این درحالی‌ست که امریکا پیش از این مناطق تحت کنترل طالبان و حکومت افغانستان و شرایط تحولات امنیتی را رصد و بررسی می‌نمود و نتایج آن را معیار سنجش پیشرفت‌های امنیتی قرار می‌داد.

این معیار در حالی کنار گذاشته شده است که گروه طالبان عملیاتی را تحت نام «الفتح» با هدف تشدید جنگ علیه نیروهای افغان و مأموریت حمایت قاطع اعلام کرده است.

اداره بازرس ویژه‌ی امریکا برای بازسازی افغانستان (سیگار) در گزارشی تازه که سه‌شنبه‌شب گذشته همگانی شد، اعلام کرد ارتش امریکا دیگر ساحات و حدود کنترل دولت و نیز مناطق تحت تصرف طالبان را رصد و سنجش نمی‌کند.

ارتش امریکا در تماس با گزارش‌گر سیگار این موضوع را تأیید کرده است.

مأموریت حمایت قاطع نیز به سیگار گفته است سنجش و بررسی ساحات زیر کنترل دولت و مخالفان مسلح اهمیت راهبردی محدود داشته و کم‌تر براساس آن تصمیم گرفته می‌شده است.

اما جان ساپکو، بازرس ویژه امریکا در امور بازسازی افغانستان، به رویترز گفته است: «مسأله بسیار روشن است، این تصمیم سبب شده است تا مالیات‌دهنده‌گان امریکایی اطلاعات بسیار کم‌تری درباره میزان موفقیت یا شکست سرمایه‌گذاری‌ها در افغانستان در اختیار داشته باشند.»

پیش‌تر سیگار و دیگر نهادهای مربوط، با استفاده از سنجش و رصد ارتش امریکا از ساحات، کنترل طرف‌های درگیر جنگ و میزان نفوذ آن‌ها را اعلام می‌کرد.

در ماه‌های اخیر گفت‌وگوهای گرم و جدی میان نماینده‌گان امریکا و گروه طالبان در پیوند به روند صلح افغانستان در جریان است. قرار است که ششمین دور دیدار رسمی نماینده امریکا و گروه طالبان امروز آغاز شود. در پنج‌بار گفت‌وگوی رسمی نماینده‌گان امریکا و گروه طالبان که تاکنون انجام شده، تنها روی پیش‌نویس خروج نیروهای خارجی از افغانستان و استفاده نشدن از خاک افغانستان برای اهداف تروریستی توافق شده است.

رئیس‌جمهور در این دیدار که شام روز گذشته در ارگ صورت گرفت از والیان به خاطر ایجاد فضای مناسب و ملی در زمینه انتخاب نمایندگان مردم در لویه جرگه مشورتی صلح و از ارگان های دفاعی و امنیتی در خصوص تامین امنیت بهتر لویه جرگه مذکور تشکر کرد و گفت هدف اصلی لویه جرگه جهت دادن به پروسه صلح و مالکیت افغان‌ها است، زیرا بدون مشوره و نبض ملت، صلح به میان نمی آید.

رئیس‌جمهور ضمن تشکر از تحلیل و پیشنهادات همه جانبه و جامع والیان، گفت سکتور امنیتی و دفاعی و شورای امنیت ملی، تحلیل و پیشنهادات شما را باید جدی بگیرند.

رئیس جمهور هدایت داد نشست های جداگانه والیان با ارگان های عدلی و قضایی و وزارت های انکشافی و سکتوری تدویر یابد، تا تحلیل ها و پیشنهادات متذکره با آنان شریک گردد.

رئیس‌جمهور با تاکید خطاب به والیان گفت به جای اشخاص باید روی معیارها تمرکز نمایند و مشترکا با مردم در راستای حفظ نظم عامه همکاری نموده خدمات و سهولت های بیشتر را برای مردم فراهم کنند.

در این دیدار رهبری سکتور امنیتی و دفاعی و رئیس مستقل ارگان های محل نیز حضور داشتند.

 در آغاز محمد یعقوب حیدری والی کابل پیشنهادات خود را در خصوص تامین امنیت ولایات و شاهراه ها، اکمال بیشتر نیروهای امنیتی و دفاعی، هماهنگی بهتر، دقت و موثریت در عملیات های نظامی، از بین بردن منابع عایداتی دشمن و سایر مسایل مربوطه با رئیس‌جمهور شریک ساخت.

در ادامه عبدالجبار نعیمی والی کندز نیز گفت والیان منحیث نمایندگان درجه اول رئیس‌جمهور در ولایات برای فراهم نمودن خدمات و سایر سهولت ها به مردم تلاش می‌کنند و ما می‌خواهیم در کنار تامین صلح و ثبات، بنیادهای حکومتداری را بیشتر مستحکم نمائیم.

وی افزود هر والی با مردم در خصوص صلح تلاش می کند.

والی کندوز پیشنهاد کرد وزارت های معارف، اطلاعات و فرهنگ و حج و اوقاف برای جلوگیری از تبلیغات دشمن و افکار افراطی، ذهنیت مردم را روشن سازند و برنامه های منظم آگاهی عامه را روی دست گیرند.

اسدالله خالد سرپرست وزارت دفاع ملی، محمد معصوم ستانکزی رئیس عمومی امنیت ملی و مسعود اندرابی سرپرست وزارت امور داخله پس از استماع پیشنهادات والیان گفتند پیشنهادات آنان جدی گرفته می شود و ارگان های امنیتی و دفاعی در موارد یاد شده اقدام خواهند کرد.

با مشخص شدن هیأت اداری لویه جرگه، انتظار می‌رود ۳۲۰۰ تن از اعضای جرگۀ مشورتی صلح در سومین روز کاری خود در۵۱ کمیته کاری روی تعیین حدود و جهت گفتگوهای صلح با طالبان گفت و گو کنند.

در هیأت داری لویه جرگه پنج تن به عنوان معاون و پنج تن دیگر به عنوان  منشی انتخاب شده‌اند.

به گفتۀ منابع، حبیبه سرابی، ناجیه منیره آخند زاده، عارف نورزی، محمد افضل حدید و انجینیر کمال صافی به عنوان معاونان و رفیع‌الله حیدری، عاطفه طیب، عرفان‌الله عرفان، گلالی اکبری و موسی رحیمی به عنوان منشی جرگه مشورتی صلح انتخاب شده‌اند.

جرگه مشورتی صلح روز دوشنبه گشایش یافت تا حدود گفت‌وگوهای صلح را مشخص سازد.

ریاست این جرگه را عبدالرب رسول سیاف، رهبر پیشین جهادی، به عهده دارد و قرار است این جرگه روز پنج‌شنبه، پایان یابد.

این بیانیه امروز چهارشنبه، ۱۱ ثور، از سوی دفتر هیأت معاونت سازمان ملل متحد در کابل یا یوناما به مناسبت سوم می، روز جهانی آزادی رسانه‌ها، نشر شد.

