نزدیکان دو پناهنده سیاسی ایرانی در کابل می گویند که نیروهای طالبان شب گذشته (شنبه 24 ثور) به خانه این دو پناهنده در کابل یورش برده و پس از بازداشت آنها را به مکان نامعلومی برده اند.
حدود 20 تن از نیروهای طالبان شب گذشته به محل اقامت «همایون زارعان» و«کمال خاکی» حمله کرده و پس از بازداشت، آنها را با دست و چشمانی بسته به جای نامعلومی بردند.
براساس گزارش ها، همایون زارعان از هشت سال پیش بدین سو بدلیل مخالفت با جمهوری اسلامی ایران در افغانستان پناهنده است، و کمال خاکی نیز از چهار سال پیش بدین سو در افغانستان پناهنده شده است.
این دو پناهنده سیاسی از سوی کمیشنری عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان برگه اقامت پناهندگی داشته، اما براساس قوانین حکومت پیشین افغانستان اجازه کار نداشتند.
نزدیکان این دو پناهنده سیاسی ایرانی می گویند که همایون زارعان به تنهایی و کمال خاکی به همراه خانواده اش در یک خانه مشترک در کابل زندگی می کردند.
مقام های طالبان و دفتر سازمان ملل متحد در افغانستان تاکنون نسبت به این گزارش اظهار نظری نکرده اند.
روزنامه اشپیگل آلمان در گزارشی نوشته است که طالبان برای سربازان و مقام های امنیتی حکومت پیشین افغانستان چاره ای جز ترک افغانستان و یا مواجهه با مرگ باقی نگذاشته اند.
به نقل از افغانستان انترنشنال، این روزنامه آلمانی به نقل از قاچاقبران نوشته که روزانه بیش از سه هزار نفر از جمله کارمندان حکومت پیشین از راه نیمروز افغانستان را ترک میکنند.
این روزنامه میگوید فرار جوانان از افغانستان برای یافتن کار، پدیده تازهای نیست؛ اما از زمانی که طالبان در آگست سال گذشته بر این کشور مسلط شده اند، کشاورزان، مهندسان، کارمندان دولتی و خانوادهها با کودکانشان تلاش میکنند افغانستان را ترک کنند.
اشپیگل در این گزارش نوشته است که بسیاری کسانی که به صورت غیرقانونی وارد ایران می شوند در پشت مرزها بازداشت میشوند، به خصوص اگر گارد مرزی ایران سهم خود را از پول قاچاق نگرفته باشد.
با این حال، به گفته روزنامه سختگیریهای مرزی ایران مانع موج مهاجرت افغانها به این کشور نشده است.
به گزارش اشپیگل، ورود غیرقانونی افغانها به ایران و وضعیت بد اقتصادی این کشور فرصت کاری پیش روی کسانی که وارد ایران میشوند باقی نگذاشته؛ با این وجود، این افراد میخواهند از افغانستان خارج شوند و مهم نیست که سفرشان به کجا میانجامد.
روزنامه با مقایسه هزینه سفر به ایران با ترکیه نوشته است که مصرف هر بار ورود به ایران تنها ۵۰ دالر است، در حالی که این هزینه برای ورود به خاک ترکیه ۱۴۰۰ دالر است.
اشپیگل میگوید با توجه به دور از دسترس بودن، کمتر کسی از سفر به ترکیه حرف میزند.
سرگئی لاوروف وزیر خارجه روسیه در واکنش به درگیری های اخیر طالبان با اعضای جبهه مقاومت ملی به رهبری احمد مسعود، از طالبان خواست که با مخالفان خود وارد گفتگو شود.
آقای لاوروف که در یک نشست خبری در دوشنبه پایتخت تاجیکستان پس از اجلاس شورای وزیران خارجه اتحادیه کشورهای مشترک المنافع حضور پیدا کرده بود، گفت که بحران افغانستان باید از راه گفتگوی ملی حل گردد.
لاوروف بر ضرورت تشکیل دولت همه شمول در افغانستان اشاره کرد و افزود: «طالبان ادعا می کنند که ازبک ها، تاجیک ها، هزاره ها و دیگران را در دولت خود سهم داده اند، در حالیکه این افراد هم از خود طالبان هستند.»
وزیر خارجه روسیه علاوه کرد برای اینکه افغانستان به ثبات برسد باید یک دولت همه شمول در این کشور ایجاد گردد.
او گفت: «ما این پیام را به طالبان فرستاده ایم؛ همکاران چینی ما که در فرمت های مختلف در افغانستان حضور دارند نیز همین موضع را دارند. از تمامی کشورهای دخیل در اوضاع افغانستان به شمول پاکستان می خواهیم که از موضع تشکیل دولت همه شمول حمایت کنند.»
وی همچنین گفت: «از متحدین خود در تاجیکستان که نفوذ جدی بر افغانستان به ویژه در شمال دارند نیز انتظار داریم که به ما در دستیابی یه این هدف مشترک کمک کنند.»
اتحادیه کشورهای مشترک المنافع، اتحادیه ای شامل برخی از جمهوریهای مستقل اتحاد جماهیر شوروی سابق است.
