برچسب: تجارت

برخی کشورهای آسیای مرکزی قرار است برای گفت و گو در مورد افغانستان در هند دور هم جمع شوند.

به نقل از هندوستان تایمز وزیران امور خارجه ترکمنستان، قزاقستان، تاجیکستان، قرقیزستان و ازبکستان امروز در هند نشست برگزار می کنند.

اس جایشنکار؛ وزیر خراجه هند گفته است: «از امروز به مدت سه روز میزبان وزرای خارجه پنج کشور حوزه آسیای مرکزی هستیم و شرکت کنندگان در این نشست در مورد تقویت بیشتر روابط بین کشورهای عضو با تمرکز بر تجارت، اتصال و همکاری های توسعه ای بحث و گفتگو می کنند.»

در این راستا آریندام باغچی؛ سخنگوی وزارت امور خارجه نیز هند گفته است برگزاری نشست‌های سالانه گفتگوی هند و آسیای مرکزی نمادی از علاقه همه کشورهای منطقه به تعامل بیشتر، اعتماد و درک متقابل است.

وی افزوده قرار است وزرای خارجه کشورهای آسیای مرکزی با نارندرا مودی نخست وزیر هند نیز دیدار داشته باشند.

وضعیت کنونی افغانستان موضوع اصلی گفتگوی سه روزه میان هند و آسیای مرکزی خواهد بود.

پیش از این، در ماه نوامبر، مشاوران امنیت ملی ترکمنستان، قزاقستان، تاجیکستان، قرقیزستان و ازبکستان در گفتگوهای منطقه ای به میزبانی هند در مورد افغانستان شرکت کردند.

کشورهای آسیای مرکزی نگران نفوذ گروه‌های تندرو از افغانستان به آن کشورها هستند.

 شی جین پینگ، رئیس جمهور چین، و ولادمیر پوتین همتای روسی اش قرار است در مورد اوضاع افغانستان رایزنی کنند.

به نقل از شبکه تلویزیونی جهانی چین نشست مجازی روسای جمهور چین و  روسیه امروز برگزار می شود.

کویی هانگجیان ار انستیتوت مطالعات بین المللی چین گفت شی جین پینگ و پوتین در این دیدار در مورد اضاع افغانستان تبادل نظر می کنند.

وی افزود پکن و مسکو پیش از این نسبت به تبدیل شدن افغانستان به لانه تروریزم و افراط گرایی ابراز نگرانی کرده اند.

هانگجیان تاکید کرد خروج شتابزده امریکا و ناتو از افغانستان سبب ایجاد یک عدم اطمینان تازه در منطقه شده که بر روسیه و چین تاثیر  می گذارد.

وی از دو کشور روسیه و چین خواست برای جلوگیری از تقویت و ظهور دوباره گروه های تروریستی در افغانستان و نیز بازسازی این کشور با یکدیگر همکاری کنند.

این در حالی ست که روابط دو جانبه، اعتماد سیاسی و همکاری های اقتصادی چین و روسیه در حال حاضر در بهترین وضعیت ممکن می باشد.

در ده ماه اول سال جاری میلادی حجم مبادله کالا بین دو کشور رکورد زد و به صد و پانزده میلیارد رسید.

رییس اتاق تجارت می‌گوید روند واردات از ایران به طور عادی ادامه دارد و ارزش واردات از ایران از اول سال تاکنون به یک میلیارد دالر رسیده است.

یونس مومند امروز یکشنبه به رسانه ها گفت در مقابل، روند صادرات افغانستان به ایران نیز به ۸۰۰ میلیون دالر رسیده است و بازرگانان افغان بیشتر سنگ های قیمتی، میوه خشک، پوست، پنبه، زردالو و میوه های تازه دیگر را به ایران صادر می کنند.

وی افزود واردات نیز شامل وسایل الکترونیکی، مواد خام، نفت و خوراکه می باشد.

مسئولان اتاق تجارت افغانستان پیش از این گفته بود پس از تسلط گروه طالبان بر افغانستان برای یک ماه روند مبادلات تجارتی با جمهوری اسلامی ایران متوقف بوده اما اکنون به حالت عادی برگشته است.

اتاق تجارت افغانستان پیش از این از توقف روند صادرات افغانستان از طریق بندر چابهار خبر داده و خواستار از سرگیری روند صادرات از این مسیر شده بودند.

افغانستان و پاکستان دو کشور همسایه هستند که با داشتن مشترکات دینی، فرهنگی، مرزهای طولانی و تاریخی با چالیشهای کلان در روابط اقتصادی و سیاسی مواجه بوده اند که طی سالیان دراز حل نشده است.

دو کشور در سال ۱۹۵۶ قرار داد ترانزیتی را به امضا رساندند تا ترانزیت کالا با تسهیلات خوب به مقصد افغانستان که کشوری محاط به خشکی هست، را فراهم سازد اما متاسفانه این قرار تا امروز آنگونه که توقع داریم پیش نرفته است و اسلام آباد هیچگاه تن به اجرایی شدن قرار داد. پاکستان نه تنها این قرارداد را تطبیق نکرده که گاها موانع های عدیده ای را برای کالای افغانستان به وجود آورده است.

مانع عمده در توسعه تجارت، ترانزیت و مراوده های اقتصادی میان افغانستان و پاکستان عوامل سیاسی بوده و هست: از جمله موانع کلان، کشور هند هست که بر اساس مفاد قرار داد افغانستان از طریق بندر و اگه به کشور هند وصل می شود. مشکل دیگر خط دیورند به شمار می رود.  

با توجه به این دو مانع عمده و عوامل دیگر، تجارت دو کشور همیشه در سایه سیاست قرار داشته و ناممکن شده است.

