نویسنده: rahapress

زلمی خلیل‌زاد، نماینده‌ی ویژه‌ی وزارت خارجه‌ی امریکا برای صلح افغانستان گفته است تحقق تعهدات امریکا در توافق‌نامه‌ی صلح به طالبان بستگی دارد تا به آنچه تعهد کرده اند عمل کنند.

آقای خلیل‌زاد شب گذشته (دوشنبه، 26 حوت) در رشته‌تویتی نوشت  امریکا انتظار دارد طالبان به تعهدات‌شان عمل کنند.

خلیل‌زاد همچنان از اعلامیه‌ی طالبان برای محکوم کردن داعش و توقف تلاش‌های داعش برای استخدام، تمویل و آموزش جنگ‌جویان در افغانستان، استقبال کرده و آن‌را «اقدامات مثبت» طالبان خوانده است.

نماینده‌ی ویژه‌ی امریکا برای صلح افغانستان همچنان نوشته است: «این‌ها نمایانگر تعهدات عمومی طالبان (در موافقت‌نامه‌ی ما) علیه القاعده و گروهای دیگری است که ایالات متحده یا متحدین آن‌را تهدید می‌کنند.»

این در حالی است که توافق‌نامه‌ی صلح میان امریکا و گروه طالبان در دهم حوت در قطر به امضا رسید. براساس این توافق‌نامه، طالبان تعهد کرده‌اند که روابط با گروه‌های تروریستی دیگر از جمله القاعده در افغانستان را قطع می‌کنند.

امریکا نیز تعهد کرده است که در جریان 14 ماه نیروهایش را از افغانستان خارج می‌کند. بخشی از این نیروها در جریان 135 روز پایگاه‌های‌شان در افغانستان را ترک می‌کنند که روند خروج تدریجی این نیروها عملا آغاز شده است.

مشاور رئیس جمهور غنی می‌گوید حکومت روی ایجاد هیات موثر و کارا برای مذاکرات صلح تمرکز دارد و فهرستی را که در رسانه‌ها نشر شده، تایید نمی‌کند.

وحید عمر امروز دوشنبه ۱۶ مارچ (۲۶ حوت) به خبرنگاران گفت تشکیل هیات همه شمول در مشوره با سیاسیون و سایر اقشار، مسوولیت حکومت است و هم‌زمان با آغاز گفتگوها همگانی خواهد شد.

اما او افزود: «فهرستی را که در رسانه‌های اجتماعی دیدیم، صحت آن را نمی‌توانیم تایید کنیم…هیات تشکیل شده، هر زمانی که تاریخ و مکان مذاکره تعیین شود و قرار این شود که هیات برای مذاکره حاضر شود، آن زمان ما هیات را اعلان می‌کنیم.»

روز گذشته رسانه‌های داخلی افغانستان فهرست ۱۵ نفری را به نقل از زلمی خلیل‌زاد، نمایندۀ ویژۀ ایالات متحده برای امور مصالحه افغانستان نشر کردند. در این فهرست اسامی شماری از نمایندگان حکومت، جریان‌های سیاسی، احزاب و نهادهای مدنی دیده می شود.

این در حالی است که دو روز قبل، شماری از چهره‌های سیاسی افغان در منزل کریم خلیلی، رییس شورای عالی صلح جلسه‌ برگزار کردند. اشتراک‌کنندگان این نشست بر تشکیل هیات همه‌شمول ملی تاکید کردند.

در اعلامیه‌ای که در صفحۀ آقای خلیلی نشر شده، آمده است: «تعیین این هیات به صورت یک‌جانبه نه تنها به پیشرفت صلح و موفقیت مذاکرات ملی مصالحه کمکی نمی‌کند، که پروسه را با مشکل و چالش جدید مواجه می‌سازد.»

این رهبران سیاسی هیاتی را نیز تعیین کرد تا روی انتخاب هیاتی جامع و قابل کار کند.

وحید عمر از این موضوع اظهار بی‌خبری کرد؛ اما افزود پس از ایجاد حکومت جدید بدون شک شماری از سیاسیون اعتراضاتی دارند اما این اختلافات از طریق گفتگوی سیاسی حل خواهد شد.

به همان اندازه که امضای توافق نامه صلح امریکا با طالبان جذاب و پر هیاهو بود به همان میزان درونش آکنده از بی اعتمادی ست: براساس حافظه تاریخی افکار عمومی افغان ها و مردم جهان امریکا و طالبان علی رغم امضای توافق نامه صلح در دل هرگز تعهد لازم به اجرای مفاد توافق نامه را ندارند؛ نه طالبان به این راحتی حاضر است از خیر امارت اسلامی خود بگذرد و نه ایالات متحده حاضر است به این راحتی افغانستان را ترک کند. در این توافق نامه صلح که بیشتر به یک سناریوی خطرناک شبیه است تا یک موافق نامه صلح امریکا و طالبان تلاش می کنند یکدیگر را دور بزنند.

براساس خبری که برخی رسانه ها از زبان جنگجویان طالب نقل کردند این گروه ملا هبت الله، رهبر طالبان، را تنها فرمانروای افغانستان خوانده اند و امریکا نیز خروج نیروهای خود از افغانستان را به رفتار طالبان و عمل به تعهداتش در توافق نامه امضا شده مشروط کرده است.

براساس توافق نامه امضا شده امریکا موظف است به صورت تدریجی نیروهایش را از افغانستان خارج سازد، این کاهش نیرو از سوی امریکا اما به عمل طالبان به تعهداتی که در توافق نامه سپرده بستگی دارد. امریکا هم می خواهد نیروهایش را از افغانستان خارج کند و هم به دنبال ادامه اقدامات خود در این کشور است. واشنگتن به طور همزمان هم به دنبال خروج از افغانستان است و هم می خواهد عملیات هایش را موفقانه انجام دهد. جنرال فرانک مک کنزی، فرمانده سازمان مرکزی  ارتش امریکا(سنتکام) در این مورد می گوید برنامه این است که عملیات های نظامی امریکا در افغانستان به نیروهای ویژه امریکایی سپرده شود. توانایی آنها در انجام این کار به تنهایی به سناریوی بهترین شرایط بستگی دارد. خروج تدریجی به طالبان بستگی دارد. طالبان باید خشونت ها را کاهش دهند. در این میان اما نمی توان مطمئن بود که طالبان موفق به کاهش خشونت ها در آینده خواهند شد چراکه طالبان روی برخی از جنگجویان تندرو خود که توافق نامه صلح امریکا با این گروه را به رسمیت نشناخته اند کنترلی ندارد.

از سویی هم براساس توافق نامه صلح، طالبان باید گام های مثبتی برای گفت و گوی مستقیم با حکومت افغانستان بردارد: این گفت و گو که به مذاکرات بین الافغانی معروف شده نیز کار ساده ای نیست چراکه این مرحله هنوز هیچ چیز نشده به مشکل خورده است: طالبان خواهان آزادی یک باره پنج هزار زندانی خود شده اند در حالیکه حکومت افغانستان برای آزادی طالبان شروطی را وضع کرده و می خواهد این کار را در چندین مرحله انجام دهد. آزاد سازی زندانیان طالب از سوی حکومت و رهایی زندانیان نیروهای دولتی از سوی طالبان قرار بود بین دو طرف اعتماد سازی کند، امری که تاکنون نه تنها محقق نشده که به ریشه اختلاف بدل گشته است.

در کنار اختلاف حکومت افغانستان با طالبان روی مبادله زندانیان، امریکا نیز به راحتی مفاد توافق نامه خود با طالبان را می تواند زیر پای بگذارد. توافق نامه صلح امریکا با طالبان در 29 فبریه امضا شد و براساس یکی از بندهای آن امریکا باید طی چهارده ماه تمامی نیروهایش را از افغانستان خارج کند، این تعهد امریکا با مخالفت برخی از قانون گذاران امریکایی روبرو شده است؛ این قانون گذاران نگران اند با خروج کامل نیروهای امریکایی از افغانستان زمینه بازگشت دوباره طالبان به قدرت و تقویت گروه های تروریستی در این کشور فراهم می گردد. قانون گذاران و استراتژیست های واشنگتن معتقدند بخشی از نیروهای ضد تروریستی امریکا برای اعمال فشار به طالبان جهت عمل به تعهداتشان باید در افغانستان حفظ شود. همین طور اگر طالبان به تعهداتی که در توافق نامه آمده عمل نکردند، امریکا به راحتی می تواند بند خروج کامل نیروهایش از افغانستان را فسخ کند. در این راستا، جنرال مک کنزی در جلسه استماعیه کمیته خدمات نظامی کنگره امریکا به تازگی گفته است نگهداری نزدیک به 8600 نیروی امریکایی به عنوان یک گروه کوچک از عملیات های ضد تروریستی امریکا در افغانستان می تواند به هماهنگی نیروهای حکومتی افغانستان با طالبان منجر شده گفت و گوهای بین الافغانی را به پیش ببرد.

