دسته: سیاست

 لیندسی گراهام سناتور جمهوری‌خواه امریکایی در واکنش به تصمیم دولت بایدن برای خروج تمام نیروهای امریکایی تا ماه سپتمبر سال جاری گفت بایدن زمینه رویداد مشابه ۱۱ سپتمبر را مساعد می‌کند.
وی در مورد وضعیت افغانستان گفت آنچه وی می‌داند این است که وضعیت افغانستان بدتر خواهد شد.
گراهام در حالی با خروج نظامیان امریکایی از افغانستان مخالفت کرده است که بر بنیاد گزارش‌ها بایدن تا ۱۱ سپتمبر سال جاری تمام نیروهای امریکایی را از افغانستان خارج می‌کند.

از آن‌جایی که تاریخ خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان در تاریخ ۱۱ سپتامبر رسما از سوی، ادارهٔ جوبایدن اعلام شده‌است، بریتانیا تصمیم گرفته‌است تقریبا همهٔ نیروهایش را از خاک افغانستان خارج کند.

از سویی‌هم، بریتانیا تصمیم دارد اکادمی‌ که به عساکر افغان در آن تمرین می‌دادند را به دولت افغانستان تحویل دهند و خود افغانستان را ترک کنند.

در حال حاضر ۷۵۰ نیرو‌های بریتانیا بدون حمایت عساکر آمریکایی در افغانستان به سر می‌برند.

این در حالی‌ست که روز قبل ( سه‌شنبه،۲۴ حمل) ادارهٔ جو بایدن، اعلام داشت در تاریخ ۱۱ سپتامبر سال جاری نیروهایش را از افغانستان خارج می‌کند.

این تصمیم آقای بایدن از جایی ناشی شده‌است که گروه طالبان از اشتراک در کنفرانس استانبول ابا ورزیدند.

چنانجه داکتر محمد نعیم وردک، سخنگوی گروه طالبان در قطر در رشته توییتی نوشته است: « تار زمانی‌که نیروهای امریکایی از کشور ما بیرون نشود ما در هیچ کنفرانسی که در بارهٔ افغانستان تصمیم گرفته‌ شود اشتراک نخواهیم کرد.»

از سویی دیگر شب گذشته وزارت خارجهٔ ترکیه اعلام داشت کنفرانس استانبول در تاریخ ۲۴ ماه اپریل با حضور مقامات بلند پایهٔ دولت افغانستان و گروه طالبان برگزار می‌شود که تا چهار ماه می‌ادامه می‌یابد.

 محمد نعیم سخنگوی گروه طالبان ساعاتی پس از آن که دولت بایدن اعلان کرد خروج نیروها را تا ماه سپتمبر ۲۰۲۱ به تعویق می‌اندازد، گفت تا وقتی که همه نیروهای خارجی از کشور خارج نشوند، این گروه در هیچ کنفرانسی در باره افغانستان شرکت نخواهد کرد.
سخنگوی دفتر سیاسی طالبان در قطر گفت این گروه «در هیچ کنفرانسی که درباره افغانستان در آن تصمیم‌گیری می‌شود، شرکت نخواهد کرد».
وی افزود طالبان امور خود را مطابق ارشادات دین اسلام انجام می‌دهند و در نتیجه مشوره هر فیصله‌ای که صورت گرفت بر اساس آن تصمیم‌گیری می‌شود.
واشنگتن‌پست سه‌شنبه شب در گزارشی به نقل از برخی منابع آگاه گفت که دولت بایدن تا ۱۱ سپتمبر سال جاری میلادی تمام نیروهای خود را از افغانستان خارج می‌کند.
از سویی هم، امریکا، ترکیه و سازمان ملل متحد در بیانیه‌ای مشترک اعلان کردند که نشست صلح استانبول در باره افغانستان به تاریخ ۲۴ اپریل برگزار خواهد شد.

آقای عمر، سه‌شنبه شب (۲۴ حمل)، در برگه‌ی تویترش نوشت حکومت افغانستان و امریکا، در گذشته بارها در باره‌ی خروج سربازان خارجی از افغانستان صحبت کرده‌اند.

به گفته‌ی او، حکومت افغانستان به هر تصمیمی که از سوی امریکا در باره‌ی سربازانش گرفته می‌شود، احترام می‌گذارد.

آقای عمر افزود نیروهای امنیتی و دفاعی افغانستان از دو دهه به این طرف، با روحیه‌ی بالا از مردم افغانستان دفاع می‌کنند و در حال حاضر ۹۸ درصد عملیات نظامی را به گونه‌ی مستقلانه انجام می‌دهند.

او تاکید کرد نیروهای امنیتی و دفاعی افغانستان، در آینده نیز توانایی انجام عملیات مستقلانه را خواهند داشت.

این در حالی است که اخیرا، روزنامه‌ی واشنگتن پست، گزارش داد نیروهای امریکایی در یازدهم سپتامبر از افغانستان خارج خواهند شد. بر اساس این گزارش، قرار است جو بایدن، رییس‌جمهور امریکا، به زودی این موضوع را اعلام کند.

