برچسب: خط دیورند

ارتش پاکستان می گویند که سه سرباز این کشور در منطقه «دیواگر» در وزیرستان شمالی طی درگیری با «تروریستان» از آنسوی مرز افغانستان کشته شدند.

دفتر مطبوعاتی ارتش پاکستان در بیانیه ای امروز (شنبه 3 ثور) گفته است که تروریستان از آنسوی مرز افغانستان به سوی سربازان پاکستانی آتش گشودند که در نتیجه آن 3 سرباز کشته شدند.

بیانیه علاوه کرده است که در مقابل سربازان پاکستانی نیز به شلیک آنها پاسخ داده، اما تروریستان توسط تیراندازی خود متحمل تلفات سنگینی شدند.

ارتش پاکستان می گوید که وقوع این گونه حملات قویا محکوم است و از حکومت افغانستان می خواهد تا جلوی فعالیت های تروریستی را از خاک خود بگیرد.

قابل ذکر است که حدود 10 روز پیش نیز جنگجویان وابسته به تحریک طالبان پاکستان به سربازان پاکستانی در وزیرستان شمالی حمله کرده و 7 تن از آنان را کشتند.

پاکستان نیز با ادعای هدف قرار دادن پناهگاه های این جنگجویان نقاطی را در خاک افغانستان در ولایات کنر و خوست بمباران هوایی کرد.

در این بمباران ها اما دست کم 47 غیرنظامی به شمول زنان و کودکان که عمدتا بیجاشدگان وزیرستان شمالی بودند کشته شدند.

این اقدام پاکستان با واکنش تند مقام های طالبان و شهروندان افغانستان مواجه شد و آن را نقض حریم و تجاوز آشکار به حاکمیت ارضی افغانستان قلمداد نمودند.  

روزنامه اکسپرس تریبیون به نقل از منابع رسمی نظامی پاکستان نوشته است که نیروی هوایی این کشور نقاطی را در خاک افغانستان هدف قرار داد که در کنترل طالبان افغانستان نبوده اند.

این روزنامه همچنین نوشته است که در بمباران نقاط مرزی در ولایات کنر و خوست، جنگنده های پاکستانی نقشی نداشتند، بلکه از هواپیماهای بی سرنشین استفاده شده بود.

منابع نظامی پاکستان به این روزنامه گفته اند که نقاطی که در ولایات خوست و کنر هدف قرار گرفتند، پناهگاه های تحریک طالبان پاکستانی می باشد که طالبان افغانستان به آن مناطق رفته نمی توانند و کنترلی بر آنجا ندارند.

قابل ذکر است که در نخستین ساعات بامداد روز شنبه (27 حمل) نظامیان پاکستانی مناطقی را در شرق کشور در ولایات خوست و کنر بمباران هوایی کردند که در اثر آن بیش از 40 غیرنظامی به شمول کودکان و زنان عمدتا بیجاشدگان وزیرستان شمالی جان خود را از دست دادند.  

این حملات، موجی از واکنش ها را در کشور بر انگیخت و وزارت خارجه طالبان نیز سفیر پاکستان مقیم در کابل را به این وزارت فراخواند.

عاصم افتخار سخنگوی وزارت خارجه پاکستان نیز در واکنش رسمی به این حملات، طالبان را متهم به کم کاری در تامین امنیت مناطق مرزی کرد.

گفتنی است که راکت پراکنی های پاکستان از آنسوی خط دیورند به خاک افغانستان اتفاق تازه ای نیست، بلکه نظامیان این کشور طی سال های گذشته نیز همواره به سوی خاک افغانستان راکت پرتاب کرده اند؛ اما این نخستین بار است که نیروی هوایی پاکستان با ورود به حریم هوایی افغانستان اقدام به بمباران می کنند.  

مقام های طالبان در قول اردوی خالد بن ولید طالبان (201 سیلاب سابق) می گویند به منظور تامین امنیت بیشتر و جلوگیری از فعالیت های مخرب در شرق کشور اقدام به ایجاد پوسته های نظامی جدید در ولایت کنر می کنند.

مولوی وحیدالله محمدی سخنگوی این قول اردو امروز (یکشنبه 21 حمل) به رسانه ها گفت که به دستور وزارت دفاع، این پوسته های نظامی در امتداد خط دیورند در ولسوالی سرکانو ایجاد خواهند شد.

وی افزود که کار ساخت این پوسته های نظامی به زودی آغاز خواهند شد.

گفتنی است که طالبان پیش از این نیز چندین پوسته نظامی در ولایت کنر ایجاد کرده بودند که با استقبال ساکنان محلی روبرو شد.

نیروهای طالبان در ولایت نیمروز به سوی یک هلی کوپتر نظامی پاکستان حامل یک جنرال این کشور شلیک کرده که در نتیجه آن، این جنرال زخمی شده است.

منابع محلی در ولایت نیمروز به خبرگزاری رها می گویند که نیروهای طالبان پس از آن که یک هلی کوپتر نظامی پاکستان وارد حریم هوایی افغانستان شده به سوی آن شلیک کردند.

این شلیک پس از رشته درگیری هایی میان نیروهای طالبان و نظامیان پاکستانی در ولسوالی چهار برجک در امتداد خط مرزی میان دو کشور بوده است.

براساس یک فایل صوتی که در اختیار رسانه ها قرار گرفته است، نیروهای طالبان در ولایت نیمروز به سوی یک هلی کوپتر نظامی پاکستانی که وارد حریم هوایی افغانستان شده بود، شلیک کرده که در نتیجه آن، یک جنرال پاکستانی سوار بر هلی کوپتر زخمی شده است.

در همین حال، افغانستان انترنشنال نوشته است که در این فایل صوتی یک مرد که به زبان پشتو با لهجه رایج در پاکستان صحبت می‌کند، به یک مقام طالبان حادثه را شرح می‌دهد و می‌گوید این رویداد در ولسوالی چهار برجک ولایت نیمروز در مرز با پاکستان رخ داده است.

این مرد بدون نام بردن از این جنرال پاکستانی می‌افزاید: «عصر امروز جنرال صاحب در آنجا سفر می‌کرد که از قریه ذاکر بالای هلیکوپتر او شلیک شد. جنرال صاحب زخمی شد و هلیکوپتر هم تخریب شده است. حادثه بخیر گذشت.»

شماری از خبرنگاران پاکستانی با نشر تصاویر هلیکوپتر نظامی می‌گویند یک افسر ارشد پاکستان در این تیراندازی زخمی شده است.

تا اکنون علت پرواز این چرخبال پاکستانی برفراز ولسوالی چهار برجک روشن نیست و مقام‌های پاکستان و طالبان به صورت رسمی در این مورد اظهار نظر نکرده‌اند.

به نظر می‌رسد، مردی که در فایل صوتی صحبت می‌کند فرد ارتباطی ارتش پاکستان و طالبان در ولایت نیمروز است. او با لحن تهدیدآمیز از طالبان می‌خواهد که عاملین شلیک به سوی چرخبال را تحویل مقام‌های پاکستانی بدهند.

او می‌گوید: «پیغام بزرگان ما به شما این است: نخست از شما تقاضا می‌کنیم که عاملین قضیه را به ما تحویل دهید. در ظرف ۲۴ ساعت قریه ذاکر را تخلیه کنید در غیر آن صورت، ما این تخلیه را انجام خواهیم داد و عواقب قضیه نیز به دوش ما نخواهد بود.»

براساس فایل‌های صوتی دیگر، نیروهای طالبان از تحویل عاملین شلیک خودداری کرده و می‌گویند در صورت واکنش نظامیان پاکستانی به آن پاسخ خواهند داد.

براساس این فایل صوتی، مقام‌های محلی طالبان از افراد خود می‌خواهند که با دوربین‌های شب‌بین و تجهیزات پیشرفته خود آماده باشند و در صورت هر نوع اقدام نظامیان پاکستان، «از وطن خود دفاع کنند.»

مقامات امارت اسلامی می گویند برای حل مشکلات خط دیورند کمیته ی ویژه ای متشکل از وزرت خانه های مختلف تشکیل شده است.

انعام الله سمنگانی، معاون سخنگوی امارت اسلامی، گفت در جلسه اداری دولتی که روز گذشته به ریاست مولوی عبدالسلام حنفی برگزار شد تصمیم گرفته شد برای حل مشکلات مرتبط با خط دیورند یک کمیته ویژه تشکیل شود.  

سمنگانی در رشته توییتی نوشت در این نشست، موضوعات مختلف از جمله تعیین معاش نماینده افغانستان در سازمان «ایکائو» و سهمیه معاشات امتیازی وزارت خانه‌ها بررسی شد.

او گفت در این نشست همچنین، اجرای معاشات کارمندان کمیسیون مستقل نظارت بر قانون اساسی طبق نرم جدید و معاشات کارمندان وزرات خارجه که در خارج از کشور خدمت کنند، طبق نرم سابق تأیید شده است.

سمنگانی اضافه کرد در جسله اداری دولت طالبان، درباره ایجاد کمیته برای حل مشکلات در امتداد خط دیورند متشکل از وزارت خانه های مختلف، توافق صورت گرفته است.

این کمیته همزمان با سفر معید یوسف؛ مشاور امنیت ملی پاکستان به کابل تشکیل شده است. یوسف دیروز به کابل آمد.

اخیرا تنش‌های مرزی میان طالبان و پاکستان درباره حصارکشی در منطقه دیورند، افزایش یافته است.

گزارش شده بود طالبان با موترهای لاری حصارها در مرز را تخریب کرده‌اند.

مقامات پاکستانی این اقدام طالبان را حساسیت برانگیز خوانده و تاکید کرده بودند حصارکشی در مرز با افغانستان ادامه می‌یابد.

وزیر امور داخله پاکستان می گوید ادامه فنس کشی در امتداد خط دیورند با رضایت طالبان انجام می شود.

شیخ رشید احمد روز گذشته به رسانه های پاکستانی گفت:«آنها برادران ما هستند.»

قابل ذکر است حدود 2600 کیلومتر از خط دیورند مورد مناقشه افغانستان و پاکستان قبلا فنس کشی شده  است و به گفته وزیر امور داخله پاکستان بیست و یک کیلومتر باقی مانده قرار است با رضایت طالبان انجام شود.

