برچسب: خبرنگاران افغانستان

وزارت اطلاعات و فرهنگ طالبان با همکاری فدراسیون نهادهای ژورنالیستان و رسانه های افغانستان روز پنجشنبه (29 ثور) به مناسبت گرامیداشت از روز جهانی مطبوعات با چند روز تاخیر، به بررسی مشکلات و موانع فرا راه خبرنگاران و رسانه های افغانستان پرداختند.  

در این محفل عدم دسترسی به اطلاعات درست، نبود آزادی بیان، مشکلات اقتصادی رسانه های کشور، برخورد نامناسب عده ای از نظامیان طالبان با خبرنگاران از جمله مهمترین مشکلات فرا راه کار رسانه ای و خبرنگاران در افغانستان نامبرده ش.

ابوذر صارم سرپلی عضو فدراسیون نهادهای ژورنالیستان و رسانه های افغانستان و همچنین رئیس نهاد رسانه ای افغانستان در این نشست گفت که این فدراسیون همواره با وزارت اطلاعات و فرهنگ و سایر نهادهای ذیربط امارت اسلامی طالبان در تماس است تا زمینه بهتر برای فعالیت های رسانه ای و تامین آزادی بیان در کشور و حق دسترسی به اطلاعات فراهم گردد.

سپس محمد بشیر هافت از فدراسیون نهادهای ژورنالیستان گزارشی از این فدراسیون و درخواست های آن را مطرح کرد که به شرح زیر عنوان شده است:

۱ــ  حکومت [امارت اسلامی طالبان] باید هر چه بیشتر تلاش نماید، تا حس بدبینی موجود در برابر خبرنگاران را پایان داده، و به تمام مسوولان امور هدایت دهد، تا حقوق قانونی خبرنگاران را حرمت گذارند. همچنین خبرنگاران و مسوولان رسانه ها نیز با درنظر داشت وضعیت موجود، قوانین و حدود اخلاقی خبرنگاری تلاش نمایند تا میزان سوء تفاهمات کاهش یابد.

۲ــ  یکی از عواملی که سوء تفاهم میان حکومت، جامعه جهانی و جامعه مدنی را بیشتر می سازد، ارائه معلومات ناکافی و یا هم معلومات به گونه غیر مسلکی می باشد. سخنگویان ادارات دولتی و غیر دولتی به آموزش اختصاصی، مسلکی و فنی نیاز دارند تا روند  دسترسی به اطلاعات سریع تر، مسلکی تر و قناعت بخش تر گردد.

۳ـ به منظور کسب اعتماد مردم، خبرنگاران و جامعه جهانی باید روند محاکمه افرادی که خبرنگاران را مورد خشونت و انواع شکنجه قرار داده اند، سرعت گرفته و علنی گردد.

۴ـ حکومت، نهادهای حامی خبرنگاری در داخل، یوناما و نهادهای بین المللی حامی خبرنگاران باید در تفاهم و همکاری، مشترکا راه های بیرون رفت از وضعیت موجود را جستجو نمایند.

۵ـ حکومت باید جلو مداخلات ارگان های دیگر، در کار رسانه ها و آزادی بیان را گرفته و تنها از طریق وزارت محترم اطلاعات و فرهنگ و کمسیون هایی که در قوانین تصریح گردیده، به حل مشکلات و تخطی های رسانه ای و رسانیدن دیدگاه ها بپردازد. شکل گیری مجدد کمیسیون بررسی تخطی های رسانه ای و کمسیون حق دسترسی به اطلاعات ضروریست.

۶ـ فدراسیون از یوناما یا نمایندگی سازمان ملل متحد در افغانستان می خواهد، به وعده های خویش در رابطه به کمک مالی خبرنگاران باز نشسته و بی بضاعت از طریق حسابات بانکی آنان اقدام نماید.

۷ـ از آنجایی که مشکلات مالی رسانه ها در این اواخر بیشتر شده و توان پرداخت مصارف گزاف، مالیات و بل های بلند را ندارند، حکومت باید در حد ممکن تلاش نماید، تا بار این مصارف را از عهده رسانه ها بردارد.

۸ـ  اشخاص و نهادهای حامی خبرنگاران و رسانه ها در داخل و خارج کشور، باید از راه های ممکن تلاش به خرج دهند، تا پول های منجمد شده ی افغانستان در بانک های خارج دوباره آزاد گردد، زیرا بدون رونق بازار و فعالیت های اقتصادی، مشکلات رسانه ها و خبرنگاران حل نخواهد شد.

ذبیح الله مجاهد سخنگو و معین نشرات وزارت اطلاعات و فرهنگ امارت اسلامی طالبان ضمن تایید برخی از مشکلات در امر اطلاع رسانی از تعهد طالبان به آزادی رسانه ها و حق دسترسی به اطلاعات اطمینان داده و افزود: «دوام کار رسانه ها و تلاش نهادهای ژورنالیستان و رسانه ها قابل قدر است.»