با این حال، گروه طالبان نیز گفته است تا زمانی که تمام نیروهای خارجی از افغانستان بیرون نشوند، این گروه در هیچ نشستی اشتراک نخواهد کرد.

قرار است نشست استانبول، در ۲۴ اپریل برگزار شود.

برگزار‌کنند‌گان نشست استانبول زمان برگزاری این نشست را اعلام کردند.

طبق اعلامیه مشترک ترکیه، قطر و سازمان ملل متحد، این نشست در ۲۴ اپریل برگزار می‌شود و تا چهارم ماه می ادامه می‌یابد.

این اعلامیه از سوی وزارت خارجه ترکیه که میزبان نشست استانبول است، نشر شده است.

در این اعلامه آمده است نشست استانبول در سطح بلند و فراگیر بین نمایندگان جمهوری اسلامی افغانستان و طالبان برگزار می‌شود.

برگزارکنند‌گان نشست استانبول، هدف این نشست را تسریع روند صلح افغانستان، تکمیل مذاکرات بین‌الافغانی در دوحه و دست‌یابی به یک توافق‌ سیاسی عادلانه و پایدار عنوان کرده‌اند.

محمدیونس قانونی، رییس کمیته‌ تهیه و توحید مسوده‌ طرح صلح کمیته‌ رهبری شورای عالی مصالحه‌ ملی به انتقادات محمدسرور دانش، معاون دوم ریاست جمهوری از «توافق‌نامه صلح» پاسخ داده است.

قانونی که روز سه‌شنبه، بیست‌وچهارم حمل در نشستی در کابل صحبت می‌کرد، با اشاره به انتقادات سرور دانش گفت «توافق‌نامه صلح افغانستان» را که کمیته‌ای به ریاست او نهایی کرده است، به درستی مطالعه نکرده است. او پرسید: «چرا دوستان ما زحمت یک بار مطالعه کردن این طرح را نمی‌دهد؟»

محمدسرور دانش در یادداشتی از طرح صلحی که در کمیته تهیه و توحید مسوده طرح صلح کمیته رهبری شورای عالی مصالحه ملی به ریاست قانونی تهیه و توحید شده است، انتقاد کرده است.

دانش گفته است که طرح رییس جمهور غنی برای صلح مبهم جلو داده شده است به آن اهانت شده است. به گفته دانش، گزینه ترجیحی (دولت انتقالی) در طرح شورای عالی مصالحه ملی برای ایجاد نظام پارلمانی نظر یک «جناح» و «حزب» و نیز تلاشی برای تقسیم قدرت میان دو قوم است.

محمدیونس قانونی اما توضیح داد برای توحید طرح‌ها «جلسات نفس‌گیر» داشته است و راه سومی را که برای صلح نیاز است، انتخاب کرده است. او گفت که نه «تسلیمی» که اگر دولت بخواهد و نه «بیعت» که اگر طالبان بخواهند، راه حل است.

به گفته قانونی، یکی از طرح‌های ارائه شده است، طرح رییس جمهور غنی بود که بدون توضیحات در یک صفحه به کمیته تهیه و توحید طرح‌های صلح آمده بود.

این طرح پس از تصویب کمیته رهبری شورای عالی مصالحه ملی به عنوان «طرح واحد جمهوری اسلامی افغانستان» به نشست استانبول ارائه می‌شود. قابل ذکر است که برخی از احزاب احتمالاً طرح مستقل خود را به این نشست خواهند برد..

قانونی گفت که طرح جانب حکومت این است که انتخابات زودهنگام در ظرف شش یا یک سال برگزار شود و رهبری کنونی حکومت در قدرت باقی بماند، اما در قاعده قدرت تغییرات بیاید و طالبان و سیاسیون زعامت کنونی را بپذیرند.

محمدیونس قانونی گفته که طبق طرح حکومت، هیچ از یک منسوبان حکومت در آینده نامزد انتخابات زودهنگام نخواهد شد.

به گفته قانونی، این طرح در یک صفحه به کمیته توحید طرح‌ها رسید و تا زمانی که طرح نهایی و به رییس شورای عالی مصالحه ملی سپرده شد، جزییات بیش‌تری از آن نیامده بود.

او گفت که یک «دوست» ما گفته است که به طرح ریاست جمهوری توهین شده است، در حالی که به گفته قانونی، به طرح رییس جمهور غنی اهانت نشده است و اخلاقاً حرمت ریاست جمهوری را درک می‌کند. به گفته قانونی، همان یک صفحه طرح حکومت، به عنوان یک گزینه درج شده است و گزینه اول، طرح صلح رییس جمهور افغانستان برای نشست استانبول است.

محمدیونس قانونی از جانب دیگر گفت که گزینه دوم، تشکیل دولت انتقالی صلح است که به صورت واضح و روشن، پیشنهاد تشکیل دولت مشارکتی و فراگیر که مردم و طالبان خود را در آن ببینند و راه ختم جنگ باشد، مطرح شده است.

یونس قانونی تصریح کرد که به این ترتیب، هیأت اعزامی افغانستان به نشست استانبول با یک طرح اما دو گزینه شرکت می‌کند.

