برچسب: ایران

سفارت افغانستان در تهران در اقدامی ۲۷ کارمند محلی این اداره را اخراج کرد.

جمال انصاری دیپلمات پیشین سفارت افغانستان در تهران به رسانه ها گفت: متاسفانه سفارت افغانستان در تهران ۲۷ نفر از کارمندان شایسته، با تجربه، متعهد و وطن دوست اما بی واسطه را از سفارت اخراج کرده اند.
وی همچنین اظهار داشت: این تصمیم سفارت برخلاف قوانین اداری، قرارداد کاری کارمندان، سیاست و عدم مکتوب رسمی وزارت امور خارجه و اخصا شرایط و وضع موجود می باشند و هیچ مشروعیت قانونی و رسمی ندارند.
«یک حلقه خاص در داخل سفارت؛ از اخلاق، نرمی و اعتماد سفیر محترم آقای داکتر عبدالغفور لیوال سواستفاده نموده اند و ۲۷ نفر کارمندان لایق و بی واسطه را از سفارت اخراج نموده اند.»
انصاری همچنین ادامه داد:«ما از مقام محترم وزارت امور خارجه درکابل، مقام محترم سفارت آقای لیوال، جامعه مهاجرین مقیم ایران( مولوی صاحبان، علما، دانسجویان، فرهنگیان، متنفذین و نمایندگان مهاجرین)، جامعه رسانه و شورای علما مقیم کابل میخواهیم که جلوی این ظلم و بی عدالتی را بگیرند و ۲۷ نفر کارمند با تجربه، شایسته و بی واسطه را بر سرکارشان در سفارت برگرداند.»

وی در پایان اظهارداشت: قابل ذکر است این کارمندان در جلسه رسمی خطاب به مسئولین سفارت اعلام نموده اند که ما بدون معاش و به طور رضا کارانه تا مشخص شدن وضعیت موجود برای مهاجرین رنج کشیده کار و خدمت می کنیم، اما باز هم حلقه خاص قبول نکرده آنها را اخراج نموده اند.

توجه نماید قبل از ورود امریکا به افعانستان ، کشور صحنه درگیری میان قدرت های منطقه ای بود؛ ایران، روسیه هند و ازبکستان از اتحاد شمال درمقابل طالبان که مورد حمایت کشورهای خلیج فارس، عربستان و پاکستان بود حمایت می‌کرد.

ورود امریکا درافغانستان برای شکست القاعده و تروریسم  بود اما  با ایجاد پایگاه‌های نظامی، تحلیل ها چنین بود که امریکا برای مهار  رقیبان منطقه ای خود مثل چین، روسیه و ایران در افغانستان ماندنی خواهد بود .

استراتژی قدرت های منطقه ای به خصوص چین و ایران زمین‌گیر کردن امریکا‌ بود اما باهدف ویتنامیزه کردن افعانستان برای امریکا، ناچار در یک پیمان ضمنی باطالبان قرار گرفت.

با خروج امریکا زمینه تقابل کشورهای منطقه ای  علیه منافع همدیگر بیشتر شده است .ببینید! زمانی منافع ایران در سوریه برآورده می شود که بشار اسد متحد قدیمی ایران در قدرت باشد نه کسی دیگر. اما فعلا درافغانستان هیچ متحد ایران، هند و روسیه در قدرت نیست. فکر نکنم آنها آرام بنشیند.   

پروژه قرن اقتصادی چین(جاده ابریشم)  و ائتلاف اقتصادی منطقه (ترکیه ،پاکستان ، ایران وچین ) هیچ وقت برای امریکا، هند، تایلند و جاپان قابل تحمل نیست به همین لحاظ خروج امریکا از منطقه و پیش بینی صف بندی های جدید شبیه دهه نود این پروژه منطقه ای را با مشکل رو برو خواهد کرد و ان دقیقا  سناریویی ست که امریکا سالهاست تلاش می‌کند.

حرف آخر، ایران هیچگونه نیروی بازدارنده و نفوذ معتمد در حاکمیت فعلی طالبان ندارد. اما طالبان ممکن است هرنوع تعامل با حمایت  امریکا و سعودی علیه ایران انجام دهد.  برای نمونه،  ایران دیگر توان موشکی اش بالای منافع آمریکا در عربستان توسط حوثی های یمنی را از دست خواهد داد، چون در آن صورت  جوابش را از افعانستان خواهد گرفت، زیرا امریکا وعربستان  اهرم فشار از نظر مالی، سیاسی  وبین المللی بیشتری علیه طالبان دارد.

شبیر بهار

عمران خان؛ نخست‌وزیر پاکستان در هفتادوششمین اجلاس عمومی سازمان ملل گفت بیش‌تر کشورهای غربی تمایلی برای به رسمیت شناختن حکومت طالبان ندارند؛ اما به گفته او، جهان باید برای جلوگیری از مبدل شدن افغانستان به پناه‌گاه تروریستان، حکومت طالبان را  تقویت و حمایت کند.

به نقل از روزنامه دان، نخست‌وزیر پاکستان، روز جمعه، دوم میزان، در اجلاس عمومی سازمان ملل متحد گفت بی‌میلی کشورها برای به رسمیت شناختن حکومت طالبان، از ترس از عدم رعایت حقوق بشر در حکومت طالبان به‌ویژه حقوق زنان و دختران، عدم حضور سایر اقوام، اقلیت‌های مذهبی و زنان در دولت و نگرانی در مورد تجدید حیات گروه‌های تروریستی در افغانستان که می‌تواند سایر کشورها را تهدید کند، ناشی می‌شود.

با این حال او تأکید کرد طالبان به تشکیل حکومت همه‌شمول و رعایت حقوق بشر، تشکیل دولت فراگیر و جلوگیری از فعالیت‌های تروریستی در افغانستان تعهد داده‌اند و جهان باید حکومت آنان را حمایت کند.

خان در هفتادوششمین اجلاس عمومی سازمان ملل متحد از طریق پیام ویدیویی گفته است: «تنها یک راه باقی مانده است. ما باید دولت کنونی را به خاطر مردم افغانستان تقویت و تثبیت کنیم.»

در همین حال، نخست‌وزیر پاکستان هشدار داد انتخاب یک مسیر خلاف این امر سبب بی‌ثباتی بیش‌تر این کشور «جنگ‌زده» و تبدیل آن به پناه‌گاه تروریست‌ها می‌شود.

او تأکید کرد کمک برای جلوگیری از بحران انسانی در حال وقوع، از‌سرگیری کمک‌های توسعه‌ای برای حکومت طالبان برای جلوگیری از سقوط زودهنگام اقتصادی در افغانستان موثر است.

با این وصف، نخست‌وزیر پاکستان از جامعه جهانی خواست تا طالبان را تشویق کنند؛ زیرا به گفته وی، با این کار، شرایط به نفع همه خواهد بود.

این اظهارات در حالی از سوی نخست‌وزیر پاکستان مطرح شده است که بیش از یک ماه از قدرت‌گیری طالبان در افغانستان می‌گذرد و تا کنون هیچ کشوری حکومت طالبان در کابل را به رسمیت نشناخته است.

رهبران طالبان روی موضوع میزان خطرناک بودن داعش دچار دو دستگی شده اند. گفته می شود دو تا سه هزار جنگجوی داعش با نزدیک به صد هزار نیروی طالب می جنگند. این در حالی ست که چین، روسیه و پاکستان بر طالبان به عنوان حاکمان تازه افغانستان فشار وارد می کنند.

تنها چند روز بعد تسلط کامل بر افغانستان، طالبان با تهدید روز افزون از سوی داعش شاخه خراسان در افغانستان روبرو شده اند.

داعش اینک با استفاده از همان روش هایی که قبلا خود طالبان استفاده می کرد یعنی تاکتیک های جنگ شهری رهبران طالبان را هدف قرار می دهد.

طالبان، به اصطلاح شاگران خدا، به داعش برای حمله به نمایندگان و رهبران دولت افغانستان مورد حمایت جامعه بین الملل تا خروج نیروهای امریکا و ناتو از افغانستان تکیه کرده بودند.

حمله انتحاری در میدان هوایی کابل درست در زمانی که کشورهای خارجی کارمندان خود و همکاران افغان خود را تخیلیه می کردند نشان داد که داعش شاخه خراسان توانایی انجام حملات خطرناک را دارند.

در تازه ترین مورد داعش یک سری از حملات را علیه نیروهای طالبان در جلال آباد انجام دادند.

ذبیح الله مجاهد سخنگوی طالبان تهدید ناشی از شاخه محلی داعش را ناچیز جلوه داد. به گزارش رویترز فرماندهان طالبان اما زنگ خطر را برای خود به صدا در آورده اند.

این درست که داعش به اندازه کافی قوی نیست که منطقه ای را تصرف کند اما توان ایجاد تهدید را دارد.

براساس گزارش سازمان ملل جنگجویان داعش شاخه خراسان به دو تا سه هزار نفر می رسد در حالیکه طالبان نزدیک صد هزار جنگجو دارند.

