم با سرعت بیشتر تداوم یافت. با این حال تشدید بی‌اعتمادی ایران به غرب و تضعیف گرایش به مذاکره را می‌توان از پیامدهای این رخداد به شمار آورد. هم‌چنین افزایش تنش‌های منطقه‌ای میان جبهه مقاومت و آمریکا و اسراییل در عراق و سوریه می‌تواند از تبعات دیگر این حادثه باشد.

با وجود اینکه پیگیری حقوقی این ترور در سازمان ملل، می‌تواند یکی از گزینه‌های اقدام ایران باشد اما عدم واکنش متناسب و پاسخ دیرهنگام می‌تواند پیامدهای جبران‌ناپذیر امنیتی و دفاعی در پی داشته باشد که حتی میز مذاکرات نیز از تبعات آن مصون نخواهد ماند.

دکتر عبدالطیف نظری

به دلیل نفوذ اجتماعی و سیاسی شیعیان عراق و تاثیر گذاری بر وضعیت شیعیان در سایر کشورهای عربی در سطح منطقه ای، عراق را ایران عرب می گویند. زیرا شیعیان در عراق علاوه بر ان که جمعیت قابل ملاحظه ای را تشکیل می دهند، تاثیر گذاری جدی در سطح منطقه ای نیز دارند. دلیل این امر به موقعیت ژیو استراتژیک عراق و جایگاه سیاسی و مذهبی این کشور در جهان تشیع باز می گردد.

اکنون مهم ترین پرسش این است که ایا «بایدن» طرح تجزیه عراق را اجرا خواهد کرد؟ با اعلام پیروزی «جو بایدن» طراح نظریه تجزیه عراق در انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا، نحوه تعامل او با پرونده عراق چگونه خواهد بود؟ بویژه که وی با چالش لاینفک بودن دو پرونده ایران و عراق مواجه است. در حالی که هر دو نامزد دموکرات و جمهوری‌خواه ریاست‌جمهوری آمریکا در کمپین‌ها و مناظرات انتخاباتی خود از پرداختن به پرونده عراق پرهیز کردند تا از پیامدهای منفی اظهارنظر درباره عراق بر انتخابات در امان بمانند اما هر دو به خوبی از اهمیت این پرونده برای سیاست خارجه آمریکا آگاه بودند و هر یک برای تعامل با این پرونده، شیوه‌ خاصی و چه بسا متفاوتی را در سر می‌پروراندند.

هرچند که بررسی موضع‌گیری‌های غیر انتخاباتی هر دو طرف نشان می‌دهد که هر دو از تجزیه این کشور استقبال می‌کنند.حال که انتخابات پایان یافته و تا ورود «جو بایدن» به کاخ سفید راهی نمانده، وی باید موضع مشخصی برای عراق داشته باشد. وی که صاحب نظریه تجزیه عراق به سه اقلیم کردی، سنی و شیعی است و اشراف ویژه‌ای بر روی پرونده عراق دارد و تاکنون ۲۷ سفر به این کشور داشته و روابط نزدیکی با برخی سیاستمداران عراقی دارد، شاید بتواند بیش از ترامپ در این پرونده برای واشنگتن دستاورد کسب کند.با توجه به انتظاراتی که از رئیس‌جمهور جدید آمریکا می‌رود، از «جو بایدن» دموکراتی که پشت درهای کاخ سفید منتظر ورود است، خواسته خواهد شد که تغییرات زیادی ایجاد کند.

سازماندهی و بازترسیم وجهه آمریکا که به دلیل اقدامات رئیس‌جمهور سابق متزلزل شده، بر گردن او خواهد بود. رئیس‌جمهوری که اگر قرار بود چهار سال دیگر باقی بماند، بزرگترین کشور جهان را به هرج و مرجی بی‌پایان می‌کشاند.موضوع عراق که این‌بار در رقابت‌های انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا وارد نشد، یک پرونده دایمی بر روی میز رئیس‌جمهور جدید آمریکا خواهد بود. رئیس‌جمهور دموکراتی که در دوره ریاست‌جمهوری «جورج بوشِ» پسر به آغاز جنگ در عراق رای داد و پس از آن نظرش را تغییر داد.این دموکرات از طرفداران تجزیه و تقسیم عراق بود.

