نویسنده: Raha News Agency

گزارش‌ها نشان می دهد دست‌ کم ۶۳ هزار و ۵۱۹ مهاجر افغان طی یک ماه گذشته (۲۴ سرطان تا ۲۴ اسد) سال روان، به‌گونه داوطلبانه و اجباری از ایران به افغانستان عودت کرده‌اند که از این میان ۴۱ هزار و ۹۷۴ تن از مرز اسلام قلعه هرات و ۲۱ هزار و ۵۴۵ تن از مرز میان نیمروز و ایران (میلک) وارد خاک کشور شده‌اند.
یافته‌های نمایندگی‌های وزارت امور مهاجرین در مرزهای ایران و افغانستان نشان می‌دهند که بیشترین رقم عودت کنندگان را که شمار آنان به ۳۳ هزار و ۱۰۵ تن می‌رسد، افرادی تشکیل می‌دهند که به‌گونه داوطلبانه به‌کشور برگشته‌اند. از میان عودت کنندگان، ۱۰۲ تن دیگر دارای مدرک ویژه مهاجرین افغانی در ایران بوده‌اند.
از سوی دیگر، دومین رقم بلند عودت کنندگان را افرادی تشکیل می‌دهند که به‌گونه اجباری از سوی جمهوری ایران به‌کشور بازگشت داده شده‌اند؛ شمار مجموعی این افراد به ( ۲۸ هزار و ۶۲۱ ) تن می‌رسد.
در همین حال، از میان این برگشت‌کنندگان ۲ هزار و ۲۶۰ عودت کننده که از مرز پل ابریشم(میلک) وارد خاک کشور شده بودند تحت پوشش مساعدت‌های بشری ادارات بین المللی قرار گرفته‌اند. این افراد از سوی وزارت امور مهاجرین و عودت کنندگان نیاز سنجی و معرفی شده‌اند.
مهاجرین افغان در حالی به‌ کشور سرازیر می‌شوند که گسترش ویروس کرونا در ایران علاوه برچالش‌‌های دیگر، بحران بیکاری را نیز در آن کشور به وجود آورده و مهاجران افغان که برای اشتغال در این کشور رفته بودند نیز از این بحران آسیب دیده‌اند.
ایران از جمله میزبانان مهم افغان‌ها طی چند دهه اخیر بوده و مردم افغانستان به دلیل رفاه نسبی در ایران، اشتغال و امنیت این کشور را انتخاب می‌کنند.

مسوولان محلی در ولایت غور می‌گویند، بر اثر واژگون شدن موتر مسافر بری نوع فلانکوچ در مسیر غور-هرات ۸ تن جان باخته‌اند.

محمد کبیری، ولسوال شهرک ولایت غور گفت این رویداد بعد از ظهر روز گذشته( شنبه، ۲۵ اسد) پس از منحرف شدن موتر مسافر بری نوع فلانکوچ در منطقه شیرخاج صورت گرفت.

ولسوالی شهرک افزود، این موتر مسافر بری زمانی که از ولایت غور به سمت هرات در حرکت بود، در منطقه شیرخاج در مسیر شاهراه غور- هرات از جاده منحرف شد.

بر اساس گفته های کبیری، در این رویداد ۸ تن به شمول ۱ زن و ۳ طفل جان باخته و ۶ تن دیگر زخمی شده‌اند.

والسوالی شهرک می‌گوید که این حادثه در اثر بی توجهی راننده صورت گرفته است.

در عین حال عبدالمعروف رامش، سخنگوی فرماندهی پولیس غور با تایید این رویداد افزود در این رویداد ۹ سرنشین این موتر مسافری جان باخته و شماری هم زخمی شده‌اند.

خراب بودن جاده و بی توجهی راننده ها همواره از دلایلی بوده است که سبب واژگون شدن موتر های مسافر بری و بار بری در مسیر شاهراه غور- هرات شده و تلفات جانی و خسارات مالی را برای مردم به بار آورده است.

شماری از نمایندگان مجلس،رهبر حزب رفاه ملی ،نهضت اسلامی، حقوقدانان، شخصیت های سیاسی، احزاب و گروههای افغان با صدور بیانیه هایی اقدام امارات متحده عربی برای عادی سازی روابط با رژیم صهیونیستی را خیانت با آرمان فلسطین دانسته آن را محکوم کردند.

این افراد اقدام امارات برای عادی سازی روابط با رژیم صهیونیستی را  در راستای کمک به ترامپ در انتخابات آمریکا، ایجاد شکاف در دنیای اسلام و ضربه زدن به مقاومت مردم مظلوم فلسطین و کمک به غاصبان قدس دانستند.

ملک ستیز از حقوقدانان افغانستان در صفحه اجتماعی خود نوشت :«این اقدام امارات در به  رسمیت شناختن رژیم صهیونستی زخم های مردم مظلوم فلسطین را عمیق تر کرد.»

وی با انتقاد از برخی حکام خلیج فارس اضافه کرد برخی از این افراد به دنبال فرصتی برای عادی سازی روابط با رژیم صهیونیستی هستند.

ستیز خاطرنشان کرد اسرائیل شهرک های زیادی را در کرانه باختری در  حال ساخت دارد که هرگز آنها را متوقف نخواهد کرد و هدف این رژیم نابودی فلسطین است .

حسینی مزاری رئیس خبرگزاری صدای افغان (آوا) و رئیس مرکز فعالیت های فرهنگی و اجتماعی تبیان نیز با محکومیت اقدام امارات گفت این کشور با این اقدام ضربه بزرگی به جبهه مقاومت و مردم مظلوم فلسطین وارد کرد.

وی تصریح کرد یکبار دیگر خنجر خونین خیانت از درون جوامع اسلامی، مردم مظلوم فلسطین را هدف قرار داد.

رئیس خبرگزاری صدای افغان خاطرنشان کرد امارات با این توافق چهره واقعی خود را پس از سالها روابط پنهان با رژیم صهیونیستی آشکار کرد .

وی تصریح کرد این اقدام امارات نمی تواند باعث نجات رژیم صهیونیستی شود، همانطوری که به رسمیت شناختن این رژیم از سوی مصر کمکی به این رژیم  نکرد.

«سید جمال فکوری بهشتی»عضو پیشین مجلس نمایندگان افغانستان نیز با ابراز تاسف از عادی سازی روابط امارات و رژیم صهیونیستی خاطرنشان کرد این  اقدام امارات در دراز مدت باعث ضربه زدن به مردم فلسطین و جهان اسلام می شود.