این اظهارات جنرال مک کنزی در نوع خود مفاد توافق نامه صلح امضا شده میان امریکا و طالبان را نقض کرده نوعی توافق جدید به حساب می آید، چیزی که طالبان هرگز آن را امضا نکرده اند. گفته های مک کنزی در صورت اجرا در نوع خود یک اقدام خطرناک است و توافق نامه صلح امریکا با طالبان را به پایان خواهد رساند. براساس اظهارات مک کنزی امریکا می تواند پس از چهارده ماه تعدادی از نیروهای خود را در افغانستان نگه دارد این درحالی ست که براساس مفاد توافق نامه امضا شده کاهش خشونت از سوی طالبان می بایست به بسته شدن پایگاه های نظامی امریکا در افغانستان شود. جنرال مک کنزی اما تاکید می کند طالبان به تعهد خود در  کاهش خشونت عمل نخواهند کرد.

در کنار بی اعتمادی مک کنزی به طالبان در اجرای تعهداتشان در توافق نامه اما از نوع عمل امریکا و حکومت افغانستان نیز نباید به آسانی گذشت. آزادی زندانیان طالبان از سوی حکومت افغانستان که به عنوان بندی در توافق نامه صلح امریکا با طالبان گنجانده شده بدون هماهنگی و مشورت با حکومت افغانستان صورت گرفته است. حکومت افغانستان حاضر نیست این بند از توافق نامه را به راحتی اجرا کند. امریکا نیز از موضع حکومت افغانستان در آزادی مشروط زندانیان طالب دفاع کرده است. این نوع رویه حکومت افغانستان و امریکا سبب شده طالبان حمله به نیروهای دفاعی و امنیتی افغان را از سر بگیرد اما به نیروهای خارجی از جمله نیروهای امریکایی حمله نکند.

به هر صورت آنچه واضح است توافق نامه صلح امریکا با طالبان در آینده در مسیر درست به پیش نخواهد رفت چراکه طرف های دخیل در توافق نامه اعتمادی به همدیگر ندارند و از سویی هم حکومت افغانستان از امضای این توافق نامه دل خوشی ندارد.

واشنگتن پست در تحلیلی روز یکشنبه نوشت: «دو دولت و دو رئیس جمهور؛‌ آیا افغانستان در سراشیبی یک جنگ داخلی دیگر پیش می رود؟»

در این گزارش به قلم ” پامه لا کانستبل”  آمده است:«امروز خطر “طالبان” و یا ” داعش” نیست که کابل پایتخت افغانستان را تهدید می کند بلکه این خطر، یک جنگ سوررئال (غیرواقعی) عصبیت هاست میان دو سیاستمداری که هریک ادعا می کند رهبر مشروع افغانستان هستند.
ارگ ریاست جمهوری در اختیار ” اشرف غنی” است که دو هفته پیش پیروزی مجدد انتخاباتی اش را اعلام کرد.
چند قدم آن طرف تر در یک کاخ کوچک در همان مجتمع کاخ های ریاست جمهوری؛ “عبدالله عبدالله” رقیب انتخاباتی غنی که معتقد است در شمارش آراء تقلب شده است و او رئیس جمهور منتخب کشور است بر تخت رهبری کشور نشسته است و یک دولت موازی تشکیل داده است.
در همان محوطه دفترکار “عبدالرشید دوستُم” قرار دارد. دوستم ژنرال سابق ارتش و متحد عبدالله است. او معاون اول رئیس جمهور غنی نیز هست.
هیچ تیری شلیک نشده است و همه چیز تحت کنترل است. اتفاقا همین آرامش در این میدان باز رقابت قدری وهم انگیز است.
همه وحشتزده اند. همه می ترسند مبادا این یک آرامش قبل از طوفان باشد. مبادا یک حادثه کوچک به یک آتش سوزی خشن میان اردوگاه های رقیب منتهی شود، کشور دوباره صحنه آشوب و درگیریهای داخلی شود و از همه مهمتر مذاکرات برنامه ریزی شده میان دولت و طالبان برای به انتها رساندن جنگ ۱۸ ساله افغانستان دوباره محکوم به فنا شود.
شورشیان قسم خورده اند اگر اختلافات حل و فصل نشود، به حملاتشان ادامه خواهند داد.
“زلمی  رسول” مشاور اسبق امنیت ملی افغانستان گفته است: “همه کارتها اینک در دستان طالبان است. اگر تا ۷ یا ۱۰ روز آینده پیشرفتی حاصل نشود اتفاقی خواهد افتاد و همه چیز را از کنترل خارج خواهد کرد”.
رسول اظهار داشت: “‌اگر میان هواداران مسلح غنی و عبدالله خشونتی در بگیرد، تنها ظرف چند روز طالبان چندین استان را تصرف می کند و این بار دیگر آمریکایی نیست که جلوی او را بگیرد”.
در این میان، پاکستان هم به وحشت افتاده است و می ترسد اگر صلح در افغانستان برقرار نشود خشونتها به درون مرزهای پاکستان نیز نفوذ کند.
 نزدیکان غنی می گویند که هنوز می توان نسبت به نزدیک شدن جناحهای درگیر به هم امیدوار بود. اما عبدالله و قدرتمندترین حامی اش دوستم، پیشنهادها برای تغییر دادن مواضعشان را رد کرده اند.
دوستم؛‌ یکی از جنگ سالاران قدیم است و یک گروه مسلح قومیتی بزرگ از اقلیت “ازیک” را فرماندهی می کند. او پیشنهاد تصدی بلندپایه ترین مقام نظامی کشور را رد کرده است.
غنی و عبدالله هردو همزمان در ۹ مارس ( ۱۹ حوت) هریک جداگانه مراسم تحلیف ریاست جمهوری به جا آوردند.
عنی تقریبا سکوت اختیار کرده و هنوز کابینه اش را معرفی نکرده است و هنوز برای از جای کندن بلوک هایی که محوطه کاخ ریاست جمهوری را از هم جدا کرده است از نیروی زور استفاده نکرده است.
عبدالله والیان خودش را در چندین استان تعیین کرده است. اما تیم غنی همچنان به طور خصوصی و از طریق واسطه هایی با عبدالله تماس دارد به این امید که بالاخره او را وادار به سازش کند.
امروز اغلب ساکنان کابل وحشت دارند که کشور دوباره به اوائل دهه ۱۹۹۰ بازگردد یعنی زمانی که دولت از هم فرو پاشیده، کشور به درون یک جنگ داخلی فرو رفته و قسمت اعظم پایتخت نابود شده بود.
مردم می ترسند مبادا طالبان دوباره بر کشور حاکم شود و مردم به زور به زیر ستم یک حکومت دینی سرکوبگر قرون وسطایی بروند.
هیچ بعید نیست آن سناریوها دوباره اجرا بشود.
امروز هم عده ای از همان افرادی که در آن جنگ داخلی حضور داشتند، همان قومیت ها، همان تنش های نواحی، همان پتانسیل های طالبان برای پر کردن خلاء دولت و بدست گرفتن قدرت؛ در میدان اند.
یک عامل نگرانی؛ مسئله خروج نظامیان آمریکایی است. این جزیی از مُفاد توافقنامه صلح با طالبان است که اخیرا امضا شد.
عامل دیگر این است که افغانستان و سرنوشت آن امروز دیگر اولویت اصلی خیلی از کشورها نیست.
یک نگرانی هم شیوع کروناست. این ویروس تمام کشورهای توسعه یافته را هدف قرار داده است و این بار راهش را به سمت افغانستان کج کرده است و دارد شروع می کند به این کشور هم حمله کند.
افغانستان یک کشور به شدت فقیر است و مطلقا زیرساختها و تاسیسات بهداشتی مناسب برای مقابله با ویروس را ندارد.
بسیاری می گویند که طالبان تا همین حالا هم بابت امتیازهایی که از توافق با آمریکا نصیبش شده،‌ بشدت خوشحال است.
به اعتقاد این تحلیلگران؛‌ اینک با این نزاع سیاسی که در کابل درگرفته است، نهاد “دولت” و “نخبه سیاسی”‌ بودن دیگر جاذبه اش را برای طالبان از دست داده است.
هفته گذشته طالبان اعلام کرد رهبر مذهبی این گروه به نام ” هیبت الله آخوندزاده” تنها حاکم قانونی کشور است.
این نزاع قدرتی که در کابل در گرفته است، تمام تلاشهای غنی برای تشکیل دادن یک هیئت مرکب برای دیدار با طالبان را خراب می کند. عبدالله تقاضا کرده است که هیئت خودش را به این دیدار بفرستد.
یک منبع دیگر هم نگران به خطر افتادن امنیت نواحی حومه شهرهاست. سال هاست که در این نواحی، نیروهای افغان دارند با طالبان می جنگند.  عبدالله در تلاش است افراد مورد نظر خودش را در پستهای استانی منصوب کند.
با این حساب؛ در میان نیروهای امنیتی هم شکاف ایجاد خواهد شد. این نیروها مدتهاست که به زحمت دارند تلاش می کنند یک ارتش متحد و یکپارچه و وفادار به پرچم ملی کشور از این ارتش به هم ریخته و چند قومیتی درست کنند.
“رحمت الله نبیل” رئیس پیشین امنیت ملی افغانستان می گوید:” ما الآن در نوک تیز یک جرقه قرار داریم. اگر اوضاع آنقدر وخیم بشود که درگیری فقط به یک جرقه احتیاج داشته باشد،‌ آن موقع نیروهای دولتی هم با طالبان و هم با خودشان درگیر خواهند شد. مذاکراتی سه جانبه برگزار می شود و کشور به سه قلمرو تجزیه می شود”.

