شماری از جوانان بدخشانی در کابل امروز (پنج‌شنبه، ۲۰ جوزا) در یک اعلامیه‌یی گفته اند که مسوولین و والی تظاهرات دو روز پیش در فیض‌آباد را به خشونت کشاندند و باید محاکمه شوند.
این جوانان خشونت در فیض‌آباد را “جنایت ضد بشری” عنوان کرده‌اند.
آنان در این اعلامیه از حکومت خواسته است ذکریا سودا والی فعلی بدخشان برکنار و والی جدید به انتخاب مردم گماشته شود.
معترضین بدخشانی در این اعلامیه تاکید کردند که اگر حکومت به خواسته‌هایشان توجه نکنند مردم خود اقدام خواهد کرد.
باشنده‌گان فیض‌آباد ولایت بدخشان در اعتراضی از بهر نبود برق، امنیت و آب‌آشامیدنی روز گذشته دست به تظاهرات زدند.
این تظاهرات در نزدیکی مقام ولایت بدخشان به خشونت گرایید و سبب کشته شدن ۴تن و زخمی شدن دست‌کم ۴۴تن دیگر شد.
روز گذشته رییس جمهور غنی، هیاتی از مرکز به منظور بررسی دقیق و همه جانبه از بهر چگونه‌گی به خشونت کشیده شدن اعتراضات مردمی در ولایت بدخشان توظیف کرد.
هیات مذکور تحت ریاست عبدالودود ثابت، مشاور ریاست جمهوری به ترکیب نمایندگان با صلاحیت ادار‌ه‌ی ارگان های محلی، دفتر شورای امنیت ملی، احمد ضیا یفتلی نمایندۀ بدخشان در ولسی جرگه، دگرجنرال صبغت الله سایق عضو کمیسیون موظف امنیت سرحدی، نمایندۀ با صلاحیت وزارت امور داخله و نمایندۀ با صلاحیت ریاست عمومی امنیت ملی توظیف گردیده اند.
در این سفر، هیئت تاجیکستان به رهبری رییس جمهور تاجیکستان و هئیت پاکستان به رهبری نخست‌وزیر پاکستان در مورد موضوعات مورد علاقه گفتوگو می‌کنند. تعمیق همکاری‌های دوجانبه در عرصه‌های سیاست، اقتصاد، تجارت، سرمایه‌گذاری، انرژی، امنیت و دفاع، فرهنگ، تحصیل و اتصال منطقه‌ای از موارد مورد بحث دو طرف خواهد بود. دو کشور همچنین تفاهم‌نامه‌های همکاری را در بخش‌های مختلف امضا می‌کنند.
مقامات از تکمیل شدن ساخت بند شورآبک بدخشان در شمال شرق افغانستان خبر دادند.
احمدسیر نیکزاد، سخنگوی اداره تنظیم خدمات انرژی افغانستان گفت این بند به زودی توسط رئیس جمهور افتتاح خواهد شد.
بند شورابک هرچند یک بند کوچک است اما بعد از بندکمال خان این دومین بند در این کشور است که در سال ۱۴۰۰ آماده استفاده می شود. این بند ذخیره ای نیست و با سه توربین فقط برای تولید برق استفاده خواهد شد.
به گفته آقای نیکزاد، این بند در فاصله هفت کیلومتری شهر فیض آباد، مرکز ولایت بدخشان قرار دارد.
آقای نیکزاد افزود ساخت این بند در سال ۲۰۱۵ میلادی آغاز و هزینه ساخت آن که بالغ بر ۴۵ میلیون یورو بود، توسط دولت آلمان پرداخت شده است.
بند کمالخان، روی رودخانه هلمند در ولسوالی چهاربرجک ولایت نیمروز روز چهارشنبه، ۴ حمل به بهره‌برداری رسید. محمداشرف غنی، رییس‌جمهوری افغانستان در مراسم افتتاح این بند شرکت کرد و گفت که رویایی ۷۰۰ سال برای تکمیل‌شدن بند کمالخان رنگ واقعیت به خود گرفته است. او اطمینان داده است که روند ساخت کانال‌های بند کمالخان نیز برای رشد اقتصاد و زراعت نیمروز تکمیل می‌شود.
