نویسنده: rahapress

تا اکنون در این اعتراض‌ها یک نفر کشته و شش تن دیگر زخمی شده‌اند و شاهراه کابل -مزار و کابل به ولایات شمال شرق نیز بسته شده است.

دیروز جمعه ششم ثور، نتایج انتخابات پارلمانی ولایت بغلان پس از ماه ها تاخیر و لحظاتی پیش از گشایش دور هفدهم پارلمان اعلام شد.

 کمیسیون مستقل انتخابات، نتایج نهایی حوزه‌های انتخاباتی کندز، میدان‌وردک و حوزه کوچی‌ها را نیز دیروز اعلام کرد‌.

 بر‌اساس فهرست منتشر شده از سوی این کمیسیون‌، از ولایت بغلان، اسدالله شهباز، محمدعظیم محسنی، عتیق رامین، مامور احمدزی، محمدنسیم مدبر، عبدالرزاق هاشمی، شکریه عیسی‌خیل و نوریه حمیدی به مجلس نمایند‌گان راه یافته‌اند. 

اما معترضان هوادار به محبوب الله غفاری یکی از نامزدان ناکام شده مجلس نمایندگان از ولایت بغلان، بلافاصله پس از اعلام نتایج نهایی این ولایت دست به اعتراض و راه پیمایی زده و شاهراه کابل – مزار در ناحیه دو سرک شهر پلخمری را بستند.

این راه‌پیمایی شام دیروز به خشونت گرایید و در نتیجه یک معترض کشته شده و شش تن دیگر زخم برداشتند.

معترضان پولیس را به شلیک به سوی خودشان متهم می‌کنند اما مسوولان در وزارت امور داخله این ادعا را رد کرده می گویند تحقیقات آنان نشان می دهد تلفات مذکور ناشی از انفجار یک ماین مقناطیسی بوده است.

نصرت رحیمی سخنگوی وزارت داخله صبح امروز به رسانه ها گفته است پلیس برای متفرق ساختن معترضان فقط شلیک هوایی کرده است.

محبوب الله غفاری نامزد راه نیافته به مجلس نمایندگان در کابل و در بازداشت به سر می برد اما هواداران او که در بغلان دست به راه پیمایی و اعتراض زده اند می گویند نتایج انتخابات پارلمانی بغلان را قبول ندارند و کمیسیون مستقل انتخابات در آرای آنان دست برده است و بنا بر دلایل سیاسی نامزد محبوب شان را از رسیدن به پارلمان باز داشته است.

اعتراض و راه پیمایی در حالی وارد دومین روز خود می شود که صد ها تن از مسافران به دلیل مسدود بودن راه در بغلان گیر مانده اند.

بسیاری از کاربران شبکه های اجتماعی بر مسدود ساختن شاهراه از سوی معترضان انتقاد کرده این سنت را شدیدا زشت و ناپسند خوانده‌اند.

پس از اعلام نتایج انتخابات پارلمانی بدخشان نیز صدها هوادار یکی از نامزدان ناکام راه را بسته بودند.

وی در فیس‌بوک خود می‌نویسد: «غنی از اول جوزا یک روز بیش‌تر هم نباید در ارگ باقی بماند و داکتر عبدالله به‌عنوان متصدی ۵۰ درصد از قدرت، می‌تواند مانع تداوم خودکامه‌گی او شود.»

رئیس جنبش گذار تأکید می‌کند: « برای جلوگیری از تفوق‌طلبی و غرق شدن کشور در دامن استبداد، خوب بود داکتر عبدالله به‌جای هم‌دست شدن با غنی، از خیر «عمارت کاذب سپیدار» می‌گذشت، به یک «تغییر» تن می‌داد و نمی‌گذاشت حکومتِ فاسد، قوم‌گرا و فراقانونی به رهبری یک دیکتاتور ادامه یابد.»

آقای معترف می‌افزاید: « اگر داکتر عبدالله با قاطعیت در برابر جنون انحصارگرایی غنی می‌ایستاد و امروز در پای سخن‌رانی‌های اشرف‌غنی مثل سایر مامورین کابینه نمی‌نشست، لویه جرگه‌ی سلیقه‌‌ای مشورتی برای صلح نمی‌توانست برگزار شود.»

 به گفته‌ی وی، براساس اطلاعات موثق، یکی از اهداف پنهانی که در لویه جرگه اتفاق خواهد افتاد، پایان دادن به نهاد ریاست اجرایی‌ست و اگر داکتر عبدالله از تداوم کار غنی پس از اول جوزا حمایت نمی‌کرد، امروز او با این رنگ‌زردی، نگران موقفش نمی‌شد.

هارون معترف تأکید می‌کند: « امروز شاهد افتتاح پارلمان ناقص، نامشروع و غیرقانونی بودیم، غنی پیش از اعلام نتایج عمومی دست به یک نمایش‌نامه مضحک زد و داکتر عبدالله هم مثل سایر مامورین در پای سخنرانی های غنی کف می‌زد، راستش دلم به حالش سوخت، کسی که بیش از ۶۰ در صد رای مردم را داشت و باید رییس جمهور مملکت می‌بود، امروز مثل یک آدم عادی نگران از دست دادن شغلش است و به خاطر بقای پست سمبولیکش، برای بقای فاشیزم و استبداد هر روز دعا می‌کند.

رئیس جنبش گذار گفت: « عبدالله مسوول استبداد و خودکامه‌گی‌های غنی است.»

شورای امنیت ملی اعلام کرد: « ولی منور، به‌ عنوان معاون ارتباطات استراتژیک و محمد حمید طهماسی به‌ عنوان معاون سرقوماندانی اعلی تعیین شده‌اند.

در اعلامیه همچنان گفته شده است با توجه به اهمیت موضوعات صلح، محافظت از غیرنظامیان و نیز رسیدگی به خانواده‌های شهدای نیروهای امنیتی، یک معاونیت جدید در تشکیل این دفتر اضافه و شهرزاد اکبر به‌ عنوان معاون صلح و محافظت از غیرنظامیان تعیین شده است.

براساس اعلامیه، این افراد براساس پیشنهاد دفتر شورای امنیت ملی و منظوری رییس‌جمهور اشرف غنی به این سمت‌ها گماشته شده‌اند.گفتنی است پیش ازاین سید انور سادات به‌ عنوان معاون ارتباطات استراتژیک و یاسین ضیا به‌ عنوان معاون سرقوماندانی اعلی در دفتر شورای امنیت ملی کار می‌کردند.

آقای سادات در حال حاضر به‌ عنوان سرپرست وزارت کار و امور اجتماعی و یاسین ضیا نیز به‌ عنوان معاون اول وزارت دفاع ملی کار می‌کنند.

این دیدار امروز (پنج‌شنبه، ۵ثور) در شهر «ولادی وستوک» روسیه انجام شد.

رهبر کوریای شمالی، روز گذشته با قطار زرهی ویژۀ خودش به شهر ولادی وستوک روسیه رسید.

برنامۀ هسته‌یی کوریای شمالی یکی از بخش‌های مهمی است که در این دایدار روی آن گفت‌وگو خواهد شد.

رهبران کره شمالی و روسیه، پس از دیدار گفتند که گفت‌وگوهای شان امیدوار کننده بوده‌است.

کیم‌جونگ اون، از ولادیمیرپوتین برای این‌که به این دیدار وقت گذاشته‌است، سپاسگزاری کرده‌است که و گفته‌است که دیدار مفیدی داشته‌است.

