برچسب: طالبان

سرور دانش، معاون دوم ریاست‌جمهوری، می‌گوید گروه طالبان هنوز هم از بحث جدی در باره‌ی موضوعات اصلی مرتبط به روند صلح افغانستان، طفره می‌رود.

آقای دانش که روز سه‌شنبه (۳ حمل)، در مراسم معرفی نیلاب مبارز به عنوان سرپرست جدید جمعیت هلال احمر افغانی صحبت می‌کرد، گفت صلح یک روند دو جانبه است و تا زمانی که جانب مقابل و حامیان آن تصمیم جدی به تفاهم و راه حل سیاسی نداشته باشند و گام‌های عملی و معنادار بر ندارند و به آتش‌بس تن ندهند، هیچ اعتمادی نسبت به روند صلح شکل نخواهد گرفت.

به گفته‌ی او، حکومت افغانستان تا اکنون گام‌های لازم را برای نشان دادن حسن نیت خود در روند صلح برداشته و آمادگی کامل برای گفت‌وگو در باره‌ی موضوعات گوناگون داشته است؛ اما گروه طالبان از زمان آغاز این روند، بیش از هر وقت دیگر دست به حملات زده‌اند و غیرنظامیان، زنان، علما، فعالان حقوق بشر، خبرنگاران و فعالان مدنی را به قتل رسانده‌اند.

آقای دانش، تأکید کرد حکومت افغانستان از صلحی حمایت می‌کند که عادلانه و پایدار باشد و تداوم قانون اساسی و دست‌آوردهای بیست سال اخیر مردم افغانستان را تضمین کند.

او افزود که حکومت افغانستان همچنان از هرنوع طرح صلح معقول و منطقی استقبال می‌کند، اما مشروط به اینکه کشور را دچار فروپاشی، انقطاع و گسست نسازد و به گذشته‎‌های تاریک و سیاه باز نگرداند.

قرار است محمداشرف غنی، رییس‌جمهور افغانستان، در نشست استانبول، پیشنهاد برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری در شش ماه آینده را ارایه کند.

در گزارشی که روز سه‌شنبه (۳ حمل)، از سوی رویترز منتشر شد به نقل از دو مقام ارشد حکومتی آمده است رییس‌جمهور غنی، ماه آینده در نشست استانبول، از طرح پیشنهادی برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری رونمایی خواهد کرد.

به گفته‌ی این مقام‌ها، این طرح آقای غنی، در برابر طرح پیشنهادی صلح امریکا ارایه می‌شود و به معنای خوداری از پذیرفتن این طرح است.

یکی از این مقام‌ها گفته است: «پیشنهادی که در نشست استانبول ارائه می‌دهیم، این است که اگر طالبان در مورد آتش‌بس توافق کنند، خواستار برگزاری انتخابات زودهنگام ریاست‌جمهوری می‌شویم.»

یکی دیگر از مقام‌ها گفته است: «رییس‌جمهور هرگز موافقت نمی‌کند که کنار برود؛ مگر این که دولت آینده از طریق روند دموکراتیک تشکیل شود، نه یک معامله‌ی سیاسی.»

رویترز نوشته است این طرح پیشنهادی غنی، شامل انتخابات زودهنگام و احتمالی است و زمان دقیق رای‌گیری در آن مشخص نشده و این طرح پیش از این با زلمی خلیل‌زاد، فرستاده‌ی ویژه‌ی امریکا برای صلح افغانستان نیز شریک شده است.

هم‌چنان این مقام‌ها به رویترز گفته‌اند در بخشی از این پیشنهاد، آمده است حکومت از سازمان ملل متحد، می‌خواهد تا انتخابات را از نزدیک مشاهده کند تا از چگونگی برگزاری و شامل بودن همه طرف‌ها اطمینان حاصل کند.

در چند سال اخیر، همه ما در کنار هم روزهای دشوار و طاقت‌فرسایی را تجربه کرده‌ایم. از شمال تا جنوب این کشور زخمی با خود به همراه دارد که شاید هرگز مرهمی نیابد. روزگاری در کتاب‌ها می‌خواندیم و در فلم‌ها می‌دیدیم، زنده‌گی مردمانی را که در جنگ زاده شدند، در جنگ زیستند و در جنگ مردند. اکنون اما سرنوشت و زنده‌گی نسل ما همان‌گونه شده است: تُف به این زمانه‌ کریه، زشت و ناسازگار. شهرهای بزرگ افغانستان هر روز شاهد انفجار و انتحار است. هر روز صدها خانواده در این کشور عزیزان‌شان را از دست می‌دهند. جوانان بی‌شماری برای حفظ تمامیت ارضی کشور با شعار خدا، وطن، وظیفه در میدان‌های نبرد با گروه تروریستی طالبان می‌رزمند و عاشقانه جان‌های‌شان را در راه آزادی فدا می‌کنند. جنگ صدها کودک را یتیم ساخته است که اکنون در این خاکِ به ‌عزا نشسته بدون پدر و مادر روزگار می‌گذرانند و مادرانی در این کشور هستند که از غم از دست دادن عزیزان‌شان کور و دق‌مرگ شده‌اند. عدالت و برابری در این ملک ریسمانی شده است در دستان سیاست‌مداران بی‌سواد و فاقد احساس انسانی و ترفندی که با آن توده‌ها را تخدیر کنند. انسانیت در این‌جا به آه و شیون افتاده و آزادی با دیوارهای سمنتی محدود شده است. بیکاری، فقر و گرسنه‌گی بیداد می‌کند. کارگران بی‌شماری از گاه تا بی‌گاه بر فراز چهارراهی‌های شهر می‌نشینند تا یکی پیدا شود و لحظه‌ای آن‌ها را به‌ کاری استخدام کند، تا شب را با اعضای فامیل خویش گرسنه سپری نکنند. کودکان زیادی در خیابان‌ها پرسه می‌زنند و در بدل لقمه‌نانی کار می‌کنند.

‎نوع نظام ما با اندکی اغماض جمهوری و دموکراتیک است؛ ولی از حاکمیت مردم در آن خبری نیست و فقط در ایام انتخابات مردم سوژه کمپاین‌های انتخاباتی می‌شوند. دموکراسی را حاکمیت مردم بر مردم تعریف کرده‌اند؛ اما در افغانستان نه ‌تنها حاکمیت مردمی وجود ندارد که مردم با ابزارهای گوناگون سرکوب می‌شوند و یک حلقه‌ معلوم‌الحال خواست‌هایش را بر مردم تحمیل و به‌ نام مردم تجارت سیاسی می‌کند. دزدی، اختلاس و بی‌عدالتی تبدیل به‌ فرهنگ سیاسی شده است. وقتی بگوییم که اختلاس صورت گرفته، می‌گویند؛ حق‌مان بوده و نوش جان‌مان. اگر بگوییم بی‌عدالتی است، می‌گویند؛ شما به گورستان بروید! منتقدان را نخست تطمیع می‌کنند و اگر اهل تطمیع نبودند، یا با برچسب‌های استخباراتی مورد نوازش قرار می‌دهند و یا هم با ترورهای زنجیره‌ای برای ابد نابود می‌کنند.

جنبش‌های اجتماعی که در راستای دست‌یافتن شهروندان به‌ عدالت و برابری از نقش بنیادی برخوردار هستند و با روی‌کرد منطقی و با از طریق گفت‌وگو با حکومت‌ها مواجه می‌شوند، در سال‌های اخیر به ‌بدترین شکل ممکن در افغانستان سرکوب شدند و خیابان تبدیل به ‌میدان‌ وحشت و ترور شده است. وقتی در اعتراض به‌ تغییر مسیر خط برق ۵۰۰ کیلوولت ترکمنستان از بامیان به ‌سالنگ به خیابان آمدیم و فریاد زدیم، ما را به گلوله بستند و با دیوارهای سمنتی مواجه شدیم. اگر در رسانه‌ها انتقاد کردیم، سخن‌گویان‌شان ما را به همکاران بین‌المللی‌شان ارجاع دادند و مردم ما را جاسوس فلان کشور همسایه خواندند. گفتیم، اگر خط برق از مسیر اصلی‌اش یعنی بامیان بیاید، مشکل برق کابل و چند ولایت دیگر حل می‌شود. گفتند که این‌ها برق نمی‌خواهند، سویچ برق می‌خواهند. گفتیم، سهمیه‌بندی کانکور اشتباه و تصمیم تبعیض‌آمیز است، بگذارید شایسته‌گان برمبنای شایسته‌گی بر صدر نشینند. ولی در پاسخ دانش‌آموزان را به گلوله بستند و غرور یک نسل را شکستند و آرزوهای بزرگ‌شان را در خاک دفن کردند.

‎به ‌این بحث نمی‌شود در این‌جا به‌ تفصیل پرداخت و از باب مقدمه به ‌همین قدر اکتفا می‌کنم. فقط به‌ اجمال یادآوری می‌کنم که عدالت در افغانستان از عرش به‌ فرش سقوط کرده و اکنون فقط نامی از آن باقی مانده است و بس. تا آ‌ن‌جایی که بضاعت اندک نگارنده اجازه داده است، آن‌چه تاکنون آمد، در حقیقت کوششی بود برای تبیین وضعیت اکنون و ارایه تصویری از افغانستان امروز. وضعیت کنونی کشور روز‌به‌روز بدتر و تاریک‌تر می‌شود. زمانه در شرایط فعلی برای تمام ما امتحان سخت و طاقت‌فرسایی تدارک دیده است. امتحانی که این ‌بار با سرنوشت جمعی همه ما گره خورده است و هزینه‌اش کم نخواهد بود. اگر بخواهیم سهل‌انگاری کنیم و آن‌را نادیده بگیریم، هزینه این سهل‌انگاری، از دست رفتن تمام داشته‌های فعلی‌مان خواهد بود و هر ‌آن‌چه را رشته‌ایم، پنبه خواهد کرد. صلح برای افغانستان قماری است که اگر از میدان بازی پیروز بیرون نیاید، بهای آن فروپاشی نظام و کشور خواهد بود.

‎نشست مسکو در حالی برگزار شد که حکومت مرکزی هم در میدان مبارزه و هم در سطح جامعه به‌ علت ناتوانی و ضعف در امر حکومت‌داری در نقطه مقابل مردم قرار گرفته است و حتا برخی از شهروندان افغانستان برای رهایی از این وضعیت خواهان عزل غنی و دار و دسته‌اش از حکومت هستند تا فرد دیگری جای‌گزین او شود و وضعیت اندکی بهبود یابد.

