وزارت خارجه‌‌ی پاکستان، در اعلامیه‌ای گفت آقای خلیلی در جریان این سفر دو روزه، با عمران خان، نخست‌وزیر، رییس مجلس نمایندگان، وزیر خارجه و سایر مقام‌های این کشور دیدار خواهد کرد.
بر اساس اعلامیه، سفر آقای خلیلی به اسلام‌آباد، به عنوان بخشی از تلاش‌های این کشور برای برقراری صلح و توافق سیاسی در افغانستان و گسترش روابط میان دو کشور است.
گفتنی است پیش از این نیز، شماری از مقام‌های دولتی و چهره‌های سیاسی، به منظور گفت‌وگو در باره‌ی روند صلح افغانستان به اسلام‌آباد رفته بودند.
امرالله صالح، معاون نخست ریاست‌جمهوری، بامداد امروز در جلسهٔ شش و نیم صبح در ارتباط با قتل ضیا ودان، سخنگوی تصدی محافظت عامه گفت او روایت باطل طالب را به زبان پشتو نقد می‌کرد.
آقای صالح افزود رانندهٔ سخنگوی تصدی محافظت عامه در رویداد روز گذشته جان سالم به در برده و اظهارات او ما را در دستیابی به سرنخ کمک می‌کند.
وی خاطرنشان کرد: « ضیا ودان روایت باطل طالب را به زبان پشتو نقد می‌کرد و زیر سوال می برد. ایستادگی قلمی و مدنی او در تضعیف و مسخ شدن روایت طالب نقش مهم داشت.»
این در حالی‌ست که ضیا ودان، سخنگوی تصدی محافظت عامه، بامداد روز گذشته در حالی‌که به طرف وظیفه‌اش روان بود، موتر حاملش هدف ماین مقناطسی قرار گرفت و در پی آن سه تن به شمول ضیا ودان جان باخت و یک تن دیگر زخم برداشت.
از سویی‌هم، اشرف عنی، رییس جمهور کشور روز گذشته ( یکشنبه،۲۱ جدی) در خبرنامه‌ای، کشته شدن ضیا ودان را محکوم کرد.
رییس‌جمهور افزود افزایش خشونت‌ها از سوی طالبان بیانگر این است که آنان خلاف روحیهٔ تعهد به صلح، در پی کشتار مردم بی‌گناه، آسیب رساندن تاسیسات عامه المفعه می‌باشد.»
قتل و ترورهای هدفمند طی دو ماه گذشته در کابل و سایر ولایات کشور افزایش یافته است چنانچه در دو اخیر شماری از خبرنگاران و فعالان جامعهٔ مدنی، سارنوالان و داکتران به قتل رسیده‌اند.
مسئولان در وزارت صحت عامه می‌گویند که نخستین محموله واکسین کرونا تا شش ماه آینده وارد کشور می‌شود. این موضوع را وزارت صحت با نشر خبرنامه‌ای همگانی کرده است.
تاکنون ۵۳ هزار و ۵۳۸ تن در سراسر کشور به بیماری کرونا مبتلا شده و از این میان، دو هزار و ۲۸۸ نفر دیگر نیز فوت کرده است.
پیش از این، سازمان جهانی صحت و اتحاد برای واکسین (Gavi) که با همکاری یکدیگر سازوکار توزیع واکسین ضد کرونا را در کشورهای فقیر ایجاد کردند، گفته بودند که اولین محموله‌های این واکسین را در سه ماهه نخست سال ۲۰۲۱ میلادی به کشورهای فقیر خواهند فرستاد.
بنا بر اعلام تدروس ادهانوم دبیرکل سازمان جهانی صحت، قرار است حدود ۲ میلیارد دُوز از این واکسین تا پایان سال ۲۰۲۱ میلادی در میان این کشورها توزیع شود.
رویترز چندی قبل گزارش داده بود که کشورهای ثروتمند که در حال حاضر اغلب تولیدات در دسترس واکسین‌های کووید-۱۹ را پیش خرید کرده‌اند، نیز قصد دارند مقداری از دوزهای اضافی‌شان را به کشورهای فقیر اهدا کنند.
معاون نخست ریاست جمهوری می گوید، تاکنون نزدیک به پنجصد بلند منزل در شهر کابل موقعیت یابی شده و به دلیل تخلف جریمه خواهند شد.
امرالله صالح معاون نخست ریاست جمهوری صبح امروز (22 جدی) در برگه فیسبوکش نوشت این آمار نهایی نبوده و ممکن است افزایش در آن شکل بگیرد.
او در ادامه می‌نویسد: «ما توانسته ایم نزدیک به پنجصد بلند منزل را در شهر کابل موقعیت یابی – عکاسی و از دید جریمه و تخلف تخمین نماییم. این دوسیه ها یک دید تقریبی برای چه باید کرد ارایه می دهد.»
به گفته معاون نخست رئیس جمهور، بیشترین بلند منزل هایی که در کابل ساخته شده اند، تصدیق مقاومت بر زلزله را به دست نیاورده و اگر این سند را در اختیار نداشته باشند، دولت در برابر بروز هرگونه وقایع مسئولیت نخواهد داشت.
«مطالعه بلند منزل ها از دید زلزله بی نهایت مهم و حیاتی است. بلند منزل هایی که اکنون ساخته شده اند باید تصدیق مقاومت بر زلزله را به دست بیاورند.»
ازسوی هم امرالله صالح می گوید، فرستادن مقرره وضع جریمه برتخلفات ساختمانی به کابینه، تا ده روز دیگر به تعویق افتاد.
رئیس جمهور پیشین افغانستان ضمن استقبال از دور دوم مذاکرات صلح گفت این دور مذاکرات باید منتج به آتش بس و صلح سرتاسری در کشور شود.
حامد کرزی افزود دولت افغانستان و گروه طالبان باید باهم و با درک از مسئولیت های اسلامی شان برای یک افغانستان مقتدر کار کنند.
دفتر حامد کرزی با نشر یک بیانه یی از آغاز دور دوم گفتگوها در قطر استقبال و اظهار امیدواری کرد این دور گفتگوها به آتش بس کامل و صلح فراگیر در افغانستان منجر شود.
این درحالیست که منابع از هیئت گفتگو کننده دولت افغانستان در قطر گفته اند، بحث های اساسی روی ترتیب اجندای مذاکرات صلح شام روز گذشته در دوحه آغاز شده است.
از طرف دیگر رئیس جمهور محمد اشرف غنی تاکید می کند آتش بس پیش شرط این مذاکرات می باشد و قدرت را نیز به جانشین خود که از طریق انتخابات به این سمت می رسد، واگذار خواهد کرد.
آقای غنی، به تازگی در گفت‌وگوی ویژه با شبکه‌ی خبری سی‌ان‌ان، گفته است: «اگر هدف طالبان تسلط بر روند صلح باشد و صلحی همانند زمان حاکمیت آنها بیاید، پس این صلح عواقب ناگواری به دنبال خواهد داشت. جامعه‌ی ما متحد بوده و خواهان صلح است؛ اما ما صلح مثبت می‌خواهیم.»
