داکتر محمد نعیم سخنگوی دفتر سیاسی طالبان در دوحه در صفحه اجتماعی اش گفته است که ملا عبدالسلام حنفی معاون رئیس الوزراری امارت اسلامی طالبان امروز (پنجشنبه 15 میزان) با برخی از بزرگان اهل تشیع افغانستان دیدار کرد.
ملا عبدالسلام حنفی در این دیدار تاکید کرده که تمامی اقشار و ملت افغانستان با یکدیگر برابر بوده و باید برای بهبود وضعیت کشور تلاش نمایند.
در دوران حاکمیت قبلی طالبان بر افغانستان محدودیت های فراوانی علیه اهل تشیع افغانستان حاکم بود.
سخنگوی دفتر سیاسی گروه طالبان می گوید، که طرح حکومت انتقالی صلح از سوی فرستاده ای ویژه ای امریکا با این گروه شریک شده است.
محمد نعیم سخنگوی دفتر سیاسی گروه طالبان در دوحه قطر می گوید، که طرح حکومت انتقالی صلح از سوی زلمی خلیلزاد، فرستاده ویژه امریکا با این گروه شریک شده است.
محمد نعیم سخنگوی دفتر سیاسی طالبان در قطر می گوید این طرح زیر بررسی رهبری طالبان قرار دارد و تاکنون در باره آن تصمیم نهایی گرفته نشده است.
نعیم می‌پذیرد، که در طرح سپرده شده به طالبان، حکومت انتقالی، برگزاری نشست انقره و آتش بس جا دارد؛ اما به گفته او، هنوز طالبان در برابر این طرح موضع روشنی نگرفته اند.
یادآوری می کنیم زلمی خلیلزاد پس از ابقا شدنش از سوی جو بایدن رئیس جمهور این کشور به عنوان فرستاده ای امریکا برای افغانستان سفرهای منطقه ای خود را دوباره از سر گرفته است.
حملۀ روز دوشنبه بر دانشگاۀ کابل، جان ۲۲ تن را گرفت و بیش از ۴۰ تن که بیشتر شان دانشجویان بودند، را زخمی ساخت.
پس از حملۀ روز دوشنبه بر دانشگاۀ کابل حکومت و طالبان برسر چگونگی این رویداد وارد یک جنگ لفظی شده‌اند.
این جنگ لفظی بیشتر در رسانه‌های اجتماعی شعله‌ور است؛ حکومت طالبان را مسؤول این حمله می‌داند و طالبان حکومت را به توطئه چینی در برابر این گروه متهم می‌سازد.
امرالله صالح، معاون نخست رییس‌جمهور در ادامۀ نوشته‌های فسبوکی‌اش، باردیگر در صفحه فسبوک خود نوشت حمله بر دانشگاۀ کابل به حمله‌هایی شباهت دارد که از سوی گروۀ طالبان طرح‌ریزی شده‌اند.
صدیق صدیقی، سخنگوی رییس‌جمهور در این باره بیان داشت: «طالبان بستر امن فعالیت‌های تروریستی را در افغانستان فراهم کرده‌اند. طالبان در هراس‌افگنی دست بالا دارند.»
وزارت امور داخله نیز طالبان را مسؤول این حمله می‌داند و می‌گوید این حمله شبیه حمله‌هایی است که پیش از این از سوی این گروه انجام شده‌اند.
طارق آرین، سخنگوی وزارت امور داخله در این باره گفت: «بررسی‌های ابتدایی نشان می‌دهند که این حملۀ وحشیانه کار طالبان بوده‌است و مشابه به حملاتی است که در گذشته از سوی این گروه انجام شده‌است؛ مانند حمله به شفاخانه چهارصد بستر.»
محمد نعیم، سخنگوی طالبان و کاربران شبکه‌های اجتماعی به ویژه فسبوک و تویتر که وابسته به گروۀ طالبان می باشند، این حمله را نکوهش می‌کنند.