مقام‌های محلی غور می‌گویند در حمله‌ی جنگ‌جویان گروه طالبان بر پاسگاه نیروهای دولتی در مسیر شاه‌راه هرات – غور، ۱۱ نیروی دولتی کشته و ۶ نیروی دیگر زخمی شده‌اند.

محمد کبیری، ولسوال ولسوالی شهرک ولایت غور گفت شب گذشته (یک‌شنبه، 25 حوت) جنگ‌جویان گروه طالبان بر پاسگاه «سلاح خانه» حمله کردند.

آقای کبیری همچنان گفت در این درگیری ۱۵ جنگ‌جوی طالب نیز کشته شد.

ناصر خاضع، والی غور نیز حمله طالبان را تأیید کرد، اما در مورد آمار تلفات چیزی نگفت.

این در حالی است که پیشتر عملیات گسترده پاکسازی در مسیر شاهراه غور – هرات راه‌اندازی شده بود و صدها جنگ‌جوی طالب در این عملیات به نیروهای دولتی تسلیم شدند.

مقامات ننگرهار می‌گویند پاکستان امروز دوشنبه ۱۶ مارچ (۲۶ حوت) گذرگاه تورخم را به روی هرگونه رفت و آمد بسته است.

عطاالله خوگیانی، سخنگوی والی ننگرهار گفت پاکستان به هیچ کسی اجازه دخول و خروج از این گذرگاه را نمی‌دهد.

پیش از این حکومت پاکستان خبر داده بود که برای جلوگیری از انتقال کروناویروس، مرزهایش را با افغانستان و ایران می‌بندد.

پاکستان قبل بر این، گذرگاه چمن – اسپین‌بولدک را نیز که با ولایت قندهار هم‌مرز است، در اول ماه روان میلادی به روی هرگونه رفت و آمده بست.

همچنان این کشور برای جلوگیری از انتقال کروناویروس، بخش صدور ویزه را در قنسولگری‌اش در هرات برای ۱۵ روز متوقف ساخته است.

ازبکستان، تاجیکستان و ترکمنستان، کشورهای همسایه شمالی افغانستان نیز از ترس گسترش کروناویروس مرزهایش را با افغانستان بسته اند.

اما اتاق تجارت وسرمایه‌گذاری افغانستان با نشر اعلامیه‌ای گفته است که در همکاری با وزارت ترانسپورت موفق شده که تبادلات کالاها از طریق بنادر با ترکمنستان را به حالت عادی برگرداند.

با بستن مرزهای کشورهای همسایۀ افغانستان، نگرانی جدی درمورد بلندرفتن مواد خوراکی و کالاهای تجارتی در بازارهای کشور هر روز بیشتر می‌شود.

اما اتاق تجارت و سرمایه‌گداری افغانستان گفته است: “اطمینان می‌دهیم که اعضای اتاق و متشبثین تلاش می‌کنند تا با واردات بیشتر مواد از افزایش قیمت‌ها جلوگیری کند”.

این در حالی است که در حدود سه هفتۀ گذشته، ۲۱ واقعه مثبت کروناویروس در افغانستان ثبت شده است. به گفتۀ مقام‌های صحی تمامی مبتلایان به این ویروس از ایران برگشته اند.

سلام رحیمی، وزیر امور صلح دولت افغانستان گفت دولت آماده آزادی زندانیان طالبان است اما طالبان نیز باید به تعهدات خود عمل کرده، خشونت را کاهش دهد.

آقای رحیمی در مصاحبه اختصاصی با بی‌بی‌سی در کابل گفت در همین هفته اولین گروه زندانیان طالبان آزاد خواهد شد، از طرف حکومت افغانستان مانعی وجود ندارد. اما طالبان باید گام‌هایی را در راستای تعهداتشان بردارند.

آقای رحیمی می‌گوید کاهش دوام‌دار خشونت “یک امتحان” برای طالبان است که باید نشان دهند که می‌توانند. نیروهای دولتی هیچ حرکتی نکردند که باعث بالا بردن سطح خشونت‌ها شود.

آقای رحیمی همچنین گفت “توان و اراده” طالبان مهم است. اگر طالبان خشونت‌ها را کاهش ندهند و پایبند نمانند به این معناست که “به روند صلح پایبند نیستند”.

بنا به فرمان غنی قرار بود بخشی از زندانیان طالبان روز گذشته آزاد شوند اما نشدند؛ که آقای رحیمی دلیل آن را شروع نشدن گفتگوها با طالبان دانست و گفت “مذاکرات هم باید شروع می‌شد و یکجا پیش می‌رفت.”

گروه طالبان هر نوع گفتگو و تماس با حکومت آقای غنی را رد می‌کند.

آقای رحیمی می‌گوید موضع طالبان “مفهوم ندارد”. همه زندانیان “یکجا آزاد شده نمی‌تواند، عملا در یک روز ۵ هزار نفر را نمی‌توانید آزاد کنید. این پیش‌شرط طالبان مانع روند کار می‌شود.”

با آنهم تاخیر پیش آمده از نظر آقای رحیمی “عادی است، روندهای پیچیده چند روز پس و پیش” می‌شود.

آقای رحیمی در پاسخ به سوالی درباره نقش آمریکا می‌گوید “با آمریکا در جنگ شریک بودیم و درصلح نیز شریک هستیم. شراکت را نگه می‌داریم و پروسه صلح را به پیش می‌بریم.”

چالش تعیین هیات مذاکره‌کننده

وزیر امور صلح افغانستان همچنین گفت که اعضای هیات مذاکره کننده تکمیل شده، یک هیات ۱۵ نفری است که از جمهوری اسلامی افغانستان نمایندگی می‌کند. شورای رهبری صلح ایجاد می‌شود و یک شورای ۱۵۰ نفری مشورتی نیز ایجاد می‌شود.

آقای رحیمی تاکید دارد که فقط حدود ده درصد هیات مذاکره کننده در مذاکره با طالبان دولتی هستند. تنها دو نفر از ۱۵ نفر هیات از دولت است و حضور زنان و نمایندگان گروه‌های مختلف در نظر گرفته شده است.

امروز فهرستی از اعضای تیم مذاکره کننده افغانستان توسط زلیم خلیلزاد، نماینده ویژه آمریکا در صلح افغانستان منتشر شد که نام‌های: باتور دوستم، کریم امین، ضرار مقبل، محمد ناطقی، رسول طالب، حبیبه سرابی، کلیم‌الله نقیبی، جنرال ایوب انصاری، اورزلا نعمت، نادر نادری، متین بیگ، زینب موحد، عنایت الله بلیغ، شریفه زرمتی و عبدالهادی ارغندیوال دیده می‌شوند.

منابع در وزارت امور صلح به بی‌بی‌سی درباره این لیست گفتند که “نه تایید و نه رد” می‌کنیم.

مجیب رحیمی، سخنگوی عبدالله عبدالله، رئیس اجرائیه پیشین افغانستان، در فیس‌بوک نوشته که فهرستی که از طرف خلیلزاد به رسانه‌ها داده شده “مورد تایید ما نیست”

آقای عبدالله با بجا آوردن مراسم تحلیف همزمان خود را “رئیس جمهور حکومت همه‌شمول” افغانستان اعلام کرده است.

در نشست روز گذشته چهره‌های سیاسی در خانه کریم خلیلی، رهبر حزب وحدت که آقای عبدالله نیز حضور داشت ایجاد یک هیات برای گزینش افراد مذاکره کننده را اعلام کردند.