آقای غنی، گفته است قصد دارد اقتدار را از طریق اراده‌ی مردم به جانشین منتخب خود تحویل دهد. به گفته‌ی او، این کار برای ارج‌گذاشتن به قربانی‌های غیرنظامیان، فعالان و سایر شهروندان حایز اهمیت است.
او تاکید کرده است مردم افغانستان خواهان برگشت به گذشته نیستند و نمی‌گذارند رویکرد و طرز فکر طالبانی بر آنها تحمیل شود.
انتصاب رهبر حزب وحدت اسلامی افغانستان به سمت مشاور ارشد امنیتی – سیاسی اشرف غنی همزمان با آغاز مذاکرات صلح دوحه، با واکنش فعالان سیاسی مواجه شده و آن را گامی برای مقابله با تشکیل احتمالی دولت موقت می‌دانند.
انتصاب “محمد محقق” رهبر حزب وحدت اسلامی افغانستان به عنوان مشاور ارشد امنیتی -سیاسی رئیس جمهور غنی واکنش های فعالان سیاسی را به همراه داشته و برخی آن را، اقدامی برای جلوگیری از تمایل او در تشکیل دولت موقت می‌دانند.
این انتصاب در فضای مجازی افغانستان نیز با واکنش هایی مواجه شده و تعدادی از کاربران با انتقاد از محمد محقق گفته اند وی به عنوان یکی از رهبران مطرح نباید به عنوان مشاور در قدرت شریک میشد.
احمد سعیدی کارشناس مسائل سیاسی نیز در صفحه فیسبوک خود نوشت در آستانه تحولات سیاسی جدید، رئیس جمهور برخلاف میل همپیمانان به سراغ افراد جدید رفته تا بتواند محور مطمئنی علیه تصمیم‌های غیر منتظره صلح قطر ایجاد کند.
«سیامک هروی» سخنگوی سابق ریاست جمهوری نیز در واکنش به انتصاب محقق به عنوان مشاور ارشد امنیتی- سیاسی رئیس جمهوری افغانستان نوشت اشرف غنی برای جلوگیری از حمایت محقق از تشکیل دولت موقت، او را به این سمت منصوب کرده است.
برخی فعالان سیاسی نیز گفته اند زمانی محقق بیشترین تاثیر را در رای نمایندگان داشت اما اکنون به سطح یک مشاور تنزل کرده است.
عبدالطیف پدرام دبیرکل حزب کنگره ملی افغانستان نیز در فیسبوک خود نوشت به خاطر نمی آورم تاکنون رهبر یک حزب مهم سیاسی به عنوان مشاور امنیتی و سیاسی رئیس جمهوری معارض خود تبدیل شود.
رئیس جمهور غنی همچنین” محمد جواد عثمانی وزیر صحت عامه را که به تازگی از مجلس رای اعتماد گرفته بود، به علت فساد اداری برکنار کرد که این امر باعث نارضایتی شدید “عطامحمد نور” رئیس اجرایی حزب جمعیت شد. نور از حامیان اصلی وزیر صحت است.
رئیس اجرایی حزب جمعیت پس از برکناری سیاستمدار نزدیک به خود (وزیر صحت) گفت تاکنون در باره طرح دولت موقت فکر نکرده بود اما اکنون از این طرح حمایت می‌کند.
اختلافات بر سر جابجایی ها و تغییرات در دولت اشرف عنی در حالی است که دور دوم مذاکرات صلح دوحه پس از وقفه ۲۰ روزه بار دیگر در قطر آغاز شده است .
این قول اردو امروز (یکشنبه، ۲۱ جدی) در یک اعلامیه گفت طالبان مسلح به فرماندهی قاری تحسین از فرمانده‌هان محلی این گروه بامداد امروز بر یک قرارگاه نیروهای امنیتی در ساحۀ سرپل از مربوطات ولسوالی بره‌کی برک ولایت لوگر حمله کردند.
اعلامیه می‌افزاید نیروهای دولتی در واکنش به این حمله، جنگجویان این گروه را هدف قرار دادند. براساس خبرنامه در این درگیری شش جنگجوی طالبان به شمول قاری تحسین، کشته شده‌اند. براساس معلومات این قول اردو ۸ تن از اعضای طالبان نیز به شمول سعیدی از اعضای فعال این گروه در جریان این درگیری زخم برداشته‌اند.
طالبان تا کنون در این باره اظهار نظری نکرده‌اند.
گفتنی است از حدود چهار ماه به این سو درگیری‌های بین جنگجویان طالبان و نیروهای امنیتی در ولایت‌های جنوبی کشور شدت گرفته است. نهادهای امنیتی می‌گویند، این گروه به هدف انتقال حلقۀ رهبری‌شان به داخل افغانستان درگیری در این ولایات را شدت بخشیده‌اند.
رییس جمهور غنی در واکنش به ترور سخنگوی ریاست عمومی تصدی ملی حفاظت عامه گفت افزایش خشونت ها از سوی طالبان بیانگر این است که این گروه خلاف روحیه تعهد به صلح در پی کشتار مردم بی گناه و آسیب رساندن به تاسیسات عام المنفعه است.
رییس جمهور غنی انفجار امروز کابل که در آن سه تن کشته و یک تن زخمی شد را محکوم کرد.
وی هدف قرار دادن «شخصیت های وطن دوست»، متعهد و خدمتگار را خلاف ارزش های اسلامی و جنایت ضد بشری خواند.
رییس جمهور غنی تاکید کرد: «افزایش خشونت ها از سوی طالبان بیانگر این است که آنان خلاف روحیۀ تعهد به صلح، در پی کشتار مردم بی گناه و آسیب رساندن به تاسیسات عام المنفعه می باشند.»
از سویی هم شورای عالی مصالحه نیز در واکنش به انفجار امروز کابل از نهادهای امنیتی خواست عاملین این رویداد را شناسایی کنند.
شورای مصالحه خاطرنشان کرد دشمنان نمی تواند با ترورهای هدفمند جوانان وطن دوست، حوصله شورای مصالحه را کاهش دهد بلکه تلاش ها را برای پایان دادن به ترورها افزایش می دهد.
شورای مصالحه تاکید کرد صلح برای همه افغان ها اولویت است و چنین حملات «ناجوانمردانه» نمی تواند ما را از این هدف بزرگ ملی بازگرداند.
ادامه ترورهای هدفمند
این اظهارات در حالی مطرح می شود که شهر کابل امروز نیز گواه یک ترور هدفمند دیگر بود. در این رویداد سخنگوی ریاست عمومی تصدی ملی حفاظت عامه هدف قرار گرفت و کشته شد.
طارق آرین سخنگوی وزارت داخله گفت صبح امروز حوالی ساعت ۸:۳۰ دقیقه موتر حامل ضیا ودان سخنگوی تصدی محافظت عامه که به سوی وظیفه در حرکت بود، هدف انفجار ماین قرار گرفت.
آرین افزود در این انفجار سخنگوی تصدی محافظت عامه با دو همکارش کشته و یک تن زخمی شد.
دو روز قبل نیز در شهرکابل یک خلبان نیروی هوایی ارتش ترور شده بود و روز گذشته نیز یک تن در انفجار جان باخت.