وی با بیان این که انتقاد اصل مهم برای ورود اصلاحات در نظام است، از رسانه ها و خبرنگاران خواست تا به منظور جلوگیری از سوء تفاهمات موارد زیر را در زمان تهیه گزارش هایشان در نظر داشته باشند:

الف: اصول اسلامی

ب: منافع علیای کشور

ج: جلوگیری از شایعه پراکنی

۴ـ  احترام به حریم خصوصی افراد

ذبیح الله مجاهد افزود: «در اثر تلاش های پی هم وزارت اطلاعات و فرهنگ، کمیسیون بررسی تخطی های رسانه ای و کمیسیون حق دسترسی به اطلاعات نیز از امروز دوباره به فعالیت آغاز می نماید.»

او همچنین ادامه داد: «پیشنهاد کاهش مصارف مالی رسانه ها را نیز به رهبری امارت اسلامی ارائه کرده و به زودی در این راستا نیز با رسانه ها همکاری صورت خواهد گرفت.»

سازمان گزارشگران بدون مرز از گزارشگر جدید ویژه سازمان ملل متحد در امور حقوق بشری در افغانستان خواسته تا هر چه سریع تر برای دفاع از حقوق خبرنگاران و آزادی بیان در افغانستان اقدام کند.

این سازمان امروز (دوشنبه 22 حمل) با ارسال نامه ای به «ریچارد بنت» که به تازگی از سوی شورای حقوق بشری سازمان ملل به عنوان گزارشگر ویژه حقوق بشری برای افغانستان تعیین گردیده، با بیان این که بازداشت های خودسرانه خبرنگاران افغان افزایش یافته و فضای رعب و وحشت در میان رسانه ها شکل گرفته است، از وی خواست تا هر چه سریع تر برای دفاع از خبرنگاران و آزادی بیان در افغانستان اقدام کند.  

در این نامه آمده است که علیرغم ادعای ذبیح الله مجاهد سخنگوی طالبان مبنی بر اینکه قانون قبلی حاکم بر فعالیت رسانه ها فعال است، اما وضعیت آزادی رسانه ها بشدت وخیم شده و خبرنگاران با بازداشت های خودسرانه و محدودیت های تازه ای مواجه می گردند.

گفتنی است که سازمان گزارشگران بدون مرز در گزارش سال گذشته خود که در ماه آپریل سال 2021 منتشر گردید، (پیش از آمدن مجدد طالبان به قدرت) وضعیت آزادی رسانه ها در افغانستان را در میان 188 کشور در جایگاه 122 قرار داد.

دیبرا لاینز نماینده ویژه سرمنشی سازمان ملل متحد برای افغانستان در دیدار با سرپرست وزارت اطلاعات و فرهنگ طالبان از او خواست تا امارت اسلامی با خبرنگاران افغانستان گفتگوی سازنده برقرار کند.

دفتر معاونت سازمان ملل در افغانستان (یوناما) با نشر خبرنامه ای نوشته است که خانم لاینز روز گذشته (شنبه 20 حمل) با ملا خیرالله خیرخواه سرپرست وزارت اطلاعات و فرهنگ طالبان دیدار کرد.

در این دیدار، وی نسبت به تهدیدها و اعمال محدودیت ها علیه رسانه ها در افغانستان ابراز نگرانی کرده و و از طالبان خواست تا با رسانه ها گفت و گوی سازنده برقرار کند.

خانم لاینز همچنین مجددا خواستار بازگشایی فوری مکاتب دخترانه شد.

لازم به ذکر است که تصمیم طالبان مبنی بر ادامه بسته ماندن مکاتب دخترانه برای مقاطع تحصیلی بالاتر از صنف ششم با موجی از خشم و واکنش جامعه جهانی مواجه شده است.

شماری از کشورها به شمول امریکا، اتحادیه اروپا و نمایندگان سازمان ملل متحد در تازه ترین اعلامیه خود به طالبان تذکر داده اند که تداوم کمک های بین المللی برای افغانستان بستگی به رفتار و اقدامات طالبان برای احترام به حقوق افغان ها به ویژه حقوق زنان و دختران می باشد.

شماری از فعالین مدنی در غرب کابل طی یک حرکت مدنی و همزمان با روز ملی خبرنگار از امارت اسلامی طالبان خواستند که به مطبوعات کشور احترام بگذارد و بجای سانسور و محدودیت به فکر تقویت رسانه ها باشد.

این فعالین مدنی با صدور بیانیه ای اعلام کردند «خبرنگاران کشور یکی از بی طرف ترین افراد در جامعه بوده که حزب، قوم، زبان، سمت و مذهب نمی شناسند؛ بلکه بیانگر واقعیت های جامعه می باشند.»

بیانیه این فعالین افزوده است که خبرنگاران افغانستان در چند سال گذشته بیشترین قربانی را در راستای پوشش واقعیت ها داده اند، از این رو طالبان باید برای جامعه رسانه ای ارج بگذارد و ضمن تامین امنیت مطبوعات و رسانه ها برای مشکلات مالی خبرنگاران نیز برنامه ای دقیق روی دست بگیرند.

آنها در بیانیه شان همچنین آورده اند که طالبان باید به خبرنگاران زن اجازه کار در رسانه ها بدهد و زن ها را نباید به بهانه های مختلف از کار در رسانه ها باز دارند و با خبرنگاران زن تبعیض جنسیتی اعمال نکنند.