طالبان بارها اعلام کرده اند که افغانستان تحت حاکمیت آنها به بهشت گروه های تروریستی نظیر القاعده و داعش تبدیل نمی شود. کارشناسان اما در این مورد مشکوک هستند.

روز گذشته نمایندگان کشورهای چین، روسیه و پاکستان با طالبان دیدار کردند. وزیر امور خارجه امریکا پس از این دیدار گفت وحدت نظر بین کشورهای جهان برای اعمال فشار بر طالبان وجود دارد به ویژه در مورد جلوگیری از تبدیل دوباره افغانستان به پایگاه گروه های تروریستی.

اینکه بدانیم « زبان پارسی زبان ششم دنیاست،  زبان پارسی زبان دومین کلاسیک جهان است، زبان پارسی زبان دوم اسلام است،  زبان پارسی زبان دوم بهشت است، زبان پارسی زبان علم و فرهنگ است، زبان پارسی از ادبیات غنی برخوردار است، زبان فارسی ریشه‌ای باستانی دارد  و زبان پارسی زبان صحابه سلمان الفارسی رضی الله عنه (رح) صاحبی رسول الله صلی الله علیه وسلم می باشد» بدون شک غرور برانگیز است.

همین طور باید دانست « زبان پارسی زبان امام ابوحنیفه (رح)،  زبان پارسی زبان امام بخاری (رح)، زبان پارسی زبان امام ترمذی (رح)، زبان پارسی زبان امام ابو داوود (رح)، زبان پارسی زبان امام نسایی (رح)، زبان پارسی زبان حسن بن شجاع بلخی (رح)، زبان پارسی زبان جعفر بن محمد الفریابی (رح)،  زبان پارسی زبان امام ابی ليث سمرقندی (رح)، زبان پارسی زبان مولانای بلخی ، زبان پارسی زبان امیر خسرو دهلوی ،زبان پارسی زبان حنظله بادغیسی، زبان پارسی زبان عبدالرحمن جامی ، زبان پارسی زبان حضرت بیدل دهلوی، زبان پارسی زبان ناصر خسروی بلخی ، زبان پارسی زبان عمر خیام نیشابوری، زبان پارسی زبان عطار نیشابوری ، زبان پارسی زبان صائب تبریزی ، زبان پارسی زبان ابوعبدالله رودکی ، زبان پارسی زبان سعدی شیرازی ، زبان پارسی زبان حافظ شیرازی ، زبان پارسی زبان سنایی غزنوی ، زبان پارسی زبان عنصری بلخی ، زبان پارسی زبان دقیقی بلخی ، زبان پارسی زبان رابعه بلخی، زبان پارسی زبان مخفی بدخشی، زبان پارسی زبان خليل الله خلیلی، زبان پارسی زبان عبدالقهار عاصی ، زبان پارسی زبان ابوسعید ابوالخیر ، زبان پارسی زبان اسعد گرگانی، زبان پارسی زبان رستم و سهراب ، زبان پارسی زبان کوروش بزرگ ، زبان پارسی زبان داریوش بزرگ ، زبان پارسی زبان فریدون ،زبان پارسی زبان رخسانه سغدی ، زبان پارسی زبان افراسیاب، زبان پارسی زبان کیکاووس ، زبان پارسی زبان کیومرث ، زبان پارسی زبان کیخسرو ، زبان پارسی زبان ابومسلم خراسانی ، زبان پارسی زبان شاه اسماعیل سامانی ، زبان پارسی زبان سلطان محمود غزنوی، زبان پارسی زبان يعقوب ليث صفاری

زبان پارسی زبان نادرشاه افشار ، زبان پارسی زبان طاهر فوشنجی ، زبان پارسی زبان اقبال محمد لاهوری، زبان پارسی زبان تهمینه شاهدخت سمنگان

زبان پارسی زبان خواجه عبدالله انصاری هیروی ، زبان پارسی زبان ابوعلی‌ سینایی بلخی پدر پزشک و فلسفه‌ای جهان و زبان پارسی زبان مولانای بلخی که امروز بدون توپ و تانک شرق و غرب جهان را فتح کرده” می باشد.

زبان پارسی زبان ابوالقاسم فردوسی بزرگ که تاریخ خراسان و آریانای کهن را در کتاب مشهوری به نام شاهنامه نوشته می باشد.

زبان پارسی زبان سعدی شیرازی که شعرش در دروازه‌ای سازمان‌ملل نوشته شده می باشد: بنی آدم اعضای یک دیگر اند.  

زبان پارسی زبان امپراتوری هخامنشیان ، زبان پارسی زبان امپراتوری اشکانیان، زبان پارسی زبان امپراتوری پارتیان، زبان پارسی زبان امپراتوری کیانیان ، زبان پارسی زبان امپراتوری کوشانیان ، زبان پارسی زبان امپراتوری يفتليان ، زبان پارسی زبان امپراتوری ساسانیان ، زبان پارسی زبان امپراتوری طاهریان ، زبان پارسی زبان امپراتوری صفاریان ، زبان پارسی زبان امپراتوری سامانیان ، زبان پارسی زبان امپراتوری غزنویان ، زبان پارسی زبان امپراتوری غوريان ، زبان پارسی زبان امپراتوری برمکیان ، زبان پارسی زبان امپراتوری کرتیان ، زبان پارسی زبان امپراتوری سلجوقیان ، زبان پارسی زبان امپراتوری خوارزمشاهیان ، زبان پارسی زبان امپراتوری تیموریان ، زبان پارسی زبان امپراتوری بابریان ، زبان پارسی زبان امپراتوری صفویان ، زبان پارسی زبان امپراتوری هوتکیان ، زبان پارسی زبان امپراتوری افشاریان ، زبان پارسی زبان امپراتوری درانيان ، زبان پارسی زبان آریانایی کهن است  و زبان پارسی زبان خراسان کهن است.  

استاد خلیل الله خلیل در مورد زبان فارسی می گوید:« چه زیباست پارسی دری

دل ماست پارسی دری . دری گـویــم، دری آن من است پارسی، ارث نیاکان من است»

«زبانِ پارسـی قنــــد وُ شَــکرّ است، غزل‌هایش همَش خونِ جگرّ است، برایِ این‌که عشقَش لامَـکان است، تـمامِ عاشـــقانَش درّ بـــه درّ است، زبـانِ پـارســی قنـدِ و حــیات است، بـرایِ عاشـقانش شـاخِ و نــبات است، اگــر عاشـــق شَــوِی مانند حافظ، بــرایت پـارسی آبِ و نــجات است»

اینکه در دنیا یکی از 225 میلیون انسانی هستید که فارسی سخن می گوید باید به خود افتخار کنید.

استاد سلطان حسین فهیمی بزرگمهر

ده ها هزار افغان که پس از تسلط طالبان بر کشورشان در ماه گذشته به کشورهای همسایه گریخته اند به طور فوری به محافظت بین المللی مهاجرت نیاز دارند.

آژانس مهاجرت سازمان ملل می گوید در بازه زمانی یکم جنوری تا بیست و دوم جولای سال 2021 میلادی و درست قبل از سرنگونی حکومت افغانستان به دست طالبان در حدود چهار هزار شهروند افغانی در کشورهای ایران، پاکستان و تاجیکستان آواره شده اند.

براساس داده های منتشر شده توسط کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل این عدد در بیست و دوم ماه سپتامبر به 35 هزار رسید که این خود افزایش تقریبا نه برابر را نشان می دهد.

به گفته این آژانس سازمان ملل بسیاری از این آوارگان تازه افغان که به نمایندگی های کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل در ایران و پاکستان مراجعه می کنند فاقد مدرک هستند و تعداد زیادی از آوارگان فراری مصاحبه شده اذعان داشته اند که به دلیل ناامنی افغانستان را ترک کرده اند.

در سال جاری دست کم نوزده هزار و سی صد مهاجر تازه افغانستانی وارد ایران شده اند، ده هزار و هشت صد نفر به پاکستان رفته اند و پنج هزار و سی صد نفر دیگر به تاجیکستان وارد شده اند. آمار اضافه می کند عدد واقعی ممکن است بالاتر باشد.

کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل در عین حال به کشورهای منطقه هشدار می دهد در صورتی که افغانستان به ثبات و امنیت نرسد با یورش مهاجرین بیشتر امکان بحران های انسانی وجود دارد.

کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل اما تاکید می کند عبورهای مرزی افغان ها برای ورود به کشورهای همسایه محدود شده است.

فیلیپو گراندی، رئیس کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل، هفته گذشته از افغانستان و پاکستان بازدید نمود تا در مورد وضعیت در افغانستان و حمایت پاکستان از کمک ها و عملیات های جاری با مقامات پاکستانی گفت و گو کند.

گراندی از قدرت های جهانی خواست با طالبان در مورد ارائه تسهیل خدمات عمومی اساسی گفت و گو نمایند در غیر اینصورت با مشکلات جدی در دولت داری مواجه خواهند شد.

وی تاکید کرد جامعه بین الملل می بایست مسیر ها و راه های لازم برای اقدام در مورد افغانستان را پیدا کنند.