هرچند گروه طالبان مسوولیت ترورهای هدفمند را نپذیرفته اما معاون اول ریاست جمهوری که مسوولیت تامین امنیت شهر کابل را نیز برعهده دارد این حملات را کار گروه طالبان می داند.
مجله جاکارتا گلوب اعلام کرد در بین مسافران بوئنگ 737 اندونزیا هیچ شهروند خارجی نبوده است.
مقامات اندونزیایی نیز اعلام کردند:«تمام سرنشینان این هواپیما شهروند اندونزیایی بودند.»
پیش از این فرمانده نیروی مسلح اندونزیا گزارش داد امدادگران اندونزیایی محل سقوط احتمالی طیارۀ مسافربری خط هوایی «سریویجایا» را که در دریای جاوه سقوط کرده پیدا کرده‌اند.
فرمانده نیروی مسلح اندونزیا گفت ما گزارش‌هایی از غواصان نیروی دریایی کشور دریافت کرده‌ایم که می گویند دید در آب خوب است، به ما امکان پیدا کردن برخی قسمت‌های طیاره را می‌دهد. ما مطمئن هستیم که طیاره در این جا سقوط کرده است.
طیاره مسافربری بوئینک 500-737 کمی بعد از پرواز از فرودگاه جاکارتا، پایتخت اندونزیا از صفحه رادار ناپدید شد. این هواپیما عازم «پونتیاناک» در جزیره بورنئو بود که در دریای جاوه در نزدیکی جزیره لاکی سقوط کرد.
بودی كاريا سومادی، وزیر حمل و نقل اندونزیا گفت 53 مسافر و 12 خدمه سوار این طیاره شده بودند.
ملا هبت الله آخوندزاده رهبر طالبان چندهمسری را در میان مسوولان این گروه ممنوع کرده است.
براساس سندی که در اختیار ایندیپندنت فارسی قرار گرفته است و تحت عنوان «هدایات» به زبان پشتو منتشر شده آمده است:«هرچند ازدواج دوم، سوم و چهارم در شریعت مباح و جایز است ولی در اکثر مناطق کشور ما به هزینه زیادی نیاز دارد. ازدواج‌های دوم، سوم و چهارم امری‌است که از سر عشرت صورت می‌گیرد و غیرضروری است. شرایط زندگی مسئولان امارت اسلامی افغانستان ایجاب نمی‌کند که تعدد زوجات انجام دهند».
از سوی دیگر، از محتوای مطلب پیداست که رهبر طالبان نگران بدنامی بیشتر طالبان به‌خاطر ازدواج‌های اجباری است. شکایت‌هایی وجود دارد که اعضای طالبان در مناطق دور دست کشور دختران مردم را به زور به ازدواج‌های دوم یا سوم خود در می‌آورند، اما وقتی با مخالفت خانواده‌ها مواجه می‌شوند، ادعا می‌کنند که آنان نباید با تعدد زوجات که یک دستور اسلامی است، مخالفت کنند.
آقای آخوندزاده از مقام‌های طالبان خواست از گرفتن همسر دوم، سوم یا چهارم خودداری کنند.
رهبر طالبان در ادامه این دستور خود توضیح داد:«ازدواج متعدد، بر امانت‌داری، اعتماد و شهرت نیک‌شان تاثیر منفی دارد».
آخوندزاده گفت با ازدواج متعدد، موضع خدمت‌گذاری و فعالیت‌های جهادی شان تا حد زیادی متضرر می‌شود.
رهبر طالبان به جنگجویانش هشدار داد از تهمت و بدنامی خود را دور نگه دارند و ضروری است که هر شخص در هر بُعد زندگی خود، با شفافیت کامل زندگی کند.
رهبر طالبان در بخش دیگری از این دستورش چند همسری را معادل هوس‌رانی قرار داد.
اما این دستور در حد مسوولان گروه طالبان باقی مانده‌است و جنگجویان پیاده نظام آنان را که تعدادشان به 60 هزار نفر تخمین زده می‌شود، و نیز مردمی را که در مناطق تحت کنترل طالبان زندگی می‌کنند، شامل نشده‌است.
البته بخشی از طالبان اجازه یافته‌اند که با شرایط معین، ازدواج مجدد انجام دهند. به شمول افرادی که فرزند ندارند یا فرزند پسر ندارند، آنانی که همسر برادر مرده خود را در صورت توافق زن به نکاح خود درمی‌آورند، یا کسانی که توان مالی دارند و به شرط گرفتن اجازه رهبری طالبان، می‌خواهند عقد مجدد کنند.
ملانورالدین ترابی، رئیس کمیسیون تنظیم و آزادی زندانیان، با تایید این سند به مسوولان خود اطلاع داد طبق دستور ملاهبت‌الله آخوندزاده اقدام کنند.
سمیع یوسف‌زی، خبرنگار امور مرتبط با طالبان نیز این اسناد را تایید کرد و گفت یک مقام طالبان هم به او گفته‌است که «قباحت‌هایی که رهبر ما درباره چندهمسری اشاره کرده است، معقول است».
ازدواج متعدد یک امر عادی در میان رهبران سیاسی و اشخاص قدرتمند در کشور است که زندگی متمولی دارند. براساس گزارش‌ها، رهبران گروه طالبان که همواره از مجاهدین به دلیل داشتن چند همسر انتقاد کرده‌اند، حالا خود نیز به سمت چندهمسری رفته‌اند.
محمد هاشم سلطانی
شرکت هواپیمایی آریانا با وجود بحران‌های ناشی از ویروس کرونا توانسته است درآمدی خوبی داشته باشد.
شرکت هوایی آریانا بزرگترین و قدیمی‌ترین شرکت هواپیمایی در کشور است که مرکز فعالیتش میدان هوایی بین‌المللی کابل است.
با اینکه صنعت هواپیمایی در هنگام شیوع ویروس کرونا زمین‌گیر شده بود و قیمت پرواز‌ها در حال افزایش بود اما درآمد شرکت آریانا به گونهٔ چشمگیری افزایش یافته است.
پس از شیوع ویروس کرونا و اعمال محدویت‌ها در نقاط مختلف جهان، هزاران تن نتوانسته بودند که به کشورهای شان بازگردند.
تد لیو یکی از نمایندگان حزب دموکرات امروز یک شنبه (۲۱جدی)در توییتی نوشت قرار است فردا اعضای حزبش در مجلس نمایندگان، جزئیات رسمی استیضاح دونالد ترامپ را نشر کنند.
آقای لیو افزود مواد استیضاح دونالد ترامپ از سوی ۱۸۰ تن که اکثریت آنها نماینده‌های دموکرات است در مجلس نمایندگان تائید شده است.
اما از سویی، برکنار کردن دونالد ترامپ از قدرت اکنون مشکل است زیرا فقط ده روز دیگر به پایان دوره ریاست جمهوری وی باقی مانده است.
این در حالی است که مچ مک کانیل رهبر اکثریت جمهوریخواهان در سنای امریکا هم روز شنبه (۹ جنوری) یک یادداشت با این مضمون برای هم حزبی‌هایش فرستاد:« هر گونه پروسه تا هنگامی که ترامپ در «۲۰ جنوری» قدرت را واگذار می‌کند، ممکن نخواهد بود.»