زمانی که او یک عضو در مجلس سنا در سال ۲۰۰۶ بود،در روزهایی که نیروهای آمریکایی زیر آتش نیروهای مقاومت عراق بودند و شمار حملات روزانه آنها علیه آمریکایی‌ها به هزار بار هم می‌رسید، در آن‌روزها، بایدن پیشنهاد تقسیم عراق به سه منطقه نیمه خودمختار شیعی، سنی و کُردی را ارائه کرد. وی معتقد بود که این تقسیم به نیروهای آمریکایی اجازه خواهد داد تا در سال ۲۰۰۸ از عراق عقب‌نشینی کنند در غیر این صورت، عراق وارد گردابی از خشونت طائفه‌ای خواهد شد که ممکن است به عدم ثبات در منطقه منجر شود.پیش‌بینی بایدن محقق شد و مدت کوتاهی پس از آن، جنگی طائفه‌ای در عراق آغاز شد که بیش از دو سال طول کشید. به این ترتیب عراق، وارد یک تونل فرقه‌ای و طائفه‌ای شد که به نظر می‌رسد به خوبی از سوی کهنه‌کاران سیاست آمریکا برنامه‌ریزی و طراحی شده بود. بایدن ۲۷ بار به عراق سفر کرده است و رابطه خوبی با این پرونده و سیاستمداران عراق دارد.

لذا انتظار می‌رود که وی به شیوه‌ای متفاوت از ترامپ جمهوری‌خواه با این پرونده برخورد کند. برخی همپیمانان آمریکا در عراق ترامپ را به عنوان سلاحی برای کاهش نفوذ ایران در کشورشان می‌دیدند. البته ترامپ چنین خواسته‌ای را محقق نساخت و هیچ اقدامی جز یک تهدید به بستن سفارت آمریکا در بغداد که در دوره او به سیبل حملات راکتی عراقی‌ها تبدیل شده بود، نکرد. بنابراین اگر بایدن به دنبال موفقیت در پرونده عراق است اکنون باید دیدگاه خود را از نو سازمان‌دهی کند زیرا عراق امروز عراقی نیست که بخواهد تئوری تقسیم آن به سه منطقه نیمه خودمختار را اجرایی کند. عراق امروز در بدترین مراحل تاریخی خود قرار دارد و حتی آمریکایی که از حمایت و همراهی گروه‌های سیاسی متعددی در عراق برخوردار بوده امروز خود را در لحظه‌ای خارج از حساب و کتاب‌های این کشور می‌بیند و نه زمینی دارد و نه نفوذی و نه حتی قدرت در دخالت برای تصمیم‌گیری‌های سیاسی. فشار اقتصادی فوق‌العاده ترامپ علیه ایران موجب شد که این کشور به گزینه افزایش نفوذش در عراق روی بیاورد و به مدد همین سیاست آمریکا، عراق به عنوان حیاط خلوت ایران راهی برای دورزدن تحریم‌ها به شمار آمد.

اکنون به نظر نمی‌رسد که بایدن بخواهد مانند ترامپ با دو پرونده عراق و ایران که اکنون در حکم یک پرونده هستند و هر یک بر دیگری تاثیر دارند، برخورد کند. وی تلاش خواهد کرد تا توافق جدیدی با ایران امضا کند و ممکن است که به بازگشت مشروط به توافق هسته‌ای منجر شود. این چیزی بود که ترامپ نیز آن را می‌خواست اما عدم سازش ایران و عدم تمایلش به امتیازدهی این توافق را تا زمان آمدن رئیس‌جمهور جدید آمریکا به تاخیر انداخت.بر اساس این تحلیل، آمریکا پس از ترامپ به دنبال آن است که منافع از دست رفته خود در عراق را بازپس‌ گیرد.