به گفته وی به دلیل وخامت ناگهانی اوضاع در افغانستان و سقوط دولت کابل ارائه خدمات عمومی مانند خدمات صحی و آموزشی متوقف شده است و اگر اقدامات لازم صورت نگیرد بحرانی اتفاق می افتد که از بسیار کلان تر از بحران انسانی ست.

تازه ترین گزارش کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل نشان می دهد مهاجرین افغان اصولا از راه های پر خطر زمینی برای ورود به ایران استفاده می کنند اما ورود به پاکستان از طریق مرز بالاتر از سطوح نرمان ارزیابی نشده است.

جنگ و سقوط دولت و تسلط طالبان همچنین سبب بی جا شدن نزدیک به سه و نیم میلیون شهروند افغانستانی شده و مردم خانه و کاشانه خود را رها کرده به نقاط دیگر در افغانستان فرار کرده اند.

البته در دو ماه گذشته و همزمان با تشدید حملات طالبان علیه دولت قبلی افغانستان و به دنبال آن کنترل تمام افغانستان نزدیک به سی صد و چهل هزار افغانستانی از کشور فرار کرده اند.

سید ناصر عطایی -کابل

قربانقلی بردی محمدوف، رئیس جمهور ترکمنستان می‌گوید افغانستان در وضعیت دشوار و شکننده‌ای قرار دارد و جهان باید با این کشور مسئولانه برخورد کند.

رئیس جمهور ترکمنستان می‌گوید: «زمان آن رسیده است تا پیش‌فرض‌هایمان در مورد افغانستان را کنار بگذاریم و واقع‌بینانه برخورد کنیم.»

این در حالیست که مقامات پاکستان و ایران هم از وضعیت کنونی افغانستان راضی نبوده و روی ایجاد حکومت همه شمول تاکید دارند چیزی که تا هنوز امارت اسلامی به آن نرسیده است.

با تسلط کامل طالبان بر افغانستان در یک بازه زمانی غیر قابل باور، این گروه اکنون مصروف تشکیل یک دولت همه شمول می باشد. اعلام کابینه اما نشان داد که طالبان خواسته یا ناخواسته در این امر ناکام بوده اند.

این در حالی ست که کشورهای همسایه افغانستان به ویژه ایران و پاکستان تشکیل یک دولت همه شمول را از ضروریات موفقیت حکومت طالبان می دانند.

در این راستا سید ابراهیم رئیسی رئیس جمهور ایران طی سخنانی در هفتاد و ششمین مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک گفت اگر یک حکومت فراگیر در افغانستان با مشارکت تمام اقوام اداره کشور را به دست نگیرد، امنیت به افغانستان باز نمی گردد.

از سوی دیگر عمران خان نخست وزیر پاکستان نیز تاکید کرده است اگر طالبان حکومت همه شمول نسازند، افغانستان درگیر جنگ داخلی می شود.

حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجه ایران و سراج الدین مهرالدین، وزیر خارجه تاجیکستان بر لزوم تشکیل دولتی فراگیر در افغانستان تاکید کردند.

به نقل از رسانه‌های خارجی، وزرای امور خارجه ایران و تاجیکستان در حاشیه نشست شانگهای در شهر دوشنبه پایتخت تاجیکستان، بر لزوم تشکیل دولت فراگیر در افغانستان تاکید کردند.

منبع افزوده است، وزیر امور خارجه ایران با اشاره به وضعیت افغانستان، «تشکیل دولت کاملا فراگیر با حضور نمایندگان کلیه اقوام از جمله تاجیک، پشتون، هزاره و سایرین را تنها راه بازگشت ثبات، آرامش و توسعه به این کشور دانست.»

وزیر امور خارجه تاجیکستان نیز بر لزوم تشکیل دولتی فراگیر در کشور تاکید کرده و آن را عامل ثبات افغانستان خواند.

پس از خروج نیروهای امریکایی و ناتو از افغانستان که براساس توافق صلح امضا شده میان امریکا و طالبان در زمان ریاست جمهوری دونالد ترامپ در دوحه قطر صورت گرفت، رسانه ها و کارشناسان غربی تصویر وحشتناکی از آینده افغانستان ترسیم کردند. دیگر سهامداران جنگ و صلح در افغانستان اما به دقت سناریویی را طرح کرده اند که امیدوارند به صلح نه تنها در افغانستان بلکه در منطقه منجر شود. شاید برای اولین بار در طول چهار دهه اخیر باشد که کشورهای منطقه ای قدرتمند نظیر روسیه، چین، ایران و پاکستان دست به دست هم داده اند تا برای یک صلح پایدار در افغانستان و به دنبال آن توسعه منطقه ای تلاش مشترک کنند. برای این کشورها در حال حاضر صلح در افغانستان از اهمیت خاصی برخوردار است. 

از سوی دیگر، رهبران طالبان اما بسیار محتاط عمل می کنند تا اشتباهات گذشته را تکرار نکنند: رهبران طالبان تلاش می کنند به جامعه بین المللی اطمینان دهند که به حقوق زنان احترام می گذارند و زنان در جامعه اسلامی جایگاه شایسته ای دارند. غرب و رسانه های هندی اما تمایلی ندارند منتظر رهبران طالبان باشند تا ادعای خود را ثابت سازند. آنها همچنان عقاید افراط گرایانه طالبان در مورد زنان و حقوق بشر را بازگو می کنند.

ورود بازیگران منطقه

به نظر من افغانستان در سال های آینده ممکن است به یک مکان متفاوت و تغییر یافته تبدیل شود و دلیل اصلی آن هم مشارکت فعال بازیگران منطقه در این کشور می باشد مساله یی که در گذشته به چشم نمی خورد و امریکا به صورت یک جانبه در افغانستان حضور یافته بود و سرانجام هم ناکام این کشور را ترک کرد. نگاهی اجمالی به تاریخ معاصر افغانستان نشان می دهد پس از عقب نشینی و خروج نیروهای نظامی اتحاد جماهیر شوروی سابق از افغانستان در فبروری 1989 میلادی، سهامداران کشور جنگ زده افغانستان را تنها گذاشتند. دولت دست نشانده داکتر نجیب الله تنها توانست چهار سال دوام بیاورد و سرانجام در اپریل 1992 میلادی به طرز فجیعی و در حالی که از اداره موثر کشور و متحد ساختن گروه های مختلف مجاهدین درمانده شده بود، سقوط کرد.

جنگ داخلی و ریاست جمهوری های کوتاه

 جنگ داخلی در افغانستان آغاز شد و تا زمان ریاست جمهوری سبقت الله مجددی در سال 1992 که تنها شصت و یک روز طول کشید، ادامه یافت. ریاست جمهوری برهان الدین ربانی اگرچه به طور رسمی نه سال و تا یازده سپتامبر 2001 میلادی طول کشید اما در عمل توسط طالبان به رهبری ملا عمر که بین سال های 1996 تا 2001 بیش از نود درصد خاک افغانستان را تحت سلطه خود درآورده بودند، تحت الشعاع قرار گرفت. در آن زمان تنها سه کشور پاکستان، عربستان سعودی و امارات متحده عربی حکومت طالبان را به رسمیت شناختند. این انزوا در زمان خود برای طالبان بسیار سخت تمام شد و سرانجام با حمله امریکا به افغانستان در سال 2001 و همکاری ائتلاف شمال رژیم طالبان سقوط کرد تا اینکه طی سال های بعد یک بار دیگر جان گرفت و داستان به جایی رسید که امروز می بینید.

متاسفانه بازیگران منطقه ای و فرا منطقه ای همیشه به افغانستان به چشم یک میدان جنگ نگاه کرده اند. شهروندان افغانستان در یک وضعیت اجباری کشور و زادگاه خود را ترک کرده به کشورهای همسایه عمدتا ایران و پاکستان گریخته اند. ایران مهاجرین افغان را در کمپ ها نگهداری کرده است اما پاکستان اجازه زندگی به مهاجرین افغان در سراسر کشورش را داده است. در حال حاضر نسل سوم مهاجرین افغانستان در پاکستان زندگی می کنند. پاکستان اما به تازگی و پس از خروج نیروهای امریکایی از افغانستان برای مدیریت خیل عظیم بی جاشدگان افغان تصمیم گرفته است کمپ هایی را در نقاط مرزی تاسیس کند.

پاکستان همین طور از جامعه بین الملل خواسته است به تعهداتشان در قبال میزبانی از پناهجویان افغان واجد شرایط عمل کنند. در چهار دهه اخیر پاکستان میزبان نزدیک به چهار میلیون مهاجر افغانستانی بوده است.

ورود از قبل تعیین شده طالبان به کابل

رهبران طالبان تاکنون نتوانسته اند به گفته های خود عمل کنند. همین طور باید به تحلیل های جانبدارانه رسانه های غربی در مورد طالبان اشاره کنم: تحلیل هایی که می گوید طالبان افغانستانی هستند و نمی توان آنها را اشغالگران کشور نامید. براساس این تحلیل ها، طالبان حمایت کامل مردم خود در مبارزه با نیروهای خارجی را با خود دارند چون بدون حمایت کامل مردم محلی و بومی هیچ نیرویی نمی تواند در افغانستان موفق شود.