محمدیونس قانونی هم‌چنان توضیح داد که در طرح دولت انتقالی صلح، در کنار رییس جمهور، سمت نخست‌وزیری با معاونانش نیز پیشنهاد شده است که طبق این طرح، معاونان شماره نداشته باشند.

او تأکید کرد این طرح به هدف تأمین وحدت ملی و وحدت سیاسی توحید شده است و دعوت کردن همه به یک طرح، غیرعملی است.

محمدیونس قانونی در واکنش به سخنان سرور دانش که گفته است که طرح توحید شده در شورای عالی مصالحه ملی براساس نظریات یک حزب تهیه شده است، گفت که حزبی که سرور دانش عضویت آن را دارد، «توافق‌نامه صلح» را با تمام قوت حمایت کرده است. او اظهارات سرور دانش را «توهین» به احزاب خواند. سرور دانش عضو حزب وحدت اسلامی افغانستان به رهبری محمدکریم خلیلی است.

به گفته قانونی، علاوه بر احزاب، مقام‌های حکومتی نیز در کمیته توحید طرح‌ها حضور داشتند.

قانونی توضیح داد که طرح جمعیت غیر از طرحی است که توحید شده است.

محمدیونس قانونی هم‌چنان گفت که در هیچ جای طرحی که توحید شده است، گفته نشده است که چه کسی و کدام قوم رییس جمهور باشد و یا هم نخست‌وزیر.

یونس قانونی گفت که اگر سرور دانش طرح توحید شده را یک بار به دقت می‌خواند، طرح پیشنهادی خود را در آن می‌یافت.

سرور دانش اما می‌گوید که اگر هدف طرح صلح، ختم جنگ و مشارکت عادلانه اقوام باشد، نظام ریاستی که در آن یک رییس جمهور منتخب با آرای عمومی مردم افغانستان منسوب به هر قومی که باشد و با چهار معاون به شمول یک زن می‌تواند این هدف را برآورده کند.

سرگئی لاوروف وزیر امور خارجه روسیه، روز دوشنبه در نشست خبری با رئيس جمهوری مصر در پاسخ به سوالی در خصوص فروش هواپیماهای بدون سرنشین ترکیه به اوکراین گفت: «ما قویا به همه کشورهای مسئول که با آنها در ارتباط هستیم ( که ترکیه هم یکی از آنهاست) توصیه می کنیم که اوضاع و بیانیه‌های جنگ افروزانه کی‌یف را تجزیه و تحلیل کنند. ما به آنها توصیه می‌کنیم پیش از فروش هرگونه تسلیحات نظامی به اوکراین این موارد و پیشینه رفتارهای کی‌یف را مورد بررسی قرار دهند و به احساسات نظامی‌گرایانه دامن نزنند.»

او همچنین تلویحا دولت اوکراین را به «نئونازی‌ها» تشبیه کرد و کی‌یف را متهم کرد که علیه حقوق مردم روس زبان در این کشور فعالیت می‌کند.

هشدار روسیه به ترکیه در خصوص فروش هواپیماهای بدون سرنشین در حالی طرح می‌شود که ترکیه و اوکراین در ماه‌های اخیر بر سر راه‌اندازی پروژه‌های مشترک برای ساخت تجهیزات مختلف جنگی از جمله پهپاد، موتورهای توربینی و حتی کشتی‌های جنگی با یکدیگر به توافق رسیده‌اند.

بخش مهمی از این توافقات در دیدار روسای جمهوری دو کشور در اکتبر سال ۲۰۲۰ میلادی حاصل شد. در آن زمان ولودیمیر زلنسکی که برای ملاقات با رجب طیب اردوغان به استانبول سفر کرده بود با همتای ترک خود بر سر همکاری‌های نظامی به توافقات گسترده‌ای دست یافت.

این درحالیست که ترکیه و اوکراین از دیرباز روابط نزدیکی با یکدیگر داشته‌اند و آنکارا از نخستین کشورهایی به شمار می‌رود که در سال ۱۹۹۱ استقلال این کشور از اتحاد جماهیر شوروی را به رسمیت شناخت.

از سوی دیگر صنعت تولید پهپادهای ترکیه در ماه‌های اخیر توجهات بین‌المللی گسترده‌ای را به خود جلب کرده است.

هفته گذشته فرانسیس فوکویاما، نظریه پرداز مشهور علوم سیاسی در یادداشتی برای American Purpose به پیشرفت‌های گسترده ترکیه در این حوزه اشاره و پیش‌بینی کرد آنکارا با استفاده از پهپاد‌های خود قصد دارد ماهیت قدرت زمینی را تغییر دهد به گونه‌ای که ساختار‌های موجود نظامی را تضعیف کند.

فوکویاما در آن مقاله استدلال کرد که پهپاد به دلایل مختلفی چون قیمت نسبتا ارزان، عدم حضور خلبان و در نتیجه از بین رفتن خطر کشته شدن نیروی انسانی و همچنین اندازه کوچک و دشواری ردیابی در آینده می‌تواند نقش پررنگی در درگیری‌های نظامی داشته باشند و جایگزین بسیاری از تسلیحات نظامی کلاسیک در جهان شوند.