منافعی که به دلیل نفوذ ایران که هرگونه حضور آمریکا در عراق را ـ به ویژه پس از ترور جنرال قاسم سلیمانی فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران در اوایل سال جاری میلادی در نزدیکی میدان هوایی بغداد- رد می‌کند و نیز به دلیل سیاست‌های ترامپ از جمله تهدید زیاد و اقدام اندک، اکنون از دست رفته است.البته با بعید ندانستن خیز آمریکا برای تجزیه عراق به بهانه فشار بر ایران این نتیجه‌ به دست می اید: درست است که بایدن صاحب نظریه تقسیم عراق به سه اقلیم نیمه خودمختار است اما شاید دیگر، وی تمایل چندانی به اجرای این نظریه نداشته باشد به ویژه که منافع آمریکا تا به این لحظه در یکپارچگی عراق نهفته است اما این احتمال وجود دارد در پی مخالفت ایران با گشودن راه بر روی حضور و نفوذ آمریکا در عراق، بار دیگر نظریه قدیمی بایدن در این‌باره احیاء و مطرح شود. به ویژه که برخی سیاست‌مداران عراقی هنوز علنا از ضرورت ایجاد اقلیم‌های فدرالی بر اساس اصول طائفه‌ای و نژادی سخن می‌گویند. پس آیا بایدن به عملی شدن چشم‌انداز ایجاد این اقلیم‌ها تسریع خواهد بخشید یا منازعه نفوذ ایران-آمریکا به امر دیگری منتهی خواهد شد؟

داکتر عبدالطیف نظری

ایران و امریکا دو قدرت ژیوپلتیک در خاورمیانه هستند و اسراییل متحد اصلی ایالات متحده در غرب اسیا، با اتکا به امریکا سعی دارد تقابل با ایران را کماکان ادامه دهد و ایالات متحده را به یک جنگ بی پایان دیگر در خاورمیانه بکشاند. اکنون بحث بر سر این است که دو طرف می‌خواهند این منازعه را تا کجا و به چه بهایی ادامه دهند؟ در این میان آنچه مشخص است اسرائیلی‌ها چیزی تحت عنوان غنی‌سازی صنعتیِ غیرنظامی و مسالمت‌آمیز را بخصوص برای ایران که رهبری محور مقاومت را به عهده دارد و موجودیت آنها را رسماً نفی می‌کند، به رسمیت نمی‌شناسند.

در مقابل، جمهوری اسلامی نیز به عنوان قدرت برتر منطقه، حق غنی‌سازی را غیر قابل چشم‌پوشی می‌داند و تاکنون به معاملۀ آن با هیچ امتیاز دیگری رضایت نداده است.بدین ترتیب، دو طرف تمام نیرو و قوای خود را به کار گرفته‌اند تا طرف دیگر را به عقب برانند. یکی از اقدامات هر یک از طرفین یارگیری‌های منطقه‌ای برای محاصره و یا نزدیک شدن هر چه بیشتر به دیگری است. ایران از سال‌ها پیش در لبنان و نوار غزه برای خود متحدانی داشته و در سال‌های اخیر در سوریه نیز پایگاه‌های گسترده‌ای به دست آورده است. اسرائیل نیز از سال‌های گذشته به طور مخفی با برخی همسایگان ایران رابطۀ مخفی امنیتی برقرار کرده و در ماه‌های اخیر این روابط را رسمی و علنی کرده است.

این خود نشان از تشدید رویارویی به قصد ورود به مرحلۀ نهایی تخاصم دارد.ترور دانشمند برجسته هسته ای ایران شروع مجدد دیپلماسی بین واشنگتن و تهران را توسط جو بایدن، رئیس جمهوری منتخب آمریکا، دشوارتر می کند. دشواری و پیچیدگی مذاکرات زمانی افزایش می یابد که مقام های بلندپایه در تهران تاکید کردند: ایران در فرصت و زمان مناسب، مانند صاعقه بر قاتلان فخر هسته ای ایران فرود خواهد آمد و آنها را از کرده خود پشیمان می کند.

در تصویری کلان، ترور دانشمند هسته‌ای ایران را می‌توان در ادامه ورود نزاع ایران با آمریکا و همپیمانان آن در منطقه به فازی جدید و خطرناک دانست که با ترور سردار سلیمانی کلید خورد؛ فازی که نقطه پایان معادله، سرآغاز شکل‌گیری معادله‌ای‌ تازه بر مدار پیشبرد اوضاع به سمت جنگی فراگیر یا اقداماتی جنگی نظیر این ترورهاست.