بین افغانستان و ایران در سال ۱۳۵۱ معاهده ای بر ای استفاده از آب رودخانه هلمند به امضا رسید و مقام‌های افغان بر متعهدبودن بر اجرای این معاهده تأکید کرده‌اند.
محمداشرف غنی، رییس‌جمهوری افغانستان گفت پس از این کلید رودخانه هلمند به دست افغان‌ها است و آب بیشتر از تعهد معاهده ۱۳۵۱، نیاز به مذاکره با ایران دارد: «مشکل در معاهده هلمند نبود، بلکه مشکل در تطبیق این معاهده بوده است. آب را به کسی مفت نمی‌دهیم و پیداوار نیمروز را به ایران با افتخار می‌فروشیم. با ایران تعهد معاهده هلمند را اجرا می‌کنیم و بیشتر از تعهد باید مذاکره صورت بگیرد، تیل بدهید و آب بگیرید.»
او از تداوم مذاکره با کشور ایران خبر داد که نیمروز نه‌تنها کندوی افغانستان، بل کندوی ایران هم باشد: «اقتصاد ایران و افغانستان متمم یکدیگر است و مخالف یکدیگر نیست. پیداوار نیمروز را با افتخار به ایران می‌فروشیم.» زمریالی احدی، والی نیمروز امیدوار است که با استفاده از آب بند کمالخان، اقتصاد و زراعت این مردم متحول شود. او تأکید دارد که باید آب به‌گونه‌ی درست مدیریت شود: «افتتاح بند کمالخان پرافتخارترین لحظه زندگی من است. این بند پروژه‌ی تاریخی و مهم است و دشت‌های نیمروز را سیرآب میکند.»
محمداشرف غنی، رییس‌جمهوری افغانستان در مراسم افتتاح این بند شرکت کرد و گفت که رویایی ۷۰۰ سال برای تکمیل‌شدن بند کمالخان رنگ واقعیت به خود گرفته است. عکس: ارگ
بازمحمد ناصر، رییس شورای ولایتی نیمروز از حکومت می‌خواهد که آب شیرین به کشورهای همسایه به‌گونه‌ی رایگان قطع شود و هر لیتر آب به این کشورها فروخته شود.
مسئولان در اداره امور تنظیم آب به روزنامه اطلاعات روز می‌گویند که بند کمالخان به هزینه‌ی بیش از ۲۰۰ میلیون دالر امریکایی از بودجه حکومت افغانستان تکمیل شده است.
به روایت باشندگان نیمروز طی سال ۷۶۲ هجری شمسی با هجوم تیمور و متعاقبا ۳۰ سال بعد پسرش شاهرخ بند کمالخان و کانال‌های آن توسط دستگاه و اسیدهای پیشرفته از بین برده شده است.
پس از تخریب بند کمالخان هفت قرن نیمروز در تشنگی مفرط به‌سر می‌برد و تا این‌که سردار محمدداوود خان، رییس‌جمهور پیشین افغانستان و محمدموسا شفیق، نخست‌وزیر وقت کار بند کمالخان در سال ۱۳۴۵ آغاز شد. اما انقلاب کمونیستی کار ساخت این بند را متوقف کرد و جنگ داخلی در افغانستان شعله‌ور شد.
مسئولان در اداره امور تنظیم آب به روزنامه اطلاعات روز می‌گویند که بند کمالخان به هزینه‌ی بیش از ۲۰۰ میلیون دالر امریکایی از بودجه حکومت افغانستان تکمیل شده است. عکس: ارگ
شتاب در ساخت بندهای آبی
حکومت افغانستان مرحله نخست کار ساخت بندکمال‌خهان را در ماه اسد سال ۱۳۹۱، مرحله دوم میزان سال ۱۳۹۴ و مرحله سوم ماه حمل ۱۳۹۶ آغاز شد. این بند در فاصله ۱۸ کیلومتری شمال ولسوالی چهاربرجک و در ۹۵ کیلومتری جنوب شهر زرنج مرکز ولایت نیمروز موقعیت دارد.
بر بنیاد اطلاعات اداره امور تنظیم آب کشور بند کمالخان، صدها سال پیش توسط یک فرد به‌نام «کمالخان» آغاز شد، اما کارش تکمیل نشد.