پاکستان تمایل ندارد این مشکل حل شود و در این راستا سعی دارد موانع جدی را ایجاد کند، اگرچه قرارداد اپیتاد با ملحقات ترانسپورتی و خدمات تخلیه و بارگیری مجدد قرارداد خوب و جامعی هست که می تواند روند واردات و صادرات را تسریع و ساده بسازد.

در کنار این مشکل پاکستان همیشه سیاست دامپینگ را در قبال تولیدات داخلی افغانستان دارد مثل عرضه سمنت به نرخ ارزان به مارکت افغانستان برای مقابله با تولیدات فابریکه سمنت غوری و جبل السراج و یا بستن راه انتقال میوه جات تازه افغانستان به مارک خارجی. بندرگاه کراچی پاکستان در طول تاریخ برای تخلیه و بارگیری امنیت لازم برای امتعه تجاری تاجران افغانستان را نداشته است. با توجه به اینکه ساحه ای به نام افغان شیت در پورت یا بندرگاه کراچی هست ولی سالیان طولانی کالاهای صادراتی و وارداتی ما بدون ترخیص آنجا توقف داده شده و تاجران به دلیل جریمه های نا موجهه از کالاهای شان دست کشیده اند.

پاکستان هرازگاهی شعار تسهیلات را می دهند اما متاسفانه در عمل موانع را برای ترانزیت روی دست می گیرند و ممانعت را برای ورود کالای افغانستان وضع می کنند که آمار این کار از چهل قلم تا ده قلم می رسد.

البته تجارت غیر رسمی هم رونق خوبی برای آوردن ارز و پول به کشور ما داشت که متاسفانه با نرخ تعرفه های گمرکی امروزه این کار که ریکسپورت کالا به پاکستان بود وجود ندارد و در نتیجه می توان گفت بدبختانه دوران تجارت و بیلانس بین دو کشور هیچ گاه به نفع ما نبوده است و پاکستان هم در وعده های خود صادق نخواهد بود.

خداداد فقیهی

«شوکت ترین» وزیر اقتصاد پاکستان به کمیته اقتصادی سنای این کشور گفته است از آنجایی که افغانستان این روزها با کمبود نقدینگی دالر مواجه است، شاید مبادلات تجاری با افغانستان براساس روپیه (کلدار پاکستان) باشد.

احمد جواد معاون تشکل اقتصادی پاکستان می گوید این حرکت می تواند به نفع واردکنندگان پاکستانی نیز باشد که براساس روپیه تجارت شان را انجام دهند.

او گفت: “کشورهایی که با یکدیگر تبادل تجارتی دارند می توانند با پول رایج کشورهای متبوع خود با نرخ تبادل از پیش تعیین شده بجاری دالر خرید و فروش شان را انجام دهند.”

وی همچنین گفته پاکستان می تواند با تشکیل یک کار گروه در این خصوص لیستی از کشورهایی را که آن کشور می تواند با آنها بر اساس کلدار پاکستان مبادله تجارتی داشته باشند، تهیه کنند.

عطیف ظفر اقتصاد دان پاکستانی نیز در این باره می گوید مبادله براساس کلدار پاکستان سبب تقویت روابط دیپلماتیک با افغانستان نیز می شود.

لازم به ذکر است پیش از این نیز در بسیاری از شهرهای کشور که هم مرز با پاکستان هستند مبادلات اصلی تجاری بر اساس کلدار پاکستان صورت می گرفت که بارها با واکنش بسیاری ها مواجه گردید.   

همچنین روابط تجاری میان افغانستان و پاکستان طی سال های اخیر به شدت کاهش یافته بود.

در این سفر، هیئت تاجیکستان به رهبری رییس جمهور تاجیکستان و هئیت پاکستان به رهبری نخست‌وزیر پاکستان در مورد موضوعات مورد علاقه گفت‌‌وگو می‌کنند.
تعمیق همکاری‌های دوجانبه در عرصه‌های سیاست، اقتصاد، تجارت، سرمایه‌گذاری، انرژی، امنیت و دفاع، فرهنگ، تحصیل و اتصال منطقه‌ای از موارد مورد بحث دو طرف خواهد بود.
دو کشور همچنین تفاهم‌نامه‌های همکاری را در بخش‌های مختلف امضا می‌کنند.

تصدی امنیتی و کالا ها تجارتی امارت متحده عربی (SCA) اعلام نمود ۱۱۰ شرکت فعال در کشور وجود دارد و این کمپنی ها مطابق قانون جدید، باید حد اقل یک خانم را در بخش هیئت اداری شان مقرر نمایند.

اقدامت اخیر امارات متحده در زمینه افزایش سهم گیری زنان در تجارت در حالی صورت می‌گیرد که چند پیش اداره SCA به تمام شرکت های تجارتی موجود در این کشور هدف تعیین نمود که مطابق آن، زنان باید ۲۰ درصد سهم در بخش هئیات اداری این شرکت ها داشته باشند.

عبدالله بن طوق، وزیر اقتصاد و رئیس تصدی امنیتی و اموال تجاری امارات متحده عربی  در بیانیهٔ گفت که بازار های امارت متحده برای اینکه به معیارات عالی بین المللی مطابقت نمایند، نیاز به توسعه بیشتر دارند.

این در حالیست که به روز شنبه شرکت Aurora50 که مالک آن خانم شیخة شَما بنت سلطان بن خلیفه میباشد با بانک مرکزی امارات متحده عربی تفاهمنامه همکاری امضأ نمود که هدف آن افزایش سهم گیری زنان در سکتور تجارت و همچنان هئیات اداری شرکت ها میباشد.

بر اساس گزارش Aurora50، میزان مشارکت زنان در بخش هئیت اداری کمپنی های تجارتی در امارات، ۲۶ درصد میباشد طوریکه زنان از میان ۱۱۰ شرکت موجود در این کشور تنها عضویت هیئات اداری ۲۸ شرکت را دارند.