 سفیران امریکا، آسترالیا، کوریا، بریتانیا، کانادا، اتحادیه اروپا، دانمارک، فنلند، فرانسه، هالند، ناروی آلمان، نماینده ویژه دبیر کل سازمان ملل متحد برای افغانستان و نماینده ملکی ناتو از امضا‌ء‌کننده‌گان این بیانیه هستند.

امضاء‌کنندگان این بیانیه از دولت افغانستان خواهان اطمینان از عدم معافیت عاملان حملات علیه خبرنگاران شده‌ و تأکید کرده‌اند هرنوع تهدید علیه خبرنگاران غیرقابل قبول است.

آن‌ها هم‌چنان خواهان توجه به امنیت خبرنگاران از سوی دولت شده‌اند و نیز بر خاتمه یافتن حمله نیروهای امنیتی و تفنگ‌داران علیه خبرنگاران تأکید کرده‌اند. 

در این بیانیه که با عنوان «بیانیه مشترک جامعه جهانی در مورد روز جهانی آزادی مطبوعات» نشر شد، نسبت به چالش‌های موجود در برابر زنان خبرنگار ابراز نگرانی شده‌ است.

 بر اساس بیانیه، زنان خبرنگار در افغانستان با چالش‌های فراوان مواجه‌اند.

 در بیانیه تأکید شده است بیش‌تر خبرنگاران زنان در مناطق دوردست و بیرون از محدوده شهرهای کلان، به دلیل «زن و خبرنگار» بودن با تبعیض مواجه‌اند و با وجود پیش‌رفت‌هایی که تاکنون به دست آمده است، شمار زنان خبرنگار اندک است.

با این حال، جامعه جهانی آزادی رسانه‌ها در کشور را دست‌آوردی بزرگ عنوان کرده و گفته است مردم افغانستان به این دست‌آورد ببالند و برای حفظ آن کوشش کنند.

جامعه جهانی گفته است حق دست‌رسی به اطلاعات صرف در قانون تذکر داده شده، اما در عمل پیاده نشده است و حکومت باید در این مورد توجه کند.

از سویی هم، سازمان ملل متحد و جامعه جهانی از کارهای رسانه‌های کشور ستایش کرده آن را برای کاهش فساد و تقویت حکومت‌داری خوب مفید خوانده است. 

هم‌چنان در این بیانیه، تلف شدن هر‌خبرنگار فاجعه توصیف شده و تأکید شده است داعش و طالبان باید به دلیل قتل خبرنگاران نکوهش شوند.

جامعه جهانی با اشاره به کشته شدن ده خبرنگار در دهم ثور سال گذشته در کشور که نه نفر آن‌ها در کابل کشته شدند، گفته است قتل یک خبرنگار حمله بالای ارزش‌های دموکراتیک است.

افغانستان سال گذشته یکی از خطرناک‌ترین کشور برای خبرنگاران عنوان شد. در این سال حدود اضافه‌تر از بیست خبرنگار در جریان انجام کار رسانه‌ای کشته و زخمی شدند.

ذبیح‌الله مجاهد، سخنگوی گروه طالبان، بامداد امروز در توییتی نوشت دور ششم گفت‌وگوهای نمایندگان امریکا و طالبان روز یازدهم ثور در دوحه، پایتخت قطر، آغاز می‌شود.

روز گذشته زلمی خلیل‌زاد، نماینده ویژه امریکا در امور صلح افغانستان، به سفر دو روزه‌اش به پاکستان پایان داد. رسانه‌ها گزارش دادند خلیل‌زاد پس از دیدار با مقامات پاکستانی راهی قطر شده است‌.

دور هفتم سفر آقای خلیل‌زاد در بیست‌ویکم ماه گذشته میلادی آغاز شد و تا یازدهم ماه مِی ادامه خواهد یافت.

هدف این دور از سفرهای او، تسهیل روند صلح همه‌جانبه در افغانستان و هم‌چنان ایجاد اجماع بین‌المللی و پیش‌برد گفت‌وگوها با گروه طالبان عنوان شده است. آقای خلیل‌زاد در این دور از سفرهایش تا کنون به بریتانیا، روسیه، افغانستان و پاکستان سفر کرده است.

نماینده ویژه امریکا در امور صلح افغانستان تا هنوز سفر خود به قطر را تأیید نکرده است و در باره برگزاری ششمین دور از گفت‌وگوهای امریکا و طالبان در این کشور نیز چیزی نگفته است.

گفتنی‌ست آقای خلیل‌زاد در این سفرش، مقام‌های پاکستانی را تشویق کرده است تا گام علمی را در حمایت از روند صلح افغانستان و تأمین اجماع منطقه‌ای برای صلح، بردارند.

آقای خلیل‌زاد سه‌شنبه‌شب (دهم ثور) در تویتی نوشت سفر او به اسلام‌آباد پایان یافته است و او در این سفر مقام‌های پاکستانی را تشویق کرده است تا نقش خود را برای ایجاد اجماع منطقه‌ای در حمایت از روند صلح افغانستان بازی کنند. نماینده ویژه امریکا در امور صلح افغانستان تأکید کرد که زمان اقدام عملی پاکستان برای حمایت از روند صلح افغانستان فرا رسیده است.

او در ادامه نوشت پاکستان از تلاش‌ها برای آغاز گفت‌وگوهای بین‌الافغانی حمایت می‌کند و به کمک برای کاهش خشونت‌ها در افغانستان متعهد است. خلیل‌زاد تصریح کرد برقراری صلح در افغانستان، به نفع منطقه است.

 در همین حال، سفارت امریکا در اسلام‌آباد با نشر خبرنامه‌ای اعلام کرد که نماینده ویژه این کشور در امور صلح افغانستان در سفر دو روزه‌اش به اسلام‌آباد با مقام‌های بلندپایه ملکی و نظامی این کشور دیدار و در پیوند به پروسه صلح افغانستان گفت‌وگو کرده است.

 معاون وزارت امور خارجه امریکا نیز در این سفر زلمی خلیل‌زاد را همراهی می‌کرد.

به نقل از خبرنامه، خلیل‌زاد از مقام‌های پاکستانی خواهان حمایت از شروع گفت‌وگوهای بین‌الافغانی، کمک برای کاهش خشونت در افغانستان و اقدامات لازم برای حل‌و‌فصل جامع مسأله افغانستان از سوی این کشور شده است.

نماینده ویژه امریکا در امور صلح افغانستان تأکید کرده است پایان دادن به جنگ، برقراری صلح و ثبات دایمی در افغانستان مانع تبدیل شدن این کشور به لانه تروریسم بین‌المللی می‌شود و به این ترتیب از افغانستان علیه کشورهای دیگر به شمول امریکا برای اهداف تروریستی استفاده نخواهد شد.

 خلیل‌زاد به مقام‌های پاکستانی خاطرنشان کرده است پایان جنگ در افغانستان برای همبستگی اقتصادی مهم است.