در واقع ترور روز جمعه در شرایطی رخ داد که ادبیات و فضای حاکم بر منطقه جنگی است. زیرا سال جاری را می‌توان مهم‌ترین و در عین حال بدترین سال در نزاع چهل ساله ایران با آمریکا و اسرائیل دانست.تشدید تنش ها از زمان ترور سردار سلیمانی تاکنون بارها ایالات متحده و ایران را تا نزدیکی جنگ برده است.این وضعیت بدون شک، شرایط مذاکره و بازگشت به برجام را برای آقای بایدن دشوار، پیچیده و پر معما خواهد ساخت.واقعیت این است که در حال حاضراسرائیل در حال هماهنگی با ترامپ، عربستان سعودی و امارات متحده عربی برای تشدید تحریم ها و منازعه ی جدید است که هیچ هدفی غیر از نابود کردن فرصت بایدن برای شروع مجدد دیپلماسی با ایران ندارند.به عبارت دیگر،ترور دانشمند هسته ای ایران (و احتمال حملات آتی) می تواند موضع گیری ایران و تلاش های گروه بایدن را برای احیای دیپلماسی دشوار و پیچیده کند.

دکتر عبدالطیف نظری

جدا از جنجال‌آفرینی داخلی ترامپ، در یک هفته‌ی اخیر، حرکات معناداری از سوی او، تیم داخلی و متحدان منطقه‌ای وی در خاورمیانه نیز آغاز شده است. نگاهی ساده به این حرکات نشان می دهد که ترامپ دوست دارد دستان بایدن را در حنا بگذارد.

آیا ترامپ می‌خواهد در روزهای پایانی ریاست خود به جنگ دیگری دامن زند و بایدن را ناگزیر سازد تا جنگ را با ایران ادامه دهد؟ چندین نشانه وجود دارد که او در تداوم حرکات غیرقابل پیش‌بینی چهار سال گذشته‌اش، ممکن است به اقدامات عجیب و غریبی در پایان عمر حکومت خود دست بزند و دست بایدن را در حنا بگذارد.

مگر این‌که برخی اطرافیان و مهره‌های مهم پنتاگون و سیا بتوانند او را از اقدامات عجیب بازدارند.

داکتر شفق خواتی

مایک پومپئو، وزیر خارجه‌ی امریکا گفته است برنامه‌ی خروج نیروهای این کشور از افغانستان، تنظیم شده است و به معنای ناامن شدن امریکا نخواهد بود.

آقای پومپئو، اخیرا در مصاحبه با فاکس نیوز، گفته است دونالد ترامپ، رییس‌جمهور امریکا نمی‌خواهد نیروهای این کشور در کشورهایی بمانند که حضور شان برای امریکا منافع امنیتی واقعی نداشته باشد.

او افزوده است آن‌ها در حال محافظت از امنیت ملی امریکا هستند؛ اما زمانی که حضور نیروهای شان در کشورهای دیگر هیچ منفعت امنیتی نداشته باشد، نمی‌توانند نیروی‌های خود را به خطر بیندازند.

وزیر خارجه‌ی امریکا درگفت‌وگو با این شبکه‌ی خبری، تاکید کرده است تامین امنیت امریکا به شمار نیروهای این کشور در خارج بستگی ندارد، زیرا نیروهای امریکایی توان مقابله با تهدیدهای احتمالی را دارند.

به گفته‌ی مایک پومپئو، هرچند گفت‌وگوهای صلح میان دولت افغانستان و طالبان در قطر ادامه دارد؛ اما سطح خشونت‌ها هنوز بلند است. او از گروه طالبان خواسته است به تعهدات شان پایند باشند و اطمینان دهند که از خاک افغانستان علیه امریکا استفاده‌ی تروریستی نمی‌شود.

این درحالی است که پیش از این دونالد ترامپ، رییس‌جمهور امریکا گفته بود تا جشن کریسمس سال ۲۰۲۱ شمار نیروهای این کشور در افغانستان به ۲۵۰۰ نفر کاهش می‌یابد.