در گزارش بانک جهانی که هفته گذشته منتشر شد آمده است که زنان ۵۷.۵ درصد نیروی کاری امارات متحده عربی را تشکیل می‌دهند و این بلندترین در رقم در سطح ممالک شرق میانه و آفریقای شمالی میباشد.

مقام‌های محلی ولایت ننگرهار می‌گویند افراد ناشناس شب گذشته یک انستیتوت آموزش‌های تجارت به نام «صلح و آزادی» را به آتش کشیدند.

دفتر رسانه‌ای ولایت ننگرهار بانشر خبرنامه‌ای امروز (سه‌شنبه، ۱۴ دلو) گفت افراد ناشناس شب گذشته در ولسوالی «مومن دره» یک انستیتوت آموزش‌های تجارت را به آتش کشیده‌اند.

بر اساس اعلام این خبرنامه، در نتیجه این آتش‌سوزی دو اتاق و تجهیزات این انستیتوت حریق شده است.

دفتر رسانه‌ای ولایت ننگرهار گفت مسئولان محلی به موقع آتش‌سوزی را خاموش کرده و در تلاش بازداشت عاملان این رویداد هستند.

تاکنون فرد یا گروهی مسئولیت این رویداد را به عهده نگرفته است، اما در گذشته عامل بیشتر چنین اقداماتی گروه طالبان شناخته می‌شد.

این گروه در سال‌های گذشته بارها اقدام به تخریب و آتش زدن مکاتب، به ویژه مکتب‌های دخترانه در مناطق مختلف کشور کرده است.

هرچند این گروه دست داشتن به تخریب مکاتب و تأسیسات عمومی را انکار می‌کند، ولی حکومت و جامعه جهانی همواره طالبان را مقصر چنین رویدادها دانسته‌اند.

 رئیس جمهور غنی بعد از ظهر روز (یک‌شنبه، ۱۲ دلو) با رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه از طریق تلفن صحبت کرد.

در این گفت‌وگوی تلفنی، رئیس‌جمهور غنی از توافق دو جانبه میان افغانستان و ترکیه که در نتیجه آن میزان تجارت میان دو کشور سالانه به ۵۰۰ میلیون دالر خواهد رسید، استقبال کرده است.

همچنان گفته شده آقای غنی در مورد انکشافات جدید در روند جاری صلح صحبت کرده و نقش ترکیه را منحیث یک کشور قوی اسلامی در منطقه، در روند صلح، به ویژه در راستای ایجاد اجماع منطقه‌ای مهم خوانده است.

از سویی هم رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه از ادامه خشونت‌ها و ترورهای هدفمند از سوی طالبان، ابراز نگرانی کرده است.

آقای اردوغان ضمن تاکید بر برقراری آتش‌بس، گفت طالبان باید از خشونت‌ها دست کشیده و راه‌حل سیاسی را اختیار کنند.

وی از همکاری بیشتر کشورش به افغانستان، به ویژه در زمینه حمایت از نیروهای امنیتی و دفاعی، معارف و پروژه‌های زیربنایی، اطمینان داد.

در این تماس تلفنی، روسای جمهوری دو کشور توافق کردند به منظور همکاری بیشتر در روند صلح، در آینده نزدیک به ابتکار ترکیه، نشست سه‌جانبه وزرای خارجه افغانستان، پاکستان و ترکیه و نیز کنفرانس مشترک علمای افغانستان و ترکیه برگزار شود.

گفتنی است ترکیه یکی از شرکا و متحدان نزدیک افغانستان پس از سقوط حکومت طالبان به شمار می‌رود و این کشور در طول ۱۹ سال گذشته میلیون‌ها دالر برای بازسازی افغانستان کمک کرده است.

علاوه بر آن این کشور چندین مکتب در سراسر افغانستان دارد که سالانه هزاران دانش‌آموز در آن مصروف آموزش هستند. افزون بر آن دولت ترکیه به دانشجویان افغانستان سالانه صدها بورسیه رایگان تحصیلی نیز اعطا می‌کند.

در سفر اخیر عمران خان نخست وزیر پاکستان به کابل، جانب افغانستان به پاکستان وعده داد که موانع تجاری میان افغانستان و آسیای میانه را بر می‌دارد. قرارداد اپتا، موافقت‌نامه ترانزیتی و تجارتی میان افغانستان و پاکستان است که در سال ۲۰۱۰، بین وزیران وقت تجارت افغانستان و پاکستان امضا شد. هیلاری کلینتون، وزیر خارجه وقت ایالات متحده امریکا، برای امضای این قرارداد میان افغانستان و پاکستان تلاش کرد. پیش از این در سال ۱۹۵۶ میان افغانستان و پاکستان یک قرارداد ترانزیتی و تجارتی وجود داشت.

در قرارداد ۱۹۵۶ افغانستان اجازه نداشت با هند تجارت کند.پاکستان در سال ۱۹۵۶ هم مثل امروز نگران بود که مبادا استخبارات هند در قلمرو افغانستان فعالیت‌های ضدپاکستانی کند. اسناد نشان می‌دهد که پاکستان آن زمان معتقد بود که پشت سر تبلیغات ضد پاکستانی، سفارت هند در کابل است. همین مشکل اکنون نیز وجود دارد. زیرا رئیس جمهور غنی می خواهد پای هند را نیز در تجارت میان کابل و اسلام آباد بکشاند که این موضوع، برخلاف توافق نامه تجاری اپتا است و از نظر پاکستان قابل قبول نیست.

