دستیار وزیر امور خارجه ایران، اعلام کرد : به زودی نشست وزیران امور خارجه همسایگان افغانستان در تهران برگزار می شود.
سید رسول موسوی مدیر کل غرب آسیا وزارت امور خارجه ایران در صفحه توییتر خود در این ارتباط نوشت: « تحرک دیپلماتیک قابل توجهی برای درک تحولات افغانستان و تاثیرگذاری بر آینده آن وجود دارد. کشورهای مختلف در سازوکارهای مختلف دیپلماسی خود را پیش می‌برند. آینده افغانستان در همکاری‌های منطقه‌ای و با همسایگان است. به زودی نشست وزرای خارجه همسایگان افغانستان در تهران برگزار می‌شود.»
نشست استانبول با محوریت صلح افغانستان قرار است در هفته های پیشرو در ترکیه برگزار شود. حکومت افغانستان در حالی قرار است در این نشست شرکت کند که هنوز طرحی واحد برای ارائه در این نشست هم آماده نکرده است. رئیس جمهور غنی یک طرح سه مرحله ای و شورای عالی مصالحه ملی طرح جداگانه خود را آماده کرده و هنوز طرح واحد از دل این دو طرح بیرون نیامده است.
این اختلافات به اضافه منافع متضاد حکومت و طالبان احتمال موفقیت نشست استانبول را پایین آورده است.
حجت الاسلام شیخ موسی رضایی از چهره های سرشناس جهادی در حوزه غرب کشور در گفت و گویی با خبرنگار خبرگزاری رها در مشهد گفت:«صلح افغانستان دست خود افغان ها نیست و این خارجی ها هستند که تصمیم می گیرند صلح در افغانستان برقرار شود یا اینکه جنگ ادامه یابد.»
وی می افزاید اگر منافع خارجی ها در افغانستان تأمین نشود، اجازه نمی دهند صلح در کشور برقرار گردد. جنگ های داخلی افغانستان که به کشور و مردم مظلومش تحمیل شده نیز محصول شوم همین تضاد منافع خارجی هاست. نشست استانبول در مورد صلح افغانستان نیز از این قاعده مستثنی نیست و اگر بتواند منافع خارجی ها را تأمین کند، می توان به موفقیت آن خوشبین بود.
موسس دانشگاه خواجه عبدالله انصاری با اشاره به خواسته های حکومت و طالبان می گوید حکومت و طالبان خواسته هایی دارند که در تقابل با یکدیگر قرار دارد: طالبان که قبلا به صورت ضمنی در مورد امارت اسلامی شان سخن می گفتند در نشست مسکو در مورد صلح افغانستان که چندی پیش در پایتخت روسیه برگزار شد به صراحت از بازگشت امارت اسلامی خود سخن گفتند. حکومت افغانستان اما بر جمهوریت تکیه دارد و در این راستا رئیس جمهور غنی در طرح سه مرحله ای خود برای نشست استانبول حتی برگزاری انتخابات زودهنگام را پیشنهاد داده است.
به باور این چهره برجسته سیاسی در غرب کشور حکومت تلاش می کند حتی اگر شده زمان ریاست جمهوری غنی را از چهار سال به دو سال هم که شده کاهش دهد تا بتواند تحت مدیریت همین دولت انتخابات زودهنگام را برگزار نماید. این رویه سوال برانگیز است و احتمال دخل و تصرف تیم ارگ در تشکیل نظام سیاسی آینده را افزایش می دهد. حکومت حتی در لیست هیات شرکت کننده در نشست استانبول هم تغییرات تازه ای ایجاد نموده و نام داماد حکمتیار را از لیست حذف کرده است. حکمتیار و حزب اسلامی او البته آرام نخواهند گرفت.
حجت الاسلام شیخ موسی رضایی در بخش دیگری از گفت و گوی خود تاکید می کند شکاف در بین احزاب و جریان های سیاسی در مورد صلح نیز خود یک درد سر دیگری ست: برخی احزاب و جریان ها در همسویی با حکومت از جمهوریت دفاع می کنند و تلاش دارند دوره ریاست جمهوری آقای غنی به هر صورتی که شده تکمیل گردد. در حالیکه برخی احزاب و جریان های دیگر طرفدار دولت عبوری(دولت صلح) می باشند. اختلاف حکومت با شورای عالی مصالحه ملی بر سر طرح صلی که باید در نشست استانبول ارائه شود نیز در همین راستا قابل توجیه است. در طرح شورای عالی مصالحه ملی بر نظام صدارتی تاکید شده است در حالیکه در طرح رئیس جمهور غنی تاکید همچنان بر نظام ریاستی است.
حجت الاسلام رضایی با در نظرداشت مواضع متضاد حکومت و طالبان می گوید موفقیت نشست استانبول مستلزم اتخاذ یک راه سوم می باشد که بتواند این خواسته های متضاد را همسو کند.
موسس مدرسه الزهراء به همسایه های افغانستان اشاره می کند و می گوید وقتی خارجی ها در موضوع جنگ و صلح افغانستان دنبال منافع خود هستند و برقراری صلح یا ادامه جنگ معلول تصمیمات منفعت طلبانه آنها می باشد، همسایه های افغانستان نیز حق دارند در افغانستان به دنبال منافع خود باشند. اگر منافع همسایه های افغانستان در نشست استانبول تأمین نشود، آنها تماشاچی نخواهند بود.
