برچسب: ترانزیت

 محمدصادق معتمدیان؛ والی خراسان رضوی ایران به هرات و کابل سفر کرد و با مقام‌ های طالبان دیدار نمود.

رسانه‌های ایرانی، هدف از سفر معتمدیان را بررسی و حل مشکلات و موانع توسعه تجارت و ترانزیت میان خراسان رضوی و افغانستان گزارش داده‌اند.

او در گفتگو با خبرگزاری صدا و سیمای ایران گفت: «با توجه به مشترکات فراوان بین دو ملت ایران و افغانستان، ضرورت احساس شد که به کابل سفر کنم و از نزدیک وضعیت تجارت و ترانزیت افغانستان با جمهوری اسلامی ایران به ویژه خراسان رضوی را بررسی کنم».

والی خرسان رضوی افزود با توجه به شرایط کرونایی در افغانستان قرار است یک محموله کمکی ایران شامل ماسک، اکسیجن و تجهیزات مورد نیاز برای مبارزه با کرونا دراختیار مردم افغانستان قرار گیرد.

مولوی عبدالقیوم روحانی؛ والی «امارت اسلامی» در هرات گفت «ما (ایران و افغانستان) دشمن مشترک را شکست دادیم».

پس از تسلط طالبان، این نخستین سفر یک مقام ایرانی به افغانستان است.

ایران تاکنون حاکمیت «امارت اسلامی طالبان» را به رسمیت نشناخته و مقام‌های آن کشور بارها بر تشکیل دولت فراگیر در افغانستان تاکید کرده‌اند.

در سفر اخیر عمران خان نخست وزیر پاکستان به کابل، جانب افغانستان به پاکستان وعده داد که موانع تجاری میان افغانستان و آسیای میانه را بر می‌دارد. قرارداد اپتا، موافقت‌نامه ترانزیتی و تجارتی میان افغانستان و پاکستان است که در سال ۲۰۱۰، بین وزیران وقت تجارت افغانستان و پاکستان امضا شد. هیلاری کلینتون، وزیر خارجه وقت ایالات متحده امریکا، برای امضای این قرارداد میان افغانستان و پاکستان تلاش کرد. پیش از این در سال ۱۹۵۶ میان افغانستان و پاکستان یک قرارداد ترانزیتی و تجارتی وجود داشت.

در قرارداد ۱۹۵۶ افغانستان اجازه نداشت با هند تجارت کند.پاکستان در سال ۱۹۵۶ هم مثل امروز نگران بود که مبادا استخبارات هند در قلمرو افغانستان فعالیت‌های ضدپاکستانی کند. اسناد نشان می‌دهد که پاکستان آن زمان معتقد بود که پشت سر تبلیغات ضد پاکستانی، سفارت هند در کابل است. همین مشکل اکنون نیز وجود دارد. زیرا رئیس جمهور غنی می خواهد پای هند را نیز در تجارت میان کابل و اسلام آباد بکشاند که این موضوع، برخلاف توافق نامه تجاری اپتا است و از نظر پاکستان قابل قبول نیست.

به نظر می رسد منافع افغانستان ایجاب می کند که نباید توافق نامه اپتا را به هند تعمیم داد؛ زیرا این امر، نه تنها باعث تنش دوباره میان کابل و اسلام آباد می گردد، بلکه سبب راه افتادن یک جنگ اعلام ناشده میان اسلام اباد و دهلی نیز خواهد شد.کابل و اسلام آباد از طریق همکاری های اقتصادی و تجاری منافع سرشار نصیب خود می کنند و این فرصت با سفر عمران خان به کابل فراهم آمده است. بنابر این نباید این فرصت را از دست بدهیم. افغانستان حلقه وصل تجارت آسیای میانه به پاکستان است، بر این اساس باید به عنوان معبر استراتژیک در گسترش تجارت و ترانزیت عمل کند و مناسبات سیاسی و تجاری خود را با همسایگان بویژه پاکستان گسترش دهد.