محمد نعیم، در گفت‌وگو با طلوع‌نیوز حمله بر دانشگاۀ کابل را جنایت ضدبشری دانست.
وی افزود: «امارت اسلامی به‌گونۀ آشکار و با الفاظ صریح این رویداد را نکوهش می‌کند. این جای ناراحتی است و یک جنایت بشری است که صورت گرفته‌است.»
هرچند گروۀ داعش مسؤولیت این رویداد را به‌عهده گرفت. اما اکنون در یک نوار منسوب به گروۀ داعش که در شبکه‌های اجتماعی پخش شده‌است و درستی آن تأیید نشده‌است این گروه دست داشتن در حمله بر دانشگاه کابل را رد می‌کند.
شماری از آگاهان مسایل سیاسی، درگیری‌های لفظی میان طرف‌های درگیر جنگ در افغانستان را نشان‌دهندۀ پیچیدگی دخالت استخبارات گوناگون در جنگ افغانستان می‌دانند.
جمال‌الدین بدر، آگاه مسایل سیاسی بیان داشت: «جنگ چند بعدی شده‌است. اینجا من ترس این را دارم که تا چند ماه دیگر چند گروه دیگر ظهور نکند. حالا گپ فقط طالب و داعش و طرف حکومت است.»
حمله بر دانشگاۀ کابل، بزرگترین مرکز تحصیلی افغانستان، بی‌پیشینه و پیچیده گفته شده‌است. از واکنش‌ها در درون و بیرون از کشور به این حمله بر می‌آید که خواست‌ها برای توقف بی‌درنگ خشونت‌ها و اعلام آتش‌بس نسبت به هرزمانی دیگر بیشتر شده‌اند.
نادر نادری عضو تیم مذاکره کننده دولت افغانستان امروز دوشنبه(۷میزان) در نشستی خبری به رسانه‌ها گفت تیم های تماس حکومت و طالبان امروز نیز نشست خواهند داشت.
آقای نادری افزود در این نشست روی طرح آجندا بحث خواهد شد و تیم مذاکره کننده حکومت موضوع آتش بس را مطرح می کند.
به گفته او، نشست‌های گروه تماس دو تیم ادامه می‌یابد تا زمانی که روی یک آجندای مشخص به توافق دست یابند.
او گفت از جانب دولت، ارزش‌های جمهوریت، دستاوردهای دو دهه اخیر، آتش‌بس و نظام سیاسی مطرح شده و مطرح خواهد شد.
براساس گزارش های رسیده از دوحه تیم های تماس حکومت و طالبان شب گذشته نیز نشست داشتند.
محمدنعیم، سخنگوی دفتر سیاسی طالبان نیز در توییتی نوشت در نشست شام روز گذشته روی موضوعات مربوط به اصول کاری و کارشیوۀ گفت‌وگوهای بین‌الافغانی بحث شد.
وی افزود این نشست‌ها تا به دست آمدن یک توافق نهایی ادامه می‌یابند و با حل این اختلافها، گفت‌وگوهای بین‌الافغانی آغاز خواهد شد.
گفت‌وگوهای بین‌الافغانی صلح در دوحۀ قطر در تاریخ بیست‌ودوم سنبله آغاز شد، اما هنوز هیأت دولت جمهوری اسلامی افغانستان و هیأت طالبان نتوانسته‌اند که اختلافها بر سر کارشیوۀ گفت‌وگوها را از میان بردارند و گفت‌های بین‌الافغانی آغاز شود.
از آغاز نخستین نشست گفت‌وگوهای بین‌الافغانی صلح هیأت‌های گروه‌های تماس دولت افغانستان و طالبان چندین نشست برگزار کرده‌اند، اما تاکنون این نشست‌های هیچ نتیجه‌یی در پی نداشته است.
نمایندۀ ویژه اتحادیه اروپا برای افغانستان می‌گوید، طالبان باید حالا عملکرد سیاسی شان را نشان دهند نه اینکه آتش جنگ را شعله ور تر سازند.