در پی تهاجم گروهی از حامیان دونالد ترامپ به ساختمان کانگرس امریکا، او اکنون با استیضاح دوم روبرو شده است.
اخبرنامه وزارت داخله افزود منسوبین پولیس با راه اندازی چندین عملیات در نقاط مختلف کابل، طی دو روز گذشته، ۱۶ تن را در ارتباط با انجام جرایم جنایی بازداشت کردند.
این افراد در ارتباط با ارتکاب قتل، سرقت‌های مسلحانه، مجروحیت، سرقت وسایط، حمل سلاح غیر قانونی، چپاول موبایل و اخلال در امنیت و نظم عامه، از مربوطات حوزه سوم، نهم، دوازده‌هم، سیزده‌هم، پانزده‌هم و هفدهم شهر کابل بازداشت شدند.
گفته می‌شود از نزد این افراد؛ پنج میل اسلحه کمری، دو قاب دوربین، و دو قبضه برچه به دست آمده است.
در هفتهٔ گذشته ۱۹ تن در ارتباط با انجام جرایم جنایی در کابل بازداشت شد و در تاریخ ۱۳ جدی، ۲۳ تن در ارتباط با جرایمی چون اخلال در امنیت و نظم عامه، چپاولگری، مجروحیت، فروش مواد مخدر، سرقت مسلحانه منجر به قتل و دزدی موبایل از مربوطات نواحی دوم، ششم، هشتم، نهم، یازدهم، دوازدهم، سیزدهم، شانزدهم و ولسوالی ده سبز ولایت کابل توسط پولیس شناسائی و بازداشت شدند.
وزارت دفاع امروز یکشنبه در خبرنامه ای اعلام کرد ۲۳ جنگجوی گروه طالبان در درگیری با نیروهای امنیتی در والسوالی «ارغنداب» ولایت قندهار کشته و پنج تن دیگر نیز زخمی شدند.
این وزارت در خبرنامه ی دیگری اعلام کرد ۱۱۳ ماین جاسازی شده طالبان در ولایت قندهار کشف و خنثی شده است.
همچنین از ولایت هلمند در همسایگی قندهار نیز گزارش شده است ۱۷ عضو گروه طالبان از جمله یک فرمانده آنها در والسوالی «واشیر» این ولایت در درگیری با نیروهای دولتی کشته و هفت تن دیگر هم زخمی شده اند.
براساس این گزارش ،سه ماین گذار طالبان در ولایت میدان وردک درحمله هواپیماهای جنگی ارتش کشته شدند.
درگیری در مناطق مختلف کشور امسال بر خلاف سالهای گذشته با وجود سردی هوا و آغاز دور دوم مذاکرات صلح ،همچنان ادامه دارد.
رویدادهای بی‌شمار امنیتی و صلح‌محور در ۲۰۲۰ به وقوع پیوست و شیوع ویروس کرونا، تغییرات اقلیمی جهان از موضوعات کلیدی این سال بود.تأثیرات منفی سیاست دونالد ترامپ در جهان، اکنون میراثی است که به جو بایدن خواهد رسید. جو بایدن زمانی پا به کاخ سفید می‌گذارد که تنش میان آذربایجان و ارمنستان بر سر منطقه قره‌باغ و درگیری‌های فاجعه‌بار ایتوپیایی در افریقا جریان خواهد داشت.
چالش‌های فراروی ۲۰۲۱
در سال گذشته شیوع ویروس کرونا، اقتصاد جهان را تکان داد و گونه جدید این ویروس در سال ۲۰۲۱ چالش‌های فراوانی را در برابر کشورهای مختلف خلق خواهد کرد.سال گذشته به دلیل شیوع ویروس کووید – ۱۹ کشورهای توسعه نیافته در شرایط ناگواری قرار گرفتند و کشورهای توسعه یافته نیز شرایط آن‌چنانی نداشتند تا کمک‌های انسان‌دوستانه برای کشورهای فقیر فراهم کنند. شیوع ناگهانی ویروس کرونا، روی اقتصاد بیشتر کشورهای جهان از جمله افغانستان، لیبیا، سوریه و … تأثیر منفی گذاشت.تنش‌های جنگ جهانی دوم منجر شد به این که حدود ۱۵۰ میلیون انسان زیر خط فقر قرار بگیرند؛ اما گفته می‌شود شیوع ویروس کووید – ۱۹ تأثیراتی به مراتب مهلک‌تر از جنگ جهانی دوم داشت.در سودان، لبنان و ونزوئلا نرخ بیکاری رو به افزایش گذاشت و درآمد‌ها در کل افت کرد. در برخی کشورهای دیگر، پرداخت معاش نیروهای امنیتی‌شان تا هنوز به‌سختی تأمین می‌شود. شهروندان بسیار کشورها، چشم به کمک‌های مالی دولت‌ها دوختند اما؛ بیشتر دولت‌ها، از هم‌یاری شهروندان عاجز ماندند و شکاف‌ها و فاصله‌های اجتماعی عمیق‌تر شد.
آمار خشونت‌ها افزایش یافت و بی‌اعتمادی در بیشتر جوامع روزبه‌روز فزونی گرفت.جوامع در حال درگیری با چالش‌های موجود نیاز به همکاری بیرونی داشتند تا دوباره وضعیت اقتصادی‌شان بهبود یابد؛ اما نهادهای کمک‌رسان امریکایی و اروپایی علاقه‌‌ای برای حمایت طولانی‌مدت از آنها نداشتند.در سوی دیگر، تغییرات اقلیمی زمین نیز زنگ خطر را به صدا درآورد و به‌عنوان یک پدیده در حال گسترش، روی تمام فعالیت‌های بشری سایه افکنده است.روند تغییر اقلیمی در جهان با برخی از بازی‌های سیاسی گره‌خورده که فاجعه به وجود آورده است؛ پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهد که تغییرات آب‌وهوایی زمین، بیشتر کشورها را با چالش زیست‌محیطی، مانند فقدان مصئونیت غذا، نبود آب آشامیدنی، افزایش مهاجرت و کمبود منابع دچار کرده است.در سال(۲۰۲۱) همچنان تنش‌ها و چالش‌های زنجیره‌ا‌ی به هم پیوند خورده و تغییرات اقلیم جهانی از شیلی تا نایجریا و امریکای مرکزی سایه پهن کرده است.روند تک‌قطبی سازی قدرت در امریکا به دلیل فقدان مدیریت جسورانه دونالد ترامپ نگرانی‌های جدی را در این کشور افزایش داده و پالیسی امریکا برای نخستین بار در جهان توسعه یافته دچار بحران شده است.در حالی بیشتر کشورهای جهان نگران اوضاع پیش آمده هستند، دونالد ترامپ هفته‌های اخیر خود را در دفتر ریاست جمهوری با بی‌قراری سپری می‌کرد و تلاش داشت تا در آستانه آمدن جو بایدن -رییس جمهوری منتخب امریکا- به کاخ سفید یک میراث چالش آفرین را به دوش او بگذارد.