وی تأکید کرد هرچند این اقدام امارات خلاف منافع کشورهای اسلامی و مردم مظلوم فلسطین است اما این اقدام هرگز بر عزم و اراده دیگر کشورهای اسلامی برای حمایت از مردم فلسطین تاثیری ندارد و آنها همچنان از مقاومت و مردم فلسطین حمایت می کنند.

بعد از گذشت بیست سال از کنفرانس بن و قدم برداشتن افغانستان به سمت دموکراسی، دولت افغانستان با بحران‌های متعددی مواجه شده است. نه‌تنها که حدود ۴۰ درصد از خاک افغانستان در کنترل دولت نیست، بلکه بحران‌هایی دولت را تهدید می‌کند که مطمئنا باعث فروپاشی دولت می‌شود. دولت کنونی از بحران‌هایی رنج می‌برد که امید به بقای دولت، بدون حمایت دولت‌های قدرتمند خارجی صفر است و چنین دولتی، بدون حمایت سیاسی و اقتصادی دولت‌های خارجی نمی‌تواند حتا یک سال هم دوام بیاورد. از سویی بازخیزش طالبان و بیش‌ترشدن گروه‌های تروریستی تا پنجاه گروه، از دیگر مشکلات کنونی است. تمام این مشکلات باعث شده تا برخی از محافل سیاسی و برخی از صاحب‌نظران و نویسندگان، به ناکارآمدی و شکنندگی دموکراسی معتقد شده، آن را دموکراسی ناکارآمد بخوانند و به این باور تأکید کنند که دموکراسی، روایتی مطلوب برای ساختار اجتماعی افغانستان نیست. به باور این آگاهان، نظامی که برای افغانستان مطلوب است، یک نظام دیکتاتوری است که در آن یک دیکتاتور ملی‌گرا، خردمند و میهن‌پرست، بر سر کار آمده و بتواند افغانستان را به سمت رشد و توسعه ببرد. چه بسا که در برخی موارد، از سنگاپور و نخست‌وزیرِ دیکتاتور آن، (لی کوآن یو) به‌عنوان یک الگوی خوب نام برده می‌شود که توانست در عین منش دیکتاتورانه، مدت کوتاهی باعث شکوفایی اقتصادی سنگاپور شده و کشور سنگاپور را به یکی از قطب‌های اقتصادی شرق آسیا و منطقه بدل کند. به همین جهت سوالی که پرداختن به آن لازم می‌آید این است که آیا ظهور یک دیکتاتورِ ملی‌گرا و خردمند، می‌تواند باعث رشد و توسعه‌ی افغانستان بشود؟ آیا دیکتاتورِ ملی‌گرا می‌تواند افغانستان را نجات بدهد؟ این نوشته بر این باور است که چنین دیکتاتوری، بر فرض که اگر امکان ظهور داشته باشد، نه‌تنها باعث شکوفایی افغانستان نشده بلکه کشور را دچار عقب‌گرد و توسعه‌نیافتگی می‌کند. مدعای این نوشته این است که دیکتاتوری، به‌دلیل ناکارآمدیِ تمرکزگرایی و از سویی، مواجه‌بودن افغانستان با بحران هویت و نبود هویت ملی، نمی‌تواند در افغانستان کارآمد باشد.

نظام دیکتاتوری دارای دو مشخصه است که می‌توان جمع میان این دو مشخصه را نظامی دیکتاتوری خواند؛ تمرکزگرایی و اختیارات فراقانونی برای شخص حاکم. این دو مولفه، مهم‌ترین مولفه‌های نظام‌های دیکتاتوری‌ است. در نظام‌های دیکتاتوری، تمام قدرت در دست یک شخص جمع می‌شود. حرف اول و آخر از یک مرجع صادر می‌شود و تمام جغرافیای سیاسی، تحت نظارت یک شخص است. در چنین نظامی، چیزی به‌نام تفکیک قوا و توزیع قدرت، به معنایی که در علوم سیاسی مطرح می‌شود، وجود ندارد. شاید در نظام‌های دیکتاتور در ظاهر تفکیک قوا وجود داشته باشد، اما تمام قدرت در دست یک نفر جمع می‌شود و تصمیم‌ اجرایی از آنِ شخص حاکم است. و مشخصه‌ی دیگر آن اختیارات فراقانونی دیکتاتور است؛ طوری که در ادبیات سیاسی، از حکومت دیکتاتوری به حکومت خودکامه تعبیر می‌کنند، حکومتی که شخص حاکم پابند به قانون نیست و یا این‌که قانون، تابع اراده‌ی شخص حاکم است. در چنین حکومت‌هایی، اراده‌ی شخص حاکم، بالاتر از هر مصلحت و هر قانون نوشته یا نانوشته‌ای می‌نشیند. حال با توجه به این دو مشخصه، به بررسی کارآمدی دیکتاتوری در جامعه‌ای مانند افغانستان می‌پردازیم.