امضای قرارداد ترانزیتی و تجارتی میان افغانستان و پاکستان، فرصتی طلایی را برای هردو کشور فراهم کرده است؛ زیرا با گسترش تجارت و اقتصاد میان دو کشور، منافع مشترک به‌وجود می‌آید و این منافع مشترک مانع از تنش و تشنج سیاسی می شود. بنابراین اکنون که روابط کابل و اسلام آباد رو به بهبود است، باید تلاش شود تا موانع تجارتی میان دو طرف، از بین برود و به این ترتیب اقتصاد دو کشور بیشتر بارور شود. ورود هند به قرارداد ترانزیتی و تجارتی، بار دیگر مانع جدی در برابر تجارت کابل و اسلام اباد ایجاد می کند که به مصلحت کشور نیست. شرایط جدید و نقش کلیدی پاکستان در روند صلح هم ایجاب می‌کند که میان افغانستان و پاکستان مبادلات تجارتی و ترانزینی توسعه یابد. پاکستان مایل است تا تجارتش را با آسیای میانه گسترش دهد و تاجران افغانستان هم خواستار گسترش تجارت با پاکستان هستند. در قرارداد اپتا تا حد زیادی تلاش شده است که نقص‌های قرارداد سال ۱۹۵۶ جبران شود.

در قرارداد اپتا این امتیاز به پاکستان داده شده است تا آزادانه از خاک افغانستان با آسیای میانه تجارت ‌کند. بر مبنای این قرارداد کامیون‌های پاکستانی می‌توانند، به مرز آسیای میانه بروند، بار خود را خالی کنند و بعد کالا‌های تجاری آسیای میانه را به خاک پاکستان انتقال دهند. در قرارداد اپتا به افغانستان نیز اجازه داده شده است تا تاجرانش کالا‌های بازرگانی‌شان را به پاکستان انتقال دهند. اما در قرارداد اپتا به تاجران افغانستان اجازه داده نشده است تا کالا‌های تجاری خود را به هند ببرند و از آن‌جا کالا‌های هندی را بارگیری کنند و به افغانستان بیاورند.

بنابراین شریک ساختن هند در قرارداد اپتا، نقض توافق نامه تجارتی میان کابل و اسلام آباد به شمار می رود و بار دیگر فضای تنش را میان دو کشور باز تولید می کند. بر مبنای قرارداد اپتا، لاری‌های حامل کالا‌های بازرگانی افغان، حق قانونی ورود به خاک هند را ندارند.

پاکستان شاید هرگز اجازه ندهد که هند مستقیما با افغانستان از طریق پاکستان تجارت کند. به هر حال،گسترش تجارت میان افغانستان و پاکستان و افغانستان و آسیای میانه، به نفع افغانستان تمام می‌شود و باید کابل هیچ مانعی در این زمینه باقی نگذارد. وارد کردن پای هند به توافقنامه اپتا، مانع جدی در برابر تجارت افغانستان با پاکستان و آسیای میانه است که در فرجام به ضرر تجارت و ترانزیت ما تمام خواهد شد.

داکتر عبدالطیف نظری

رییس جمهور غنی قبل از ظهر امروز اعتمادنامه منصور احمد خان سفیر جدید پاکستان برای افغانستان را طی مراسمی در ارگ پذیرفت.

در این مراسم، منصور احمد خان سفیر جدید پاکستان برای افغانستان گفت ما می خواهیم روابط میان دو کشور گسترش یابد و پاکستان خواهان برقراری صلح پایدار در افغانستان است.

وی افزود ماموریت من گسترش روابط، ترانزیت و همکاری های تجارتی و تسهیل در رفت و آمد اتباع دو کشور می باشد. پاکستان از سیاست حکومت افغانستان مبنی بر اتصال و گسترش همکاری های منطقه ای حمایت می کند.  