محاسبات برخی از سیاست‌مداران نیز نشان‌ می‌دهد که سردمداران حکومت فعلی در نهایت بازنده است و بازی مبتنی بر برد‌‌‌ ـ ‌‌برد برای آ‌ن‌ها مقدور نیست. متأسفانه رییس حکومت از تعهدی که با مردم افغانستان داشت، شانه خالی کرد و تقریباً در ارگ تنها مانده است. تعداد محدودی هم که در کنارش باقی مانده‌اند، آدم‌هایی نیستند که آقای غنی بتواند روی آ‌ن‌ها حساب باز کند. در سطح روابط خود با منطقه نیز جناب غنی نتوانست رابطه استراتژیک با دولت‌های همسایه ایجاد کند. اگر روابطی هم با کشورها دارد، آن‌قدر شکننده است که با اندک فشاری از هم می‌گسلد. متحدان و شرکای بین‌المللی افغانستان نیز خواهان حضور غنی در دولت جدید نیستند و کماکان مردم متوجه این موضوع شده‌اند. در روزهای نخست روی کار آمدن دموکرات‌ها در کاخ سفید، اندک خوش‌بینی‌ای که در بخش تغییر در روی‌کرد امریکا نسبت به خروج و قطع کمک‌ها برای آقای غنی و حلقه ارگ به‌ وجود آمده بود، زیاد طول نکشید؛ زیرا بار دیگر خلیل‌زاد با طرح جدیدی وارد کابل شد. طرحی که با صحبت‌های تند و صریح وزیر خارجه حکومت بایدن چیزی جز خفت و سرشکسته‌گی برای دولت کنونی به همراه نداشت. کل حرف امریکایی‌ها این است که ما دیگر نمی‌خواهیم و نمی‌توانیم هزینه جنگ شما را بپردازیم. طرح خلیل‌زاد چیزی شبیه آزادی پنج‌هزار زندانی طالبان، رهایی انس حقانی و… است که اگر دیر بجنبیم مثل گذشته بر کشور ما تحمیل خواهد شد. در این زمانه حساس اما بحث و دغدغه من و بسیاری از هم‌نسلان من، غنی و امثال او نیست. بحث من/ما آمدن طالبان و به دنبال آن روی‌ کار آمدن امارت است.

منتقدان و مخالفان غنی از رهبران جهادی گرفته تا مردم عادی و اعضای شورای عالی مصالحه که اکثریت‌شان از مخالفان سرسخت و جدی غنی هستند، به این نتیجه رسیده‌اند که بایستی حکومت موقت در افغانستان شکل گیرد و بهتر است بگوییم تنها پیشنهاد جدی آن‌ها در برابر امارت‌خواهان همین مورد است. البته این پیشنهاد نیز با تردیدهای جدی‌ای همراه است. فرض را بر این می‌گذاریم که هیأت‌ صلح افغانستان روی تمام جزئیات با طالبان به ‌نتیجه برسد و طالبان هم قطع جنگ را بپذیرند؛ آیا روشن شده است که آن‌ها صلح را در بدل چه چیزهایی خواهند پذیرفت؟ شاید گفته‌ شود که شریک شدن در حکومت بعدی یا به ‌تعبیر دیگر همان حکومت موقت. این پاسخ اما نه‌ تنها  گرهی از مشکل باز نمی‌کند، بلکه بر تردیدها می‌افزاید. تردید دیگری که وجود دارد، این است که آیا همه باور نموده که طالبان تغییر کرده‌اند و با آمدن‌شان آب از آب تکان نمی‌خورد و افغانستان راهش را به ‌سوی توسعه و رفاه اجتماعی ادامه خواهد داد؟

من اما چنین فکر نمی‌کنم؛ زیرا از نظر من طالبان حقیقت دنیای مدرن را نپذیرفته‌اند. آن‌ها به‌ خصوص جنگ‌جویان جوان‌شان با ایدیولوژی جهاد بزرگ شده‌اند و سال‌ها برای کسب ثواب در کوه و صحرا علیه کسانی ‌که مثل خودشان نمی‌اندیشیده، جنگیده‌اند. این گروه و همگنان‌شان تصوری از جهان کنونی ندارند، جز این‌که باور دارند که تمام جهان و آدم‌هایش به دو دسته مومن و کافر تقسیم می‌شوند. چندی پیش رییس امنیت ملی افغانستان در پارلمان گفت که افغانستان کشوری با جمعیت اکثراً جوان است و طالبان از میان همین جمعیت جوان سربازگیری می‌کنند. تصور کنیم آن‌عده از طالبانی را که پس از سال ۲۰۰۱ متولد شده و دوران حاکمیت طالبان را شاهد نبوده‌اند. این جوانک‌های طالب، اکنون ۲۰ ساله شده و ترانه‌های طالبان و افسانه افغانستان امن زمان طالبان افکار آن‌ها را تسخیر کرده است. پس از آن نیز فقط از قهرمانی‌های افسانه‌وار فرماندهان طالبان و عملیات‌هایی به‌ قول خودشان استشهادی شنیده‌اند.

این جوانک‌ها هر روز را با نجوای ایدیولوژی طالبانی و روایت خاص طالبان از اسلام گذرانده، با آن درد کشیده و رسیدن به خوشحالی و سعادت‌مندی را فقط در آن جست‌وجو و با آن رشد کرده‌اند. منطق آن‌ها دنیای فراتر از کشتار و فاقد توحش را تصور نمی‌تواند و حکم می‌کند که برای برگشت به‌ عهد امارت ملا عمر باید کودک تازه به دنیا آمده را سلاخی کنند، زن باردار و کودک سه ساله‌اش را در مسیر برگشت به خانه با ماین مقناطیسی از بین ببرند و دیگری را به گلوله ببندند و یا هم در عالم بی‌خیالی و رها از تعلق عاطفی با خانواده و عزیزان‌شان در میانه چهارراه و یا داخل صنف دانشگاه خودشان را منفجر کنند. منطق آن‌ها حکم می‌کند و پذیرفته‌اند که بزرگان‌شان محاکم صحرایی برگزار کنند و در آن به‌ راحتی حکم سنگ‌سار و تیر باران بدهند. منطق آن‌ها حکم می‌کند تا برخی از زنان محصور در کنج دیوارها گردند و زنان بی‌حجاب کشته شوند. حفیظ منصور، یکی از اعضای هیأت مذاکره‌کننده دولت افغانستان در دوحه در مصاحبه‌ای به صراحت گفت که از دید طالبان هرکسی که در کابل زنده‌گی می‌کند، کافر است. من شخصاً بعد از شنیدن این خبر دچار ترس و وحشت شدم. آیا پیام روشن‌تر از این برای شناخت نوع نگاه طالبان وجود دارد؟ داکتر امین احمدی، فوزیه کوفی، حبیبه سرابی و دیگران نیز بارها گفته که طالبان تغییر نکرده‌اند.

با در نظرداشت همه این موارد، باز هم شماری از سیاست‌مداران از تشکیل حکومت موقت با مشارکت طالبان حرف می‌زنند و از این طرح دفاع می‌کنند. از دید این جماعت، جنگ افغانستان فقط بر سر قدرت است و اگر قدرت طوری تقسیم شود که اختلافات سیاسی میان سیاست‌مداران کنونی و رهبران طالبان مهار شود و رضایت هر دو جماعت حاصل گردد، مشکل حل است و تمام. زهی خیال باطل. البته در این‌که بخشی از جنگ افغانستان جنگ برای دست‌یافتن به قدرت است، شکی نیست؛ اما تمام این جنگ فقط جنگ برای قدرت نیست. چنین نگاهی به جنگ افغانستان نگاه بسیار کلاسیک و قدیمی است. به همین خاطر برخی از رهبران جهادی که سن‌شان از شصت و هفتاد گذشته است، از آن حمایت می‌کنند؛ زیرا بیش‌تر این رهبران جهادی متأسفانه تغییرات اجتماعی بیست سال اخیر را نپذیرفته‌اند و نگاه‌شان به نسل جدید و جوان افغانستان که در رده‌های مختلف تصمیم‌گیری در نهادهای امنیتی، ادارات حکومتی، نهادهای مدنی، رسانه‌ها، تجارت و سکتور خصوصی هستند، اصلاً دقیق و درست نیست و فکر می‌کنند که این نسل قدرت را از دست آن‌ها قاپیده‌ است. از این‌رو هم‌دیگر را در نقش بزرگان افغانستان تصور می‌کنند و دچار این توهم هستند که هر تصمیمی که بگیرند، نسل جدید کشور نیز آن‌ را خواهد پذیرفت و می‌توان این نسل را به‌ حاشیه برد. بی‌خبر از این‌که شکاف و تضاد بین این دو نسل از زمین تا آسمان است.

با توجه به واقعیت‌های کنونی جامعه افغانستان می‌توان گفت که جنگ افغانستان تنها جنگ قدرت نیست؛ جنگ ارزش‌ها نیز است. ده‌ها‌ هزار جوان تحصیل‌یافته حاضر نیستند به گذشته برگردند و ارزش‌های‌شان به‌ هیچ وجه با اسماعیل خان و حکمتیار و… یا رهبران طالبان یکی نیست. آن‌ها به رغم این‌که به کارکردهای حکومت کنونی معترض هستند؛ اما حاضر نیستند تا سرحد فروپاشی تمامی شالوده‌های نظام کنونی پیش بروند. در چنین وضعیتی است که طرح حکومت موقت نگران‌کننده می‌شود؛ چون موقت‌خواهان تمامی مولفه‌های یک جنگ پیچیده اجتماعی و صد البته سیاسی را به جنگ برای قدرت خلاصه می‌کنند.