این فعالین مدنی همچنین از جامعه جهانی و کشورهای بشر دوست جهان خواست که مسله تعقیب و پیگیری خبرنگاران را از سوی طالبان جدی بگیرند.

آنها می افزایند که به یک جامعه باز، آزاد و پویا است و زمانی یک جامعه ترقی و پیشرفت کرده می تواند که آزادی های رسانه ای تامین گردد.

از ۲۷ حوت روز ملی خبرنگار توسط شماری از خبرنگاران و مسئولین رسانه های محلی بدخشان در رادیو و تلویزون پامیر در شهر فیض آباد در یک برنامه رادیویی تجلیل و گرامیداشت بعمل آمد.

معزالدین احمدی رئیس اطلاعات و فرهنگ طالبان برای بدخشان در این برنامه خطاب به خبرنگاران و مسئولان رسانه های محلی بدخشان گفت که روز ملی خبرنگار در حقیقت یک دسیسه برای خبرنگاران مسلمان از طرف کشورهای غربی است.

آقای احمدی در روز تجلیل خبرنگار خطاب به خبرنگاران گفت که خبرنگاران نباید اطلاعاتی را که فاقد حقیقت است انعکاس دهند، حتا اگر برای بقای نظام باشد.

وی گفت اطلاعاتی را که منافع ملی و اسلامی را زیر سوال نبرد، رسانه ها در اولویت برنامه های نشراتی خود قرار دهند.

مطابق به گفته های آقای احمدی، رسانه در حکومت جمهوریت در بدل مقدار پول ناچیز آله رسیدن به اهداف حمایت کنندگان واقع شده بود.

وی همچنین افزود که امارت اسلامی طالبان به رسانه ها اجازه نخواهند داد که بر خلاف منافع اسلامی و ملی نشرات نمایند.

احمدی گفت که برای حمایت و پشتیبانی از رسانه های محلی و خبرنگاران امارت اسلامی تلاش های جدی خواهد نمود.

از روز ملی خبرنگاران در حالی در بدخشان تجلیل می شود که بسیاری از خبرنگاران وظیفه های خود را از دست داده و شماری دیگر به شکل رضا کار به وظیفه های خود ادامه می دهند.

همچنین این در حالیست که ریاست استخبارات طالبان طی چند روز گذشته دست به بازداشت گروهی خبرنگاران در سطح کشور زده است.

دفتر معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) پس از انتشار خبر بازداشت سه تن از کارکنان شبکه طلوع نیوز در بیانیه ای نگرانی عمیق خود را نسبت به بازداشت خبرنگاران و کارکنان رسانه ای ابراز کرد و از امارت اسلامی خواست تا هر چه سریع تر این خبرنگاران آزاد گردند.

کمیته بین المللی خبرنگاران در گزارشی آورده است که استخبارات امارت اسلامی طالبان به عنوان تهدیدی تازه برای فعالیت آزاد خبرنگاران و رسانه ها در افغانستان محسوب می گردد.

این کمیته بین المللی شب گذشته (چهارشنبه 11 حوت) در گزارشی نوشته است که استخبارات طالبان با شکنجه، لت و کوب و تهدید خبرنگاران و مدیران رسانه ها به دنبال کنترل رسانه ها در افغانستان می باشد.

براساس این گزارش، گرچه رهبری استخبارات طالبان را «مولوی عبدالحق وثیق» یک زندانی سابق گوانتانامو، معاون ریاست استخبارات امارت اسلامی در دوران حاکمیت قبلی شان بر افغانستان و از نزدیکان ملا عبدالغنی برادر معاون رئیس الوزرای طالبان بر عهده دارد، اما این ریاست عملا تحت کنترل افراد نزدیک به شبکه حقانی و سراج الدین حقانی سرپرست وزارت امور داخله امارت اسلامی است.  

شورای امنیت سازمان ملل متحد، مولوی عبدالحق وثیق را در لیست سیاه خود قرار داده و او را متهم به همکاری و ارتباط با گروه القاعده کرده است. او همچنین مشهور به شیوه های خاص خود برای سرکوب مخالفان طالبان در جنوب افغانستان در دهه 90 میلادی می باشد.  

کمیته بین المللی محافظت از خبرنگاران براساس تحقیقات و مصاحبه با چندین خبرنگار و مدیر رسانه که اخیرا توسط استخبارات طالبان بازداشت شده اند این گزارش خود را تهیه کرده است.

بنابر گزارش، ریاست استخبارات اداره پیشین افغانستان برای اجرای عملیات مقابله با تروریسم خود و یا عملیات های استخباراتی دست کم پاسخگویی به پارلمان پیشین و سران دولت داشت، اما استخبارات امارت اسلامی تمرکز خود را بر فعالیت های داخلی به شمول سرکوب رسانه ها و فعالان مدنی، بازداشت های خودسرانه و شکنجه و حتی قتل نیروها و مقام های دولت پیشین گذاشته است.

کمیته بین المللی محافظت از خبرنگاران در گزارش خود می نویسد که تمامی خبرنگاران داخلی و خارجی در افغانستان برای فعالیت باید یک «مکتوب تاییدی» از دفتر سخنگوی طالبان داشته باشند که این سخنگو خود از ریاست استخبارات طالبان دستور می گیرد.