در مقابل، رئیس جمهور غنی نیز گفت ما خواهان گسترش روابط با پاکستان و تقویت همکاری های تجارتی، سهولت در رفت و آمد و حل مشکل مهاجرین افغان، هستیم.

رئیس جمهور خاطرنشان کرد ما می خواهیم پالیسی های اتصال منطقه ای حکومت افغانستان نتایج خوبی را به پاکستان به ویژه در زمینه انتقال انرژی آسیای میانه به این کشور درپی داشته باشد.

رئیس جمهور غنی گفت حکومت افغانستان خواهان حمایت کشورهای منطقه در پروسۀ صلح می باشد و ختم جنگ و برقراری صلح در افغانستان به نفع کشورهای منطقه است.

در این راستا کاسا-۱۰۰۰ به عنوان یکی از مهمترین زیرساخت های بازار منطقه ای انرژی برق، با ظرفیت انتقال ۱۳۰۰ مگاوات از کشورهای قرغیزستان و تاجیکستان به کشور پاکستان، بستر بسیار مناسبی را برای آغاز معاملات خرید و فروش انرژی برق در منطقه فراهم می نماید.

هدف پروژه:

با انتقال انرژی برق از آسیای مرکزی به آسیای جنوبی از مسیر افغانستان، منافع اقتصادی مشترک کشور های آسیای مرکزی و آسیای جنوبی در یک تجارت منطقه ای تامین خواهد شد.

نقش افغانستان به عنوان یک کشور موثر در ترانزیت انرژی برق در منطقه تثبیت گردیده و  در عین حال حضور و کسب عواید حاصل از ترانزیت انرژی برق در این پروژه، عاملی برای تقویت ثبات و رشد اقتصادی افغانستان خواهد بود.

مشخصات تخنیکی و تمویل کنندگان بین المللی پروژه:

بانک جهانی تمویل کننده عمده این پروژه می باشد. شرکت کانادایی لاوالین (SNC Lavalin)، مطالعات امکان سنجی پروژه را در سال 2011 میلادی با حمایت مالی بانک جهانی به پایه اکمال رسانیده است.

پروژه کاسا-۱۰۰۰ شامل تمویل، برنامه ریزی، طراحی، احداث، اجرا و بهره برداری 1.227 کیلو متر لین با ولتاژ بلند DC و AC و دو ایستگاه تبدیل مجهز به تکنالوژی  پیشرفته (Converter Station) برق از مستقیم به متناوب و برعکس آن می باشد. لین انتقال برق از منطقه¬ی داتکا در شمال قرغیزستان آغاز و با عبور از تاجکستان و افغانستان به پاکستان منتهی می گردد.

در حدود 562 کیلو متر از طول لین پروژه کاسا-۱۰۰۰ در خاک افغانستان ساخته خواهد شد و در مسیر خود از 600 محل، 23 ولسوالی و شش ولایت در شمال شرق ، شمال و شرق افغانستان عبور می کند. این خط انتقال انرژی برق به گونه مستقیم بر روی زندگی 152000 خانواده ای که در امتداد مسیر آن زندگی می کنند، تأثیر مثبت خواهد گذاشت.

بر اساس توافق نامه های خرید و فروش برق، استفاده از لین انتقال برق کاسا-1000 به دو دوره تقسیم گردیده است:

1. دوره فعالیت پروژه: از اول ماه می الی 30 سپتامبر هر سال. در این دوره زمانی برق اضافه بر نیاز کشورهای قرغیزستان و تاجیکستان از طریق این پروژه به پاکستان فروخته می شود.
2. دوره عدم فعالیت پروژه: از اول اکتوبر الی 30 آپریل هر سال، این دوره به نام دوره حق اشتراک علاقه مندان خارج قرارداد نیز مسما است. بر اساس قراداد موجود بین چهار کشور مالک پروژه، حق دسترسی به پروژه برای کشورهای دیگر نیز در یک سند دیگر به رسمیت شناخته خواهد شد. این سند هنوز نهایی نشده است.