دونالد ترامپ تلاش می‌کند تا با استفاده از کینه توزی‌های سیاسی برای رقیب خود دام پهن کند. تحریم‌های اقتصادی بالای ایران از اهداف مهم دونالد ترامپ بود؛ اما به‌نظر می‌رسد که جوبایدن تلاش دارد تا دوباره به توافق برجام (۵+۱) برگردد. دونالد ترامپ برای تجدید دیدگاه دولت امریکا روی صحرای غربی مراکش، به دلیل عادی نشدن رابطه مراکش در برابر اسراییل پافشاری دارد و در آخرین روزهای ریاست جمهوری‌اش، دستور خروج نظامیان امریکایی را از افغانستان، سومالیا و عراق صادر کرد.تصمیم‌های خودخواهانه ترامپ در خصوص سیاست خارجی امریکا بی‌آنکه با بازیگران منطقه‌ای مشورت کند، فقدان مدیریت را در کاخ سفید به نمایش می‌گذارد.دلایل مختلفی برای بهتر شدن روابط اسراییل و کشورهای عربی وجود دارد.
همچنان، دلایل مختلفی برای پایان نیافتن جنگ‌های بیرونی امریکا نیز دیده می‌شود. از جانب دیگر، رویکردهای سنجیده برای پایان دادن غایله‌های جهانی تا هنوز از سوی کاخ سفید روی دست گرفته نشده است.
– بایدن و عمل‌گرایی
نوشته‌های انتقادی در رسانه‌ها از سوی رقیب‌های جو بایدن به زاویه‌های مختلف رویکردهای پیشین او اشاره دارد؛ اما گروه جدید ریاست جمهوری رویکردهای متفاوتی را با رقیبان روی دست خواهند گرفت.دونالد ترامپ با دور زدن متحدان سنتی و کنار گذاشتن دوستان بین‌المللی با اندیشه تک‌قطبی کردن قدرت امریکا در جهان، رنجش خاطر و بی‌اعتمادی دوستان بین‌المللی را به جان خرید؛ اما اداره جو بایدن ممکن است گفت‌وگوها را با ایران از سر بگیرد و در صورت امکان با کوریای شمالی مذاکره کند. همچنان از روند آشتی در یمن و ونزوئلا حمایت خواهد کرد و همکاری‌های کم‌رنگ‌تری در جنگ پارتیزانی-جنگ چریکی- در خاورمیانه خواهد داشت.او تجربه‌های خوبی از گذشته دارد و با آینده‌نگری قوی کار خود را آغاز خواهد کرد، زیرا در قدرت هیچ‌چیزی پایدار نیست و این روند به اساس انتخابات تغییر می‌کند.
– آخرین لحظات ۲۰۲۰
اداره دونالد ترامپ در آخرین ماه‌های عمرش دچار چالش شد، به جای راه حل‌های صلح‌آمیز و دیپلماتیک، برای پایان دادن برخی چالش‌ها دست به راه حل نظامی برد و مداخله امریکا در منطقه قره‌باغ – آذربایجان که نزدیک به نیم قرن ملتهب بوده، مصداق این ادعا است.جنگجویان «تایگر» در برابر حکومت فدرال روهنگیا برای حقوق مسلمانان این کشور می‌جنگند.
تنش‌ها میان شورشیان مسلمان و حکومت فدرال این کشور زمانی اوج گرفت که در ۲۰۱۷ مسلمانان در این کشور به‌شدت از طرف دولت با نسل‌کشی مواجه شدند. مسلمانان روهنگیایی پس از سقوط عرب در ۱۹۶۷ به این کشور مهاجرت کرده‌اند.راهکارهای متفاوت برای حل بحران جنگ در جهان وجود دارد؛ اما نبود یک راه حل سیاسی نظام‌مند، منجر به ادامه تنش‌ها در دنیا شده است.چنان‌که در ۱۹۹۰ نیروهای آذربایجان در برابر نیروهای هیمالیایی جنگیدند و در ۲۰۲۰ با ارمنستان وارد جنگ شدند.تنش‌ها میان اسراییل و فلسطین یا اشغال بیت‌المقدس نمی‌تواند برای اسراییل مصئونیت ایجاد کند.با در نظرداشت گذشته روابط بین‌المللی، شمار زیادی از کشورها مشتاق دیدن نتایج سال پیش رو هستند. ۲۰۲۰ با تمام اتفاق‌هایش به پایان رسید و ۲۰۲۱ همچنان شاهد رویدادهای عجیب خواهد بود.
منبع فارین پالسی
مترجم: سید طاهر مجاب
در علم حقوق، قانون اساسی را پیوسته مادر قانون‌ها گفته‌اند؛ زیرا دیگر قانون‌ها نیز تنها در روشنی دستورهای این قانون، نوشته می‌شوند و به اجرا در می‌آیند. قانون اساسی، قراردادی است که به اساس آن رابطه‌ی شهروندان و دولت شکل می‌گیرد؛ چیزی که به ساختار و نهادهایی بدل می‌شود که جامعه و روابط اجتماعی و روابط میان‌قدرت را سامان می‌دهد.
در قانون اساسی، نوعیت رابطه میان شهروندان و دولت مشخص می‌شود؛ اینکه شهروندان و دولت در خط عمودی استند یا افقی؛ اینکه شهروندان نیز جزوی از قدرت استند یا زیر چکمه‌ی قدرت. از سویی، همه زاویه‌های زندگی شهروندان جغرافیایی که قانون برای آن نوشته می‌شود، در زمان نوشتن قانون باید مد نگر باشد. برای اینکه هیچ قانون دیگری نمی‌تواند در تضاد با قانون اساسی در کشور نوشته و به اجرا در بیاید، در زمان نوشتن قانون اساسی، باید بیشترین توجه را داشت که قانون تا اندازه‌ی ممکن جامع باشد و در روزگار کنونی، باید ویژگی توسعه‌محور و شهروندمحوری آن نیز بیشتر باشد. در این نوشته می‌خواهم به چند چالش مهمی که قانون اساسی افغانستان را از داشتن این ویژگی‌ها بازداشته اشاره کنم.
چالش نخست قانون اساسی افغانستان در بخش حقوق بشری شهروندان است.
در قانون اساسی ۱۳۸۲، بیشتر از اینکه جامعه به‌دنبال نوشتن و ایجاد آن باشد، قانون اساسی، زیر اثر غرب و نیاز به نشان دادن حکومت‌داری دموکراتیک نوشته شد؛ در غیر این صورت، جامعه‌ی آن زمان، به‌زودی آماده‌ی نهادسازی و قانون‌گذاری نبود؛ آنهم قانون اساسی‌ای که لویه‌جرگه‌ی ۱۳۸۲ روی دست شهروندان گذاشته است.
در قانون اساسی که مهم‌ترین سند نوشته‌شده‌ی حقوق و آزادی‌های شهروندان است؛ این حقوق و امتیازها در هاله‌ای از ابهام جا گرفته است. در قانون اساسی کنونی، از سویی از حقوق‌بشری شهروندان در روشنایی اعلامیه‌ی جهانی حقوق بشر ۱۹۴۸ سازمان ملل متحد، حمایت شده؛ از سویی هم شهروندان مکلف به پذیرش تک‌آیینی شده‌اند، به نحوی که شهروندان می‌توانند به آیین مشخصی –اسلام- وارد شوند؛ اما بیرون شدن از آن مساوی با مرگ است.