در حالی‌ که طالبان دقیقاً برعکس این جماعت جهادی، حکومت موقت را نخستین قدم برای ایجاد جهان کوچک ایدیولوژیک‌شان در افغانستان می‌بینند. آن‌ها وقتی با سند آزادی افغانستان از اشغال امریکا و با دست‌آورد فتح کشور و پیروزی جهاد به مرکز قدرت و تصمیم‌گیری باز‌گردند، آن وقت به تکیه زدن بر مسند چند وزارت و ولایت بسنده نخواهند کرد؛ بلکه از همان فردای آمدن‌شان به کابل شروع می‌کنند به تحکیم قدرت خود و گسترش و تحمیل دیدگاه‌شان بر همه اقشار جامعه. آن‌گاه کدام گروه و جبهه‌‌ای وجود نخواهد داشت که در برابر روایت طالبانی از شریعت که در نتیجه توافق سیاسی جنبه رسمی نیز یافته است، بایستد. لذا همان‌گونه که داکتر احمدی، عضو هیأت مذاکره‌کننده بارها اشاره کرده است، ما بیش از هرچیزی نیاز به یک جبهه ضد طالب در شرایط فعلی داریم. البته نه لزوماً جبهه مسلحانه، بلکه به شکل‌دهی یک چتر فراگیر که از آدم‌ها و اقشار مختلف تشکیل شود و دارای ارزش‌های مشترک باشد، نیاز جدی داریم، تا بتواند در صورت اتخاذ هر تصمیمی در مورد آینده سیاسی افغانستان از مردم حمایت کند. چتری که در آن حکومت، احزاب سیاسی، جوانان و زنان همه در کنار هم یک‌بار و برای همیشه بایستیم و حافظ تمام ارزش‌های‌مان باشیم. همان‌گونه که همیشه در کنار هم‌دیگر بودیم و خواهیم ماند.

‎افغانستان و شهروندان آن شوربختی و مشکلات را کم ندیده‌اند. همین‌گونه، اختلاف نظر و سلیقه یا کینه و کدورت فردی جزو طبیعت هر فرد است. اگر زمانی روبه‌روی هم ایستادیم، اکنون هم‌دیگر را ببخشیم و برای آینده بسیج شویم. ما توانستیم بارها در این چند سال اخیر از باب مثال در جنبش‌ تبسم، فاجعه فرخنده و به ‌همین سیاق در اوایل جنبش روشنایی کنار هم بایستیم و با یک‌صدا خواست خود را مطرح کنیم. اکنون نیز ما می‌توانیم در کنار هم و با اعتماد به هم‌دیگر از این برهه تاریخی موفقانه و پیروزمندانه عبور کنیم و حافظ تمام ارزش‌های‌مان باشیم. می‌ارزد که به قانون اساسی، برابری زنان و مردان، آزادی بیان، حضور زنان در پارلمان، آزادی احزاب سیاسی و آزادی‌های مدنی اعتراف کنیم و ایمان بیاوریم و برایش بایستیم. تاریخ و نسل‌های بعدی بدون هیچ گذشتی و با بی‌رحمی تمام ما را قضاوت خواهند کرد. خوب است آینده‌گان وقتی درباره‌ ما قضاوت می‌کنند، از ما به‌ نیکی یاد کنند.

هشت صبح

روسله یاسینزی عثمانی

لوید آستین وزیر دفاع ایالات متحده امریکا در سفری از قبل اعلام نشده وارد کابل شد و با رییس جمهور غنی دیدار کرد. آقای آستین پس از سفر به دهلی نو وارد کابل شد و پس از دیدار با آقای غنی در توییتی نوشت که « آمده است تا بفهمد و بیشتر بشناسد».

این نخستین سفر یک مقام بلندپایه دولت بایدن به افغانستان؛ جایی که بیست سال می‌شود نظامیان امریکایی در آن حضور دارند، است.

توییت آستین قابل تامل و پرسش بر انگیز است، اینکه آیا امریکا در بیست سال گذشته شناخت و آگاهی از افغانستان نداشته یا گردآوری نکرده است و یا این که مقامات امریکایی بیرون از ساختار نظام آن کشور هر کدام به گونه فردی می خواهد به شناخت شخصی از افغانستان برسد.

با توجه به این که ایالات متحده یکی از کشورهای جهان اول و در نتیجه پر از مراکز مطالعاتی است، انتظار می‌رود که شناخت دولت آن کشور از جامعه و کشور افغانستان در سطحی بسیار وسیع، عمیق و بنیادین باشد. اما توییت وزیر دفاع آستین، نامه وزیر خارجه بلینکن به رییس جمهور غنی و بازی دو دهه‌ای امریکا در افغانستان نشان داد که چنین نیست و هنوز ابهامات و تاریکی‌های زیادی در شناخت امریکا از افغانستان وجود دارد.

هرچند این سفر می‌تواند حامل پیام جدی به جانب طالبان باشد مبنی بر این که اگر این گروه انعطافی در روند صلح، به ویژه نشست استانبول نشان ندهد، ایالات متحده می‌تواند به سرکوب دوباره آنان رو بیاورد و در کنار دولت افغانستان باشد، ولی متاسفانه حامل این پیام نیز است که ایالات متحده نسبت به افغانستان روند صلح و خروج از این کشور دچار نوعی سردرگمی برخاسته از شناخت نادقیق و سرسری کشورمان است.

در نامه وزیر خارجه بلینکن به رییس جمهور غنی، توصیه شده که با داکتر عبدالله، کرزی و استاد سیاف کار صورت بگیرد که روند صلح به نتیجه مطلوب برسد، این توصیه که ناشی از عدم شناخت بلینکن نسبت به ساختار اجتماعی و سیاسی و فرهنگی افغانستان است، سبب انتقادات برخی جوانب نیز شد.

اینک وزیر دفاع آستین با توییتی گفت که در پی دانستن و شناخت به کابل آمده است. باید پرسید که چرا مقامات امریکایی نسبت به افغانستان شناخت درست ندارند و در بیست سال گذشته همواره طوری بازی کردند که از یک طرف گروه‌های قومی مختلف را ناراضی کرد و از جانب دیگر در حرکتی نهایی به ضعف اداره‌ و نظامی انجامید که خود ساختند.

به نظر می‌رسد امریکا از همان دوره جورج بوش روی یک تصادف به افغانستان لشکر کشی کرد و در دو دهه بعدی نیز در این باتلاق فرو رفت. در دو سال گذشته نیز امریکایی‌ها تلاش کردند که از افغانستان «فرار» کنند، ولی چنان گیر مانده‌اند که اکنون به اصطلاح «راه خود را گم کرده» و نمی‌دانند که چه کار کنتد.

از قراین بر می‌آید که هنوز توافقنامه امریکا-طالبان نیز از سوی کاخ سفید بررسی نشده، زیرا همان طور که نوشتم این کشور سر درگم است، دست و پا می‌زند که نجات یابد، ولی با دست و پا زدن، بیشتر در گل فرو می‌رود.

گاهی از گزینه خروج گپ می‌زند، گاهی به طالبان هشدار می‌دهد و گاهی مقامات حکومت افغانستان را نصیحت اخلاقی می‌کند، اما خود نمی‌داند که روی کدام گزینه تکیه کند.

در این وضعیت، چنین می‌پندارم که در روزهای آتی وزیر خارجه بلینکن نیز به افغانستان بیاید- شاید برای شناخت- و مقامات حکومت و سیاسیون افغانستان را تشویق به شرکت و اتخاذ تصامیم خطرناک در نشست استانبول کند، اما آنچه برای افغانستان و آینده سیاسی این کشور مهم است، اصلاً مورد توجه امریکا نیست و باید خود دست و آستین بالا بزنیم؛ زیرا امریکایی‌ها نشان داده‌اند که هنوز مطالعه شان در مورد افغانستان تمام نشده و در مراحل ابتدایی است.

نویسنده: شکوهمند

کارشناس شبکه خبری فرانس 24 در گزارشی می‌گوید، خروج بدون برنامه‌ریزی ایالات متحده از افغانستان به معنی شکست و در نهایت زمینه ساز به قدرت رسیدن طالبان در این کشور خواهد بود.

شبکه خبری فرانس 24 در مقاله‌ای می‌نویسد: «خروج بدون برنامه ریزی نیرو‌های آمریکایی از افغانستان به معنای شکست آمریکا و در نهایت زمینه ساز به قدرت رسیدن طالبان در این کشور خواهد بود.»

این شبکه در گزارشی به سفر غیر منتظره لوید آستین وزیر دفاع امری آمریکا به افغانستان، به اهداف و انگیزه‌های این سفر پرداخت و اعلام کرد با نگاه اول به این سفر موضوع خروج نیرو‌های آمریکایی از این کشور مطرح می‌شود.

 آمریکا تا ماه می تنها دو هزار و 500 نظامی در خاک افغانستان داشته باشد. اما اکنون اوضاع تغییر کرده است، زیرا دولت جدیدی در آمریکا روی کار آمده است و بایدن اعلام کرده است اجرای این تعهد که در توافق با طالبان در دوحه به امضا رسیده است در شرایط کنونی افغانستان قابل انجام نیست.

لوید آستین وزیر دفاع کنونی آمریکا که خود زمانی در افغانستان بوده است و حتی فرماندهی چندین عملیات نظامی در خاک کشور را علیه طالبان و دیگر گروه‌های مسلح برعهده داشته است با خروج نیرو‌های کشورش از افغانستان موافق نیست.

متیو مبن گزارشگر فرانس 24 در در تحلیل این موضوع بسیار دشوار برای آمریکا می‌گوید اگر جیمز ماتیس وزیر پیشین دفاع آمریکا در زمان ریاست جمهوری ترامپ را استثنا کنیم لوید آستین بیشترین شناخت را از اوضاع امنیتی و نظامی در افغانستان دارد و اتفاقا جمیز ماتیس با توجه به مخالفتی که با طرح‌های ترامپ درباره خروج نیرو‌های آمریکایی از افغانستان داشت از سمت خود کناره گیری کرد.

به طور آشکار انگیزه مخالفت ترامپ با تعهدات نظامی آمریکا در کشور‌های خاورمیانه، کاستن از هزینه و بودجه پنتاگون بود. اگر نقل به مضمون کنیم ترامپ این گونه جنگ‌ها ر ا جنگ‌های بی پایان می‌دانست و از همین رو می‌خواست به هر قیمتی که شده است به آن‌ها پایان دهد.

اما مشکلی که تیم ترامپ در اجرای این سیاست داشت این بود که هیچ گاه یک راه واقع گرایانه برای بیرون رفت از این معضل را پیدا نکرد. زیرا به باور بسیاری از کارشناسان نظامی خروج ناگهانی و برنامه ریزی نشده نظامیان آمریکایی از افغانستان، این کشور را به ورطه هرج و مرج و بحران جدیدی خواهد انداخت. همان طور که در سوریه و عراق این حالت روی داد.

این کارشناس افزود باید به این واقعیت نیز اشاره کنیم که در افغانستان خروج نیرو‌های آمریکایی از این کشور اگر بر اساس توافق با طالبان باشد بی شک به معنای شکست آمریکا تلقی خواهد شد و از همه بدتر زمینه ساز به قدرت رسیدن طالبان و و گروه‌های شبه نظامی خواهد بود که با گروه تروریستی داعش بیعت کرده‌اند.