طی یک هفته گذشته حملات جبهات مسلح ضد طالبان به شمول جبهه مقاومت ملی به رهبری احمد مسعود و جبهه آزادی افغانستان علیه مواضع طالبان در ولایات شمالی کشور به شمول پنجشیر، تخار و بغلان افزایش یافته است.
براساس گزارش ها، نیروهای طالبان در تلافی این حملات اقدام به برگزاری محاکم صحرایی، بازداشت های خودسرانه، شکنجه و بدرفتاری با غیرنظامیان ساکن این مناطق کرده اند که با واکنش گسترده داخلی و خارجی مواجه شده است.
وزیران خارجه هفت کشور صنعتی جهان موسوم به «گروه 7» روز گذشته (پنجشنبه 22 ثور) در اعلامیه ای مشترک ضمن محکوم نمودن وضع محدودیت های بیشتر علیه زنان توسط طالبان، گفتند که این گونه اقدامات، طالبان را در سطح جهانی منزوی تر می کند.
در اعلامیه وزیران خارجه این کشورها ضمن بیان مخالفت شدید خود با محدودیت های وضع شده علیه زنان افغانستان، از طالبان خواستند تا فورا گام هایی برای رفع این محدودیت بردارند و به حقوق انسانی آنها احترام بگذارند و انتظارات شهروندان افغانستان و جامعه جهانی را برآورده سازند.
وزرای خارجه کشورهای کانادا، فرانسه، امریکا، آلمان، ایتالیا، جاپان و بریتانیا در بیانیه مشترک شان گفته اند که آزادی بیان و حضور و اشتراک زنان و دختران در جامعه برای صلح بلند مدت، ثبات و توسعه کشور حیاتی می باشد.
آنها همچنین در بیانیه شان به فرمان اخیر طالبان در مورد نوع پوشش اجباری برای حجاب اشاره کرده و گفته اند تحمیل این دستورات که به شدت مشارکت کامل و برابر نیمی از جمعیت افغانستان را محدود می کند محکوم است.
قابل ذکر است هفته گذشته وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان در ادامه دستورالعمل های جنجالی خود، اعلام کرد که بهترین پوشش برای رعایت «حجاب اسلامی» پوشیدن چادری است، بطوریکه تمام بدن و صورت زنان به جز چشمان آنها را می پوشاند.
همچنین در این دستور آمده بود که در صورت تخطی، سرپرست زن به جای خود زن تنبه و مجازات می گردد.
گرچه وزارت امر به معروف طالبان در دستورالعمل خود صراحتا از نوع «چادری» مشخصی نام نبرده است، اما اکثریت شهروندان می گویند که منظور طالبان همان «برقع» است.
این تصمیم تازه طالبان با واکنش های گسترده داخلی و خارجی مواجه شده است؛ شماری از زنان ساکن کابل در اعتراض به این فرمان به سرک ها آمده و تظاهرات کردند که اما با خشونت و سرکوب نیروهای امارت اسلامی مواجه شدند.
«جان مارک پومرشیم» سفیر امریکا در دوشنبه می گوید که کشورش با مقام های تاجیکستان در خصوص سرنوشت طیاره های حکومت پیشین افغانستان در کشورهای همسایه گفتگو کرده اند و قرار نیست این طیاره ها به طالبان تحویل داده شوند.
جان مارک روز گذشته (سه شنبه 20 ثور) در یک نشست مطبوعاتی گفت: «واشنگتن و دوشنبه درباره سرنوشت طیاره های منتقل شده به کشورهای همسایه به شمول تاجیکستان با یکدیگر گفتگو کرده اند. این طیاره ها به طالبان داده نخواهند شد زیرا این طیاره ها به آنها تعلق ندارد.»
آسیا پلاس تاجیکستان نوشته است که سفیر امریکا در دوشنبه بیش از این توضیحاتی در این خصوص ارائه نکرده است.
پس از سقوط دولت اشرف غنی شماری از خلبانان چرخبال ها و طیاره های نظامی به منظور جلوگیری از افتادن این تجهیزات به دست طالبان به کشورهای همسایه به شمول ازبکستان و تاجیکستان پرواز کردند.
براساس آمارها، افغانستان پیش از سقوط دولت اشرف غنی 164 طیاره فعال در اختیار داشت که هم اکنون تنها 81 فروند آن داخل کشور موجود می باشد.
مقام های طالبان بارها اعلام کرده اند که ازبکستان و تاجیکستان باید این طیاره ها را به افغانستان بازگردانند.
با این وجود، چند روز پیش نماینده ویژه ازبکستان برای افغانستان نیز اعلام کرد که دولتش قصد ندارد این طیاره ها را به طالبان تحویل دهد.
وی گفته بود که هزینه این طیاره ها توسط ایالات متحده پرداخت شده و واشنگتن صلاحیت تصمیم گیری درباره سرنوشت آنها را دارد.
شماری از زنان کابل امروز (سه شنبه 20 ثور) در اعتراض به فرمان تازه طالبان به نوع حجاب اجباری به سرک ها آمدند که اما با سرکوب نیروهای طالبان مواجه شده و برخی از آنها برای چند ساعت نیز بازداشت شدند.
