برچسب: روابط

افغانستان در شرایط حساس تاریخی خود قرار دارد. طالبان در حال تصرف بیشتر ولسوالی ها هستند و آمریکا در حال خروج از افغانستان. در چنین وضعیت، افغانستان نیاز به ترمیم و بهبود و ارتقای روابط با همسایگان دارد.

یکی از همسایه های تاثیرگذار در روند صلح افغانستان، پاکستان است. هنوز میلیون ها مهاجر افغانستان در پاکستان زندگی می کنند و هزاران دانشجوی افغانستانی در پاکستان مشغول تحصیل هستند. در چنین وضعیت، ایجاد تنش میان افغانستان و همسایگان بویژه افغانستان و پاکستان به دور از عقلانیت سیاسی است. ما باید مشکل خود را با همسایگان بویژه با پاکستان از طریق گفت و گو و مذاکره حل کنیم. در ضمن درست نیست که مشکلات داخلی و ناکارآمدی های خود را به دوش دیگران بیندازیم و از مسوولیت تاریخی خود شانه خالی کنیم.

چندی پیش، هزار دانشجوی افغانستان در بورسیه علامه محمد اقبال، پذیرفته شدند و قرار است به زودی عازم این کشور شوند. ما باید از ظرفیت های همسایگان خود بویژه از دانش مدرن دانشگاههای پاکستان استفاده کنیم و نسل جدید خود را توان مند بسازیم.

داکتر عبداللطیف نظری

کاخ سفید در این اعلامیه‌ گفته است سفر رییس جمهور غنی و عبدالله عبدالله مشارکت پایدار بین ایالات متحده و افغانستان را برجسته می‌کند، چنانچه روند کاهش نیروها ادامه دارد.
در اعلامیه آمده است: ایالات متحده به پشتیبانی از مردم افغانستان با فراهم نمودن کمک‌های بشری، اقتصادی و دیپلماتیک در حمایت از مردم افغانستان، از جمله زنان، دختران و اقلیت‌ها متعهد است.
اعلامیه می‌افزاید که ایالات متحده برای اطمینان از این که افغانستان هرگز دوباره به پناه‌گاه امن گروه‌های تروریستی تبدیل نخواهد شد، با دولت افغانستان عمیقاً در تعامل خواهد بود.
کاخ سفید در این اعلامیه بیان داشته است که ایالات متحده به پشتیبانی همه‌جانبه خود از روند صلح جاری ادامه می‌دهد و تمام طرف‌های افغانستان را برای اشتراک معنادار در مذاکرات جهت ختم درگیری تشویق می‌کند.
گفتنی است که رییس جمهور غنی و عبدالله عبدالله قرار است جمعه آینده به امریکا سفر کنند.

آنتونی بلینکن،  وزیر امور خارجه ایالات متحده از آمادگی کشورش برای تعامل پایدار با روسیه در صورت تغییر موضع‌گیری از سوی مسکو خبر داد.

وزیر امور خارجه آمریکا در مصاحبه با Axios گفت: “اگر روسیه در موضع گیری خود در قبال ما تغییر جهت دهد، ما آماده هستیم روابط پایدار و با ثبات با این کشور برقرار کنیم”.

بلینکن گفت، انتظار می‌رود نشست  روسای جمهور دوکشور، ولادیمیرپوتین و جوبایدن در ژنو روشن سازد که واشنگتن روابط با ثبات‌تر با مسکو را به شرط اینکه روسیه رویه خود را تغییر دهد ترجیح می‌دهد، اما بعید به نظر می‌رسد که مسکو آماده انجام چنین اقداماتی باشد.

وزیر امور خارجه آمریکا گفت، ما ترجیح می‌دهیم روابط قابل پیش‌بینی‌تر و با ثبات‌تری با روسیه داشته باشیم و این موضوع را تصریح کرده‌ایم اما به همین میزان نیز تصریح کرده‌ایم اگر روسیه تصمیم به اقدامات تهاجمی یا بی مهابا در قبال ما یا در قبال همپیمانان یا شرکای ما بگیرد، ما پاسخ خواهیم داد.