از سویی هم، پوتین نیز از اقدامات کیم‌جوگ اون برای حل تنش‌ها میان ایالات متحده و کره شمالی ستایش کرده‌است و ابراز امیدواری کرده که روابط اقتصادی میان روسیه و کوریای شمال گشترش یابد.

کیم‌جونگ اون، پس از آن‌که در سال ۲۰۱۱ میلادی به رهبری کره شمالی رسید، تاکنون شش‌بار با رهبران کشورهای خارجی دیدار کرده‌است.

او پیش از این، با رییسان جمهور چین، کوریای جنوبی و امریکا چند بار دیدار داشته است.

وزیرخارجه ایران که در یک نشست بنیاد آسیا در نیویورک سخن می‌‌گفت هشدار داد امریکا نمی‌تواند حکومت افغانستان را از گفت‌وگوهای صلح با طالبان محروم سازد.

ظریف افزود: «شما نمی‌توانید تنها دربارۀ آیندۀ افغانستان با طالبان گفت وگو کنید! طالبان تنها از یک بخش از جامعۀ افغانستان نماینده‌گی می‌کنند. شما نمی‌توانید حکومت و گروه‌های دیگر را از گفت وگوها محروم کنید و تنها با طالبان گفت وگو کنید؛ این نادرست است.»

محمد جواد ظریف، تأکید ورزید هرگاه حکومت افغانستان در نشست‌های صلح این کشور حضور نداشته باشد، تهران در چنین نشست‌ها شرکت نخواهد کرد.

وی گفت: «ایران با طالبان رابطۀ رسمی دارد، اما این به این معنا نیست که بدون حکومت افغانستان با این گروه گفت‌وگو کند. ما در نشست‌هایی‌که حکومت افغانستان حضور نداشته باشد شرکت نمی‌کنیم، این یک اصل است.»

از سوی دیگر، بازرس ویژۀ ایالات متحده برای بازسازی افغانستان هشدار می‌‎دهد هرگاه پس از یک توافق صلح در افغانستان نیروهای امریکایی شتاب‌زده از این کشور بیرون شوند و کمک‌های مالی در این کشور کاهش یابند، این به منعای سقوط حکومت این کشور خواهد بود.

جان ساپکو، بازرس ویژۀ امریکا برای بازسازی افغانستان در این باره افزوده‌است: «ما نزدیک به یک تریلیون دالر در افغانستان مصرف کردیم. اگر ما یک‌روز پس از توافق صلح شتاب‌زده از این کشور بیرون شویم، همه دستاوردها با خطر روبه‌رو خواهند شد.»

همزمان با این، حامدکرزی، رییس‌جمهور پیشین در هشتمین نشست مسکو دربارۀ امنیت جهانی، می‌گوید که پشتیبانی کشورهای منطقه و قدرت‌های بزرگ صلح افغانستان را به موفقیت خواهد رسانید.

او می‌افزاید: «پشتیبانی امریکا، روسیه و چین از روند صلح افغانستان قطعأ این روند را به موفقیت خواهند رسانید. امیدواریم، نماینده‌گان ویژۀ امریکا، روسیه و چنن به موضع‌گیری مشترک شان که ما سخت به جستجوی آن استیم، دست یابند.»

آقای کرزی همچنان در گفت وگو با خبرگزاری اناتولیه ترکیه گفته‌است که پیش از برگزاری انتخابات رسیدن به صلح اولویت است.

پس از اول جوزای سال جاری خورشیدی دوران کاری رئیس جمهور غنی به پایان می‌رسد اما رئیس جمهور قبل از هرچیزی چاره‌ی کار را اندیشیده‌است.

رئیس جمهور با اعمال نفوذ روی دادگاه عالی افغانستان توانسته‌است دوران کاری خود و معاونینش را تا زمان برگزاری انتخابات ریاست جمهوری آینده و اعلام نتایج آن تمدید کند.

در تمدید دوران کاری رئیس جمهور  از سوی دادگاه عالی اما نام داکتر عبدالله عبدالله دیده نمی‌شود.

به باور کارشناسان امر، این  اقدام کودتا گونه غنی برای ماندن در قدرت بیش از همه به ضرر داکتر عبدالله عبدالله می‌باشد؛ رئیس اجرایی که خود از حکم دادگاه عالی مبنی بر دوام دوره کاری رئیس جمهور و معاونانش استقبال کرده بود بعد از اول جوزا عملا از حکومت وحدت ملی حذف می‌شود.

گفته می‌شود رئیس جمهور غنی قبلا حکم لغو پست ریاست اجرایی را صادر کرده‌است.

به نظر می‌رسد سرنوشت رئیس اجرایی اکنون در دستان رئیس جمهور غنی است و همه چیز به نحوه برخورد غنی با عبدالله بستگی دارد.

از سویی هم حکم عزل رئیس اجرایی از سوی رئیس جمهور غنی در فضای مجازی دست به دست می‌شود.

این فرمان هم می‌تواند راست باشد و هم می‌تواند دروغ باشد: راست از  این جهت که شبکه‌های وابسته به ارگ برای ارزیابی عکس‌العمل‌های شهروندان نسبت به برکنار عبدالله این خبر را منتشر کرده باشند تا براساس این عکس‌العمل‌ها تصامیم بعدی ارگ گرفته شود و دروغ از این جهت که ارگ نشینان همچنان صدور این فرمان رئیس جمهور را انکار می‌کنند.

پرواضح است که پس از اول جوزای سال جاری در صورتیکه تیرهای غنی به هدف خورده باشد، می‌داند که چگونه به حساب عبدالله برسد و در حال حاضر برای اینکه شکاف در میان اپوزیسیون عمیق‌تر گردد از اظهار نظر در این مورد خودداری می‌کند و چه بسا که وعده‌های شفاهی هم به عبدالله عبدالله داده باشد.

پولیس کابل تایید می‌کند که بر اثر انفجار در این دانشگاه خصوصی، عامل آن کشته و سه تن از دانشجویان زخمی شده‌اند. 
بصیر مجاهد، سخنگوی پولیس کابل، گفت حدود ساعت ۱۰ و ۳۰ دقیقه امروز، یک فرد هنگامی که می‌خواست مواد انفجاری خود را در «دست‌شویی» دانشگاه خصوصی جهان نور، در مربوطات ناحیه‌ی هشتم کابل، جاسازی کند در انفجار کشته شد.

آقای مجاهد افزود در این رویداد، سه تن از دانشجویان نیز زخم براشته اند. 
سخنگوی پولیس کابل، می‌گوید تاکنون گروهی مسوولیت این رویداد را به دوش نگرفته است.

بررسی‌های نیروهای امنیتی در ساحه جریان دارد.

در این دیدار که امروز پنج‌شنبه 5 ثور در کابل صورت گرفت، آقای توماس سلبرهون گفت نیروهای امنیتی افغان به پیشرفت‌های خوبی دست یافته و در دفع حملات ترویستی خوب عمل کرده‌اند.
 رییس اجرایی نیز در این دیدار از حمایت ‌دوامدار نیروهای آلمانی از قوای مسلح کشور و تصمیم تازۀ پارلمان دولت فدرال آلمان دربارۀ ادامۀ مأموریت نیروهای‌شان در افغانستان، قدردانی کرد.