برخی از این زنان معترض می گویند که نیروهای طالبان آنها را تهدید به شلیک کردند و گفته اند که زنان به تحریک کشورهای غربی این اعتراضات را راه اندازی کرده اند.
این زنان که در منطقه «شهر نو» کابل تجمع کرده بودند شعارهای «زنان افغانستان در گرو طالبان»، «مردم افغانستان محتاج یک لقمه نان» سر می دادند.
روز گذشته نیز شماری از زنان در اعتراض به نوع حجاب اجباری اعلام شده از سوی طالبان اعتراض کردند.
یک تن از این زنان معترض به خبرگزاری رها می گوید که «زنان مسلمان افغانستان هیچ گاه بی حجاب نبوده اند، اما نوع حجابی که طالبان برای زنان افغانستان تعریف می کند غیرقابل قبول است و با فرهنگ افغانی سازگار نیست.»
اخیرا وزارت امر به معروف طالبان دستورالعملی صادر کرده که به موجب آن بهترین پوشش برای زنان پوشیدن چادری (برقع) عنوان شده است، بطوریکه کل صورت زن را می پوشاند.
در این دستورالعمل همچنین هشدار داده شده سرپرست زنانی که از این دستور سرپیچی کنند تنبیه و مجازات می گردد.
براساس گزارش ها و با وجود انتقادهای فراوان، قرار است که طالبان طرح تفکیک جنسیتی برای حضور دختران و پسران در دانشگاه ها را از هفته آینده اجرا کنند.
چندی پیش سران طالبان اعلام کردند که حضور دختران و پسران در دانشگاه ها نباید بصورت مختلط باشد، و بدستور آنها قرار شد که دختران در روزهای زوج و پسران در روزهای فرد در صنف های درسی شان در دانشگاه ها حضور یابند.
هم اکنون برخی منابع رسانه ای گزارش کرده اند که قرار است طالبان این دستورالعمل را از هفته آینده اجرایی سازند.
منابع افزوده اند که در ابتدا این طرح در دانشگاه های کابل و «پولی تخنیک» اجرا می گردد.
گفته می شود که این طرح تنها مربوط به دانشجویان نمی باشد و اساتید زن نیز در روزهای تحصیلی پسران حق حضور را ندارند.
جبهه آزادگان مدعی است که ولسوالی علی شیر در ولایت خوست را برای ساعاتی به تصرف خود در آورده و ولسوال طالبان را برای این ولسوالی کشته است.
جبهه آزادگان با نشر خبرنامه ای می گوید که ولسوالی علی شیر ولایت خوست امروز (دوشنبه 12 ثور) برای ساعاتی تحت تصرف جنگجویان این جبهه بوده است.
در خبرنامه جبهه مذکور آمده است که جنگجویان آن طی یک درگیری یک ساعته، ولسوالی علی شیر را به تصرف خود در آوردند و پس از جمع آوری اسلحه و دیگر تجهیزات نظامی، ساختمان این ولسوالی را ترک کرده اند.
این جبهه همچنین مدعی است که طی درگیری نیروهای این جبهه با طالبان، ولسوال طالبان برای ولسوالی علی شیر به همراه ۱۱ تن از افراد تحت امرش در داخل ساختمان ولسوالی کشته شدند.
این جبهه همچنین می گوید که در این درگیری ها هیچ آسیبی به جنگجویانش نرسیده است.
در بخش دیگری از خبرنامه جبهه مذکور آمده است که یک دیپوی بزرگ از مهمات همراه با چندین عراده تانک هاموی و موترهای رنجر طالبان در این درگیری تخریب و از بین برده شده است.
ذبیح الله مجاهد سخنگوی طالبان گفته است که براساس اعلام دادگاه عالی امارت اسلامی روز یکشنبه (11 ثور) در افغانستان روز اول عید فطر است.
آقای مجاهد در صفحه توییتر خود نوشته است که این اعلام از سوی شیخ عبدالحکیم حقانی رئیس ستره محکمه و مسئول کمیته رویت هلال ماه امارت اسلامی طالبان صورت گرفته است.
قابل ذکر است که افغانستان طی دست کم دو دهه گذشته همواره با عربستان سعودی ماه رمضان را شروع و عید فطر را اعلام کرده است.
اما طالبان امسال بر خلاف عربستان سعودی که روز دوشنبه (12 ثور) را روز عید فطر اعلام کرده اند، یک روز قبل تر عید اعلام نمودند.
پس از آنکه دادگاه طالبان روز یکشنبه را عید فطر اعلام نمودند، شماری در کابل و سایر ولایات دست به شلیک های شادیانه زدند.
خالد زدران سخنگوی فرماندهی پولیس طالبان در کابل ضمن تایید فیرهای شادیانه از سوی شماری در کابل، گفته است که به نیروهای امنیتی دستور داده شده تا عاملان این فیرها را بازداشت کنند.
عبدالله عبدالله رئیس پیشین شورای عالی مصالحه کشور، هشت ماه پس از حاکمیت مجدد طالبان بر افغانستان، امروز (شنبه 10 ثور) اجازه یافت از افغانستان خارج گردد.