مهم‌ترین مشکلی که دیکتاتوری با آن مواجه است، تمرکزگرایی است. تمرکزگرایی همواره باعث ناکارآمدی می‌شود. هر اندازه که یک حکومت تمرکزگرا باشد، به همان اندازه ناکارآمد است. به همین جهت است که اندیشمندان سیاسی، به جای دولت تک‌ساخت، دولت‌ فدرال را پیشنهاد می‌کنند و به‌جای نظام ریاستی که تمام قدرت در دست رییس‌جمهور متمرکز می‌شود، از نظام‌های پارلمانی که قدرت در میان اعضای پارلمان و کابینه تقیسم می‌شود، دفاع می‌کنند. یکی از اصول پذیرفته‌شده برای اندیشمندان سیاسی و توسعه، ناکارآمدی تمرکزگرایی است. این‌که تمام تصامیم مربوط به یک جغرافیای سیاسی در مرکز گرفته شود، برعلاوه که ساختار دیوان‌سالاری حکومت را با مشکلات فراوان مواجه می‌کند، باعث می‌شود که سازوکار اداری دولت، نتواند پاسخ‌گوی نیازهای شهروندان باشد و در نتیجه ساختار دولت با بحران‌های متعددی مواجه شود. اصولا تصمیم سیاسی براساس یک سلسله اطلاعات سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی گرفته می‌شود و حکومت‌های تمرکزگرا به‌دلیل این‌که نمی‌توانند از تمام جغرافیای سیاسی اطلاعات کافی داشته باشند، تصامیم سیاسی متناسب و کارآمدی گرفته نمی‌توانند. مشخصا در مورد افغانستان، فردی که در پایتخت نشسته است و در دیوار ارگ محصور است، اطلاعات کافی از بافت اجتماعی و فرهنگ روستاییان جنوب ندارد و به همین سبب، نمی‌تواند تصمیمی مناسب برای آن‌ها بگیرد و چه بسا که تصمیم او، از سوی روستانشینان جنوبی مشروع و مقبول تلقی نشود. به همین جهت است که اندیشمندان سیاسی بر این نکته تأکید می‌کنند که تصمیم سیاسی، باید تا حد امکان، در نزدیکی شهروندان گرفته شود و هر چه تصمیم‌گیرندگان، نزدیک‌تر به جغرافیای شهروندان باشند، میزان اطاعت و پیروی از آن تصمیم بیش‌تر است. نظیر همین مسأله را فردریک فون هایک، فیلسوف و اقتصاد دان اتریشی در کتاب «راه بردگی» در مورد اقتصاد مرکزگرا تبیین می‌کند. فون هایک معقتد است که اقتصادهای مرکزگرا مانند نظام اقتصادی اتحاد جماهیر شوروی، به این دلیل با شکست مواجه می‌شوند که نمی‌توانند تمام اطلاعات مربوط به بازار، و بالا و پایین‌شدن قیمت‌ها را در یک مرکز جمع‌آوری کرده و براساس آن تصمیم بگیرند. به دلیل همین پراکندگی اطلاعات، اقتصاد مرکزگرا با مشکل مواجه می‌شود. به همین اساس می‌توان سخن هایک را به نظام سیاسی نیز تعمیم داد و بر این نکته تأکید کرد که نظام‌های مرکزگرا، به‌دلیل در دست‌نداشتن اطلاعات کافی، در تصامیم سیاسی خود دچار مشکل می‌شوند.

برعلاوه، حتا اگر فرض کنیم که تمرکزگرایی در برخی کشورها بتواند کارآمد باشد، در جامعه‌ای مانند افغاسنتان هیچ‌گاه کارآمد نخواهد بود، و این به‌دلیل ساختارِ اجتماعی افغانستان است. جامعه‌ای افغانستان، جامعه‌ای به‌شدت مرکزگریز است و همواره تلاش می‌کند که خود را از زیر تصامیم دولت برهاند و از آن فرار کند. جامعه‌ی افغانستان که حدود هشتاد درصد آن را روستاییان تشکیل می‌دهند، همواره نسبت به دولت و مرکز دید نامناسبی دارند و به آن، به چشم یک بیگانه نگاه می‌کنند. این شکاف به حدی زیاد است که بسیاری از صاحب‌نظران، تحولات اخیر در افغانستان را معلول شکاف میان جامعه و دولت دانسته‌اند، به‌عنوان نمونه،‌ ظهور احزاب اسلام‌گرا، در حقیقت نمادی از شکاف میان جامعه و دولت بود، شکافی در نهایت باعث سقوط دولت کمونیستی داکتر نجیب شد. با توجه به این نکته، می‌توان تمرکزگرایی را در کشوری مانند افغانستان، به‌شدت ناکارآمد و محکوم به زوال دانست.

از سویی دیگر، یکی دیگر از مشکلات دیکتاتوری تمرکزگرا، این است که چنین حکومتی، در جامعه‌ای مانند افغانستان که یک جامعه‌ی چندپارچه و دارای شکاف‌های قومی، زبانی، منطقه‌ای و مذهبی است، به هیچ وجه نمی‌تواند برای خود مشروعیت کافی کسب کند و شهروندان را مطیع خود سازد. حکومت مرکزی، از هر قومی که باشد، باز هم در میان اقوام دیگر مشروعیت و مقبولیت کافی ندارد. فرهنگ سیاسی افغانستان به گونه‌ای است که مشروعیت و اطاعت از فرد خارج از قوم را ناممکن می‌کند. به همین دلیل است که حکومت‌های تمرکزگرا در افغانستان، همواره با بحران مشروعیت مواجه می‌شوند و این بحران،‌ دیر یا زود حکومت را با فروپاشی مواجه می‌کند.

همین‌طور ترکیب دیکتاتور ملی‌گرا، خود به‌گونه‌ای است که ناممکن‌بودن چنین حکومتی و ظهور چنین دیکتاتوری را ناممکن می‌کند. دیکتاتور ملی‌گرا زمانی می‌تواند ظهور کند که اول، ملت ساخته شده باشد و از درون چنین ملتی، دیکتاتوری ظهور کند که دغدغه‌ی تمام ملت را داشته باشد. اما در کشوری مانند افغانستان که روندهای ملت‌سازی آن در صد سال اخیر با مشکل مواجه شده و شهروندان جامعه نتوانسته‌اند خود را تحت هویتی واحد و ارزشی واحد تعریف کنند، ظهور یک رهبر ملی‌گرا ناممکن است. چگونه می‌توان توقع داشت شخصی ظهور کند که دغدغه‌ی تمام ملت را داشته باشد، درحالی‌که هنوز ملتی وجود ندارد!؟ زمانی می‌توان به امکان ظهور یک دیکتاتور ملی‌گرا امیدوار بود که اساسا چیزی به‌نام ملت وجود داشته باشد و در شرایط فعلی افغانستان، ظهور چنین دیکتاتوری، نه‌تنها که بعید است، بلکه ناممکن است. و اگر بر فرض دیکتاتوری از میان جامعه‌ی افغانستان سر برون آورد، یک فاشیست و دیکتاتور قوم‌گرا خواهد بود نه یک ملی‌گرا. دیکتاتور افغانستانی، بیش‌تر از آنکه یک لی‌کوان‌یو باشد، یک عبدالرحمن خان خواهد بود.