علاوه بر این نباید فراموش کرد که طالبان به صورت بسیار منظم و برنامه ریزی شده وارد کابل شدند و پایتخت را تصرف نمودند. این گروه در تصرف ولایات دیگر مانند هرات، قندهار و بیشتر ولایات دیگر با کمترین مقاومت از سوی نیروهای امنیتی و دفاعی و مردم افغانستان روبرو شدند.

پنجشیر که اکنون به مرکز مقاومت علیه طالبان تبدیل شده نیز از تصرف طالبان در امان نمانده است و اگرچه گفته می شود طالبان تنها بر جاده اصلی پنجشیر مسلط شده اند و بیشتر مناطق روستایی و کوهستانی آن در کنترل نیروهای مقاومت به رهبری احمد مسعود فرزند احمد شاه مسعود می باشد اما اینکه آیا احمد مسعود می تواند همچنان به عنوان یک تغییر دهنده بازی باقی بماند را گذشت زمان نشان خواهد داد.

طالبان در اعلام کابینه سرپرست خود خیلی زمان صرف نکردند و تنها سه هفته پس از تصرف کابل کابینه را اعلام کردند.  این کابینه اما با اعتراضاتی از جمله عدم حضور زنان روبرو بوده است. رهبران طالبان اما اینک به دنبال جلب حمایت قدرت های منطقه و به طور  عمده چین و روسیه می گردند. طالبان از ناحیه پاکستان مطمئن هستند که اسلام آباد از صلح و ثبات در افغانستان حمایت  می کند. طالبان اگر موفق شوند حمایت کشورهای منطقه را به دست آورند و این کشورها حکومت طالبان را به رسمیت بشناسند، آنگاه به رسمیت شناخته شدن این گروه از سوی کشورهای دیگر و کسب مشروعیت لازم برای حکومت در افغانستان به مراتب آسان تر خواهد بود.

بنابراین این بار تمام تلاش طالبان روی کسب مشروعیت و به رسمیت شناخته شدن منطقه ای متمرکز شده است و در این راستا پاکستان پیشرو هست. تلاش و دخالت پاکستان هم به این دلیل هست که هیچ کشوری جز افغانستان روی صلح و ثبات در پاکستان تاثیر نداشته است. به عبارتی باید گفت صلح و ثبات در پاکستان تحت تاثیر صلح و ثبات در افغانستان قرار دارد. 

روزنامه ایرانی اعتماد نوشت: تأمل در سخنان رهبران جناح‌ها و آنالیز دیدگاه آنها بیانگر دو موضع مخالف یا حمایت از سیاست جمهوری اسلامی ایران است.

مخالفان با توجه به بنیاد فکری و عملکرد طالبان در دوره قبل به این گروه اطمینان ندارند. از نظر هواداران این طرز تفکر قرار گرفتن طالبان در اردوگاه سلفی-تکفیری، تجربه حکومت آنها در طول سال‌های ۲۰۰۱-۱۹۹۶ بر افغانستان و برخورد آنها با سایر گروه‌ها و رفتار توام با تحجر و خشونت در قبال زنان، محوریت قرار دادن قوم پشتون و سرکوب دیگر گروه‌های قومی، حمله به کنسولگری ایران در مزارشریف و شهادت دیپلمات‌های ایرانی، پیوند جناح رادیکال آنها مانند گروه حقانی با داعش و احتمال تشکیل جبهه‌ای علیه ایران، تداوم رابطه طالبان با امریکا و امکان استفاده ابزاری امریکا از آنان، تبدیل مجدد افغانستان به کانون تولید و صادرات مواد مخدر، عدم اطمینان به شعارهای آنها مبنی‌ بر تشکیل دولت فراگیر همراه با برخی اقدامات سرکوب‌گرایانه آنان در مناطقی مانند پنجشیر پس از تشکیل دولت موقت موید خطای محاسباتی مسوولان سیاست خارجی ایران بوده و نباید دولتمردان به این گروه اطمینان داشته و باید از آنها تضمین بگیرند که حقوق شیعیان، اقوام دیگر مانند تاجیک‌ها و گروه‌هایی مانند زنان رعایت گردد.

به نقل از شفقنا اما در مقابل گروهی دیگر، علی‌رغم تایید استدلال‌های مخالفین، بر این باورند که تحولات افغانستان براساس پروژه کنفرانس دوحه حتی در صورت مخالفت ایران در چنین مسیری پیش می‌رفت لذا منافع جمهوری اسلامی ایران ایجاب می‌کرد که با رصد تحولات سیاسی و میدانی این کشور و اتخاذ راهکارهای مناسب منافع خود را تامین کند.

لذا حفظ ارتباط با طالبان به چند دلیل بهتر از قطع ارتباط با آنها است:

۱- در دوران تحریم بازار افغانستان یکی از بازارهای اصلی صادرات ایران است.

۲- حضور در تحولات افغانستان و ارتباط با طالبان می‌تواند اهرمی برای کنترل رفتار آنها در قبال شیعیان و دیگر اقوام غیرپشتون باشد.

۳- حضور در صحنه سیاسی افغانستان ایران را از تحولات این کشور آگاه و سیاستگذاران جمهوری اسلامی ایران را قادر به تصمیم‌گیری براساس تحولات جهت ممانعت از تبدیل این کشور به کانون بحران علیه ایران خواهد کرد.

۴- وابستگی شرق ایران، استان سیستان‌وبلوچستان، به حقابه آب رودخانه هیرمند از طریق حفظ رابطه با طالبان بهتر قابل تحقق است.

۵- ممانعت از تبدیل افغانستان به کانون تولید و صادرات مواد مخدر از طریق همکاری با طالبان بهتر امکان‌پذیر است.

۶- در داخل ایران در نواحی مرزی با افغانستان گروه‌هایی ساکنند که از نظر مذهبی به طالبان سمپاتی داشته و از تحولات این کشور استقبال کرده‌اند، لذا منافع ملی اقتضا می‌کند که ایران از طریق تنش‌زدایی منطقه‌ای مانع از رویکرد این گروه‌ها به سمت رفتار رادیکالیسم گردد.

۷- حضور در صحنه افغانستان مانع از تبدیل این کشور به حیاط‌خلوت رقبای منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای ایران می‌گردد.

لذا به‌ نظر می‌رسد در شرایط کنونی جمهوری اسلامی ایران از نظر عقلانی باید سیاست فعلی در قبال تحولات افغانستان را ادامه و در عین ‌حال با اتخاذ راهکارهای سیاسی مانع از افزایش اعمال خشونت علیه گروه‌هایی مانند شیعیان یا زنان در این کشور گردد.

اما سوال اصلی اینجاست که چرا چنین اختلاف و شکافی در جامعه ایران بروز کرده است؟ نگارنده بر این باور است که ریشه‌های این شکاف را باید در ماهیت رفتار سیاسی جناح‌های سیاسی در ایران در قبال یکدیگر براساس بازی با حاصل جمع صفر و سیاست حذفی جست‌وجو کرد.

حاکم بودن چنین روحیه‌ای بر رفتار سیاسی نخبگان ایرانی سبب سیاست‌زدگی همه موضوعات مرتبط با مسائل داخلی و سیاست خارجی ایران و گاه وارد آمدن ضربات جبران‌ناپذیری بر منافع ملی ایران گردیده است. شاید نمونه بارز آن شکاف در قبال برجام، خروج امریکا از آن و تحریم‌های این کشور علیه ایران، مذاکرات وین برای احیای برجام، موضوع کرونا، واکسیناسیون و در شرایط کنونی نیز تحولات افغانستان و نوع همکاری با آژانس باشد.

مهم‌ترین معضل جامعه ایران و عدم توانایی آن برای برون رفت از بسیاری از مشکلات ریشه در فرهنگ سیاسی ایرانیان، به ‌ویژه نخبگان سیاسی و مچ‌گیری آنها از یکدیگر دارد عاملی که مهم‌ترین چالش فراروی شکل‌گیری وفاق در جامعه ایران حداقل در سه دهه اخیر بوده است و ضربات جبران‌ناپذیری بر منافع ملی جمهوری اسلامی ایران وارد کرده است. اما نخبگان سیاسی ایران باید این مهم را مدنظر داشته باشند که اگرچه اختلاف سلیقه و رقابت در درون جامعه ایران به دلیل تفاوت نگاه‌ها در حوزه اقتصاد، فرهنگ، سیاست خارجی و نوع کنشگری اجتماعی امری عادی است اما سیاست خارجی جای رفتار حذفی و مچ‌گیری سیاسی نیست، چراکه موضوع آن منافع ملی است.

اسماعیل خان در گفت و گو با رسانه ایرانی انتخاب گفت غنی مامور انجام کودتا در افغانستان به نفع طالبان بود.

وی تاکید کرد غنی مامور انجام کودتا در افغانستان بود و دولت قبلی به همین دلیل سقوط کرد.

امیر اسماعیل خان افزود مقاومت پنجشیر به رهبری احمد مسعود تنها نیست و به مرور زمان در دیگر ولایات افغانستان گسترش می یابد و رشد می کند.