 داکتر عبدالله عبدالله، نقش نیروهای آلمان را در مبارزه با تروریزم و همچنان آموزش، تجهیز و مشوره‌دهی به نیروهای امنیتی افغان مهم خواند.

آقای عبدالله افزود حکومت وحدت ملی خواستار تداوم همکاری‌های آلمان در تمام زمینه‌ها به ویژه آموزش قوای مسلح افغانستان می‌باشد.
دو طرف همچنین دربارۀ مذاکرات صلح، نقش کشورهای منطقه در کشانیدن پای طالبان به گفت‌وگوها و مبارزه با داعش و تروریزم بین‌المللی به طور مفصل صحبت کردند.

داکتر خلیل‌زاد در وضعیتی به کابل آمدنی است که شورای رهبری مصالحه شکست خورده است. شکست شورای رهبری مصالحه، سبب شد که حتا هیأت ملی مذاکره‌کننده با طالبان هم تشکیل نشود. تشکیل شورای رهبری مصالحه، تلاشی بود که هدف از آن ایجاد هماهنگی میان حکومت و نیروهای سیاسی بیرون از حکومت بود، اما‌ برخی از سیاست‌مداران بیرون از حکومت که در معادلات سیاسی وزنه‌ی نسبتاً مهم حساب می‌شوند، به آن اعتماد نکردند. طیفی از سیاست‌مداران مخالف ارگ به این نتیجه رسیدند که آقای غنی و متحدان سیاسی‌اش از طریق شورای رهبری مصالحه برای آنان محدودیت وضع می‌کند و هر‌زمانی که خواست آنان را از فهرست مذاکره‌کننده‌گان بیرون می‌سازد. به همین دلیل بود که در جلسه‌های شورای رهبری مصالحه که در ارگ و سپیدار برگزار شد، ‌همه‌ی شرکت‌کننده‌گان نه روی ترکیب هیأتی که باید به قطر برود به توافق رسیدند و نه روی آن‌که چگونه از موضع واحد صحبت کنند.

دسته‌ی انتخاباتی محمدحنیف اتمر و متحدانش بیش از هر‌نیروی دیگر به ارگ بی‌اعتماد بودند. تصور آنان این بود که ارگ از طریق متحدان سیاسی‌اش از جمله عبد‌رب‌الرسول سیاف بر مجموع اعضای شورای رهبری مصالحه تحمیل رأی می‌کند و هم در ترکیب فهرستی که باید به قطر بروند،‌ به صورت «نامتوازن» افراد خودش را جا‌به‌جا می‌سازد. به همین دلیل بود که آقایان قانونی و اتمر در جلسات ارگ حضور پررنگ نداشتند. یک جلسه در کاخ سپیدار هم در مورد چارچوب مواضع هیأتی که باید از کابل به دوحه می‌رفت، برگزار شده بود. در این جلسه هم مواضع رقیبان سیاسی ارگ با مواضع متحدان سیاسی آقای غنی هم‌آهنگ نبود. در جلسه‌ی سپیدار برخی از سیاست‌مداران مخالف ارگ گفته بودند بهتر است هیأتی که از کابل به دوحه می‌رود، زیرنام «هیأت جمهوری اسلامی افغانستان» برود و کلمه‌ی دولت در آن نیاید‌، اما ظاهراً متحدان سیاسی غنی استدلال کرده بودند که حتماً باید کلمه‌ی دولت هم در آن استفاده شود. آقای غنی هم در ارگ بسیار به صراحت گفته بود  که خارج از چارچوب دولت کسی از  دولت نماینده‌گی کرده نمی‌تواند. متحدان سیاسی ارگ هم‌چنان خواستار آن بودند که یک چارچوب برای موضع‌گیری در نشست قطر در نظر گرفته شود و هر‌سیاست‌مداری که از آن عدول کند، از هیأت مذاکره‌کننده و بعد از شورای رهبری مصالحه حذف شود. این امر هم مورد قبول سیاست‌مداران مخالف ارگ قرار نگرفت.

در مورد ترکیب قومی اعضای شورای رهبری مصالحه و هیأتی که باید از کابل به دوحه می‌رفت، نیز اختلاف‌های جدی وجود داشت. ارگ، ‌حامد کرزی، سپیدار و برخی از سیاست‌مداران حوزه‌ی شمال هرکدام فهرست‌های جداگانه ترتیب کرده بود‌. در نهایت فهرستی که از نشانی ارگ اعلام شده بود، مورد قبول برخی از  بازی‌گران داخلی از جمله‌ دسته‌ی انتخاباتی محمدحنیف اتمر و متحدان فارسی‌زبان او قرار نگرفت. برخی از سیاست‌مداران حوزه‌ی شمال هم در مورد آن ملاحظه داشتند. ظاهراً قطری‌ها هم دوستانی در کابل دارند که آنان را هم دعوت کرده بودند. قطر هم تلاش دارد که از طریق تزریق پول و ساعت‌های قیمتی، در مناسبات قدرت و سیاست افغانستان نفوذ کند. مجموع این اختلاف نظرها تا پایان حل نشد و‌ عامل اصلی لغو نشست قطر گردید.

این وضعیت هم‌چنان نشان‌دهنده‌ی آن است که منافع بازی‌گران داخلی و نگرانی‌های آنان وضعیت را در کل پیچیده ساخته است. سیاست‌مداران بیرون از حکومت به ارگ و حتا سپیدار اطمینان ندارند. سیاست‌مدارانی که خودشان را متعلق به یک حوزه‌ی فکری و فرهنگی می‌دانند، نیز هم‌آهنگی‌های لازم را بین خود ایجاد نکرده‌اند. شماری  از سیاست‌مداران بیرون از حکومت حتا به این باور رسیده‌اند که آقای غنی از بنیاد با روند حل سیاسی جنگ از طریق مذاکره با طالبان مخالف است. باور آنان این است که آقای غنی در صورت موفقیت حل سیاسی، هم کرسی ریاست‌ جمهوری را از دست می‌دهد و هم ربطش با سیاست افغانستان از  بین می‌رود. سیاست‌مداران بیرون از حکومت به برگزاری یک انتخابات نسبتاً شفاف و رقابتی هم  باور ندارند. آنان مشغول برنامه‌ریزی برای  پس از جوزایند. برخی از سیاسیون در تلاش‌اند که صلاحیت‌های آقای غنی در نتیجه‌ی یک توافق سیاسی پس از اول جوزا محدود شود. شماری دیگر به این عقیده‌اند که بین اول جوزا و موضوع حل سیاسی جنگ، باید رابطه‌ای ایجاد شود. روشن است که رییس‌ جمهور غنی با هیچ یک از این طرح‌ها موافقت نخواهد کرد.

برخی از سیاسیون هم منتظر‌اند که مذاکره‌ی امریکا و طالبان به کجا می‌رسد تا مطابق آن موضع خود را عیار کنند. در چنین وضعیتی، آقای خلیل‌زاد ناگزیر خواهد بود که بین رهبران حکومت و نیروهای سیاسی بیرون از آن، نوعی هماهنگی ایجاد کند. گفته می‌شود که رییس‌ اجرایی در تلاش است تا شورای رهبری مصالحه را احیا کند و سیاست‌مداران بیرون از حکومت را به نحوی قانع سازد تا به آن برگردند. حتماً آقای خلیل‌زاد هم از این امر حمایت خواهد کرد. اگر یک هیأت ملی مذاکره‌کننده ارگ و همه‌ی مخالفان آن تشکیل نشود، ‌به احتمال بسیار زیاد نشستی شبیه به نشست مسکو در دوحه برگزار خواهد شد. روشن است که نشست دوحه اگر در نبود اجماع سیاسی در کابل برگزار شود،‌ مثل نشست مسکو سیاست افغانستان را انقطابی می‌سازد. انقطابی شدن بیش‌تر سیاست، به سود هیچ کسی نیست.