این در حالی است که جو بایدن، رئیس جمهور ایالات متحده اخیرا در یک مقاله در روزنامه واشنگتن پست نوشت، کشور او و همپیمانانش آماده پاسخ به “فعالیتهای زیانبار آتی” از سمت روسیه هستند اما “آمریکا به دنبال نزاع” با مسکو نبوده و مذاکرات پیش رو میان بایدن و ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه فرصتی برای بحث در مورد حوزه‌های همکاری نظیر ثبات راهبردی و کنترل تسلیحات خواهد بود.

گفتنی است در تاریخ 26 می کرملین اعلام کرد که ، ولادیمیر پوتین رئيس جمهور روسیه با جو بایدن همتای آمریکایی  او قرار است روز 16 جون  در ژنو دیدار کنند.

رهبران دو کشور، در این دیدار درباره وضعیت و چشم اندازهای توسعه بیشتر روابط روسیه و امریکا، ثبات استراتژیک و برنامه بین المللی، از جمله مبارزه با بیماری همه گیر COVID-19 و حل و فصل منازعات منطقه ای است.

کاخ سفید قبلا گفته بود در این دیدار تمام “مسائل عاجل” از جمله درگیری‌های منطقه‌ای، سلاح‌های هسته‌ای و روابط دو جانبه مورد بحث قرار خواهد گرفت. 

دونالد ترامپ ، رئیس جمهور آمریکا روز پنجشنبه در توئیتر اعلام کرد مراکش به چهارمین کشور مسلمان تبدیل شده که روابط خود با اسرائیل را عادی می‌سازد.

ترامپ با استقبال از این توافق «تاریخی» نوشت که این به معنی «دستیابی به موفقیت بزرگ برای صلح در خاورمیانه» است. او همچنین در توئیتی جداگانه نوشت که ایالات متحده همچنین ادعای مراکش در مورد مالکیت منطقه مورد مناقشه صحرای غربی را به رسمیت می‌شناسد.

خبرگزاری آسوشیتدپرس به نقل از مقامات کاخ سفید گزارش داد محمد ششم، پادشاه مراکش در گفتگو با ترامپ توافق کرده است که کشورش روابط دیپلماتیک با اسرائیل را از سر بگیرد و «برای گسترش ثبات منطقه‌ای، همکاری اقتصادی و فرهنگی (با اسرائیل) را گسترش دهد».

این توافق نتیجه گفتگوهای مشاور ارشد رئیس جمهوری آمریکا، یعنی جارد کوشنر، داماد دونالد ترامپ بوده است. کوشنر گفت: «این مسئله امنیت اسرائیل را بیشتر تقویت کرده و در همان حال فرصت‌هایی برای مراکش و اسرائیل فراهم می‌کند تا روابط اقتصادی خود را تعمیق و زندگی مردم خود را بهبود ببخشند.»

کشورهای مسلمان در خاورمیانه و شمال آفریقا به طور بی‌پیشینه‌ای در حال عادی‌سازی روابط خود با اسرائیل هستند، اما هر کدام از آنها دلایل خود را برای این کار دارند.

پیش از مراکش، امارات، بحرین و سودان نیز عادی‌سازی روابط خود با اسرائیل را آغاز کرده بودند.

روزنامه جروزالم پست در مقاله‌ای تحلیلی به قلم «ست جی فرانتزمن» نوشت که چندین هفته پیش یک کارشناس خاورمیانه و روابط با اسرائیل به این تحلیل‌گر گفته اگر عربستان سعودی علامت‌های خاصی بفرستد، مراکش احتمالا خیلی سریع با اسرائیل رابطه برقرار می‌کند.

ملک محمد ششم، پادشاه مراکش به داشتن روحیه باز و میانه‌روی معروف است، اما برای برقراری روابط با اسرائیل به چراغ سبز ریاض و واشنگتن احتیاج داشت. اکنون به نظر می‌رسد که او این اجازه را یافته است.