گفتنی ست قبل از فرار اشرف غنی امیر اسماعیل خان برای رهبری مقاومت مردمی علیه طالبان به هرات رفته بود اما از سوی طالبان دستگیر شد و بعد از مدتی روانه ایران گشت.

حزب جمهوریت اسلامی ایران با انتشار تصویری از احمد مسعود و پدرش در صفحه اینستاگرامی خود، خواهان تشکیل دولت فراگیر در افغانستان شد.

حزب جمهوریت در صفحه خود در اینستاگرام زیر تصویر احمد مسعود نوشت این حزب حامی مشارکت همه سلایق در سیاست افغانستان و تشکیل دولتی فراگیر است.

حزب جمهوریت اخیرا در بیانیه خود درباره تحولات افغانستان نیز خاطرنشان ساخته بود رفتارها و اعتقادات غیر انسانی، خشن، ارتجاعی و به دور از تمدن و پیشرفت بشری، زمینه های روابط دوستانه را خدشه دار می نماید و مسلماً گروه های مرتجع و افراطی، در صورت تکرار روش های گذشته محکوم به انزوا خواهند بود.

تنها در سال مالی 2020-2019 میلادی طالبان 1.6 میلیارد دلار از منابع مختلف گسترده به دست آورده اند.

به گزارش سرویس ترجمه خبرگزاری رها، اکنون که طالبان کنترل تقریبا تمام افغانستان را به دست آورده اند و تشکیل دولت خود را آغاز کرده اند بزرگترین چالش پیشروی این گروه چگونگی حفظ کشور و اقتصاد آن می باشد.

در بیست سال گذشته، ایالات متحده امریکا و دیگر کشورهای کمک کننده تقریبا بخش اعظم بودجه مورد نیاز بخش های غیرنظامی دولت افغانستان را تامین می کردند و تمام مخارج نیروهای امنیتی و دفاعی افغانستان که علیه طالبان می جنگیدند و سرانجام در آگوست 2021 به سرعت در طالبان ادغام شدند توسط امریکا و دیگر دنرها پرداخت می شد.

اکنون که به احتمال زیاد دیگر کمک های امریکا وجود ندارد و میلیاردها ارز خارجی در بانک مرکزی مسدود شده طالبان برای پرداخت معاش و حمایت از شهروندان و زیرساخت ها می بایست راه های دیگری را پیدا کنند.

سال ها به عنوان تحلیل گر سیاست های اقتصادی در مرکز مطالعات افغانستان کار کرده ام و با امور مالی طالبان و دولت مورد حمایت امریکا آشنا می باشم. درک این نکته که طالبان چگونه می خواهند هزینه های دولت خود را تامین کنند برای اولین بار بیست سال پس از در قدرت بودن این گروه مطرح می شود.

افغانستان بسیار تغییر کرده است

در دهه 1990 میلادی افغانستان یک کشور بسیار متفاوت بود. جمعیت افغانستان زیر بیست میلیون بود و این کشور در دریافت خدمات محدود به گروه های کمک رسان بین المللی وابسته بود. در سال 1997 میلادی، به طور مثال، طالبان تنها 100 هزار دلار امریکایی بودجه داشت که به سختی کفاف معاش مقامات دولتی را می داد و برای نیازهای توسعه یی و دولتی کل کشور اصلا کفایت نمی کرد.

امروزه افغانستان اما به سرعت تغییر کرده و جمعیت به طور قابل ملاحظه ایی افزایش یافته است. شهروندان امروز افغانستان انتظار دریافت خدمات صحی مناسب، آموزش و دیگر نیازهای اساسی را دارند. در سال 2020 میلادی به عنوان مثال بودجه غیرنظامی افغانستان 5.6 میلیارد دلار بود.  این امر سبب شد کابل از یک شهر جنگ زده به یک پایتخت مدرن با خواسته های روز افزون، مراکز اینترنت متعدد، رستوران ها و دانشگاه های متعدد  تبدیل شود.

بیشتر بودجه مورد نیاز در بخش های توسعه یی و زیرساخت ها از سال 2001 میلادی به بعد توسط دیگر کشورها به افغانستان کمک شده است. طی این سال ها، امریکا و دیگر کمک کننده های خارجی هفتاد و پنج درصد مخارج غیرنظامی دولت افغانستان را پرداخت کرده اند. از سویی هم امریکا از سال 2001 به بعد 5.8 میلیارد دلار در بخش های اقتصادی و توسعه زیرساخت ها در افغانستان هزینه کرده است.

از سویی هم نباید درآمدهای داخلی دولت افغانستان را فراموش کرد که در سال های اخیر بخش عمده ای از مصارف داخلی را فراهم می کرد: عوارض گمرکی، مالیات، درآمدهای حاصله از صدور پاسپورت و مالیات بر محصول مخابراتی و سرک ها و درآمدهای ناشی از منابع معدنی دست نخورده بخش های مهم درآمد داخلی دولت افغانستان را تشکیل می داده است. به گفته برخی کارشناسان اگر فساد گسترده در دولت افغانستان وجود نداشت درآمدهای داخلی می توانست بیشتر از این باشد. به اذعان این کارشناسان فساد یکی از دلایل اصلی سرنگونی دولت غنی به شمار می رفت. براساس یک گزارش منتشر شده در ماه می 2021 روزانه هشت میلیون دلار از افغانستان اختلاس می شد که این رقم در سال به سه میلیارد دلار می رسید.

طالبان از کجا پول به دست می آورند؟

از سویی هم نباید فراموش کرد طالبان نیز برای تامین فعالیت های شورشگری خود که در نهایت به کنترل تمام افغانستان منتهی شد منابع مالی مهمی در اختیار داشته اند.

در سال مالی 2020-2019 میلادی، طالبان از منابع مختلف گسترده نزدیک به 1.6 میلیارد دلار درآمد داشته اند. در این سال، طالبان از ناحیه فروش تریاک 416 میلیون دلار، استخراج معادن مانند معدن سنگ آهن، طلا و سنگ مرمر نزدیک به 400 میلیون دلار و از ناحیه کمک های شخصی افراد و گروه ها 240 میلیون دلار درآمد داشته اند.

براساس سازمان استخبارات امریکا، کشورهای مختلفی چون ایران، روسیه، چین و پاکستان به طالبان در این سال ها کمک مالی کرده اند.

دسترسی به این منابع مالی باعث شد طالبان انبوهی از تسلیحات مورد نیاز خود را خریداری کنند و صفوف نظامی خود را توسعه دهند و در فرصت مناسب با بهره گیری از خروج نیروهای امریکایی از افغانستان طی چند هفته کل افغانستان را تصرف نمایند.

چالش های افغانستان

نباید فراموش کرد که پیروزی در جنگ به مراتب آسان تر از اداره یک کشور است، آن هم کشوری که با مشکلات متعددی روبروست. افغانستان هم اکنون با خشکسالی دوامداری روبروست که بیش از دوازده میلیون افغان یعنی یک سوم جمعیت این کشور را تهدید می کند. عدم مصونیت غذایی در کمین شهروندان افغان قرار دارد.  سطح اضطراری ناامنی غذایی افغان ها را تهدید می کند. بانک ها پس از یک وقفه طولانی در حال باز شدن هستند اما پول نقد کمی در اختیار دارند و از سویی هم بهای مواد غذایی و دیگر مایحتاج شهروندان روز به روز افزایش می یابد.

از سویی هم افغانستان نیز همانند سایر کشورها به دلیل کوید-19 از لحاظ اقتصادی آسیب دیده است. بسیاری از نهادهای صحت عامه با کمبود شدید بودجه مواجه هستند و این خود می تواند درصد واکسیناسیون را کاهش داده سبب افزایش مبتلایان تازه به این ویروس گردد.

طالبان نیز با چالش های اقتصادی کلانی روبرو هستند. بلافاصله پس از تسلط طالبان بر کابل تقریبا 9.4 میلیارد دالر در بخش ارزهای بین المللی افغانستان مسدود. صندوق بین المللی پول بیش از 400 میلیون دلار را در بخش ارزهای اضطراری معلق نمود و اتحادیه اروپا برنامه های اختصاص 1.4 میلیارد دلار به افغانستان تا سال 2025 را متوقف نمود.

پنج منبع پتانسیل مالی برای دولت جدید طالبان

طالبان در بحبوحه نهایی سازی دولت جدید خود در افغانستان و انتخاب نظام سیاسی برای آینده به چند منبع مالی برای اداره دولت مورد ادعای خود دسترسی دارند:

عواید گمرکی و مالیات ها

اکنون که طالبان بر تمام نقاط مرزی و گذرگاه های افغانستان با همسایگان و نیز اداره جات دولتی کنترل دارند می توانند تمام مالیات های مرتبط با واردات و صادرات را جمع آوری کنند.

 مواد مخدر

طالبان اعلام کرده اند به کشاورزان افغان اجازه کشت تریاک را نمی دهند چون به دنبال مشروعیت بین المللی برای  حکومت آینده خود می باشند. اما اگر این مشروعیت بین المللی حاصل نشود ممکن است نظر خود را تغییر دهند و همچون همیشه از ناحیه قاچاق مواد مخدر منبع درآمد کلانی در اختیار داشته باشند. براساس آمار موجود افغانستان هشتاد درصد تریاک و منابع هروئین جهان را تامین می کند.