گرچه آقای عبدالله خود در پیامی به مناسبت عید فطر از مقصد سفر خود سخن نگفته است، اما منابع نزدیک به وی گفته اند که او به هند جایی که خانواده اش اقامت دارند خواهد رفت.
پیش از آن گزارش هایی مبنی بر حصر خانگی عبدالله عبدالله و حامد کرزی توسط طالبان مطرح شده بود و حامد کرزی نیز در صحبت با رسانه ها موضوع ممنوع الخروجی خود را به طور ضمنی تایید کرده بود.
وی گرچه صراحتا از واژه «ممنوع الخروجی» استفاده نکرده بود اما در مصاحبه اش گفته بود که «محدودیت هایی» علیه او و داکتر عبدالله برای سفر به خارج از افغانستان وجود داشته است.
منابع نزدیک به داکتر عبدالله می گویند که سفر وی در توافق با امیرخان متقی سرپرست وزارت خارجه طالبان انجام شده است.
عبدالله عبدالله و حامد کرزی از جمله معدود چهره های مطرح سیاسی افغانستان می باشند که پس از سقوط دولت در افغانستان باقی ماندند.
دولت ازبکستان اعلام کرده است که ده ها هواپیما و چرخبال های متعلق به حکومت پیشین افغانستان که پس از سقوط دولت به این کشور منتقل شده اند را به طالبان تحویل نخواهد داد.
«عصمت الله ایرگاشف» نماینده ویژه ازبکستان برای افغانستان گفته است که این تجهیزات توسط امریکا برای ارتش افغانستان خریداری شده بود و هم اکنون این تصمیم امریکاست که با این تجهیزات چه کند.
قابل ذکر است که پس از سقوط دولت پیشین حدود 50 فروند چرخبال و هواپیما که تحت اختیار خلبانان افغانستان بودند به ازبکستان پرواز کردند. همچنین چندین فروند هلی کوپتر و هواپیمای دیگر به تاجیکستان پرواز کردند.
مقام های طالبان از آن زمان تاکنون بارها از ازبکستان و تاجیکستان خواسته اند که این هواپیماها را به افغانستان بازگردانند.
اما نماینده ازبکستان در امور افغانستان به صدای امریکا در این خصوص می گوید: «دولت امریکا هزینه این تجهیزات را پرداخته کرده است؛ بنابراین ما معتقدیم که این کاملا به تصمیم واشنگتن بستگی دارد که با آنها چه می کند.»
مقام های امریکایی نیز تایید کرده اند که ازبکستان و تاجیکستان تاکنون هیچ برنامه ای برای تحویل این هواپیماها به طالبان ندارند.
وزارت دفاع امریکا می گوید که تا 21 ماه اگست (شش روز پس از سقوط دولت پیشین) 46 فروند هواپیما به ازبکستان و 18 فروند دیگر به تاجیکستان پرواز کرده است.
این هواپیماها شامل چرخبال های Mi-17 UH-60 و همچنین PC-12 ،C-208 ،AC-208 و A-29 هواپیماهای بال ثابت بودند.
مقام های محلی طالبان در ولایت جوزجان می گویند که یک «تعویذ نویس» که با جادوگری تنها از یک خانواده مبلغ 12 هزار دالر امریکایی، پنجصد هزار افغانی و دو سیت طلا گرفته بود را بازداشت کرده اند.
ملا سراج الدین احمدی قوماندانی امنیه طالبان در جوزجان گفته است که نیروهای امنیتی آنها در یک عملیات هدفمند این تعویذنویس را از روستای «شینکوت» شهر شبرغان مرکز این ولایت بازداشت کرده اند.
آقای احمدی افزود این مرد متهم است که تنها در یک مورد از یک مادر و دختر دوازده هزار دالر امریکایی، پنجصد هزار افغانی و دو سیت طلا را با جادوگری اخذ کرده است.
قومندان امنیه طالبان در جوزجان می گوید که فرد بازداشت شده از سالها به اینسو به گونه حرفه ای باشندگان آن ولایت را فریب می داد.
گروه داعش در پیامی مسئولیت دو انفجار مرگبار روز گذشته (پنجشنبه 8 ثور) علیه شیعیان در شهر مزارشریف مرکز ولایت بلخ را بر عهده گرفت.
قابل ذکر است که شهر مزارشریف روز گذشته شاهد دو انفجار در نواحی سوم و دهم خود بود که در آن دست کم 9 تن جان باخته و 13 تن دیگر زخمی شدند.
مقام های محلی طالبان تایید کرده اند که در هر دوی این انفجارها شیعیان هدف قرار گرفته اند.
این انفجارها حوالی ساعت هفت شام روز گذشته در منطقه «ایستگاه کانتینرها» در نزدیکی مکتب سلطان غیاث الدین و در نزدیکی «ایستگاه سجادیه» بوقوع پیوست.
این انفجارها دقیقا یک هفته پس از انفجار مرگبار دیگر در شهر مزارشریف رخ می دهد که در آن انفجار در مسجد سه دوکان شیعیان ده ها تن جان خود را از دست داده و شماری دیگر زخمی شدند.
مسئولیت حمله به مسجد سه دوکان را نیز گروه داعش بر عهده گرفت.