 دور هفتم سفر آقای خلیل‌زاد که در بیست‌ویکم ماه جاری میلادی آغاز شده تا یازدهم ماه مِی ادامه خواهد یافت.

آقای خلیل‌زاد در این دور از سفرهایش به افغانستان، هند، بریتانیا، پاکستان، روسیه و قطر سفر می‌‎کند.

 زلمی خلیل‌زاد تاکنون به بریتانیا، روسیه، پاکستان و افغانستان سفر کرده است. در همین حال گزارش شده است آقای خلیل‌زاد به قطر رفته است.

 هدف کلی این دور از سفرهای آقای خلیل‌زاد، تسهیل روند صلح همه‌جانبه در افغانستان خوانده شده است.

 ایجاد اجماع بین‌المللی و پیش‌برد مذاکرات با گروه طالبان از دیگر اهداف این دور از سفرهای نماینده ویژه امریکا در امور صلح افغانستان عنوان شده است.

آقای خلیل‌زاد روز گذشته سه‌شنبه، دهم ثور به مناسبت اولین سالگرد کشته شدن ۹ خبرنگار در شش درک کابل در توییتی نوشته است: «ما صلحی می‌خواهیم که در سایه‌ی آن نهادها و ارزش‌های دموکراتیک نظیر آزادی ‌رسانه‌ها تقویت شود.»

نماینده ویژه امریکا در امور صلح افغانستان، با اشاره به رویداد دهم ثور سال گذشته، گفته است که این خبرنگاران جان شان را برای ثبت تاریخ و بیان حقیقت قربانی کرده‌اند و باید صلح آزادی‌ رسانه‌ها را تقویت کند.

سال گذشته هنگام پوشش یک رویداد خبری، مهاجمان، خبرنگاران را هدف قرار دادند. در این رویداد بیش از ۹ خبرنگار کشته و زخمی شدند.

از جانب دیگر، عبدالله عبدالله، رییس اجرایی حکومت وحدت ملی که به مناسبت اولین سال‌گرد کشته شدن ۹ خبرنگار در کابل صحبت می‌کرد، گفت، مردم از قربانی شدن آزادی بیان در جریان گفت‌وگوهای صلح نباید نگران باشند.

 او تأکید کرد که مردم افغانستان برای رسیدن به آزادی و آزادی بیان قربانی داده‌اند و به سادگی از آن نمی‌گذرند.

این همه در حالی است که این روزها با تشدید تلاش‌ها برای برقراری صلح نگرانی‌ها از استقرار دوباره حاکمیت طالبان و قربانی شدن آزادی بیان نیز تشدید یافته است.

اما مقاهای امریکایی و افغان بارها اطمینان داده‌اند که آزادی بیان و دست‌آوردهای مردم افغانستان قربانی صلح نخواهد شد.

عدم دسترسی به اطلاعات یکی دیگر از مشکلات خبرنگاران عنوان می‌شود. 

سازمان گزارش‌گران بدون مرز در گزارشی اعلام کرده است افغانستان در رده‌بندی جهانی‌ آزادی رسانه‌ها، با سه پله افت از جایگاه ۱۱۸ به رده ۱۲۱ نزول کرده است.

این جرگه دیروز دوشنبه گشایش یافت و برای چهار روز برنامه‌ریزی شده است. طرح احتمالی تمدید لویه‌جرگه از اختلافات بر سر چگونگی تعیین هیأت اداری این جرگه ناشی شده است.

عبدالرشید ایوبی، از سخنگویان کمیسیون برگزاری لویه‌جرگه‌ی مشورتی صلح، گفته است که احتمالاً زمان برگزاری لویه‌جرگه‌ی مشورتی صلح برای یک یا دو روز دیگر تمدید خواهد شد.

او گفته است که برگزار‌کننده‌گان لویه‌جرگه برای مدیریت این جرگه در روزهای جمعه و شنبه نیز آماده‌گی دارند.

دلیل این اقدام جنجالی شدن روند گزینش معاونان و دبیران برای ریاست لویه‌جرگه‌ی مشورتی صلح خوانده شده است. روز گذشته پس از آن‌که ریاست لویه‌جرگه‌ی مشورتی صلح چهار نفر را به حیث معاون این جرگه معرفی و انتصاب کرد، اشتراک‌کننده‌گان لویه‌جرگه با آن مخالفت کردند و قرار شد که این انتخابات سه‌شنبه، دهم ثور برگزار شود و اعضای هیأت اداری لویه‌جرگه‌ی مشورتی از سوی اشتراک‌کننده‌گان به صورت انتخابی گزینش شود.

بر اساس اجندای از پیش اعلام شده، باید روند تعیین اعضای هیأت اداری روز دوشنبه هفته جاری پایان می‌یافت و کمیته‌های ۵۱ گانه‌ی آن کارش را آغاز می‌کرد.

اکنون انتخابات کمتیه‌ها برای گزینش رییسان و دبیران آن تکمیل شده است اما کار اصلی کمیته‌ها که بحث روی موضوعات مرتبط به پروسه صلح می‌باشد، آغاز نشده است.

لویه‌جرگه‌ی مشورتی صلح بنا بر تصمیم حکومت روز دوشنبه گشایش یافت.

برای این جرگه چهار روز در نظر گرفته شده است. گفته شده است که ۳ هزار و ۲۰۰ نفر در لویه‌جرگه‌ی مشورتی صلح شرکت کرده‌اند.

اعضای این جرگه انتخابی اند و زیر نظر شوراهای ولایتی گزینش شده‌اند. بر اساس اعلام حکومت، در این جرگه خطوط اساسی صلح و چگونگی دست‌یافتن به آن تعیین می‌شود.

شمار زیادی از احزاب سیاسی و دسته‌های انتخاباتی در این جرگه شرکت نکرده‌اند. از دید آن‌ها، این جرگه برای اشرف غنی یک کمپین انتخاباتی است و از همین رو آن را تحریم کرده‌اند. اما رییس جمهور غنی این ادعا را تکذیب کرده است.

او در مراسم گشایش لویه‌جرگه‌ی مشورتی صلح گفت که هدف از برگزاری این جرگه، کمپین انتخاباتی نیست، زیرا اگر چنین بودی، نام لویه‌جرگه نبود.

این ویدیو که به تازگی روی شبکه رسانه‌ای فرقان، منسوب به داعش، پخش و نشر شده است ابوبکر البغدادی رهبر داعش را نشان می دهد.

در این ویدیوی ۱۸ دقیقه‌ای، مردی که گمان می رود ابوبکر البغدادی باشد در مورد بازگشت داعش و گرفتن انتقام حرف می زند.

او در این ویدیو به شکست های داعش در عراق و سوریه واکنش نشان می دهد و از جنگ طولانی و انتقام حرف می زند.

داعش هشت ماه قبل در سوریه شکست های سنگینی خورد و شهر باغوز آخرین پایگاه خود را از دست داد.

البغدادی در این ویدیو به حملات انفجاری اخیر در سریلانکا اشاره کرده می گوید گروهش این حملات را در انتقام به شکست شان در سوریه انجام دادند.