رونالد کوبیا ناوقت جمعه (۲۸ سنبله) در این مورد پیامی در توییتر نشر کرد.
کوبیا نوشت بر اساس آمار سازمان ملل متحد خشونت‌های پنج هفتۀ گذشته در افغانستان طی پنج سال بی‌سابقه بوده است.
او همچنان با اشاره به آغاز گفت‌وگوهای بین افغانان، به کاهش خشونت‌ها در افغانستان هم ابراز امیدواری کرده است.
طالبان در مورد اظهارات تازۀ نماینده ویژۀ اتحادیه اروپا برای افغانستان چیزی نگفته اند اما محمد نعیم سخنگوی دفتر سیاسی طالبان در قطر در پیامی که به رسانه‌ها فرستاده، گفته در حملات این گروه کاهش قابل توجه مشاهده شده است.
حضور شماری از ‘خبرنگاران طالبان ‘ یا ‘طالبان خبرنگار ‘ در حاشیه مراسم افتتاحیه مذاکرات صلح افغانستان و مصاحبه‌‌های آنها با اعضای هیأت دولت افغانستان از نکات مهم قابل توجه بود.
خبرنگار بی بی سی در این مورد می نویسد:«دقایقی پس از پایان مراسم افتتاحیه مذاکرات صلح افغانستان در محل مراسم، در حال گفت‌وگو با خالد نور، جوان‌ترین عضو هیأت دولت بودم که سه نفر با ظاهری شبیه طالبان نزدیک ما آمدند. یکی دوربین به‌دست و دیگری با موبایل در حال پخش زنده در فیسبوک بود.»
یکی از آنها محترمانه از آقای نور درخواست مصاحبه کرد. پس از موافقت او، سئوال اول را به انگلیسی پرسید.
به سابقه جهادی پدر آقای نور، عطامحمد نور علیه ارتش شوروی اشاره کرد و بعد از او سئوال کرد که حالا با حضور نیروهای خارجی چرا “جهادی” در کار نیست.
خالد نور هم ابتدا به زبان انگلیسی پاسخ خود را داد.
برای من نوع سئوال و پرسیدن آن به زبان انگلیسی، آن‌هم درباره “اشغال افغانستان” از سوی نیروهای بین‌المللی جالب بود.
دو سئوال دیگر هم پرسید؛ “آیا نظام افغانستان واقعا در مطابقت با قوانین اسلام است یا قوانین جزایی آن با فشار و خواسته غربی‌هاست؟” و آیا “اداره کابل “-عنوانی که طالبان درباره دولت افغانستان استفاده می‌کند- “درباره حملات شبانه و بمباران هوایی اطلاع می‌یافت یا خیر”.
در آسانسور هتل شرایتون، محل مراسم افتتاحیه یک نفر به شکل‌وشمایل اعضای هیأت مذاکره‌کننده طالبان وارد شد، از او پرسیدم: عضو هیأت طالبان هستی؟
پاسخ داد: نه، “خبرنگار امارت اسلامی هستم”.
از فرصت استفاده کرده و نام چند نفر از فعالان رسانه‌ای طالبان را که برای گرفتن اطلاعات با آنها در تماس بودم، پرسیدم. همه را می‌شناخت؛ از جمله طارق غزنیوال، (نام مستعار) را که یکی از فعالان رسانه‌ای طالبان است.
بعد از مکث نسبتا طولانی و درحالی‌که آسانسور به لابی رسید، گفت: “من خودم طارق غزنیوال هستم”.
برایم جالب بود. در موارد زیادی، به ویژه پیشاپیش آغاز مذاکرات صلح افغانستان چندبار با آقای غزنیوال از طریق توییتر و برای کسب خبرهای تازه با او حرف زده بودم اما از نزدیک نمی‌شناختم. معمولا در دسترس بود و هر سئوالی را تقریبا در فرصت کوتاهی پاسخ می‌داد.
حضور طالبان و فعالان رسانه‌ای نزدیک به آنها در فضای مجازی، از جمله توییتر نسبتا زیاد است.