ترکیه و متحدانش و نیز نیروهای تحت حمایت آنکارا در بحران‌هایی چون جنگ قره‌باغ، درگیری‌های لیبی و همچنین در مواردی از جنگ‌های داخلی سوریه از این ابزار تاثیرگذار استفاده کرده اند.

حمدالله محب مشاور امنیت ملی افغانستان امروز سه شنبه(۲۴حمل) در پیامی به مناسبت به ماه رمضان گفت مردم مسلمان افغانستان قرن‌ها است که ارزش‌های اسلامی را پاسداری می‌کنند و در طول تاریخ این ارزش‌ها را به دیگران هم رسانده‌اند.
امروز هم نیروهای امنیتی و دفاعی، که وارثان تاریخ این خاک‌ هستند، به خاطر حفاظت از مردم و خاک خودشان مبارزه می‌کنند و به هم‌وطنان اطمینان می‌دهند که در ماه مبارک رمضان برای تأمین امنیت مردم، تلاش‌های پی‌گیر می‌نمایند.
در پیام مشاور امنیت ملی آمده «سال‌ها می‌گذرد که به نام این و آن، جنگ بر افغان‌ها تحمیل شده و این جنگ ناروا، در این مدت از جان و مال افغان‌ها قربانی گرفته است».
مشاور امنیت ملی از طالبان خواسته است که از کشتار مردم مسلمان افغانستان و ویرانی کشور دست بردارند و بگذارند تا افغان‌ها فرایض اسلامی و عبادات‌شان را با آرامی سپری کنند.

آنچه در 22 حمل 1400 به نام طرح «توافقنامه صلح» به عنوان طرح توحید شده، توسط گروه تخنیکی توحید نظریات شورای عالی مصالحه ارائه شده، کاستی ها و ضعف های بسیار زیادی دارد که باید همه صاحب نظران و مردم شریف کشور نظرات و نقدهای خود را در مورد این طرح ارائه کنند. اما تا آن زمان لازم می بینم چند نکته و ملاحظه کوتاه را یادآوری کنم:

1. در این طرح اصولا هیچ گونه توحید و انسجامی بین نظرات و طرح های مختلف جانب جمهوریت صورت نگرفته است. با این که فیصله این بود که گروه تخنیکی شورای عالی مصالحه نظرات را توحید ساخته و یک طرح واحد ارائه کند. اما در این طرح برای هر دو دوره گذار و نظام آینده، چندین گزینه ارائه شده و هیچ تحلیلی هم صورت نگرفته که کدام گزینه چه مزایایی دارد و یا چه معایبی؟ در این صورت بهتر این بود که گروه تخنیکی توحید نظریات صادقانه اعلام می کرد که موفق به توحید طرح ها نشده و نیاز به وقت بیشتر دارد.

2. در این طرح، با طرح رئیس جمهور و حکومت افغانستان، برخورد توهین آمیز صورت گرفته است و هیچ گونه توضیحی در باره آن ذکر نشده و تنها یک تصویری بسیار فشرده از فهرست آن ارائه شده است، در حالی که همین طرح (حکومت صلح) به عنوان گزینه الف هم معرفی شده که اصولا باید گزینه نخست و برگزیده تلقی شود و امتیازات آن برجسته گردد ولی در مقابل، طرح ب (دولت انتقالی) که طرح درجه 2 است چندین برابر با توضیحات و تفصیلات بیان شده و مبنای تمام مباحث و راهکارهای بعدی قرار گرفته است و طرح الف نادیده گرفته شده است و این یک نگرش یک جانبه گروه تخنیکی را نشان می دهد که عمدا خواسته طرح حکومت را مبهم جلوه دهد و به حاشیه براند.

3. طرح ب (دولت انتقالی) به طور عمده طرح آقای سفیر خلیلزاد را محور قرار داده و همه عناصر آن را با تعدیلات و اصلاحاتی تأیید کرده و از خود ابتکاری نکرده است.

4. این طرح به جای تقویت اجماع در جبهه جمهوریت، اختلافات در درون جبهه جمهوریت را برجسته ساخته است و به همین جهت به هیچ صورت قابل ارائه به نشست استانبول یا نشست دیگر نیست و باید از نو و با دقت بیشتری طرح جامع و مورد توافق همه تدوین گردد.

5. در حالی که هنوز این طرح به تصویب کمیته رهبری شورای عالی مصالحه و به تصویب نهایی رهبری دولت نرسیده چرا با عجله نشر شده است؟ این شتاب برای چیست؟ آیا نباید چند روز دیگر حوصله می کردند تا این طرح مراحل نهایی تصویب خود را طی می کرد؟ چرا برخی از ماها این قدر عجله داریم که برای گروه طالبان هر نوع امتیازی را تقدیم کنیم و دولت مستقر و مشروع افغانستان را تضعیف کنیم و جبهه جمهوریت را چند پارچه نشان دهیم و همه گزینه ها را یکباره و یکجای علنی کنیم؟

6. این طرح در حقیقت دیدگاه تنها یک جناح یا بهتر بگوییم یک حزب را برجسته ساخته است. نظام پارلمانی و یا صدارتی چه برای دوره انتقال و چه برای آینده افغانستان، تنها نظر یک حزب است و نباید به عنوان نظر همه جبهه جمهوریت و نظر همه اقوام و احزاب قلمداد شود. از سوی دیگر نظام کامل پارلمانی با توجه به مساعد نبودن بستر نظام حزبی فراگیر، زمینه تطبیق آن فراهم نیست. چنان که در گذشته های تاریخ سیاسی افغانستان نیز نظام پارلمانی موفق نبوده است.