ارگ در هفته‌ی ‎پیش‌رو روی جرگه‌ی مشورتی صلح تمرکز خواهد داشت. سیاست‌مداران بیرون از حکومت از فیصله‌های احتمالی این جرگه هم نگرانی دارند. در جرگه‌ی مشورتی صلح مخالفان ارگ حضور نخواهند داشت و مکانیزم گزینش اعضای آن هم مورد قبول مخالفان غنی نیست. احتمال آن بسیار است که در آن جرگه فیصله‌هایی صورت بگیرد که مورد توافق سیاسیون بیرون از حکومت نیست.

فردوس

لویه جرگه مشورتی صلح در حالی قرار است با حضور بزرگان و نمایندگان مردم از ولایات مختلف هفته آینده در کابل برگزار شود که بسیاری از مخالفان غنی حضور در این جرگه را تحریم کرده‌اند.

تحریم کنندگان لویه جرگه مشورتی صلح معتقدند که طالبان هنوز حاضر به مذاکره جدی با حکومت نیستند و برگزاری لویه جرگه مشورتی در این زمان گرهی از کار افغانستان باز نمی‌کند.

مذاکره‌ی ارگ با احزاب سیاسی و نامزدان انتخابات ریاست جمهوری در مورد جرگه‌ی مشورتی صلح، به نتیجه نرسید. احزاب سیاسی، ‌شماری از نامزدان مهم انتخابات ریاست جمهوری و حتی برخی از وزیران حکومت وحدت ملی در مورد هدف جرگه‌ی مشورتی صلح تردید دارند. موضع ارگ این است که حکومت برای مشورت با نمایندگان اقشار گوناگون مردم افغانستان جرگه‌ی مشورتی صلح را برگزار می‌کند در حالیکه مشخص نیست حکومت در چه موردی می‌خواهد با نمایندگان مردم مشورت کند. واژه مشورت در اینجا گنگ و مبهم است و دقیق روشن نیست که حکومت چه سوال‌هایی را روی میز اعضای جرگه می‌گذارد و از شرکت کنندگان انتظار چه نوع پاسخی را دارد.

به نظر می‌رسد در این مورد آقای غنی با دیگر نامزدان انتخابات ریاست جمهوری و شماری از مخالفان ارگ گفت‌وگو کرده است، اما این گفت‌وگوها بی‌نتیجه بوده است. حتی داکتر عبدالله، رییس‌ اجرایی، اعلام کرد که در مورد هدف جرگه تردید دارد و معلومات مورد نیاز با او در میان گذاشته نشده است. محمدعمر داوودزی، مسوول برگزاری جرگه‌ی مشورتی صلح در کابینه در حضور آقای داکتر عبدالله گزارش داده است. دبیرخانه‌ی کمیته‌ی برگزاری جرگه‌ی مشورتی با دیگر مقام‌های حکومتی هم جلسه گرفته است، ‌ولی با وجود آن هم مدعای داکتر عبدالله و حتا برخی از وزیران حکومت این است که آنان در مورد ضرورت برگزاری جرگه و هدف آن تردید دارند.

هشت صبح در مطلبی در مورد لویه جرگه مشورتی برای صلح و تحریم آن از سوی مخالفان غنی می‌نویسد مخالفان جرگه بر این باور‌اند که در حال حاضر به برگزاری آن ضرورت نیست. آنان استدلال می‌کنند تاهنوز طالبان آماده‌ی مذاکره‌ی جدی با حکومت نشده‌اند. طالبان پیوسته اعلام می‌کنند که برمبنای پالیسی آنان، مذاکره با حکومت در کار نیست، بلکه با گروه‌ها و اشخاص حاضر به مذاکره‌اند. آنان در فارمت مذاکره با گروه‌ها و اشخاص با مقام‌های دولتی هم به عنوان نماینده‌گان گروه‌ها و افراد، حاضر به مذاکره هستند نه به عنوان نماینده‌گان دولت. به عقیده‌ی مخالفان جرگه، اگر طالبان آماده‌ی مذاکره با دولت افغانستان می‌بودند، ‌در آن صورت حکومت می‌توانست با برگزاری جرگه، آجندای این مذاکره را به تصویب می‌رساند. مخالفان جرگه بر این باور‌اند اگر مذاکره با طالبان وارد مراحل جدی می‌شد و جانب حکومت و طالبان روی یک مسوده توافق می‌کردند، حکومت می‌توانست آن مسوده را یا به رفراندوم بگذارد یا به جرگه ارایه کند. در حال حاضر طالبان آماده‌ی مذاکره با حکومت نیستند و از توافق روی مسوده‌ی یک معاهده‌ی صلح هم خبری نیست. به باور مخالفان جرگه، در چنین وضعیتی هیچ ضروری نیست که جرگه برگزار شود.

احزاب سیاسی، ‌از جمله احزابی که در کابینه وزیر دارند، با آقای سرور دانش، معاون دوم ریاست جمهوری در مورد این مسایل گفت‌وگو کرده‌اند. در آن گفت‌وگوها هم در مورد هدف برگزاری جرگه، ‌توافق حاصل نشده است. ظاهراً طرف‌های مذاکره‌کننده با آقای دانش، به استدلال‌های او قانع نشده‌اند. موضع احزاب این بود که اگر جرگه‌ی مشورتی برای صلح برگزار هم شود،‌ روی مکانیزم انتخاب اعضای آن باید بین احزاب، ‌ارگ، سپیدار و چهره‌های سیاسی حکومت تفاهم شود. احزاب خواستار مکانیزمی برای انتخاب اعضای جرگه‌ی مشورتی صلح بودند که همه‌ی جهت‌ها با آن توافق داشته باشند.

نظر احزاب سیاسی این بود که باید اعضای سه دور پارلمان، اعضای سنا و اعضای شوراهای ولایتی در جرگه حضور یابند و اگر بازهم تعداد اعضای جرگه کم باشد، ‌باید از میان نامزدان انتخابات پارلمانی اخیر که رأی بیش‌تر آورده‌اند،‌ گزینش می‌شدند. روشن است که در طرح احزاب سیاسی موضوع توازن جنسیتی، سیاسی و قومی هم مد نظر گرفته شده بود. اما احزاب سیاسی و حکومت نه روی این مکانیزم به توافق رسیدند و نه روی هدف برگزاری جرگه. مخالفان ارگ به این باور‌اند که اگر مکانیزم مد نظر احزاب اجرا می‌شد،‌ اعضای جرگه متشکل از حوزه‌های گوناگون فکری و سیاسی می‌بودند و در آن صورت کسی نمی‌تواند به ساده‌گی جرگه را سمت‌و‌سو دهد.