این در حالی ست که افغانستان خط دیورند را مرز رسمی خود با پاکستان نمی داند و همواره به فنس کشی خط دیورند از سوی پاکستان اعتراض کرده است.

عنایت الله خوارزمی، سخنگوی وزارت دفاع امارت  اسلامی، به تازگی طی اظهاراتی فنس کشی خط دیورند از سوی پاکستان را حرکتی نادرست عنوان کرده است.

حمایت های روحی و روانی و فیزیکی پاکستان از طالبان چه در دور اول امارت اسلامی و چه در بیست سال جنگ این گروه علیه امریکا و حکومت های پیشین افغانستان در حافظه تاریخی شهروندان افغانستان و دیگر کشورهای جهان ثبت شده است.

در دور اول امارت اسلامی در افغانستان، پاکستان از اولین کشورهایی بود که امارت اسلامی را به رسمیت شناخت اما براساس گزارشات، طالبان در این دوره کوتاه، پاکستان را ناامید ساخت و روی خط دیورند همان موضع زمامداران قبلی افغانستان را اتخاذ نمود.

اینک یک بار دیگر طالبان در مورد خط دیورند با پاکستان به جنجال خورده است.

سایت خبری «دی دیپلمات» طی مطلبی در یازده جنوری به اختلافات امارت اسلامی با پاکستان در مورد خط دیورند اشاره کرده می نویسد روابط طالبان با اسلام آباد در حال تیره شدن است.

نویسنده مطلب تاکید می کند مخالفت طالبان با فنس کشی در امتداد خط دیورند از سوی پاکستان تعجب همگان را برانگیخته است. طالبان خط دیورند را به رسمیت نمی شناسد در حالیکه پاکستان آن را مرز رسمی و بین المللی خود قلمداد می کند. خط  دیورند به طول دو هزار و شش صد کیلومتر بین افغانستان و پاکستان دلیل مناقشه طالبان و اسلام آباد در حداقل دو هفته گذشته بوده است.

اقدامات ضد پاکستانی طالبان

براساس گزارشات در هفته آخر دسامبر سال گذشته میلادی، فرماندهان طالبان در دست کم دو رویدار فنس کشی پاکستان در خط دیورند را مختل کردند. ویدئوهای منتشر شده در فضای مجازی جنگجویان طالبان را نشان می دهد که در چندین موقعیت فنس و سیم خاردار نصب شده از سوی پاکستان را جمع می کنند و به سربازان پاکستانی در مورد ادامه فنس کشی هشدار می دهند.

این رویداد درست زمانی اتفاق می افتد که پاکستان برای کمک به حل بحران انسانی در افغانستان نشست فوق العاده سازمان همکاری های اسلامی را برگزار نموده است.

افغانستان به فنس کشی خط دیورند معترض است چون سبب جدایی خانواده هایی می شود که در کمربند قبیله ای پشتون زندگی می کنند. پاکستان اما بی توجه به این اعتراضات بخش زیادی از مرز خود با افغانستان را فنس کشی کرده است. افغانستان خط دیورند را مرز رسمی و بین المللی نمی داند و به همین دلیل با فنس کشی پاکستان مخالفت می کند.

این موضع تمام دولت های افغانستان بوده  و امارت اسلامی هم بر موضع مشابه تاکید دارد. نکته تعجب برانگیز قضیه این است که جنجال حال حاضر طالبان با پاکستان روی خط دیورند در مقایسه با حکومت های پیشین جدی تر شده است. این در حالی ست که طالبان در شرایط  کنونی به حمایت های سیاسی و دیپلماتیک همه جانبه اسلام آباد نیاز دارد.

عنایت الله خوارزمی، سخنگوی وزارت دفاع طالبان، گفته است نیروهای امارت اسلامی مانع فنس کشی غیرقانونی پاکستان در خط دیورند شده اند. عبدالقهار بلخی، سخنگوی وزارت امور خارجه طالبان، هم در چهارم جنوری گفته بود مقامات افغانستان و پاکستان می بایست مشکلات مرتبط با خط دیورند را حل کنند.

روز بعد نیز مولوی ثناء الله سنگین، فرمانده نیروهای مرزی امارت اسلامی در زون شرق، افزود:«هیچ زمانی اجازه فنس کشی در امتداد خط دیورند را نمی دهیم و پاکستان قبل از این هرچه انجام داده که انجام داده اما بعد از این اجازه چنین کاری را نمی دهیم.»

براساس گزارشات در هفتم جنوری نیز نیروهای امارت اسلامی هفت سرباز پاکستانی را در منطقه گمال ولایت پکتیکا به اتهام عبور غیر قانونی از مرز افغانستان و پاکستان بازداشت کردند.

قدرت جناح های ضد پاکستان در امارت اسلامی

بسیاری در پاکستان بر این باورند که اقدامات اخیر طالبان نشان می دهد جناج های ضد پاکستان در درون امارت اسلامی نه تنها به حاشیه رانده نشده اند که بر موضوعاتی که برای طالبان و حامیانشان اهمیت خاص دارد، مسلط شده اند و نفوذ یافته اند. فنس کشی خط دیورند سبب رنجش و ناراحتی افغان هایی شده که در مناطق مرزی زندگی می کنند چون آنها مخالف تطبیق قوانین از سوی پاکستان در مورد عبور و مرور مرزی شان می باشند.  

فنس کشی دیورند به ضرر طالبان پاکستانی

از سویی هم، حامیان تحریک طالبان پاکستان در مناطق مرزی افغانستان و پاکستان پنهان شده اند. پاکستان نیز تاکنون موفق نشده در سطح بین الملل موضوع به رسمیت شناخته شدن طالبان و کمک های مالی به این گروه را موفقانه به پیش ببرد. طالبان درحال حاضر با بحران اقتصادی شدید  و مشکل عدم مشروعیت روبرو هستند.

جناح های حامی پاکستان در درون طالبان تنها توانسته اند مذاکرات بین تحریک طالبان پاکستان و دولت پاکستان را تسهیل کنند، مذاکراتی که ماه گذشته میلادی عملا ناکام ماند. از این گذشته طالبان هنوز نه تنها نپذیرفته اند که رهبران تحریک طالبان پاکستان در افغانستان حضور دارند که حملات نظامی پاکستان برای نابودی مخفیگاه های طالبان پاکستان در امتداد خط دیورند را پاسخ داده اند.

فرمانده نیروهای مرزی امارت اسلامی در پنجم جنوری گفته بود چند روز پیش نظامیان پاکستانی راکت هایی را به خاک افغانستان شلیک کرده بود و نیروهای طالبان در پاسخ سی و دو راکت به خاک پاکستان شلیک کردند.

روابط نزدیک طالبان با تحریک طالبان پاکستان

اعتراض و برخورد شدید طالبان با فنس کشی پاکستان در امتداد خط دیورند شاید از مواضع سختگیرانه پاکستان در قبال حضور رهبران تحریک طالبان پاکستان در افغانستان نشأت گرفته باشد و اگر این فرضیه درست باشد روابط طالبان افغانستان و طالبان پاکستان فراتر از تصورات گذشته می باشد.

شیر محمد عباس استانکزی، معاون وزارت امور خارجه امارت اسلامی، در ششم جنوری گفت:«خط دیورند موضوعی ست که به ملت افغانستان تعلق دارد نه امارت اسلامی. این موضوع در صلاحیت حکومت نیست و مسئولیت تصمیم در این مورد در اختیار مردم افغانستان است.»

اصطلاح «کل ملت» که در اظهارات استانکزی به کار برده شد به تمام پشتون هایی که در دو طرف خط دیورند زندگی می کنند، اشاره می کند و نشان می دهد که از نظر افغانستان خط دیورند قابل پذیرش نیست و از سویی هم بر خودمختاری و استقلال تحریک طالبان پاکستان در مناطق قبایلی تاکید می کند. امارت اسلامی از هدف تحریک طالبان پاکستان برای کنترل مناطق قبایلی پاکستان و استقلال این گروه حمایت می کند.

این در حالی ست که بسیاری از کارشناسان اختلافات حال حاضر امارت اسلامی با پاکستان در مورد خط دیورند را از لحاظ زمانی نامناسب می دانند: مشکلات طالبان در حکومت داری تازه شروع شده و اختلاف با پاکستان در این برهه زمانی به نفع امارت اسلامی نیست.

این کارشناسان تاکید می کنند اختلافات طالبان با پاکستان در شرایطی بروز پیدا کرده که این گروه به شدت به پاکستان وابسته است، تصور کنید اگر طالبان از سوی کشورهایی مثل هند، امریکا و اتحادیه اروپا به رسمیت شناخته شوند، چه اتفاقی رخ خواهد داد؟

امارت اسلامی سخت در تلاش است روابط خود با کشورهایی مثل هند، ایالات متحده امریکا و کشورهای اروپایی را ترمیم کنند. ذبیح الله مجاهد، سخنگوی امارت اسلامی، هفته گذشته از کمک های انسانی هند به افغانستان تشکر نمود و گفت:«امارت اسلامی به خاطر  کمک های انسانی و همکاری هند سپاسگزار این کشور می باشد.»

این در حالی ست که پاکستان از زمان تسلط دوباره طالبان بر افغانستان کمک های انسانی زیادی به کابل ارسال کرده اما ذبیح الله مجاهد حتی یک تویت هم در قدردانی از پاکستان ننوشته است. جنگجویان امارت اسلامی حتی بیرق های پاکستان را از لاری های حامل کمک های انسانی به افغانستان برداشتند.

طالبان افغانستان و پاکستان، دو روی یک سکه

اقدامات ضد پاکستان اخیر امارت اسلامی همگان را متعجب ساخته است چون تصورات بر این بوده که طالبان دوست پاکستان است و در مورد موضوعات استراتژیک مرتبط با منافع پاکستان به نظرات اسلام آباد احترام می گذارد.

رفتارهای طالبان اما عکس قضیه را نشان داده است. پاکستان ممکن است با برخی از رهبران طالبان ارتباط خوبی خوبی داشته باشد اما امارت اسلامی در کل به نظر می رسد به نقش پاکستان در افغانستان و ارتباط با این کشور اهمیتی نمی دهند.