مهر تأیید دیگری که بر ناکارآمدی دیکتاتوری صحه می‌گذارد، تجربه‌ی حکومت‌های دیکتاتور است. حکومت سردار داوود خان، حکومت حزب دموکراتیک خلق و حکومت طالبان، نمونه‌های بارزی از دیکتاتوری در صد سال اخیر هستند. هر سه حکومت، با زوال مواجه شدند و نتوانستند که مسیر توسعه را بپیمایند. حکومت سردار داوود خان گرچند دارای طرح‌های اقتصادی به ظاهر کارسازی بود و توانست تا حدودی در کشور رشد اقتصادی ایجاد کند، اما به‌دلیل منش تمرکزگرایی و دیکتاتوری شخص داوود خان، در کم‌تر از هشت سال به واسطه‌ی کودتایی که توسط مخالفینش ترتیب داده شده بود، سقوط کرد و کشور را به سمت بی‌ثباتی سیاسی و همین‌طور عقب‌ماندگی اقتصادی برد. همچنین حکومت‌های ترکی، حفیظ‌الله امین، کارمل و داکتر نجیب با همین مشکل مواجه شدند و به‌دلیل تمرکزگرایی‌ای که از مسکو و لنین آموخته بودند، نتوانستند به حیات خود ادامه بدهند. واضح‌ترین مثال ناکارآمدی دیکتاتوری هم پنج سال سلطه‌ی طالبان است که نه‌تنها هیچ توسعه‌ای را ایجاد نکرد، بلکه افغانستان را برای دهه‌ها با عقب‌گرد مواجه کرد. تجربه‌‌های تاریخی صد سال اخیر، مهر تأییدی است بر ناکارآمدی دیکتاتوری در افغانستان.

در پایان باید به این نکته اشاره کرد که مقایسه‌ی سنگاپور با افغانستان، مقایسه‌ای اساسا اشتباه است. شاید بتوان گفت مهم‌ترین تفاوت این است که افغانستان با بحران‌هایی مواجه است که سنگاپور با آن‌ها مواجه نیست. مهم‌ترین بحرانی که مانع ظهور یک دیکتاتور ملی‌گرا می‌شود، بحران هویت است. افغانستان هنوز ملت نشده است که بتوان به ظهور یک دیکتاتور از درون آن امیدوار بود. بر علاوه، وسعت جغرافیای افغانستان که چندبرابر سنگاپور است، موقعیت ژئوپولیتیک افغانستان که آن را تبدیل به باتلاق امنیتی کشورهای منطقه کرده است، فرهنگ سیاسی محلی و ده‌ها عامل دیگر، مقایسه میان سنگاپور و افغانستان را ناممکن می‌کند.

محمد هادی ابراهیمی

با قطع‌نامه لویه جرگه مشورتی صلح، فضای گفت‌وگو میان حکومت و طالبان بیش از هر زمان دیگر مساعد به نظر می‌رسد. تیم مذاکره‌کننده حکومت اکنون آماده است، احتمالاً به زودی گفت‌وگوها آغاز شود.

طالبان و حکومت در میدان جنگ به زورآزمایی‌های سخت‌وسنگین دست زدند. حکومت با قربانی‌های فروان کوشش کرد تا از تمامیت ارضی، ارزش‌های قانون اساسی و مردم حفاظت و حراست کند. در مقابل طالبان با حمله‌های هراس‌افگنانه، موج‌هایی از ترور و وحشت، انفجار و انتحار تلاش کردند تا اراده یک ملت بزرگ را به تسلیمی فراخوانند.

طالبان در میدان جنگ به اهداف خود که دست‌یابی به جغرافیا باشد نایل نشدند. هرچند گاهی به مدت کوتاه برخی از نقاط را در کنترل گرفتند، اما موفق به حفظ اراضی نشدند.

دفاع نیروهای امنیتی و دفاعی در برابر موج‌های بزرگی از حملات تروریستان و طالبان مثال‌زدنی است. این مقاومت‌ها خصوصاً پس از کاهش نیروهای امریکایی در ۲۰۱۴ و مدیریت مستقلانه جنگ قابل ستایش است. اکنون بار اصلی جنگ به دوش نیروهای امنیتی و دفاعی کشور است. این نیروها بیش از هرزمان دیگر دارای مهارت، توانایی، قابلیت و رهبری خوب در عرصه جنگ هستند.

کارت‌های بازی

۱.   از آدرس مردم

هیات مذاکره‌کننده حکومت از آدرس مردم افغانستان وارد گفت‌وگو می‌شود. این هیات نمایند‌گی از تمام جمعیت افغانستان می‌کند. هیات مذاکره‌کننده حمایت جدی تمام نماینده‌گان لویه جرگه مشورتی را به همراه دارد. در واقع این هیات براساس نقشه راه نماینده‌گان مردم در میز گفت‌وگو حاضر می‌شود.

ترکیب هیات مذاکره‌کننده یک ترکیب فراگیر و ملی است و نمایندگی از افغانستان جدید می‌کند. این هیات در اصل حامل صدای مردم افغانستان است. مطالبات مردم را بازگو و مطرح می‌کند. جرگه مشورتی صلح که در آن سه‌هزار و ۴۰۰ تن حضور داشتند نقشه راه و چارچوب اصلی را مشخص کرده است. در مقابل طالبان این ظرفیت را ندارند. طالبان از مردم افغانستان نماینده‌گی نمی‌توانند. نماینده‌گی از چند شورا در کویته، پیشاور و قطر هرگز نمی‌تواند اراده حتا یک بخش کوچک را تمثیل کند. از این جهت هیات حکومت دست بالا و صدای بلند را در میز گفت‌وگو دارد.

۲.   نمایندگی از افغانستان

 هیات حکومت از افغانستان نمایند‌گی می‌کند. از تمامیت ارضی افغانستان سخن می‌گوید. از سال‌ها مبارزه برای دفاع از این جغرافیا سخن می‌گوید. این هیات از کابل پایتخت افغانستان به نشست و گفت‌وگوهای صلح  حضور خواهد یافت. در مقابل هیات طالبان از پاکستان و قطر حضور خواهد یافت. حضور هیات طالبان از کشورهای بیرونی بیان‌گر موقعیت و جایگاه این گروه است. آن‌ها بدون شک که سخن از تمامیت ارضی و دفاع از افغانستان را نخواهد گفت. تمامیت ارضی کشور بار بار توسط این گروه با حمایت برخی کشورها نقض شده است. دست هیات حکومت از این آدرس نیز بلند است. در واقع هیات حکومت تمثیل‌کننده واقعی نماینده‌گی از افغانستان و مردم است.