این چهره‌های سیاسی در اعلامیه‌ای تاکید کرده اند که “هیچ مساله‌ای نباید مانع پیشرفت روند صلح شود” و خواستار یک هیات مذاکره‌کننده شدند که “ملی، همه‌شمول و متشکل از شخصیت‌های شایسته، کارفهم و مورد اعتماد ملت و تمام طرف‌های سیاسی و محورهای ملی باشد.”

در این اعلامیه آمده که “هیاتی موظف شده تا روی انتخاب یک هیات مذاکره‌کننده جامع، همه‌شمول و قابل قبول کار کند. اما ذکر نشده که این هیات جدا از هیاتی است که ارگ ریاست جمهوری روی دست دارد یا مشترک خواهد بود.

براساس گزارش روزنامه آلمانی “ولت ام زونتگ”، ایالات متحده و آلمان در مورد یک شرکت آلمانی در شهر توبینگن که در حال تحقیق روی واکسین کرونا است، در حال گفت و گو هستند.

این روزنامه با استناد از محافل دولتی آلمان گزارش داد دونالد ترامپ رئیس جمهور ایالات متحده امریکا سعی دارد با کمک های مالی هنگفتی، کارمندان شرکت “CureVac” را به ایالات متحده امریکا بکشاند و یا دارو ها و واکسن ویژه علیه ویروس کرونا را منحصراً برای کشورش تولید کند.

گفته شد ترامپ حاضر است هر کار ممکن را انجام دهد تا این واکسن را برای ایالات متحده دریافت کند؛ “اما فقط برای ایالات متحده امریکا”.

سخنگوی وزارت صحت آلمان خبر این روزنامه آلمانی را تأیید كرد اما گفت “علاقمندی زیاد است” كه واكسن ها و مواد فعال علیه ویروس جدید كرونا در آلمان و همچنین در اروپا ساخته شوند. حکومت آلمان با شرکت “CureVac” در حال تبادل نظر است.

گفته می شود آلمان در تلاش است تا این شرکت را با پیشنهادهای مالی اش نگه دارد. این شرکت خود نخواسته است درباره این مذاکره غیرمستقیم سیاسی اقتصادی اظهار نظر کند.

شرکت بیوتکنولوژی “CureVac”  گفته است از چندین هفته به این طرف مشغول تحقیقات روی واکسن کرونا (کووید ۱۹) است.

تورستن شویلر، سخنگوی مطبوعاتی این شرکت گفت “این شرکت از ماه جنوری به این طرف تولید واکسن کرونا را در اولویت کارهایش قرار داده است.” این شرکت گویا مطمئن است که واکسن کرونا را تا تابستان امسال برای آزمایش آماده بسازد.

ابتلای تعداد زیادی از جمعیت جهان به ویروس جدید کرونا روز به روز اجتناب ناپذیرتر به نظر می‌رسد.

تا کنون بیش از ۱۶۰ هزار نفر در سراسر جهان به نوع جدید ویروس کرونا مبتلا شده اند. شمار افرادی که به دلیل ابتلا به بیماری «کووید ۱۹» جان خود را از دست داده اند از شش هزار نفر فراتر رفته است.

ژن میشل بلانکه، وزیر آموزش ملی فرانسه گفته است که از نظر دانشمندان ۵۰ تا ۷۰ درصد جمعیت این کشور به ویروس جدید کرونا مبتلا خواهند شد.

آنگلا مرکل، صدراعظم آلمان نیز پیش از این گفته بود که احتمالا بین «۶۰ تا ۷۰ درصد» آلمانی ها به این ویروس مبتلا خواهند شد.

ویروس جدید کرونا در ایران تاکنون جان ۷۲۴ نفر را گرفته است. تعداد مبتلایان در ایران نیز ۱۳۹۳۸ نفر اعلام شده است. این در حالی است که این آمار تنها شامل افرادی می شود که تست کرونای آنها مثبت بوده است. بسیاری از افراد با وجود ابتلا به این ویروس یا علائم بیماری «کووید ۱۹» را ندارند و یا امکان انجام آزمایش کرونای آنها فراهم نمی شود.

شهروندان عادی کشورهای مختلف برای مقابله با شیوع این بیماری همه گیر به جز رعایت دستورالعمل های بهداشتی می توانند با تقویت سیستم ایمنی خود به کارکنان بخش بهداشت و درمان کشورشان کمک کنند. تقویت سیستم ایمنی بدن می تواند علاوه بر کمک به فرد، منفعتی جمعی هم دارد: بدن افراد در صورت ابتلا به ویروس جدید کرونا بهتر می تواند در برابر این ویروس مقاومت کند و در نتیجه در نهایت افراد کمتری در بیمارستان ها بستری خواهند شد.

اما افراد چگونه می توانند سیستم ایمنی بدن خود را تقویت کنند؟ در این گزارش تلاش شده است تا برخی از عواملی را که به تقویت سیستم ایمنی بدن کمک می کند بررسی کنیم.

کاهش استرس

بسیاری از افراد به دنبال شیوع ویروس کرونا و تبعات اقتصادی و اجتماعی آن استرس زیادی دارند. این در حالی است که استرس با تضعیف سیستم ایمنی بدن احتمال ابتلا به بیماری های تنفسی را افزایش می دهد.

تحقیقات مختلف نشان می دهد که استرس احتمال ظهور علائم سرماخوردگی در افراد را افزایش می دهد. یکی از پژوهش های انجام شده به طور خاص نشان می دهد که اختلافات زناشویی تاثیری منفی بر سیستم ایمنی بدن افراد می گذارد.

یکی از راه های تقویت سیستم ایمنی بدن تلاش برای کاهش استرس با استفاده از مدیتیشن، کنترل تنفس و یا مشاوره با روانشناس است.

بهبود کیفیت خواب

سیستم ایمنی بدن انسان برای مقابله با ویروس جدید کرونا به خواب کافی نیاز دارد. فردی که خواب کافی نداشته است نمی تواند به خوبی با بیماری ها مقابله کند. نتیجه یک تحقیق نشان می دهد که آن دسته از افراد که خواب کافی ندارند بیشتر در معرض ابتلا به ویروس های مختلف هستند. بنا به نتیجه این تحقیق احتمال بروز علائه سرماخوردگی در کسانی که کمتر از شش ساعت در شبانه روز می خوابند چهار برابر بیشتر از دیگران است.

دانشمندان در همین راستا تاکید می کنند که خواب کافی یکی از راه های مفید برای تقویت سیستم ایمنی بدن محسوب می شود. آنها همچنین توصیه می کنند که افراد هر شب در ساعت مشخصی بخوابند و عادات خواب خود را تغییر ندهند.

سطح ویتامین دی بدن

برخی از پژوهش ها نشان می دهد که اندازه گیری سطح ویتامین دی در بدن و مصرف مکمل دارویی حاوی ویتامین دی می تواند به بدن برای مقابله با بیماری های تنفسی کمک کند.

دانشمندان با این حال تاکید می کنند که همچنان باید تحقیقات بیشتری در مورد ارتباط سطح ویتامین دی و سیستم ایمنی بدن انجام شود.

مصرف ماهی و به ویژه ماهی سومون و شیر که سرشار از ویتامین دی است می تواند به افزایش سطح ویتامین دی در بدن و در نتیجه تقویت سیستم ایمنی کمک کند.

پرهیز از مصرف زیاد الکل

تحقیقات انجام شده نشان می دهد که مصرف زیاد الکل می تواند بر عملکرد سیستم ایمنی بدن تاثیر بگذارد. بنا به نتیجه این پژوهش ها افرادی که به میزان زیاد الکل مصرف می کنند بیشتر از بقیه در معرض ابتلا به بیماری های تنفسی و ذات الریه هستند.

مصرف زیاد الکل می تواند به ریه ها آسیب بزند. با این حال باید در نظر داشت که نوشیدن یک گیلاس مشروب در دوره شیوع ویروس کرونا خطرناک محسوب نمی شود.

رژیم غذایی متوازن

رژیم غذایی متوازن و ورزش از جمله عوامل موثر در تقویت سیستم ایمنی بدن هستند. دانشمندان همچنین توصیه می کنند که افراد در زمان شیوع ویروس جدید کرونا از مصرف مکمل های غذایی تائید نشده خودداری کنند.

وزارت صحت عامه اعلام کرد پنج واقعه‌ی مثبت تازه ویروس کرونا در افغانستان در 24 ساعت گذشته به ثبت رسیده است.

دو مورد مثبت در ولایت هرات، دو مورد مثبت در ولایت لوگر و یک مورد مثبت در ولایت بادغیس به تازگی ثبت شده است.