در این مکتوب تاییدی مشخصات خبرنگار و نام رسانه ای که در آن کار می کند آورده شده و به تمامی نهادهای امنیتی نیز گفته شده که دارنده این مکتوب، اجازه بازدید از بخش های مختلف شهر را برای فعالیت های رسانه ای دارد.

گزارش علاوه می کند که با وجود این مکتوب، اما همچنان خبرنگاران با بازداشت های خودسرانه و شکنجه و لت و کوب از سوی ریاست استخبارات مواجه می گردند.

برای نمونه این گزارش به طور مفصل به بازداشت طولانی مدت و شکنجه «ابراهیم علی پور» یک خبرنگار ایرانی، گردانندگان تلویزیون آریانا و یک خبرنگار مستقل پاکستانی و به صورت اجمالی به بازداشت های متفاوت شماری دیگر از خبرنگاران و فعالان رسانه ای افغانستان اشاره کرده است.

برخی مدیران رسانه ها نیز به این کمیته گفته اند که طالبان بارها آنها را تهدید به لغو جواز نشراتی شان کرده اند و گفته اند که خبرنگاران شان بازداشت می گردند.

کمیته بین المللی خبرنگاران در گزارش خود می نویسد که طالبان اجازه فعالیت به رسانه ها و خبرنگاران می دهد اما مشروط بر این که در نشرات شان از طالبان چهره ای مثبت انعکاس دهند.

ذبیح الله مجاهد سخنگوی طالبان در واکنش به گزارش ها درباره منع برگزاری نشست خبری فدراسیون ژورنالیستان افغانستان از سوی امارت اسلامی گفته است که فعالیت این نهاد که سران آن از کشور فرار کرده اند مناسب نمی باشد.

لازم به ذکر است که روز چهارشنبه 6 دلو فدراسیون ژورنالیستان افغانستان در نظر داشت تا یک کنفرانس خبری را در شهر کابل با محوریت بررسی اوضاع خبرنگاران و رسانه های افغانستان برگزار کند، که اما نیروهای امارت اسلامی مانع از برگزاری این نشست خبری شدند.

مسئولان این فدراسیون اعلام کردند با وجودی که شماری از نمایندگان رسانه های داخلی و خارجی در محل برگزاری کنفرانس جمع شده بودند، اما طالبان مانع برگزاری آن شده و اعلام کردند که این نوع نشست ها باید از قبل با هماهنگی امارت اسلامی برگزار گردد.

این اقدام، واکنش بسیاری از رسانه ها و نهادهای بین المللی را به دنبال داشت که از طالبان خواستند از سرکوب رسانه ها خودداری کند.

ذبیح الله مجاهد سخنگوی طالبان اما امروز (جمعه 8 دلو) در توییتی با عنوان «وضاحت» نوشته است: «در حالیکه هم اکنون یک نهاد حامی رسانه ها در افغانستان فعالیت دارد، نیازی به فدراسیون دیگری که بیشتر اعضای آن سال ها از فعالیت دست کشیده اند و یا از افغانستان فرار کرده اند، مناسب نمی باشد و سبب رقابت ناسالم میان رسانه ها می گردد.»

وی افزوده است که اگر رسانه ها به دنبال فعالیت عادی رسانه ای می باشند، باید جوازهای شان را تمدید کرده، مالیات گذشته شان پرداخت نمایند و در چارچوب قوانین رسانه ای در یک فضای سالم و واقعی فعالیت نمایند.

فدراسیون خبرنگاران افغانستان می گوید که امارت اسلامی طالبان امروز (چهارشنبه 6 دلو) مانع از برگزاری یک نشست خبری این فدراسیون در کابل شد.

مسئولان فدراسیون ژورنالیستان افغانستان می گویند که قرار بود امروز (چهارشنبه 6 دلو) این فدراسیون در حضور شماری از رسانه های داخلی و خارجی و با حضور 11 نماینده این فدراسیون یک نشست خبری در مورد وضعیت خبرنگاران و رسانه ها در افغانستان برگزار کند.

این فدراسیون علاوه می کند که اما این نشست از سوی نیروهای امارت اسلامی لغو گردید و به آنها گفته شده که هیچ نشست خبری بدون هماهنگی و اجازه امارت اسلامی طالبان نباید برگزار شود.

فدراسیون ژورنالیستان افغانستان در بیانیه ای از امارت اسلامی طالبان خواسته تا در آینده هماهنگی و همکاری بیشتری با این نهاد جهت برگزاری کنفرانس های مطبوعاتی داشته باشد.

با روی کار آمدن دوباره طالبان و احیاء امارت اسلامی وضعیت دسترسی خبرنگاران به اطلاعات سخت تر از گذشته شده، زندگی خبرنگاران روز به روز بدتر می شود و محدودیت های بیشتری بر رسانه ها اعمال می گردد.

اتحادیه ملی ژورنالیستان افغانستان در تازه ترین نظرسنجی خود می گوید فقدان یک سند قانونی و دستورالعمل مشخص برای پوشش خبری از سوی امارت اسلامی کار را برای رسانه های دشوار نموده است.