او آخرین بار پنج سال پیش در مسجد جامع شهر موصل عراق در انظار عمومی ظاهر شد و خلافت اسلامی را اعلام کرد، بعد از آن او دیگر دیده نشد.

در ویدیوی تازه، او آهسته صحبت می کند و فربه تر و ریشش دراز تر دیده می شود.

بغدادی که اصالتا عراقی و نام واقعی او «عواد ابراهیم البدری» است در سال ۱۳۵۰ در ایالت صلاح الدین عراق به دنیا آمد. او از کودکی شدیدا بنیادگرا و متشرع بود. وی از بیست سال به این طرف به سلفیت روی آورده است.

گروه داعش بعد از شکست های شدید درسوریه و عراق کاملا متلاشی شد ولی هنوز بقایایش در بعضی جاها دیده می شود و هر از گاهی مسوولیت حمله هراس افگنانه ای را بر عهده می گیرد.

عطاالله خوگیانی، سخنگوی والی ننگرهار می‌گوید، در این عملیات 4 انبار جنگ‌افزار و مهمات این گروه نیز نابود شده است.

در این عملیات به نظامیان و غیرنظامیان آسیبی نرسیده است.

گروه داعش هنوز در این باره چیزی نگفته‌اند.

داعش در حال حاضر در افغانستان بیشتر در ولایت ننگرهار حضور دارد.

با گذشت کم‌تر از دو دهه از پایان حکومت طالبان در افغانستان، این کشور هم‌چنان در تکاپو برای دست‌یابی به امنیت پایدار، با مسایل مختلف از جمله مذاکرات صلح با گروه‌های مختلف داخلی، جنگ با افراط‌گرایان، جذب کمک‌های خارجی، نشست‌های پی‌در‌پی صلح در کشورهای مختلف و حالا هم دایر کردن لویه‌جرگه عنعنه‌ای صلح است تا بتواند راهی برای این معضل پیدا کند.

صلح، دوستی و آرامش، گم‌شده هر‌افغانستانی است. از ۱۹۷۸ تا امروز جنگ و خشونت به صورت‌های مختلف ادامه دارد و صلح تنها رؤیایی است که در این کشور به حقیقت مبدل نشده است. مردم افغانستان در گذشته و حال، از لویه‌جرگه به منظور حل بحران‌های داخلی و تصمیمات کلان استفاده کرده‌اند و می‌کنند. لویه‌جرگه شکل تکامل یافته همان جرگه‌ای است که از چندین سده به این طرف مورد توجه دولت –‌ملت بوده است.

در افغانستان سنتی وجود دارد که بر‌اساس آن به هنگام تصمیم‌گیری‌های بزرگ، چه در سطح قومی و منطقه‌ای و چه در سطح ملی، نماینده‌گان اقوام، مناطق و نواحی مختلف به شیوه‌های خاصی برگزیده می‌شوند و در جایی گردهم می‌آیند و پس از بحث و مناظره درباره موضوعات و مسایل قومی، منطقه‌ای و ملی تصمیم می‌گیرند و بدان مشروعیت می‌بخشند. این تصمیم‌گیری‌ها از حوزه ملی قومی تا گستره موضوعات ملی مانند تعیین زعیم، رهبر، حاکم، صلح، جنگ، تغییر و تصویب قانون اساسی و نظام سیاسی، اصلاحات و… را در بر می‌گیرد. لویه‌جرگه از دو کلمه لویه (در زبان پشتو) به معنای بزرگ، بزرگ‌سال ریش‌سفید و جرگه (در زبان فارسی) به معنای حلقه، مجموع، گروه، انبوهی از مردم، مجلس، صف، قطار و… تشکیل شده است.

در گذشته عمدتاً اعضای لویه‌جرگه ریش‌سفیدان، اهل معارف و مشاهیر قوم بوده‌اند، ولی در مواردی علاوه بر آن‌ها افراد و اشخاص دیگری را نیز شامل می‌شده است. هر‌اندازه که مسایل فراگیر‌تر بوده‌، به همان اندازه تعداد افراد و اعضا افزایش یافته است.

لویه‌جرگه‌ها به دو نام عادی و اضطراری شناخته شده‌اند. جرگه عادی معمولاً به هنگام تغییر نظام حاکم و قانون اساسی و یا تصویب قانون اساسی جدید تشکیل می‌شده است و جرگه‌ اضطراری به هنگام تصمیم‌گیری‌های ورود به جنگ یا صلح و بی‌طرفی و تعیین زعیم و حاکم و رهبر منعقد می‌شده است.

به سبب اهمیتی که لویه‌جرگه‌ها در حیات سیاسی و اجتماعی کشور داشته است، نحوه و زمان تشکیل آن در قوانین اساسی کشور پیش‌بینی شده است. جایگاه لویه‌جرگه گاه در غیبت قانون اساسی و نظام سیاسی حاکم، برای تصمیم‌گیری‌های مهم و مشروعیت بخشیدن به آن‌ها روشن است؛ نکته‌ی مهم آن است که لویه‌جرگه با وجود قانون اساسی و ساختار حاکم سیاسی و حتا پارلمان، نیز از جایگاه مشروعیت‌بخشی عمده برخوردار است (سرور مولایی‌، ۱۳۸۱: ۸۶). حکومت وحدت ملی به منظور حل بحران کنونی، می‌خواهد از طریق لویه‌جرگه، طرح صلح افغانستان را بررسی کند تا آرزوی دیرینه‌ی مردم افغانستان به حقیقت مبدل گردد.

انواع جرگه در افغانستان

۱. جرگه‌های محلی؛ ۲- جرگه‌های قومی؛ ۳- جرگه‌های ملی.

جرگه‌های محلی پدیده طبیعی‌–‌تاریخی افغانستان است. «این جرگه‌ها از گذشته‌های دور تا کنون در افغانستان وجود داشته و عملی‌ترین شیوه مدیریت سنتی اجتماعی در دهات [و] محله‌ها به شمار می‌رود.»

جرگه‌های قومی، پدیده تاریخی‌–‌قومی افغانستان بوده است. این جرگه‌ها با انگیزه «برخوردهای قومی و یا بروز اختلاف‌ها و مسایل مهمی که تصمیم‌گیری و تلاش مشترک ایجاب می‌کند، تشکیل می‌شود.»

اما جرگه‌های ملی پدیده سیاسی‌–‌تاریخی افغانستان است که به مثابه نماد اراده ملی تلقی می‌شود و همواره حلال مشکلات کشور بوده است.