روز گذشته (یک‌شنبه، 25 حوت) وزارت صحت شمار افراد مبتلا به ویروس کرونا را ۱۶ نفر گفته بود. ۱۰ مورد در ولایت هرات، ۳ مورد در ولایت سمنگان، یک یک مورد در ولایت‌های کاپیسا، بلخ و دایکندی پیش از این ثبت شده بود.

وحیدالله مایار، سخن‌گوی وزارت صحت عامه صبح امروز اعلام کرد «تا اکنون نمونه 263 واقعه مشکوک در لابراتوارهای وزارت صحت عامه آزمایش گردیده است که نتایج 21 نمونه مثبت و 242 نمونه منفی می‌باشد.»

آمار رو به افزایش واقعات مثبت ویروس کرونا در افغانستان تا کنون سبب شده است که تمام مؤسسات آموزشی به‌شمول مکاتب و دانشگاه‌ها تعطیل، برگزاری جشن نوروز و دیگر مراسم‌های سنتی لغو و مسابقات و برنامه‌های ورزشی نیز تعطیل شود.

روز گذشته وزارت تحصیلات عالی از تعویق امتحان سراسری کانکور نیز خبر داد.

سران کشورهای عضو سازمان همکاری‌های منطقه ای جنوب آسیا (سارک) نشست فوق‌العاده ای را به‌خاطر مبارزه با ویروس کرونا برگزار کردند.

این نشست به ابتکار نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند دیروز (یک‌شنبه، ۲۵ حوت) در شهر دهلی نو برگزار شد. محمداشرف غنی و نارندرا مودی در این نشست از طریق ویدیوکنفرانس سخنرانی کردند.

افزون بر غنی و مودی، سران دیگر کشورهای عضو سارک و وزیر صحت پاکستان نیز سخنرانی کرده دیدگاه‌های‌شان را در مورد راه‌های جلوگیری از شیوع ویروس کرونا و همکاری برای مبارزه با این ویروس ارایه کرده‌اند.

به گزارش رسانه ها، مودی گفت ویروس کرونا یا «کوید- ۱۹» یک بیماری همه‌گیر در منطقه است که باید با آن محتاطانه برخورد شود.

اشرف غنی نیز بر رفتار محتاطانه با کرونا تاکید کرد گفت باید روی راهکارهای واضح برای پایین آوردن تاثیرات منفی این ویروس بالای مردم کار و درست مدیریت شود.

غنی همچنان افزود یک گروه کاری از سوی سازمان سارک ایجاد شود تا از نزدیک با هم کار نموده و همچنان روی میکانیزم هماهنگی و پروسه‌های وقایوی و پیش‌گیری توجه صورت گیرد.

اشرف غنی در جریان صحبت‌هایش بستن مرزها را یک اقدام مهم دانست اما گفت باید انتقال ادویه‌جات و مواد اولیه به گونه‌ی درست مدیریت شود.

از سویی هم، در این ویدیوکنفرانس نارندرا مودی پیشنهاد کرد برای مبارزه‌ی مشترک با شیوع ویروس کرونا «کوید- ۱۹» یک صندوق وجهی اضطراری ایجاد شود.

مودی تاکید کرده است هند ۱۰ میلیون دالر به این صندوق کمک می‌کند. اشرف غنی نیز گفت افغانستان سهم خود را در این صندوق ایفا می‌کند.

به گفته‌ی مودی، از این صندوق هر کشور عضو سازمان سارک می‌تواند در وقت ضرورت استفاده کند.

این در حالی است که در افغانستان تا کنون 21 واقعه‌ی مثبت ویروس کرونا به ثبت رسیده است‌.

اشرف غنی در این ویدیوکنفرانس گفت هنوز هیچ کسی در افغانستان به‌خاطر کرونا از بین نرفته، اما ورود مهاجرین افغان از ایران بدون برنامه‌ریزی قبلی یک تهدید و در عین حال یک چالش برای منطقه است.

گروهی از مردم در هند برای مبارزه با کرونا جشنواره نوشیدن ادار گاو را برگزار کردند.

در این جشنواره که ۲۰۰ تن اشتراک کرده بودند برای جلوگیری و مبارزه با کرونا ادرار گاو را نوشیده شد.

برگزار کنندگان این جشنواره امیدوارند برنامه نوشیدن ادرار گاو را در دیگر نقاط هند نیز برگزار کنند.

بسیاری از هندوها گاو را حیوان مقدسی میدانند و باور دارند که نوشیدن ادرار گاو خواص دارویی دارد. آن ها از چندین دهه به این سو از ادرار گاو برای درمان سرطان و دیگر بیماری ها استفاده می کنند. اما کارشناسان طبی چنین ادعایی را رد می کنند.

دولت هند طی ترتیبات سختگیرانه، پروازهایش را الی پانزده ماه اپریل جهت جلوگیری از ورود ویروس کرونا به این کشور به تعویق انداخت اما بازهم این اقدامات مانع رسیدن این ویروس به هند نشد.

این درحالی است که رقم مبتلایان به ویروس کرونا در هند به بیش از ۷۲ تن رسیده است.

شماری از چهره‌های سیاسی و رهبران احزاب در نشستی فیصله کرده‌اند که صلح برای مردم افغانستان یک ضرورت اساسی و اولویت حیاتی است و هیچ چالش و مسأله‌ای نباید روی این روند تأثیر منفی بگذارد.

محمدکریم خلیلی، رییس شورای عالی صلح و رهبر حزب وحدت اسلامی افغانستان در صفحه‌ی رسمی فیس‌بوک خود نوشت این موضوع در نشست روز گذشته (شنبه، 24 حوت) چهره‌های سیاسی و رهبران احزاب مطرح شده است.

عبدالله عبدالله، محمدکریم خلیلی، محمد محقق، حامد کرزی، صلاح‌الدین ربانی، گلبدین حکمتیار، عنایت‌الله بابر فرهمند و شماری دیگر از چهره‌های سیاسی در این نشست حضور داشته‌اند.

اشتراک‌کنندگان این نشست همچنان بر ضرورت ایجاد یک مرجع باصلاحیت برای رهبری روند صلح و توحید و هماهنگ‌سازی دیدگاه‌های همه طرف‌های سیاسی تأکید کرده‌اند.

به گفته‌ی آنان، تمامی طرف‌های سیاسی تلاش کنند تا به روند صلح سرعت داده شود. به باور آنان «پروسه‌ی صلح و مذاکرات در این زمینه، در صورتی به موفقیت می‌رسد که تحت رهبری و مالکیت افغان‌ها به پیش‌برود».

اشتراک‌کنندگان این نشست همچنان گفته‌اند هیأت مذاکره‌کننده‌ی حکومت افغانستان باید ملی، همه‌شمول و متشکل از شخصیت‌های شایسته، کارفهم و مورد اعتماد مردم و تمام طرف‌های سیاسی و محورهای ملی باشد.

در این نشست همچنان تأکید شد تعیین این هیأت به‌صورت یک‌جانبه نه تنها به پیشرفت صلح و موفقیت مذاکرات ملی مصالحه کمک نمی‌کند، بلکه روند را با مشکل و چالش جدید مواجه می‌سازد.

کریم خلیلی در ادامه نوشت آنان هیأتی را توظیف کرده‌اند تا روی انتخاب یک هیأت مذاکره‌کننده‌ی جامع، همه‌شمول و قابل قبول کار کند. از دیگر جوانب سیاسی نیز خواسته شده است برای «غنامندی و تأمین جامعیت و قابلیت هیأت مذاکره‌کننده، در کار این هیأت سهم بگیرند».

این در حالی است که وحید عمر، مشاور ارشد رییس‌جمهوری در امور روابط عامه و استراتژیک امروز در مرکز اطلاعات و رسانه‌های حکومت به خبرنگاران گفت هیأت مذاکره‌کننده‌ی حکومت برای مذاکرات بین‌الافغانی آماده شده و منتظر مشخص شدن زمان آغاز مذاکرات است.

در همین حال، برخی رسانه‌ها گزارش داد زلمی خلیل‌زاد، نماینده‌ی ویژه‌ی وزارت خارجه‌ی امریکا برای صلح افغانستان فهرست هیأت مذاکره‌کننده‌ی صلح را با شماری از سیاسیون شریک کرده است.

براساس این فهرست، باتور دوستم، کریم امین، ضراراحمد مقبل، محمد ناطقی، رسول طالب، حبیبه سرابی، کلیم‌الله نقیبی، جنرال ایوب انصاری، اورزلا نعمت، نادر نادری، متین بیگ، زینب موحد، عنایت‌الله بلیغ، شریف زرمتی و عبدالهادی ارغندیوال اعضای هیأت مذاکره‌کننده را تشکیل می‌دهند.

این فهرست تا کنون به‌گونه‌ی رسمی تأیید نشده است.