 معادن

برآورد شده است افغانستان در مناطق کوهستانی و دیگر بخش های خود حدود یک تریلیون دلار مواد معدنی دارد. چین از جمله کشورهایی ست که علاقه مندی بالایی برای استخراج مواد معدنی افغانستان از خود نشان داده است. مواد معدنی همچون لیتیوم، آهن، مس و کبات در زنجیره ذخایر مدرن نقش اساسی بازی می کنند. اگرچه استخراج این مواد معدنی در کوتاه مدت ممکن است پاسخگو نباشد.

کشورهای غیر غربی

چندین کشور از جمله روسیه، ایران و پاکستان گفته می شود به طالبان کمک مالی می کنند و این امکان وجود دارد این کشورها کمک های خود به این گروه را همچنان ادامه دهند. پس از سقوط دولت پیشین افغانستان، برخی مقامات اسبق در بانک مرکزی به من گفتند یکی از کشورهای منطقه به احتمال زیاد قطر برای حمایت از اقتصاد افغانستان میلیون ها دلار تزریق می کند.چین نیز پای ارتباطات خود با دولت تازه طالبان خواهد ایستاد چون طالبان به تازگی اعلام کرده اند چین همکار کلیدی این گروه می باشد. در هشتم سپتامبر 2021 میلادی، چین سی و یک میلیون دلار به قالب کمک های اضطراری به دولت افغانستان پول داد. در کنار استخراج مواد معدنی افغانستان، چین می تواند از طریق افغانستان به موفقیت پروژه «کمربند و جاده» خود کمک کند، پروژه توسعه یی بین المللی که از افغانستان می گذرد.  

کمک های غربی

حتی با در اختیار داشتن این منابع مالی من فکر می کنم طالبان علاقه مند هستند کمک هایی از امریکا و دیگر کشورهای غربی به دست آورند و از شر تحریم های سازمان ملل که از سال 1999 تاکنون درگیرش هستند خلاص شوند. طالبان وعده سپرده اند نسبت به دهه 1990 میلادی متفاوت عمل کنند و نسبت به «حقوق زنان و عدم اجازه دادن به گروه های تروریستی برای فعالیت در خاک افغانستان علیه دیگر کشورها» متعهد باشند. اتحادیه اروپا، امریکا و دیگر کشورها ممکن است از دارایی های منجمد شده به عنوان اهرم فشار بر طالبان جهت عمل این گروه به وعده هایش استفاده نمایند.

شماری از کارشناسان اقتصادی در افغانستان هشدار داده‌اند رایج شدن روپیۀ پاکستانی و تومان ایرانی در بازارهای داخلی این کشور، باعث افت رشد اقتصادی افغانستان خواهد شد.

دولت افغانستان در دو سه دهۀ اخیر همواره در چالش کاربرد گستردۀ پول کشورهای همسایه به ویژه روپیۀ پاکستانی و تومان ایرانی در ولایت‌های مرزی بوده است. حکومت فروپاشیدۀ اشرف غنی برای منع استفاده از روپیۀ و تومن دستور صادر کرد. گفته شده که صدور این دستور به ارزش اقتصادی کمک کرد.

پس از ورود طالبان به کابل، بانک‌ها به روی مردم بسته شد و نزدیک دو هفته مردم نتوانستند پول‌هایشان را به دست آورند. این امر یکی از دلایل کاهش ارزش پول افغانی در برابر دالر بوده است.

شوکت ترین وزیر خزاین پاکستان پنجشنبه هفته گذشته گفت به دلیل کاهش دالر در افغانستان، دادوستد تجاری میان دو کشور با روپیه پاکستانی انجام می‌شود.

به دنبال اعلام این موضوع، شماری از کارشناسان اقتصادی در افغانستان هشدار دادند اگر دادوستد تجاری میان دو کشور همسایه از روپیه استفاده شود، این امر باعث کاهش بیشتر ارزش پول افغانی خواهد شد.

قیس محمدی از این کارشناسان گفت :”ترویج اسعار خارجی از چند لحاظ به ضرر افغانستان است؛ اول اینکه قدرت دارای د افغانستان بانک را کم می‌سازد. بدین معنی که بودجه حکومت با آن کم می‌شود و چاپ پول به دوش بخش وزارت مالیه است که کاهش می‌یابد و ارزش پول افغانی هم کاهش می‌یابد.”

از سوی دیگر، شماری ساکنان ولایات سرحدی افغانستان گفته‌اند که در زمان حکومت محمداشرف غنی رئیس جمهوری پیشین افغانستان کاربرد روپیه و تومان محدود شده بود، اما حالا بار دیگر در حال رایج‌شدن است که باید از آن جلوگیری شود.

کارزار ممنوع شدن خرید و فروش در با پول روپیه پاکستانی در ننگرهار در زمان محمد اشرف غنی

سالارخان خادم باشنده ولایت ننگرهار گفت: “نیاز است تا طالبان و وزارت مالیه افغانستان و برخی وزارتخانه‌های دیگر بسیار زود جلو مروج شدن روپیه و تومان را بگیرند و طالبان باید در این مورد یک برنامه جامع ارایه کند.”

فریدالله باشنده ولایت پکتیا هم خواست مشابه دارد.

او گفت: “روپیه هویت یک کشور دیگر است. باید طالبان و تمام مسئولین دست به کار شوند که پول افغانی زنده باشد. جلوگیری از مروج شدن اسعار خارجی و مروج کردن پول افغانی به نفع کشور است.”

از چند روز بدینسو کمپین وسیعی در مورد پول افغانی در صفحات اجتماعی نیز راه اندازی شده است. در این کمپین مردم از رهبران طالبان خواسته‌اند تا از ترویج پول خارجی در بازارهای داخلی جلوگیری کنند.

خبرنگار صداوسیمای ایران در کابل از کنار آن همه جنایات تروریست‌های طالبان در پنجشیر، آوارگی زنان و کودکان مسلمان در کوه‌ها، شکسته شدن تلویزیون‌های مردم در روستا‌ها توسط طالبان و بریده شدن سر‌های مخالفین به دست تروریست‌های طالبان بی‌تفاوت عبور می‌کند.

به نقل از فرارو، جمهوری اسلامی نوشت:« تلویزیون جمهوری اسلامی ایران هنوز هم اخبار افغانستان را با طعم «طالبان تغییریافته» نقل می‌کند!»

آنچه قابل تأمل است این است که خبرنگار صداوسیمای ایران در کابل از کنار آن همه جنایات تروریست‌های طالبان در پنجشیر، آوارگی زنان و کودکان مسلمان در کوه‌ها، شکسته شدن تلویزیون‌های مردم در روستا‌ها توسط طالبان و بریده شدن سر‌های مخالفین به دست تروریست‌های طالبان بی‌تفاوت عبور می‌کند و چهره ذبیح‌الله مجاهد را که از تروریست‌های سابقه‌دار است با لبخند و مهربانی نشان می‌دهد!

نویسنده بلومبرگ در نوشتاری معتقد است: امیدهای آمریکا با تشکیل دولت موقت افغانستان برباد رفت. اما چین، ایران و هند هم خواب راحتی نخواهند داشت.