مراکش اکنون قرار است با اسرائیل روابط دیپلماتیک کامل برقرار کند و پروازها میان این کشور با اسرائیل، همانند پروازها با دبی از سر گرفته شود. جارد کوشنر، مشاور ریاست جمهوری آمریکا گفته است که اسرائیل دفاتر رابط خود را در رباط بازگشایی می‌کند و مراکش نیز همین کار را در تل آویو انجام می‌دهد.

دفتر رابط مراکش در اسرائیل در سال ۱۹۹۴ افتتاح شد. در سپتامبر ۱۹۹۴، یعنی یک ماه قبل از امضای پیمان صلح اردن، به نظر می‌رسید این کشور آماده عادی‌سازی روابط با اسرائیل است، اما از آن زمان تا کنون پیشرفت چندانی در این امر حاصل نشد و دولت رباط حتی در سال ۲۰۱۳ علناً علیه سیاست عادی‌سازی موضع گرفت.

جروزالم پست می‌نویسد که کوشنر تا کنون کلید فشار در معاملات صلح با اسرائیل بوده و اخیراً به منظور پایان دادن به بحران خلیج فارس بین ریاض و دوحه در قطر حضور یافته است.

جارد کوشنر گفته بود این مسئله امنیت اسرائیل را بیشتر تقویت کرده و در همان حال فرصت‌هایی برای مراکش و اسرائیل فراهم می‌کند تا روابط اقتصادی خود را تعمیق و زندگی مردم خود را بهبود ببخشند.

در اواسط ماه سپتامبر اخبار مبنی بر عادی‌سازی روابط مراکش با اسرائیل به دلیل راکد ماندن این پرونده تحقق نیافت و پروازهای مستقیم میان دو کشور که قرار بود برقرار شود، انجام نشد.

در مورد این که پس از امارات و بحرین کدام کشور آماده عادی‌سازی روابط با اسرائیل است، حدس و گمان‌های زیادی مطرح می‌شد. سودان که به نظر می‌رسید در مسیر نزدیک شدن با اسرائیل قرار دارد، برای این کار منتظر ماند تا واشنگتن نام این کشور را از سیاهه حامیان تروریسم خارج کند. بسیاری می‌گفتند عربستان سعودی هم می‌تواند به سمت یک توافق صلح با اسرائیل برود، اما با توجه به نتیجه به دست آمده از انتخابات ایالات متحده و پیروزی جو بایدن، احتمالا این محاسبه تغییر کرده است.

حساب مراکش در این میان کمی پیچیده‌تر است. این کشور مانند تونس، موریتانی، عمان، قطر و تعداد دیگری از کشورها در گذشته بدون عادی‌سازی روابط با اسرائیل با این کشور پیوندهایی ارتباط داشته است. مراکش به دلیل داشتن جامعه یهودی، با اسرائیل روابط تاریخی داشته است. در حالی که پادشاه مراکش در سال ۲۰۱۹ از اسرائیل به دلیل رفتارش با فلسطینیان انتقاد کرده بود، رئیس جمهور اسرائیل در ماه ژانویه از او به دلیل حمایت از همزیستی با جامعه یهودی تشکر کرد.

به نوشته تحلیل‌گر جروزالم‌ پست این بخشی از شبکه پیچیده روابط اسرائیل با کشورهای مسلمان است.

اگرچه برخی از پیوندهای یهودیان مراکش با اسرائیل در گذشته بحث‌برانگیز بوده است، اما این کشور به طور كلی به عنوان یك كشور مثبت‌نگر در مسئله صلح و ازسرگیری روابط شناخته می‌شود.

«ست جی فرانتزمن» می‌نویسد خوبی مراکش آن است که به دست عناصر طرفدار ایران یا افراط گرایان اخوان المسلمین ربوده نشده است. خاورمیانه که از زمان بهار عربی، ظهور و سقوط داعش و بحران خلیج فارس در سال ۲۰۱۷ و همچنین افزایش نقش ایران در عراق، لبنان، سوریه و یمن اکنون ظاهر جدیدی پیدا کرده، منطقه‌ای است که بیشتر از گذشته دچار پراکندگی شده و همزمان اسرائیل جای خود را در میان کشورهای عربی بیشتر باز کرده است.