نبود توافق روی هدف برگزاری جرگه و مکانیزم گزینش اعضای آن، سبب شد که حتا رییس‌ اجرایی و نامزدان مهم انتخابات ریاست جمهوری، ‌آن را تحریم کنند. در حال حاضر جرگه‌ی مشورتی صلح از کسانی تشکیل می‌شود که به لحاظ سیاسی طرف‌دار کمپین انتخاباتی رییس ‌جمهور غنی‌اند. شاید در این جرگه از فیصله‌ی دادگاه عالی مبنی بر دوام کار رییس ‌جمهور تا مشخص شدن رییس‌ جمهور جدید و موضع ارگ در قبال گفت‌وگوهای صلح، پشتیبانی صورت بگیرد. ارگ بر محوریت حکومت در گفت‌وگوهای صلح تأکید دارد و جامعه‌ی جهانی را زیر فشار گرفته است تا طالبان و حامیان این گروه را به قبول محوریت حکومت در روند گفت‌وگوها وادار سازند. ارگ امیدوار است که برگزاری جرگه، میزان این فشار را بیش‌تر سازد.

پاکستان می‌خواهد که افغانستان بدون دریافت امتیاز متقابل، دسترسی تاجران پاکستانی به آسیای میانه را تسهیل کند. اتصال بازرگانی پاکستان به آسیای میانه، ‌به سود اقتصاد افغانستان و منطقه است،‌ اما کابل زمانی به این اقدام مبادرت خواهد ورزید که اسلام‌آباد برمبنای قرارداد سال ۲۰۱۰ دو کشور، دسترسی بازرگان افغان به بندر واگه و از آن‌جا به قلمرو هند را فراهم سازد. هنوز رنگ امضای‌ وزیران وقت تجارت افغانستان و پاکستان روی قرارداد تجارتی و ترانزیتی دو کشور در سال ۲۰۱۰ خشک نشده بود که اسلام‌آباد به نقض آن آغاز کرد. پاکستان به معنای واقعی کلمه به بازرگانان افغانستان اجازه نداد که کاروان‌های اموال‌شان از راه بندر واگه به هند برود.

پاکستان بهانه‌های گوناگون تراشید؛ گاه خواستار آن شد که تاجران افغان در بانک‌های پاکستانی حدود یک میلیون روپیه‌ی پاکستانی ضمانت بگذارند و گاه نبود یک قرارداد تجاری میان هند و افغانستان را بهانه قرار داد. ضمانت ماندن حدود یک میلیون روپیه‌ی پاکستانی در بانک‌های آن کشور، برای تاجران افغان ناممکن بود. چرا باید تاجران افغان یک مقدار بسیار بزرگ وجه نقد را در بانک‌های  پاکستانی می‌گذاشتند؟ این بهانه‌گیری‌های پاکستان سبب شد که قرارداد ترانزیتی و تجارتی میان دو کشور ناکام شود. جالب این است که قرارداد تجارتی و ترانزیتی افغانستان و پاکستان را که جانشین قرارداد مشابه سال ۱۹۵۶ شده بود، هیلاری کلنتون، وزیر خارجه‌ی وقت امریکا در سال ۲۰۱۰ میانجی‌گری کرده بود. خانم کلنتون در مراسم امضای آن قرارداد هم در اسلام‌آباد حضور داشت. با آن هم پاکستان حاضر نشد که دسترسی افغانستان به خاک هند را از طریق قلمرو خودش تسهیل کند.

هشت صبح در مطلب در مورد انتظارات تجاری متقابل افغانستان و پاکستان می‌نویسد پاکستان حالا حتا در قسمت پرواز هواپیما‌های مسافربری از کابل به دهلی‌نو مشکل ایجاد کرده است. پس از تنش‌های نظامی در کشمیر، پاکستان فضای خود را به روی هواپیماهای مسافربری که مقصدشان هند باشد، بست. این کشور بعداً به روی کشورهای دیگر حریم فضایی خود را باز کرد، ‌ولی هنوز آن طوری که باید، مشکل حریم فضایی پاکستان در برابر هواپیماهای مسافربری افغانستان حل نشده است. بعید نیست که روزی پاکستان به صورت رسمی حریم فضایی خود را به روی هواپیماهای مسافربری افغانستان که مقصد‌شان هند باشد، ‌ببندد.

اما همین کشور انتظار دارد که کابل وارد قرارداد سه‌جانبه‌ی ترانزیتی میان افغانستان، ‌پاکستان و تاجیکستان شود. پاکستان می‌خواهد که افغانستان از طریق قلمروش زمینه‌ی دسترسی بازرگانان پاکستانی به خاک تاجیکستان و احتمالاً دیگر کشورهای آسیای میانه را فراهم کند. پاکستان خواستار آن است که کشورهای آسیای میانه هم از طریق افغانستان با اسلام‌آباد تجارت کنند. تمام این خواست‌ها مشروع است، ‌مشروط بر این‌که پاکستان هم امتیاز متقابل بدهد. هیچ ممکن نیست که پاکستان امتیاز متقابل ندهد، ولی افغانستان خدمات‌رسانی کند. افغانستان یک کشور مستقل است؛ این کشور کدام ایالت در چارچوب دولت فدرال پاکستان نیست که هرچه اسلام‌‌آباد بگوید، آن را قبول کند. افغانستان هم منافع بازرگانی و اقتصادی دارد و ناگزیر است که آن را دنبال کند. افغانستان می‌خواهد روابط دیپلماتیک، بازرگانی و فرهنگی با هند داشته باشد.

اگر پاکستان دسترسی افغانستان به خاک هند را از طریق قلمروش تسهیل کند، منافع اقتصادی افغانستان تا حدی تأمین می‌شود. آن زمان پاکستان می‌تواند امتیاز دسترسی به آسیای میانه از طریق قلمرو افغانستان را به دست بیاورد. افغانستان نمی‌تواند یک‌جانبه امتیاز بدهد و در بدل آن چیزی دریافت نکند. پاکستان حتماً می‌خواهد که وضعیت قبل از سال ۲۰۰۱ در افغانستان حاکم شود تا کابل از اسلام‌آباد به عنوان یک دولت وابسته حرف‌شنوی داشته باشد،‌ ولی آن وضعیت دیگر برنمی‌گردد. افغانستان استقلال خودش را در هر‌وضعیتی حفظ خواهد کرد.

مردم افغانستان هم می‌خواهند که دولت‌شان منافع کشور‌شان را دنبال کند و زیر فشار پاکستان به معامله‌ای که در آن سود افغانستان متصور نباشد، تن ندهد. دولت افغانستان هم نمی‌تواند این خواست برحق مردم افغانستان را نادیده بگیرد و وارد معامله‌ای با پاکستان شود که مردم افغانستان از آن سود نمی‌برند. پاکستان باید افغانستان را به عنوان یک کشور مستقل که خودش منافع خود را دنبال می‌کند، ‌بشناسد و نگاه استعماری خود را کنار بگذارد. اگر ارتش پاکستان هم‌چنان نگاه استعماری به افغانستان داشته باشد،‌ نه تنها مشکل دو کشور حل نمی‌شود، بلکه وضعیت کل منطقه پیچیده‌تر خواهد شد. اگر روابط افغانستان و پاکستان برمبنای حسن هم‌جواری و منافع متقابل گسترش یابد،‌ زنده‌گی مردمان هردو کشور بهبود خواهد یافت.

رئیس جمهور که شام روز گذشته برای عیادت از آقای مبارز به منزل وی رفته بود از فعالیت های نامبرده در دوره های مختلف به نیکی یاد کرد.