«بابی گُش» در بلومبرگ نوشت: یک هفته قبل، مردم مضطرب افغانستان و مقامات ساده‌لوح دولت بایدن تلاش می‌کردند خود را با خبر احتمال تشکیل دولت تازه طالبان به ریاست ملا عبدالغنی برادر آرام کنند. به نظر می‌رسید که این انتخاب، آخرین گزینه در میان بدترین گزینه‌ها بود. برادر به عنوان بازوی سیاسی طالبان نماینده اصلی این گروه در مذاکرات صلح قطر بود و چنین تصور می‌شد که در مقایسه با اغلب فرماندهان نظامی دیدگاه‌های میانه‌روتری داشته باشد. او در مصاحبه‌هایش قول تشکیل یک دولت فراگیر را داده بود.
اما همانطور که پیداست، برادر شاید خوش شانس بوده که اصلا در دولت موقت افغانستان گنجانده شده است. تندروهای جناح نظامی طالبان مناصب کلیدی دولت موقت را اشغال کرده‌‌اند. برادر در رده سوم این سلسله مراتب قرار دارد و به عنوان یکی از دو معاون نخست وزیر دولت طالبان منصوب شده است.
تنزل جایگاه برادر امیدهای مردم اففانستان برای برخورداری از یک دولت مهربان‌تر و دلسوزتر در دوره دوم حکومت طالبان را برباد داد. دولت موقت طالبان نه تنها فراگیر نیست، بلکه کابینه کاملا مردانه و اعضای آن عمدتا از قوم پشتون‌ها هستند و اقلیت شیعه هیچ نماینده‌ای در آن ندارد. از این رو، تحقق سایر وعده‌های طالبان، از جمله وعده‌هایشان درباره آزادی زنان و شکیبایی و رأفت دینی، ناممکن به نظر می‌رسد.
هشدار جدی‌تر برای تمام جهان این است که دولت تازه در کابل از مردانی تشکیل شده است که القاعده و دولت اسلامی از آنها به گرمی استقبال خواهند کرد. ترکیب این دولت نشان می‌دهد که جو بایدن در قمارش مبنی بر اینکه طالبان برای همکاری با واشنگتن در مبارزه با تروریسم جهادی انگیزه‌های مشترک دارد، یک بازنده است. دولت بایدن باید باور کند که اعضای دولت موقت طالبان تمام تلاششان را به‌کار خواهند بست تا بار دیگر افغانستان را به پناهگاه امن تروریسم تبدیل کنند.
دولت تازه کابل برای سایر کشورهایی هم که در افغانستان منافعی دارند، زنگ هشداری جدی است. مثلا، نارضایتی چین از قاری فصیح‌الدین، فرمانده ارتش طالبان، بدیهی است. فصیح الدین وابستگی دیرین با جنبش اسلامی ترکستان شرقی دارد و پکن این جنبش را به ارتکاب حملات تروریستی در ایالت سین کیانگ متهم می‌کند.
کنار گذاشته شدن شیعیان از ترکیب کابینه نیز نگرانی‌های عمیقی را در ایران، که خود را حامی این اقلیت می‌داند، ایجاد خواهد کرد. این هراس وجود دارد که آزار و اذیت جامعه شیعیان هزاره که از ویژگی‌های اصلی حکومت پیشین طالبان در دهه ۱۹۹۰ بود، در حکومت جدید از سر گرفته شود.
برای هند هم که در ۲۰ سال گذشته سرمایه‌گذاری‌های سنگینی در افغانستان انجام داده است، اخبار بدی وجود دارد. تندروهای طالبان پیوند نزدیکی با اسلام‌آباد دارند. طالبان از دیرباز در منازعه بین پاکستان و هند بر سر کشمیر، همواره از اسلام‌آباد جانبداری کرده است و هندی‌های از این هراس دارند که حمایت طالبان از شورشیان منطقه مورد مناقشه از حمایت‌های معنوی فراتر برود.

دکتر حسین علایی، استاد دانشگاه، از فرماندهان سپاه پاسداران ایران در جنگ تحمیلی عراق علیه ایران و قائم مقام پیشین وزیر دفاع این کشور طی مصاحبه با یکی از رسانه ها درباره چشم انداز تحولات افغانستان پس از روی کار آمدن طالبان و نقش ایران در آینده افغانستان گفته است: ایران بایستی از برقراری حاکمیت ملی که موجب ثبات و آرامش در افغانستان خواهد شد حمایت کند تا در آن کشور امنیت پایدار برقرار شود. در کوتاه مدت فرار ارتش آمریکا و نیروهای ناتو از افغانستان به نفع ایران است. اما تسلط یکجانبه طالبان بدون مشارکت مردم در حکومت آن کشور به شدت به ضرر ایران است. رابطه متوازن ایران با همه گروه های افغانی از جمله مجاهدان دره پنجشیر و طالبان و شیعیان و هزاره ها و تاجیک ها و نیز همه کشورهای همسایه افغانستان می تواند به مردم افغانستان برای رهایی از سلطه مطلقه آمریکا و طالبان کمک کند.

متن گفت وگوی خبرگزاری شفقنا با دکتر علایی به صورت زیر است:

-با توجه به تحولات اخیر در افغانستان چه پیش بینی برای آینده این کشور می توان داشت؟ آیا طالبان خواهند توانست حکومتی فراگیر ایجاد کرده و مخالفان و اقوام و را نیز به نوعی سهیم در قدرت کنند؟

طالبان برای تثبیت قدرت خود، هم با مخالفت مردم افغانستان و هم با چالش های منطقه ای و بین المللی مواجه خواهد شد

ترکیب دولتی که طالبان اعلام کرده است بیانگر آنست که اقوام، مذاهب و گروه های مختلف افغانی در آن حضور ندارند و یک دولت فرقه ای تشکیل داده است. بنابراین نه تنها حکومت فراگیر تشکیل نشده است و مخالفین طالبان هیچ سهمی از دولت ندارند، بلکه همگی اعضای دولت اعلام شده از شاخه های مختلف طالبان هستند که حتی بعضی از آنها در کشتار مردم افغانستان به ویژه در مزارشریف دست داشته اند. طبیعی است که چنین دولتی فقط با زور و با کمک افراد مسلح می تواند در قدرت باقی بماند. به نظر می رسد که طالبان برای تثبیت قدرت خود، هم با مخالفت بخش های زیادی از مردم افغانستان و هم با چالش های منطقه ای و بین المللی مواجه خواهد شد و نیاز به انعطاف بیشتری در مواضع و رفتار خود دارد. تاکنون هیچ دولتی حاضر به شناسایی رسمی دولت طالبان نشده است. به هر حال طالبان در شرایط فعلی نیاز به آرامش و رضایت مردم در داخل افغانستان دارد تا بتواند زمینه را برای تحمیل خود به عنوان یک دولت جدید، فراهم آورد.

-برخی معتقدند طالبان با بیست سال گذشته تفاوت دارند. با توجه به موضع گیری های اخیر این گروه آیا می توان چنین برداشتی داشت؟

مواضع و رفتارهای وحشت آفرین گذشته طالبان، توانایی تشکیل دولت پایدار در این کشور را ندارد

طالبان با بیست سال قبل تفاوت دارد 

تجربه پنج ساله حاکمیت طالبان بر افغانستان در قبل از ۲۰ سال گذشته نشان داده است که مواضع و رفتارهای وحشت آفرین گذشته طالبان، توانایی تشکیل دولت پایدار در این کشور را ندارد. بنابراین طالبان بنابر توصیه کشورهایی مانند پاکستان و قطر سعی کرده است با حفظ مبانی فکری سابق، مواضع نرم تری در برابر مردم اتخاذ کرده و برای تسلط بر افغانستان، دست به کشتار و خونریزی وسیع نزند. اما برای بسیاری از مردم افغانستان و همسایگان این کشور این سوال مطرح است که آیا این مواضع موقتی و تاکتیکی است و صرفاً برای تثبیت سلطه طالبان بر افغانستان و فریب دادن مردم و دولت های منطقه اتخاذ شده است یا این که در آینده نیز ادامه خواهد یافت؟ به هر حال شیوه رفتاری طالبان در تصرف شهرها و روستاهای افغانستان نشان داده است که طالبان در موضع گیری ها و عملکرد خود تغییر ایجاد کرده است و با طالبان بیست سال قبل تفاوت دارد و از میزان خشونت و سبعیت خود کاسته است و قصد دارد حکومت تشکیل دهد.

-طالبان مساله پنجشیر را تا کنون نتوانسته اند از طریق مذاکره و گفت وگو حل کنند و به نوعی درگیری هایی نیز در این منطقه به وقوع پیوسته است. چرا جامعه جهانی در قبال این مساله سکوت کرده و این مناقشه چگونه در ادامه حل خواهد شد؟ آیا طالبان با گروه های مخالف خود در آینده نیز اعلان جنگ خواهد کرد؟

طالبان حاضر به تقسیم قدرت نیست

آمریکا به این نتیجه رسیده است که از طریق طالبان بهتر می تواند بر دولت آینده افغانستان نفوذ غیرمستقیم داشته باشد

طالبان حاضر به تقسیم قدرت نیست و با گروه های مختلف از جمله با احمد مسعود بر سر واگذاری کنترل دره پنجشیر به وی مذاکره نخواهد کرد. طالبان به دنبال تسلط کامل نظامی بر تمامی جغرافیای افغانستان است و سایر گروه های مسلح را تحمل نخواهد کرد و تمامی اقوام را خلع سلام خواهد کرد. به نظر می رسد که آمریکا به این نتیجه رسیده است که از طریق طالبان که در کنترل پاکستان است بهتر می تواند بر دولت آینده افغانستان نفوذ غیرمستقیم داشته باشد. از سوی دیگر سایر کشورها نیز به این نتیجه رسیده اند که با حاکمیت طالبان، جنگ می تواند در افغانستان خاتمه یابد. بر همین اساس است که سایر کشورها از احمد مسعود و تداوم جنگ در افغانستان حمایت نمی کنند. گروه های دیگر افغانی هم ظرفیت و توانایی ادامه جنگ را ندارند و مذاکره و رسیدن به تفاهم با طالبان را بر تداوم جنگ ترجیح می دهند. مردم افغانستان هم از جنگ خسته شده اند و برقراری امنیت و پایان کشت و کشتار را نسبت بر اصرار برای تشکیل یک دولت فراگیر و با مشارکت سایر گروه ها در اولویت می دانند.