از سویی هم، در بند چهارم فیصله‌نامه‌ی چهر‌های سیاسی و رهبران احزاب آمده است: «بحران ملی ناشی از تقلب انتخابات پروسه ملی صلح را تحت تأثیر قرار داده و ممکن است اوضاع را بیشتر از این بحرانی کند.» براساس این بند فیصله‌نامه، بحران کنونی انتخاباتی باید از طریق گفت‌وگو و تفاهم در راستای منافع ملی افغانستان به‌طور معقول و منطقی حل شود.

مقام‌های امنیتی در قندهار می‌گویند یک منسوب پولیس محلی در این ولایت، چهار هم‌قطار‌ خود را به ضرب گلوله کشت و از محل فرار کرد.

جمال ناصر بارکزی، سخنگوی پولیس قندهار روز یک شنبه ۱۵ مارچ (۲۵ حوت) گفت این واقعه در ولسوالی ژری این ولایت به وقوع پیوسته است.

آقای بارکزی افزود: “یک منسوب پولیس محلی که نفوذی طالبان بود در یکی از پوسته‌ها بر همکارانش آتش گشود و چهار نفر را کشت.

جستجو برای بازداشت مهاجم جریان دارد.

از سویی هم یک مقام امنیتی در قندهار که از گرفتن نامش خودداری کرد گفت در این رویداد هفت منسوب پولیس محلی کشته شده و یک تن دیگر زخمی شده است.

این مقام امنیتی افزود فرد مهاجم پس از حمله بر همکارانش به جنگجویان طالبان پیوسته است.

این در حالی است که روز گذشته چهار منسوب پولیس محلی در منطقه “میرهزار” ولسوالی ژری ولایت قندهار به طالبان پیوستند.

گروه طالبان تا اکنون در مورد این حمله اظهار نظر نکرده است.

رئیس‌جمهور غنی قبل از ظهر امروز با نماینده ویژه امریکا برای صلح افغانستان دیدار نمود.

محمد اشرف غنی، رئیس‌جمهور افغانستان قبل از ظهر امروز با زلمی خلیل‌زاد، نماینده ویژه امریکا برای صلح افغانستان در ارگ دیدار نمود.

در این دیدار که شارژدافیر سفارت امریکا نیز حضور داشت، هر دو جانت در رابطه به گام های بعدی پروسه صلح و همچنان دوام کاهش چشم گیر خشونت‌ ها، بحث و گفتگو کردند.

این در حالی ست که پس از امضای توافق نامه صلح امریکا با طالبان حکومت افغانستان با طالبان برای شروع مذاکرات بین الافغانی به مشکل خورده است.

طالبان خواهان آزادی یک باره 5 هزار زندانی خود هستند در حالیکه حکومت افغانستان برای رهایی زندانیان طالبان شروط خاص خود را دارد.

براساس گزارش خبرگزاری های روسیه، این کشور در ادلب سوریه نیروی نظامی و ماشین های جنگی را مورد استفاده قرار داده است.

بر اساس این گزارش ها، گشت زنی در محل “ترنبه” در امتداد مهمترین سرک اصلی “م ۴” در ادلب آغاز شده است.

پیش از آن یک آتش بس صورت گرفته بود که رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه وهمتای روسی اش ولادیمیر پوتین در ۵ مارچ در مسکو در مورد آن توافق کرده بودند.

این توافق یک گذرگاه امنیتی را در مسیر سرک “م ۴” در ادلب، ایالت شمال غربی سوریه با گشت زنی نظامی مشترک نیروهای روسیه و ترکیه در نظر دارد.

روسیه و ترکیه در منازعه سوریه از جوانب مختلف حمایت می کنند. ترکیه از ملیشه های مشخصی در ادلب از جمله اسلام گرایان نیز حمایت می کند. در حالی که روسیه در جانب بشارالاسد رئیس جمهور سوریه قرار دارد.

باوجود آن، هردو کشور ازمدت ها به این سو به صورت نزدیک به خصوص در ارتباط با وضعیت ادلب، به عنوان آخرین قرارگاه مهم شورشیان، باهم توافق می کنند.

ادلب از ماه دسمبر به این سو تحت حملات سربازان سوریه و جت های جنگی روسی قرار دارد. از آن زمان تا حال صد ها فرد ملکی کشته شده و حدود یک میلیون نفر به سوی مرز با ترکیه فرار کرده اند.

یک روز پس از اعلام حکومت مبنی بر تعطیلی مؤسسات آموزشی در کشور، وزارت تحصیلات عالی از تعویق برگزاری امتحان کانکور خبر داده است.

محمدحنیف فرزان، معاون سخن‌گوی وزارت تحصیلات عالی امروز (یک‌شنبه، 25 حوت) گفت برگزاری امتحان کانکور به‌منظور جلوگیری از گسترش ویروس کرونا و حفظ صحت و سلامتی جوانان برای مدت نامعلومی به تعویق افتاده است.

آقای فرزان همچنان گفت فیصله در مورد تعویق امتحان کانکور با در نظرداشت حکم ریاست‌جمهوری در مورد تعطیلی دانشگاه‌ها و مکاتب دولتی و خصوصی صورت گرفته است.

به گفته‌ی او، امتحان کانکور مؤسسات تحصیلات عالی خصوصی قرار بود روزهای پنج‌شنبه و جمعه هفته‌ی جاری آغاز شود، اما براساس فیصله‌ی تازه تا مدت نامعلوم به تعویق افتاده است.

معاون سخن‌گوی وزارت تحصیلات عالی در عین حال گفت که امتحان کانکور دانشگاه‌ها و مؤسسات تحصیلات عالی دولتی نیز که قرار بود در پانزدهم حوت برگزاری شود، بنابر برخی چالش‌ها به ماه حمل به تعویق افتاده بود. به گفته‌ی او، تا کنون در مورد تعویق دوباره‌ی امتحان کانکور دانشگاه‌های دولتی تصمیمی گرفته نشده، اما ممکن است به تعویق بیافتد.

حکومت روز گذشته تمامی مؤسسات آموزشی به‌شمول دانشگاه‌ها و مکاتب را به‌منظور جلوگیری از شیوع ویروس کرونا تا پایان ماه حمل سال آینده‌ی خورشیدی تعطیل کرده بود.

این در حالی است که تا کنون 16 واقعه‌ی مثبت ویروس کرونا در ولایت‌های هرات، سمنگان، کاپیسا، بلخ و دایکندی به ثبت رسیده است. ثبت واقعات مثبت ویروس کرونا تا کنون سبب شده است که برگزاری جشن نوروز و برنامه‌ها و مسابقات ورزشی نیز تعطیل شود.

اسماعیل‌خان از رهبران جهاد و مقاومت افغانستان است. او از چهره‌های شاخص جمعیت اسلامی است. اسماعیل خان سال‌ها رهبری حوزۀ جنوب غرب افغانستان را برعهده داشته و در حکومت حامد کرزی به حیث وزیر انرژی و آب و والی هرات کار کرده است.

فارسی.رو دربارۀ مذاکرات صلح و بحران انتخاباتی با اسماعیل خان به صورت زیر مصاحبه کرده است؛

بر بنیاد گزارش‌ها، دو نامزد پیشتاز ریاست‌جمهوری، همزمان مراسم تحلیف برپا می‌دارند. این وضعیت در تاریخ معاصر کشور بی‌‌سابقه است. وضعیت چرا به این‌جا رسید؟

آنچه اتفاق افتاده در تاریخ بی‌سابقه است. وضعیت به خاطری به اینجا رسید که تقلب گسترده در انتخابات صورت گرفت و نتیجۀ تقلب به هیچ کسی قابل قبول نبود. در کشوری‌که 35 میلیون نفوس دارد، به هیچ کسی قابل قبول نیست که کسی با 800 هزار رأی به کرسی ریاست جمهوری تکیه بزند و از مردم افغانستان نمایندگی کند. شمار رأی کم بود، اما در آنهم تقلب بیش از حد صورت گرفت و این سبب شد که دو طرف خود را برنده اعلام کنند. پادرمیانی‌ هم نتیجه نداد. دو طرف بحران جدیدی را به وجود آورده‌اند که واقعاً به سرنوشت افغانستان بازی کردن است. در شرایطی‌که به طرف صلح می‌رویم، این وضعیت بی‌باوری را تقویت می‌کند.