مسرور لطفی، رئیس اتحادیه ملی ژورنالیستان افغانستان، می افزاید امارت اسلامی وعده سپرده برای خبرنگاران زن و مرد مشکلی ایجاد نکند و اوضاع در کابل در حال بهتر شدن است اما در ولایات دسترسی به اطلاعات از سوی خبرنگاران بسیار سخت است.

وی می گوید:«نبود یک سند قانونی و دستورالعمل مشخص از سوی امارت اسلامی برای پوشش خبری رسانه ها سبب شده رویدادها بر اساس ذوق و سلیقه و منافع شخصی پوشش داده شوند و تا زمانی که یک دستور العمل رسمی در این زمینه وضع نشود، نمی توان خبرنگاران را مسئول بسیاری از اتفاقات دانست.»

براساس نظرسنجی تازه این اتحادیه حدود نود درصد از ژونالیستان افغان در پوشش خبری خود استقلال لازم را ندارند و نبود یک دستورالعمل شفاف از سوی امارت اسلامی دسترسی خبرنگاران به اطلاعات را سخت نموده مسدود شدن بیشتر رسانه های افغانستان را به دنبال داشته است.

اتحادیه ملی ژورنالیستان تاکید می کند در دولت پیشین سند قانونی روشنی برای کار رسانه ها وجود داشت که دسترسی به اطلاعات و پوشش رویدادها را آسان می کرد.

باید گفت با تسلط دوباره طالبان بیش از هفتاد درصد رسانه های افغانستان به دلیل بحران اقتصادی مسدود شدند و خبرنگاران و مسئولین رسانه ها به دلایل امنیتی کشور را ترک کردند.

از سویی هم براساس گزارشات، در حدود پنج ماهی که از تاسیس امارت اسلامی می گذرد مواردی از خشونت علیه خبرنگاران از سوی نیروهای طالبان گزارش شده است.

تنها در یک مورد نیروهای امارت اسلامی در همان اوایل تاسیس امارت اسلامی دو خبرنگار اطلاعات روز را حین پوشش خبری یک رویداد در کابل به شدت لت و کوب کردند.

نهاد رسانه یی افغانستان با انجام تحقیقاتی می گوید که حدود 79 فیصد خبرنگاران افغانستان به دنبال سقوط دولت پیشین شغل هایشان را از دست داده اند و 20 فیصد متباقی نیز وضعیت مناسبی ندارند.

سید دل آقا قاسمی رئیس اجرایی نهاد رسانه یی افغانستان روز دوشنبه 20 جدی در یک کنفرانس مطبوعاتی گفت که تحقیقات این نهاد حامی رسانه ها در افغانستان نشان می دهد که پس از سقوط دولت پیشین حدود 79 فیصد خبرنگاران شغل هایشان را از دست داده اند.

آقای قاسمی گفت که این تحقیق جهت به دست آوردن معلومات و آمار نسبی از وضعیت اقتصادی، وضعیت شغلی و بررسی میزان رضایت خبرنگاران از شغل هایشان انجام شده است.

دل آقا قاسمی گفت که در تحقیقات این نهاد 462 خبرنگار پرسشنامه های مربوطه را پر کرده اند که از این تعداد 390 تن خبرنگاران و کارمندان رسانه ای مرد و 72 تن دیگر نیز زنان بودند.

به گفته ی آقای قاسمی، حدود 94.73 درصد خبرنگارانی که در این نظرسنجی اشتراک کرده بودند در داخل کشور هستند و تنها 5.63 درصد خارج از کشور شده اند.

وی می گوید با توجه به تمامی مشکلاتی که خبرنگاران و کارمندان رسانه ای افغانستان با آن مواجه بوده اند، اما همچنان بیش از 91 فیصد خبرنگاران از شغل هایشان راضی می باشند اما به هیچ عنوان وضعیت اقتصادی و امنیتی مناسبی ندارند.

او افزود که پرسشنامه این نهاد همچنین میزان رضایت خبرنگاران و کارمندان رسانه ای افغانستان از نهادهای حامی رسانه ها طی 20 ساله گذشته را نیز در بر می گرفت که اکثریت کارکنان رسانه ای میزان رضایت پایینی از این نهادها داشتند.

دل آقا قاسمی رئیس اجرایی نهاد رسانه یی افغانستان در پایان سخنانش همچنین گفت که آزادی بیان یک اصل انکار ناپذیر برای افغانستان و کارکنان رسانه ای افغانستان می باشد و از این رو امارت اسلامی طالبان باید به این موضوع توجه ویژه کنند تا خبرنگاران کشور بتوانند در فضای آرام به کارشان بپردازند.

گروهی از خبرنگاران افغان که در لیست افغان های آسیب پذیر نهادهای بین المللی قرار دارند، اما همچنان در داخل افغانستان می باشند با راه اندازی یک کمپاین انترنتی در توئیتر خواهان جلب توجه جامعه جهانی شدند.

شماری از خبرنگاران افغانستان که به «گروه صد خبرنگار افغان» معروف شده اند با راه اندازی یک کارزار انترنتی با هشتگ انگلیسی «Helpthe100AfghanJiurnalists#» خواهان توجه جامعه جهانی و نهادهای حقوق بشری برای وضعیت شان شدند.