عمران خان نخست‌وزیر پاکستان در اجلاس جهانی اقتصاد از رییس جمهور ترامپ به خاطر شروع مذاکرات صلح و ختم طولانی‌ترین جنگ امریکا قدردانی کرده است.
آقای خان گفت: «بعد از مدت‌ها دورنمای صلح [افغانستان] وجود دارد. … این موفقیت بزرگ وی [ترامپ] بود، زیرا او به معنای واقعی کلمه این روند صلح را عملی کرد».
وی افزود امیدوار است جو بایدن رییس جمهور منتخب امریکا این روند را ادامه دهد.
نخست‌وزیر پاکستان خاطرنشان کرد: «من احساس می‌کنم رییس جمهور ترامپ کار بزرگی انجام داد و اطمینان دارم که جو بایدن رییس جمهور منتخب این امر را معکوس نمی‌کند، زیرا راه‌حل دیگری وجود ندارد. بنابر این، فکر می‌کنم همه تلاش خواهند کرد تا روند صلح به پیش برود».
آقای خان همچنین گفت اسلام‌آباد نقش برجسته‌ای در تنظیم گفت‌وگوها بین امریکا و طالبان داشت.
خان تأکید کرد: «امیدواری بزرگ این است که این گفت‌وگوها موفقیت‌آمیز باشد و صلح در افغانستان برقرار شود».

مشاور وزیر خارجه جورج دابلیو بوش، توافق دولت ترامپ با طالبان را یک توافق بسیار ناقص توصیف کرد که در آن دولت افغانستان کنار گذاشته شده است.

وی گفت: «کسی این توافق را توافق صلح نمی‌نامد.»

ریچارد هاس روز یکشنبه در گفت وگو با شبکه خبری سی ان ان درباره توافق با طالبان و خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان اظهار کرد: «من فکر می‌کنم آن یک توافق کاملا ناقض بود که با کنار گذاشتن دولت افغانستان که در طول ۲ دهه در کنار ما بود، صورت گرفت.»

وی افزود: «کسی این را توافق صلح نمی‌نامد بلکه یک توافق برای خروج نیروهای آمریکایی است.  ما می‌خواهیم افغانستان را با جنگ تنها بگذاریم و دست طالبان را برتر نگه داریم.»

رئیس اندیشکده شورای روابط خارجی آمریکا ادامه داد: «چیز دیگری که می‌بینیم این است که افغانستان بار دیگر بزرگراهی برای تروریسم می‌شود. هیچ کسی نباید فراموش کند که تروریست‌های ۱۱ سپتامبر (۲۰۰۱) در افغانستان آموزش می‌دیدند و این می‌تواند بار دیگر روی دهد. این پیشگیری شدنی است.»

هاس با بیان اینکه چند هفته گذشته و دو ماه آینده بسیار دشوار بوده و است، اضافه کرد: «جدای از مشکلات دوره انتقال، دولت بایدن سیاست خارجی مواجه است که در طول چهار سال گذشته به جای بازسازی، از هم گسسته شد.»

ریاکاری 

وی درباره سفر مایک پمپئو به منطقه و سرزمین‌های اشغالی هم گفت: «حتی شخصی همچون نتانیاهو که یک متحد دموکراتیک آمریکا است، از وضعیت انتقال قدرت در آمریکا ابراز تاسف کرده است.»

رئیس اندیشکده شورای روابط خارجی آمریکا افزود: «این دولت تنها کاری را انجام می‌دهد که مورد علاقه او (ترامپ) و مقامات اوست.»

هاس با بیان اینکه اسرائیل پس از جنگ جهانی دوم خلق شد و برای مدت طولانی اشغالگری دارد، اظهار کرد: «باعث شکست شکل‌گیری دولت فلسطینی شد. از نظر من، اسرائیل دیر یا زود باید بین دولت یهود یا دولت دموکراتیک، یکی را انتخاب کند.»