مراکش برای برقراری روابط با اسرائیل، از دولت آمریکا خواسته بود که منطقه صحرای غربی را به عنوان بخشی از این کشور به رسمیت بشناسد. مراکش از دهه ۱۹۷۰ تا کنون این منطقه را به کنترل خود در آورده اما جنبشی مخالف با حکومت مراکش به نام جبهه پولیساریو در آنجا هنوز فعالیت دارد.

تا پیش از انتخابات آمریکا تصور، غالب در جهان عرب این بود که در صورت پیروزی ترامپ، کشورهایی چون عمان، قطر، مراکش و احتمالا سایر کشورها از الگوی امارات برای نزدیک شدن به اسرائیل پیروی می‌کنند.

منابع مطلع در افغانستان و پاکستان تایید کرده اند که پس از اینکه واشنگتن فشارهایش را بر پاکستان به منظور اقدام علیه پناهگاه های تروریستان در خاک این کشور افزایش داد، روابط شبکه تروریستی حقانی با این کشور نیز در حال کاهش است.

یک سیاستمدار پاکستانی نیز در گفتگو با یکی از رسانه های این کشور تایید کرده که روابط شبکه تروریستی حقانی با پاکستان در حال کاهش است.

وی که خواسته نامش فاش نشود، گفت: “قطعا روابط میان راولپندی و شبکه تروریستی حقانی دچار فرسایش شده است.”

او همچنین به نقل از برخی افراد کلیدی در مناطق قبایلی نشین غرب پاکستان افزود که تنش ها میان شبکه حقانی و اسلام آباد پس از آن صورت گرفت که پاکستان موضعش را در برابر شورشیان پس از درخواست آمریکا برای نابودسازی پناهگاه های آنان تغییر داد.

این سیاستمدار پاکستانی علاوه کرد: “راولپندی به قصد خودداری از اقدام های تلافی جویان آمریکا، می خواهد فعالیت های شبکه حقانی را در مناطق مرزی کاهش دهد.”

او به خانواده جوشوا بویل مرد کانادایی به همراه همسر آمریکایی و فرزندانش اشاره کرد و گفت که شبکه حقانی همچنین از اقدام اخیر پاکستان برای آزادسازی این خانواده کانادایی آشفته است، زیرا حقانی قصد داشت این خانواده را در بدل آزادسازی برخی از اعضایش آزاد سازد.

یک مقام افغان نیز گزارش های موجود مبنی بر کاهش روابط شبکه حقانی و پاکستان را تایید کرد.

دفتر مطبوعاتی ارگ ریاست جمهوری نوشته است که در این گفتگوی تلفنی، طرفین در خصوص مسایل مختلفی به شمول وضعیت امنیتی، توسعه و سرمایه گذاری، امور اقتصادی افغانستان و مبارزه علیه تروریسم و افراط گرایی به گفتگو پرداختند.

بیانیه می افزاید: “دو رهبر همچنین در خصوص همکاری های دو جانبه میان دو کشور که براساس منافع و خطرات مشترک است نیز گفتگو کردند.

آقای غنی گفت که نیروهای امنیتی و دفاعی افغانستان پس از آنکه مسئولیت تامین امنیت را از نیروهای ناتو و آمریکایی بدست گرفتند، و مرحله سختی را پشت سر گذراندند، آماده دفاع از کشورشان می باشند.

بربنیاد این بیانیه، دو طرف همچنین بر همکاری استراتژیک میان کابل و واشنگتن تاکید ورزیدند.

دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا گفت که به زودی با آقای غنی دیدار می کند، و دو طرف توافق کردند که تیم های مربوطه هر دو کشور در خصوص مسایل گفتگو شده کار کنند، و زمینه ملاقات حضوری دو طرف را نیز تسهیل کنند.