تاریخ‌چه لویه‌جرگه افغانستان

اولین جرگه افغانستان در سال ۱۷۰۹ میلادی به هدف انتخاب زعیم مردم دایر شد که طی آن میرویس نیکه به عنوان رهبر انتخاب گردید. دومین لویه‌جرگه در سال ۱۷۴۷ میلادی دایر شد که پس از بحث و مذاکره، احمد‌شاه درانی به عنوان رهبر انتخاب و مشروعیت اداره حکومت آن اعلام گردید. سومین لویه‌جرگه در نوامبر ۱۸۴۱ میلادی هم‌زمان با حمله بریتانیا به افغانستان، به هدف دفاع از تمامیت ارضی و حفظ حاکمیت ملی تشکیل شد. چهارمین لویه‌جرگه در زمان زمام‌داری شیرعلی خان (۱۸۶۵) به هدف مشروعیت بخشیدن به حکومت دایر گردید. در این لویه‌جرگه ۲۰۰۰ نفر حضور داشتند. پنجمین لویه‌جرگه در دوره زمام‌داری امیر حبیب‌الله خان (۱۹۱۵ میلادی) دایر شد که طی آن موضوع بی‌طرفی افغانستان در جنگ اول جهانی اعلام گردید.

ششمین و هفتمین لویه‌جرگه افغانستان در دوره زمام‌داری امان‌الله خان در سال‌های ۱۳۰۱/ ۱۹۲۰ میلادی و ۱۳۰۳ با هدف تبیین و تصویب قانون اساسی افغانستان در جلال‌آباد و پغمان دایر گردید. در لویه‌جرگه جلال‌آباد نخستین قانون اساسی کشور به تصویب رسید و متعاقباً لویه‌جرگه دیگر به هدف تعدیل قوانینی در پغمان دایر شد. هشتمین لویه‌جرگه در زمان زمام‌داری محمد ‌نادر خان (۱۹۳۰ میلادی) تشکیل شد. لایحه‌های انتخابات شورای ملی، رنگ بیرق و استرداد دارایی‌های امان‌الله خان از محورهای بحث آن بود. نهمین و دهمین لویه‌جرگه افغانستان در زمان زمام‌داری محمد‌ظاهرشاه دایر گردید و یازدهمین لویه‌جرگه افغانستان در سال ۱۹۷۷ میلادی در دوره جمهوری محمد‌داوود به هدف تثبیت نظام جمهوری و اهداف سیاسی و ارتباطی که رییس جمهور در نظر داشت، دایر شد. در دوره زمام‌داری کمونیست‌ها در افغانستان (۱۹۸۵) و در دوره حاکمیت مجاهدین (۱۹۹۳میلادی) تحت عنوان شورای اهل حل‌و‌عقد اقداماتی در این راستا به عمل آمد.

لویه‌جرگه بهار ۱۳۸۱

این لویه‌جرگه پس از ۲۳ سال جنگ و بحران، بر‌اساس برنامه‌های کمیسیون تدویر لویه‌جرگه اضطراری و حمایت سازمان ملل و همکاری سازمان‌های بین‌المللی به تاریخ ۱۰ جون ۲۰۰۱ در محوطه دانشگاه پولی‌تکنیک کابل دایر گردید و به مدت ۹ روز ادامه یافت. این لویه‌جرگه با حضور و بیانیه محمد‌ظاهر شاه افتتاح شد و در حالی که ۱۶۵۰ نفر نماینده‌های انتخابی و انتصابی حضور داشتند، در شرایط ویژه و استثنایی شروع به کار کرد. این جرگه، ویژه‌گی‌های منحصر به فردی داشت: ۱۶۵ نماینده از قشر زنان حضور داشتند و اقوام مختلف افغان زیر یک سقف بزرگ ملی به هدف تعیین زعامت ملی، ساختار دولت، انتخاب و تعیین پست‌های کلیدی و تعیین خط مشی آینده کشور جمع شدند (عصمت‌اللهی، ۱۳۷۹: ۱۶۸).

 لویه‌جرگه یک آرمان ملی و امروزه یک نیاز جدی در افغانستان است. برای رفع نیاز جدی و رسیدن به آرمان ملی و کشوری، باید از وسایل و ابزاری کار گرفته شود که دارای صبغه واقعاً ملی باشد. لویه‌جرگه به عنوان عالی‌ترین ارگان در قانون اساسی به رسمیت شناخته شده و بدون اراده رییس جمهور موجودیت مستقلی ندارد و دایمی نیست (زنگنه پیمان و دیگران، ۱۳۹۵: ۱۱۴). محمد‌اشرف غنی، رییس جمهور افغانستان، تلاش می‌کند که از جرگه مشورتی کنونی، طرح صلح افغانستان را تدوین کند تا ثبات نسبی در افغانستان حاکم شود.

فرصت‌های صلح نباید از دست برود

فرایند صلح افغانستان عملاً از سال ۱۳۶۱ از سوی سازمان ملل متحد آغاز شد و متعاقب آن با دخالت سازمان کنفرانس اسلامی، کشورهای منطقه و فرامنطقه و تحت فشار افکار عمومی گروه‌های درگیر به پروسه صلح پیوستند و تلاش‌هایی را در این زمینه انجام دادند که هم اکنون نیز ادامه دارد؛ اما هیچ‌کدام از تلاش‌های فوق منجر به ختم بحران و استقرار صلح در افغانستان نگردید. بحران با شدت بیش‌تر هم‌چنان ادامه یافت و ادامه دارد. علی‌رغم تلاش‌های جامعه بین‌الملل، قدرت‌های منطقه‌ای و فرا‌منطقه‌ای، احزاب سیاسی، نهاد‌ها و شخصیت‌های سیاسی افغانی در داخل و خارج افغانستان، تا کنون صلح که همان گم‌شده مردم افغانستان است، مستقر نشده است. امروزه اشرف غنی و تیم حاکم به شدت تلاش می‌کنند تا از فرصت موجود استفاده کنند.

آن‌ها به هدف تحقق صلح، جرگه مشورتی صلح را دایر کرده و تمام نماینده‌گان مردم افغانستان از سراسر کشور در این جرگه شرکت کرده‌اند تا یک راهکاری درست و مناسب زیر چتر هم‌دلی و هم‌سویی ارایه کنند. اگر به مسأله صلح افغانستان بیش‌تر نظر بیاندازیم و بحران افغانستان را بیش‌تر واکاوی کنیم، بحران این کشور را در سه سطح می‌توان مورد ارزیابی قرار داد: سطح کلان و بین‌المللی، سطح منطقه‌ای و سطح داخلی. در سطح کلان، سه مسأله مهم می‌نماید: ثبات افغانستان، امنیت افغانستان و توسعه نیافتگی این کشور. ثبات سیاسی در یک کشور منوط به قرار گرفتن پازل‌های متعدد در کنار یک‌دیگر است. سازش سیاسی بین نیروهای سیاسی و ترسیم فضای مهندسی سیاسی، پذیرش واقعیت‌های سیاسی‌–‌اجتماعی، ارتقای آگاهی سیاسی، تأکید بر فراهم ساختن زمینه‌های ثبات، تأکید بر افزایش مشروعیت حکومت و مسایلی از این قبیل، از جمله موارد سیاسی به حساب می‌رود. در مقوله امنیت، این مسأله عنصر قوام‌بخش یک نظام سیاسی است.