به نظر می رسد منافع افغانستان ایجاب می کند که نباید توافق نامه اپتا را به هند تعمیم داد؛ زیرا این امر، نه تنها باعث تنش دوباره میان کابل و اسلام آباد می گردد، بلکه سبب راه افتادن یک جنگ اعلام ناشده میان اسلام اباد و دهلی نیز خواهد شد.کابل و اسلام آباد از طریق همکاری های اقتصادی و تجاری منافع سرشار نصیب خود می کنند و این فرصت با سفر عمران خان به کابل فراهم آمده است. بنابر این نباید این فرصت را از دست بدهیم. افغانستان حلقه وصل تجارت آسیای میانه به پاکستان است، بر این اساس باید به عنوان معبر استراتژیک در گسترش تجارت و ترانزیت عمل کند و مناسبات سیاسی و تجاری خود را با همسایگان بویژه پاکستان گسترش دهد.

امضای قرارداد ترانزیتی و تجارتی میان افغانستان و پاکستان، فرصتی طلایی را برای هردو کشور فراهم کرده است؛ زیرا با گسترش تجارت و اقتصاد میان دو کشور، منافع مشترک به‌وجود می‌آید و این منافع مشترک مانع از تنش و تشنج سیاسی می شود. بنابراین اکنون که روابط کابل و اسلام آباد رو به بهبود است، باید تلاش شود تا موانع تجارتی میان دو طرف، از بین برود و به این ترتیب اقتصاد دو کشور بیشتر بارور شود. ورود هند به قرارداد ترانزیتی و تجارتی، بار دیگر مانع جدی در برابر تجارت کابل و اسلام اباد ایجاد می کند که به مصلحت کشور نیست. شرایط جدید و نقش کلیدی پاکستان در روند صلح هم ایجاب می‌کند که میان افغانستان و پاکستان مبادلات تجارتی و ترانزینی توسعه یابد. پاکستان مایل است تا تجارتش را با آسیای میانه گسترش دهد و تاجران افغانستان هم خواستار گسترش تجارت با پاکستان هستند. در قرارداد اپتا تا حد زیادی تلاش شده است که نقص‌های قرارداد سال ۱۹۵۶ جبران شود.

در قرارداد اپتا این امتیاز به پاکستان داده شده است تا آزادانه از خاک افغانستان با آسیای میانه تجارت ‌کند. بر مبنای این قرارداد کامیون‌های پاکستانی می‌توانند، به مرز آسیای میانه بروند، بار خود را خالی کنند و بعد کالا‌های تجاری آسیای میانه را به خاک پاکستان انتقال دهند. در قرارداد اپتا به افغانستان نیز اجازه داده شده است تا تاجرانش کالا‌های بازرگانی‌شان را به پاکستان انتقال دهند. اما در قرارداد اپتا به تاجران افغانستان اجازه داده نشده است تا کالا‌های تجاری خود را به هند ببرند و از آن‌جا کالا‌های هندی را بارگیری کنند و به افغانستان بیاورند.

بنابراین شریک ساختن هند در قرارداد اپتا، نقض توافق نامه تجارتی میان کابل و اسلام آباد به شمار می رود و بار دیگر فضای تنش را میان دو کشور باز تولید می کند. بر مبنای قرارداد اپتا، لاری‌های حامل کالا‌های بازرگانی افغان، حق قانونی ورود به خاک هند را ندارند.

پاکستان شاید هرگز اجازه ندهد که هند مستقیما با افغانستان از طریق پاکستان تجارت کند. به هر حال،گسترش تجارت میان افغانستان و پاکستان و افغانستان و آسیای میانه، به نفع افغانستان تمام می‌شود و باید کابل هیچ مانعی در این زمینه باقی نگذارد. وارد کردن پای هند به توافقنامه اپتا، مانع جدی در برابر تجارت افغانستان با پاکستان و آسیای میانه است که در فرجام به ضرر تجارت و ترانزیت ما تمام خواهد شد.

داکتر عبدالطیف نظری

 پاکستان طی روزهای اخیر از افزایش مبادلات کالای تجاری بین ایران و افغانستان ابراز نگرانی، آنرا جایگزین کالای خود خوانده و تلاش ها برای جبران آن را آغاز کرده است.

شماری از رسانه‌های پاکستان طی روزهای اخیر نوشته اند ۵۰ درصد بازار سیمان افغانستان در اختیار صادرکنندگان ایران قرار گرفته است

بطور مثال روزنامه  «پاکستان تودی» در مطلبی نوشته است چالش‌های دنباله‌دار پاکستان و افغانستان در بحث تجارت، سوء مدیریت در ساماندهی ترانزیت بار، ضعف در مرز و کارشکنی ناظران باعث شده تا سیمان تولیدی ایران جای پای خود را در افغانستان محکم کند.

براساس این گزارش، بانک توسعه آسیایی هم در گذشته در گزارشی از مزیت تجارت ایران و افغانستان نوشته و گفته بود که طی سال‌های اخیر ۷۰ درصد تجارت ترانزیت افغانستان از طریق ایران انجام شده است.

هیأت دولت پاکستان در همین راستا پیش از سفر عمران خان نخست وزیر آن کشور به کابل در هفدهم نوامبر وارد کابل شده و با مقامات بلند پایه افغانستان دیدار و گفت وگو کردند، گسترش روابط اسلام اباد و کابل را مورد بررسی مجدد قرار دادند.

در این دیدار دو طرف خواهان گسترش همکاری تجاری و ترانزیتی بر اساس تفاهم‌نامه «اپتا» شدند و رئیس جمهور گفته بود با اینکه تاجران افغان در گمرکات و بنادر پاکستان با مشکلات زیادی مواجه اند اما کابل خواهان گسترش همکاری تجاری و ترانزیتی با اسلام آباد می‌باشد.

عبدالرزاق داوود مشاور نخست وزیر پاکستان که هیأت را رهبری می کرد گفته است ما با نیتی که چالش‌ها و مشکلات گذشته برطرف گردد به کابل آمده ایم.

وی در این سفر خود از مذاکرات سازنده با تمامی سهام‌داران در افغانستان به ویژه اشرف غنی و عبدالله عبدالله خبر داد و تاکید کرد: جامعه تجار و بازرگانان دو کشور باید از وضعیت کنونی استفاده کنند.