با این حال طالبان همواره ادعا کرده اند که گروه داعش در افغانستان حضور علنی و فیزیکی ندارد و هیچ تهدیدی علیه امنیت افغانستان محسوب نمی شود.
شاهدان عینی از شهر مزارشریف در شمال کشور می گویند که طالبان جسد «سهیل زمری» از بستگان عطا محمد نور را که در درگیری با آنها کشته شده، در یک چهار راهی مشهور این شهر به نمایش گذاشته است.
این شاهدان می گویند که طالبان از مردم خواسته اند تا جسد وی را تماشا کنند و به کسی اجازه برداشتن و دفن او را نمی دهند.
منابع مردمی می گویند که سهیل زمری، خواهرزاده عطا محمود نور والی پیشین بلخ به همراه چند تن از افرادش شب گذشته (پنجشنبه 1 ثور) در واکنش به حمله مرگبار مسجد سه دوکان در مزارشریف، با نیروهای طالبان در حوزه چهارم امنیتی این شهر وارد درگیری شده بودند.
گفته می شود که در این درگیری، آمر حوزه چهار طالبان به همراه هفده تن از افرادش کشته شد.
سهیل زمری نیز در این درگیری ها از سوی طالبان کشته شد.
براساس گزارش ها، سهیل زمری اخیرا یک گروه مسلح را در مزارشریف برای مقابله علیه طالبات تشکیل داده بود.
مقام های طالبان اما کشته شدن افراد خود در این درگیری را رد می کنند و می گویند یک تن از داخل خانه خود به سوی نیروهای طالبان شلیک کرده بود که پس از آتش مقابل طالبان کشته شد.
طالبان محلی هم اکنون در حالی جسد سهیل زمری را در مزارشریف به نمایش گذاشته اند، که چندی پیش کابینه طالبان تشهیر (منفی) اجساد را ممنوع اعلام کرده بود.
یکی از سوالهای نسبتا عجیبی که این روزها (پس از حملههای تروریستی بر نهادهای آموزشی و دینی هزارهها) پرسیده میشود این است:
راه حل چیست؟
شاید کسی بگوید این طبیعیترین پرسشی است که در چنین مواقعی به ذهن آدم میآید.
برای من این پرسش از این جهت تعجب انگیز است که پرسشگران غالبا متوجه سنگینی این سوال نیستند و فکر میکنند که اگر کسانی واقعا دل به کار بدهند میتوانند پاسخ قبلا آزموده نشده خوبی برای این پرسش فراهم کنند.
حقیقت آن است که جامعه یک شبکه بسیار کلان و پیچیده است و تقریبا هیچ مشکلی از مشکلاتش به حل ِ آسان تن نمی دهد. علت این وضعیت این است:
مشکلات جدی اجتماعی در یک دامنه زمانی ایجاد شده اند و قوام یافته اند. صد عامل در هم رفته اند تا فلان مشکل به عنوان یک پدیده دوامدار وجود و حضور پیدا کند. وقتی میگوییم «راه حل چیست؟»، در واقع پرسش ما این است که چه کار کنیم تا این شبکه عوامل از هم بپاشد و دیگر نتواند «مشکلآفرینی» کند. پاسخ این سوال هرچه باشد یک روند زمان بر خواهد بود.
به همین مثال «کشتار هزارهها» نظری بیندازید:
کشتار هزاره ها زمانی متوقف میشود که تروریستها یا «نخواهند» دست به حمله بزنند یا «نتوانند» دست به حمله بزنند. نخواستن شان یعنی این که آنان به این نتیجه برسند که کشتن هزاره ها به هر دلیلی درست و مفید نیست. نتوانستن شان یعنی این که یک نیروی قوی جلو تروریستها را بگیرد.
چه وقت تروریستها متقاعد خواهند شد که کشتن هزارهها اخلاقا مذموم یا عملا زیان بار است؟ چه وقت هزاره ها یا یک نیروی دیگر خواهند توانست با قدرت جلو حمله تروریستان را بگیرند؟
هر پاسخی که به این دو سوال بدهیم، مسلم است که هر کدام از این گزینه ها زمان میبرد.
هزارهها نمیتوانند به تروریستها درس اخلاق و معنویت و انسانیت بدهند تا آنان از هزاره کشی دست بردارند. این اتفاق باید در میان خودشان و در جامعهی خودشان بیفتد. میماند این که هزارهها به قدرت بازدارنده و مجازات کننده ای دست بیابند که تروریستها را ناگزیر به سوی پرهیز، احتیاط، اجتناب و تجدید محاسبه براند.