در این مرحله مشخص نیست آیا پاکستان تیرگی روابط خود با طالبان را انتخاب می کند یا خیر، طالبانی که با حمایت پاکستان توانست دوباره در افغانستان به قدرت برسد. نظامیان پاکستانی اما از ماهیت دشمنی طالبان با پاکستان آگاه هستند و درست به همین خاطر به فنس کشی خط دیورند اقدام کرده اند.

جنرال قمر باجوا، رئیس ارتش پاکستان، سال گذشته گفته بود طالبان افغانستان و تحریک طالبان پاکستان دو روی یک سکه اند.

براساس اطلاعات موجود، طالبان افغانستان و تحریک طالبان پاکستان روابط قومی نزدیکی  دارند و در گذشته در کنار یکدیگر جنگیده اند. با به قدرت رسیدن دوباره طالبان در افغانستان، تحریک طالبان پاکستان نیز روحیه گرفته است.

این احتمال وجود دارد با رفع مشکلات اقتصادی امارت اسلامی، طالبان افغان با هدف حل مساله خط دیورند و نیز اعمال فشار بر پاکستان در مورد چالش های دیگر حمایت های خود از طالبان پاکستان در مناطق قبایلی این کشور را افزایش دهد.  

به نظر می رسد تهدیدات امنیتی مرزی و تروریزم پاکستان در افغانستان تحت حاکمیت امارت اسلامی افزایش یابد.

مترجم: حفیظ الله رجبی

در پی جنجال های اخیر در مورد خط دیورند و حصارکشی های پاکستان، ارتش پاکستان اعلام کرده است که دیورند از نگاه آنها یک «خط» نیست، بلکه «مرز رسمی بین المللی» میان افغانستان و پاکستان می باشد.

جنرال بابر افتخار سخنگوی ارتش پاکستان امروز (چهارشنبه 15 جدی) گفت که چیزی به نام خط دیورند وجود ندارد، بلکه دیورند مرز رسمی بین المللی میان افغانستان و پاکستان می باشد.

وی تاکید کرد که پاکستان به حصارکشی اش در امتداد این خط ادامه خواهد داد.

این در حالیست که نیروهای طالبان طی هفته های اخیر بارها حصارهای پاکستان در امتداد این خط در ولایات نیمروز و ننگرهار را تخریب کرده اند.

شاه محمود قریشی وزیر خارجه پاکستان نیز روز گذشته گفته بود که جنجال های موجود درباره خط دیورند را از مسیر دیپلماتیک با طالبان حل و فصل خواهد کرد و این کشور به حصارکشی خود ادامه خواهد داد.

پیش از آن هم برخی مقامات پاکستانی اعلام کرده بودند که جنجال های موجود بر سر مسئله خط دیورند را با طالبان حل کرده اند، اما مقام های طالبان این گزارش ها را رد کرده و گفتند که هیچ توافقی در این خصوص نشده است.

لازم به ذکر است که قرارداد ایجاد خط دیورند در سال 1893 میلادی توسط هند تحت مستعمره انگلیس با نمایندگی «هنری مورتیمور دیورند» با افغانستان تحت حاکمیت عبدالرحمن خان به امضا درآمد که به موجب این قرارداد، این خط به طول بیش از 2600 کیلومتر ایجاد و مساحتی به میزان 103 هزار کیلومتر مربع به هند مستعمره انگلیس واگذار گردید.  

اما حدود نیم قرن بعد کشور پاکستان از هند بوجود آمد و این خط را مرز رسمی میان افغانستان و کشور تازه تاسیس خود عنوان کرد.

شاه محمود قریشی وزیر خارجه پاکستان امروز (دوشنبه 13 جدی) در یک نشست خبری در اسلام آباد گفت که کشورش منافع خود را دنبال می کند و علیرغم رویدادهای اخیر در ولایات نیمروز و ننگرهار به حصارکشی در امتداد خط دیورند ادامه خواهد داد.

وی گفت که اسلام آباد سوء تفاهم های بوجود آمده با طالبان را از مسیر دیپلماتیک حل و فصل خواهد کرد.

قریشی افزود: «ما خاموش نخواهیم ماند. حصارکشی روی مرز را آغاز کرده ایم و آن را ادامه خواهیم داد. افغانستان کشور دوست و برادر ماست؛ اما بعضی جناح ها می خواهند به مسائل غیرضروری دامن بزنند که به نفع پاکستان نمی باشد.»

گفتنی است که طی دو رویداد جداگانه در ولایات ننگرهار و نیمروز، نیروهای طالبان حصارهای مرزی پاکستان در امتداد خط دیورند را تخریب کردند و مدعی شدند که این حصارها به داخل خاک افغانستان فراتر از خط دیورند کشیده شده بودند.

پاکستان و افغانستان در حدود 2670 کیلومتر مرز مشترک و 18 نقطه گمرکی با یکدیگر دارند که گذرگاه تورخم و چمن از پرتردد ترین آنها می باشد.

خط دیورند همواره یکی از مسائل مورد مناقشه میان پاکستان و افغانستان بوده است؛ بطوریکه پاکستان این خط را مرز رسمی بین المللی میان دو کشور می داند و اما افغانستان آن را قبول ندارد.

پیش تر امرالله صالح معاون نخست دولت سقوط کرده اشرف غنی گفته بود که انتشار فیلمی از تخریب حصارهای پاکستان توسط افراد طالبان یکی از برنامه های استخبارات پاکستان است که به بدنبال هویت بخشی ملی به طالبان می باشد.

امرالله صالح طالبان را دست نشانده های پاکستان می داند.

در سراسر پاکستان بحث نابودی احتمالی دولت پاکستان توسط ناسیونالیزم پشتون مطرح است.

براساس تحلیلی از «دیدگاه های استراتژیک گروه تحقیقی سیاست» که دوازده دسامبر در رسانه هندی «اِی اِن آی» نشر شد، پاکستان در برخورد با جامعه پشتون و دیگر جوامع قبیله یی همان اشتباهی را تکرار می کند که در گذشته با جامعه بنگالی در شرق کشور خود داشت. ارتش پاکستان در جنگ بنگال شکست سنگینی خورد و در نهایت بنگال از پاکستان جدا شد و کشور مستقل بنگلادش شکل گرفت.

قوم پشتون در دو طرف خط دیورند زندگی می کنند و این کاملا طبیعی هست که بخواهند متحد شوند و در هر طرفی که خواستند زندگی کنند.

براساس تحلیل بالا، احساس قبیله و قوم گرایی در میان پشتون های هر دو طرف خط دیورند بسیار زیاد است و تبعیض و ظلم سیستماتیکی که توسط حکومت نظامی-سیاسی پاکستان بر آنها تحمیل شده نوعی حس نفرت و انتقام را در آنها افزایش داده است.

ظلم و ستمی که دولت پاکستان در حق پستون ها در گذشته روا داشت علاوه بر ایجاد جرقه احتمالی جنگ داخلی سبب نزدیکی و اتحاد ولایات خیبرپشتونخوا و بلوچستان پاکستان با افغانستان شد.

آغاز احتمالی جنگ داخلی در پاکستان از سوی پشتون ها از حس درونی بدی ست که آنها نسبت به حکومت پاکستان دارند، حس بدی که برای تحریک شدن نیاز به ابزار بیرونی ندارد.

به عبارت دیگر، در دوره اول امارت اسلامی طالبان در دهه 1990 میلادی در افغانستان، ارتش پاکستان تصور می کرد طالبان خط دیورند را به رسمیت خواهند شناخت در حالیکه طالبان عکس این قضیه عمل کردند: طالبان خط دیورند را به رسمیت نشناختند و ناسیونالیزم پشتون را ترویج نمودند.

قوم پختون(پشتون) با این سرنوشت خاص زندگی می کند: آنها در طول تاریخ به ضرب گلوله کشته شده اند، با فنس کشی از هم جدا شده اند و توسط ماشین حکومتی سرکوب گشته اند اما حس قبیله و قوم گرایی خود را رها نکرده اند.

براساس تحلیل ذکر شده، پشتون ها در چنین وضعیت آپارتاید گونه ای(سیستم تبعیض آمیز) گزینه های کمی دارند: یا باید کار را رها کنند یا اینکه در طرح های سیاست خارجی حکومت پاکستان هیزم جنگ شوند. گزینه دیگر این است که به پا خیزند و یک جنگ داخلی علیه حکومت پاکستان به راه بیندازند.

حفیظ الله رجبی

سخنگوی ارتش پاکستان اعلام کرد اسلام‌آباد برای حفظ منافع امنیتی خود، به‌صورت منظم با طالبان در افغانستان همکاری می‌کند.

بابر افتخار، سخنگوی ارتش پاکستان، روز دوشنبه، بیست‌ونهم سنبله، در صحبت با اردو نیوز پاکستان گفت اسلام‌آباد از تضمین‌های طالبان در مورد صلح و امنیت راضی است.

به گفته او، طالبان تأکید کرده‌اند به هیچ گروه یا سازمان تروریستی اجازه نمی‌دهند تا از خاک افغانستان برای هر گونه فعالیت تروریستی علیه هیچ کشوری از جمله پاکستان استفاده کند.

سخنگوی ارتش پاکستان افزود هیچ دلیلی نمی‌بیند که در مقاصد و تعهدات طالبان تردید کند و به همین علت برای حفظ منافع ملی پاکستان، ارتش با طالبان در تماس دوام‌دار است.

یکی از نگرانی‌های اسلام‌آباد، فعالیت گروه طالبان پاکستانی (TTP) است که در روزهای اخیر چند رشته حملات را در پاکستان اجرا کرده است.

در این مصاحبه بابر افتخار بر حصارکشی خط دیورند تأکید کرده است. پاکستان حدود دو هزار و ۶۰۰ کیلومتر مرز مشترک با افغانستان است.

افتخار گفته است هدف از این کار، مدیریت بهتر مرز بوده است. به گفته او، حصارکشی حدود ۹۰ درصد پیش‌رفت کرده است.