روشن است لوید آستین در پایان این دیدار هیچ گونه اظهار نظری درباره خروج نیرو‌های آمریکایی از افغانستان نخواهد کرد که قرار بود در اول ماه می آینده صورت گیرد. اما خود جو بایدن به تازگی اظهار نظری در این باره کرده و گفته است خروج نیرو‌های آمریکایی از افغانستان در این شرایط به صلاح نیست. همین اظهار نظر بایدن، اکنون اساس و منطق روابط واشنگتن و کابل را تشکیل می‌دهد.

در این شرایط محتمل‌ترین فرضیه این است که آمریکا به طور جزئی و بسیار حساب شده بخشی از نیرو‌های خود را از افغانستان خارج کند. در چنین حالتی بی شک آمریکا نیروی هوایی خود را در افغانستان حفظ خواهد کرد. چون بدون حضور نیروی هوایی آمریکا نیرو‌های نظامی افغان قادر به حفظ دستاورد‌هایی که در طول این سال‌ها به دست آورده اند؛ نخواهند بود.

رییس‌جمهور غنی، می‌گوید در سال جاری خورشیدی، به ۱۳ هزار خانواده سربازان اردوی ملی، پولیس و امنیت ملی در شهر کابل، زمین اعطا می‌شود.

آقای غنی که روز یک‌شنبه (۱ حمل)، در نشستی به مناسبت سال نو هجری خورشیدی صحبت می‌کرد، گفت تا سه ماه دیگر معاشات کارمندان ملکی، قوای دفاعی و امنیتی نیز الکترونیکی خواهد شد.

او در این نشست با اشاره به گفت‌وگوهای صلح افغانستان، تأکید صلح واقعی به معنای تأمین امنیت و آرامش دایمی شهروندان کشور است.

به گفته‌ای او، در صورتی صلح تأمین شود، باید صلح با عزت باشد، تا مردم در فضای آرام و به‌گونه مستقل زندگی کنند.

رییس جمهور غنی، تأیید کرد جنگ جاری طالبان، هیچ‌گونه مشروعیت دینی ندارد.

این در حالی است که دور دوم گفت‌وگوها میان هیئت‌های گفت‌وگوکننده‌ی دولت و طالبان در قطر به‌ بن‌بست خورده  و قرار است دو هیئت ادامه‌ی گفت‌وگوهای شان را در نشست استانبول در کشور ترکیه ادامه دهند.

 سفارت ایالات متحده در کابل روز شنبه(۳۰ حوت) در بیانیه‌ای با تبریک سال جدید ۱۴۰۰ خورشیدی گفت تمام مردم افغانستان شایسته زندگی بدون ترس از جنگ و خشونت است.
در بیانیه این سفارت آمده است: در حالی که افغان‌ها نوروز امسال را جشن می‌گیرند، بگذارید خوش‌بین باشیم و به آینده صلح‌آمیز افغانستان امیدوار باشیم. همه افغان‌ها مستحق داشتن زندگی بدون ترس از جنگ و خشونت هستند.
این سفارت ابراز امیدواری کرده سال جدید آغاز‌های جدید و آینده روشن برای تمام مردم افغانستان داشته باشد.
این پیام سفارت امریکا در حالی به مناسبت نوروز صادر می‌شود که سطح خشونت‌ها به شدت بالا است و طالبان هیچ نوع چراغ سبزی برای آتش‌بس سراسری نشان نداده‌اند.

وزارت داخله، می‌گوید در یک سال گذشته، دست‌کم ۲هزار غیرنظامی در نتیجه‌ی حملات طالبان در افغانستان جان باخته‌اند.

طارق آرین، سخنگوی این وزارت، شنبه‌شب (۳۰ حوت)، در برگه‌ی تویترش نوشت در سال گذشته‌ی خورشیدی، طالبان ۹۲ مورد حمله‌ی انتحاری، ۲۱۷۴ مورد انفجار ماین و بیش از ۵۰۰ مورد ترورهای هدف‌مند در کشور انجام داده‌اند.

او افزود در نتیجه‌ی «جنایت‌های جنگی طالبان»، دست‌کم ۲ هزار غیرنظامی جان باخته و ۴۱۷۴ نفر دیگر نیز زخم برداشته‌اند.

سخنگوی وزارت داخله، تأکید کرد مردم و تاریخ این کشتار و جنایت‌های جنگی طالبان را فراموش نخواهند کرد.

این در حالی است که چندی پیش، دفتر نمایندگی سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما)، در گزارش تازه‌اش، گفته بود همزمان با آغاز گفت‌وگوهای صلح، تلفات غیرنظامیان نیز افزایش یافته که این موضوع نگران‌کننده است.

در گزارش یوناما که روز سه‌شنبه (۵ حوت)، منتشر شده، آمده است در سال ۲۰۲۰ میلادی، ۳۰۳۵ غیرنظامی در افغانستان جان باخته‌اند و ۵۷۸۵ نفر دیگر زخمی شده‌اند.

این هیئت در مورد نظام کشور می‌گوید: «این نظام براساس آرای مردم ایجاد شده است و ارزش‌های آن مانند مردم‌سالاری و انتخابات آزاد در تقابل با ارزش‌های اسلامی نیست.»
تیم مذاکره کننده دولت با اشاره به ماده سوم قانون اساسی افغانستان گفت: «در افغانستان هيچ قانون نمی‌تواند مخالف معتقدات و احکام دين مقدس اسلام باشد».
به گفته تیم صلح دولت، هرگونه تفسیر نادرست از آن (نظام) می‌تواند تنها یک بیانیه سیاسی و عوام‌فریبانه تلقی شود.
این سخنان را تیم دولت افغانستان در حالی مطرح کرده است که طالبان همواره در اظهارات خود روی تشکیل نظام اسلامی در افغانستان پافشاری می‌کنند.

عبدالله عبدالله، رییس شورای عالی مصالحه‌ی ملی، گفت روند صلح افغانستان باید سرعت یابد تا خشونت و جنگ در کشور متوقف شود.

آقای عبدالله که روز پنج‌شنبه (۲۸ حوت)، در نشست مسکو صحبت می‌کرد، گفت ۴۰ سال جنگ در افغانستان، این کشور و مردمش را در تمام بخش‌ها زیان‌مند ساخته و وقت آن رسیده که جنگ و خشونت پایان یابد و صلح و ثبات در کشور برقرار شود.

او تأکید کرد علی‌رغم جنگ و ناامنی، افغانستان در ۲۰ سال پسین شاهد پیشرفت‌های چشم‌گیری بوده است و به دست‌آوردهای چون؛ حقوق اساسی شهروندان، آزادی بیان، حقوق زنان و اصل تعین سرنوشت سیاسی کشور بر اساس اراده‌ی هر شهروند دست یافته است.

آقای عبدالله افزود احزاب و جریان‌های سیاسی، رهبران سیاسی و قومی، گروه‌های مختلف فعال اجتماعی، نهادهای جامعه‌ی مدنی و همه‌ی شهروندان کشور حسن نیت شان را نسبت به روند صلح نشان داده‌اند و یک صدا با صداقت تمام به صدای صلح پاسخ مثبت دادند.

او افزود: «اکنون صلح به خواست جمعی مردم ما مبدل شده است. مردم انتظار داشتند که طالبان از جنگ و خون‌ریزی دست بردارند و به صدای صلح شان صادقانه پاسخ دهند. مردم ما فکر می‌کردند با رهایی اسیران طالبان خشونت‌ها کاهش و آتش‌بس برقرار می‌شود، اما برعکس جنگ‌ها شدت گرفت و هر روز مردم ما قربانی می‌شوند. جنگ راه حل نیست. همه باید این اصل را در محاسبه‌ای شان در نظر گیرد.»

رییس شورای عالی مصالحه‌ی ملی، گفت افغانستان امروز افغانستان سال‌های قبل نیست و هیچ گروهی نمی‌تواند با جنگ و زور خواست خود را بر دیگران تحمیل کند.

هیات‌های دولت افغانستان و طالبان همراه با نمایندگان چهار کشور آمریکا، روسیه، چین و پاکستان در نشست یک روزه در مسکو روند صلح افغانستان را بررسی کردند.

نشست موسوم به “ترویکای گسترده” که با سخنرانی سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه افتتاح شد. او از آمریکا و طالبان خواست که به تعهدات خود در توافق نامه دوحه پایبند بمانند.

او افزود ناامنی در افغانستان منطقه را تهدید می‌کند و باعث رشد تروریسم خواهد شد.

در بیانیه پایانی که توسط نمایندگان این چهار کشور ارایه شد از طالبان خواسته شده برای پیشگیری از تلفات غیرنظامیان در پی عملیات بهاری مثل سال‌های گذشته نباشد.

همچنین در این بیانیه آمده بنا به قطعنامه ۲۵۱۳ سال ۲۰۲۰ شورای امنیت سازمان ملل در مورد پایان جنگ در افغانستان این کشورها از بازگشت “امارت اسلامی” حمایت نمی‌کنند.

به گفته یک منبع هیات طالبان از این جمله‌ در بیانیه ناراضی هستند و می‌گویند با آنها هماهنگ نشده بود.

در بیانیه آمده ما از طرف‌های گفتگوهای بین الافغانی می‌خواهیم که فورا در مورد مسائل اساسی از جمله بنیاد “دولت آینده صلح‌آمیز و پایدار” و آتش بس همه‌جانبه گفتگو کنند. همچنین تاکید شده که در توافق صلح؛ حقوق تمام افغان‌ها از جمله زنان، مردان، کودکان، قربانیان و اقلیت‌ها حفظ شود.

به نقل از بی بی سی عبدالله عبدالله، رئیس هیات افغانستان در نشست مسکو گفت هیچ گروه و جریانی نمی‌تواند با جنگ و به زور “اراده خود را بر دیگران تحمیل کند”.

وی تاکید کرد “صلح بازنده‌ای ندارد و جنگ برنده‌ای.”

آقای عبدالله گفت “حمایت خود را از اجلاس مسکو و اجلاس ترکیه در باره‌ افغانستان اعلام می‌کنیم.”

او افزود “طرف جمهوری اسلامی افغانستان آماده است تا با تحریک طالبان در هر سطح و در باره‌ تمام قضایا و موضوعات مورد علاقه‌ دو طرف بدون کدام پیش‌شرطی وارد بحث و مذاکره گردد.