تطبیق فیزیکی بخش افغانستان پروژه در سه فاز به ترتیب ذیل صورت می گیرد:

1. سروی نهایی مسیر لین و دیزاین نهایی لین، تقریبا در مدت شش ماه.
2. تدارکات و ساختمان لین، تقریباً در مدت 36 ماه.
3. مرحله بهره برداری از پروژه، حدود 15 سال.

سرمایه گذاری و مالکیت ها در پروژه کاسا-۱۰۰۰:

مجموع سرمایه گذاری مورد نیاز برای پروژه ۱.۱۷ میلیارد دالر است ، که سهم هر کشور قرار ذیل می باشد:

• افغانستان ۴۰۴ میلیون دالر
• پاکستان ۲۳۲ میلیون دالر
• تاجیکستان۳۰۱ میلیون دالر
• قرغیزستان ۲۳۳ میلیون دالر

از مجموع ۴۰۴ ملیون دالرسهم افغانستان، ۳۱۶.۵ ملیون دالر از طریق کمکهای بلاعوض بانک جهانی و ۴۰ ملیون دالر آن از  برنامه حمایت جامعه (Community Support Program)  از طریق صندوق بازسازی افغانستان تمویل گردیده است و همچنان ۴۷.۵ ملیون دالر برای مالیات و استملاک زمین از طرف حکومت افغانستان پرداخت خواهد شد.

هزینه ترانزیت:

مذاکراتی که درمورد فیس ترانزیت میان افغانستان و پاکستان جریان داشت، در اکتوبر 2014 به پایان رسید، و تفاهم نامه فیس ترانزیت میان وزیران مالیه هر دو کشور در واشنگتن به امضا رسید. بر اساس این تفاهم نامه، پاکستان باید در مقابل هر کیلووات-ساعت برق انتقال شده ۱.۲۵ سنت دالر امریکایی بپردازد که درآمد سالانه افغانستان از ترانزیت برق به پاکستان در حدود ۴۰ تا ۴۵  ملیون دالر خواهد بود.

مزایای عمده پروژه کاسا-۱۰۰۰ برای افغانستان:

1. اشتراک در تعاون و همکاری منطقه ای.
2. شناخته شدن افغانستان به عنوان شریک با اعتبار درانکشاف منطقه ای.
3. اخذ 309 ملیون دالر آمریکایی کمک بلا عوض بانک جهانی برای تمویل مالی پروژه – بخش افغانستان.
4. قبول حق افغانستان به سطح بین المللی مبنی بر اخذ ترانزیت از بابت انتقال انرژی از داخل خاک افغانستان.
5. اخذ مالیه (ترانزیت) از فی کیلو وات برق در ساعت که از طریق افغانستان به پاکستان ترانزیت می شود. این عواید به ترتیب ذیل تخمین گردیده است:
6. حد اکثر مبلغ حاصله¬ی سالانه (در 5 ماه مدت فعالیت پروژه) – 41.3 (چهل و یک اعشاریه سه) میلیون دالر آمریکایی.
7. حد اکثر مبلغ حاصله¬ی سالانه ( در صورت انتقال برق در دوره عدم فعالیت پروژه) 57.8 (پنجاه و هفت اعشاریه هشت میلیون) دالر آمریکایی.
8. برآورد مجموع مبلغ حاصله سالانه از بابت ترانزیت برق در صورت حد اقل 90 فیصد فعالیت پروژه (انتقال 90 فیصد مقدار برق تعین شده) – 99.1 (نود و نه اعشاریه یک ) میلیون دالر آمریکایی.
9. در ازای هر کیلووات ساعت برق عبوری از پروژه کاسا-۱۰۰۰، مبلغ ۰.۱ سنت دالر آمریکایی برای رشد و انکشاف مناطق قرار گرفته در مسیر این پروژه جمع آوری خواهد شد و ۵۰ فیصد از کل مبلغ جمع آوری شده در خاک افغانستان و مابقی آن در سه کشور دیگر هزینه خواهد شد.
10. افزایش ساختارهای زیربنایی سکتور برق و ارتقای ظرفیت کارمندان وزارت انرژی و آب و د افغانستان برشنا شرکت.
11. رشد اجتماعی و اقتصادی محلات واقع در مسیر پروژه.
12. ایجاد صد ها شغل کوتاه مدت و دراز مدت.