این قدرت از کجا حاصل میشود؟ خون را با خون جواب دادن (که بعضی این همه تبلیغش میکنند) فقط در بزم شعرهای حماسی خوب است. در عمل، هزارهها فعلا توانایی خشونت ورزی موثر را ندارند و افتادن در چرخه خشونت و انتقام به ضررشان تمام میشود. راههای غیرمستقیم دیگر هستند که برای توانمندسازی هزارهها بسیار کارآمد بودهاند و با طبیعت تحولات اجتماعی نیز سازگارتر هستند. منظورم همین مسیری است که هزارهها تا کنون پیموده اند. به بیانی دیگر، راه حل موجود بوده و جامعه هزاره آن راه حل را به کار بسته و از آن نتیجه گرفته است؛ اما بسیاری همین راه حل را پیش چشم خود نمیبینند و کارآمدی آن را تشخیص نمیدهند. این راه حل همین کاری است که هزارهها تا امروز کردهاند: زخم خورده اند و ایستادهاند؛ افتادهاند و برخاستهاند؛ تحقیر شدهاند و بر حقوق انسانی خود پا فشردهاند؛ کشته شدهاند و درس خواندهاند؛ مسخره شدهاند و پوست خود را کلفت کردهاند؛ سرکوب شدهاند و با روان خسته از زبان و فرهنگ خود پاسداری کردهاند؛ تبعیض دیدهاند و به رشد خود ادامه دادهاند؛ آواره شدهاند و برای مردم و برای وطن خود زحمت کشیدهاند.
آیا هزارهها در این مسیر همیشه صد درصد کامیاب بودهاند؟ نه، نبودهاند. هیچ کسی نمیتواند همیشه صد درصد کامیاب باشد. با وجود این، تاریخ هزاره در مجموع تاریخ کامیابی و توسعه است. کمتر مردمی را در جهان پیدا میکنید که در زیر این همه فشار و در برابر این همه دشمنی توانسته باشد این چنین استوار به سوی روشنایی حرکت کند.
من وقتی میبینم که هزاران هزاره باسواد و باخبر و دردمند از چهارسوی جهان میگویند که ما در عصر بسیار تلخ و تاریک زندگی میکنیم و باید راه حلی برای برون رفت از این ظلمت پیدا کنیم، آنچه در ذهن من میگذرد این است:
«تو از کجا چنین شدی؟ تو چطور به این آگاهی رسیدی؟ اینهمه صدا برای عدالت و آزادی را تو از کجا پیدا کردی؟»
این یعنی که تو خود راه حل هستی؛ چرا خود را نمیبینی؟ چگونه است که مثل ماهی در آب شناوری و پیوسته میپرسی «آب کجاست؟»
راه حل فوری اما وجود ندارد. ما پس از دهها و صدها سال (در تعامل هزاران عامل) فعلا اینی هستیم که هستیم و فعلا همینی که هستیم نمیتواند ساخت جامعه فعلی را فورا دگرگون کند و ماشین کشتار را قطعا متوقف بسازد.
به نظر من، هزارهها میتوانند برای کاهش دادن آسیبها راه های هرچند کم نتیجهی تعامل با حکومت فعلی را بیازمایند. خشم به ما میگوید که شمشیر برداریم، اما عقل از ما میطلبد که در دام حماسههای میان تهی نیفتیم.
یک چیز دیگر را هم بگویم: بعضی از هزارهها فکر میکنند که فعلا یک طلسم قلابی و موقت بر دست و ذهن و زبان مردم هزاره افتاده که آنان را از عمل درست باز میدارد؛ این عده فکر میکنند که این وضعیت در میان هزارهها یک عارضه بیماری گونه است که میتوان رفعش کرد و جامعه را به مسیر درستش انداخت.
این یک توهم است. حقیقت این است که این وضعیت کنونی کاملا ارگانیک است و همان ظرفیتها و واقعیتهایی را بازتاب میدهد که در جامعه هزاره جریان دارد. این وضعیت (بیعملی نظامی، تکثر صداها، ترجیح آرامش و پرهیز از ایثار مثلا) یک شبه هم تولید و تحکیم نشده تا به سرعت تغییر کند. یک جامعه نیم قرن سر خود کار میکند – خوب یا بد- و نیم قرن بعد بعضی نتایج اعمال و افکار خود را به صورتهای ملموس میبیند. جامعه هزاره نیز همینی شده که شده. نمیتوان دواندش و نمیتوان همچون موم نرمی به شکل دلخواه درآوردش؛ هرچند مهندسان بیحوصله در برابر این واقعیتها جوش میزنند.
کسانی (مخصوصا افراد بیرون از کشور) که مردم را به قیام و پاسخ خون-با-خون دعوت میکنند اما خودشان عملا گامی در این راه بر نمیدارند، باید در احوال خود نظر کنند و از خود بپرسند «من چرا حاضر نیستم برای مردم خود کشته شوم؟». آنگاه اگر همان پاسخ را از منظر بقیه مردم هم ببینند، متوجه عمق دگرگونی در جامعه هزاره میشوند و در می یابند که تقسیم ساده جامعه به خاین و خادم و قهرمان و بیکاره چندان موجه نیست.
بارها به من تذکر داده اند که یاوه نگو، راه حل نشان بده (اگر از خزعبلات فارغ شدی) و بیا برای مردم آستین بالا بزن. تذکرها سر چشم. اما من و شما پاره هایی از یک تصویر هستیم. جامعه هزاره، در این مقطع، چنین جامعه ای هست. من و تو به یک اندازه فرزند زمانه خود هستیم و در بند تعلقات و درخششها و تیرگیهایش. تو به طریقی، من به طریقی. من انتظار ندارم که تو به این زودیها سلاح بر کمر ببندی و با خون داغ خود به مصاف ظالم بروی. نمیروی. تو هم مرا ملامت نکن.