ممنون حسین رئیس جمهوری پاکستان امروز (چهارشنبه) در مراسم اعطای 3 هزار بورسیه تحصیلی به محصلان افغانستان در اسلام آباد گفت که پاکستان اطمینان کامل از خرد رهبران و مردم افغانستان دارد و می داند که هر یک با خنثی سازی دسیسه های داخلی و خارجی، نقش مهم خود را در مسیر خوشبختی و پیشرفت افغانستان و منطقه به خوبی ایفا می کنند.

ممنون حسین رئیس جمهوری پاکستان گفته است که دو ملت افغانستان و پاکستان باید مراقب عناصر بدخواه و منفی که در حال افزایش تنش و کج فهمی ها میان دو ملت هستند، باشند.

او گفت که پاکستان مشتاق است تا افغانستان را در تمامی عرصه های پیشرفت و خوشبختی با قلبی باز شامل ببیند و اظهار اطمینان کرد که رهبران و مردم افغانستان بویژه جوانان نقش تاریخی خود را مطابق با شرایط در حال تغییر ایفا می کنند.

ممنون حسین افزود که پاکستان و افغانستان نه تنها از راه جغرافیا به هم مرتبط هستند، بلکه دو ملت وابستگی های خونی، فرهنگی، تاریخی و اعتقادی نیز با یکدیگر دارند.

او همچنین علاوه کرد که مردم دو کشور شانه به شانه برای خوشبختی یکدیگر خواهند ایستاد، همانطور که در گذشته در روزهای سخت انجام داده اند.

این گفته ها در حالی از سوی رئیس جمهوری پاکستان مطرح می گردد، که مقامات کشورمان همواره گفته اند که برخی حلقات در درون دولت پاکستان از سازمان های تروریستی حمایت می کنند و از خاک این کشور علیه افغانستان استفاده می گردد.

حضرت عمر زاخیلوال سفیر افغانستان در پاکستان و نماینده ویژه رئیس جمهوری کشور برای پاکستان به همین منظور روز شنبه هفته جاری به شهر لاهور سفر کرد تا در آنجا دیداری با «شهباز شریف» سروزیر ایالت پنجاب داشته باشد.

آقای زاخیلوال همچنین ماه گذشته میزبان شماری از رهبران پشتو زبان پاکستان بود تا درباره نقش آنان برای نزدیک ساختن دو کشور به گفتگو بپردازند.

برخی سیاستمداران پاکستانی گفته اند که یک جلسه ی این چنینی دیگری در اسلام آباد برنامه ریزی شده است.

سفیر کشورمان همچنین دو دیدار از دارالعلوم حقانیه داشت و با مولانا سمیع الحق مشهور به پدر طالبان در آنجا گفتگو کرد.

اکسپرس تریبیون پاکستان نوشته است که برخی سران پشتو زبان پاکستان همچنین به آقای زاخیلوال توصیه کرده اند که با دیگر سیاستمداران پاکستانی در دیگر ایالات ها نیز دیداری داشته باشد.

آقای زاخیلوال می گوید: “دیدار من با شهباز شریف سروزیر ایالت پنجاب، بخشی از سری دیدارهای من است که به تازگی با رهبران ملی و با نفوذ پاکستان شروع کرده ام. در این دیدارها، ما درباره دلایلی که منجر به وضعیت فعلی در روابط دو جانبه ما شد، صحبت می کنیم و اینکه چه اقداماتی مورد نیاز است تا این روابط را در مسیر مثبتی قرار دهیم، به گفتگو می پردازیم.”

او افزود: “بخاطر جایگاهی که شهباز شریف در حزب حاکم «حزب مسلم لیگ شاخه نواز شریف» دارد و همچنین روابطی که او با محمد نواز شریف نخست وزیر پاکستان دارد، دیدارهای من با او بسیار مهم است. او همچنین نقش برجسته گسترده تری در سیاست های اقتصادی ملی و منطقه ای و پروژه هایی که برای ثبات و توسعه اقتصاد منطقه ای کلیدی می باشند، دارد. موضع و سیاست های او در قبال افغانستان که به حاکمیت افغانستان احترام می گذارد و طرفدار صبح و ثبات می باشد، از نگاه ما مثبت انگاشته می شود.”