غنی گفت: «شش دهه فعالیت و مبارزات آقای عبدالحمید مبارز به خاطر دفاع از آزادی به‌خصوص آزادی بیان، برای همه مثالی از تعهد و وطندوستی می باشد. »
رئیس جمهور آقای مبارز را از پیش کسوتان عرصه مطبوعات و روزنامه نگاری خواند و برای وی آرزوی صحتمندی نمود.

 

به گفته مقام‌های محلی، طالبان پایه‌های برق وارداتی ترکمنستان در ولسوالی مقر را تخریب کرده و به کارمندان برق اجازه نمی‌دهند تا برای ترمیم پایه‌های برق به ساحه بروند.

در این شب‌ها و روزها، شهر قلعه نو مرکز ولایت بادغیس در یک سال گذشته طولانی‌ترین قطع جریان برق را تجربه می‌کند.

محمد طاهر عظیمی، آمر برق بادغیس، گفت: «ده روز م‌ شود که برق بادغیس از سوی مخالفان مسلح دولت در منطقه جمعه بازار قطع شده است. تا اکنون هماهنگی‌های لازم صورت نگرفته است که تا کارمندان ما برای ترمیم لین برق اقدام بکنند. ما منتظر استیم تا شرایط برای ما آماده شود .»

قطع شدن جریان برق به شهر قلعه نو باشنده‌گان این شهر را با مشکلات روبه‌رو ساخته است.

عبدالعزیز بیک، رییس شورای ولایتی بادغیس، گفت: «این عمل ظالمانه طالبان بر مردم بادغیس است که برق را قطع کردند و مردم در تاریکی به سر می‌برند.»

محمد آصف امیری، باشنده بادغیس، گفت: «قطع برق مشکلات زیادی به باشنده‌گان قلعه نو به وجود آورده است .»

طالبان می‌خواهند که جریان برق به بیست و یک روستای زیر نفوذ این گروه در ولسوالی مقر بادغیس وصل شود. اما مقام‌های محلی بادغیس می‌گویند که این شرط طالبان را پذیرفته‌اند اما وصل شدن جریان برق به این روستاها به علت نبود امکانات زمانگیر است.

عبدالغفور ملکزی، والی بادغیس، گفت: «شرط طالبان این است که باید بیست و یک قریه را برق بدهیم. این شرط طالبان قبول شده است. برق است و وقت کار دارد، به یک روز  نمی‌شود. طالبان غیر مسلکی استند و همه چیز را در یک روز می‌خواهند.»

بیش از یک سال پیش برق وارداتی ترکمنستان به شهر قلعه نو مرکز ولایت بادغیس وصل شد. با اینکه وصل شدن جریان برق به شهر قلعه نو خوشحالی باشنده‌گان بادغیس را به همراه داشت، اما طالبان همواره با هدف قرار دادن پایه‌های برق، جریان برق را به خانه‌های مردم قطع کرده‌اند.

زلمی خلیلزاد، نماینده ویژه امریکا در امور صلح افغانستان که روز گذشته از طریق ویدئو کنفرانس با رهبران جوان افغانستان در سفارت امریکا در کابل صحبت می کرد گفت: هنوز گام های جدی در راستای گفتگوهای بین الافغانی برداشته نشده ‌است.
خلیلزاد اظهار داشت در بخش پایان جنگ و آتش بس فراگیر و دائمی نیز هنوز پیشرفتی صورت نگرفته است.
وی بار دیگر با اشاره به زمانگیر بودن توافق صلح تاکید کرد: تا زمانی که روی همه مسائل با طالبان توافق صورت نگیرد، هیچ توافقی در کار نخواهد بود.
روز گذشته 120 جوان از سراسر کشور برای بحث روی روند صلح در سفارت امریکا در کابل گردهم آمده بودند.

خلیلزاد از رهبران جوان افغانستان خواست که در تلاش‌های صلح با او همکاری کنند.
از سوی هم، جان بس سفر امریکا در کابل نیز در مورد آغاز گفتگوهای بین‌الافغانی گفت: «آیا مردم افغانستان و طالبان می‌توانند به راه حل مسایلی دست یابند که شما را از هم جدا و متفرق ساخته است. تا شما راه همزیستی مشترک را دریابید. پاسخ این سؤال نزد حکومت امریکا نیست. ولی ما آماده هستیم تا در راه یافتن این پاسخ یا پاسخ‌ها با شما کمک کنیم.»

آقای بس با اشاره به تلاش‌های زلمی خلیلزاد افزود که او سعی دارد با افغان‌ها کمک کند که پاسخ این پرسش‌ها را دریابند.

او از جوانان خواست که در مورد صلح با طالبان محلی گفتگو کنند و یک بحث ملی را در این زمینه به راه اندازند.
این در حالی است که زلمی خلیلزا هم اکنون در چارچوب هفتمین دور سفر جهانی و منطقه‌ای خود در مورد صلح افغانستان در بریتانیا به سر می‌برد و با مقام‌های کشور سر گرم گفتگو است.

قرار است خلیلزاد تا دو روز دیگر در نشست سه جانبه امریکا، روسیه و چین روی مسایل صلح افغانستان در مسکو شرکت کنند.

زلمی خلیلزاد به تاریخ 21 اپریل دور هفتم سفر خود در مورد صلح افغانستان را آغاز کرد و قرار است تا 11 می از کشورهای بریتانیا، روسیه، افغانستان، هند، پاکستان و قطر دیدار کند. او در پایان این دور سفر خود با نمایندگان طالبان در قطر نیز مذاکره خواهد کرد.

مسئولان این کمیسیون می‌گویند که علیه 18 نامزد انتخابات ریاست جمهوری، هیچ‌ شکایتی به ثبت نرسیده است.

زهره بیان شینواری، رئیس کمیسیون شکایات انتخاباتی، می‌گوید، این کمیسیون آماده ثبت شکایت‌ها در پیوند به فهرست نخستین نامزدان ریاست جمهوری بود، اما با گذشت حدود سه ماه هیچ فرد و یا نهادی برای ثبت شکایت به کمیسیون مراجعه نکرده است.

کمیسیون رسیدگی به شکایات انتخاباتی ماه دلو سال 1397 خورشیدی از شهروندان کشور خواست تا اگر شکایت‌ و اعتراضی علیه نامزدان انتخابات ریاست جمهوری دارند، بر بنیاد اسناد و مدارک به این کمیسیون ثبت کنند.

محمدقاسم الیاس، دبیر کمیسیون شکایات انتخاباتی، می‌گوید، پرونده‌های هجده نامزد انتخابات ریاست جمهوری را به گونۀ همه‌جانبه از نگاه فنی، قانونی و حقوقی بررسی کرده‌اند و تمام آنان واجد شرایط شناخته‌اند.

در خبرنامه این سفارت که به رسانه‌ها فرستاده شده، آمده این نشست در مسکو برگزار می‌شود و اشتراک کنندگان آن در سطح نماینده‌های خاص می‌باشد.

این نشست پیش از ششمین نشست مستقیم نمایندگان طالبان و آمریکا در دوحه قطر برگزار می‌شود.

سفارت روسیه گفته در نشست سه جانبه فردا، در مورد نشست آمریکا و طالبان و روند صلح در افغانستان بحث خواهد شد.

گفته شده در پایان این نشست یک اعلامیه مشترک منتشر خواهد شد.