پاکستان پس از تحولات اخیر نقش برجسته‌ای در افغانستان باز می‌کند. این کشور بارها از جامعه جهانی خواسته است که «واقعیت جدید» افغانستان را به رسمیت بشناسد. از جانب دیگر، عمران خان، نخست‌وزیر این کشور، از آغاز رای‌زنی با طالبان برای شامل کردن تاجیک‌ها، هزاره‌ها و اوزبیک‌ها در حکومت طالبان سخن گفته است.

پس از حمله طالبان بر پنجشیر، شایعه شد که ارتش پاکستان به حمایت از طالبان یک رشته حملات هوایی و پهبادی را اجرا کرده است. سخنگوی ارتش پاکستان اما می‌گوید که این شایعات توسط رسانه‌های هندی «ساخته» شده است.

محب‌الله صمیم، وزیر امور سرحدات و قبایل، روز دوشنبه، سی‌ویکم جوزا، در یک نشست خبری گفت شاه‌محمود قریشی، وزیر خارجه پاکستان، با اظهار نظر در مورد این که خط دیورند مرز به رسمیت شناخته شده بین‌المللی است، در امور افغانستان مداخله کرده است.

وزیر امور سرحدات و قبایل کشور خاطرنشان کرد از گفته‌های قریشی معلوم می‌شود که هیچ تغییری در موضع پاکستان در برابر افغانستان به وجود نیامده است.

او گفت: «قریشی قسمی اظهار نظر می‌کند که مناسب دیپلمات یک کشور نیست». صمیم گفت قریشی چنان صحبت کرده است که او را در جایگاه سخنگوی گروه طالبان تقلیل داده است.

 به گفته صمیم، مشکل پاکستان این است که از افغانستان قوی می‌هراسد و هنوز هم به دنبال سیاست عمق استراتژیک خود است.

صمیم از پاکستان خواست تا اصل همسایگی خوب را احترام و نیز از اظهار نظرهای «مغرضانه» در مورد افغانستان خودداری کند.

وزیر امور سرحدات و قبایل از جانب دیگر گفت افغانستان در سه دهه گذشته قربانی جنگ اعلام ناشده پاکستان بوده است و این کشور از طالبان حمایت می‌کند.

محب‌الله صمیم اظهارات قریشی را در مورد این که رهبران طالبان در افغانستان هستند، رد کرد و گفت محل زندگی رهبران طالبان در پاکستان است و این موضوع بر هیچ کسی پوشیده نیست.

شاه‎‌محمود قریشی در مصاحبه با لطف‌الله نجفی‌زاده، مدیر مسوول طلوع‌نیوز خط دیورند را مرز شناخته شده بین‌المللی توصیف کرد.

کفتان اخلاص، ولسوال زازی آریوب می‌گوید خارجی‌ها از منطقۀ شیلوزان تا منطقۀ منگل در آن‌سوی خط دیورند مشغول اکمالات و ایجاد پایگاه‌اند. به گفتۀ او، براساس گزارش‌های کشفی چرخ‌بال‌های جنگی و باری هر روز در این منطقه مشاهده می‌شود.

ولسوال زازی آریوب می‌افزاید: «براساس معلومات کشفی و اوپراتیفی و آن‌چه در منطقه مشاهده می‌شود، منطقۀ شیلوزان حدود ۷ یا ۸ کیلومتر از نقطۀ صفری فاصله دارد. ده‌ها چرخ‌بال روزانه در این منطقه فرود می‌آیند و برمی‌خیزند. کار ساخت پایگاه آغاز شده و این پایگاه از پایگاه لوگر نیز بزرگ‌تر است. نهادهای امنیتی، نیروهای مرزی، امنیت ملی و فرماندهی پولیس این روند را به دقت زیر نظر دارند. در همین حال، باشنده‌گان ولسوالی زازی آریوب نیز می‌گویند، از خیلی‌ها شنیده‌اند که سربازان خارجی در آن‌سوی خط دیورند جابه‌جا می‌شوند. به گفتۀ آنان، پروازهای چرخ‌بال‌های سربازان خارجی به تازگی در این منطقه افزایش یافته است.

انور صدیقی، عضو شورای قومی زازی آریوب و از باشنده‌گان این ولسوالی می‌گوید: «خیلی‌ها این موضوع را می‌گویند که در آن‌سوی خط دیورند و نرسیده به پاراچنار در منطقۀ موسوم به جاز، پایگاه نظامی ایجاد شده است، آمریکایی‌ها پایگاه نظامی ساخته‌اند و از آن استفاده می‌کنند. این چیزی‌ست که مردم می‌گویند، خودم با چشم خود ندیده‌ام.»

موضوع ایجاد پایگاه نظامیان خارجی در آن‌سوی خط دیورند در حالی مطرح می‌شود که سربازان خارجی در حال بیرون‌شدن از افغانستان‌اند. هنوز روشن نیست که در این پایگاهِ در حال ساخت، سربازانِ در حال خروج آمریکایی جابه‌جا می‌شوند یا خیر. سربازان خارجی تاکنون در این باره چیزی نگفته‌اند.

این در حالی‌ست که وزارت دفاع آمریکا گفته است سربازان این کشور ۵ پایگاه خود در افغانستان را تخلیه کرده و آن را به نیروهای امنیتی سپرده‌اند.

پیش از بیرون‌شدن سربازان خارجی از افغانستان گزارش‌هایی منتشر شده بود که آمریکا پس از بیرون‌شدن از افغانستان در نظر دارد سربازانش را در منطقه یا در کشورهای نزدیک به افغانستان جابه‌جا کند.

وزارت خارجۀ پاکستان در پی اظهارات غیرمسوولانۀ رهبران دولت افغانستان، نمایندۀ دیپلماتیک کابل در اسلام‌آباد را احضار کرد.

وزارت خارجۀ پاکستان با نشر خبرنامه‌یی می‌نویسد سفیر افغانستان در اسلام‌آباد امروز (دوشنبه، ۲۷ ثور) برای پاسخ‌دهی به دولت پاکستان به این وزارت احضار شده است.

وزارت خارجۀ پاکستان تأکید دارد اظهارات مقام‌های دولت افغانستان روابط سیاسی میان کابل و اسلام‌آباد را خدشه‌دار ساخته و نقش این کشور در روند صلح را کم‌رنگ خواهد کرد.

سفیر افغانستان در اسلام‌آباد در حالی از سوی وزارت خارجۀ پاکستان احضار شده است که اواخر هفتۀ پیش، حمدالله محب، مشاور شورای امنیت ملی کشور از نقش پاکستان در روند صلح و جنگ افغانستان به شدت انتقاد کرده است.

آقای محب اسلام‌آباد را با ایجاد اختلاف بین قبایل مرزی به پیشروی در خاک افغانستان متهم کرده و از آن چه سرکوب اقلیت‌ها به ویژۀ قوم بلوچ و جنبش محافظت از پشتون‌ها می‌نامد، به شدت انتقاد کرده است.

رحمت‌الله نبیل، رییس پیشین امنیت ملی کشور، اظهارات دو روز پیش حمدالله محب، مشاور امنیت ملی در ننگرهار را تلاشی برای تغییر افکار عمومی در آستانه معامله با پاکستان عنوان کرده است. محب در روز نخست عید اعلام کرد که پاکستان در صدد گسترش جغرافیای خود در داخل خاک افغانستان است.

نبیل می‌گوید هر زمانی که با پاکستان معامله‌ای صورت می‌گیرد، «احساسات وطن دوستی و ضد پاکستانی» مقامات به هدف تغییر افکار عمومی شدت می‌گیرد . به گفته او، این موضوع بارها ثابت شده است.

به نقل از هشت صبح، رییس پیشین امنیت ملی مدعی شده است در جریان سفر مقامات ارشد امنیتی بریتانیایی و پاکستانی به کابل، روی توافق‌ تازه نظامی بحث شده است که شامل کاهش شمار ارتش کشور می‌شود.

نبیل روز شنبه، بیست‌وپنجم ثور در رشته توییت‌هایی هرچند نام از حمدالله محب نبرده است، اما توییت واکنشی عبدالکریم خرم نسبت به سخنان محب را بازنشر کرده است. او گفته است با میانجی‌گری انگلیسی‌ها «معامله‌ شرمناک» در حال انجام است و برخی از آن‌ها تکمیل شده است.

به گفته نبیل، این معامله‌ها به نفع اشخاص است، اما ضرر بزرگی برای افغانستان به شمار می‌رود.

به گفته نبیل، معاملاتی در زمینه آوردن خط دیورند به سوی افغانستان، کشیدن یک طرفه سیم خاردار، موافقت‌نامه «SOP» که براساس آن پاکستان دروازه‌ها و پوسته‌های جدید می‌سازد، از بین بردن مخالفان پاکستان زیر نام همکاری استخباراتی و تغییر تعرفه گمرکی و تجارتی به نفع پاکستان، تاکنون انجام شده است.

رییس پیشین امنیت ملی به همین ترتیب به دیدار سه‌جانبه رییس جمهور غنی با سرنیک کارتر، فرمانده عمومی نیروهای مسلح بریتانیا و قمر جاوید باجوه، رییس ستاد ارتش پاکستان که روز دوشنبه، بیستم ثور، در ارگ ریاست جمهوری انجام شد، اشاره کرده است.

او گفته است در این دیدار دو و نیم ساعته پشت درهای بسته، روی توافق‌ نظامی بحث شده است.

طبق معلومات نبیل، این مباحث شامل کاهش ارتش افغانستان، آموزش ارتش افغانستان از سوی پاکستان، اجرای تمرینات مشترک نظامی و استخباراتی در خاک افغانستان، ترمیم هواپیماها و اسلحه نیروهای ارتش از سوی پاکستان، سرکوب جنبش تحفظ پشتون‌های پاکستان و مسایل دیگر می‌شود.

نشست مسکو در مورد صلح افغانستان چندی پیش به میزبانی روسه و با شرکت نمایندگان طالبان، نمایندگان حکومت افغانستان، تعدادی از چهره های سرشناس سیاسی افغان و برخی کشورهای منطقه برگزار شد.