به نقل از هشت صبح، امروزه امنیت دامنه‌ی بسیار گسترده دارد و امنیت نظامی در ساده‌ترین معنا به ذهن متبادر می‌شود و توسعه نیز مهم‌ترین کلید‌واژه یک کشور است (میرزایی‌، ۱۳۹۵: ۸۴). برگزاری جرگه مشورتی صلح شاید تنها راه کوتاه و با‌ثبات و تنها نهادی باشد که ثبات‌، امنیت و توسعه نیافتگی کشور در آن توسط نماینده‌‌گان همه‌ی اقوام مورد بحث قرار می‌گیرد. این پازل‌ها در کنار هم‌دیگر جمع شدند تا صلح‌سازی و هم‌دیگر‌پذیری را از زیر چتر جرگه مشورتی به مردم افغانستان نشان بدهند؛ این‌که مردم افغانستان خواهان صلح و ثبات دایمی هستند. به جای این‌همه منفی‌بافی‌ها، بهتر خواهد بود که رهبران سیاسی، نخبه‌گان ابزاری‌–‌فکری، سیاسیون و صاحبان قدرت از تشتت و واگرایی جلوگیری کنند. مردم افغانستان خواهان صلح پایدار از هر طریق و ابزاری که باشد، هستند.

آقای اسماعیل خان می‌گوید هرگاه شرکت کننده‌گان لویه جرگه بر ادامه کار حکومت که به گفته او مشروعیت‌اش را از دست داده است تاکید کنند، کشور به صلح نخواهد رسید.

به گفته اسماعیل خان، حکومت تا پایان همین ماه مشروعیت‌اش را از دست می‌دهد.

اسماعیل خان گفت: «اگر امروز ای لویه جرگه فعلی در حالی که حکومت عملا مشروع نیست بر دوام حکومت تاکید بکنند، یقین داشته باشید ما به صلح نمی‌رسیم.»

آقای اسماعیل خان هشدار می‌دهد اگر درین جرگه عدالت صورت نگیرد، شهروندان کشور به صلح دست پیدا نخواهند کرد.

اسماعیل خان گفت: «ما از اعضای جرگه مشورتی صلح می‌خواهیم که نماینده‌گانی که به هر ترتیب به جرگه رفته‌اند عادلانه بیاندیشند، گرچند رییس جمهور افغانستان دوام حکومت خود را اعلام کرده است.»

در همین حال رییس شورای علمای حوزه غرب کشور هشدار می‌دهد که اگر حکومت و طالبان به توافقی دست نیابند خون‌ریزی در کشور بیشتر خواهند شد.

عالمان دین در هرات از طالبان و حکومت می‌خواهند که به یک توافق دیدگاه برسند و به جنگ و خون‌ریزی در افغانستان نقطه پایان بگذارند. 

مولوی خداد صالح، رییس شورای علمای حوزه غرب، گفت: «ما از رهبران سیاسی خود می‌خواهیم که به واسطه خدا به واسط ملت مظلوم ایثار کنند، فدا کاری کنند، به واسط خدا دست محبت، دست اخوت، دست صمیمیت را به هم دیگر بدهند، دور یک میز جمع شوند و صلح را در کشور بیاورند.»

این نگرانی‌ها در حالی ابراز می‌شوند که لویه جرگه مشورتی صلح با شرکت سه هزارو دو صد تن از سراسر کشور به روز دوشنبه برگزار شد و اعضای این جرگه در بیش از پنجاه کمیته برای چهار روز روی چگونه‌گی روند گفت‌وگوهای صلح با هم بحث خواهند کرد.

ارتش پاکستان روز دوشنبه به رهبران جنبش حفاظت از پشتون‌ها هشدار داد که شیوه‌های اعتراض‌های آنان دیگر پذیرفتنی نیستند.

سخنگوی ارتش پاکستان، جنبش حفاظت از پشتون‌‌ها را به گرفتن پول از کشورهای دیگر متهم کرده است، اما این جنبش می‌گوید که با هراس‌افگنی مبارزه می‌کند و برای پشتون‌ها در پاکستان، خواهان عدالت است. 

جنبش حفاظت از پشتون‌ها در پاکستان از سال گذشته به این سو، حرکت‌های اعتراض آمیز را در برابر هراس‌افگنی در بخش‌های پشتون نشین پاکستان آغاز کرده است.

اما این جنبش به علت انتقادهایش از ارتش و استخبارات نظامی پاکستان، با مخالفت این نهادها رو به رو شده است.

سخنگوی ارتش پاکستان به این گروه اتهام می‌بندند که از سوی کشورهای دیگر تمویل می‌شود.

آصف غفور، سخنگوی ارتش پاکستان، گفت: «من از آنان می‌پرسم که بیشتر از آن چه که در وبسایت توضیح داده‌اید پول دارید. بگویید که چقدر پول دارید؟ آیا جزئیات را در دست دارید؟ این پول چقدر است و از کجا می‌آید؟»

اما یکی از رهبران جنبش حفاظت از پشتون‌ها که عضو مجلس نماینده‌گان پاکستان نیز است با انتقاد از گفته‌های سخنگوی ارتش پاکستان، می‌پرسد که چرا خواست‌های این جنبش برآورده نشده‌اند.

محسن داور، از رهبران جنبش حفاظت از پشتون‌ها، گفت: «ما حساب قتل‌های هدفمند را می‌خواهیم. حساب قتل‌های فراقانونی را می‌خواهیم. حساب آن ناپدید شده‌گانی را می‌خواهیم که بی‌هیچ جرم و محاکمه‌یی، ده ده سال را در زندان‌ها سپری کرده‌اند. اما هنگامی که کسی این مسایل را مطرح کند، به او اتهام می‌بندند که یک برنامه خارجی را به پیش می‌برد.»

اما این نماینده پشتون‌ها در مجلس نماینده‌گان پاکستان، اجازه نیافت که سخنانش را به پایان برساند و نشست مجلس نماینده‌گان پاکستان با تنش‌های لفظی میان این نماینده و یکی دیگر از نماینده‌گان پشتون‌ها با رییس پارلمان پاکستان به پایان رسید.

اما جنبش حفاظت از پشتون‌ها بر ادامه پیکارهایش تا هنگامی که به خواست‌هایش برسد تاکید می‌ورزد.

لویه جرگی مشورتی صلح دیروز 9 ثور با حضور 3200 عضو و جمعی کثیری از مهمانان عالی رتبه برگزار شد.

رئیس جمهور غنی در مراسم افتتاحیه طی سخنانی هدف از برگزاری این لویه جرگه را تعیین چارچوب مذاکره با طالبان در مورد صلح اعلام کرد.

عبدالرب رسول سیاف نیز که ریاست این لویه جرگه مشورتی را برعهده دارد گفت لویه جرگه در حقیقت چراغ سبزی به طالبان برای مذاکره با دولت افغانستان است.