اکنون که خط آهن خواف- هرات به مرحله بهره برداری رسیده و بازرگانان افغانستان و ایران آنرا گام مهمی در توسعه تجارت و قیمت کالا عنوان می کنند، پاکستان نیز تلاش‌های خود را برای وصل شدن به افغانستان از طریق خط آهن را آغاز کرده است.

ایران سال گذشته جایگاه نخست از نگاه صادارت کالای بازرگانی به افغانستان را از آن خود کرد و برای نخستین بار سال گذشته پاکستان در جایگاه دوم قرار گرفت و این موضوع بازرگانان پاکستان را به تامل بیشتر واداشت.

روز دوشنبه گذشته منابعی خبری افغانستان اعلام کردند دولت پاکستان می خواهد از شهرک مرزی «چمن» با «اسپین بولدک» در استان قندهار خط آهن ایجاد کند.

«یونس مومند» معاون اتاق تجارت افغانستان ساخت راه آهن برای تجارت با پاکستان را مهم ارزیابی کرده و گفته است این طرح برای انتقال کالای تجاری گام مهم است.

رسانه ها به نقل از «شیخ رشید احمد»، وزیر خط آهن پاکستان نوشته اند که به رسانه های پاکستانی نیز گفته شد، در قدم نخست ۱۱ کیلومتر خط آهن از چمن تا اسپین بولدک احداث می ‌شود و در گام بعدی این مسیر تا شهر قندهار ادامه خواهد یافت.

افغانستان و پاکستان برای روابط تجاری و ترانزیتی تفاهم‌نامه «اپتا» را در سال ۱۳۹۱ امضا کرده بودند اما با موجودیت این تفاهم‌نامه در سال‌های اخیر مبادلات تجارتی و ترانزیتی میان دو کشور با مشکلات زیادی مواجه بوده است.
دولت پاکستان که طی ماه‌های اخیر با هدف بهبود روابط با افغانستان اقدام به بازگشایی تمام گذرگاه‌های مشترک مرزی میان دو کشور مطابق پروتکل‌های صحی کرده است، اواخر تابستان امسال درخواست کابل برای ازسرگیری تجارت ترانزیت و صادرات افغانستان به هند از طریق مسیر زمینی پاکستان را نیز پذیرفت.

افغانستان همواره از کارشکنی در امر ترانزیت کالا از پاکستان و پیامدهای ناشی از اختلافات سیاسی- نظامی اسلام‌آباد با دهلی‌نو شکایت داشته و در گذشته موانع بسیاری از سوی پاکستان در تجارت مانند تعرفه‌های سنگین و قوانین سخت در ترخیص و یا حمل بار را به ضرر خود تلقی کرد.

تنش‌های سیاسی، دیپلماتیک، مرزی و درگیری‌های مرزی افزون بر تجارت افغانستان و پاکستان حتی روند ترانزیت کالا از افغانستان به کشورهای دیگر از جمله هند را نیز تحت تاثیر قرار داده است.

وزارت تجارت و صنایع اعلام کرده که به‌زودی کامیون‌های حامل کالاهای صادراتی افغانستان از دو بندر “آقنه” در ولایت فاریاب، و بندر مرزی “تورغندی” در ولایت هرات از مسیر راه لاجورد عازم اروپا می‌شوند.

مسافر قوقندی، سخنگوی وزرات تجارت گفته است که این کاروان قرار است حدود دوهفته دیگر از این دو بندر به مقصد اروپا حرکت کند.

او گفت که “راه لاجورد” برای اولین بار بر روی کالاهای صادراتی افغانستان باز شده و قراراست کالاهای صادراتی ازکشورهای ترکمنستان، آذربایجان و گرجستان عبور و در نهایت به شهرهای اروپایی و ترکیه برسد.

آقای قوقندی افزود که دو کانتیرنر حامل قالی است و دو کانتینر دیگر سنگ تالک است که برای تهیه پودر بچه از آن استفاده می‌شود.

دولت افغانستان از سال ۱۳۹۳برای بازکردن این مسیر بر روی کالاهای افغانستانی تلاش کرده است.

آقای قوقندی می‌گوید که با حرکت این محموله در مسیر مورد نظر، مشکلات و کمبودهای احتمالی در توافقنامه‌های میان کشورهای مسیر شناسایی خواهد شد و دولت‌ها برای رفع آنها اقدام خواهند کرد.

به گفته این مقام دولتی در ارسال این محموله‌ها تمام قواعد ملی و بین‌المللی رعایت خواهد شد و هدف این است که اجناس صادراتی افغانستان به بازار اروپا برسد و برعکس تولیدات کشورهای اروپایی نیز از این مسیر به بازار افغانستان وارد شود.

افغانستان کشوری است محصور در خشکی که در سال‌های اخیر تلاش کرده تا راه جدیدی را برای دسترسی به آب‌های آزاد پیدا نماید. یکی از این راه ها “راه لاجورد” است که از کشورهای آسیای میانه می‌گذرد. این کشورها در گذشته کمتر در رقابت و تنش سیاسی افغانستان درگیر بوده‌اند.

افغان‌ها معتقدند که این مسیر، جاده‌ای تاریخی است که از حدود دو هزار سال قبل برای صادرات لاجورد بدخشان در شمال شرق افغانستان به کشورهای آسیای میانه و اروپا مورد استفاده قرار داشت و به همین دلیل هم “راه لاجورد” نامیده شده است.

مشخصات راه لاجورد

راه لاجورد از افغانستان آغاز می‌شود، به بندر ترکمن باشی در کشور ترکمنستان می‌رسد و سپس از مسیر شهر باکو در آذربایجان به منطقه تفلیس گرجستان وصل می‌شود و از تفلیس به طرف قارس درترکیه می‌رود. این مسیر از قارس به استانبول و از آنجا تا اروپا ادامه دارد.