و یک خواهش از آدمی که مثل هر فرد دیگر در این عالم یک انسان است (نه کم و نه بیش) و اسمش هزاره است:
لطفا به راه درخشانی که به عنوان یک گروه انسانی طی کردهای – با آن همه سنگ که بر سرت زدند و آن همه خار که پیش پایت انداختند- ببال. نژادپرست و خالی بند و تنگ نظر نباش، اما خوشحال باش که از میان اینهمه درد و داغ، شگفتن بلدی و با این همه خاطره رنج اندود هنوز چراغ اراده ات روشن است و هنوز عزم رسیدن به یک دنیای بهتر در وجودت شعله ور.
امرالله صالح معاون نخست دولت پیشین در واکنش به رویدادهای مرگبار طی روزهای اخیر در کابل و مزارشریف می گوید که «ایدئولوژی طالبان و گروه داعش یکی است و یگانه راه حل «مقاومت ملی» می باشد.»
وی در یادداشتی در حساب های توییتر و فیسبوک خود نوشته است «صدها تن از شهروندان افغانستان طی روزهای اخیر جان خود را از دست داده اند، اما دریغ از یک بیانیه از سوی سران طالبان؛ تنها برخی سخنگویان سطح پایین امارت در رسانه ها ظاهر شده و چرندیاتی را بیان کردند.»
وی می گوید که «سران طالبان به مردم افغانستان پاسخگویی ندارند، آنها فقط به راولپندی جواب می دهند.»
او بار دیگر به موضوع مقاومت علیه طالبان اشاره کرده و گفته است که «یگانه راه حل مقاومت ملی است؛ آنقدر سلاح برداریم که قبل از کشتن ما سه بار فکر کنند.»
قابل ذکر است که افغانستان طی روزهای اخیر شاهد حملات خونین در نقاط مختلف بوده است که مرگبارترین آنها انفجارهای مسجد «سه دوکان» در شهر مزارشریف و مکتب «عبدالرحیم شهید» در منطقه دشت برچی در غرب شهر کابل بوده اند.
در هر دوی این حملات مرگبار، قومیت هزاره و شیعیان افغانستان هدف قرار گرفته اند.
این حملات واکنش های گسترده داخلی و جهانی را به دنبال داشته است؛ شماری از فعالان مدنی کشور کارزاری را تحت عنوان «نسل کشی هزاره ها را متوقف کنید» راه انداخته اند و از جامعه جهانی و شورای امنیت سازمان ملل خواسته اند تا ضمن تصمیم گیری در این خصوص، اقدامی برای توقف آن روی دست گیرند.
ریچارد بنت گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد در امور حقوق بشری نیز روز گذشته (پنجشنبه 1 ثور) در یادداشتی تلویحا به نسل کشی هزاره های افغانستان اشاره کرد.
وی در حساب توییترش نوشت: «انفجارهای دیگری افغانستان را به لرزه درآورد و شیعیان را هدف قرار داد و مجددا هزاره ها قربانی شدند.»
آمار دقیقی از میزان تلفات دو حمله بر مسجد شیعیان در مزارشریف و مکتب عبدالرحیم شهید در کابل تاکنون منتشر نشده است، زیرا طالبان به خبرنگاران اجازه پوشش آزادانه این وقایع را نداده است؛ اما مسئولین شفاخانه ابوعلی سینا در شهر مزارشریف آمار تلفات و زخمی های حمله بر مسجد که به این شفاخانه منتقل شده اند را 31 جان باخته و نزدیک به 90 زخمی اعلام کرد.
در حمله به مکتب عبدالرحیم شهید نیز گفته می شود که بیش از 30 دانش آموز و غیرنظامی جان باخته و شمار زیادی نیز زخمی شدند.
دیده بان حقوق بشر می گوید که سرنوشت نامعلوم عالیه عزیزی مدیر سابق زندان زنانه هرات، نشان از شکست طالبان برای بررسی اتهامات جدی نقض حقوق بشری را می دهد.
دیده بان حقوق بشر امروز (چهارشنبه 31 حمل) در گزارشی گفته است که با گذشت بیش از 6 ماه از ناپدید شدن عالیه عزیزی، طالبان هنوز هیچ گونه تحقیقات معتبری در این خصوص انجام نداده است.
این سازمان از طالبان خواسته که هر چه سریع تر مخفیگاه عالیه عزیزی را نشان داده و او را از زندان آزاد سازند.
سازمان دیده بان حقوق بشر علاوه کرده است که طالبان بجای انکار از وقوع این نوع قضایا، باید اقدامات مشخصی را برای جلوگیری از سواستفاده های جدی توسط نیروهای امنیتی خود روی دست بگیرد.
این سازمان همچنین خواستار پاسخ فوری، تحقیق بی طرفانه و پیگرد قانونی قضیه ناپدید شدن عالیه عزیزی شده است.
عالیه عزیزی مدیر زندان زنانه هرات پس از سقوط دولت پیشین به درخواست طالبان به وظیفه اش بازگشت، اما در دهم میزان سال گذشته توسط طالبان بازداشت شد و تاکنون از وی خبری در دست نیست.