ملا عبدالغنی برادر، معاون سیاسی رهبر طالبان در سخنرانی خود گفت که برقراری آتش‌بس پس از روی کار آمدن “نظام جدید اسلامی” ممکن خواهد بود و “به افغانها اجازه داده شود سرنوشت‌شان را خودشان تعیین کنند”.

او افزوده که در توافقنامه دوحه، تعهدات دو جانب مشخص شده و طالبان متعهد به آن بوده است و جانب مقابل (آمریکا) نیز باید پایبند بماند.

او تاکید کرد که سطح عملیات‌های طالبان به طور چشمگیری کاهش یافته است.

همزمان با آغاز نشست مسکو، ارگ ریاست جمهوری افغانستان با نشر اعلامیه‌ای طالبان را عامل انفجار صبح امروز در کابل دانست که دست‌کم ۴ کشته و ۱۱ زخمی به جا گذاشت.

آقای برادر گفت با آنکه طالبان، عملیات‌هایش را کاهش داده اما جانب مقابل (آمریکا) به مسئولیت‌هایش به طور کامل عمل نکرده است و بارها آن را نقض کرده است.

شیخ عبدالحکیم حقانی، رئیس تیم مذاکره کننده طالبان نیز گفت که بدون “قانون اسلامی” صلح در افغانستان نخواهد آمد. و مدعی شد که هر نظام دیگری که باشد، “افغان‌ها علیه آن جهاد خواهند کرد”.

کشورهای حاضر و غایب نشست مسکو

با وجود افزایش تنش‌های دیپلماتیک میان آمریکا و روسیه که روسیه سفیر خود را از واشنگتن فراخوانده، اما این کشور میزبان نشست افغان در مسکو بنا به برنامه آمریکا در افغانستان است.

سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه در نشست امروز مسکو نیز گفت که اگر نیاز باشد، مسکو میزبان مذاکرات میان افغان‌ها خواهد بود.

در این نشست نمایندگانی از کشور قطر، میزبان گفتگوهای بین‌الافغانی و ترکیه، میزبان نشست بعدی مقام‌های ارشد دولت و طالبان نیز دعوت شده بودند.

وزارت خارجه ایران گفته بود که موضوع دعوت برای نشست روسیه “در دست بررسی” است. اما ایران از این نشست منطقه‌ای غایب بود.

مقام‌های ایرانی در مورد علت عدم حضور در نشست مسکو توضیحی نداده اند.

نمایندگان هند، از بزرگترین کشور کمک کننده به بازسازی افغانستان نیز در نشست مسکو حضور نداشت.

طرح تازه آمریکا

در سخنرانی‌های نشست مسکو در مورد طرح تازه آمریکا برای صلح افغانستان اظهار نظری نشد.

اما، حامد کرزی، رئیس جمهوری پیشین افغانستان در گفت‌وگوی اختصاصی با بی‌بی‌سی از طرح ایجاد دولت انتقالی صلح استقبال کرده است.

این در حالی است که پیش از این محمد اشرف غنی، رئیس جمهوری تاکید کرده که حاضر نیست بدون برگزاری انتخابات قدرت را به کسی انتقال دهد اما او گفته حاضر است در مورد زمان برگزاری انتخابات با طرف مقابل به توافق برسد.

گلبدین حکمیتار، رهبر حزب اسلامی نیز به خبرنگاران گفت که او رایزنی می‌کند که یک نشست “کاملا بین الافغانی” نیز برگزار شود و هر جناحی درباره پایان جنگ طرح واضح خود را ارایه کند تا “بتوانیم به یک توافق ابتدایی برسیم که در نشست ترکیه نهایی بسازیم”.

حاشیه‌های نشست مسکو

به گفته یک منبع پس از پایان کنفرانس، در نشستی میان افغان‌ها بین نمایندگان طالبان و هیات افغانستان حرفهایی تند رد و بدل شد. طالبان گفتند که ما اشغال را شکست دادیم، در حالی طرف مقابل گفتند که شما خودتان باعث آمدن آمریکا شدید.

یک منبع دیگر نیز گفت که طالبان از اینکه در بیانیه چهار کشور آمده که از بازگشت “امارات اسلامی” حمایت نمی‌کنند، ناراضی هستند و می‌گویند با آنها هماهنگ نشده بود.

طالبان گفته که امشب در مورد یک کنفرانس خبری در این مورد تصمیم خواهند گرفت.

حضور کمرنگ زنان در نشست مسکو با اعتراض کاربران شبکه‌های اجتماعی مواجه شد.

حبیبه سرابی، تنها زن عضو هیات این کشور در نشست مسکو در سخنرانی خود از میزبانان خواست که حضور زنان را در نشست‌های بعدی در نظر داشته باشند.

همچنین برنامه برگشت اعضای هیات افغانستان برای فردا تنظیم شده است.

 نشست ترویکای مسکو قرار است امروز پنجشنبه(۲۷حوت) تا ساعات دیگر در پیوند به روند صلح افغانستان آغاز شود.
از افغانستان هیئتی دوازده نفری به رهبری داکتر عبدالله عبدالله رییس شورای عالی مصالحه ملی و اشتراک حامد کرزی رییس جمهور پیشین، میر رحمان رحمانی رییس مجلس نمایندگان، محمد کریم خلیلی رهبر حزب وحدت، مارشال دوستم رهبر جنبش و برخی چهره‌های سیاسی دیگر عازم مسکو شده است.
از جانب طالبان نیز هیئتی به رهبری ملا عبدالغنی برادر معاون این گروه اشتراک می‌کند.
تاکنون چین، پاکستان و امریکا از اشتراک نمایندگان شان در این نشست اطمینان داده، اما معلوم نیست که ایران هم اشتراک می‌کند یا خیر.
برخی منابع از شورای عالی مصالحه ملی فاش ساخته‌اند که داکتر عبدالله تلاش می‌کند در حاشیه این نشست با ملا برادر دیدار داشته باشد.
برگزاری نشست مسکو در امور صلح افغانستان همزمان شده با تنش‌های فزاینده میان امریکا و روسیه و به باور کارشناسان این موضوع بر روند صلح افغانستان تاثیر خواهد گذاشت.

تقسیم قدرت بین طالبان و رهبران افغانستان، دید روشنی از وضعیت بازی نشان داد. البته، این امر یک سئوال محوری را بی‌پاسخ گذاشت: چگونه قدرت را با یک گروه شورشی انتخاب نشده تقسیم می‌کنید که تمام تلاش خود را برای شکست شما انجام می‌دهد؟ پاسخ به این سئوال ممکن چیزی باشد که اکثر امریکایی‌ها نمی‌خواهد آن‌ را بشنود. این که نیروهای امریکایی باید در جای خود بمانند و نظم ظاهری را تضمین کنند تا واشنگتن پاکستان را قانع کند که به هیچ قیمتی پشتیبانی از طالبان به نفع‌اش نیست. تنها در این صورت طالبان شاید درک کنند که این جنگ طرف پیروز ندارد.
بلینکن که نوشته خروج ایالات متحده هنوز زیر نظر است، هشدار می‌دهد که عقب‌نشینی ممکن به «تصرف سریع مناطق» از سوی طالبان منجر شود. در حالی که بلینکن می‌نویسد: «من این را به شما واضح ساختم تا فوریت لحن مرا درک کنید»، اما من توصیف وی از تصرف مناطق را تا حدی دست‌کم گرفتن عنوان می‌کنم.
طالبان می‌دانند چگونه یک بازی طولانی را انجام دهند. بنابر این، به همان اندازه که آن‌ها به تعهدات خود طبق توافق‌نامه عمل نکردند، ما هم نباید پابند به مهلت خروج اول ماه می باشیم. آن‌ها نه نشانه مشخصی در مورد قطع رابطه با القاعده و نه کاهش خشونت نشان داده‌اند. من هیچ شکی ندارم که طالبان منتظر خروج نیروهای خارجی هستند و مطمئن هستند پس از خروج آخرین سرباز امریکایی، کنترول افغانستان را در ظرف شش ماه یا یک سال به دست خواهند گرفت.
اگر این اتفاق بیفتد، ما حتی از آخرین باری که طالبان قبل از ۱۱ سپتمبر قدرت داشتند، وضعیت بدتری خواهیم داشت. اگر این گروه میدان‌دیده – که حملات شدیدی را در کابل به راه انداخت – فرصت دیگری بیابد، برای تقویت قدرت خود بسیار مجهزتر است.
اوضاع وخیم در افغانستان، وقتی بازرس ویژه امریکا برای بازسازی افغانستان (سیگار) فهرست پرخطر سال ۲۰۲۱ را منتشر کرد، این هفته مورد توجه قرار گرفت؛ فهرستی که تهدیدات علیه تلاش‌های بازسازی ۱۴۳ میلیارد دالری ایالات متحده را در افغانستان مشخص می‌کند.
گزارش سیگار می‌گوید که طالبان به طور قابل توجهی تاکتیک‌ها، سطح خشونت یا اهداف سیاسی خود را تغییر نداده و گروه‌های تروریستی مانند داعش و القاعده، هرچند کاهش یافته، اما در افغانستان حضور دارند. بر مبنای این گزارش، افزایش حملات دشمن از زمان امضای توافق‌نامه امریکا و طالبان به روند صلح کمکی نمی‌کند.
این گزارش همچنان هشدار داد: «با یا بدون یک توافق صلح پایدار و آتش‌بس سراسری، افغانستان به احتمال زیاد از سوی چندین سازمان خشونت‌طلب و افراطی مورد تهدید قرار خواهد گرفت. هر گونه توافق‌نامه سیاسی خطر سرکشی گروه‌های فرعی را به همراه دارد که احتمالاً به عنوان شورش دیگر یا ناامنی ناشی از شبکه‌ها یا باندهای جنایت‌کار ظهور می‌کند. اگر نیروهای امریکایی دیگر در این کشور نباشد، این مسائل برجسته‌تر خواهد شد».
بدون حضور نیروهای امریکایی، پیشرفت‌های زنان که به سختی در جامعه افغانستان به دست آمده از دست خواهد رفت. تجارت غیرقانونی مواد مخدر، یکی از مهم‌ترین منابع تمویل طالبان، گسترش خواهد یافت و محدودیت کمی بالای عملیات‌ گروه‌های تروریستی که هدف آن ایالات متحده و تمام دموکراسی‌های غربی است، وجود خواهد داشت.
واقعیت این است که موارد کمی وجود دارد که بتوان طالبان را وادار به تحقق شرایط خروج کامل نیروهای امریکایی کرد. این گروه اکنون قوی‌تر از سال ۲۰۰۱ شده‌ و موضع قدرت فعلی خود را به ویژه با حمایت متحد همسایه‌اش پاکستان درک می‌کند. اگر قرار باشد امریکا روزی بیرون شود، از همین اکنون باید یک گام حیاتی برداشته شود.