وی ادامه داد: «اشتباه نکنید، من از عادی سازی روابط کشورهایی چون امارات متحده عربی و بحرین با اسرائیل خرسندم و آن را یک مسیر درست می‌دانم اما فلسطینی‌ها طرف مغبون مذاکرات ما هستند.»

رئیس دانشکده شورای روابط خارجی آمریکا، دیدار وزیر خارجه آمریکا از شهرک‌سازی‌های رژیم صهیونیستی را ارسال کننده این پیام دانست که آمریکا با این رفتار اسرائیل مشکلی ندارد.

هاس اضافه کرد: «من فکر می‌کنم در طولانی مدت هم به نفع اسرائیل نیست و ما را هم در موضع ریاکارانه‌ای قرار می‌دهد که از یک طرف مدعی صلح‌آفرینی هستیم و از طرف دیگر جانب یک طرف را گرفته‌ایم.»

تحفه‌ی امریکایی‌ها به طالبان شدت‌گرفتن جنگ و کم‌رنگ‌شدن صلح است؟
رییس‌جمهور ترامپ چگونه به صورت ناگهانی در هفته‌های اخیر تصمیم خروج زودهنگام نیروهای امریکایی را روی دست گرفت. هم‌زمان با این‌که هیئت مذاکره‌‌کننده‌ی دولت افغانستان و طالبان در قطر سرگرم گفت‌وگو استند. طالبان در میز مذاکره حضور دارند؛ اما حملات و جنگ ادامه دارد.
پیش از انتخابات ریاست‌جمهوری ۳ نوامبر در ایالات متحده‌ی امریکا؛ دونالد ترامپ در تویتی گفت: نیروهای امریکایی‌ای که در چارچوب نیروهای ناتو در افغانستان خدمت می‌کنند، تا اول کریسمس به خانه بر می‌گردند. یک هفته بعد از آن رییس‌جمهوری، مارک اسپیر وزیر دفاع را به دلیل مخالفت با خروج نیروها برکنار کرد. پنتاگون در ۱۷ نوامبر اعلام کرد که ۴۵۰۰ سرباز باقی‌مانده‌ی امریکایی در افغانستان را به ۲۵۰۰ تن کاهش خواهد داد. این روند تا۱۵ جنوری -۵ روز پیش از رسیدن جو بایدن به دفتر ریاست‌جمهوری- تکمیل خواهد شد.
برای افغانستانی‌ها این آخرین انتظار است که چگونه سیاسیون امریکا می‌توانند روی تقسیم‌اوقات در میدان جنگ تاثیر بگذارند. جنگ با گروهی که امریکا در ۲۰۰۱ به دلیل پناه‌دادن القاعده آن را سرنگون کرد.
برای برخی‌ها گفت‌وگوهای دوحه، تصمیم عجولانه برای پایان‌دادن به جنگ طولانی امریکا و نتیجه‌ی ناگوار برای آینده‌ی افغانستان است.
فوزیه کوفی، عضو هیئت گفت‌وگوکننده، می‌گوید که در جریان گفت‌وگو فشار جدی‌ای از طرف امریکایی‌ها وجود دارد که هیچ کمکی به روند مذاکره نمی‌تواند. خانم کوفی گفته است که امریکایی‌ها، در این جنگ ماندنی نیستند؛ اما می‌دانیم خروج مسوولانه می‌تواند منجر به کاهش خشونت‌ شود.