۳.   نمایندگی از ارزش‌های قانون اساسی

 هیات حکومت افغانستان از ارزش‌های جدید نماینده‌گی می‌کند. این هیات از حقوق شهروندی، حقوق زنان، حقوق بشر، آزادی بیان، آزادی‌های مدنی، کرامت انسانی، عدالت و برابری سخن می‌گوید. حکومت طی ۱۹ سال اخیر در این عرصه‌ها دست‌آوردهای مشخصی داشته است. اما طالبان با این ارزش‌ها بیگانه اند. در اصل طالبان در تقابل با این ارزش‌ها قرار دارند. مردم افغانستان از حامیان اصلی ارزش‌های قانون اساسی هستند. در همین راه قربانی‌های بی‌شماری داده‌اند. همه تلاش کرده‌اند تا این ارزش‌ها نهادینه شود. افغانستان در هم‌پذیری مذهبی و اخوت اسلامی در میان کشورهای اسلامی نمونه است. حکومت افغانستان در ایجاد چنین فضایی نقش برازنده‌ای داشته است. اما طالبان در این بخش‌ها کارنامه‌های منفی دارند. رفتار طالبان در دوره «امارت اسلامی» گواه بر این ادعا می‌باشد.

۴.   دفاع از جمهوریت

 حکومت در خط دفاع از جمهوریت قرار دارد. هیات مذاکره‌کننده نیز در میز گفت‌‎وگو به این مهم خواهد پرداخت. افغانستان طی ۱۹ سال گام‌های مهمی در راستای تامین ارزش‌های دموکراتیک برداشته است. برگزاری چهار دور انتخابات ریاست جمهوری و سه دور انتخابات پارلمانی و هم‌چنان انتخابات شورای ولایتی نشان از این مهم دارد. زنان و مردان کشور تحت شرایط سخت به صف‌های انتخابات حضور یافتند. حکومت و نهاد‌های مهم دیگر همه براساس رای مردم شکل گرفته و انتخابی اند. انتخابات بخش‌های دیگر مانند شاروالی‌ها و ولسوالی‌ها نیز برگزار خواهد شد. این ارزش‌ها امروز با حمایت همه کشورهای جهان همراه است.

۵.   حمایت جهانی

 حکومت افغانستان با حمایت کشورهای مختلف جهان همراه می‌باشد. کشورهای منطقه نیز در قالب اجماع منطقه‌ای از طرح صلح به رهبری حکومت افغانستان حمایت می‌کند. قانون اساسی افغانستان در سطح منطقه بی‌نظیر است. کشورهای مختلف جهان در مبارزه علیه تروریستان و حمایت از ارزش‌های جدید در کنار مردم افغانستان قربانی داده‌اند. اکنون جهان در حمایت از این ارزش‌ها هم‌صدا با مردم افغانستان است. حمایت جهان از حقوق اساسی مردم، حقوق زنان، آزادی بیان و دیگر ارزش‌های مندرج در قانون اساسی برای حکومت افغانستان مهم است. افکار طالبان با حمایت جهان همراه نمی‌باشد. جهان برای مقابله با افکار طالبان مقاومت کرده است. به همین دلیل در میز گفت‌وگو این حمایت‌ها نیز مهم و جدی است.

۶.   اجماع سیاسی

افغانستان برای نخستین‌بار به اجماع سیاسی داخلی در پیوند به صلح دست یافته است. پس از جدال‌های انتخاباتی این موضوع از اهمیت خاصی برخوردار است. برای اولین‌بار یک هیات ملی از افغانستان نماینده‌گی می‌کند. شاید طالبان آرزو داشت که با هیات‌هایی از آدرس جزیره‌های متعدد مواجه شوند. طالبان دقیقاً انتظار هیات‌هایی با ترکیب شبیه مسکو و یا برخی نشست‌های دیگر را دارند. اما خوش‌بختانه هیات حکومت افغانستان با صدای واحد و از آدرس ملت و حکومت افغانستان با پیام‌های واضح و مشخص آماده گفت‌وگو است.

۷.   منطق گفت‌وگو

 منطق طالبان تا حالا منطق زورگویی، خشونت و جنگ بوده است. تصویر طالبان در افکار عامه تصویر خشونت، کیبل، انفجار و انتحار است. اما پیام و منطق حکومت پیام انسانی است. پیام مردم  افغانستان است. انعکاس صدای واقعی همه هم‌وطنان افغانستان است. حالا دیده شود که طالبان جدا از منطق قبلی چه تصویری از خود در میز گفت‌وگو به نمایش می‌گذارند. اما من مطمین هستم که منطق هیات حکومت منطق عالی و قابل قبول برای همه است. رسانه‌های کشورهای مختلف جهان می‌توانند جریان گفت‌وگوها را تعقیب کنند. نظریات اعضای هر دو جانب انعکاس داده شود. بحث‌ها و مناظره‌ها می‌تواند بیان‌گر منطق هر دو طرف باشد.

۸.   صبر استراتژیک

 تمام اقدامات برای گفت‌وگوهای صلح صورت گرفته است. شروع گفت‌وگوها یک قدم مهم است. اما اصلاً انتظار نداشته باشیم که طی یک ماه یا چند ماه به یک نتیجه عملی و محسوس نزدیک می‌شویم، مسیر صلح یک مسیر سخت و دشوار است. موانع جدی وجود دارد. جریان گفت‌وگوها همه چیز را روشن می‌کند. تحولات خارج از افغانستان نیز روی موضوع گفت‌وگوها اثرگذار است. قدرت‌نمایی در میدان جنگ شاید پروسه صلح را با مشکل مواجه کند. هم‌چنان مداخلات برخی کشورهای منطقه می‌تواند مانع جدی خلق کند. با این همه باید با حوصله‌مندی تمام پروسه را تعقیب کرد. صلح باعزت و عادلانه برای مردم افغانستان مهم است. در عین حال ظرفیت‌های جامعه برای جذب و پذیرش طالبان اهمیت دارد. هنوز این سوال مطرح است که آیا جامعه قدرت هضم طالبان را دارد یا نه؟

مقامات محلی در ولایت کاپیسا می‌گویند قومندان یک کندک اردوی ملی همراه با دو محافظ خود در ولسوالی تگاب این ولایت کشته شده‌اند.

عبدالشایق شورش، سخنگوی فرماندهی پولیس کاپیسا گفت، این رویداد ناوقت شب گذشته هنگام درگیری نیروهای اردوی ملی با جنگجویان وابسته به گروه طالبان صورت گرفت.