ایالات متحده باید دوست خوب پاکستان شود، حتی اگر این امر به معنای قطع روابط با هند باشد. پاکستان ۱ هزار و ۶۴۰ مایل مرز مشترک با افغانستان دارد. این خطوط در واقع یکی از ماندگارترین و بحث برانگیزترین خطوط سرخ در جهان است. پاکستان و به خصوص آی‌اس‌ای خود را به عنوان محافظان طالبان معرفی کرده و تلاش می‌کند نفوذ هند را محدود سازد. هند نیز به نوبه خود این نگرانی را دارد که پاکستان از افغانستان به عنوان پایگاه حملات علیه این کشور استفاده کند.
با این وجود، تنها راه خروج ما از افغانستان از اسلام‌آباد می‌گذرد. پاکستانی که دست‌کم بی‌طرف‌تر باشد، می‌تواند از نقش خود در تمویل، تسلیح، آموزش و تهیه پناهگاه در ولایت‌های مرزی خود بکاهد؛ همه این‌ها، همان‌طور که دیدبان حقوق بشر می‌پندارد «به تبدیل کردن طالبان به عنوان یک نیروی بسیار موثر نظامی» کمک می‌کند.
ترامپ گرایش خود را نسبت به نارندرا مودی نخست‌وزیر راست‌گرای هند پنهان نکرد که فقط عمران خان نخست‌وزیر پاکستان را نا‌آرام کرد؛ قهرمان کاریزماتیک و تحصیل‌کرده کریکت در آکسفورد که سعی در برقراری روابط با واشنگتن داشت. در حالی که دولت جدید در واشنگتن روی کار آمد، اما به نظر نمی‌رسد در زمینه تقویت روابط نزدیک‌تر با پاکستان تغییری به وجود آمده باشد.
تماس روز جمعه کشورهای عضو گروه «کواد» بایدن با نخست وزیران جاپان، استرالیا و هند ممکن است به تقویت منافع امنیتی امریکا در دریاهای جنوب و شرق چین کمک کرده باشد، اما هیچ کاری برای بهبود موقعیت ما در افغانستان انجام نداد. و وقتی بلینکن و لوید آستین وزیر دفاع، نخستین سفر خارجی خود را به جاپان و کوریای جنوبی انجام می‌دهند، آستین از هند نیز دیدار خواهد کرد، اما پاکستان کاملاً نادیده گرفته می‌شود. نشست وزرای خارجه روسیه، چین، هند، پاکستان، ایران و ایالات متحده به دعوت سازمان ملل متحد که قرار است به تاریخ ۲۶ ماه مارچ برگزار شود، نیز بعید است پاکستان را در اولویت‌های امریکا در منطقه دخیل کند.
در حالی که ممکن است افغانستان در نهایت به ایجاد یک ساختار دولتی مناسب که قدرت را با طالبان تقسیم کند، نیاز داشته باشد، اما هیچ‌یک از طرفین به چنین ترتیبی علاقه خاصی نشان نداده است.
این امر شاید امیدواری به راهی برای خروج داشته باشد، به شرط این که ایالات متحده برای بازگشت به سیاست‌های یکنواخت‌تر در رابطه به هند و پاکستان تمایل نشان دهد. فقط با تمرکز بر حمایت پاکستان از طالبان است که احتمال دارد ایالات متحده شورشیان را مجبور به پذیرش مصالحه پایدار کند.
ترامپ بدش نمی‌آمد خانواده‌های داغ‌دیده اعضای خدمتی را که قربانی نهایی را داده‌اند، تسلی دهد. اما، فقط به این خاطر که ایالات متحده به وضعیت قبل از جنگ بر می‌گردد، رهبران ایالات متحده به هزاران نفر از اعضای خانواده‌هایی كه عزیزان خود را در ۱۹ سال جنگ از دست داده‌اند، چه می‌گویند؟ خروج نیروها در اول ماه می، ما را به کجا خواهد برد، غیر از آن جایی که همه چیز شروع شد؟

منبع: سی ان ان

مترجم: سید طاهر مجاب

گفت‌وگوهای صلح افغانستان به مرحله‌ مهمی رسیده است؛ پس از ارایه‌ی پیش‌نویس «توافق‌نامه‌ی صلح افغانستان» توسط زلمی ‌خلیل‌زاد به رهبران دولت افغانستان و گروه طالبان؛ نشست ترویکای توسعه‌یافته -امریکا، روسیه، چین به اضافه‌ی پاکستان- فردا- پنج‌شنبه، ۱۸ مارچ- در مسکو پایتخت روسیه برای برقراری صلح در افغانستان برگزار شود.
شورای عالی مصالحه‌ی ملی افغانستان گفته است که هیئتی از جانب دولت افغانستان به ریاست داکتر عبدالله عبدالله، رییس شورای عالی مصالحه‌ی ملی امروز- چهارشنبه، ۱۷ مارچ- به روسیه می‌رود. با آن‌که شورای عالی مصالحه‌ی ملی، درباره‌ی ترکیب هیئت افغانستان تا اکنون چیزی نگفته است؛ اما فهرستی از نام‌های اعضای هیئت افغانستان به رسانه‌ها درز کرده است.
طبق فهرستی که در رسانه‌ها نشر شده است، داکتر عبدالله عبدالله رییس، شورای عالی مصالحه‌ی ملی؛ میر رحمان رحمانی، رییس مجلس نمایندگان؛ محمدبابر فرهمند، معاون شورای عالی مصالحه‌ی ملی؛ سید سعادت منصور نادری، وزیر دولت در امور صلح؛ حامد کرزی، رییس‌جمهور پیشین دولت افغانستان؛ مارشال عبدالرشید دوستم، معاون پیشین رییس‌جمهور؛ محمد کریم خلیلی، رهبر حزب وحدت اسلامی؛ گلبدین حکمتیار، رهبر حزب اسلامی؛ معصوم استانکزی، رییس هیئت گفت‌وگوکننده‌ی دولت افغانستان؛ متین بیک؛ احمدنادر نادری و حبیبه سرابی اعضای هیئت گفت‌‌و‌گوکننده‌ی دولت افغانستان؛ محمدعلم ایزدیار، نایب نخست مجلس سنا؛ عبدالله خنجانی، معین وزارت دولت در امور صلح؛ عبدالستار خواصی، عضو حزب اسلامی و غیرت بهیر، عضو حزب اسلامی در ترکیب اعضای هیئت دولت افغانستان‌اند.
این در حالی است که طبق دعوت‌نامه‌ی نماینده‌ی روسیه در امور افغانستان، ۲ نفر از جانب دولت این کشور، ۲ نفر از اعضای شورای عالی مصالحه‌ی ملی، ۶- ۷ نفر از رهبران سیاسی و جهادی افغانستان، به این نشست دعوت شده بودند. هم‌چنان در این نشست ۱۰ نفر از گروه طالبان، ۱- ۲ نفر از کشور قطر و زلمی خلیل‌زاد، نماینده‌ی ویژه‌ی امریکا برای صلح افغانستان نیز قرار است در این نشست شرکت کنند.
نشست ترویکای در حالی برگزار می‌شود که گفت‌وگوهای صلح افغانستان در دوحه به ‌بن‌بست خورده و طرح جانبی‌ای نیز از سوی ایالات‌متحده‌ی امریکا برای طرف‌های درگیر جنگ پیشنهاد شده است. بر اساس این طرح، قرار است که در ماه آینده، نشست مهمی از رهبران جهادی افغانستان با محوریت سازمان ملل متحد در کشور ترکیه برگزار شود.
با آن‌که هدف نشست مسکو، تسریع روند گفت‌وگوهای صلح افغانستان در دوحه گفته شده است؛ اما کارشناسان سیاسی افغانستان باور دارند که این نشست مقدمه‌‌ای برای نشست استانبول است؛ بنابراین، باید چهره‌هایی که توانایی نمایندگی از شهروندان افغانستان را داشته باشند، در این نشست اشتراک می‌کردند. به گفته‌ی آن‌ها، این افراد دیدگاه ثابت و یگانه درباره‌ی افغانستان ندارد.
مصطفا علی‌زاده، کارشناس سیاسی، به روزنامه‌ی صبح کابل می‌گوید که هیئت دولت افغانستان در نشست مسکو، در پی حفظ منافع قومی، حزبی و شخصی خودشان هستند. «در این نشست سه گروه از افراد اشتراک کرده‌اند؛ نخست کسانی‌اند که حکومت مطلقاً اسلامی شبیه امارت/خلافت می‌خواهند، مانند آقای حکمتیار؛ دوم، کسانی‌اند که دیدگاه سکولار دارند و در تلاش جداسازی دین از سیاست‌اند؛ سوم، کسانی‌اند که آن‌ها بیشتر به منافع شخصی‌شان در قالب حکومت دموکراتیک فکر می‌کنند.»
در ترکیب این هیئت نماینده‌ای از حزب جمعیت اسلامی که در گفت‌وگوهای صلح افغانستان در دوحه نماینده داشت، کسی حضور ندارد. آقای علی‌زاده می‌گوید که فرستاده‌های دولت افغانستان جامع نیست و از مردم افغانستان نمایندگی کرده نمی‌تواند.