در بخشی از مقدمه‌ی قانون اساسی آمده است که؛ این قانون با رعایت منشور ملل متحد و احترام به اعلامیه‌ی جهانی حقوق بشر نوشته شده است؛ اما در ماده‌ی دوم این قانون آمده است که دین دولت جمهوری اسلامی افغانستان، اسلام است.
این در حالی است که در بخش دیگر مقدمه‌ی قانون آمده است که این قانون برای ایجاد نظام متکی بر اراده‌ی مردم و دموکراسی نوشته شده است.
دموکراسی با اسلام -که قانون اساسی آن را اصل بی‌برگشت خودش قرار داده- با هیچ منطقی کنار هم قرار نمی‌گیرد؛ زیرا این دو پیوسته همدیگر را رد می‌کند. در دموکراسی و نظام‌های دموکراتیک، اراده‌ی شهروندان است که قدرت را شکل می‌دهد و همین اراده‌ی جمعی رهبری جامعه را در دست دارد؛ یا همان حکومتی از مردم برای مردم. در نظام‌های دینی اما که نظام حقوقی افغانستان نیز دنباله‌ی آن است، اراده‌ی جمعی تا زمانی ارزش دارد که به فرمان‌برداری از قدرت عمومی –دولت- ادامه بدهد.
در سوی دیگر ماجرا، در دموکراسی، در کنار اراده‌ی جمعی، آزادی‌های فردی نیز اهمیت زیادی دارد و هر فرد به‌تنهایی خود، حق گزینش روش زندگی خودش را دارد؛ حتا اگر در مخالفت با باور جمعی قرار بگیرد؛ اما در نظام‌های دینی، این آزادی به فرد داده نمی‌شود.
نوعیت نظامی که قانون اساسی معرفی کرده است، خود با هدف فراهم‌آوری حقوق‌بشری شهروندان، در تضاد است؛ زیرا زمانی که نظام سیاسی و حقوقی کشوری، مکلف به رعایت از آیین مذهبی ویژه‌ای می‌شود، بحث رعایت حقوق بشر و آزادی‌های شهروندی دیگر معنای خود را از دست می‌دهد و نظام، به نظام تک‌قطبی و افراطی بدل می‌شود و حقوق‌بشری شهروندان نیز در چارچوب خوانش‌های افراطی‌ای -که به سود قدرت باشد- از همین آیین شکل گرفته و معنا پیدا می‌کند؛ شهروندان آزادی‌هایی را به دست می‌آورند که قدرت به آنها می‌دهد؛ نه آیینی که از آن پیروی می‌کنند.
از سویی هم آزادی بیان در قانون اساسی ۱۳۸۲ جزو حقوق اساسی شهروندان است که به اساس حکم این قانون، دولت مکلف به پشتیبانی از آن است؛ اما از سویی دیگر، هیچ شهروندی نمی‌تواند، از این حق خود استفاده کند؛ چون همه کنشگری‌های شهروندان به اساس دستورهای شرعی مشخصی داوری می‌شود و در صورت برون زدن از همان چارچوب، تنبیه می‌شوند. این رویکرد قانون اساسی در برابر حقوق‌بشری شهروندان، امنیت اجتماعی و روانی آنها را تهدید و تحدید می‌کند و فرد را در سردرگمی قرار می‌دهد، تا جایی که فرد در بیشتر موردها، نمی‌تواند برآیند آن‌چه را انجام می‌دهد پیش‌بینی کند. این وضعیت در کنار کاهش امنیت روانی شهروندان، زمینه‌های فرار از قانون را نیز به میان می‌آورد.
قانون اساسی در پارادوکس حقوق و آزادی‌های شهروندی، زمینه‌ای را در کشور فراهم آورده است که در آن هم صدها مدرسه‌ی دینی که افراطیت را ترویج می‌کند، ایجاد شده است و هم کارگاهی که مدل پوشاک و یا زیبایی بیرون می‌دهد. در کنار عامل‌های بومی، بیشتر چالش‌هایی که این روزها در افغانستان تجربه می‌کنیم؛ بلند رفتن گراف جرایم جنایی، گسترش ناامنی و افزایش گروه‌ها و گروهک‌های تروریستی، میزان پایین تحرک اجتماعی و زندگی نوددرصدی زیر خط فقر و… همه اثر پذیرفته از نوعیت ساختار حقوقی-سیاسی رهبری کننده‌ی جامعه –قانون اساسی- است.
قانون اساسی افغانستان به‌عنوان قرارداد اجتماعی میان شهروندان و دولت، نتوانسته رابطه‌ی افقی را ایجاد کند، هرچند در جای‌جای آن، این ادعا را دارد؛ اما درنهایت قدرت به شکل سازمان‌یافته‌ی آن به دولت و به‌ویژه به قوه‌ی اجراییه تعلق گرفته است تا شهروندان. ویژگی قانون اساسی پیش‌رو و توسعه‌محور این است که رابطه‌ی قدرت عمومی –دولت- و شهروندان را به‌گونه‌ای هماهنگ کند که شهروندان خود را شریک قدرت و حتا خود قدرت بیابند نه در برابر قدرت.
قانون اساسی کنونی به دلیل این ویژگی‌اش، نه‌تنها نتوانسته است، فاصله میان دولت و شهروندان را کم کند؛ بلکه این فاصله را بیشتر نیز کرده است.
در کنار تعریف رابطه‌ی شهروندان و دولت؛ قانون اساسی رابطه میان قوه‌های اساسی دولت را نیز روشن می‌کند؛ چیزی که پس از نوعیت رابطه‌ی شهروندان و دولت، نوعیت نظام را مشخص می‌کند؛ جایی که قانون اساسی بازهم چالش‌زا می‌شود.
در قانون اساسی ۱۳۸۲، تفکیک قوای سه‌گانه –قوه‌ی اجراییه، قوه‌ی مقننه و قوه‌ی قضاییه- به شکلی اتفاق افتاده که قدرت بیشتر در قوه‌ی اجراییه متمرکز شده است.
در ماده‌ی ۱۱۷ قانون اساسی آمده است: «ستره‌محکمه مرکب از نه عضو که از سوی رییس‌جمهور با تأیید ولسی‌جرگه … تعیین می‌گردند.» از سویی هم تنها رییس‌جمهور –رییس قوه‌ی اجراییه- است که رییس ستره‌محکمه –رییس قوه‌ی قضاییه- را تعیین می‌کند. به اساس این ماده‌ی قانون اساسی، قوه‌ی قضاییه، زیر اثر دو قوه‌ی دیگر شکل می‌گیرد؛ چیزی که استقلال قوه‌ی قضاییه را از میان برده است.
زمانی که قوه‌ی اجراییه و قوه‌ی مقننه می‌تواند، رییس و اعضای دادگاه عالی را تعیین کنند، زمینه‌ی نفوذ این دو قوا و شکل‌گیری فساد به‌خودی‌خود در قوه‌ی قضاییه مهیا می‌شود؛ فساد در دستگاه عدلی و قضایی کشور و نارضایتی شهروندان از این نهادها تا اندازه‌ی زیادی نیز بر می‌گردد، به نداشتن استقلال قوه قضاییه.