مثلا دنبالکنندههای حساب کاربری طارق غزنیوال در توییتر بیشتر از خیلی از خبرنگاران افغان است. او بیش از ۲۰هزار دنبال‌کننده دارد.
در نشست مذاکرات صلح افغانستان در دوحه قطر حدود ده نفر از فعالان رسانه‌ای و بخش تبلیغاتی طالبان دیده می‌شدند.
شاید طالبان با آوردن این فعالان رسانه‌ای خواسته‌اند که بر جهت‌گیری‌های پوشش خبری مذاکرات صلح تاثیر بگذارند و خلاءهایی که به زعم آنها، دیگر رسانه‌ها به آن نمی‌پردازند، پر شود.
محمد نعیم، سخنگوی جدید این گروه در کمتر از یک ماه دنبالکنندههای حساب کاربری‌اش به بیش از ۱۷هزار نفر رسید.
گروه طالبان همزمان با اعلام شماره تماس او، آدرس توییترش را نیز اعلام کردند. او حالا مثل سلف‌اش، سهیل شاهین مواضع گروهش را همزمان به چهار زبان پشتو، فارسی، انگلیسی و عربی توئیت می‌کند.
در موارد زیادی خبرهای میدان جنگ، به کشمکش توییتری هم کشیده می‌شود. بارها دیده شده که مقام‌های دولت افغانستان و سخنگویان ناتو ذیل توییت سخنگوهای طالبان ابراز نظر و سعی کرده او را به چالش بکشند، و بالعکس.
سئوالات خبرنگار طالب از سخنگوی دولت افغانستان
نادر نادری، عضو هیأت مذاکره‌کننده و رئیس کمیسیون اصلاحات اداری افغانستان بعد از مراسم افتتاحیه مذاکرات صلح در حلقه خبرنگاران قرار داشت که متوجه شدم یک طالب با تلفن همراهش که در آن از طریق فیسبوک نشر زنده جریان داشت، در کنارم ایستاد.
به آرامی از او پرسیدم که خبرنگاری؟ پاسخ داد بله.
اولین‌بار بود که می‌دیدم یک “خبرنگار طالبان” می‌خواهد از یک مقام حکومت سئوالی بپرسد. دو بار، نیمه سئوالش را پرسید؛ سروصدای سالن زیاد بود و نادر نادری متوجه سوالش نشد، اما نهایتا نوبت به همان طالب خبرنگار رسید؛ سوالاتش چالشی و بیشتر به مناظره می‌ماند.
یکی از سئوال‌هایش از آقای نادری این بود که “شما ادعا می‌کنید که به طالبان، “پنجابی‌ها” مشورت می‌دهند، آیا کدام پنجابی در هیئت طالبان دیدید؟” گفت‌وگوی همین خبرنگاری که با طالبان نزدیک بود با باتور دوستم، پسر عبدالرشید دوستم از چهره‌های شناخته‌شده افغانستان، بسیار در بین کاربران شبکه‌های اجتماعی مطرح شد.
برای من یکی از جالب‌ترین حواشی نشست صلح افغانستان همین مصاحبه نادری با خبرنگاری بود که به گروه طالبان نزدیک بود. در کمتر از دو دقیقه چند سئوال‌وجواب انجام شد که نشان می‌داد یک طرف می‌خواهد با سئوال مواضع طالبان را درست نشان دهد و طرف مقابل با جواب عملکرد دولت را تایید کند.
با او که نام مستعارش مشعل افغان است گفت‌وگوی کوتاهی کردم و پرسیدم که خبرنگار است یا طالب و یا خبرنگار طالب؟
جواب داد که خبرنگار طالبان نیست، و خبرنگار آزاد است، اما تائید کرد که به مواضع طالبان نزدیک است. گفت که پرسیدن سئوال‌های مردم از مقامات حکومت را وظیفه‌اش می‌داند، و چون ‘سئوال‌هایش مردمی’ هست، تند و سخت هم هست.