گم بودن زنان، نهادهای مدنی و قربانیان جنگ در نشست مسکو
با آن‌که رهبران دولت افغانستان بارها در رسانه‌ها حرف از حفظ دست‌آوردهای بیست‌ساله به شمول آزادی بیان و حقوق زنان می‌زنند؛ اما در ترکیب هیئت‌های دولت افغانستان چه در میز گفت‌وگوهای صلح در دوحه و چه در نشست فردا نادیده گرفته شده است. در نشست مسکو، تنها حبیبه سرابی، عضو گفت‌وگوکننده‌ی هیئت دولت افغانستان اشتراک می‌کند و دیگر نماینده‌ای از زنان، کنشگران مدنی و حقوق بشری و رسانه‌ها در میان این هیئت دیده نمی‌شود.
حبیبه سرابی، عضو هیئت دولت افغانستان می‌گوید که از نبود زنان در نشست فردا متأسف است: «مه متأسف استم که حضور زنان کم‌رنگ است. مه سوال کردم؛ اما به عده‌ای یا اجازه داده نشده و یا در نظر گرفته نشده. انتظار داشتم که زنان بیشتری در نشست فردا باشند.»
هم‌چنان شهرزاد اکبر، رییس‌ کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان به نبود زنان در نشست ترویکای، واکنش نشان داده است. خانم اکبر، در برگه‌ی توییترش نوشته است: «‏وقتی روند صلح از مردم و برای مردم نیست. غیاب زنان، نهادهای مدنی و حقوق بشری، قربانیان، رسانه‌های افغانستان. عدم شفافیت در مورد آجندای بحث. چند نفر‌ از شرکت‌کنندگان مشورت‌های گسترده با همه اقشار انجام داده‌اند؟»
کارشناسان سیاسی، نبود زنان، کنشگران مدنی و حقوق بشری، قربانیان جنگ و جامعه‌ی رسانه‌ای را در نشست فردا فاجعه می‌دانند. آقای علی‌زاده تأکید می‌کند که زنان به حیث نیم از جمعیت افغانستان، کنشگران مدنی و حقوق‌بشر و رسانه‌ها به حیث پایه‌های دموکراسی و هم‌چنان قربانیان جنگ به‌مثابه‌ی آسیب‌دیدگان بیست سال جنگ، باید در همچون نشست‌های مهم که برای آینده‌ی سیاسی افغانستان رایزنی می‌شود، حضور داشته باشند. «تنها حبیبه سرابی نمی‌تواند از جمعیت بزرگ زنان در افغانستان نمایندگی کند.»

تضاد دیدگاه در هیئت دولت افغانستان
به باور شماری از کارشناسان سیاسی، دو نشست پیش ‌رو- نشست مسکو و استانبول- تعیین‌کننده‌ی نظام سیاسی آینده‌ی افغانستان است؛ نشست‌هایی که در آن بحث حکومت موقت مطرح شده و روی طرح امریکا چانه‌زنی می‌شود؛ اما در این نشست نمایندگان دولت افغانستان موضع مشخصی نداشته و در سردرگمی به سر می‌برند.
اسدالله ندیم، کارشناس سیاسی می‌گوید که در نشست مسکو روی دولت افغانستان فشار آورده می‌شود تا در نشست استانبول خواست‌های روسیه و امریکا را بپذیرد. «برخلاف گذشته، این‌بار امریکا و روسیه درباره‌ی برقراری دولت موقت در افغانستان اتفاق دیدگاه دارد، بنابراین تلاش می‌شود که حکومت را نیز راضی کند.»
با این‌حال، محمد اشرف‌غنی، رییس‌جمهور افغانستان، دیروز –سه‌شنبه، ۲۶ حوت- در نشستی تأکید کرد که انتقال قدرت تنها از راه انتخابات صورت می‌گیرد. او افزود: «اگر طالبان فردا هم به انتخابات حاضر باشند، ما آماده هستیم؛ اما بدون انتخابات حاضر به انتقال قدرت به جانشین خود نیستم.»
کارشناسان سیاسی اما باور دارند که دیدگاه ثابتی در جبهه‌ی جمهوریت وجود ندارد؛ این تفاوت و حتا تضاد دیدگاه را می‌توان از بررسی هیئت دولت افغانستان درک کرد. آقای علی‌زاده تصریح می‌کند که شماری از چهره‌هایی که به نشست فردا می‌روند، خواهان حکومت انتقالی و حتا خواهان برقراری نظام امارتی در افغانستان هستند؛ خلاف آن‌چه که رییس‌جمهور غنی می‌گوید.
با آن‌که در میز دیپلوماسی بر سر نظام آینده‌ی سیاسی افغانستان در مسکو و استانبول چانه‌زنی می‌شود؛ اما میدان جنگ نیز، گرم و خونین است. در هفته‌های پسین، شهروندان این کشور، روزی نیست که شاهد حمله‌های طالبان نباشند.

صبح کابل

ایالات متحدۀ امریکا دو هفته قبل بخاطر تامین صلح در افغانستان طرح حکومت همه شمول و انتقالی را به مقامات حکومتی افغانستان و برخی سیاسیون شریک کرد. بر اساس گزارش ها اصول رهنمود برای آیندۀ افغانستان، حکومت انتقالی، نقشۀ راه سیاسی و آتش بس دایمی از جمله سه بخش مهم این مسوده می باشد.

همچنان بر اساس این طرح برای طالبان نیز در این حکومت سهم داده می شود و تحت نظارت سازمان ملل متحد نشست به سطح بلند با اشتراک کشورهای بانفوذ، مقامات حکومتی افغانستان، رهبران سیاسی خارج از حکومت و طالبان راه اندازی خواهد شد.

داکتر محمد نعیم سخنگوی دفتر سیاسی طالبان نیز گفته است، هیئت ۱۰ نفری دفتر سیاسی طالبان تحت رهبری ملا عبدالغنی برادر در نشست مسکو اشتراک می نماید.

یک منبع وزارت دولت در امور صلح گفت، هیئت ١٦ نفری از کابل تحت ریاست داکتر عبدالله عبدالله رئیس شورای مصالحۀ ملی در نشست مسکو اشتراک می نماید.

منبع می افزاید، در این نشست میر رحمان رحمانی رئیس ولسی جرگه، بابر فرهمند معاون اول شورای مصالحۀ ملی، سید سعادت منصور نادری وزیر دولت در امور صلح، محمد علم ایزدیار معاون اول مشرانو جرگه، عبدالله خنجانی معاون وزارت دولت در امور صلح، محمد معصوم ستانکزی رئیس هیئت مذاکراتی دولت افغانستان و متین بیگ، احمد نادر نادری و حبیبه سرابی اعضای این هیئت شامل اند.

همچنان حامد کزی رئیس جمهور اسبق افغانستان، گلبدین حکمتیار رهبر حزب اسلامی افغانستان، عبدالستار خواصی و غیرت بهیر اعضای این حزب، مارشال عبدالرشید دوستم رهبر حزب جنبش ملی و محمد کریم خلیلی رهبر حزب وحدت اسلامی نیز شامل این هیئت می باشند.

یک عضو تیم مذاکراتی صلح دولت که نخواست نامش در گزارش ذکر شود گفت، عبدالستار خواصی و غيرت بهیر دو عضو حزب اسلامی، محمد علم ایزدیار معاون اول مشرانو جرگه و عبدالله خنجانی معاون وزارت دولت در امور صلح در هیئت شامل نمی باشند؛ اما همراهان این هیئت هستند.

اما عبدالفتاح احمدزی رئیس دفتر مطبوعاتی حزب جمعیت اسلامی گفت، تا هنوز به حزب جمعیت اسلامی برای اشتراک در این نشست دعوت داده نشده است.

وی گفت، این حزب تا هنوز نمی داند که چرا برای اشتراک در نشست مسکو دعوت نشده است؛ اما می افزاید اگر برای شان دعوت داده شود، در این نشست اشتراک می نماید.

این در حالیست که داکتر عبدالله عبدالله رئیس شورای مصالحۀ ملی، میر رحمان رحمانی رئیس ولسی جرگه و محمدعلم ایزدیار معاون اول مشرانو جرگه عضویت حزب جمعیت اسلامی را دارند.

به گفتۀ احمدزی، برای آنعده از اعضای جمعیت اسلامی که روابط شان با این حزب خراب است نیز دعوت نامه داده نشده است.

بر اساس گزارشات، حزب جمعیت اسلامی حدود هشت ماه قبل به دو حزب تقسیم شد که یک شاخۀ آن تحت رهبری صلاح الدین ربانی و شاخۀ دیگر آن تحت رهبری عطامحمد نور فعالیت دارد.

روز یکشنبۀ گذشته چهار عضو مهم این حزب (صلاح الدین ربانی، عطامحمد نور، محمد یونس قانونی و احمدضیاء مسعود) در پشست دروازه های بسته در خانۀ زلمی مجددی عضو دیگر این حزب نشست را دایر کرد و در این نشست ضمن حل اختلافات حزب در مورد نقش جمعیت در روند صلح نیز بحث و تبادلۀ نظر کرده اند.

بر اساس اظهارات منبع، این اعضای جمعیت گفتند اگر حزب یادشده اختلافات شان را حل نکند، از داشتن نقش در تغییرات سیاسی کشور محروم می شود.

شبکۀ تلویزیونی (سی.ان.ان) امروز (چهارشنبه، ۲۷ حوت) در گزارشی آورد جان سبکو، رییس سیگار این موضوع را در نشست کمیتۀ امنیت ملی کنگرۀ امریکا مطرح کرده است. به نقل از این گزارش، آقای سبکو گفته است پس از توافق دوحه تغییرات چندانی در رفتار خشونت‌‌آمیز طالبان وارد نشده است.

بازرس ویژۀ امریکا افزوده است که در حال حاضر فعالیت‌های گروه‌های تروریستی دیگری در افغانستان نظیر داعش و القاعده هرچند تاحدی فروکش کرده است، اما هنوز هم این گروه‌ها خطر‌ جدی شمرده می‌شوند. او با اشاره به مشارکت زنان افغانستان در روند صلح خاطرنشان ساخته است که پرسش‌های جدی نسبت به حفظ حقوق و دستاوردهای زنان در روند جاری صلح این کشور مطرح دارد.

این اظهارات بازرس ویژۀ امریکا برای بازسازی افغانستان در حالی مطرح می‌شود که تا یک روز دیگر قرار است نشستی در مورد صلح افغانستان در مسکو برگزار شود.

وزارت دفاع ملی از کشته شدن ۳۴ جنگجوی طالب در مربوطات ولسوالی های “ارغنداب”، “پنجوایی”، “ژیری” و “سپین بولدک” ولایت کندهار خبر می‌دهد.

این وزارت امروز (جهارشنبه،۲۷ حوت) با نشر خبرنامه‌ای گفت در تداوم عملیات مشترک تصفیوی، نیروهای ملی دفاعی و امنیتی با حمایت قوای هوایی در مربوطات ولسوالی های “ارغنداب”، “پنجوایی”، “ژیری” و “سپین بولدک” ولایت کندهار، دشمن را هدف قرار دادند.

به نقل از این خبرنامه، در نتیجهٔ این رویداد، ۳۴ طالب کشته، ۹ تن دیگر آنان زخم برداشتند.