7. از زاویه دیگر این طرح در حقیقت تقسیم قدرت بین دو قوم است که به نام نظام صدارتی یا پارلمانی و در لفافه تمرکز زدایی ارائه شده و یکی را مستحق ریاست جمهوری و دیگری را مستحق صدراعظمی دانسته است. مگر نه این است که در طول سالیان اخیر کسانی که شعار صدر اعظمی می دادند و می دهند، در حقیقت جامه مفشن این مقام را برای قوم خاصی دوخته اند؟ و در این صورت تکلیف دیگر اقوام چه می شود؟ اقوام دیگر در این طرح به درجه 3 و 4 و … تنزل داده شده اند. آیا مشارکت عادلانه همین است؟ آیا چنین تقسیم قدرتی شکاف ها و تضادهای قومی و سیاسی را وسیعتر نمی گرداند و یک نوع تمرکز و انحصار دیگری را در پی نخواهد داشت؟ این در حالی است که ما در این کشور هنوز نمی دانیم که قوم اول و دوم و … کیست چون هیچ سرشماری دقیق از نفوس اقوام نداریم.

8. اگر هدف از طرح صلح، ختم جنگ و مشارکت عادلانه اقوام باشد، نظام ریاستی با لحاظ خصوصیات ذیل می تواند هدف را بیشتر و بهتر برآورده سازد:

یک رئیس جمهور منتخب با آرای عمومی مردم افغانستان منسوب به هر قومی که باشد و با چهار معاون به شمول یک زن از چهار قوم دیگر (غیر از قومی که رئیس جمهور منسوب به آن باشد) و بدون شماره گذاری و با صلاحیت های اجرایی تصریح شده در قانون اساسی برای معاونین و با محدود ساختن صلاحیت های کنونی رئیس جمهور که در ماده 64 قانون اساسی بیان شده است و همچنین با دادن صلاحیت های لازم به ادارات محلی و دخیل ساختن مردم محل و شوراهای محلی در انتخاب یا تعیین والیان و همچنین توزیع عادلانه بودجه ملی به همه ولایات با رعایت انکشاف متوازن و نقش برجسته شوراهای ولایتی و شاروالی های منتخب ولایات.

این نظام با این خصوصیاتی که برشمرده شد هم با واقعیت های کشور مطابقت دارد و هم از تمرکز می کاهد و هم زمینه پذیرش در میان همه اقوام و گروه های سیاسی کشور دارد و هم از بیشتر شدن شکاف ها و تضادهای قومی جلوگیری می کند. ما نباید همیشه هر جامه ای را تنها برای اندام خود بدوزیم و در هر طرحی تنها برای خود یک جایگاه تعریف کنیم. باید منافع عمومی و نظریات همه جریان ها را احترام کنیم و هر گونه طرح و نظریه پردازی باید منطبق با واقعیت های جامعه افغانستان و برگرفته شده از آرای همه جناح ها، اقوام، کتله های اجتماعی و نخبگان کشور باشد. هیچ کسی نباید دیدگاه خود را بر دیگران تحمیل کند و آن را نظر نهایی و مساوی با حقیقت بپندارد.

رنگین دادفر اسپنتا، مشاور امنیت ملی پیشین کشور، می‌گوید روند صلح افغانستان و کنفرانس استانبول «پیچیده و نامعلوم» است.

او که در مراسم رونمایی از کتاب «صد یاقوت هرات» صحبت می‌کرد، گفت در مورد آینده مذاکرات صلح و کنفرانس استانبول چیزی نمی‌داند.

وی در پاسخ به پرسشی در مورد وضعیت آینده کشور پس از مذاکرات صلح گفت: «نمی‌دانم، صادقانه نمی‌دانم، اما جدی نگران هستم!»

آقای اسپنتا افزود پراکندگی در حوزه جمهوریت به سود کشور نیست و جریان‌های سیاسی حوزه جمهوریت نباید روند صلح را تخریب کنند.

این سیاست‌گر مشهور کشور تصریح کرد صلح، صلح افغانستان نیست، همان‌گونه که جنگ، جنگ افغانستان نبود و شهروندان افغانستان محتوای صلح را تعیین نمی‌کنند.

رنگین دادفر اسپنتا، پافشاری کرد در طرح‌های صلح ارایه شده در نشست صلح استانبول حرف‌های خوبی در مورد حقوق شهروندان وجود دارد، اما برخی موارد خطرناک نیز در طرح‌های صلح وجود دارد که خوب نیست.

قرار بود نشست صلح استانبول با همکاری سازمان ملل، ایالات متحده امریکا، قطر و ترکیه در تاریخ شانزدهم ماه روان میلادی برگزار شود، اما طالبان اعلام کردند که در این تاریخ آماده اشتراک در نشست نیستند. با این همه
مردم افغانستان چشم‌انتظار نتایج این کنفرانس هستند.