وی بیان داشت در این درگیری قومندان یک کندک اردوی ملی همراه با ۲ محافظ خود کشته و ۴ غیر نظامی زخمی شده اند.

بر اساس گفته های وی در این درگیری به طالبان مسلح نیز تلفات سنگینی وارد شده است اما شماری دقیق آن معلوم نیست.

گروه طالبان تا کنون در رابطه به این رویداد چیزی نگفته اند.

این در حالی است که گروه طالبان شب گذشته در حملات تهاجمی بر پوسته نیروهای خیزش مردمی در ولسوالی پاتوی ولایت دایکندی ۵ عضوی نیروهای خیزش مردمی را کشته و ۶ تن دیگر را زخمی کرده بودند.

رییس شورای عالی مصالحه ملی گفت هیأت مذاکره‌کننده با انسجام و هماهنگی به نشست بین‌الافغانی می‌رود.

عبدالله عبدالله، رییس شورای عالی مصالحۀ ملی، امروز (شنبه، ۲۵ اسد) در دیدار با هیأت مذاکره‌کنندۀ صلح گفت شما با پشتوانۀ محکم، دیدگاه واحد و هماهنگی لازم به مذاکرات می‌روید.

هیأت مذاکره‌کنندۀ صلح پیرامون جریان کار هیأت، آمادگی‌ها برای آغاز گفت‌وگوها، آجندا، اطلاع‌رسانی، اصول و پروسجر کار و موارد دیگر به رییس شورای عالی مصالحۀ ملی گزارش مفصل ارایه کرد.

اعضای هیأت مذاکره‌کنندۀ صلح گفتند آماد‌گی‌ها بر مبنای فیصله‌ جرگۀ بزرگ مشورتی صلح تنظیم و ترتیب شده است.

در گزارش کاری هیأت مذاکره‌کنندۀ صلح آمده است تمام مسایل جهت پیشبرد امور و انسجام بیشتر برنامه‌ها در چهار کمیته تقسیم‌بندی گردیده است که در زمینۀ آمادگی مذاکرات، آجندا، موارد حقوقی و فقهی، گروه‌های آسیب‌پذیر و قربانیان جنگ و اطلاع‌رسانی تمرکز دارند.

اعضای هیأت مذاکره‌کننده صلح تاکید داشتند در جریان مذاکرات موارد لازم به اطلاع مردم افغانستان رسانیده می‌شود تا از پیشبرد کارها با خبر شوند. مشخصأ در قسمت اطلاع‌رسانی طرزالعمل ساخته شده است که طبق آن پوشش خبری صورت می‌گیرد.

هیأت مذاکره‌کننده اطمینان دادند در ارتباط با حفظ‌ و تقویت ارزش‌ها و دستاوردهای مردم افغانستان در گفتگوها متفق‌القول و جدی هستند. در این برنامه، بر آتش‌بس به عنوان اولویت در آغاز مذاکره تاکید شد.

در ادامه، عبدالله عبدالله، رییس شورای عالی مصالحه ملی،‌ فعالیت، هماهنگی و برنامه‌ریزی هیأت مذاکره‌کننده صلح را مفید و امیدوارکننده خواند و برای آنها در ماموریت پیش‌رو آرزوی موفقیت کرد.

رییس شورای عالی مصالحۀ ملی گفت مردم افغانستان در لویه جرگۀ بزرگ مشورتی صلح با تمثیل وحدت ملی، یک‌ صدا از پروسۀ صلح حمایت کردند. شما با پشتوانۀ محکم و قوی به طرف میز مذاکرات صلح می‌روید.

داکتر عبدالله عبدالله گفت روحیۀ‌ قطعنامۀ‌ جرگۀ مشورتی صلح‌آمیز است، نه جنگ‌طلبانه. رهایی ۵۵۰۰ زندانی طالب ثابت ساخت که حکومت و مردم افغانستان به حل سیاسی بحران می‌اندیشند.

رییس شورای عالی مصالحۀ ملی ترکیب هیأت مذاکره‌کنندۀ صلح را فراگیر و متنوع عنوان کرد که از گوشه‌های مختلف افغانستان نمایندگی می‌کنند. عبدالله عبدالله گفت این هیأت در میز مذاکرات از قربانیهای چندین دهۀ افغانستان نمایندگی خواهد کرد.

رییس شورای عالی  مصالحۀ ملی بر صلح پایدار، باعزت و قابل قبول برای همه تاکید ورزید و گفت دو جانب قضیه تلاش کنند تا راه زندگی باهمی را دریابند.

حنیف اتمر، سرپرست وزارت خارجه روز گذشته( جمعه، ۲۴ اسد) طی تماس تلفنی با محمد بن عبدالرحمن وزیر خارجه و معاون نخست وزیر قطر، در رابطه با پروسه صلح و آغاز مذاکرات بین‌الافغانی گفتگو کرد.

گران هیواد، سخنگوی وزارت خارجه می‌گوید، دو طرف به تفصیل در مورد آغاز مذاکرات بین‌الافغانی، اجرای تصمیمات لویه جرگه مشورتی ، آزادی زندانیان و آغاز مذاکرات صلح گفتگو کرده‌اند.

از سوی هم سرپرست وزارت خارجه در برگه توییتر خود نگاشته است: «قطر یک شریک ارزشمند در پروسه صلح افغانستان است، در این تماس تلفنی دو طرف در مورد همکاری مشترک در مورد آغاز مذاکرات بین‌الافغانی گفتگو کرده‌اند.»

این در حالی است که حکومت افغانستان از آغاز گفتگوهای بین‌الافغانی در روز های آینده خبر داده و گفته است دور اول این گفتگوها در قطر برگزار می شود. این گفته از سوی طالبان نیز تایید شده است.

حمله بر فوزیه کوفی عضو هیأت مذاکره‌کنندۀ صلح واکنش‌های گسترده‎ ای به دنبال داشته است.

فوزیه کوفی رهبرموج تحول شام دیروز در شاهراه کابل- پروان آماج حملۀ مسلحانه قرار گرفت و زخم برداشت.

رییس‌جمهور غنی در پیامی گفت حملۀ بزدلانه‌، بر زنان فعال افغانستان، مانع تلاش‌های هدفمندانۀ آنان در پاسداری از ارزش‌های نزده سالۀ افغانستان نخواهد شد.