از سوی دیگر، به اساس ماده‌ی ۸۴ قانون اساسی، یک‌سوم اعضای مجلس سنا نیز از سوی رییس‌جمهور تعیین می‌شود؛ چیزی که زمینه‌ی نفوذ قوه‌ی اجراییه را در قوه‌ی مقننه به همراه دارد. از سویی هم برگزار نشدن انتخابات شوراهای ولسوالی باعث شده است که به‌جای آنها نیز، رییس‌جمهور افراد دیگری را بیرون از صلاحیتی که قانون اساسی برایش داده، به مجلس سنا بفرستد.
زمانی که توزیع قدرت میان سه قوا تفاوت زیادی داشته باشد، باعث تمرکزگرایی قدرت می‌شود؛ تمرکزگرایی به استبداد می‌انجامد و زمانی که استبداد در درون ساختار دولتی نهادینه شد، فساد را نیز به همراه دارد؛ سرآمدی افغانستان در میان فاسدترین کشورهای جهان، برآیند همین وضعیتی است که در کشور جریان دارد.
با این‌همه، با گذشت ۱۷ سال از تدوین و تنفیذ قانون اساسی افغانستان، این قانون در بیشتر بخش‌های اساسی آن جنبه‌ی تطبیقی نیافته است.
حکومت‌هایی که در سه دور اخیر در افغانستان شکل گرفتند، برخلاف دستور قانون اساسی که باید از راه انتخابات آزاد، عمومی، سری و شفاف باشد، برآیند یک توافق سیاسی بوده است. درنتیجه‌ی این توافق‌ها، قوه‌ی اجراییه به نام حکومت وحدت ملی درآمد؛ دولت انگشت ششم درآورد و ریاست اجراییه زاده شد.
حالا چالش بزرگ‌تر این‌جا است که قانون اساسی ۱۳۸۲ برخلاف ادعایش، بر اساس نیازهای، اجتماعی، سیاسی و فرهنگی افغانستان شکل نگرفت. اینکه قانون اساسی نتوانسته است، جنبه‌ی تطبیقی پیدا کند، به این معنا است که جامعه آماده‌ی پذیرش این قانون نبوده است و با وجود ادعا بر بهتر بودن قانون اساسی افغانستان در سطح منطقه، این قانون نتوانسته است، در راستای پشتیبانی و فراهم‌آوری حقوق‌بشری شهروندان، سودمند واقع شود.
از سویی هم این قانون اساسی، هیچ‌گاه از سوی ساختارهای قدرت –رسمی و غیررسمی- پذیرفته نشده است؛ زیرا زمانی که دولت به اساس قانون اساسی شکل نگیرد، قانون اساسی دیگر معنای خودش را از دست می‌دهد. در چنین حالتی، قانون اساسی، تنها سندی در دست قوه‌ی اجراییه می‌شود که به میل خود، با آن بر شهروندان فرمان می‌راند؛ اینکه به اساس بررسی نهادهای رسمی و غیررسمی، ریاست‌جمهوری با نقض ۴۲درصدی قانون اساسی، سکونشین است، این حقیقت را بیشتر آشکار می‌کند.
صبح کابل
بدخشان یکی از ولایت‌های شمال‌شرقی کشور است که با توجه به پیشینۀ تاریخی و پیوسته‌گی آن به یک حوزۀ فرهنگی – تمدنی شمار زیادی از آبده‌ها و آثار فرهنگی و تاریخی را در خود جا داده است. شمار زیادی از این میراث‌های فرهنگی و آبده‌های تاریخی در جریان جنگ‌های داخلی و در پی بی‌توجهی دولت با خطر نابودی روبه‌رو هستند.
فرهنگیان بدخشان با انتقاد از بی‌توجهی دولت نسبت به حفظ و نگه‌داری آبده‌های تاریخی و میراث‌های فرهنگی می‌گویند که شمار زیادی از آبده‌های تاریخی این ولایت در مناطق دوردست و ناامن بدخشان و حتا مناطق مرکزی این ولایت با خطر نابودی روبه‌رو هستند. آنان با انتقاد از ریاست اطلاعات و فرهنگ ولایت بدخشان، این اداره را در زمینۀ ترمیم و نگه‌داری میراث‌های فرهنگی و تاریخی به بی‌توجهی متهم می‌کنند و می‌گویند که بی‌مسوولیتی مقام‌های دولت نسبت به حفاظت از میراث‌های فرهنگی و تاریخی پیامدهای ناگواری دارد. به گفتۀ آنان، آبده‌های تاریخی از یک‌طرف شناسۀ هویت تاریخی یک جغرافیا با همۀ پیوسته‌گی‌های فرهنگی و تمدنی آن می‌باشد و از سوی دیگر در زمینۀ توسعۀ صنعت گردش‌گری نیز از اهمیت ویژه‌یی برخوردار است.
عبدالبصیر وثیق، یکی از فرهنگیان بدخشان می‌گوید که حکومت محلی نه تنها در زمینۀ حفاظت از میراث‌های فرهنگی و آبده‌های تاریخی کوچک‌ترین کاری را انجام نداده است؛ بلکه تا هنوز موفق نشده تا شمار دقیق آبده‌های تاریخی این ولایت را شناسایی کند. به گفتۀ آقای وثیق، نابودی شمار زیادی از آبده‌های تاریخی در این ولایت آنان را نسبت به وضعیت آبده‌های تاریخی نگران ساخته و باشنده‌گان بدخشان از حکومت می‌خواهند که برنامه‌های عملی را برای شناسایی، ثبت و ترمیم آبده‌های تاریخی این ولایت روی دست بگیرد.
این چهرۀ فرهنگی می‌افزاید که در پی بی‌توجهی ریاست اطلاعات و فرهنگ بدخشان و گسترش ناامنی در مناطق دوردست این ولایت، شماری از میراث‌های تاریخی ناشناخته باقی مانده و شمار دیگری نیز با خطر نابودی روبه‌رو هستند. آقای وثیق اضافه می‌کند: «ما وقتی که به ولسوالی‌های مختلف بدخشان می‌رویم با نام‌های عجیبی سر می‌خوریم که هر کدام آن نشان می‌دهد که در گذشته این‌جا یک آبدۀ تاریخی بوده، اما متأسفانه شمار زیاد این آبده‌ها نه تاکنون جایی ثبت شده و نه هم از آن حفاظت می‌شود. اگر وضعیت ناامنی به همین شکل در بدخشان ادامه یابد، بالاخره آبده‌های باقی مانده نیز از بین خواهند رفت.»
همچنان حیات‌الله رنجبر، یکی از بزرگان بدخشان می‌گوید که هنوزهم نشانه‌هایی از توقف‌گاه‌ها و محل سکونت بازرگانان در امتداد شاهراه ابریشم که از میان چندین ولسوالی بدخشان می‌گذشت، وجود دارد. آقای رنجبر می‌افزاید که این مخروبه‌ها از تاریخ درخشان و رونق بازرگانی در این ولایت حکایت دارد که تا هنوز هیچ گونه توجهی به شناسایی و ثبت این آثار به عنوان آثار تاریخی از سوی حکومت نشده است. این بزرگ محلی خاطرنشان می‌سازد: «شاهراه ابریشم از دل کو پایه‌های بدخشان می‌گذشت و اگر به طرف ولسوالی‌های زیباک، اشکاشم و وردوج بروید، شما با رباط‌ها بر خواهید خورد که این رباط‌ها همان توقفگاه‌های کاروان‌های تجارتی است که از مسیر چین حرکت می‌کردند و با گذر از پامیر، آسیای میانه و آسیای مرکزی را پیموده و به اروپا می‌رسیدند.»