رهبر کوریای شمالی که روز گذشته، پیونگ یانگ را به مقصد روسیه ترک کرده بود، روز چهارشنبه از طریق شهر خاسان وارد این کشور شد.

قرار است که کیم جونگ اون، عصر امروز در ولادیوستووک در خاور دور روسیه با ولادیمیر پوتین دیدار و گفتگو کند.

در این سفر مقامات ارشد حزب کارگر کوریای شمالی، ارتش و مقامات دولتی، رهبر کوریای شمالی را همراهی می‌کنند.

ایرنا نوشت که کیم یونگ های و او سو یانگ از معاونان حزب کارگران کوریای شمالی و ری یونگ خو و چوی سون خوای از دیپلمات‌های ارشد کوریای شمالی در این سفر کیم را همراهی می‌کنند.

گفته می‌شود کیم یونگ چول از اعضای اصلی تیم مذاکرات هسته ای کوریای شمالی با امریکا، کیم را در این سفر همراهی نکرده است این نخستین بار است که این مقام کوریای شمالی، کیم جونگ اون را در سفرهای خارجی همراهی نمی‌کند.

در حالی که خبرگزاری یونهاپ کوریای جنوبی از حضور کیم یو جونگ خواهر رهبر کوریای شمالی در این سفر اظهار بی‌اطلاعی کرده است، رسانه‌های روسیه روز گذشته اعلام کردند که او با پرواز خود را به ولادیوستوک رسانده است.

روسیه 6 ماه پیش از آمادگی خود برای میزبانی از کیم خبر داده بود و رییس شورای فدراسیون روسیه نیز چندی پیش پس از سفر به پیونگ یانگ پایتخت کوریای شمالی از نامه رسمی پوتین به کیم برای سفر به مسکو پرده برداشت.

کیم نیز چند روز پیش در نامه‌ای به پوتین از وی خواست در راستای برقراری صلح در شبه جزیره کوریا به این کشور کمک کند.

کمیسیون برگزاری جرگه مشورتی صلح اعلام کرد روند انتقال اعضای این جرگه از ولایت‌ها به کابل آغاز شده است.

این کمیسیون اعلام کرده است روز گذشته (3 ثور) اولین گروه از اشتراک کنندگان جرگه مشورتی صلح از ولایت ارزگان به کابل رسیده‌اند.

سید علی کاظمی، سخنگوی جرگه مشورتی صلح، گفت روند انتقال سایر اعضای این جرگه از سایر ولایت‌ها نیز ادامه دارد و کمیسیون برگزاری لویه جرگه امیدوار است این روند با مشکل مواجه نشود.

قرار است جرگه مشورتی صلح در تاریخ 9 ثور در کابل برگزار شود و به مدت سه روز ادامه یابد.

کمیسیون برگزاری جرگه گفته اگر ضرورت احساس شود، مدت این جرگه برای دو روز دیگر نیز تمدید خواهد شد.

روند آمادگی جرگه مشورتی صلح از دو ماه پیش آغاز شد و کمیسیون برگزاری جرگه گفت با ایجاد طرزالعمل مشخص، اشتراک کنندگان از سراسر کشور را در این جرگه فرا می‌خواند تا یک جرگه فراگیر ملی در پیوند به صلح برگزار گردد.

پیش از این، حکومت اعلام کرده بود این جرگه، خطوط سرخ گفتگوها در روند صلح با طالبان را برای حکومت مشخص می‌کند.

خبرگزاری رسمی عربستان سعودی  با نشر اعلامیه وزارت امور داخله این کشور نام‌های این 37 تن را اعلام کرد و گفت بدن یکی از متهمان مصله شده‌است.

  خبرگزاری رسمی عربستان سعودی در تویتی نوشت: «حکم اعدام در مورد برخی از جنایات به شمول ترویج اندیشه‌های افراطی تروریستی و تشکیل هسته‌های تروریستی با هدف برهم زدن امنیت و ایجاد شکاف مذهبی در عربستان سعودی اجرا می‌گردد.»

عربستان سعودی یکی از کشورهایی‌ست که بالاترین آمار اعدام‌ها در سراسر جهان را دارا می‌باشد.

این کشور در جنوری سال 2016 با اعدام 47 نفر به شمول شیخ نمر یکی از بزرگترین اعدام‌های گروهی خود را انجام داد. افراد اعدام شده به فعالیت‌های تروریستی و داشتن ایده‌های تروریستی متهم شده‌بودند.

از زمانیکه محمد بن سلمان در سال 2015 میلادی در صحنه سیاسی عربستان ظهور کرد تا امروز سرکوب و اعدام شیعیان در عربستان به اتهامات واهی افزایش یافته‌است.

بن سلمان کار خود در سیاست عربستان را با وزارت دفاع شروع کرد و در ادامه در سال 2017 به رتبه ولیعهدی ارتقاء یافت.

بن سلمان در سالهای اخیر با صدور فرمان‌های متعدد جنایات زیادی را در دستگیری و اعدام رهبران مذهبی، تحلیل‌گران سیاسی، بازرگانان و شاهزاده‌های سعودی و مدافعین حقوق زنان مرتکب شده‌است.

دولت عربستان در توجیه اعدام‌های گروهی خود می‌گوید شریعت این کار را مجاز دانسته است. 
این در حالی‌ست که داعش نیز دقیقاً همین کار را می‌کرد و مبنای جنایات شان را شریعت می‌دانستند.
طالبان، بوکوحرام، النصره، القاعده و ده‌ها گروه تروریستی دیگر نیز، مبنای قصابی‌های شان را شریعت می‌دانند.
عربستان در کنار این‌که حامی گروه‌های تروریستی است، خود نیز در کشتار انسان‌های بی‌گناه به طرق وحشیانه در دنیا مشهور است.  

براساس برخی اسناد منتشر شده، قصاب‌های بن سلمان حین تکه تکه کردن بدن جمال قاشقچی، روزنامه‌نگار منتقد عربستان سعودی، موسیقی مورد علاقه خود را نیز گوش می‌کردند.

از زمانی که بحث‌های مذاکرات صلح بین ایالات متحده امریکا و طالبان برای خاتمه دادن به طولانی‌ترین جنگ بیرون‌مرزی امریکا در افغانستان آغاز شد، نگرانی‌هایی نیز توسط گروه‌ها و اقشار مختلف جامعه‌ی افغانی از جمله گروه‌های مدافع حقوق زنان، نهاد‌های جامعه مدنی و رسانه‌های آزاد مطرح شد. این نگرانی‌‌ها از احتمال قربانی شدن دست‌آورد‌های نزدیک به دو دهه گذشته که از زمان سقوط رژیم طالبان در سال ۲۰۰۱ به دست آمده، مطرح شد. به طور عموم، تمام نگرانی‌های مطرح شده روی احتمال قربانی شدن آزادی‌های به دست آمده در افغانستان متمرکز بوده است.

بدون شک آزادی کار، آزادی تعلیم و تحصیل برای زنان و دختران، رشد سریع رسانه‌های آزاد و آزادی بیان از جمله دست‌آورد‌های مهم بوده که هم دولت افغانستان و هم کشور‌های تمویل‌کننده افغانستان از آن‌ها به عنوان دست‌آورد‌های کلیدی در ۱۹ سال گذشته در سطوح داخلی و بین‌المللی یاد‌آوری کرده‌اند. در چهار چوب ملی صلح و انکشاف افغانستان ۱۳۹۵ – ۱۴۰۰ به وضوح از این دست‌آورد‌ها یاد شده است.