نکته مهم در نشست مسکو اعلام پایانی بود که امارت اسلامی طالبان را در افغانستان رد می کرد.

این موضع نشست مسکو و روسیه در قبال مسأله جنگ و صلح افغانستان با واکنش های متعددی روبرو شد و  حکومت افغانستان از آن استقبال نمود.

یکی از کاربران فیس بوک به نام «انسانیت» در این مورد می نویسد:«ساده نگذریم، جدی فکر کنیم که چرا پاکستان در اعلامیۀ مسکو با چین و روسیه و امریکا و ایران و هند هم‌صدا شد و به رهبران طالب گفت در افغانستان امارت یا حکومت الله نمی‌خواهد؟ پس وقتش رسیده که برای صلح ملی و ختم خون‌ریزی در وطن، باری برای زند‌گی انسانی خود فکر کنیم که چرا امریکا به روسیه اخطار داد که وا به جانش اگر ثابت شود که به طالبان برای کُشتن عساکر امریکا پول داده باشد؟ اما چرا امریکا هیچ وقت به پاکستان اخطار نداد و نگفت که اگر ثابت شد که برای طالبان پول و سلاح و عقب جبهه داده که هزاران عسکر امریکا و ناتو را در افغانستان بکشند، باز پاکستان می‌داند و مسئولیت تجزیه شدنش؟

 چون پاکستان بر اساس پیمان سیتو (SEATO) متحد ستراتیژیک امریکا برای امنیت منافع امریکا در جنوب آسیا ست. اسلام‌آباد در سپتامبر ۱۹۵۴در بدل به رسمیت شناختن خط دیورند یا تمامیت ارضی پاکستان توسط قصر سفید، در پیمان سیتو عهد بست مدافع امنیت منافع امریکا در جنوب آسیا باشد.

جناب عباس ستانکزی در نشست مسکو با روحیۀ‌ فتح جناب کرزی را عامل جنگ گفت که چرا در سال ۲۰۱۱ خلاف امریکا شد و نگذاشت بیرق امارت بر دفتر دوحه بلند گردد. اما جناب کرزی با سر خم شنید و چیزی نگفت. اما جناب ستانکزی دقت نکرد که اگر کرزی خط دیورند را به رسمیت می‌شناخت، جنگ افغانستان وقت ختم شده بود. این که جناب کرزی خوب‌کرد یا بد که دیورند را به رسمیت نشناخت بحثش به جایش، اما وقتی اوباما جنابان کرزی و غنی را یک‌جائی به قصر سفید دعوت کرد و به رسمیت شناختن خط دیورند را از آن‌ها خواست و آن‌ها رد کردند، امریکا بر اساس پیمان سیتو طرف اسلام آباد را گرفت تا ارگ تمامیت ارضی پاکستان را احترام کرده مثل امریکا خط دیورند را به رسمیت بشناسد.

در ادامه دیدیم که وقتی جناب کرزی «نه» گفت و مقابل امریکا ایستاد، جنگ ابعاد پیچیده یافت، داعش پیدا شد و حال ارگ یوم‌البدتر و روزگار طالب یوم‌البهتر شد و در منطقه در عرض ارگ مطرح شدند.

 پس، اگر از دید دیورند به جنگ و صلح قطر ببینیم، به نظرم سرنوشت طرف‌های جنگ روشن شده است. یعنی حالا که خط دیورند به دل پاکستان تعیین و سراسر آن سیم‌خاردار کشیده شد، پس پاکستان ممکن است راست بگوید که برای حفظ امنیت منافع امریکا در جنوب آسیا، هم امارت نمی‌خواهد و هم نمی‌گذارد صلح قطر به شکست برسد. حال اگر طالبان با روحیۀ استقلال طلبی خود  بر خلاف خواست پاکستان صلح قطر را شکست دادند، آیا جناب ملابرادر مطمین است که باز در پاکستان به زندان نمی‌افتد؟

حمدالله محب مشاور امنیت ملی گفت عجله‌ای برای زود به نتیجه رسیدن مذاکرات صلح وجود ندارد، ولی دلیل چیست که گروه طالبان آتش‌بس نمی‌کند، در حالی که این جا نظامی وجود دارد که برای آن‌ها تضمین بدهد که پس از آتش‌بس نیز مذاکرات ادامه یابد.
محب گفت: «لازم نیست که مذاکرات خیلی به سرعت به نتیجه برسد، ولی جنگ باید متوقف شود و آتش‌بس صورت بگیرد. برای کشتن مردم طالبان هیچ دیگر مشروعیت ندارند. امروز دولت مشروع در افغانستان است. سیستمی است که برای طالبان تضمین داده می‌تواند که در آتش‌بس هم به مذاکرات خویش ادامه بدهند.»
او در مورد صلاحیت تیم مذاکره کننده دولت نیز افزود «تیم مذاکره کننده صلاحیت دارد. در تصمیم نهایی باید به کابل مراجعه کنند. صلاحیت نهایی را هیچ تیم مذاکره کننده ندارد. باید به شورای عالی مصالحه مراجعه کنند. باید به رییس جمهور مراجعه کنند».
مشاور امنیت ملی که در برنامه مناظره کابل سخن می گفت در مورد خواست طالبان برای مبنا قرار گرفتن توافقنامه این گروه با امریکا در مذاکرات میان‌افغانی افزود: «به هیچ وجه پذیرفتنی نیست که مبنای مذاکرات توافق امریکا و طالبان باشد. این گفت‌وگوها افغانی است و خود افغان‌ها باید اختلافات خود را حل کنند. فعلاً خارجی را مورد حمله قرار نمی‌دهند، ولی هر روز افغان‌ها قربانی می‌دهند. چرا ما یک تفاهمنامه را که هیچ به ما مرتبط نیست مبنای مذاکره قرار بدهیم؟»
آقای محب در بخشی از اظهاراتش تاکید کرد روند صلح و رسیدن به نتیجه از طریق گفت‌وگو در اولویت دولت قرار دارد و یگانه راه رسیدن به صلح و امنیت مذاکره و تفاهم است ولی اگر احتمالاً مذاکرات به نتیجه نرسید که ممکن هم است، « اگر ما به آن نتیجه نمی‌رسیم ما ضرورت به یک نظام قوی داریم ما باید سر نظام خود سرمایه‌گذاری کنیم که سرمایه‌گذاری هم شده. بیست سال اخیر ما و شما نظام خود را ساختیم، مشکلات دارد ولی باید از وقار و عزت مردم ما دفاع شود».
مشاور امنیت ملی در پاسخ به این پرسش که چرا اجماع ملی در روند صلح به وجود نیامده گفت: «اجماع سازی کار آسان نیست ولی ما تلاش خود را می‌کنیم. زیبایی جمهوریت در همین است که اختلاف داشته باشیم و کنار بیاییم. هماهنگی به وجود می‌آید. جمهوری اسلامی افغانستان کثرت گرا است، در این جا نظریات متفاوت وجود دارد. ما مباحثه می‌کنیم و به نتیجه می‌رسیم حتا تا دقیقه نود.»

کنترل پاکستان بر طالبان
حمدالله محب در بخشی از برنامه به مسئله رابطه پاکستان با طالبان و تاثیرگذاری این کشور در روند صلح پرداخت.
او گفت نقش پاکستان بیشتر از آن چیزی است که اسلام‌آباد می‌گوید. پاکستان بر طالبان هم نفوذ دارد و هم کنترل.
محب افزود: «شما افکار مردم افغانستان را و معلوماتی را که ارائه شده تا حال می‌فهمید و ثابت هم شد که یک تعداد طالبان برای مذاکره از پاکستان به دوحه رفتند. به همین دلیل پاکستان نفوذ بسیار گسترده دارد روی طالبان و ما فکر می‌کنیم که پاکستان بیشتر از آن چیزی که می‌گوید کنترل دارند.»
او در رابطه با صداقت پاکستانی‌ها گفت: «گپ‌های پاکستانی‌ها تا حال خوب بوده، ولی در عرصه عمل چیزی ندیدیم. هنوز طالبان در پاکستان حضور دارند و همراه شان کمک می‌شود. توقع ما را تا حال پاکستانی‌ها بر آورده نکرده‌اند.»

خط دیورند
حمدالله محب در برنامه مناظره کابل به مسئله خط دیورند و داعیه ارضی افغانستان بر پاکستان نیز پرداخت. او گفت ما داعیه داریم ولی هنوز زمان آن نرسیده که این موضوع مطرح شود. محب گفت موضوع دیورند به مردم افغانستان تعلق دارد و حکومت نمی‌توند در این خصوص اقدامی کند.
محب گفت: «داعیه دیورند داعیه نو نیست. ما این داعیه را رها کردنی نیستیم. خاک ما بوده و خواهد بود. خود پاکستان هم بالای خاک کشورهایی دیگر داعیه دارد. این به این معنا نیست که پاکستان مسلسل مردم افغانستان را بکشد.»
به باور مشاور امنیت ملی، خط دیورند مشکل ما را با پاکستان حل نمی‌کند. پاکستان یک عقبه نظامی برای خود می‌خواهد و خیلی بیشتر خاک افغانستان را می‌خواهد. اکنون ما در حال جنگ هستیم. امروز ما روابط خوب و حسنه با پاکستان می‌خواهیم.