آقای زاخیلوال همچنین ادعاهای موجود مبنی بر اینکه افغانستان مسئول تیرگی روابط کابل-اسلام آباد است را رد می کند.

یکی از اصلی ترین نگرانی های کشورهای منطقه از وضعیت امنیتی در درون افغانستان، افزایش تهدید گروه داعش است که در تلاش است جای پایش را در افغانستان حفظ کند.

با این حال، اتحاد سه کشور چین، پاکستان و روسیه با برگزاری نشست های مشورتی سه جانبه در خصوص اوضاع افغانستان، همچنان مشخص نیست که آیا می تواند راه حلی سیاسی برای حل این مسئله پیدا کند.

نشست اخیر مسکو که هفته پیش برگزار شد، سومین دور از این گونه نشست ها بود، که گرچه این نشست در خصوص بررسی اوضاع افغانستان میان این کشورها برگزار شد، اما نماینده ای از افغانستان در این نشست حضور نداشت، که این موضوع واکنش هایی منفی از سویی نمایندگان مجلس و مقامات کشور به دنبال داشت.

گرچه کابل، برای چهارمین دور این نشست از سوی مقامات کشورهای متذکره دعوت شده است، اما برگزاری سه نشست پیشین بدون حضور افغانستان، ابهاماتی را خلق کرده است.

همچنین، آمریکا نیز در این نشست دعوت نشده بود، که البته جای تعجب هم نیست، زیرا این نشست به ابتکار مسکو شروع شده است.

از سویی دیگر، هنوز زود است که قضاوت کنیم این نشست جدید، می تواند جایگزینی برای «گروه همکاری چهارجانبه برای صلح افغانستان» باشد. گروه همکاری های چهارجانبه برای صلح افغانستان متشکل از کشورهای آمریکا، پاکستان، چین و افغانستان بود که البته زیاد موفق نبود و تنها پس از برگزاری چندین دور مذاکرات و نشست های پی هم، توانست حزب اسلامی حکمتیار را حاضر به نشست در میز مذاکرات صلح کند؛ در حالیکه این گروه به طور ضمنی به دنبال جذب گروه طالبان بود.

ظاهرا نمی توان نادیده گرفت که هیچ یک از تلاش ها برای بدست آوردن صلح در افغانستان، بدون دخالت و حمایت آمریکا که هم اکنون در حدود 10 هزار سرباز در افغانستان دارد، موفق نخواهد بود. البته این را نیز باید در نظر گرفت که اوضاع با انتقال قدرت در واشنگتن، کمی پیچیده تر از پیش شده است. و شاید همین امر سبب شده تا کشورهای منطقه خودشان به دنبال راه حلی باشند تا بحران افغانستان را خاتمه دهند؛ بحرانی که به طور مستقیم می تواند در امنیت خود این کشورها نیز تاثیر گذار باشد.

اما هنوز نامشخص است که مقامات در کابل به دعوت این نشست سه جانبه پاسخ مثبت می دهند و یا اینکه تمایل دارند از خود در شیوه رسیدن به صلح انعطاف نشان دهند.

کشورهای چین و روسیه به عنوان اعضای دایمی شورای امنیت سازمان ملل متحد، در نشست اخیر پیشنهاد کردند که تلاش شان را برای برداشتن نام برخی از سران طالبان از لیست سیاه سازمان ملل متحد می کنند تا این امر زمینه ساز گفتگوهای صلح در افغانستان شود. لازم به ذکر است که طالبان همواره برداشته شدن نام سرانش از لیست سیاه سازمان ملل را به عنوان یکی از پیش شرطهایش برای پیوستن به پروسه صلح مطرح کرده است.