امنیت و آزادی؛ آیا هر‌دو مقوله برای افغان‌ها قابل دست‌یابی بوده و یا است؟

مرور کلی به این دو نیاز اساسی بشر حد‌اقل در چهل سال گذشته در افغانستان ـ از زمان تجاوز شوروی سابق در دسامبر سال ۱۹۷۹‌م به افغانستان تا به حال ـ نشان‌دهنده این است که افغان‌ها هم از امنیت و هم از آزادی‌های مدنی در یک زمان یکسان برخوردار نبوده‌اند. در طول این مدت افغان‌ها یا از هر‌دوی این حق برخوردار نبوده و یا یکی را به قیمت دیگری داشته‌اند. اگر امنیت بوده است، مردم عادی آزادی‌های مدنی‌شان را نداشته، مثل دوران طالبان و برعکس اگر آزادی وجود داشته است، در مقابل افغان‌ها از نعمت امنیت خوب برخوردار نبوده‌اند، مثل نا‌امنی و شرایط هرج‌و‌مرج فعلی افغانستان. در حال حاضر نه تنها گروه‌های تروریستی و مخالف حکومت افغانستان امنیت شهر‌ها و ولایات را وخیم ساخته‌اند، بلکه هرج‌و‌مرج داخلی باعث بلند رفتن روز‌افزون گراف جرایم جنایی در شهر‌ها شده و مردم را نسبت به امنیت‌شان بیش‌تر از پیش نگران ساخته است.

مرور کلی امنیت و آزادی در چهل سال گذشته در افغانستان

حضور نظامی شوروی در افغانستان (دوره نسبی امنیت و نسبی آزادی در شهر های افغانستان)

از دسامبر ۱۹۷۹م تا فبروری ۱۹۸۹م شوروی سابق حضور نظامی در افغانستان داشت. بعد از روی کار آمدن حکومت کمونیستی مورد حمایت شوروی در کابل، گروه‌های مجاهدین در مقابل حکومت وقت و حضور نظامی روس‌ها در افغانستان، سلاح برداشتند و تقریباً در تمام ولایات افغانستان علیه حکومت جنگیدند. با گسترش جنگ مجاهدین، تنها مردم شهر‌ها آزادی و امنیت نسبی داشتند، اگرچه اکثر مردم در ولایات حتا از امنیت و آزادی نسبی هم برخوردار نبودند.

حضور مجاهدین (دوره فقدان امنیت و آزادی)

در سال ۱۹۹۲ زمانی که مجاهدین با سقوط دادن حکومت داکتر نجیب‌الله به پیروزی رسیدند و دولت اسلامی را در کابل تأسیس کردند، پس از زمانی اندک گروه‌های مختلف مجاهدین علیه یک‌دیگر به جنگ خونین پرداختند که باعث ویرانی‌های زیادی گردید. مردم افغانستان در این دوره بیش‌ترین مهاجرت را در سطح جهان داشتند. در این دوره یگانه آرزوی عمده افغان‌ها، داشتن امنیت، حتا امنیت نسبی بود. از این رو، زمانی که گروه طالبان به وجود آمد، وعده امنیت را به مردم داد.

حضور طالبان (دوره امنیت به قیمت آزادی)

در سپتامبر ۱۹۹۶ زمانی که طالبان وارد کابل شدند، مهم‌ترین تبلیغات و وعده این گروه، امنیت بود. با ایجاد دولت امارت اسلامی که تا سال ۲۰۰۱م دوام پیدا کرد، طالبان امنیت سراسری را در تمام ساحات تحت کنترل اداره امارت اسلامی ایجاد کرده بودند. اگرچه امنیت روانی وجود نداشت، ولی طالبان با تطبیق شریعت سخت‌ترین جزا برای مجرمان جنایی از جمله دزدی و سایر مواردی که امنیت داخلی را به هم می‌زد، امنیت سراسری را ایجاد کرده بودند.

با وجود امنیت، تمام آزادی‌های مدنی و سیاسی مردم سلب گردیده بود. زنان اجازه کار را نداشتند، دختران حق رفتن به مکتب را نداشتند و حتا هیچ فردی حق برگزاری جشن‌های خوشی کوچک را نداشت. این وضعیت خفقان را برای تمام افغان‌های عادی به وجود آورده بود. بعد از مدتی، یگانه آرزوی افغان‌ها، روی کار امدن حکومتی بود که بتواند آزادی را برای مردم به ارمغان بیاورد. از این رو، افغان‌ها از حمله ایالات متحده و متحدانش در افغانستان حمایت گسترده کردند.

۲۰۰۱ تا اکنون (آزادی به قیمت امنیت)

بعد از حادثه فروریختن برج‌های مرکز تجارتی جهان در نیویارک در یازدهم سپتامبر ۲۰۰۱ و حمله امریکا و متحدانش به افغانستان که رژیم امارت اسلامی طالبان را سرنگون ساخت، حکومت‌های موقت و انتقالی در کابل ایجاد شد تا زمینه را برای به میان آمدن یک دولت دموکراتیک  فراهم سازد. سرنگونی امارت اسلامی در افغانستان با استقبال گسترده افغان‌ها هم در داخل و هم در خارج از افغانستان روبه‌رو گردید. افغان‌ها با تجربه کردن آزادی‌های مدنی‌شان که در دوران طالبان سلب گردیده بود، از حضور نظامی و ملکی کشور‌های قدرت‌مند جهان چون ایالات متحده استقبال گرم کردند. امنیتی که در دوران طالبان به وجود آمده بود و با آزادی‌هایی که که تازه نصیب مردم افغانستان شده بود، مثل رسیدن به دو رؤیایی نامتجانس دیرینه بود که افغان‌ها از دیر زمانی نتوانسته بودند هردوی آن‌ها را یکجا و یکسان تجربه کنند. اما این تجربه عمر طولانی نداشت. بعد از تقریباً مدت دو سال، طالبان دوباره منسجم گردیدند، امنیت و آزادی مردم را در تمام ولایات با انجام حملات انتحاری و انفجار تهدید کردند و دوباره امنیت مردم را در مقابل آزادی‌های به دست آمده به خطر مواجه ساختند. علاوه بر آن، کنترل و حاکمیت ضعیف دولت باعث سوء‌استفاده قدرت‌مندان و زورمندان گردید و یک وضعیت هرج‌و‌مرج را در افغانستان به میان آورد.

مذاکرات صلح با طالبان (امنیت یا آزادی و یا امنیت در مقابل آزادی نسبی)

حال که بحث مذاکرات صلح با طالبان جریان دارد و برگشت طالبان مطرح می‌شود، یکی از سوالات مهم که در ذهن تقریباً اکثر اقشار مختلف از جمله زنان و جوانان خطور می‌کند، این است: آیا صلح با طالبان و برگشت آن‌ها باعث بهتر شدن امنیت و در عین زمان حفظ آزادی‌های‌شان خواهد شد؟( اعلامیه شماره ۷۸ شبکه زنان افغان) این سوالی است که پاسخ آن با گذر زمان روشن خواهد شد. ممکن است مثل چهل سال گذشته، مردم افغانستان باز هم مجبور شوند که بین امنیت و آزادی، یکی را انتخاب کنند.

محمد‌الیاس حسنی