سناریوهای احتمالی

مشاور امنیت ملی با اشاره به دوام مذاکرات صلح در دوحه گفت حکومت صلح را در اولویت می‌بیند ولی برای هر سناریویی آمادگی لازم وجود دارد.
محب گفت: «در این جا چند سناریو مطرح می‌شود: اگر به صلح با طالبان می‌رسیم بسیار خوب است، ولی ما آمادگی نظامی نیز داریم، چه تنها باشیم و چه همکاری بین المللی را با خود داشته باشیم. این جا جنگ علیه تروریزم است و تعهدات بین المللی را با خود داریم. سناریویی که تمام نیروهای خارجی برایند ما چه می‌کنیم. سناریویی که تمام نیروهای خارجی برایند و به کمک های خود ادامه بدهند ما چی می‌کنیم و اگر ادامه ندهند هم سناریو داریم.»
او افزود: «تعهد دوستان بین‌المللی ما برای ادامه همکاری تا سال ۲۰۲۴ است. این سناریوی اول است. سناریوی دوم این است که اگر امریکایی‌ها کامل برایند ما آمادگی داریم که خود ما دفاع کنیم همین اکنون هم ما نود و پنج درصد بار جنگ را به دوش داریم. اگر کمک‌های مالی امریکا نیز قطع شود، نظام دوام می‌یابد البته کمی مشکل می‌شود، ولی ما ادامه می‌دهیم و قابل تشویش نیست.»
آقای محب تاکید کرد تلاش حکومت متمرکز بر این است که نظام ادامه یابد. ما می خواهیم نظام تداوم پیدا کند ما نمی‌خواهیم که دوباره از صفر شروع کنیم. نظام سازی این طور نمی‌شود که همه چیز را خط بزنیم. اگر در میز مذاکره به یک نتیجه می‌رسیم که باید نظام تغییر کند ما آن را به مردم ارائه می‌کنیم.
مشاور امنیت ملی تصریح کرد: «ما تلاش می‌کنیم که یک زندگی بهتر بسازیم. در مهاجرت مردم ما می‌گفتند که سگ باشی ولی در خانه خود باشی. امروز ما در کشور و خانه خود هستیم و به هیچ عنوان آن را ترک نمی‌کنیم. این وظیفه نیست این زندگی ما است.»

شورای عالی مصالحه ملی، با نشر خبرنامه‌ی از سفر داکتر عبدالله عبدالله به اسلام آباد خبر داده است. در این خبرنامه که امروز دو شنبه (۷ میزان) به نشر رسیده، آمده است: «در این سفر، رییس شورای عالی مصالحه ملی در پیوند به تلاش‌های صلح پایدار، با عزت و عادلانه در افغانستان با رهبران ارشد جمهوری اسلامی پاکستان بحث و تبادل نظر می‌کند.» داکتر عبدالله در این سفر قرار است با عارف علوی، رییس‌جمهور پاکستان، عمران‌خان نخست وزیر، اسد قیصر رییس مجلس نمایندگان، محمد صادق سنجرانی رییس مجلس سنا، شاه‌محمود قریشی وزیر امور خارجه و جنرال قمر جاوید باجوه رییس ستاد ارتش این کشور ملاقات نماید.

در این سفر عبدالله به پاکستان در حالی صورت می‌گیرد که مذاکرات صلح در روزهای اخیر در قطر هیچ پیشرفتی نداشته است، و همین‌طور در هفته‌ی گذشته (جمعه ۴ میزان) رییس‌جمهور غنی نیز از طریق تماس تلفنی با عمران‌خان در مورد پروسه صلح افغانستان گفتگو کرده بودند. چنانچه رییس‌جمهور غنی، در تماس تلفنی با عمران خان، در مورد پروسه صلح و برقراری آتش‌بس در افغانستان صحبت نموده بودند و در ضمن نخست وزیر پاکستان را به کابل دعوت کرده بود، که این دعوت از سوی عمران خان در آینده‌ی نزدیک پذیرفته شده است. در اعلامیه‌ی ارگ ریاست جمهوری از قول عمران خان ذکر شده است: «ما به طور کامل از برقراری آتش‌بس در افغانستان حمایت می‌کنیم.»

پاکستان و پروسه صلح افغانستان

عمران خان، در ۷۵مین نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد که به صورت مجازی صحبت می‌کرد، گفته بود که کشورش نقش خود را برای تسهیلات در روند صلح افغانستان انجام داده است. وی در صحبت‌هایش گفته بود که رهبران حکومت افغانستان باید از این فرصت تاریخی برای برقراری صلح در این کشور استفاده کرده و طرف‌ها در مذاکرات بین‌الافغانی برای جستجوی یک راه حل سیاسی تلاش کنند. باآن‌که مسوولان و رهبران سیاسی پاکستان همواره از نقش منفی سازمان‌های نظامی و استخباراتی شان در جنگ و صلح افغانستان انکار می‌کند، و همین‌طور در گفتگوهای رسمی و رسانه‌ای از برقراری صلح و آتش‌بس در افغانستان حمایت می‌نمایند، اما در عمل تاکنون پاکستان نقش مثبت در جنگ و صلح افغانستان نداشته است. چنانچه حمایت سازمان استخبارات این کشور از نظامیان طالبان و به‌خصوص شبکه تروریستی حقانی به رهبری سراج الدین حقانی که در جنگ افغانستان فعال است و بیش‌ترین حملات انفجاری و انتحاری را در خاک افغانستان انجام داده و می‌دهند، دلیلی بر این مدعا است. طوری‌که گروه طالبان با شبکه حقانی که رهبران آن در وزیرستان جنوبی زندگی می‌کنند، ارتباطات خیلی نزدیکی دارند، ولی یک گروه نیستند. شبکه حقانی بیش‌تر از شورای کویته یا دفتر سیاسی طالبان در قطر که اکنون جریان‌های اصلی طالبان به حساب می‌روند، با سازمان استخبارات پاکستان (آی‌اس‌آی) در ارتباط است. و همین‌طور طالبان نیز همواره در وب‌سایت الاماره از جلال‌الدین حقانی، بنیان‌گذار شبکه حقانی به نیکی یاد کرده است.

چرا پاکستان از برقراری صلح در افغانستان حمایت نمی‌کند؟

 پاکستان در مذاکرات صلح ایالات متحده آمریکا با گروه طالبان، در نقش تسهیل‌کننده و تشویق‌کننده طالبان برای مذاکره با آمریکایی‌ها، نقش اساسی بازی کرده است و تاکنون بر مبنای همین موضوع، در همسویی با سیاست‌های آمریکا در پروسه صلح با طالبان پیش رفته است. اما این مسئله به معنای حمایت از پروسه صلح افغانستان یا برقراری صلح و آتش‌بس در افغانستان نیست. بلکه این «بچه بدِ آسیای جنوبی» در تلاش این است تا با خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان، همچون گذشته طالبان را به نیابت از ارتش و استخبارات پاکستان در افغانستان به قدرت بازگرداند تا از این طریق منافع خودش را از جنگ و صلح افغانستان ببرد. چرا که پاکستان به مسئله جنگ و صلح افغانستان نگاه استراتژیکی دارد و در تداوم جنگ افغانستان و یا بازگشتِ طالبان به قدرت در کابل، چهار هدف عمده را دنبال می‌کند. چنانچه از جنبه ژئوپلیتیکی به ایجاد یک دولت همسو و ضعیف، نایده گرفتن خط دیورند، به چالش کشاندنِ قدرت ملی در افغانستان؛ از نظر ژئوکالچر بسط نفوذ ایدئولوژیک در افغانستان؛ از جنبه ژئواستراتژیک دسترسی مستقیم به منطقه آسیای میانه، سیاستِ عمق استراتژیک در افغانستان در برابر هند؛ و همین‌طور از نظر ژئواکونومیک گشایش راه ترانزیت میان پاکستان و آسیای میانه، امکان دسترسی به منافع نفت و گاز کشورهای آسیای مرکزی و تبدیل افغانستان به بازار کالای مصرفی، از جمله اولویت‌های سیاست خارجی پاکستان در قبال افغانستان به شمار می‌رود.

با این‌حساب، پاکستان نه تنها از روند صلح و برقراری آتش‌بس در افغانستان حمایت واقعی نمی‌کند، بلکه برعکس در ماه‌های اخیر با حمایت از گروه‌های تروریستی و به‌خصوص با حمایت و تجهیز شبکه تروریستی حقانی، جنگ افغانستان را شدت بخشیده و حملات تهاجی گروه‌های تروریستی را بالای نیروهای امنیتی افغانستان به خصوص در ولایت‌های شمال و شرق بیش‌تر نموده است. چنانچه در یک مورد در جریان درگیری‌های اخیر در ولایت فاریاب، به نقل از عبدالکریم یورش، سخنگوی قومندانی امنیه این ولایت؛ «یک جنرال بازنشسته پاکستانی مشهور به شیخ، به رهبران طالبان در فاریاب مشوره می‌دهد.»

آیا پاکستان طرف اصلی جنگ افغانستان است؟

جنگ در افغانستان پس از ۲۰۰۱م، در ظاهر دو طرف اصلی داشت، نیروهای ائتلاف بین‌المللی ضد تروریسم به رهبری آمریکا و طالبان با پشتوانه‌ی گروه القاعده. اما به مروز زمان طرف سوم نیز بر این جنگ اضافه شد؛ حکومت افغانستان. از نظر طالبان عامل اصلی به وجود آمدن و دوام این جنگ، حضور نیروهای آمریکایی در افغانستان است. اما رییس‌جمهور غنی بر این باور است که جنگ فعلی در افغانستان معلول مداخله‌ی پاکستان است. او بارها گفته است که پاکستان یک جنگ اعلان نشده علیه افغانستان به راه انداخته است؛ یعنی جنگ را به داخل افغانستان صادر می‌کند. با این‌حال، جنگ افغانستان زنجیره‌ای از منازعات است که به همدیگر وصل شده و در پیوستار حوادث و رویدادها تاکنون ادامه یافته است. طوری‌که افغانستان در چند مرحله جنگ را تجربه کرده است که در سه مرحله‌ی اخیر پاکستان نقش طرف اصلی را در جنگ افغانستان داشته است؛ چنانچه در مرحله جنگ تنظیم‌های جهادی با حکومت کمونیستی تحت عنوان جهاد که پاکستان ارباب آن جنگ بود. طوری‌که جنرال یوسف، رییس «بیروی افغان» یا بخش ویژه مدیریت جهاد افغانستان در سازمان آی‌اس‌آی، در مورد جنرال اختر عبدالرحمان، رییس اسبق سازمان استخبارات پاکستان می‌نویسد: «جنرال اختر عبدالرحمان طراح جهاد افغانستان بود. این جنرال اختر عبدالرحمان بود که استراتژی جهاد را طراحی کرد. او این استراتژی را موفقانه عملیاتی ساخت و موجب شکست شوروی ابرقدرت شد… پنجاه درصد وقت جنرال اختر عبدالرحمان در تنظیم مسایل مربوط به جهاد افغانستان سپری می‌شد.»(سپاهی گم‌نام، ۳۳) پاکستانی‌ها در این مرحله از جنگ در افغانستان چه می‌خواستند؟ این سوال را نیز جنرال یوسف به خوبی پاسخ داده است؛ «جنرال اختر عبدالرحمان همیشه خطاب به رهبران مجاهدین می‌گفت: کابل باید بسوزد. آرزوی بزرگ اختر عبدالرحمان این بود که با خروج شوروی‌ها از افغانستان و سقوط متحدان آنان، به کابل برود و در آن شهر نماز بگزارد.»(همان، ۴۳)