عبدالله عبدالله رییس شورای عالی مصالحه ملی در پیامی به مناسبت آغاز ماه مبارک رمضان گفت مردم افغانستان در شرایطی به استقبال ماه مبارک رمضان می‌روند که کشور ما با بحران، خشونت، قتل و کشتار دست‌وپنجه نرم می‌کند.
عبدالله گفت در ماه نیایش، طاعت و عبادت، مسلمانان و روزه‌داران حتا در مساجد و عبادت‌گاه‌ها احساس امنیت و آرامش نمی‌کنند.
در پیام عبدالله آمده است «در ماه مبارک رمضان، مسئولیت عالمان دین، روحانیون و متنفذان به مراتب بیشتر و سنگین‌تر می‌شود. آن‌ها می‌توانند با استفاده از منابر، مساجد و تکیه‌خانه‌ها، در روشنایی احکام دین مقدس اسلام و متون دینی، به تنویر افکار عمومی و همچنان محکومیت خشونت، تندروی، خون‌ریزی و جنایت بپردازند. زیرا همان طوری‌که علمای جهان اسلام به تکرار اعلام کرده‌اند: جنگ جاری در کشور مغایر احکام دین مقدس اسلام و ناروا است و هیچ توجیه دینی، انسانی و اخلاقی ندارد».
او گفت توقع ما از طالبان این است که به ندای مردم افغانستان پاسخ داده و به احترام ماه مبارک رمضان، آتش‌بس کرده و دست از خونریزی و کشتار بردارند.
این در حالی‌ست که طالبان پیش از این بارها، درخواست برای برقراری آتش‌بس را رد کرده‌اند.

رییس جمهور در این پیام از طالبان خواست به احترام ماه مبارک رمضان، از جنگ، خشونت و دشمنی با مردم افغانستان دست بردارند.
آقای غنی خطاب به طالبان گفت که به جای جنگ ناروا، نیت و خواست‌شان را برای صلح در عمل ثابت کنند.
رییس جمهور افزود که وی تلاش می‌کند از دریچه‌ای که برای صلح ایجاد شده است، با تدبیر به ‌منظور تأمین صلح پایدار و عادلانه و ایجاد زندگی مرفه به مردم استفاده کند.
وی خاطرنشان کرد: «ما می‌خواهیم به‌گونۀ اساسی به جنگ پایان دهیم».
اشرف غنی از نیروهای امنیتی و دفاعی کشور نیز خواست که در راستای حفاظت از مردم و تأمین امنیت آنان بیشتر توجه کنند و فضای مصئون را برای عبادت مردم فراهم نمایند.
عبدالله عبدالله رییس شورای عالی مصالحه‌ ملی نیز در پیامی به مناسب فرارسیدن ماه مبارک رمضان، از طالبان خواست که به احترام این ماه به ندای مردم افغانستان پاسخ دهند و با اعلام آتش‌بس، دست از کشتار و خون‌ریزی بردارند.

محمد نعیم، سخنگوی دفتر سیاسی طالبان در قطر به رسانه ها گفت: «موقف امارت اسلامی افغانستان پیرامون شرکت در کنفرانس استانبول در تاریخ ۱۶ ماه اپریل این است که در این تاریخ ما شرکت کرده نمی‌توانیم.»

او افزود:«البته موضوع زیر بررسی ما قرار دارد، مشورت‌ها هم جریان دارد. هرگاه در نتیجه مشورت‌ها و بررسی‌ها فیصله‌ دیگری صورت گرفت، آن را با مردم شریک خواهیم ساخت.»

گروه طالبان توضیحی نداده چرا نمایندگان آن نمی‌توانند در این تاریخ در نشست استانبول شرکت کنند، اما قبلا منابعی گفته بودند این گروه تاکید دارد که نشست استانبول پس از ماه رمضان برگزار شود.

از سوی دیگر گفته می‌شود آمریکا بر برگزاری این نشست تا پیش از پایان ماه آوریل تاکید دارد، زیرا براساس موافقتنامه آمریکا و گروه طالبان، این کشور ملزم است نیروهای خود را تا ۳۰ این ماه به صورت کامل از افغانستان خارج کند.

پیشتر گفته شده بود آمریکا، ترکیه و سازمان ملل توافق کرده‌اند که نشست “سرنوشت‌ساز” استانبول در تاریخ ۱۶آوریل در ترکیه برگزار شود و برای ده روز تا ۲۶ این ماه ادامه داشته باشد.

دیروز نیز امرالله صالح، معاون اول ریاست جمهوری افغانستان پس از دیدار با زلمی خلیلزاد نماینده ویژه آمریکا برای صلح افغانستان گفت نشست استانبول احتمالا در هفته جاری در ترکیه برگزار خواهد شد.

همزمان شورای عالی مصالحه ملی افغانستان نیز گفته پیش نویس طرح صلح افغانستان برای نشست استانبول نهایی شده است. جزئیات این طرح تاکنون نشر نشده است و رهبری این شورا باید آنرا تایید کند.