این در حالی‌ست که در روزهای گذشته برخی از حلقات سیاسی در باره این لویه جرگه تشویش هایی ابراز کردند. گروه طالبان مخالفت خود را نشان داد و برخی دیگر آن را تحریم کردند به دلیل این که گویا این جرگه مبنای حقوقی و قانونی ندارد و یا این که گروه طالبان با آن مخالف است و یا این که کاروان صلح به راه افتاده و این جرگه ممکن است به زیان پروسه صلح تمام شود و یا این که این جرگه باید بعد از توافق صلح برگزار شود و نه قبل از آن و یا این که رئیس جمهور در این جرگه اهداف کمپاینی دارد و ادعاهای مشابه دیگر.

این مخالفت ها در حالی است که ما در 18 سال اخیر چندین لویه جرگه داشته ایم. به عنوان مثال لویه جرگه اضطراری در سال 1381 برای انتخاب رئیس دولت انتقالی، لویه جرگه تصویب قانون اساسی در سال 1382، جرگه امن منطقوی میان افغانستان و پاکستان در سال 1387، جرگه ملی مشورتی صلح در سال 1389 و لویه جرگه عنعنوی برای بحث پیرامون پیمان استراتژیک با آمریکا و موضوع مصالحه ملی در ماه عقرب 1390.

به راستی این سؤال قابل توجه است که چطور این پنج لویه جرگه در 18 سال گذشته هیچ کدام مشکلی نداشت و همه دولتمردان و رهبران احزاب سیاسی موافق بودند اما لویه جرگه مشورتی در باره صلح این همه مشکل حقوقی و سیاسی پیدا کرده است؟ آیا این جرگه واقعا به زیان پروسه صلح است؟ آیا نمایندگان مردم در این اجتماع سه هزار نفری به ضد صلح سخن خواهند گفت؟

البته هیچ کس ادعا ندارد که این لویه جرگه همان لویه جرگه قانون اساسی است. چون شرایط آن لویه جرگه از نگاه ترکیب قانونی فراهم نیست و ای کاش ما از شرایطی برخوردار می بودیم که لویه جرگه مندرج در فصل ششم قانون اساسی را دایر می کردیم. اما چه مشکلی دارد که رهبری حکومت با سه هزار و دو صد نفر از شخصیت های کشور به شمول همه اعضای شوراهای ولایتی و شورای ملی و نمایندگان اقشار و گروه های مختلف اجتماعی مخصوصا زنان، جوانان، علما و جامعه مدنی از تمام 34 ولایت و تمام ولسوالی ها در باره مهم ترین مسأله ملی یعنی صلح مشوره کند؟ وقتی که مشوره رئیس جمهور با نخبگان و حلقات سیاسی در کابل ضروری باشد و همه از آن استقبال کنند آیا رئیس جمهور صلاحیت ندارد با نمایندگان مردم از تمام ولایات مشوره کند؟

رئیس جمهور که مطابق به ماده 65 قانون اساسی می تواند در مسایل مهم ملی رفراندوم برگزار کند و یا مطابق ماده 64 قانون اساسی از صلاحیت های وسیعی در مورد تعیین خطوط اساسی کشور و قیادت اعلای قوای مسلح و اعلان حرب و متارکه آن با تأیید شورای ملی و اتخاذ تصمیم در حالت دفاع از تمامیت ارضی و استقلال برخوردار است، آیا نمی تواند در این موارد از طریق یک جرگه مشورتی بامردم مشوره کند؟

آیا تحریم چنین نشستی در حقیقت اهانت و بی احترامی به خرد جمعی مردم و کسانی نیست که از اقصی نقاط کشور به پایتخت آمده اند؟ آیا مردم خارج از کابل حق ندارند طرف مشوره حکومت قرار بگیرند؟ لویه جرگه مشورتی در انحصار رهبران احزاب و یا تیم های انتخاباتی نیست تا عدم اشتراک آنان باعث شود که مشوره با سایر گروه های مردم ناجایز و غیرمشروع باشد.

به نقل از دفتر معاون دوم رئیس جمهور، برخی در رسانه ها اعتراض دو تن را در اجلاس دیروز بهانه ای قرار داده اند که گویا در لویه جرگه آزادی بیان نقض شده است. جدا از این که برخی از افراد در داخل لویه جرگه مأموریت دارند که جلسات را اخلال کنند و بر عکس ادعای اتهام حکومت برای کمپاین، خود دست به کمپاین بزنند اما آیا آزادی بیان به معنای اخلال و بی نظمی است؟ ایجاد هیاهو و بی نظمی کار آسانی است اما ادعای خود را با دلیل و منطق مطرح کردن و قناعت دیگران را حاصل کردن کاری دشوار است که این نوع افراد آن توان را ندارند.

اختلاف در مورد تعیین هیأت اداری لویه جرگه هم یک پدیده طبیعی است و در هر جرگه دیگر نیز این نوع اختلاف نظرها وجود داشته است و اختلاف دیدگاه ها هم در بین 3200 نفر طبیعی است و باید صداهای مختلف شنیده شود و در آخر آن تصمیم و نظری ملاک است که از اکثریت نمایندگی کند و دیدگاه اکثریت مردم را انعکاس دهد.

ما مطمئن هستیم که لویه جرگه مشورتی صلح به بهترین صورت کار خود را ادامه خواهد داد و اعضای جرگه با آزادی کامل در همه زمینه های مرتبط به صلح اظهار نظر نموده و حکومت را برای گام های بعدی پروسه صلح راهنمایی خواهند کرد.

ما از جلالت مآب رئیس جمهور و همچنین از جناب استاد سیاف رئیس لویه جرگه مشورتی صلح تشکر می کنیم که دیروز با سعه صدر، مدیریت قوی و منطق نیرومند اجلاس افتتاحیه لویه جرگه را رهبری کردند.

از نمایندگان مردم در لویه جرگه هم انتطار داریم که در قبال مهم ترین مسأله سرنوشت شان یعنی صلح با متانت تمام و با واقع نگری و عقلانیت تصمیم بگیرند و منافع ملی کشور را بر هر نوع منفعت طلبی های شخصی و سیاسی دیگر ترجیح بدهند و بدانند که این لویه جرگه نه در انحصار حکومت است و نه در انحصار هیچ شخص و یا حلقه خاص دیگر، بلکه پیام رسا و صدای بلند توده های مردم افغانستان از 34 ولایت کشور است و حکومت افغانستان هم مکلف است این صدا را بشنود و از نظریات و راهنمایی های مردم استقبال کند.

در این ملاقات، داکتر عبدالله و جان بس روی روابط دوجانبه، مذاکرات صلح، انتخابات ریاست جمهوری و آخرین تحولات سیاسی بحث و گفت‌وگو کردند.