این خبرنگاران می گویند که در لیست شهروندان افغان در معرض خطر برای خروج از افغانستان توسط نهادهای بین المللی مانند فدراسیون بین المللی خبرنگاران قرار گرفته اند، اما همچنان در داخل افغانستان گیر مانده اند و جامعه جهانی نیز به آنها توجهی نمی کند.

آنها می گویند که بارها به نهادهای بین المللی و کشورهای مهاجر پذیر به تماس شده اند اما تمامی این کشورها علیرغم وعده همکاری همچنان توجهی به وضعیت آنها نمی کند.

به همین منظور، این گروه از خبرنگاران با راه اندازی این کارزار انترنتی خواهان جلب توجه و همکاری آنها شدند.

لازم به ذکر است که فدراسیون بین المللی خبرنگاران گزارش آخر سال میلادی خود اعلام کرد که همچنان افغانستان خطرناک ترین مکان برای خبرنگاران محسوب می گردد؛ بطوری که در سال گذشته میلادی 9 خبرنگار افغان جان خود را از دست دادند.

دادگاهی در ایتالیا به دولت این کشور دستور داده است تا به دو خبرنگار افغان که درخواست ویزای بشردوستانه کرده بودند اجازه ورود بدهد و برای آنها ویزا صادر کند.

در یک بیانیه که از سوی انجمن مطالعات قضایی مهاجرتی ایتالیا صادر شده، آمده است که چندی پیش دو خبرنگار افغان بخاطر حفظ جانشان از ایتالیا درخواست صدور ویزای بشردوستانه کرده بودند.

برهمین اساس، دادگاه با مطالعه پرونده آنها با درخواست شان موافقت کرده و به دولت این کشور دستور داده تا برای آنها ویزای ورود بشردوستانه صادر کند.

گفته می شود که این دو خبرنگار افغان در ابتدا به وزارت خارجه ایتالیا درخواست شان را ارائه کرده بودند، اما پس از آنکه پاسخی دریافت نکردند، به دادگاه این کشور درخواست شان را ارائه نمودند.

دادگاه ایتالیا نیز چند روز پیش با بررسی پرونده آنها تایید کرد که جان این دو خبرنگار افغان در خطر می باشد و به دولت این کشور دستور داد تا با ورود آنها موافقت کند.  

لازم به ذکر است که پس از فروپاشی نظام پیشین، شمار زیادی از رسانه ها بخاطر مشکلات امنیتی و اقتصادی تعطیل شده و بسیاری از کارمندان آنها مجبور به ترک کشور شده اند.

فدراسیون بین المللی خبرنگاران نیز در آخرین روز از سال میلادی گذشته در گزارشی عنوان کرد که افغانستان همچنان در صدر آمارهای این سازمان در تلفات خبرنگاران قرار داد، بطوریکه در سال گذشته میلادی 9 خبرنگار در افغانستان کشته شدند و شمار زیادی نیز هدف حملات هدفمند قرار گرفته و زخمی شدند.

فدراسیون بین المللی خبرنگاران روز جمعه 10 جدی و در آخرین روز از سال میلادی در گزارشی اعلام کرد که 45 خبرنگار در 20 کشور جهان به شمول 9 خبرنگار افغان طی حوادث مختلف در سال 2021 کشته شدند.

براساس گزارش فدراسیون بین المللی خبرنگاران، افغانستان با کشته شدن 9 خبرنگار در سال 2021 میلادی بالاترین آمار را دارد.

این گزارش اما می گوید که آمار تلفات خبرنگاران در سال 2021 نسبت به سال قبلی کاهش یافته است، به طوریکه در سال قبل میلادی 65 خبرنگار در سطح جهان جان خود را از دست داده بودند.  

فدراسیون بین المللی خبرنگاران افزوده که بیشتر این خبرنگاران به خاطر افشای فساد، جرایم و یا سوء استفاده افراد از قدرت کشته می شوند.

طبق این گزارش، 33 خبرنگار در این 20 کشور هدف حملات هدفمند قرار گرفتند، که 9 خبرنگار در افغانستان، 8 خبرنگار در مکزیک، 4 خبرنگار در هند و 3 خبرنگار در پاکستان جان خود را از دست دادند.

این سازمان همچنین علاوه کرده که براساس آمارها از سال 1991 میلادی تاکنون 2721 خبرنگار در سطح جهان هنگام فعالیت خبرنگاری جان خود را از دست داده اند.

سید دل آقا قاسمی رئیس اجرایی «نهاد رسانه یی افغانستان» امروز (پنجشنبه 18 قوس) در صحبت با خبرگزاری رها گفته است که این نهاد پس از سقوط دولت پیشین توسط جمعی از خبرنگاران و دست اندرکاران رسانه ای کشور تاسیس گردیده و به دنبال سازمان دهی وضعیت رسانه ها و خبرنگاران است.

آقای قاسمی گفت به همین منظور این نهاد در ابتدای فعالیت خویش، پرسشنامه ای را در وبسایت خود قرار داده تا کلیه خبرنگاران افغانستان، (چه آنهایی که اخیرا از کشور خارج شده اند، و چه آنهایی که همچنان در داخل کشور حضور دارند) آن را تکمیل کرده تا این نهاد بتواند خدمات خود را بهتر و با اطلاعات تکمیل تر برای خبرنگاران آغاز کند.