از آنجایی که چین یکی از سرمایه گذاران در بخش توسعه پروژه های زیربنایی و معادن افغانستان است، و از سویی دیگر سرمایه گذاری های اقتصادی بسیار کلانی در پاکستان کرده است، اخیرا خود را در روند تلاش ها برای صلح افغانستان درگیر کرده است. همچنین روابط خوب این کشور با مقامات در کابل و طالبان سبب شده تا چندین دور از مذاکرات غیررسمی دولت افغانستان با طالبان را سازماندهی کند.

از طرفی دیگر، روسیه را گرچه نمی توان به عنوان کشوری که تازه خود را درگیر مسایل افغاستان کرده، یاد کرد، اما ابتکار این کشور برای ایجاد یک اتحاد منطقه ای برای مقابله با تهدید گروه داعش، به شکل دهی جدیدی از نیروها در منطقه ای که اوضاع سیاسی-جغرافیایی آن در حال تغییر است، اشاره می کند. جالب است که بدانید نشست اخیر سه جانبه در مسکو در خصوص افغانستان، پس از نشست سه جانبه ای دیگر در همین کشور اما در خصوص اوضاع سوریه برگزار شد. اشتراک کنندگان در این نشست کشورهای ایران، ترکیه و روسیه بودند. باز هم آمریکا در این نشست حضور نداشت، که این موضوع نشان دهنده آنست که مسکو می خواهد نقش رهبری را در حل مسایل سوریه و افغانستان بر عهده بگیرد.

البته وخیم تر شدن اوضاع امنیتی در افغانستان، واقعا هم سبب نگرانی هایی برای سه کشور متذکره می شود که هر کدام یا مرز مشترک با افغانستان دارند و یا منافع شان در نزدیکی مرز افغانستان می باشد.

افزایش فعالیت های شورشیانه در مناطق شمالی افغانستان که در نزدیکی مرزهای کشورهای آسیای مرکزی قرار دارد، به طور ویژه برای روسیه نگران کننده است. علی الخصوص اینکه مسکو بیم آن را نیز دارد که با نزدیک شدن فعالیت های اعضای گروه داعش به کشورهای آسیای مرکزی، چچنی ها که بخش قابل توجهی از اعضای گروه داعش را در سوریه و عراق تشکیل می دهند، به راحتی به عضویت این گروه درآیند. این شاید یکی از دلایلی باشد که مسکو اخیرا تماس هایی را با طالبان برقرار کرده است.

چین و پاکستان نیز تا حدی نگرانی هایی مشابه مسکو دارد و از این رو تصمیم به عضویت در اتحاد منطقه ای جدید گرفته اند. پاکستان امید بیشتری به این گروه سه جانبه اخیر دارد و فکر می کند این گروه در موقعیت مناسبتر و بهتری نسبت به دیگر موارد مشابه بین المللی است و می تواند از این طریق راحت تر طالبان را مجاب به حاضر شدن در میز مذاکرات صلح کند. گرچه موضوع به آن سادگی ها هم نیست، زیرا اوضاع پیچیده تر از قبل شده است.

این اما در حالیست که اتفاق نظر در بین مقامات کابل در خصوص مذاکرات صلح با طالبان وجود ندارد. از سویی دیگر، سوال دیگر نیز پیش می آید که آیا طالبان بدون پذیرفته شدن پیش شرط هایش حاضر به نشستن در میز مذاکرات با دولت افغانستان خواهد شد، بخصوص آن هم دقیقا در زمانی که فشار حملات و فعالیت های شورشیانه اش را افزایش داده است.

با تمامی این اوصاف، در قدم اول به منظور اینکه پروسه روند صلح افغانستان از حالت انجماد بیرون بیاید، مهم است که اسلام آباد و کابل به روابط پر تنش خود با یکدیگر خاتمه دهند؛ که البته اقدام هایی نیز در همین راستا صورت گرفته است که می توان به گفتگوی تلفونی مقامات ارشد افغانستان با جنرال قمرجاوید بجواه رئیس جدید ارتش پاکستان اشاره کرد. اما آیا این تماس تلفونی به تنهایی کافی است تا دیوار عظیم بی اعتمادی میان پاکستان و افغانستان شکسته شود؟

زاهد حسین