رئیس اجرایی همچنین با تادامیچی یاماماتو، نماینده ویژۀ سازمان ملل متحد برای افغانستان، نیز دیدار کرد.
داکتر عبدالله عبدالله در حالی امروز بعد از ظهر این دیدارها را انجام داد که لویه جرگه مشورتی برای صلح دومین روز خود در کابل را سپری می‌کند. داکتر عبدالله در لویه جرگه مشورتی برای صلح شرکت نکرده‌است چون مدعی است در برگزاری این لویه جرگه با وی مشورتی صورت نگرفته‌است.

رئیس جمهور غنی روز گذشته در مراسم افتتاحیه لویه جرگه مشورتی طی سخنانی گفت لویه جرگه مشورتی چارچوب مذاکره با طالبان را مشخص می‌کند.

این در حالی‌ست که برخی کارشناسان برگزاری لویه جرگه مشورتی را مصلحتی و در راستای تمدید دوره کاری رئیس جمهور غنی عنوان می‌کنند.

این جایزه همه ساله از طرف این مجله به دیپلمات‌ها و سفرای موفق کشور های آسیایی و اوقیانوسیه در بریتانیا به منظور قدردانی از فعالیت‌ها و دستآوردهای آنان در محفل ویژه‌یی با حضور سفرای کشور های مقیم در لندن اهداء می‌گردد. 

داکتر عبدالله عبدالله، رییس اجرایی دولت وحدت ملی، طی پیامی کسب این عنوان را به سید طیب جواد تبریک گفت.

در پیام داکتر عبدالله آمده‌است: « مطلع شدیم محترم سید طیب جواد سفیر کبیر جمهوری اسلامی افغانستان در بریتانیا به عنوان دیپلمات برتر آسیا و اوقیانوسیه در سال 2019 میلادی از سوی مجله دیپلمات (Diplomate Magazine)  بریتانیا برگزیده شده است. دریافت این جایزه را به آقای سید طیب جواد سفیر کبیر جمهوری اسلامی افغانستان و کارمندان سفارت کشور در بریتانیا تبریک می‌گوییم و برای آنان موفقیت‌های مزید در راه خدمت به وطن و نمایندگی از کشور و منافع آن آرزو داریم.»
آقای جواد یکی از دیپلمات‌های برجسته و با تجربه‌ی کشور است که در مراحل مختلف و دشوار، وظایف و ماموریت‌های خویش را موفقانه سپری نموده و از افغانستان و منافع آن به خوبی نمایندگی کرده است.

وضعیت ۳ تن از زخمی‌های این رویداد وخیم گزارش شده است.

این حادثه ساعت ۲ پس از چاشت امروز دوشنبه، نهم ثور در منطقه پولیس راه و در نزدیکی شهر هرات اتفاق افتاده است.

آن‌گونه که شاهدان عینی از این رویداد روایت می‌کنند، یک موتر نوع سراچه به دلیل نامعلومی واژگون شده است.

به گفته آنان زخمی‌های این رویداد به شفاخانه منتقل شده‌اند.

مسیر هرات – اسلام‌قلعه یکی از مسیرهای پرحادثه در ولایت هرات است.

این راه، مسیر اصلی عبور و مرور وسایط نقلیه از هرات به شهر مشهد ایران است.

دو اشتراک‌کننده‌ی لویه‌جرگه‌ی مشورتی صلح به شمول یک مرد و یک زن که در جریان سخنرانی سخنرانان مراسم گشایش این جرگه به نشان اعتراض صدا بلند کرده بودند، با خشونت از تالار لویه‌جرگه اخراج شدند.

یکی از این معترضان هنگام سخنرانی رییس جمهور غنی صدای اعتراض بلند کرد و آقای غنی با خطاب قراردادن او گفت که شما در کمیته‌های‌تان حق صحبت کردن دارید. پس از این سخنان رییس جمهور، صدای فرد معترض خاموش شد. نواری تصویری که لحظاتی بعد از این صحنه در رسانه‌های اجتماعی به خصوص فیس‎بوک نشر و باز‌نشر می‌شود، نشان می‌دهد که برگزارکنند‌گان لویه‌جرگه مشورتی صلح و افراد نظامی این فرد را به بیرون از تالار لویه‌جرگه می‌برند.

منابع تأیید کرده‌اند، فردی که می‌خواست در جریان سخنرانی رییس جمهور غنی صحبت کند، با «خشونت» از تالار به بیرون انتقال داده شده است. گفته شده است که فرد معترض قصد اخلال سخنرانی رییس جمهور را داشت.

هم‌چنان یک نوار تصویری دیگر که در رسانه‌های اجتماعی و فیس‌بوک نشر شده است، نشان می‌دهد که یک زن اشتراک‌کننده و معترض که گفته می‌شود متهم به قطع سخنرانی یکی از سخنرانان جرگه است، نیز از تالار لویه‌جرگه مشورتی صلح به بیرون کشیده شده است.

لویه‌جرگه مشورتی صلح ساعاتی قبل با سخنرانی رییس جمهور غنی افتتاح شد. این جرگه به ریاست عبدرب الرسول سیاف برای چهار روز در خیمه لویه‌جرگه برگزار می‌‎‌شود. هدف از برگزاری لویه‌جرگه‌ مشورتی صلح، بحث روی تعیین حدود، جهت و تعریف صلح و روند آن خوانده شده است. در این جرگه حدود ۳ هزار و ۲۰۰ نفر از ۳۴ ولایت کشور شرکت کرده‌اند که ۷۰۰ آن را زنان تشکیل می‌دهند.

لویه‌جرگه مشورتی صلح تحت تدابیر شدید امنیتی برگزار شده است و کابل پایتخت از آغاز هفته جاری به این سو در رخصتی به سر می‌برد و جاده‌های اصلی این شهر به صورت قسمی و کلی مسدود است؛ اقدامی که برای شهروندان کابل مشکلات به بار آورده است.

از سویی هم، به شمول عبدالله عبدالله، رییس اجرایی حکومت وحدمت ملی و از شریکان قدرت رییس جمهور غنی، شماری از شخصیت‌ها، احزاب سیاسی و دست‌کم دوازده نامزد انتخابات ریاست جمهوری این جرگه را تحریم کرده و آن را خلاف قانون، ضیاع وقت و «سبوتاژ» روند صلح تلقی کرده‌اند. نامزدان انتخابات ریاست جمهوری، محمداشرف غنی را متهم می‌کنند که برای کمپین پیش از وقت این جرگه را فرا خوانده است؛ ادعایی که امروز از سوی رییس جمهور غنی به شدت رد شد. هم‌چنان رییس لویه‌جرگه مشورتی صلح  گفت که برگزاری این جرگه قابل نگرانی نیست و در آن اشتراک‌کننده‌گان در مورد پروسه صلح و چهارچوب آن صحبت و مشورت خواهند کرد.

محافظین رئیس جمهور همین‌طور دوربین‌های عکاسی برخی خبرنگاران را نیز در محوطه خیمه لوی جرگه ضبط کرده‌اند.

این درحالی‌ست که رئیس جمهور غنی، در مراسم افتتاحیه لویه جرگه و در آغاز سخنرانی خود گفت آمده است تا صدای مردم باشد.