وی افزود: «ما سوال های زیادی داریم که باید به آنها پاسخ داده شود؛ از همین رو از کلیه خبرنگاران افغانستان تقاضا داریم تا با ما همکاری کرده تا بتوانیم خدمات خود را برای جامعه رسانه یی کشور ارائه کنیم.»

قاسمی گفت: «برای مثال، ما به دنبال آن هستیم که بدانیم چه تعداد خبرنگار از کشور خارج شده اند؛ چه تعداد در داخل مانده اند و از آنهایی که در داخل مانده اند چه تعدادشان همچنان سر وظایف شان مانده اند؛ آیا در میزان معاش هایشان تاثیری آمده است؛ تحت تهدید هستند و سوالاتی از این قبیل..»

رئیس اجرایی نهاد رسانه یی افغانستان همچنین گفت که طی دو دهه گذشته در حدود 7 الی 8 نهاد حامی رسانه ها ایجاد شده بود، که میزان عملکرد مفید این نهادها همیشه جای سوال بوده است؛ «بدین ترتیب، از خبرنگاران افغانستان همچنین می خواهیم که نظرات شان را از نحوه عملکرد این گونه نهادهای حامی رسانه ها طی دو دهه گذشته نیز ابراز کنند.»

لازم به ذکر است که نهاد رسانه یی افغانستان پس از سقوط دولت پیشین و زیرسایه حکومت طالبان موفق به اخذ جواز از وزارت اطلاعات و فرهنگ شد تا نهادی برای حمایت از رسانه ها و خبرنگاران در دوران طالبان باشد.

وزارت خارجه فرانسه روز گذشته (جمعه 12 قوس) در بیانیه ای گفت که با همکاری کشور قطر 329 تن را به شمول 258 شهروند افغانستان، 60 شهروند هالندی و 11 تبعه فرانسه را از افغانستان خارج کرده است.

بیانیه افزوده که اکثر شهروندان افغان که توسط یک طیاره چارتر شده از افغانستان خارج شدند، خبرنگاران افغان و دیگر افغان هایی هستند که طی 20 سال گذشته به نحوی با دولت فرانسه همکاری کرده اند.

این وزارت همچنین علاوه کرد که در همین حال 40 تن کمک های بشردوستانه به شمول مواد غذایی و تجهیزات صحی را به افغانستان ارسال کرده است.  

 مسئولین در وزارت داخله طالبان می گوید که به زودی برای قوماندانی های امنیه ولایات کشور سخنگو گماشته می شود.

سعید خوستی، سخنگوی وزارت داخله طالبان دیروز چهار شنبه(10 قوس) در جمع خبرنگاران در کابل گفت که حکومت آنان به آزادی بیان و فعالیت رسانه های کشور متعهد است.

وی افزود: بزودی برای قوماندانی های امنیه ولایات سخنگو تعین می شود تا معلومات را به موقع در دسترس رسانه ها و خبرنگاران قرار دهند.

به گفته آقای خوستی هم اکنون قوماندانی های هشت ولایت افغانستان سخنگو دارند.

این در حالی است که اکثر رسانه ها و خبرنگاران می گویند که با حاکمیت طالبان و روی کار آمدن امارت اسلامی آزادی بیان محدود شده و مقامات آنان معلومات کافی را ارائه نمی کنند.

مسئولان این نهاد تازه تاسیس می گویند که هدف از ایجاد این نهاد جلوگیری از سوء استفاده از نام خبرنگاران و حمایت های مالی و جانی از آنان است.

مسئولان این نهاد تاکید دارند که تاکنون سوءاستفاده های زیادی از نام خبرنگاران بخصوص پس از سقوط دولت پیشین صورت گرفته است و به همین دلیل این نهاد ایجاد گردیده تا از این پس از این سوء استفاده ها جلوگیری بعمل آید.

ابوذر صارم سرپلی رئیس این نهاد ضمن انتقاد از کارکردهای نهادهای مدافع رسانه ها و خبرنگاران در افغانستان طی 20 سال گذشته گفت: «البته نهاد رسانه یی افغانستان برای رقابت با دیگر نهادهای مشابه ایجاد نشده، بلکه این نهاد برای تقویت بیشتر آزادی بیان و دفاع از حقوق خبرنگاران تاسیس شده است.»

همچنین، این نهاد حامی خبرنگاران در اولین نشست خود امروز (پنجشنبه 27 عقرب) از مقام های دولت موقت طالبان خواست تا مالیات بر جواز رسانه ها به خصوص خبرگزاری ها را معاف کند.

«سیدطاها فاضل» از اعضای موسس این نهاد ضمن بیان نقش موثر و حیاتی رسانه ها در اطلاع رسانی و روشنگری میان جامعه، گفت: «با توجه به شرایط بد اقتصادی صاحبان رسانه ها و خبرنگاران، نهاد رسانه یی افغانستان از مقام های حکومت فعلی می خواهد که مالیات جواز فعالیت رسانه ها به خصوص جواز خبرگزاری ها را معارف کند.»