آقای دانش یک روز پس از نهایی شدن پیش‌نویس طرح صلح از سوی شورای عالی مصالحۀ ملی، این طرح را مورد انتقاد قرار داده است. آقای دانش شب گذشته (سه‌شنبه، ۲۳ حمل) در برگۀ فیس‌بوکش نوشت این سند نظام‌هایی را که برای آیندۀ افغانستان پیش‌بینی می‌کند به قدر لازم توضیح نداده، دورۀ گذار در این پیش‌نویس تعریف نشده و خلاصۀ طرح‌های مختلفی که در شورای عالی مصالحۀ ملی در پیوند به صلح مطرح است را جمع‌بندی نکرده است.

به گفتۀ آقای دانش، این پیش‌نویس به جای بازتاب دیدگاه حوزۀ جمهوریت در روند صلح بیشتر دیدگاه یک حزب سیاسی را که طرف‌دار شکل‌گیری نظام پارلمانی در کشور است، بازتاب می‌دهد.

بخشی از نوشتۀ انتقادی آقای دانش به برخورد پیش‌نویس طرح صلح شورای عالی مصالحۀ ملی با طرح صلح یا نقشۀ راه رییس‌جمهور در پیوند به صلح اشاره کرده است. به باور آقای دانش با طرح رییس‌جمهور غنی در این پیش‌نویس برخورد توهین‌آمیزی صورت گرفته است.

گفتنی است که دو روز پیش کمیتۀ تهیه و توحید پیش‌نویس طرح صلح شورای عالی مصالحۀ ملی این پیش‌نویس را نهایی ساخته و به رییس این شورا تحویل داده است. مشخص نشده که این پیش‌نویس چه زمانی در کمیتۀ رهبری شورای عالی مصالحۀ ملی تصویب خواهد شد.

آقای کانویل که روز دوشنبه (۲۳ حمل/۱۲ اپریل)، در برنامه‌ی زنده‌ی واشنگتن پست صحبت می‌کرد، گفت که جو بایدن، رییس‌جمهور ایالات متحده، در باره‌ی خروج نیروها تا هنوز تصمیم نگرفته است؛ اما فرماندهان در افغانستان باید برای شرایط پس از خروج برنامه داشته باشند.

به گفته‌ی آقای کانویل، فرماندهان نظامی در افغانستان باید در موقعیتی باشند که به مقامات ارشد حکومتی در زمینه‌ی خروج کامل از افغانستان مشاوره بدهند.

رییس ستاد ارتش امریکا، در حالی این اظهارات را بیان کرده که بر اساس توافق‌نامه‌ی دوحه، نیروهای امریکایی باید تا سه هفته‌ی دیگر به گونه‌ی کامل از افغانستان خارج شوند.

امریکا در حال حاضر در افغانستان ۳۵۰۰ نیرو دارد که در کنار نیروهای نظامی ناتو مشغول مشوره‌دهی و حملات هوایی است.

وزارت امور خارجه با نشر خبرنامه‌یی نوشت که این اعلامیۀ مشترک عالمان دین در اندونیزیا امروز (دوشنبه، ۲۳ حمل) منتشر شده است. به نقل از خبرنامۀ وزارت خارجه، عالمان دین در اندونیزیا در این اعلامیۀ مشترک خواهان پایان فوری خشونت‌ها در افغانستان شده‌اند.

به باور این عالمان دین، جنگ جاری در افغانستان مشروعیت دینی ندارد و طرف‌های درگیر به ویژه گروه طالبان باید هرچه زودتر با دولت افغانستان وارد صلح شوند و به خشونت‌های جاری پایان دهند.

این در حالی است که کمتر از یک هفتۀ دیگری به نشست بزرگ استانبول باقی مانده است. این نشست در مورد صلح افغانستان برگزار می‌شود و امیدواری‌ها برای برقراری صلح در کشور بیش از هر زمان دیگری شدت گرفته است.

گفته می‌شود در این نشست که قرار است در ۲۸ حمل دایر شود، سنگ‌بنای نظام سیاسی آیندۀ افغانستان گذاشته شود.

قریشی پس از دیدار با ماس در برلین، در کنفرانس خبری مشترک گفته است که پاکستان می‌خواهد روابط صلح‌آمیز با تمام کشورها، به شمول هند داشته باشد.
به گفته وی، تمام مسایل از طریق گفت‌وگو حل می‌شود.
وی با بیان این که اسلام‌آباد و برلین اهداف مشابهی در رابطه به افغانستان دارد، افزوده است: «ما صلح، ثبات و پیشرفت در افغانستان می‌خواهیم. آلمان نقش مهمی در تثبیت اوضاع افغانستان دارد».
وزیر خارجه آلمان نیز گفته که پاکستان تلاش‌های زیادی برای راه‌حل صلح‌آمیز درگیری در افغانستان انجام داده است.
به گفته هایکو ماس، هرگونه وضعیت در افغانستان به شدت بالای پاکستان تأثیر دارد.