سید حسین نهیب، یکی از فرهنگیان دیگری در ولایت بدخشان است. او می‌گوید با آن که ریاست اطلاعات و فرهنگ بدخشان طی سالهای پسین ۳۶ آبده را در این ولایت شناسایی کرده است، اما هنوزهم آبده‌های زیادی در این ولایت ناشناخته باقی مانده و برای شناسایی آنها کار درخور توجهی صورت نگرفته است. به گفتۀ این چهرۀ فرهنگی، ناامنی‌ها و غصب مناطق دارای آبده‌های تاریخی از سوی مردم و زورمندان، روند شناسایی و ثبت آبده‌های تاریخی با مشکل روبه‌رو شده است. آقای نهیب می‌افزاید که آبده‌های تاریخی و میراث‌های فرهنگی افزون بر این که جزو افتخارهای مردم هستند، توجه به نگه‌داری و ترمیم آنها می‌تواند در زمینۀ جلب توجه گردش‌گران و توسعۀ صنعت گردش‌گری به عنوان یکی از مولفه‌های توسعۀ اقتصادی موثر واقع شود.
در همین حال، نقیب‌الله ثاقب‌یار، رییس اطلاعات و فرهنگ بدخشان می‌گوید که این اداره طی سالهای پسین گام‌های عملی را برای شناسایی شمار زیادی از آبده‌های تاریخی در این ولایت برداشته است و چند آبده‌یی را نیز مرمت‌کاری کرده است. به گفتۀ رییس ادارۀ اطلاعات و فرهنگ بدخشان، تاکنون این اداره ۳۶ آبدۀ تاریخی را شناسایی کرده که از این میان شش آبدۀ تاریخی را در همکاری با نهادهای کمک‌کننده و حمایت کنندۀ دولت ترمیم کرده‌اند و تلاش‌ها برای شناسایی و ترمیم آبده‌های تاریخی دیگر نیز ادامه دارد.
آقای ثاقب‌یار می‌افزاید که تلاش‌های ریاست اطلاعات و فرهنگ در بدخشان برای جلب همکاری موسسه‌ها و نهادهای کمک‌کننده جهت ترمیم و نگه‌داری همۀ آبده‌های تاریخی بی‌نتیجه باقی مانده است و آنان می‌کوشند با جلب همکاری نهادهای کمک‌کننده، آبده‌های تاریخی این ولایت را از خطر نابودی نجات دهند.
مسوولان ریاست اطلاعات و فرهنگ بدخشان خاطرنشان می‌سازند که تا زمان راه‌اندازی برنامه‌های عملی برای ترمیم آبده‌های تاریخی به همۀ ولسوالی‌های بدخشان نامه‌یی فرستاده شده است تا با ایجاد کمیته‌ها در سطح ولسوالی‌ها از خطر نابودی آبده‌های تاریخی جلوگیری کنند.
سمیع الله سیحون
زیدان سرمربی تیم فوتبال رئال مادرید پس از تساوی بدون گل تیمش در زمین اوساسونا از وضعیت برگزاری این رقابت ها انتقاد کرد.
شب گذشته تیم فوتبال رئال مادرید در زمین برفی اوساسونا به تساوی بدون گل رسید و پیروزی در برحه حساس زمانی در جدول را از دست داد.
رئال مادرید که برای رسیدن به شهر پومپلونا مشکلات زیادی را از قبیل ساعت انتظار در هواپیما برای پرواز متحمل شد و حالا نیز مشخص نیست تیمش به خاطر بسته بودن فرودگاه مادرید چه زمانی به خانه برمیگردد، از لالیگا به خاطر بی نظمی این دیدار انتقاد کرد.
زیدان در حالی که عصبانی بود در نشست خبری پس از پایان این دیدار به خبرنگاران گفت: ما هر چه در توان داشتیم را در بازی نشان دادیم، اما این فوتبال نبود، به نظرم با چنین شرایطی بازی نباید برگزار میشد. حس خوبی ندارم چون هنوز هم نمیدانیم کی به خانه بر میگردیم.
وی گفت: مردم حق دارند که از تماشای بازی فوتبال لذت ببرند، اما این بازی اصلا به فوتبال نمیماند. باز هم تکرار میکنم که این بازی باید لغو میشد و من از این موضوع خیلی ناراحت و عصبانی هستم.
امرالله صالح، معاون نخست ریاست‌جمهوری بامداد امروز در جلسهٔ شش و نیم صبح گفت طالبان تلاش دارند با ترورهای هدفمند، جامعه مدنی را ضعیف بسازند ولی آنها به هیچ یک از اهداف خویش نخواهند رسید.
آقای صالح افزود :«کشتار مردم به خاطر دستیابی به اهداف سیاسی و آنهم به خاطر تحکیم منافع بیگانه یک استراتیژی ناکام و بدنام است.»
وی در جلسهٔ شش و نیم صبح علاوه کرد تک تک ترور های هدفمند کار طالبان است. آنها جامعه مدنی را ستون حراست و دفاع از جمهوریت می بینند.
این در حالی‌ست که ترورهای هدفمند در دو ماه اخیر جان بسیاری از خبرنگاران، فعالان جامعهٔ مدنی، داکتران و سارنولان را گرفته‌است.
از سویی‌هم امرالله صالح، معاون نخست ریاست جمهوری از طریق برنامهٔ میثاق امنیتی به کمک نیروهای امنیتی توانسته عاملان این ترورهای هدفمند را بازداشت کند. چنانچه روز قبل آقای صالح در جلسهٔ شش و نیم صبح گفته بود سه تن در پیوند به ترور یوسف رشید، رییس فیفا بازداشت شده‌است.
رسانه‌های امریکایی اعلام کردند معاون دونالد ترامپ رئیس جمهور فعلی آمریکا در مراسم تحلیف جو بایدن شرکت خواهد کرد.
منابع امریکایی اعلام کردند مایک پنس معاون دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور فعلی امریکا در مراسم تحلیف جو بایدن رئیس‌جمهور منتخب این کشور شرکت خواهد کرد.
بر اساس این گزارش، شبکه ان‌بی‌سی به نقل از یک منبع مطلع گزارش داد پنس در مراسم تحلیف بایدن و کامالا هریس معاونش که قرار است 10 روز دیگر در بیستم جنوری جاری برگزار شود، شرکت خواهد کرد.
خبرگزاری رویترز هم به نقل از یک مقام بنلدپایه دولت امریکا این خبر را تایید کرده است.
این در حالی است که دونالد ترامپ رئیس‌جمهور فعلی امریکا پیش از این گفته بود که قصد ندارد در مراسم تحلیف جو بایدن شرکت کند.