 

دولت افغانستان این مسیر را یکی از کوتاه‌ترین، مطمئن‌ترین و ساده‌ترین راه‌ها برای افغانستان توصیف کرده‌اند زیرا از مرز افغانستان تا بندر ترکمن‌باشی هم جاده و هم خط آهن وجود دارد. باکو نیز از طریق جاده و خط آهن به قارس و استانبول وصل است.

ارزیابی‌های دولت افغانستان نشان می دهد که انتقال اموال از طریق بندر کراچی پاکستان به شهر مرزی جلال آباد در شرق افغانستان حدود ۱۴ روز وقت می‌گیرد و تنها هزینه انتقال یک کامیون کالا بیشتر از ۵ هزار دلار است. هزینه استفاده ازمسیر قزاقستان که ۶ هزار و ۲۰۰ کیلومتر است بیش از ۴ هزار دلار و از مرز تورغندی تا قارس ترکیه (راه لاجورد) دو هزار و ۲۰۰ کیلو متر و اندکی بیشتر سه هزار و ۲۰۰ دلار است.

بر اساس این ارزیابی راه لاجورد برای صادرات و واردات کالا نسبت به مسیرهای دیگر مقرون به صرفه است.

در مراسم راه‌اندازی این دهلیزهوایی نمایندگان اتحادیه اروپا، کشورهای فنلاند، ایتالیا و مقام‌های بخش دولتی و خصوصی افغانستان حضور داشتند.

در نخستین پرواز از این دهلیز هوایی ۱۲ تن پوست قره‌قل به فنلاند و هشت تن پوست قره‌قل به ایتالیا منتقل شد. قرار است پروازها به مسکو، چین و تمام شهرهای هند نیز از همین دهلیز انجام شود.

اموال تاجران افغانستانی از میدان‌هوایی کابل بارگیری می‌شود و سپس به ترکیه و از آن‌جا به دیگر شهرهای اروپایی منتقل می‌شود.

پیش از این دهلیزهای هوایی بین افغانستان و کشورهای هند، قزاقستان، ترکیه و عربستان ایجاد شده بود.

به گفته سمیر رسا، مسئول مطبوعاتی مشاور اقتصادی رئیس جمهوری از آغاز ایجاد دهلیز هوایی بین افغانستان و هند و دیگر کشورها تاکنون ۱۸۱ پرواز انجام شده است که حامل صدها تن کالا به ارزش ۶۰ میلیون دلار بوده است.

صادرات افغانستان در این پروازها بیشتر قالی، پوست قره‌قل، میوزه تازه و خشک بوده است.

آقای رسا افزود که از این دهلیز کالاهای صادراتی تاجران افغان به تمام شهرهای اروپا حمل می شود. به گفته او کالاهای افغانستانی در اروپا بازار خوبی دارد.

مقامات افغانستان بر این باور اند که با ایجاد دهلیزهای هوایی صادرات افغانستان گسترش یافته است. به طور مثال پیش از این جلغوزه سیاه افغانستان از یک کشور دیگر به چین صادر می‌شد، اما با ایجاد دهلیز تازه، مستقیم به شهر ارومچی چین صادر می‌شود.

اجمل عبدالرحیم زی، معاون وزارت تجارت و اقتصاد افغانستان گفته است که با ایجاد دهلیزهای هوایی صادرات افغانستان در ۹ ماه گذشته ۳۲ درصد افزایش یافته است.

پیش از ایجاد دهلیزهای هوایی بین افغانستان و دیگر کشورها یکی از مسیرهای اصلی صادرات افغانستان پاکستان بود، اما بارها به خاطر تنش‌های سیاسی بین دو کشور تاجران افغان با مشکل رو به رو می‌شدند. این موضوع سبب شد که مقام‌های افغان بیشتر از گذشته به دنبال ایجاد دهلیز هوایی با دیگر کشورها باشند.

قرار است دومین نمایشگاه بین‌المللی سالانه تجاری و سرمایه‌گذاری افغانستان – هند امروز در شهر بمبئی هند برگزار شود.

در این نمایشگاه که به حمایت ادارۀ توسعه بین‌المللی ایالات متحده امریکا برگزار می شود مخصولات و کالاهای تولید شده در افغانستان افغانستان به نمایش گذاشته خواهد شد.

«جان بس» سفیر آمریکا در کابل می گوید افغانستان زمینه‌های خوب برای سرمایه گذاری و صادرات دارد و این نمایشگاه بهترین‌های تجارت و صنعت افغانستان را به نمایش می‌گذارد و فرصت مناسبی را برای تجار افغانستان فراهم می آورد.
وی افزود: برگزاری این نمایشگاه با افغان‌ها کمک می‌کند تا مردم جهان را آگاه سازند که این کشور فراتر از جنگ و خشونت دارای سایر چیزها هم می‌باشد

سفیر آمریکا تصریح کرد: برگزاری این نمایشگاه تجار افغانستانی را در یافتن راه بازارهای جدید کمک می‌کند.

در اولین نمایشگاه مشتترک افغانستان – هند که سال گذشته برگزراشد بیشتر از یک‌هزار کارآفرین افغان، هندی و بین‌المللی در نمایشگاه «راه موفقیت» شرکت کرده و در این نمایشگاه بیش از 27 میلیون دلار قرارداد امضاء شد.

آقای غنی که امروز در مراسم افتتاح اتاق تجارت و صنایع زنان افغانستان در کابل صحبت می‌کرد، گفت که شورای عالی اقتصادی مصمم است تا زنان را در فعالیت‌های تجاری‌ حمایت کند.

از سویی دیگر رولاغنی، بانوی نخست افغانستان گفته که آغاز تجارت زنان نشان‌دهنده توانمندی‌های زنان افغانستان است و او می‌خواهد نهادهای پایدار برای پیشرفت زنان ایجاد شود تا زنان از این طریق بتوانند به خودکفایی برسند.