همچنان، ۲ موضع، ۸ موتر سایکل، مقداری زیادی از سلاح و مهمات دشمن در این اجرات از بین برده شد.

بر علاوه نیز یک حلقه ماین در مربوطات ولسوالی “پنجوایی” این ولایت نیز کشف و خنثی شد.

طالبان تاکنون در باره چیزی نگفته‌اند.

قندهار در جنوب افغانستان موقعیت دارد و یکی از ولایت‌های نا امن کشور بوده که گروه طالبان در ولسوالی‌های مختلف آن حضور گسترده دارند.

در اعلامیه‌ای که روز سه‌شنبه (۲۶ حوت)، از سوی وزارت خارجه به نشر رسید، آمده است: «وزارت خارجه اذعان می‌دارد که برگزاری گفت‌وگوهای صلح افغانستان در فدراتیف روسیه و جمهوری ترکیه، در ادامه و متمم پروسه‌ی قطر بوده و ‌جایگزین آن‌ نمی‌باشد.»

در اعلامیه آمده است که هیئت گفت‌وگوکننده‌ی دولت افغانستان در قطر، در حال گفت‌وگو با هیئت طالبان است و این گفت‌وگوها در آینده نیز ادامه خواهد داشت.

وزارت خارجه، گفته است: «افغانستان از تلاش‌های صادقانه‌ی دولت قطر در راستای تامین صلح در کشور به‌ویژه میزبانی گفت‌وگوهای صلح میان هیئت‌های افغانستان و طالبان ابراز امتنان و قدردانی کرده و امیدوار است این تلاش‌های مشترک، ما را به نتیجه‌ی مطلوب برساند.»

این وزارت، در ادامه از تلاش‌های کشورهای همسایه و منطقه در راستای تامین صلح در افغانستان قدردانی کرده و بر اهمیت همکاری آن‌ها تاکید کرده است.

وزارت خارجه، در حالی گفته که نشست مسکو و استانبول، مکمل نشست دوحه است که نشست مسکو قرار است تا دو روز دیگر برگزار شود. به دنبال آن، در ماه اپریل نیز نشستی در باره‌ی صلح افغانستان به میزبانی کشور ترکیه برگزار خواهد شد.

رئیس جمهور غنی یک بار دیگر بر انتقال قدرت از طریق انتخابات تاکید کرد.

آقای غنی امروز ۱۶ مارچ (۲۶ حوت) در جریان “سیمینار اولویت‌های سیاست خارجی و اصلاحات در دستگاه دپلماسی افغانستان” از گروه طالبان خواست تا در انتخابات اشتراک کنند.

رییس جمهور افزود: «اگر طالبان فردا به انتخابات حاضر شوند،‌ما آماده‌ایم، اما بدون انتخابات حاضر نیستم قدرت را به جانشین‌ام انتقال دهم.»

این در حالی است که بیش از یک هفته پیش، انتونی بلینکن، وزیر خارجهٔ ایالات متحده با فرستادن نامه‌ای به رییس جمهور افغانستان هشدار داد كه اگر پیشنهادات تسریع روند صلح را فوراً بررسی نكند، ممكن است به تنهایی با تاخت و تاز طالبان روبرو شود.

در آن نامه از رییس جمهور افغانستان خواسته شده بود تا “موقف سازنده‌ای” را در مورد پیشنهادهای زلمی خلیلزاد، نمایندۀ ویژۀ ایالات متحده در امور مصالحۀ افغانستان انکشاف دهد.

پیشنهادات آقای خلیلزاد شامل تشکیل “حکومت انتقالی صلح افغانستان” بوده است که در نهایت “پس از تصویب قانون اساسی جدید و انتخابات ملی” قدرت را به یک دولت دایمی منتقل خواهد کرد.

با آنهم، آقای غنی امروز گفت: «بر اساس قانون اساسی افغانستان، هیچکس این حق را ندارد که حق تابعیت یک افغان را سلب کند و هیچ افغان از افغان دیگر کم یا زیاد نیست.»

آقای غنی از شتاب ایالات متحده برای رسیدن به صلح ابراز امتنان کرد، اما افزود حکومت افغانستان برای رسیدن به صلح عادلانه و پایدار به عوض احساسات بر اساس واقعیت‌ها به پیش خواهند رفت.

آقای غنی نقشهٔ‌راه صلح حکومت افغانستان را مسیر درست دست‌یابی به صلح عادلانه و پایدار خواند.

پیش از این، امرالله صالحِ، معاون اول رییس جمهور افغانستان نیز گفته بود که نامهٔ وزیر خارجهٔ امریکا هیچ تغییر را در موقف افغانستان پیرامون صلح وارد نخواهد کرد.

این در حالی است که قرار است روسیه در تاریخ ۱۸ ماه مارچ و ترکیه در ماه اپریل نشست‌های جداگانه را پیرامون صلح افغانستان برگزار کنند.

تا اکنون حکومت افغانستان و گروه طالبان از اشتراک در نشست مسکو اظهار آمادگی کرده اند.

چندی پیش ماجرای درگیری نیروهای امنیتی با مردمی که در اعتراض به وضعیت بد امنیتی در بهسود تظاهرات کرده بودند خبر سازد شد.

حکومت در واکنش به این رویداد افراد مسلح غیر مسئول و به ویژه فرمانده علی پور را دلیل اعزام نیروهای امنیتی به بهسود عنوان کرد و برای دلجویی از مردم فرمانده پولیس این ولسوالی را به کابل فرا خواند و از کار برکنار نمود.

سالم حسنی، مشاور ارشد رئیس جمهور، اما معتقد است که فرمانده علی پور و شرکایش قانون گریز هستند.

وی طی یادداشتی فیس بوکی عنوان می کند:«حکومت بارها از طریق‌های گوناگون به علیپور پیشنهاد کرد که بیاید نیروهایش را در قالب نیروی خیزش مردمی، یا پولیس محلی و یا اردوی منطقه‌ای تنظیم کند. وقتی نیرو در یک قالب خاص تنظیم شود، هرگونه امکانات جنگی از قبیل تانگ، رنجر و انواع سلاح و مهمات در اختیار شان قرار خواهد گرفت. در این صورت، نیرو هم مردمی‌است چون از مردم محل تشکیل می‌شود و هم حکومتی است؛ چون توسط حکومت تجهیز و اداره می‌شود. از مردم دفاع صورت می‌گیرد، بدون این‌که هزینه‌ای بر مردم تحمیل شود. این پیشنهاد مورد حمایت مردم هم هست؛ چون در این صورت نگران کمبود تجهیزات و مخارج جبهه نیستند. پیامد خوب دیگر این طرح این است که میان علیپور و اداره محلی حکومت هماهنگی و همکاری ایجاد می‌شود و بین شان تنش و تقابل به وجود نمی‌آید. فایده دیگر این پیشنهاد این است که هر کس به دلخواه خود بر علیپور و افرادش برچسپ‌های نامناسب نزند، چون حساب و کتاب و سمت و سویش مشخص است.»

متاسفانه علیپور و شرکایش چندین بار این پیشنهاد را رد کردند. از جمله پس از رهایی از کابل معاون تامیناتی امنیت ملی علی‌احمدخان و مشاور امنیتی معاون رییس جمهور حاجی علی میرزایی به بهسود رفتند و علیپور نپذیرفت. در همین اواخر در جلسات میدانی‌های با استاد دانش معاون رئیس این پیشنهاد مطرح شد که مهدی راسخ برآشفته شد و نپذیرفت. در این اواخر، این پیشنهاد از سوی شورای امنیت نیز برای علیپور سده‌است که بازهم بنا به دلایل نا معلوم رد شده‌است.

باید بررسی کرد که: چرا علیپور و شرکایش نمی‌پذیرد در قالب چوکات منظم برای مردم و کشور خدمت کنند؟ یکی از دلایل مطرح شده توسط مهدی راسخ در جلسات این بود که اگر نیروهای علیپور تحت قومانده حکومت قرار گیرد، ما را نخواهد گذاشت که در مقابل کوچی‌های مسلح ایستاد شویم. این دلیل به جهت قابل قبول نیست: یک. نیروی منطقه موظف است از مردم دفاع در برابر متجاوزین دفاع کند و هیچ کسی مانع شده نمی‌تواند. فرقی نمی‌کند متجاوز کوچی باشد یا کسی دیگر. دو. این واقعیت بسیار روشن است که علیپور چند سال است که از مردم در برابر کوچی‌های مسلح دفاع نمی‌کند. نه در کجاب، نه در خوات، نه در دایمرداد و نه در سرچشمه. این مطلب را از من قبول نکنید اما از مردم محل بپرسید.

مشاور رئیس جمهور تاکید می کند مهم ترین دلیلی که علیپور و شرکایش نمی‌خواهند در قالب یک نیروی تعریف شده فعالیت کنند، این است که می‌خواهند به شکل یک حکومت محلی خودمختار به صورت آزادانه و فعال مایشاء عمل کنند. من در جلسات به مهدی راسخ گفتم که علیپور نباید در امور حقوقی، دعاوی و مناسبات ذات البینی مردم محل مداخله کند و باید به صورت یک نیروی نظامی و دفاعی، در محدوده صلاحیت خود عمل کند. راسخ برآشفت و گفت: کار جبهه همین است که در امور مردمی و اجتماعی دخالت کند.

دلیل دیگر تمایل به خود سری، گریز از حساب دهی است. همه به خوبی می‌دانیم که جبهه داری و نظامی‌گری بدون امکانات مالی ممکن نیست. علیپور و شرکایش هم برای همین است که هر ازچند گاهی کمک‌هایی را از طریق سهم‌گیری از پروژه‌ها و حق‌العبور از موترهای ویشکی و حتی از درک وجوهات شرعیه جمع آوری یا تهیه می‌کنند؛ اما در قبال مصارف آن به هیچ مرجعی پاسخگو نیستند.

به باور آقای حسنی دلیل دیگر آقای مهدی راسخ و دیگر شرکایش این است که آنان بتوانند در صورت لزوم، از گروپ مسلح علیپور به شکل دلخواه خود استفاده کنند. اگر گروپ مسلح علیپور در قالب خاص تنظیم شود، این زمینه استفاده از بین خواهد رفت و آنان نمی‌توانند از آن استفاده ابزاری کنند.

من در این زمینه، حاضر به بحث رسانه‌ای با کسانی که قبلا گفتم، هستم.

داگز دا میدان