«عبدالخلیل رحیمی» رئیس نشرات وزارت اطلاعات و فرهنگ طالبان نیز که در این نشست حضور داشت ضمن استقبال از ایجاد این نهاد گفت که وزارت اطلاعات و فرهنگ آماده همکاری و گفتگو با نهاد رسانه یی افغانستان برای رفع چالش های موجود برای کار خبرنگاران است.  

وی همچنین در خصوص معافیت مالیات بر جواز رسانه ها گفت که با نهادهای مربوطه در این خصوص صحبت خواهد کرد.

دولت مقدونیه شمالی روز گذشته چهارشنبه (26 عقرب) در بیانیه ای اعلام کرد که به درخواست انجمن بین المللی رسانه ها به چهار خبرنگار افغان که برای تلویزیون و رادیوهای محلی افغانستان کار می کردند، اجازه اقامت موقت در این کشور داده است تا پس از گذراندن طی مراحل اداری توسط یک کشور سوم پذیرش گردند.

این چهار خبرنگار افغان در حال حاضر در شهر «اسکوپیه» پایتخت مقدونیه شمالی اقامت دارند.

دولت مقدونیه شمالی از زمان سقوط دولت پیشین در افغانستان تاکنون 534 پناهجوی افغان را در خود جای داده است که از این تعداد 84 پناهجو به کشورهای فرانسه، یونان، ایرلند، پرتغال، برزیل و آمریکا منتقل شده اند.  

انجمن ژورنالیستان آزاد افغانستان امروز پنجشنبه 13 عقرب گفته است که محمد هارون نیرومند یک کارمند بخش تخنیک تلویزیون مشرانو جرگه بخاطر استرس و مشکلاتی که این روزها گریبان گر خبرنگاران و مردم افغانستان شده است خودکشی کرد.

خبر خودکشی محمد هارون نیرومند فعال بخش رسانه ای کشور در حالی منتشر می شود که روز گذشته کمیته مصونیت خبرنگاران افغانستان در گزارشی اعلام کرد طی یک سال گذشته بیش از 240 خبرنگار و فعال رسانه ای کشته و یا زخمی شده اند.

در این گزارش اما به خشونت هایی که علیه خبرنگاران صورت می گیرد اشاره شده بود، اما خودکشی یک فعال رسانه ای بخاطر شرایط موجود کشور اتفاقی بسیار نادر است.

کمیته بین المللی حفاظت از خبرنگاران که دفتر مرکزی آن در شهر نیویورک آمریکا است، امروز پنجشنبه (6 عقرب مطابق با 28 اکتبر) در گزارش سالانه خود در خصوص وضعیت امنیت خبرنگاران در سطح جهان آورده است، که طی 10 سال گذشته برای تقریبا 81 درصد از قتل های خبرنگاران در سطح جهان هیچ کسی پاسخگو نبوده و کسی محاکمه نشده است.

براساس این گزارش، سومالیا از میان کشورهای یاد شده بدترین آمار را به خود اختصاص داده است.

کشورهای سوریه، عراق و سودان جنوبی نیز پس از سومالیا در میان چهار کشور بدترین دنیا برای امنیت خبرنگاران قرار گرفته اند؛ گرچه این سه کشور نسبت به آمار سال گذشته خود کمی در وضعیت بهتری قرار دارند اما همچنان با همراهی سومالی بخاطر درگیری ها، بی ثباتی سیاسی و ضعف سیستم قضایی جزو چهار کشور بد دنیا برای امنیت خبرنگاران محسوب می شوند.

لازم به ذکر است که این گزارش آمار خشونت ها علیه خبرنگاران در سطح جهان از تاریخ اول سپتامبر 2011 (10 سنبله 1390) تا 31 اگست سال 2021 مطابق با (9 سنبله  1400) را در نظر گرفته است؛ کابل در تاریخ 24 اسد سقوط کرد، و آمار خشونت ها علیه خبرنگاران افغان بعد از آن تاریخ در این گزارش در نظر گرفته نشده است؛ با این وجود افغانستان نیز در لیست هفت کشور بد دنیا برای امنیت خبرنگاران قرار گرفته است.

براساس این گزارش، طی ده سال گذشته که جهان شاهد رخدادهای زیادی به شمول جنگ داخلی در سوریه، اعتراضات گسترده در کشورهای عربی و حملات گروه های افراطی و سندیکاهای جنایی سازمان یافته علیه اصحاب رسانه ها بوده است، 278 خبرنگار جان خود را در سطح جهان از دست داده اند، که برای 226 مورد یا به عبارتی 81 درصد این مرگ و میرها هیچ کسی پاسخگو نبوده و یا هیچ کسی محاکمه نشده است.

این گزارش علاوه می کند که کمیته بین المللی حفاظت از خبرنگاران در یک بررسی در سال 2014 متوجه شد که از هر 10 مورد قتل خبرنگاران بین سال های 2004 الی 2013، 9 نفر از قاتلان آنها بدون هیچ پیگیری و محاکمه آزاد شده اند.

این گزارش در حالی منتشر می گردد که پس از سقوط دولت پیشین افغانستان و روی کار آمدن مجدد طالبان، در حدود 75 درصد رسانه های کشور به دلیل مشکلات امنیتی مسدود و کارکنان آنها یا از کشور خارج شده و یا خانه نشین شده اند.