در آخر جهاد یا مرحله‌ی جنگ تنظیم‌های جهادی علیه حکومت وقت، باآن‌که کابل را در آتش سوزاندند و به ویرانه تبدیل کردند، اما وقتی پاکستانی‌ها نتوانستند در کابل نماز شکرانه بخوانند و آن‌ دولتی وابسته‌ی کامل به اسلام‌آباد را درنظر داشتند، در کابل روی کار نیامد، – با درنظرداشت وضعیت داخلی و عوامل داخلی جنگ که یک مبحث دیگر است – جنگ افغانستان را وارد مرحله‌ی دیگری ساختند؛ حمایت از تحریک طالبان. چنانچه پاکستانی‌ها در این مرحله از جنگ افغانستان، طالبان را از جهات مختلف حمایت و همکاری کردند. چنانچه برعلاوه حمایت مالی و نظامی، بی‌شمار سرباز- طلبه‌های مدارس دیوبندی را نیز در جنگ افغانستان گسیل کردند. در این مرحله جنگ در افغانستان نقش مدارس زیرنظر جماعت العلمای اسلام پاکستان که پیرو مکتب دیوبند است، را نمی‌توانیم نادیده بگیریم. چنانچه بدنه‌ی نظامی تحریک طالبان تقریباً همه از مدارس دیوبندی که زیرنظر جمعیت العلمای اسلام بودند، تشکیل شده بود. در طول جنگ طالبان برای تسخیر مزار شریف، کابل و بامیان که با شکست‌های سنگین و تلفات بسیار مواجه شدند، در عین زمان مدارس در مناطق سرحدی بلوچستان تعطیل می‌شد و طلبه‌ها به خط مقدم جنگ در افغانستان فرستاده می‌شدند. چنانچه احمد رشید، نویسنده‌ی پاکستانی در کتاب «اسلام، نفت و بازی بزرگ بزرگ نو در آسیای میانه» برعلاوه حمایت مالی عرب‌ها، از نقش پاکستانی‌ها در جنگ طالبان با حکومت مجاهدین می‌نویسد: «طالبان بر پاکستان و عربستان فشار وارد نمود که به‌خاطر حمله و تسخیر شمال، برای شان کمک‌های تازه برسانند. رییس استتخبارات عربستان، شهزاده ترکی فیصل به قندهار در اواسط ماه جون سفر نمود و ۴۰۰ عراده موترهای پکپ و کمک‌های مالی زیاد به اختیار طالبان گذاشت. آی‌اس‌آی یک بودجه دو میلیون کلداری تهیه دید تا از آن وسایل لوجستیکی آماده شود. افسران آی‌اس‌آی به قندهار، به سفرهای رفت و برگشت آغاز کردند تا پلان حمله را آماده گردانند. هزاران افغان و پاکستانی تازه استخدام شده از کمپ‌های مهاجرین و مدارس، در کنار طالبان در جبهات جنگ قرار داده شد.»(رشید، ۱۰۹)

پاکستان و بازتولید طالبان

پس از پیروزی طالبان و تصرف کابل، تنها کشورهای پاکستان و عربستان سعودی بودند که رژیم طالبان را به رسمیت شناختند. در این مرحله آرزوی دیرینه‌ی پاکستانی‌ها برآورده شده بود و هر وقت می‌خواستند می‌توانستند بیایند در کابل نماز بگزارند. در واقع کابل بخشی از پاکستان شده بود و سیاست عمق استراتژیک پاکستان عملی شده بود. اما القاعده کاری کرد که پاکستان را در یک تنگنا قرار داد؛ دست برداشتن از کابل و رژیم طالبان یا شاخ به شاخ شدن با ایالات متحده آمریکا که سخت در خشم و به دنیال انتقام از القاعده و میزبان آن طالبان بود. بنابراین، پاکستانی‌ها همان‌طور که از حمایت مجاهدین دست کشید، از حمایت طالبان نیز به ظاهر دست کشید، اما واقعیت این‌گونه نبوده است.

به نقل از احمد رشید، طالبان بعداز فروپاشی امارت اسلامی، در زمستان ۲۰۰۱م، به طور مخفیانه به سوی مرز پاکستان فرار نکردند؛ بلکه به صورت گروهی و به وسیله‌ی اتوبوس، تاکسی، تراکتور، سوار بر شتر و اسب و حتی پیاده به مرز پاکستان رسیدند. برای بسیاری از آن‌ها، این یک فرار نبود؛ بلکه بازگشت به خانه بود. بازگشت به اردوگاه‌های پناهندگان در بلوچستان، یعنی جایی که در آن رشد کرده بودند و خانواده‌های شان هنوز آنجا زندگی می‌کردند، بازگشت به مدارس مذهبی که روزگاری در آن درس می‌خواندند، مهمان مساجدی که زمانی در آن‌ها عبادت می‌کردند. آن‌های که خانواده‌ای نداشتند تا از آن‌ها استقبال کند، به وسیله‌ی گروه‌های شبه نظامی پاکستان و جمعیت علما، همراه با پتو، لباس‌های نو و بسته‌های پُر از پول مورد استقبال گرم قرار می‌گرفتند. مقامات «آی‌اس‌آی» برای طالبان دست تکان می‌دادند. پرویز مشرف، رییس جمهور پیشین پاکستان، بر آن نبود تا طالبانی را که به مدت دو دهه به وسیله‌ی ارتش این کشور آموزش دیده بودند، ناامید یا دستگیر کند. برای پاکستان، طالبان تجسم آینده‌ی پاکستان بودند و باید تا زمان موعود پنهان می‌شدند. طالبان متواری که شامل رهبران ارشد شان هم می‌شد، در مناطق قبیله‌ای هم مرز با افغانستان پناه گرفتند. مناطقی که تا به حال برای بقا و فعالیت‌های طالبان بسیار حیاتی است. این مناطق قبیله‌ای مرزی واقع در خاک پاکستان، شامل بلوچستان، ایالت سرحد شمال غربی و مناطق قبیله‌ای آزاد(فتا) می شود. منطقه فتا‌ از شمال غرب با افغانستان هم‌مرز است که دارای هفت ناحیه قبیله‌ای می‌باشد. از نظر استراتژیک برای ادامه جنگ در افغانستان، از اهمیت بالایی برای طالبان برخوردار است.

مشکل پاکستان با افغانستان چیست؟

تاریخ روابط افغانستان و پاکستان از آغاز شکل‌گیری پاکستان به عنوان یک کشور مستقل تاکنون با فراز و نشیب‌های همراه بوده است. تا حالا در هیچ دوره‌ای تاریخی این دو کشور نسبت به همدیگر با دید مثبت و همگرایانه ندیده است. تجربه روابط گذشته دو کشور سراسر واگرایانه و توأم با منازعه بوده است. به عبارت دیگر، گذشته روابط دو کشور را می‌توان سراسر واگرایی و شکست دیپلماسی نامید. پاکستان نسبت به افغانستان، نگاه امنیتیدارد. بنابراین، همیشه تلاش نموده است تا در افغانستان حکومتی را روی کار بیاورد که تابع سیاست‌های امنیتی پاکستان باشد. چنانچه پیتر مارسدن، در کتاب «طالبان، جنگ، مذهب و نظم نوین در افغانستان» می‌نویسد: «ضیاء الحق آشکارا خواستار آن بود که در کابل حکومتی بر سر کار آید که زیر کنترول پاکستان باشد. استراتژی پشت سر این هدف از نظر دفاعی برای پاکستان بسیار اهمیت داشت؛ ایجاد یک قدرت استراتژیک در برابر هند از طریق تشکیل یک بلوک اسلام‌گرا که از پاکستان تا آسیای میانه گسترده باشد.»(مارسدن، ۵۲) و همین‌طور پرویز مشرف، رییس‌جمهور پیشین پاکستان نیز در سال ۲۰۰۵م، به صراحت اعلام کرده بود که اگر دولت طالبان به رسمیت شناخته می‌شد، شاید واقعه یازدهم سپتامبر ۲۰۰۱م، رخ نمی‌داد. بنابراین، دو مشکل عمده در مناسبات سیاسی میان این دو کشور وجود دارد؛ یکی مشکل سرزمینی و مرزی که بر محور «خط دیورند» شکل گرفته است. و دیگر این‌که پاکستان به دنبال سیاست عمق استراتژیک در افغانستان در رابطه به هند است.