نگرانی ناتو
ناتو نگرانی جدی خود را در این مورد ابراز کرده است. ینس ستونبرگ، منشی عمومی ناتو، هم‌زمان با اعلام خروج نیروها از افغانستان گفت: اکنون ما با یک تصمیم دشوار مواجه استیم، ما نزدیک به ۲۰ سال در افغانستان بودیم، شرکای ناتو می‌خواهند تا زمان نیاز در این‌جا باقی بمانند. خروج نابه‌هنگام هزینه‌ی هنگفتی به دنبال خواهد داشت.
او افزود که نگرانی از تبدیل‌شدن دوباره‌ی افغانستان به پناگاه امن‌ تروریستان -که بالای ملت‌های ما حمله کنند- وجود دارد.
خانم کوفی، می‌گوید که تاکید امریکا به خروج از افغانستان فضا را به طالبان طوری فراهم کرده است که آنان احساس می‌کنند در جنگ برنده شده ‌اند. طالبان باورمند شدند که در میز مذاکره چیزی به دست نمی‌آورند و میدان جنگ را داغ نگه ‌می‌دارند.
‌‌
توافق‌نامه‌ی امریکا-طالبان
پس از سال‌ها چانه‌زنی و گفت‌وگو، طالبان و امریکا در فبروری گذشته توافق‌‌نامه را امضا کردند. در متن این توافق‌نامه روی آزادی ۵۰۰۰ زندانی طالبان برای اعتمادسازی و تعهد طالبان برای جلوگیری استفاده از خاک افغانستان توسط گروه‌های تروریستی و هم‌چنان آغاز گفت‌وگوهای داخلی که یک ماده‌ی آن آتش‌بس است، تاکید شده است.
امریکایی‌ها در این مورد پیش‌شرط‌های داشته اند و گفته اند؛ در صورتی که طالبان ۸۰ درصد خشونت‌ها را کاهش بدهند، نیروهای امریکایی به اساس تقسیم‌اوقات از پیش تعیین‌شده به بیرون‌شدن ادامه می‌دهند؛ اما زمانی خروج از افغانستان ادامه دارد که طالبان خشونت‌ها را در سراسر کشور افزایش داده اند که در نتیجه‌ هزار‌ها تن کشته و ده‌ هزار دیگر بی‌جا شدند.
امریکایی‌ها شاهد حملات موتربمب طالبان بر افراد غیرنظامی بودند؛ اما روند خروج را تعطیل نکردند. در ماه اخیر، زمانی که طالبان حملات را برای تصرف لشکرگاه مرکز ولایت هلمند را راه‌اندازی کردند، از نیروهای بین‌المللی برای عقب‌زدن آنان درخواست شد.
یکی دیگر از حملات شدید طالبان بر ولایت کندهار بود که نزدیک به ۳۵۰۰ طالب در آن اشتراک داشتند و از نیروهای امریکایی برای عقب‌زدن کمک خواسته شد. فرمانده‌ی پولیس گفته است؛ در صورتی که حملات هوایی نباشد، طالبان حملات را متوقف نمی‌کنند.

همه‌ی طالبان ترامپ را دوست دارند
مقامات غربی در کابل گفته اند؛ طالبان از این‌ که ترامپ در انتخابات ببازد، خیلی ناراحت به نظر می‌رسند؛ زیرا ترامپ خواهان خروج است و هیج توجهی به این موضوعات ندارد. آن‌ها ترامپ را دوست دارند و هردو طرف بدون درنظرداشت شرایط به خروج پافشاری می‌‌کنند. کاهش نیروها به ۲۵۰۰ سرباز امریکایی در افغانستان خیلی دشوار است. کاهش بیش از حد نیروها، نه تنها بحث کمکی دارد؛ اما برای کسی که در صفوف این نیروها کار می‌کند، هم‌کاری با نیروهای افغانستان را سخت می‌سازد. در حقیقت توافق‌نامه‌ی‌ شکننده‌ی قصر سپید با طالبان و خروج نیروهای امریکا، موقف اشرف غنی را در میز گفت‌وگوهای قطر ضعیف می‌کند. یکی از گزینه‌های که منجر به برکنای اسپر شد، همین موضوع بود. او به صورت مخفیانه گفته بود که خروج سریع منجر به افزایش حملات طالبان می‌شود.
جان آلن، فرمانده‌ی پیشین نیروهای ناتو در ۲۰۱۳، گفته است که این (برکناری اسپر) سیاسی بوده و هیچ گزینه‌ی تخنیکی وجود نداشته است.