آقای رسا امروز (دوشنبه) در کارگاه آموزشی ظرفیت سازی و تسهیل ترانزیت براساس کنوانسیون (CMR) گفت: شرکت ها و نهادهای ما از حقوق خود در عرصه حمل و نقل جاده ای اطلاعات کافی ندارند.

وی اظهار کرد که کشور افغانستان با توجه به موقعیتی که دارد می تواند بهترین استفاده را برای ترانزیت کالا و حمل و نقل جاده ای ببرد.

افغانستان به منظور تسهیل در حمل و نقل و ترانزیت، عضویت کنوانسیون های (CMR)، جاده ترانزیت بین المللی (TIR)، ساازمان بین المللی جاده ای (IRU) را کسب کرده بود.

افغانستان 30 سال پیش به عضویت (TIR) در آمد، اما به دلیل جنگ های داخلی غیر فعال شده بود که این عضویت از دو سال پیش دوباره فعال شد.

جار الله منصوری، معین پالیسی وزارت ترانسپورت و هوانوردی نیز در این خصوص گفت که عضویت کنوانسیون های (TIR)، CMR) و (TIR) می تواند تاثیرات مثبتی در حمل و نقل جاده ای کشور داشته باشد.

وی با تاکید بر فعالیت مستمر و مفید در کنوانسیون (TIR) افزود فعالیت بر اساس این کنوانسیون می تواند تصویر اشتباهی که تاکنون رسانه ها از کشور به نمایش گذاشته اند را برطرف سازد.

آقای منصوری افزود، عضویت و فعالیت در این کنوانسیون یک اعتبار برای کشور است و باعث جذب سرمایه گذاری های بیشتر می شود.

معین پالیسی وزارت ترانسپورت همچنین علاوه کرد “متاسفانه تاکنون تنها دو کارنیتیو از این کنوانسیون را استفاده کرده ایم.”

مهمند، معاون هیئت مدیره اتاق تجارت علت این کار را ویزا ندادن به رانندگان افغان عنوان کرد.

آقای مهمند افزود، رانندگان افغان قادر نیستند براحتی ویزا بگیرند و حق عبور (ترانزیت) از کشورهای دیگر را نیز به سختی بدست می آورند. از سویی دیگر مصارف برای رانندگان افغان بسیار بالاست.

در همین حال محسن اسپری، مسئول بخش حمل و نقل جاده ای سازمان ایکو می گوید که با عضویت پاکستان به این کنوانسیون ها سهولت های فراوانی برای تاجران و رانندگان افغان ایجاد خواهد شد.

با پیوستن پاکستان به این کنوانسیون، به طور مجموع 10 کشور عضو ECO از کنوانسیون TIR استفاده می کنند و این می تواند سهولت هایی را برای رانندگان ایجاد کند.

به منظور آگاهی دهی کامل و بیشتر، وزارت تجارت و صنایع با همکاری اتاق تجارت و صنایع افغانستان، اتحادیه بین المللی حمل و نقل جاده ای و سازمان همکاری های اقتصادی (ایکو)، کارگاه آموزشی دو روزه ای را با حضور مقام هایی از این سازمان ها تشکیل دادند.

این کارگاه به منظور ظرفیت سازی و اگاهی دهی شرکت ها و تاجران در کابل برگزار شده است.