آقای صالح، پس از چاشت روز دوشنبه (۲۳ حمل)، در برگه‌ی فیس‌بوکش نوشت: «نظریات مردم عزیز و تشنه به صلح خویش را، اعم از انتقادی و حمایوی می‌خوانیم و تحلیل می‌کنیم و آنچه را به عنوان طرح ارائه کرده‌ایم، عصاره‌ای از خواسته‌های آن‌هاست.»

او در ادامه نوشت نشست استانبول یک فرصت بسیار مهم و نادر است تا فضای جنگ به فضای گفتمان و تفاهم مبدل شود، زیرا همه‌ی کشورهای دخیل در قضیه‌ی افغانستان از این نشست، حمایت و رصد می‌کنند.

آقای صالح، افزود: «آن‌هایی که از صلح و مراوده با مردم هراس و ترس دارند در برابر قضاوت داخلی و جهانی قرار خواهند گرفت. ستون مرکزی طرح افغانستان، دست‌یافتن به راه‌حلی است که مردم تطبیق کننده و حامی آن باشند و هیچ نوع دلهره و اضطراب در هیچ گوشه‌ی کشور در ارتباط به چون و چرای آن، وجود نداشته باشد.»

به گفته‌ی او،  نسخه‌ی صلح باید تأیید قلب و ذهن مردم افغانستان را از مجرای مشخص آن؛ یعنی لویه‌جرگه و انتخابات باخود داشته باشد.»

این اظهارات در حالی مطرح شده که قرار است تا چهار روز دیگر نشستی در استانبول در مورد قضیه‌ی صلح و جنگ افغانستان برگزار شود. با این حال، محمدنعیم وردک، سخنگوی دفتر سیاسی طالبان گفته است که آن‌ها در این نشست شرکت کرده نمی‌توانند.

در حالی که قرار است تا چهار روز دیگر نشستی در پیوند به گفت‌وگوهای صلح افغانستان در ترکیه برگزار شود، گروه طالبان اعلام کرده آن‌ها آمادگی لازم برای شرکت در این نشست را ندارند.

محمدنعیم وردک، سخنگوی طالبان می‌گوید این گروه تا هنوز جرئیات نشست استانبول را زیر بررسی دارند و آمادگی برای شرکت در این نشست را نگرفته است.

این در حالی است که روز یک‌شنبه (۲۲ حمل)، ذبیح‌الله مجاهد، سخنگوی عمومی طالبان نیز به روزنامه‌ی صبح کابل، گفته بود که تا هنوز در مورد نشست استانبول موقف «امارت اسلامی» اعلام نشده و چیزی فیصله نشده است؛ زیرا همه‌ی موضوعاتی که وجود دارد به بررسی گرفته می‌شود و پس‌ازآن، فیصله نهایی صورت می‌گیرد.

گفتنی است که دولت افغانستان، شورای عالی مصالحه‌ی ملی جمع احزاب سیاسی و امریکا، طرحی را برای شرکت در این نشست ارائه کردند؛ اما تا اکنون طرحی از سوی طالبان داده نشده است.

از سویی هم، امریکا، سازمان ملل، ترکیه و قطر اصول‌نامه‌ی نشست استانبول را به هیئت‌های گفت‌وگو کننده‌ی دولت و طالبان فرستاده و قرار است پس از نشست استانبول، دو طرف در مورد این اصول‌نامه‌ی ۹ ماده‌ای، به یک دیدگاه واحد برسند.

داکتر مهدوی دبیر کل حزب ملت افغانستان و معاون حرکت نجات افغانستان در همایش بزرگ مردمی «حرکت نجات افغانستان» در هرات در مورد پروسه صلح، نشست استانبول و نقش مردم افغانستان صحبت کرد و افزود: «افغانستان در اين ايام آبستن تحولات مهم و پيچيده اي است. مردم افغانستان در يك وضعيت بيم و اُميد، نگران آينده افغانستان پسا صلح هستند. دليل اين بيم و اُميد اين است كه عملا تمام جهان و منطقه خودشان را براي تصميم گيري در مورد سرنوشت افغانستان ذيحق مي دانند و تنها آدرسي كه هيچ نقشي ندارند مردم افغانستان است.»

وی افزود حركت نجات افغانستان مي خواهد صلاحيت تصميم گيري را به خود مردم افغانستان برگرداند.

همچنين داكتر مهدوي در بخش ديگري از سخنان خودش تاكيد كرد:«صلح عادلانه و پايدار متضمن تامين عدالت اجتماعي و فراهم آوري فرصت هاي برابر براي تمام شهروندان افغاستان است و چنين صلحي مي تواند ثبات پايدار سياسي و فرصت هاي رفاه اجتماعي و اقتصادي رافراهم آورد. در غير اينصورت هر طرح صلحي نمي تواند تضمين كننده ثبات سياسي پايدار در افغانستان باشد.»

قابل ذکر است در همایش بزرگ مردمی حرکت نجات افغانستان علاوه بر هیئت رهبری حرکت نجات افغانستان، هزاران نفر از علماء جید کشور، متنفدین قومی، شوراهای مردمی، جوانان فرهنگیان، نماینده های احزاب سیاسی، نمایندگان فعلی واسبق پارلمان و شوراهای ولایتی و اقشار مختلف مردم به طور وسیع و گسترده شرکت کرده بودند.