از حوصله آقای نادری در پاسخ‌دادن تعریف کرد و گفت که در این‌باره بسیار احساس خوبی دارد.
آقای مشعل با چند عضو هیأت مصاحبه کرد. نظرش این بود که با حوصله پاسخ می‌دادند، اما جواب‌ها ‘قناعت‌بخش نبوده و دور از واقعیت‌های افغانستان بود.’
دید او اما درباره پاسخ مقام‌های طالبان متفاوت بود، می‌گفت: جواب‌های طالبان قناعت‌بخش است، چرا که حرف و عمل آنها یکی است.
از آزادی بیان دفاع کرد و گفت که برایش خیلی مهم است، و بلافاصله اشاره کرد به حادثه نحوه برخورد خشن با یک نماینده زن در لویه‌جرگه مشورتی صلح که وقتی در هنگام سخنرانی آقای غنی، علیه صلح با طالبان اعتراض کرده‌‌بود، با برخورد نسبتا شدید مسئولین انضباط آن‌جا قرار گرفت. خبرنگار طالب گفت: “آیا همین آزادی بیان است؟”
طالبان فقط به خبرنگاران مرد نگاه می‌کردند
از دید نرگس هورخش، خبرنگاری که از کابل آمده بود، برخورد اعضای هیأت طالبان دور از انتظارش بود، به نظرش آنها “نرم‌تر” بودند.
خانم هورخش گفت: در چند مورد متوجه شدم که وقتی یک خبرنگار زن در جمع خبرنگاران از عضو هیأت طالبان سئوالی می‌پرسید، آن طالب بدون اینکه به خبرنگاران زن نگاه کند، با نگاه به سمت خبرنگاران مرد به سئوال خبرنگار زن جواب می‌داد.
کارنامه طالبان در برخورد با زنان با انتقادات بسیار زیادی دیده می‌شود. این گروه در سال‌های حاکمیت‌شان بر افغانستان محدودیت‌های فوق‌العاده‌ای را اعمال کردند و بسیاری از زنان خاطره خوشی از آنها ندارند.در هیأت این گروه برای مذاکره صلح نیز شمار زنان، صفر است.
نشست افتتاحیه مذاکرات صلح افغانستان با حضور آن‌همه مقام‌های مطرح از دو سوی جنگ افغانستان، برای خبرنگاران، بیانگر این گفته معروف بود که ‘من و این همه خوشبختی محال است’. بعد از سال‌ها تعدادی زیادی از طالبان نقاب از چهره برداشته و حاضر شدند در برابر دوربین خبرنگاران بایستند.
همین موضوع پوشش خبری مذاکرات را برای خبرنگاران هیجانی‌تر و حساس‌تر کرده است.
مذاکرات صلح افغانستان مدت طولانی جریان خواهد داشت. در این میان رفتار حرفه‌ای خبرنگاران در پوشش آن‌چه که می‌گذرد مهم است. این مذاکرات که بخش عمده‌ای از علت آغاز آن، جنجالی عمیق بین روایت‌ها و تفسیرهاست، به راویت‌گری منصفانه نیاز دارد.
پوشش غیرحرفه‌ای مذاکرات صلح می‌تواند آسیب جدی به خود مذاکرات وارد سازد مثلا انتظارات مردم را بالا ببرد و یا اینکه با برجسته‌ساختن موارد اختلافی که از نظر حرفه‌ای لازم نیست مطرح شود، در نتیجه شکاف‌ها در جامعه و به تعبیرهای نادرست دامن بزند.
به نظر می‌رسد هیأت‌های مذاکره‌کننده تا اندازه‌ای به این موضوع توجه دارند؛ پس از مصاحبه با مشعل افغان، همان خبرنگار نزدیک به طالبان، یکی از مقام‌های مطبوعاتی این گروه ابراز امیدواری کرد که او در مصاحبه حرفی نزده باشد که فضای حاکم در مذاکرات را به نحوی خراب کند.
بی بی سی