ظاهراً پادرمیانی رهبران سیاسی به خاطر تفاهم میان دو تیم انتخاباتی ناکام مانده است. چه کسی حاضر به تفاهم و تعامل برای پایان بحران نیست؟

تلاش‌هایی از طرف‌ بزرگان سیاسی و احزاب با ریاست جمهوری صورت گرفت تا به یک راه حلی دست یابیم که هم در بخش انتخابات قانع‌کننده باشد و هم در بخش صلح. تا دو روز آینده باید هیأت مذاکره‌کننده معرفی شود. اگر ارگ هیأت را هم معرفی کند، یکجانبه است و سیاسیون و احزاب قبول ندارند. ارگ پافشاری کرده که محور هم برنامه‌ها باشد. این قابل قبول سیاسیون افغانستان نیست.

نماینده خاص امریکا برای صلح افغانستان در کنار کار روی روند صلح، در پی مدیریت روند انتخابات است. آیا خلیل زاد قادر است بحران انتخاباتی را مدیریت کند؟

خلیل‌زاد واقعاً یک کار بزرگ را طی یک سال انجام داد. او یک راه خوب را میان افغان‌ها باز کرد تا به جنگ 40 ساله نقطۀ پایان بگذارد و به صلح پایدار برسیم. در جریان هستم که خلیلزاد(برای تفاهم) تلاش‌هایی کرد؛ اما نتوانست ریاست جمهوری را قناعت بدهد. خواست خلیلزاد را دربارۀ بحران انتخاباتی و معرفی هیأت مذاکره کننده ریاست جمهوری نپذیرفته است.

نقش ایالات متحده را در وضعیت پیش آمده چگونه می‌بینید؟

ایالات متحده امریکا تا فعلاً در روند صلح خوب پیش رفته است. البته وزیر خارجه و وزیر دفاع امریکا نگرانی‌های خود را مکرراً بیان کرده‌اند. آنها تلاش دارند. آنها مجبور می‌شوند که با جدیت و قاطعیت بیشتری پادرمیانی کنند تا به یک راهلی دست پیدا کنیم.

امریکا با طالبان به توافق رسید. شما متن موافقت‌نامۀ صلح را دیدید. ارزیابی شما از توافق امریکا با طالبان چیست؟

واقعاً امریکا به طالبان امتیاز بسیار زیادی داد. ابتدا دربارۀ توافق‌نامه افغان‌ها هیچ معلوماتی نداشتند. توافق به شکل سری انجام شد. بازهم توافق نامه نسبتاً خوب است. اما برخی موارد مجهول دارد. از جمله بحث خلع سلاح طالبان و تشکیل حکومت آینده. موارد مجهول در مذاکرات بین‌الافغانی مورد بحث قرار خواهد گرفت. مبادا طالبان امکانات خود را حفظ کنند و در پهلوی حکومت یک حکومت دیگری به وجود آید. این مشکلاتی را ایجاد خواهد کرد و صلح پایدار را به وجود نخواهد آورد.

تحلیلگران باور دارند که طالبان به کمتر از اعادۀ امارت اسلامی و گرفتن کامل قدرت در کابل بسنده نمی‌کنند. آیا طالبان قادر هستند که امارت را برپا کنند و قدرت را در کابل به دست گیرند؟

در توافق نامه تذکر رفته است که حکومت اسلامی آینده متشکل از تمام طرف‌ها و وسیع البنیاد خواهد بود. بدین معنا که یک طرف نمی‌تواند حکومت را به دست گیرد. باور کامل دارم که طالبان هم به امارت اسلامی اصرار ندارند. امیدواریم که در گفت‌وگوهای بین الافغانی به توافق برسیم.

برخی کشورهای منطقه به ویژه ایران و هند با توافقنامۀ صلح امریکا با طالبان مخالف کرده‌اند. دلیل مخالف آنها چیست؟

شاید برخی مواردی باشد که (مطابق منافع آنها) نیست. مثلاً هندی‌ها مخالفت‌هایی با پاکستانی‌ها دارند. طالبان طرف دار پاکستان هستند که طبعاً هندی‌ها موافق برگشت آنان نیستند. ایرانی‌ها دربارۀ موافقت نامه مخالفتی نشان نداده اند.

نیروهای خارجی از افغانستان بیرون می‌شوند. با خروج نیروهای خارجی احتمال جنگ داخلی وجود ندارد؟

اگر خلع سلاح طالبان درست صورت بگیرد، چنانچه در ابتدای 2001 مجاهدین دی دی آر و خلع سلاح شدند، دوباره جنگی به وجود نخواهد آمد. در آن زمان جنگ داخلی به وجود نیامد. به استثنای اینکه طالبان از طرف همسایه‌ها تجهیز و دوباره سوق شدند. یقین دارم با تجربه‌یی که از گذشته داریم و خلع سلاح واقعی صورت گیرد و حکومتی با موافقۀ طرفین به وجود آید، جنگ دیگری نخواهد بود. اگر طالبان خلع سلاح نشوند و نوعی حکومت اجباری شکل گیرد، طبیعتاً عوارض جانبی بعدی را خواهد داشت.

گفته می‌شود که طالبان به واگذاری برخی پایگاه های نظامی به امریکایی‌ها موافقت کرده اند. توافق طالبان روی موجودیت پایگاه های نیروهای خارجی به چه معناست؟

تا فعلا در توافق نامه چیزی وجود ندارد. امیدوارم چنین چیزی وجود نداشته باشد. طالبان اصرار داشتند که نیروهای خارجی به طور کامل بیرون شوند.

شما پیشینۀ درگیری و جنگ طولانی با طالبان دارید. فکر می‌کنید که طالبان تغییر کرده باشند؟

25 سال گذشته است. طالبان در دوران حکومت‌شان با مقاومت در سراسر کشور مواجه شدند. 20 سال دیگر هم جنگ وجود داشت. این بدان معناست که طالبان باید در روش و در نوع حکومت خود باید تغییراتی آورده باشند. اگر مثل گذشته باشند، صلحی در افغانستان نخواهد آمد.

طالبان همواره کوشیده اند که نشان دهند یک گروه متحد و یکپارچه هستند. واقعاً طالبان یک دست و متحد هستند؟

باور ندارم که یک دست باشند. پس از کاهش خشونت‌ها با وجودی که تعهد کردند، در قسمت‌هایی از افغانستان از جمله در هرات جنگ‌هایی صورت گرفت. تلفاتی سنگینی هم به مردم وارد شد. باور ندارم که صد درصد متحد باشند. در هر تشکیلی جناح‌های متفاوتی وجود می‌داشته باشد.

حکومت افغانستان بارها اعلام کرد که داعش را نابود کرده است. اما حملۀ دو روز پیش بر مراسم یادبود از شهادت استاد مزاری را داعش برعهده گرفت. واقعیت حضور داعش در افغانستان چیست؟

داعش در افغانستان از جمله در جلال‌آباد سرکوب شد. جنگ‌های شدید صورت گرفت و مادر بمب‌ها استفاده شد و پایگاه‌های منظم داعش نابود شد. اما در مجموع داعش در افغانستان هنوز هم حضور دارد. داعش کاملا محو نشده است. انتظار حملات بعدی داعش را داشته باشیم.

اگر طالبان به توافق برسند و به نظام مدغم شوند و حملات تروریستی ادامه پیدا کند. آنگاه صلح چه معنایی می داشته باشد؟

همه این سوال را دارند. اگر توافق نامه عملی نشود و آتش بس دایمی برقرار نشود، امریکایی‌ها گفتند که توافق نامه اعتبار خود را از دست می‌دهد.

در شرایطی‌که طالبان دوباره وارد صحنه می‌شوند، دشمنان سابق آنها که شما یکی از رهبران برجستۀ شان بودید، بی نهایت ضعیف شده اند. با این وضع، احتمال شکل‌گیری مقاومت تازه علیه طالبان وجود دارد؟

امیدواریم شاهد شکل‌گیری جنگ‌های مثل پیش از 11 سبتمبر نباشیم و با تشکیل حکومت جدید باردیگر شاهد انتقام گیری‌ها و جنگ‌های بعدی نبشایم.

آیا کشورهای منطقه می‌توانند جای خالی امریکا را در افغانستان پر کنند؟

علاقمندیم کشورهای منطقه و جهان که در افغانستان دخیل بودند، متحد شوند و همکاری کنند که باردیگر افغانستان نیازمند کمک برای نجات از جنگ‌ها نباشد.

فکر می‌کنید که نظام آیندۀ افغانستان بهتر از 20 سال گذشته باشد؟

نظام آینده باید جنگ را ختم کند. در نظام فعلی 20 سال را در جنگ سپری کردیم. تا زمینه به بازسازی، برگشت مهاجرین و صلح و ثبات دایمی فراهم شود. افغانستان که 40 سال در ویرانی سوخته آباد شود.

ترکیه و آذربایجان دیروز توافق کردند مرزهای هوایی و زمینی خود را ببندند.

هردو کشور این تصمیم را به خاطر جلوگیری از شیوع ویروس کرونا گرفته اند.

رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه گفت در یک تماس تلفنی با همتای آذربایجانیش صحبت کرده و این تصمیم را گرفته اند.

آذربایجان با ایران، کشوری که از شیوع ویروس کرونا به شدت متاثر شده است، مرز مشترک دارد.

حکومت آذربایجان می‌گوید تا به‌حال بیست مورد ابتلا به ویروس کرونا را ثبت کرده است.

این کشور دو هفته پیش مرزش با ایران را بست.

همچنان رهبران آذربایجان، گرجستان، و ارمنستان روز جمعه تصمیم گرفتند که برای ده روز مرز بین همدیگر را ببندند.

 رییس پیشین ستاد افغانستان وزارت امور خارجه ایران راهبرد آمریکا را حضور طولانی مدت در افغانستان عنوان کرد و گفت: تداوم شرایط فعلی افغانستان، ایران، کشورهای آسیای مرکزی، پاکستان، روسیه و حتی چین را تهدید خواهد کرد.

«محسن پاک‌آیین» به خبرگزاری ایرنا گفت با اشاره به وضعیت کنونی افغانستان و تحلیف همزمان «اشرف غنی» و «عبدالله عبدالله» به عنوان رییس‌جمهور گفت: افغانستان چندین دهه است که در دستیابی به ثبات و آرامش ناکام بوده و اعلام پیروزی اشرف غنی و عبدالله عبدالله در انتخابات و برگزاری دو مراسم تحلیف ریاست‌جمهوری، بی‌ثباتی در این کشور را علنی‌تر کرده است.

وی با بیان اینکه عدم مشروعیت سیاسی اشرف غنی و عبدالله عبدالله، موضوعی جدی است، اظهار داشت: در کشور ۳۵ میلیونی افغانستان، اشرف غنی فقط ۹۰۰ هزار رای و عبدالله نیز ۷۰۰ هزار رای کسب کرده است. این میزان رای نشان می‌دهد که هیچ کدام از این دو نفر مطلوب قاطبه مردم افغانستان نبوده‌اند و بعید است بتوانند امورات کشور را مدیریت کنند.

این کارشناس مسائل افغانستان با بیان اینکه تنها راه مناسب برای حل بحران، ائتلاف رقبای ریاست جمهوری بود که این امر هم ممکن نشده است، تصریح کرد: ضعف جدی اشرف غنی در اداره کشور و جلب نظر مردم و به ویژه گرایش غیر متعارف وی به آمریکا، یکی از علل اصلی وضعیت فعلی است. مردم افغانستان انسان‌های آزاده‌ای هستند و سال‌ها برای استقلال کشور خود با شوروی سابق و آمریکا مبارزه کرده‌اند.

پاک‌آیین با بیان اینکه مردم افغانستان از حضور اشرف غنی در پایگاه نظامی آمریکا برای ملاقات با ترامپ بسیار آزرده خاطر هستند، خاطرنشان کرد: در شرایط فعلی که موقعیت اشرف غنی ضعیف‌تر از گذشته است، وابستگی وی به آمریکا برای حفظ قدرت بیشتر شده و جای پای کاخ سفید در افغانستان محکم‌تر خواهد شد.

وی ادامه داد: عبدالله عبدالله که از حمایت اقوام غیرپشتون از جمله ازبک‌ها، تاجیک‌ها و شیعیان برخوردار است هم نمی‌تواند بدون جلب نظر پشتون‌ها کار مهمی انجام دهد و  با این اوصاف آینده سیاسی افغانستان اصلا روشن نیست.

 اختلافات عبدالله و غنی اجازه آغاز گفت‌وگوهای بین‌الافغانی را نمی‌دهد

این دیپلمات پیشین راه‌حل خروج افغانستان از بن بست کنونی را انجام گفت‌وگوهای بین‌الافغانی بدون دخالت کشورهای خارجی دانست و اظهار داشت: گروه‌های افغانی امروز با این وضعیت بسیار فاصله دارند. طالبان طی مذاکره با آمریکا به دنبال کسب امتیاز حداکثری است و تمایلی به گفت‌وگوهای بین‌الافغانی نشان نمی‌دهد.

پاک‌آیین با بیان اینکه عمق اختلافات عبدالله عبدالله و اشرف غنی اجازه آغاز گفت‌وگوهای بین‌الافغانی را نمی‌دهد، تصریح کرد: به نظر می رسد بی‌ثباتی در افغانستان ادامه خواهد یافت. در این میان آمریکا وعده خروج نیروهای خود از افغانستان را داده و با آغاز این اقدام به دنبال کسب دستاورد برای سیاست خارجی ترامپ در آستانه انتخابات ریاست‌جمهوری است.

وی با بیان اینکه بعید است آمریکا در شرایطی که همه عوامل قدرت در افغانستان با مشکل مواجه هستند، افغانستان را ترک کند، خاطرنشان کرد: پایگاه‌های نظامی آمریکا در افغانستان خواهد ماند و وجود داعش که مورد حمایت آمریکا است، حضور نظامی نیروهای آمریکایی در این کشور را توجیه می‌کند.

تداوم بحران افغانستان، ایران را تهدید می‌کند

 این کارشناس مسائل بین الملل با اشاره به دخالت‌های آمریکا در امور داخلی افغانستان ابراز داشت: آمریکا تلاش کرد تا کشورهای بیشتری به‌خصوص غربی‌ها در مراسم تحلیف غنی شرکت کنند که موفق نشد. هیچ کدام از کشورهای همسایه به جز پاکستان نیز در مراسم تحلیف غنی شرکت نکردند. این وضعیت شکننده بودن وضعیت غنی را تائید می‌کند.

پاک‌آیین در پاسخ به این سوال که تداوم شرایط کنونی چه تبعات و پیامدهای برای افغانستان و منطقه به ویژه ایران دارد، بیان کرد: بی‌ثباتی و ناامنی در افغانستان به طور طبیعی امنیت منطقه را تهدید خواهد کرد. افغانستان ناامن و بی‌ثبات جولانگاه گروه‌های تروریستی خواهد شد. امروز داعش به نیابت از آمریکا از شمال افغانستان به دنبال گسترش در آسیای مرکزی و حرکت به سوی روسیه است.

وی افزود: تداوم شرایط فعلی افغانستان، ایران، کشورهای آسیای مرکزی، پاکستان، روسیه و حتی چین را تهدید خواهد کرد و این کشورها باید در تماس با دولت افغانستان، مساعی خود را برای یافتن راهکارهایی برای تقویت ثبات در این کشور را پیدا کنند.

دیپلماسی ایران در افغانستان باید فعال شود

این تحلیلگر مسائل سیاست خارجی درباره جایگاه و توان ایران برای حل بحران سیاسی افغانستان یادآور شد: ایران دوست کشور و مردم افغانستان است و همواره از گفت‌وگوهای بین‌الافغانی حمایت کرده و طی هماهنگی با دولت افغانستان و برای تشویق طالبان برای پیوستن به مذاکرات صلح، تلاش‌های سازنده‌ای را از طریق مذاکره با طالبان آغاز کرد. 

پاک‌آیین اضافه کرد: ایران به حاکمیت ملی و تمامیت ارضی افغانستان احترام گذاشته و مخالف حضور نیروهای بیگانه به خصوص آمریکا در این کشور است. در برهه فعلی هم دیپلماسی ایران در افغانستان باید فعال شده و با تشویق گفت‌وگوهای بین‌الافغانی برای استقرار صلح در این کشور تلاش کند.

راهبرد آمریکا حضور طولانی مدت در افغانستان است 

وی درباره تاثیر تداوم وضعیت کنونی در افغانستان بر روند صلح در این کشور و همچنین قدرت‌گیری طالبان دارد، عنوان کرد: به نظر من طالبان در این وضعیت دست بالا را دارد. رقبای این گروه یعنی دولت و ائتلاف اقوام غیر پشتون در حالت ضعف قرار دارند، آمریکا به دلیل انتخابات ریاست جمهوری نیازمند به مذاکره و دادن امتیاز به طالبان است.

این دیپلمات پیشین با بیان اینکه طالبان کماکان از سوی داعش تهدید می‌شود، گفت: اگر طالبان دست از تمامیت‌خواهی بردارد و به دنبال منافع ملی و استقرار صلح در افغانستان از طریق گفت‌وگو با گروه‌های داخلی و دولت باشد، می‌تواند قدرت خود را تثبیت کند اما این گروه باید بداند که آمریکا اگرچه به صورت تاکتیکی امتیازاتی به طالبان می‌دهد اما راهبرد حضور طولانی در افغانستان را دنبال کرده و در زمان خود، طالبان را هم آزار خواهد داد.