الف: خط دیورند

افغانستان و پاکستان با ۲۲۴۰ کیلومتر مرز مشترک، در همسایگی همدیگر قرار دارند. این همسایگی و داشتنِ مرز مشترک اما برای افغانستان هزینه‌ی زیادی داشته است. این مرز مشترک که معروف به خط مرزی دیورند است، در سال ۱۸۹۳م، بین بریتانیای آن زمان که هند را تحت استعمار خود داشت و امیر عبدالرحمن خان، پادشاه افغانستان تأیید شد. اما در هیچ مقطعی از تاریخ مورد قبول حاکمان پشتون در افغانستان قرار نگرفته است. مسئله خط دیورند مورد قبول هیچ یک از رژیم‌های متفاوتی که تا حالا در افغانستان روی کار آمده‌اند، قرار نگرفته است. بنابراین، روابط این دو کشور تحث تأثیر دو عامل اختلاف‌های مرزی و ادعاهای قومی همواره تیره بوده است. چنانچه درگیری میان پاکستان و افغانستان به دلیل کوتاهی در عمل به مفاد موافقتنامه‌ای توسط اسلام‌آباد به اوج خود رسیده است که بر اساس آن مقرر شده بود که جنرال پرویز مشرف، رییس جمهور پیشین پاکستان، صلح را در مناطق قبیله‌نشین پاکستان بر قرار کرده و از سرایت ناامنی به داخل خاک افغانستان جلوگیری کنند. در سال ۲۰۰۶م، حکومت پاکستان در مناطق وزیرستان، با طالبان توافق‌نامه صلح امضاء کردند، ولی در داخل آماده جنگ نظامی با این گروه شد. قرارداد آتش‌بس وزیرستان با توافق میان حکومت مشرف با بزرگان قبایلی که پشتیبانان اصلی القاعده و طالبان هستند، امضاء شد. امضای توافق‌نامه دولت پاکستان با سران قبایل و طالبان در وزیرستان، در واقع بسیج کردن طالبان افغان در پاکستان بود. این موافقتنامه با ۴۵ قبیله مرزنشین نواحی شمالی ایالت وزیرستان منعقد شده و در آن تصریح شده است که مبارزان القاعده از آن منطقه اخراج شده و گروه طالبان نباید بر هیچ منطقه‌ای از آن نواحی حاکمیت داشته و یا در آن مناطق دست به خشونت و درگیری بزنند. اما از سوی دیگر، دست این گروه‌ها را باز گذاشته بود که آزادانه در خاک پاکستان فعالیت کنند، که در واقع برای جنگ در افغانستان می‌کردند.

منطفه سرحدی قبایلی آزاد، همان هفت ناحیه‌ی است که در اطراف خط دیورند واقع شده‌اند. منطقه‌ی وزیرستان شمالی به مرکزیت میرامشاه، وزیرستان جنوبی به مرکزیت وانا، مناطق باجور، مهمند، خیبر، اورکزی و کورم عبارت از هفت منطقه‌ی مهم در کنار خط مرزی دیورند هستند که ۶۰۰ کیلومتر مرز مشترک با افغانستان دارند. جمعیت مناطق قبایلی آزاد بیش از ۳ / ۱ میلیون نفر برآورد شده است، که بیش از ۴۰ میلیون پشتون در دو طرف خط مرزی دیورند زندگی می‌کنند. وزیرستان منطقه‌ی خودمختار در پاکستان هم‌مرز با افغانستان است، که پناهگاه اصلی نیروهای طالبان و القاعده محسوب می‌شود.

ب: سیاست عمق استراتژیک

یکی از عناصر ثابت رفتار استراتژیک پاکستان، اعتقاد به ضرورت عمق استراتژیک در افغانستان بوده است. علی‌رغم کاربرد وسیع این اصطلاح در گفتمان امنیت ملی پاکستان، بحث‌های ملموسی روی معانی واقعی آن، و اخیراً در مورد اهمیت آن وجود دارد. پژوهشگران، حکومت ضیاء الحق را آغازگر یافتن عمق استراتژیک می‌دانند. در این زمان پاکستان، ایالات متحده آمریکا و عربستان سعودی از مجاهدین افغان در برابر اتحاد جماهیر شوروی حمایت می‌کردند. در واقع علاقه‌ی پاکستان به عمق استراتژیک در جریان جنگ‌ افغانستان شکل گرفت که در آن زمان ضیاءالحق احساس می‌کرد که پاکستان با قرارگرفتن در خط اول نبرد، حق داشتن رژیم مورد نظر در کابل برایش محفوظ است. با این‌حال، کریستین فییر در کتاب «نبرد تا آخرین نفس» عمق استراتژیک را به عنوان یک مفهوم جغرافیایی توصیف می‌کند. از نظر او، جنرال میرزا اسلم بیگ، رییس ستاد ارتش پاکستان در زمان دوره نخست صدارت بی‌نظیر بوتو، عمق استراتژیک را؛ نصب یک رژیم دوست و اسلام‌گرا در کابل تعریف می‌کرد که تا به احساس ناامنی دایمی پاکستان نقطه پایان گذاشته و یا مانع نفوذ دولت‌های متخاصم در مناطق قبایلی در غرب این کشور شود و حکومت‌های افغانستان از روابط بسیار عمیق با هند پرهیز کنند. بنابراین، ارتش پاکستان در تلاش برای مهار تهدیدهای مستقیم و غیرمستقیم از ناحیه‌ی افغانستان، از منابع فراوان خود از جمله اسلام‌گرایان استفاده کرده است.(فییر، ۱۲۹- ۱۴۷)

پاکستان همواره این نگرانی را داشته است که اگر هند پایگاهی در افغانستان داشته باشد، به تنهایی و یا با همکاری افغانستان می‌تواند اوضاع مناطق سرحدی غرب پاکستان را اخلال کند. پاکستان علی‌رغم ادعای قبلی‌اش، پس از حملات یازدهم سپتامبر ۲۰۰۱م، به طور آشکار حمایت‌های خود را از جنگ‌جویانی مانند ملاعمر، رهبر طالبان افغانستان و شبکه‌ی جلال الدین حقانی ادامه داده است. پاکستان به طور پیوسته بالای نیروهای نیابتی خود که در افغانستان می‌جنگند، سرمایه‌گذاری می‌کند؛ چون ارتش پاکستان می‌خواهد که توانایی و نفوذ هند در افغانستان را محدود سازد. هر چند که نظامیان پاکستان به متهم ساختن هند به اجرای فعالیت‌های شوم، حمایت از جدایی‌طلبان بلوچ و تروریست‌ها در مناطق قبایلی تا بمب‌گذاری اهدافی در خود پاکستان عادت دارند، اما تلاش برای داشتن عمق استراتژیک در افغانستان را انکار می‌کنند.(همان، ۱۶۴) اما خیلی واضح و آشکار است که سیاست پاکستان در قبال افغانستان، حمایت آگاهانه از طالبان است که از دشمنی‌ این کشور با هند نشأت گرفته است. از آغاز تأسیس پاکستان در ۱۹۴۷م، این کشور رقیب پُرچالش برای هند بوده است. این دو کشور ادعای مالکیت کشمیر را دارند و تا به حال سه بار با هم جنگیده اند. پاکستان برای مبنای سیاستِ عمق استراتژیک در افغانستان، همواره تلاش نموده تا با استقرار حکومت وابسته به پاکستان در کابل، از محاصره شدن توسط هند جلوگیری کند. پاکستان از روابط بین هند و افغانستان پس از سقوط طالبان همواره نگران بوده است؛ زیرا هند حضور چشم‌گیری در عملیات بازسازی افغانستان داشته، که این امر خیلی مورد تأیید پاکستان نبوده است. بنابراین، عوامل حمایت پاکستان از طالبان و تشدید جنگ در افغانستان به استراتژی و اهدافی همچون؛ تشکیل حکومت تحت الحمایه یا وابسته به پاکستان در کابل، تقویت عمق استراتژیک پاکستان در برابر هند در افغانستان و حل مسئله‌ی پشتونستان و به رسمیت شناخته‌شدنِ خط دیورند، برمی‌گردد. پس تا این مشکلات اساسی میان این دو کشور به طور ریشه‌ای حل نگردد، پاکستان هیچ‌گاه از پروسه صلح در افغانستان حمایت واقعی نخواهد کرد.

عباس عارفی

خبرنامه

وزارت دفاع ملی از راه اندازی تمرینات نظامی نیروهای امنیتی افغان در ولسوالی گوشتۀ ولایت ننگرهار خبر می دهد.

به گفتۀ این وزارت در این تمرینات نظامی، قوت‌های پیاده، کماندوها، قوت‌های ضربتی، نیروهای سرحدی و نیروهای هوایی افغان شرکت داشتند.

در این تمرینات نظامی که روز جمعه ۱۴ اگست (۲۴ اسد) در منطقۀ “گوسرو” ولسوالی گوشته و در نزدیکی خط دیورند راه اندازی شده بود، نظامیان افغان توانایی‌های خود در استفاده از “سلاح‌های سبک و سنگین” را به نمایش گذاشتند.

جنرال یاسین ضیا، لوی درستیز قوای مسلح افغانستان گفت راه اندازی این تمرینات نظامی آن هم در نقاط مرزی پیام‌های واضح به دوستان و دشمنان افغانستان دارد.

او افزود: «کشورهایی که همراه ما دوست و همسایه هستند برای آن‌ها اطمینان خاطر می‌شود از توانایی‌ها و حفظ سرحد ما و در جاهایی که آن‌ها، تروریست‌ها را تمویل و تجهیز می‌کنند نیز پیام واضح می‌رساند که ما متوجه و مراقب شان هستیم.»

آقای ضیا همچنان گفت نیروهای امنیتی و دفاعی افغان از قابلیت‌های بیشتری برخوردار اند و حالا می‌توانند از تمامیت ارضی افغانستان و در مقابل “حملات دشمنان بیرونی و داخلی” مستقلانه دفاع کنند.

وزارت دفاع با راه‌اندازی این تمرینات نظامی در حالی از آمادگی‌ها برای مقابله با “دشمنان داخلی و بیرونی” کشور در نقاط مرزی با پاکستان خبر می‌دهد که در ماه‌های اخیر نظامیان دو کشور چندین‌بار با هم درگیر شدند.

اردوی پاکستان اعلام کرد نظامیان افغان بالای سربازان پاکستانی حمله کرده اند و در این حمله ۱ سرباز پاکستانی کشته و ۳ تن دگر زخمی شده است.

اردوی پاکستان با نشر خبرنامه ای گفت نظامیان افغان نا وقت شب( چهارشنبه، ۱۶ اسد) بر مواضع سربازان پاکستان در منطقه خط فرضی دیورند به صورت مستقیم حمله کرده اند.

در خبرنامه آمده است؛ در حمله نظامیان افغان بر سربازان پاکستانی ۱ تن کشته و ۳ تن دیگر زخمی شده اند که همه از نظامیان پاکستان اند.

حکومت افغانستان تا کنون به رسانه ها چیزی در این مورد نگفته است.

این در حالی است که ملیشه های پاکستانی در شب اول عید قربان بر شاهراه سپین بولدک_ چمن بالای افراد ملکی حمله کردند که در آن چندین غیر نظامی کشته و زخمی شدند.