به باور حجت الاسلام رضایی نشست استانبول از این نظر با مشکل روبروست.
نشست استانبول با موضوع صلح افغانستان در حالی قرار است در هفته های آتی برگزار شود که طالبان به تازگی اعلام کرده اند تا زمانیکه تمام نیروهای خارجی از افغانستان خارج نشوند و هفت هزار زندانی این گروه از زندان های افغانستان آزاد نگردد، در هیچ نشستی در مورد صلح افغانستان شرکت نمی کنند.
حجت الاسلام شیخ موسی رضایی در این مورد می گوید: طالبان باز هم دنبال بهانه اند تا امتیازات تازه به دست آورند. اگر امتیازات دوحه و مسکو به طالبان داده شود، آنها در نشست استانبول شرکت خواهند کرد. به باور آقای رضایی در صورت عدم شرکت طالبان در نشست استانبول که همه چیز در مورد صلح زیر سئوال می رود.
جاوید قایم، معین وزارت مبارزه با مواد مخدر امروز سه شنبه در نشست “درس‌های آموخته شده و دیدگاه آینده” در کابل گفت که عدم همکاری تمام همسایه‌های افغانستان به روند مبارزه با مواد مخدر در این کشور صدمه زده است.
او افزود که گزارش‌های اولیه نشان می‌دهد که زمین‌های بیشتری در افغانستان زیر کشت مواد مخدر آمده است. تولید بالا خواهد رفت. ولایت‌های که خالی از کشت مواد مخدر تلقی می‌شد، دوباره زیر کشت آمده‌اند.
او تهدیدهای امنیتی، نبود کمک کافی در این بخش، فعالیت تروریستی، جرایم سازمان یافته و نبود حاکمیت قانون را چالش عمده بر سر راه مبارزه با مواد مخدر اعلام کرد.
آقای قایم گفت که تولید مواد مخدر در افغانستان اکنون موضوع داخلی افغانستان نیست؛ بلکه ترافیک، قاچاق و افزایش بازار تقاضای مواد مخدر باعث افزایش تولید در افغانستان شده است.
او گفت که قربانی مواد مخدر در آینده تنها مردم افغانستان نخواهد بود و اگر به این مشکل توجه نشود مقدار هرویینی که به خیابان‌های جهان و اروپا سرازیر خواهد شد، نیز افزایش می‌یابد.
گزارش سالانه منتشر شده از سوی حکومت افغانستان و دفتر جرایم و مواد مخدر سال ملل در ماه اکتوبر سال گذشته نشان داد که تولید مواد مخدر افغانستان در سال ۲۰۱۶ نسبت به سال پیش ۴۳ درصد افزایش یافت.
براساس این گزارش در سال ۲۰۱۶ مقدار مواد مخدر تولید شده افغانستان به صورت تخمینی به چهار هزار و ۸۰۰ تن رسیده است در حالی که این آمار پارسال ۳۳۰۰ تن بوده است.
براساس این گزارش، مجموع مساحت زمین زیر کشت هم از ۱۸۰ هزار هکتار در سال ۲۰۱۵ به ۲۰۱ هزار هکتار در سال جاری رسید.
دلبرنظری، وزیر مبارزه با مواد مخدر افغانستان نیز تایید کرده که به دلیل ناامنی و نبود حاکمیت قانون، کشت خشخاش در افغانستان افزایش یافته است.
به گفته آقای قائم در سال جاری “مواد مخدر بیشتر در افغانستان تولید خواهد شد.”
او درباره روند مبارزه با قاچاقچیان مواد مخدر گفت که این روند اگر نتیجه مطلوب می‌داشت، باید شمار قاچاقچیان، تولید و کشت مواد مخدر کاهش می‌یافتند.
او تلاش‌های دولت و جامعه جهانی را در راستای ترویج کشت جایگزین برای خشخاش در افغانستان ناکام خواند و گفت که برنامه‌های که در این راستا اجرا شده از موثریت لازم برخوردار نبوده است.
آقای قایم افزود که ما به دهاقین به جای کشت خشخاش بذر گندم و کودشیمیایی می‌دهیم، ولی به فروش محصولات دهاقین و بازاریابی برای محصولات آن توجه نداریم و دهاقین افغانستان یک کیلو انار را در فصل برداشت به ۲۰ افغانی( کمتر از ۳۰ سنت) می‌فروشند که خیلی وقت‌ها موفق به این کار نیز نمی‌شوند.
مشکل دیگر به نظر معاون وزارت مبارزه با مواد مخدر افغانستان روند درمان معتادان است، اگرچه به گفته او ظرفیت در این راستا بالا رفته ولی میزان معتادان نیز افزایش یافته که براساس آخرین آمار شمار استفاده کنندگان مواد مخدر به ۳.۶ میلیون افزایش یافته‌اند.
او گفت که برای مبارزه با مواد مخدر باید کنترول لازم بر ۲۲ ولایت و ۱۵۲ ولسوالی وجود داشته باشد.