– برخی معتقدند که حکومت طالبان در افغانستان منجر به تقویت گروه های تندور نظیر داعش و القاعده خواهد شد. آیا چنین فرضیه ای ممکن است؟ در آن صورت چه تبعاتی برای منطقه و جهان خواهد داشت؟

داعش و القاعده تلاش خواهند کرد تا از فرصت تسلط طالبان بر افغانستان برای افزایش توانایی های خود استفاده کنند

طالبان می داند که فرصت دادن به گروه هایی مانند القاعده و داعش، باعث از بین رفتن حاکمیت آنها بر افغانستان خواهد شد زیرا دولت های همسایه و جامعه بین المللی هرگز آن را نخواهند پذیرفت. البته مبانی فکری طالبان با القاعده و داعش تا حد زیادی نزدیک است و همه آنها به دنبال تشکیل امارت اسلامی از طریق انجام عملیات نظامی هستند و برای آراء و خواست مردم هیچ اهمیتی قائل نیستند. به هر حال داعش و القاعده تلاش خواهند کرد تا از فرصت تسلط طالبان بر افغانستان برای افزایش توانایی های خود استفاده کنند. اما بعید به نظر می رسد که طالبان اجازه انجام عملیات نظامی را به این گروه ها از طریق خاک افغانستان بدهد.

-اینکه گفته می شود قدرت های بزرگ در مساله افغانستان با یکدیگر توافق کرده تا طالبان بر مسند قدرت بنشیند چه اندازه صحت دارد؟ نقش ایران در تحولات افغانیستان چه خواهد بود؟ آیا ایران موضع انفعالی در پیش گرفته است یا خیر؟حضور ایران در مراسم قدرت گیری طالبان چه اندازه حایز اهیمت است؟

بعید است قدرت های بزرگ برای واگذاری حکومت افغانستان به طالبان توافق کرده باشند

از دید آمریکا، طالبان جلوی نفوذ ایران را در منطقه خواهد گرفت

ایران نباید تن به پذیرش امارت اسلامی دهد و همچنان از نظام جمهوری اسلامی افغانستان از طریق آراء واقعی مردم حمایت کند

بعید به نظر می رسد که قدرت های بزرگ برای واگذاری حکومت افغانستان به طالبان توافق کرده باشند. اما شاید آمریکا برای نجات از باتلاق افغانستان به این نتیجه رسیده باشد تا به جای اجازه دادن به مردم افغانستان برای تشکیل یک حکومت ملی که باعث قرابت بیشتر افغانستان با ایران خواهد شد، دولت افغانستان را به طالبان که در کنترل دولت هایی مانند پاکستان و قطر است واگذار کند. زیرا از دید آمریکا، طالبان جلوی نفوذ ایران را در منطقه خواهد گرفت. چون اندیشه طالبان ضد ایران و ضد اقوام هزاره و تاجیک و مخالف زبان پارسی و مخالف شیعه است. به نظر می رسد که جمهوری اسلامی ایران با درک این موضوع سعی کرده است تا طالبان را از دشمنی با ایران و مردم فارسی زبان افغانستان باز دارد و با مذاکره با طالبان سعی کرده است در مواضع آنها تعدیل ایجاد کرده و آنها را از رفتار خشن باز دارد. ایران بایستی رفتار متوازن خود را با همه گروه ها و نیز آحاد مردم افغانستان ادامه دهد و از تشکیل دولت فراگیر با حضور همه گروه ها و اقوام و مذاهب حمایت کند و تن به پذیرش امارت اسلامی ندهد و همچنان از نظام جمهوری اسلامی افغانستان از طریق آراء واقعی مردم حمایت کند.

-با خروج آمریکا از افغانستان و احتمالا از برخی دیگر از کشورهای منطقه، چه پیامدها و تبعاتی به دنبال خواهد داشت؟ آیا در درازمدت موجب امنیت منطقه خواهد شد یا آتش کینه ها را عمیق تر و بیشتر خواهد کرد؟

خروج آمریکا از خاورمیانه باعث همگرایی کشورهای منطقه خواهد شد

خروج آمریکا از کشورهای منطقه از جمله افغانستان و عراق و کشورهای خلیج فارس باعث افزایش امنیت منطقه و همگرایی کشورهای منطقه خواهد شد. در طی ۷۰ سال گذشته اسرائیل و آمریکا باعث تفرقه بین کشورهای خاورمیانه شده اند. طبیعی است که با خروج آمریکا از خاورمیانه، مهم‌ترین عامل واگرایی بین کشورهای منطقه از بین خواهد رفت و آنها نیاز به همکاری بیشتر با یکدیگر پیدا می کنند. همه کشورهای منطقه مسلمان هستند و می توانند اقتصاد خود را به بکدیگر پیوند زده و یک قطب نیرومند اقتصادی را در جهان تشکیل دهند و با هم، پیمان عدم مخاصمه امضاء کنند. آنگاه نظریه امنیت دسته جمعه هم می تواند در عمل محقق شود و ارتش های این کشورها نیز می توانند با یکدیگر همکاری کنند و حتی مکمل یکدیگر باشند.

– آیا حضور طالبان در قدرت در ادامه منجر به جنگ داخلی خواهد شد؟ در آن صورت چه پیش بینی برای آینده افغانستان می توان داشت؟

پاکستان هم بایستی دست از حمایت یکجانبه از طالبان بردارد

طالبان نباید با تکیه بر تفنگ، حکومت خود را با نام امارت تشکیل دهند

اگر کشورهای خارجی در امور افغانستان مداخله نکنند، طالبان برای حضور در قدرت مجبور به تفاهم با مردم و گروه های افغانی می شود. در این صورت جنگ داخلی در افغانستان رخ نخواهد داد و همه اقوام افغانی برای تشکیل یک دولت فراگیر نیاز به همکاری با یکدیگر دارند. البته پاکستان هم بایستی دست از حمایت یکجانبه از طالبان بردارد و اجازه دهد تا همه مردم افغانستان در حکومت مورد نظر خود دخیل باشند و سرنوشت خود را تعیین کنند. برای جلوگیری از بروز جنگ داخلی بایستی همه کشورهای همسایه افغانستان با یکدیگر همکاری کنند و با وادار کردن طالبان به پذیرش آراء مردم، اجازه بروز جنگ داخلی را در افغانستان ندهند. طالبان نباید با تکیه بر تفنگ، حکومت خود را با نام امارت تشکیل دهند، بلکه همه گروه های افغانی باید با کمک جمهور مردم حکومت تشکیل دهند که قاعدتاً این جمهوری، اسلامی نیز خواهد بود.

-حضور طالبان در همسایگی ایران چه پیامدهای مثبت و منفی برای ایران خواهد داشت؟ و بهتر است ایران در قبال این مساله چه مواضعی اتخاذ کند؟

تسلط یکجانبه طالبان بدون مشارکت مردم در حکومت آن کشور به شدت به ضرر ایران است

لزوم رابطه متوازن ایران با همه گروه های افغانی از جمله مجاهدان دره پنجشیر، طالبان، شیعیان، هزاره ها و تاجیک ها 

اگر ثبات و امنیت در افغانستان برقرار شود، به نفع همه کشورهای منطقه خواهد بود. ایران بایستی از برقراری حاکمیت ملی که موجب ثبات و آرامش در افغانستان خواهد شد حمایت کند تا در آن کشور امنیت پایدار برقرار شود. در کوتاه مدت فرار ارتش آمریکا و نیروهای ناتو از افغانستان به نفع ایران است. اما تسلط یکجانبه طالبان بدون مشارکت مردم در حکومت آن کشور به شدت به ضرر ایران است. رابطه متوازن ایران با همه گروه های افغانی از جمله مجاهدان دره پنجشیر و طالبان و شیعیان و هزاره ها و تاجیک ها و نیز همه کشورهای همسایه افغانستان می تواند به مردم افغانستان برای رهایی از سلطه مطلقه آمریکا و طالبان کمک کند.

 بیش از سیصد و بیست تن از شاعران، روزنامه‌نگاران، نویسندگان، هنرمندان و فعالان جامعه مدنی ایران با امضای نامه سرگشاده‌ای از جبهه مقاومت افغانستان به رهبری احمد مسعود حمایت کرده‌اند.

در این نامه که خطاب به «مبارز ایرانشهر کهن، نماینده‌ی جبهه‌ مقاومت و آزادیخواهان و مردم شریف افغانستان، جناب احمد مسعود» تدوین شده آمده است «ایستادگی شما در برابر ائتلاف شوم قدرت‌های جهانی با بدنام‌ترین فرقه‌های خونخوار، الهام‌بخش انسان‌های آزاده در سراسر گیتی است.»

امضاکنندگان این نامه افزوده‌اند «پنجشیر اکنون به یمن مبارزات رهایی‌بخش شما، قلب انسان‌های آزادی‌خواه است و دستان خالی از ادوات نظامی‌تان ننگی بر پیشانی قدرت‌های جهانی و منطقه‌ای.»

آنان باسپاس از ایستادگی جبهه مقاومت و اظهار اینکه «دل‌هایمان برای سلامت و پیروزی آزادیخواهان ِکوه‌های پنجشیر می‌تپد” از دولت‌های جهان خواسته‌اند» همچون مردم ایران از کسانی که پرچم امید و آزادگی را در افغانستان برافراشته‌اند، حمایت کنند. رسمیت دادن به طالبان را از طریق حمایت‌های نظامی متوقف کنند و کمک‌های شرم آور به این فرقه‌ی سیاه و تباه را محکوم کنند.»