عبدالله عبدالله رییس شورای مصالحه ملی خواهان شناسایی عاملان این رویداد شد و گفت که تفکر ناروا و غیراسلامی و غیرانسانی ترور، ناکام و مطرود است. مردم افغانستان انتظار دارند که با فرجام موفقانۀ مذاکرات صلح، به چنین رویدادهای خشونت‌بار و دهشت‌افگنانه نقطۀ پایان گذاشته شود.

حامد کرزی رییس‌جمهور پیشین حمله بر خانم کوفی را محکوم کرده و گفته است این حمله به منظور برهم زدن گفت‌وگوهای صلح انجام شده است.

او از مردم افغانستان خواست تا در برابر این دسایس با دقت و هوشیاری کامل ایستادگی نمایند و نگذارند که صلح قربانی گردد.

این چندمین بار است که فوزیه کوفی آماج حمله مسلحانه قرار می‌گیرد.

وزرای خارجه آلمان و نروی طی دیداری در مورد صلح افغانستان گفت و گو کردند.
وزارت امور خارجه آلمان اعلام کرد هایکو ماس وزیر خارجه این کشور با اینه اریکسون سوریده وزیر امور خارجه ناروی در مورد پشتیبانی و برایند گفت‌وگوهای صلح در افغانستان بحث و تبادل نظر کردند.
آقای ماس در این دیدار گفته است: «من با همکار خود اینه اریکسون سوریده وزیر امور خارجه ناروی موافقم که آلمان و ناروی باید از مذاکرات صلح برای افغانستان پشتیبانی کنند. ما همچنان توافق کردیم که نتیجه نهایی خوب بهتر از خطوط زمانی است. ما نباید پیشرفت‌های سخت به دست آمده را در حوزه حقوق بشر به خطر اندازیم».
در همین حال، رولاند کوبیا نماینده نماینده اتحادیه اروپا برای افغانستان در پیوند به دیدار و رایزنی وزرای خارجه دو کشور گفت نتیجه نهایی خوب بهتر از خطوط زمانی است.
وی تأکید کرد: «موضع اصولی ما روی این مفاد دوامدار است و به دنبال اهداف بزرگ هستیم تا مواضع و منافع کوچک و کوتاه‌مدت».

وزارت دفاع ملی از راه اندازی تمرینات نظامی نیروهای امنیتی افغان در ولسوالی گوشتۀ ولایت ننگرهار خبر می دهد.

به گفتۀ این وزارت در این تمرینات نظامی، قوت‌های پیاده، کماندوها، قوت‌های ضربتی، نیروهای سرحدی و نیروهای هوایی افغان شرکت داشتند.

در این تمرینات نظامی که روز جمعه ۱۴ اگست (۲۴ اسد) در منطقۀ “گوسرو” ولسوالی گوشته و در نزدیکی خط دیورند راه اندازی شده بود، نظامیان افغان توانایی‌های خود در استفاده از “سلاح‌های سبک و سنگین” را به نمایش گذاشتند.

جنرال یاسین ضیا، لوی درستیز قوای مسلح افغانستان گفت راه اندازی این تمرینات نظامی آن هم در نقاط مرزی پیام‌های واضح به دوستان و دشمنان افغانستان دارد.

او افزود: «کشورهایی که همراه ما دوست و همسایه هستند برای آن‌ها اطمینان خاطر می‌شود از توانایی‌ها و حفظ سرحد ما و در جاهایی که آن‌ها، تروریست‌ها را تمویل و تجهیز می‌کنند نیز پیام واضح می‌رساند که ما متوجه و مراقب شان هستیم.»

آقای ضیا همچنان گفت نیروهای امنیتی و دفاعی افغان از قابلیت‌های بیشتری برخوردار اند و حالا می‌توانند از تمامیت ارضی افغانستان و در مقابل “حملات دشمنان بیرونی و داخلی” مستقلانه دفاع کنند.

وزارت دفاع با راه‌اندازی این تمرینات نظامی در حالی از آمادگی‌ها برای مقابله با “دشمنان داخلی و بیرونی” کشور در نقاط مرزی با پاکستان خبر می‌دهد که در ماه‌های اخیر نظامیان دو کشور چندین‌بار با هم درگیر شدند.

ارتش عراق می‌گوید سه موشک در مجاورت فرودگاه بغداد در نزدیکی یک پایگاه نظامی آمریکایی فرود آمده است. با این حال طبق گفته ارتش عراق، این حادثه تلفات جانی نداشته است.

شبکه العربیه نیز در گزارشی اعلام کرد که این موشک‌ها از منطقه راشدیه بغداد شلیک شده‌اند.

هفته گذشته دست‌کم پنج حمله به منافع ایالات متحده آمریکا در عراق انجام شده است؛ از جمله آن می‌توان به چند انفجار در مسیر کاروان‌های حامل مهمات نظامی به پایگاه‌های نیروهای آمریکا و یک حمله موشکی به یکی از پایگاه‌های هوایی ایالات متحده در شمال بغداد اشاره کرد.

در این هفته یک حمله موشکی در نزدیکی سفارت آمریکا در پایتخت عراق نیز روی داد.

حمله روز جمعه در حالی صورت گرفت که مصطفی کاظمی، نخست‌وزیر عراق آماده می‌شود تا برای انجام مذاکرات درباره روابط آینده بغداد با واشنگتن، عازم ایالات متحده آمریکا شود.

پرچم طالبان برای ساعاتی بر پشت بام دانشگاه تخار برافراشته شد.

منابع امنیتی تأیید می‌کنند یک پرچم سفید رنگ بامداد امروز (شنبه، ۲۵ اسد) بر پشت بام خوابگاه این دانشگاه دیده شده است.

جواد هجری، سخنگوی والی تخار در صحبت با رسانه ها گفت تاکنون چگونه‌گی نصب این پرچم بر بام خوابگاه دانشگاه تخار روشن نیست، اما بررسی‌ها در این زمینه آغاز شده است.

منابع امنیتی می‌افزایند این پرچم سفید‌رنگ احتمال دارد که شب گذشته نصب شده باشد و برای چند ساعتی روی بام خوابگاه دانشگاه تخار قرار گرفته باشد. نیروهای امنیتی اما بامداد امروز این پرچم را برداشتند.

با این حال، برافراشته شدن پرچم منسوب به طالبان بر بام خوابگاه دانشگاه تخار، نگرانی باشندگان این ولایت را برانگیخته است.