با این حال، منیژه وافق، رییس اتاق تجارت و صنایع زنان افغان در این نشست خبری گفت “شعار ما این است که تولیدات خانم‌ها را خریداری کنید، همکاری نکنید.”

دلبر نظری، وزیر امور زنان نیز گفته که اقتصاد خانواده، زیربنای اقتصاد جامعه را تشکیل می‌دهد و زنان می‌توانند نقش بارز اقتصادی را در خانواده‌ها داشته باشند.

وزیر امور زنان افغانستان هم‌چنان گفته است ۲۹ درصد زنانی که سن قانونی کار را تکمیل کرده اند، مشغول کار می‌باشند.

به گفته‌ی او از این جمع، ۶۶ درصد زنان در بخش زراعت و ۲۴ درصد دیگر در بخش تولیدی مصروف کار می‌باشند.

خانم نظری هم‌چنان گفته که درآمد زنان در افغانستان ۳۰ درصد کمتر از درآمد مردان در این کشور می باشد.

این دیدار روز گذشته چهارشنبه 28 سنبله در امریکا برگزار شد، هر دو جانب روی امنیت منطقه، مبارزه با تروریزم و گسترش همکاری های تجارتی میان افغانستان و هند بحث و تبادل نظر کردند.

رییس جمهور گفت که داکتر عبدالله عبدالله رییس اجرایی در جریان سفر قریب الوقوع اش به هند، با تاجران و سرمایه گذاران هندی در مورد فرصت ها سرمایه گذاری در افغانستان، انکشاف زراعت، سرمایه گذاری بشری، مدیریت آب و انکشاف دهلیز هوایی میان دو کشور، بحث و تبادل نظر خواهد کرد.

خانم سواراج وزیر خارجه هند، تلاش های حکومت افغانستان را در راستای همکاری های اقتصادی منطقوی مورد ستایش قرار داد و فرصت های همکاری های اقتصادی و پروژه های زیربنایی را برای ثبات و انکشاف منطقه مهم خواند.

نهاد مجمع مردمی می‌گوید که در یک ماه اخیر، در حدود ۱۰۰ موتورسایکل و بیش از ۶۰ موتر در این ولایت دزدی شده است.

احمد سعید عظیمیان عضو مجمع مردمی هرات می‌گوید، در کنار این ۶۹ مورد سؤقصد مسلحانه و ۱۱۸ مورد حمله با چاقو نیز به نشانی آنان رسیده است.

از سویی هم محمد رفیق شیرزی سخنگوی شفاخانه هرات می‌گوید: از آغاز امسال تاکنون در حدود ۱۰۰ مورد زخمی و هشت مورد قتل به این مرکز منتقل شده است.

ناامنی‌های اخیر در هرات روی صنعت و تجارت این شهر نیز سایه افگنده است.

حمیدالله خادم رییس اتحادیه صنعت‌گران هرات می‌گوید، نبود امنیت و دزدی‌های اخیر سبب شده که سرمایه‌گذاران نگران سرمایه شان شوند و دست از فعالیت بازدارند.

در همین حال اداره محلی هرات به سرنخ‌های در مورد رویدادهای دزدی در هرات پیدا کرده است.

جیلانی فرهاد سخنگوی والی هرات می‌گوید، برخی از نارسایی‌ها در اداره‌های امنیتی سبب شده که رویدادهای دزدی در این ولایت افزایش یابد.

هرات در طول چند سال متوالی فصل متفاوتی از چالش‌ها را تجربه کرده؛ آدم‌ربایی، ترور افراد، خودکشی و حالا هم دزدی.

اخیرا وزارت داخله در واکنش به افزایش پدیده‌ی دزدی در این شهر، هیئت بلند پایه‌ای را برای بررسی بیشتر در این ولایت فرستاده است.

 

محمد جواد ظریف، وزیر خارجه ایران، صبح امروز یکشنبه وارد کابل شد و با رئیس جمهوری و برخی از مقام های دولتی دیدار و گفتگو کرد.

صلاح الدین ربانی، امروز یکشنبه در مورد این دیدار در نشستی خبری مشترک گفت که گفتگوهای خوبی داشتیم.

وی گفت: ایران و افغانستان اشتراکات فرهنگی و تاریخی و مذهبی دارند بنابراین دولت‌ها خود را ملزم می‌دانند روابط‌شان را در پیوند این اشتراکات توسعه دهند.

ربانی در ادامه از میزبانی ایران از میلیون‌ها مهاجر افغان برای سالهای طولانی قدردانی کرد و گفت: در این دیدار درباره روابط و همکاری های کنسولی نیز صحبت شد.

جواد ظریف، وزیر خارجه ایران نیز در این نشست خبری نیز گفت که هر دو کشور باید در بخش‌های اقتصادی، تقویت زیر ساخت‌های افغانستان و ترانزیت همکاری کنیم.

آقای ظریف به موضوع مهاجران و تروریسم اشاره کرد و گفت که ما نیاز داریم بدون تمایز میان گروه‌های هراس‌افگن برضد آنها با هم همکاری کنیم.

وزیر خارجه افغانستان نیز با اشاره به ضرورت و اهمیت مبارزه با تروریسم گفت: مبارزه کنونی جهانی بر ضد تروریسم وقتی موفق است که همه کشورها در جهان به تعریف جامع از تروریسم دست یابند و همه کشورها وظیفه مشترک دارند بدون تقسیم تروریسم به تروریسم خوب و بد با آن برخورد کنند.

وی با اشاره به حادثه تروریستی در مرز ایران که به شهادت مرزبانان ایرانی انجامید گفت: به یاد داریم این حادثه چند روز بعد از حادثه تروریستی در بلخ اتفاق افتاد. ما معتقدیم ریشه و محل سازماندهی این تروریست ها بیرون از مرزهای  هر دو کشور ایران و افغانستان است.