بحث در میان طالبان
رهبران طالبان در دوحه به ایجاد یک راه‌حل و توقف جنگ موقف روشن نداشته اند و بیش‌تر تاکید شان بر نظام است که پس از سال ۱۹۹۰روی دست داشتند. در آن زمان زنان در خانه‌ها قفل شدند و دختران از آموزش بازماندند. اکنون در میان رهبران طالبان باورمندی بر این است که توافق دوحه سند برنده‌شدن آنان در جنگ است.
میشل سمبل، کارشناس افغانستانی در دانشگاه بلفاست، می‌گوید که طالبان هنوز به برنده‌شدن از طریق جنگ پافشاری دارند و هیچ قدمی برای ایجاد راه ‌حل سیاسی بر نداشته اند.
او گفت؛ در صورتی که نیروهای امریکایی به ۲۵۰۰ تن کاهش بیابد در فصل تازه‌ی جنگ ( فصل بهار) طالبان برنده‌شدن از طریق جنگ را نسبت به گفت‌وگو ترجیح می‌دهند. یک گزینه‌ی روی دست طالبان، ایجاد حکومت عبوری است که ممکن با حمایت امریکا و اقشار مختلف باشد؛ اما ادامه‌ی جنگ به معنای تک‌روی طالبان است که مردم را فراموش کرده و در نهایت منجر به یک جنگ داخلی دیگر خواهد شد.
میشل گفت که این فراموش نمی‌شود که در دوحه برای طالبان می‌گویند: حمله نکنید، این کار را نکنید؛ اما آنان چون فکر می‌کنند برنده استند، به حملات ادامه می‌دهند؛ اما امریکا به ‌جای سرعت‌دادن به خروج، می‌تواند از روش‌های متفاوت جنگ و صلح استفاده کرده و برای ایجاد یک راه ‌حل سیاسی معقول پیش بروند.

منبع: مجله کریستین ساینس مانیتور

مترجم: ابوبکر صدیق

در شرایط فعلی که انتخابات ریاست جمهوری امریکا به چالش کشیده شده و مشخص نیست چه کسی رهبری آینده  ایالات متحده را بر عهده می گیرد، یک نکته مهم اما برای شهروندان و حکومت افغانستان حل نشده باقی مانده است، اینکه سرانجام نیروهای امریکایی و متحدانش در افغانستان چه می شود؟

آیا پیروزی دوباره ترامپ یا جو بایدن به خروج نیروهای خارجی از افغانستان منجر خواهد شد؟

پاسخ به این سوال در شرایط فعلی دشوار است اما مراجعه به برخی پیش بینی ها و نظرات کارشناسان می تواند راهنمایی کننده باشد.

«گزارشنامه افغانستان» طی مطلبی منتشر شده در فیس بوک روز گذشته در این مورد نوشت:«خروج نیروهای امریکایی از افغانستان یک دروغی ست که گهگاهی کلان و زمانی کوچک می شود.»

براساس این مطلب، خروج نیروهای امریکایی از افغانستان یک دروغ سالانه است که در پاره ای از زمان آنقدر به گرمی مطرح می شود که فضای سیاسی افغانستان را پر می کند اما گاهی اوقات فروکش می کند.

امریکا اگر صحنه افغانستان را برای رقبایی چون روسیه و ایران رها کند، یک پشیمانی بزرگ را برای خود رقم زده است.

 به باور نویسنده مطلب، همسویی امریکا با اتحاد پاکستان و طالبان برای افغانستان کمرشکن خواهد بود اما تجربه نشان داده که مقاومت افغانستان می تواند این همسویی را تغییر دهد.

جنگ و صلح افغانستان دست امریکا و پاکستان نیست و بیش از ده کشور دنیا در این بحران درگیر هستند.

این همه در حالی ست که عمران خان نخست وزیر پاکستان امروز برای پاره ای گفت و گوها در مورد وضعیت منطقه، پروسه صلح افغانستان و همکاری های دوجانبه بین افغانستان و پاکستان قرار است به کابل بیاید.

برخی از پیش بینی ها می گوید عمران خان برای چانه زنی در مورد پیش برد مذاکرات بین الافغانی دوحه که به بن بست خورده به کابل می آید و تلاش خواهد کرد وزنه را به نفع طالبان سنگین کند.

از سویی هم توافق نامه صلح امریکا با طالبان که در دوحه امضا شد هنوز سرنوشت مشخصی ندارد چون معلوم نیست سرانجام ترامپ  در کاخ سفید می ماند یا جای خود را به بایدن می دهد.