جبهه مقاومت ملی به رهبری احمد مسعود در واکنش به انفجارهای امروز (سه شنبه 30 حمل) بر مراکز آموزشی در غرب شهر کابل می گوید که طالبان مسئول مستقیم این حملات است.
این جبهه در بیانیه ای ضمن محکوم نمودن انفجار در مکتب عبدالرحیم شهید در غرب شهر کابل، گفته است: «ما گروه متحجر طالبان را که دشمن آموزش و میزبان شماری از خطرناک ترین گروه های تروریستی منطقه ای و جهان است، مسئول مستقیم این حملات می دانیم.»
جبهه مقاومت در بیانیه اش از جامعه جهانی خواسته است تا در قبال این گونه حملات بی تفاوت و نظاره گر نباشد.
لازم به ذکر است که قبل از ظهر امروز سه انفجار پی هم دو مرکز آموزشی را در غرب شهر کابل هدف قرار داد.
انفجار اول در آموزشگاه «ممتاز» در منطقه قلعه نو دشت برچی، و دو انفجار دیگر در مکتب عبدالرحیم شهید در ساحه «تانک تیل» دشت برچی رخ داد.
تاکنون آمار دقیقی از میزان تلفات این انفجارها مخابره نشده و طالبان نیز مانع پوشش خبری خبرنگاران از این رویدادها شده اند.
براساس گزارش ها اما، در انفجار اولی در آموزشگاه ممتاز چندین دانش آموز زخمی شده اند، ولیکن در انفجارها بر مکتب عبدالرحیم شهید میزان تلفات بالا گزارش شده است.
شاهدان عینی می گویند دست کم تا 30 دانش آموز در این انفجارها جان خود را از دست داده اند.
تاکنون فرد و یا گروهی مسئولیت این انفجارها را بر عهده نگرفته است.
دگروال قاسم قایم اندرابی افسر پیشین وزارت امور داخله پس از آنکه چند روز ناپدید شده بود، امروز (یکشنبه 28 حمل) جنازه اش به خانواده اش تحویل داده شد.
منابع از کابل می گویند که دگروال قاسم قایم فریب عفو عمومی طالبان را خورده بود و پس از سقوط دولت پیشین هیچ گاه از افغانستان خارج نشد.
این منابع می افزایند که طالبان حدود دو هفته پیش از قاسم قایم خواسته بودند که به وظیفه اش بازگردد، اما یک هفته بعد از مقابل وزارت امور داخله ناپدید شد.
به نقل از منابع، طالبان اما امروز (یکشنبه 28 حمل) پس از چند روز ناپدیدی جنازه دگروال قایم را به خانواده اش تحویل دادند.
طالبان در خصوص مرگ این افسر پیشین وزارت امور داخله جزئیاتی ارائه نکرده است، اما براساس گفته های خانواده دگروال قایم، آثار شکنجه روی جنازه او دیده می شود.
دگروال قاسم قایم اندرابی در حالی کشته می شود که نیویورک تایمز به تازگی گزارشی براساس مصاحبه ها و گزارش های متعدد نهادهای حقوق بشری و رسانه ای منتشر کرد که افراد طالبان طی شش ماه اول حاکمیت خود بر افغانستان بیش از 500 تن از نیروهای امنیتی پیشین افغانستان را کشته و یا ناپدید کرده اند.
چندی پیش آنتونیو گوترش دبیر کل سازمان ملل نیز از آماده کردن گزارشی برای ارائه به شورای امنیت سازمان ملل از کشتار و ناپدید کردن های قهری طالبان خبر داده بود.
پاکستان در واکنش به رویدادهای اخیر در مناطق مرزی از حکومت سرپرست طالبان خواست تا علیه کسانی که در این مناطق دست به فعالیت های تروریستی می زنند اقدام قاطع کند.
جنگنده های پاکستانی بامداد روز گذشته مناطقی را در ولایات کنر، خوست و پکتیا بمباران کردند که در اثر آن دست کم 50 غیر نظامی از بیجاشدگان وزیرستان شمالی کشته شده و صدها تن دیگر زخمی شدند.
اسلام آباد اما مدعی است که در این حملات جنگجویان تحریک طالبان پاکستان را که در مناطق مرزی در خاک افغانستان پناهگاه دارند هدف قرار داده است.
وزارت خارجه پاکستان امروز با نشر خبرنامه ای گفته است که اسلام آباد از دولت افغانستان می خواهد تا امنیت مناطق مرزی میان پاکستان و افغانستان را تامین نماید و علیه کسانی که دست به فعالیت های تروریستی می زنند اقدام قاطعی داشته باشد.
در بیانیه آمده است: «پاکستان بار دیگر فعالیت های آزادانه تروریستی از خاک افغانستان علیه پاکستان را شدیدا تقبیح می کند. این بر خلاف تلاش های ما برای صلح و ثبات مناطق مرزی میان افغانستان و پاکستان است.»
روز پنچشنبه هفته گذشته 7 سرباز پاکستانی در حمله جنگجویان تحریک طالبان پاکستان در وزیرستان شمالی کشته شدند که اسلام آباد مدعی است این جنگجویان در خاک افغانستان پناهگاه دارند.