وی ادامه داد: باید با فشار به حامیان تروریست‌ها و سازمان دهندگان آنها مخفی‌گاه‌شان را نابود کنیم و اگر چنین اتفاقی روی ندهد شاهد امنیت در منطقه نخواهیم بود.

وزیر خارجه ایران همچنین ابراز کرد که در حال حاضر حدود 17 هزار دانشجو در کشور مشغول تحصیل هستند.

دولت پاکستان طی یک و نیم دهۀ اخیر بارها بعد از به وجود آمدن تنش های سیاسی، گذرگاه تورخم را مسدود کرده است و خواسته از آن به عنوان یک اهرم فشار علیه افغانستان استفاده کند. هر چند در برخی از موارد به شهروندان کشور فشارهای وارد می شود، اما کشور پاکستان نیز مصون نمانده و ضررهای را دیده است.

دولت پاکستان در اخرین مورد، هفته پیش بعد از حمله انتحاری بر یک زیارتگاه در ایالت سند، گذرگاه تورخم را بر روی مسافران و تاجران بست و تاکنون نیز بسته است. جانب پاکستان بر این باور است که با مسدود سازی این گذرگاه می تواند بر دولت و ملت افغانستان فشار وارد کند.

درست است که مهاجرت ها طی سال های گذشته باعث خلق شدن تعامل های فرهنگی بین دو کشور شده و مسدود سازی تورخم  می تواند چالش هایی را برای شهروندانی که دو طرف مرز خانه و زندگی دارند، ایجاد کند اما این نکته از چشم دید دولت پاکستان دور مانده که زیان های تجاری بیشتر متوجه آنان می شود.

تاجران کشور بعد از مسدود سازی تورخم در تابستان سال جاری که باعث خراب شدن هزاران کیلوگرام مواد خوراکی شد، مسیر تجارتشان را به سمت آسیای میانه، هند و چابهار ایران تغییر دادند.

چنانچه مسئولان اتاق تجارت و صنایع افغانستان گفته است میزان تجارت با پاکستان از سه میلیارد دالر در سال به 1.6 میلیارد کاهش یافته و در قبال تجارت با کشور ایران تا دو میلیارد دالر افزایش یافته است. به گفتۀ مقام های اتاق تجارت، این رقم -تبادله های تجاری با ایران- طی 15 سال گذشته بی سابقه است.

مقام‌های حکومت افغانستان و هند نیز در حاشیۀ “ششمین اجلاس قلب آسیا در مورد افغانستان”، برای ایجاد یک دهلیز حمل و نقل هوایی میان این دو کشور به توافق رسیده اند. ریاست جمهوری در آن زمان گفته بود که “توافق ایجاد دهلیز هوایی برای کارگوهای تجارتی دو کشور که به زودی عملاً آغاز خواهد شد، دو طرف را قادر می‌سازد که به تولیدات و خدمات یکدیگر دسترسی پیدا کنند.”

بازرگانان کشور به این باور اند که ایجاد راه‌های مواصلات منطقه‌یی نیز باعث شده است که روابط تجاری افغانستان در سطح منطقه گسترش پیدا کند.

به گفتۀ صیام پسرلی سخنگوی اتاق تجارت، پیش از این، افغانستان با هند تنها از طریق بندر واگه صادارات داشت و پاکستان نیز مانع این تجارت می شود. که اکنون با ایجاد بندر چابهار، راه آهن آقینه و خط آهن لاجور مشکل حل شده و نقش مهمی در ایجاد این روابط تجارتی منطقه‌یی دارد.

از سوی دیگر خلق چالش‎های تجاری کشور پاکستان، چندی پیش باعث شد که مسئولان نخستین نمایشگاه تخصصی ـ بین المللی در کابل گشایش کنند. در این نمایشگاه 120 شرکت از کشورهای ایران، آلمان، جاپان، امارات متحده عربی، ایالات متحده امریکا و ترکیه با هدف معرفی تولیدات و به دست گرفتن بخشی از بازارهای کشور، اشتراک کرده بودند.

معاون هیئت مدیرۀ اتاق تجارت و صنایع أفغانستان هنگام افتتاح نمایشگاه گفته بود که انتظار می رود با برگزاری چنین نمایشگاه‎ها، شرکت های معتبر جهانی را برای سرمایه گذاری در کشور ترغیب کند تا وابستگی افغان‎ها به کالاهای وارداتی، کاهش یابد.

همچنین، مسدود سازی گذرگاه تورخم باعث نفرت شهروندان از سیاست های پاکستان نیز شده است و طی روزهای اخیر صدها شهروند در ولایت‎های مختلف کشور –هلمند، ننگرهار، کابل و قندهار- علیه اقدام اخیر کشور پاکستان تظاهرات کردند و خواهان قطع روابط دیپلماتیک با پاکستان شدند.

دولت پاکستان بدون در نظر داشت نفرت شهروندان  و تاجران ؛ بر این باور است که می تواند از گذرگاه تورخم به عنوان آله فشار استفاده سو کند و با افزایش قیمت کالا دولت افغانستان را تحت فشار قرار دهد.

در صورتی که عتیق الله نصرت، رئیس عامل اتاق تجارت گفته که بسته شدن مرز تورخم از سوی پاکستان این بار به بهای مواد خوراکی تاثیر نداشته و سبب کمبود مواد خوراکی و افزایش قیمت آن نشده است و  دلیل این موضوع وارد کردن بیشتر کالاها از راه آسیای میانه و بندر چهابهار ایران بیان کرده است.

پاکستان اگر به این سیاست خصمانه خود ادامه دهد ممکن است منجر به قطع روابط سیاسی و دیپلماتیک با افغانستان شود و با توجه با روابطی که با کشور هند دارد، به زودی در منطقه منزوی خواهد شد.

نویسنده: امیرعباس حیدری