به باور آنان، طالبان در میان دانشجویان این دانشگاه رخنه کرده‌اند و در صورتی که عاملان این کار شناسایی و مجازات نشوند، ممکن است دانشجویان و جوانان بیش‌تری به این گروه بپیوندند.

فوزیه کوفی، عضو هیات مذاکره کننده حکومت افغانستان با طالبان در یک حمله مسلحانه از سوی افراد ناشناس زخمی شد.

معصوم استانکزی، رییس هیات مذاکره‌کننده حکومت در توییتر خود نوشت فوزیه کوفی شام روز ( جمعه، ۲۴ اسد) در ولسوالی قره‌باغ کابل هدف حمله افراد مسلح ناشناس قرار گرفت و به گونه سطحی زخم برداشت.

وی افزود، این رویداد هنگامی صورت گرفت که موتر حامل خانم کوفی در حال عبور از مسیر کابل-پروان بود.

استانکزی گفت وضعیت صحی این عضوی هیات مذاکره کننده خوب است.

بر اساس گفته های استانکزی، نهادهای امنیتی در حال بررسی این رویداد است.

مسوولیت این حمله را تاکنون فرد یا گروهی بر عهده نگرفته است.

این عضو هیات مذاکره‌کننده در حالی هدف حمله مسلحانه قرار می‌گیرد که قرار است گفتگوهای بین‌الافغانی طی روز های آینده آغاز شود.

فوزیه کوفی پیش از این طی دو دوره به عنوان نماینده مردم بدخشان در شورای ملی حضور داشت و اکنون هم عضویت هیات مذاکره کننده دولت افغانستان با گروه طالبان را دارد.

سخنگوی پولیس کابل از زخمی شدن یک پولیس در انفجار امروز کابل خبر داد. 

فردوس فرامرز سخنگوی پولیس کابل می گوید، مواد انفجاری که در یک عراده موتر سایکل در نزدیک مسجد ویس قرن در حوزه هفدهم امنیتی گذاشته و جاسازی شده بود، هنگامی که پولیس می خواست آن را خنثی کند ، منفجر شد.

این در حالیست، که وزارت امور داخله از کشف یک ذخیرگاه مهمات، چهار حلقه ماین در سه ولایت این کشور خبر می دهد. 

این وزارت اعلام کرد منسوبین قطعات خاص پولیس طی عملیاتی در مربوطات ولسوالی محمد آغه ولایت لوگر یک ذخیرگاه مهمات جنگی تروریستان را کشف کردند.
از این ذخیرگاه مقدار ۱۰۰ کیلوگرام امونیم نایتریت، ۱۰ حلقه ماین مختلف و یک مقدار مهمات و تجهیزات نظامی به دست آمده است.

محمد اشرف غنی روز پنجشنبه ۱۳ اگست (۲۳ اسد) دریک مصاحبه مجازی با نهاد شورای روابط خارجی در ایالات متحده گفت حکومت افغانستان تمام اقداماتی که منجر به صلح می‌شود را انجام داده و به گفتۀ وی حال بر طالبان است که نشان دهند آیا واقعاً صلح می‌خواهند یا نه.

آقای غنی با خوشبینی نسبت به مذاکرات بین‌الافغانی گفت: «همواره در جبهات و سنگرها بر ضد هم جنگ کرده‌ایم. گاهی با هم ننشسته‌ایم که یک دیگر را بشناسیم و با همدیگر صحبت کنیم. در سال ۲۰۱۸ آتش‌بس را من اعلان کردم و طالبان نیز بر آن توافق کردند. دیدید که در آن روزها خون هیچ کسی ریختانده نشد، هیچ طالبی کشته نشد. این نشان می‌دهد که ما می توانیم از طریق گفتگو با هم مشکلات را حل کنیم.»

قرار است حکومت افغانستان ۴۰۰ زندانی طالبان را رها کند و به زودی پس از آن مذاکرات صلح بین‌الافغانی در قطر آغاز شود.

طالبان روز پنجشنبه ادعا کردند داعش در همدستی با استخبارات افغانستان در تلاش ند تا بر کاروان این ۴۰۰ زندانی حمله، روند صلح را متاثر و از این زندانیان که به گفتۀ مقام‌های افغان مرتکب جرایم سنگین شده اند، انتقام بگیرند.

رییس جمهور غنی این ادعای طالبان را رد کرد و گفت: «بر زندانیان طالبان هیچ حمله‌ای صورت نخواهد گرفت. همان گونه که نیروهای امنیتی ما امنیت لویه جرگه را تامین کردند امینت آنان را نیز تامین خواهند کرد.»

بر اساس توافقنامۀ صلح امریکا-طالبان که در تاریخ ۲۹ فبروری در قطر امضا شد، حکومت افغانستان باید ۵۰۰۰ زندانی طالبان را رها کرده و طالبان نیز ۱۰۰۰ اسیر دولت را از بند رها کنند. با رهایی ۴۰۰ زندانی از زندان‌های افغانستان، روند رهایی ۵۰۰۰ زندانی که فهرست آن از سوی طالبان به حکومت افغانستان تحویل داده شده بود، تکمیل می‌شود.

هرچند بر اساس توافقنامۀ دوحه طالبان باید تصدیق کتبی بدهند که پس از رهایی به جنگ بر نمی‌گردند، نگرانی‌هایی وجود دارد که زندانیان رها شدۀ طالبان به صفوف جنگ بر خواهند گشت و در چند مورد مقام‌های افغان گفته اند شماری از زندانیان تازه رها شده را دوباره در نبرد با نیروهای افغان دستگیر کرده اند.

آقای غنی نیز برگشت این جنگجویان را به صفوف جنگ نفی نکرد و گفت: «هیچ تضمینی وجود ندارد. کی می‌تواند این تضمین را بدهد؟ این پرسش مطرح شده و پاسخی به آن ارایه نشده است…چنین تضمینی امکان ندارد…اما این یک نشانۀ عمده خواهد بود که آیا طالبان واقعاً مایل به دست کشیدن از خشونت اند یا خیر.»

رییس جمهور غنی گفت آنچه از مذاکرات بین الافغانی میان تیم مذاکره کنندۀ دولت افغانستان و طالبان به دست می‌آید نهایی نبوده و به گفتۀ وی باید شورای ملی و مردم افغانستان آن را تایید و نهایی کنند.