مسئولان در اداره امور تنظیم آب به اطلاعات روز می‌گویند که هم اکنون کار ۱۲ بند بزرگ آبی [کجکي، کمال خان، شاه و عروس، پاشدان، بخش‌آباد، مچلغو، دهنه دره، ۲ خان اباد، توری، پلتوني، شفلوغ، سراب…] جریان دارد و به‌زودی بندهای آبی شاه و عروس و شورابک تکمیل می‌شود.
محمد تکل، رییس عمومی این اداره می‌گوید که به‌زودی کار سروی و دیزاین ۲۲ بند دیگر تکمیل و کار ساخت آن سال آینده آغاز می‌شود.
آرزوی دشت‌های سبز
دشت‌های و زمین‌های نیمروز خشک و سوزان است و هرازگاهی سرازیرشدن سیلاب‌ها مزارع زراعتی را به خاک یکسان میکند. دهقانان در نیمروز با کمبود شدید آب مواجه بودند و سطح حاصلات زمین‌های‌شان در پایین‌ترین سطح ممکن بود.
غلام‌محمد، ۴۵ سال دارد و یکی از مالکان ۵۰ جریب زمین در ولسوالی چهاربرجک است. او در صحبت با روزنامه اطلاعات روز، افتتاح بند کمالخان را گام مهم در بخش افزایش محصولات زراعتی خود می‌داند: «در نیمروز همیشه باد است و باد و کمبود آب همیشه حاصلات ما را خراب می‌کرد. همیشه هم که سیلاب می‌آمد، زمین‌های زراعتی خراب می‌شد.»
او از حکومت می‌خواهد که در راستای ساخت کانال‌های آب بند کمالخان گام‌های جدی بردارد، تا آب به‌گونه‌ی منظم به زمین‌های زراعتی سرازیر شود.
بهرام محمدی، ساکن ولسوالی کنگ نیمروز است. او ۴۰ جریب زمین تحت کشت گندم در این ولسوالی دارد، اما همیشه سطح حاصلات زمین‌هایش پایین بود: «ما خیلی خوشحالیم که بند کمالخان، رویای بزرگ ما به بهره‌برداری رسید. حالا از بند کمالخان زمین‌های زراعتی ما آبیاری می‌شود.»
با آغاز آ‌ب‌گیری بند کمالخان زمینه به مهاجرت گونه‌های مختلف پرندگان به شمول «لک‌لک» به این بند فراهم شده است.
محمداشرف غنی، رییس‌جمهوری کشور مدیریت آب در نیمروز را زمینه‌ساز احیای جنگلات و جلوگیری از وزش ریگ بادها می‌داند: «بند کمالخان برای احیای زیست‌گاه حیوانات موثر است. ساکنان سیستان قدیم برای هزار سال در بخش مدیریت آب کار کرده‌اند. سیستانی‌ها ریگ را مدیریت کردند و مدیریت ریگ بدون احیای جنگلات نمی‌شود.»
او می‌گوید که برای کاهش ضایعات آب باید سیستم آبیاری قطره‌ای در نیمروز مورد استفاده قرار بگیرد.
او پیشنهاد میکند که مرکز تحقیقات زراعتی و آبیاری در نزدیکی بند کمالخان تکمیل شود، تا آب، وزش ریگ‌ها و احیای جنگلات مدیریت شود.»
محمداشرف غنی، رییس‌جمهوری افغانستان مدالی تحت عنوان موسا شفیق، نخست‌وزیر پیشین کشور ضرب زده است و قرار است که این مدال به افرادی که در بخش مدیریت آب کار می‌کنند، تفویض شود.
با آغاز آ‌ب‌گیری بند کمالخان زمینه به مهاجرت گونه‌های مختلف پرندگان به شمول «لک‌لک» به این بند فراهم شده است.
حکومت افغانستان بر مدیریت و مهار آب‌های جاری تأکید میکند. بند سلما در هرات، بخش‌آباد در فراه و کمالخان در نیمروز از مهم‌ترین پروژه‌های مدیریت آب در نزدیکی مرز با ایران است. بند سلما و کمالخان به بهره‌برداری رسیده و کار بند بخش‌آباد نیز جریان دارد.
با پیشرفت در روند ساخت بندهای آب، تهدیدهای امنیتی در اطراف این بندها افزایش یافته است.
گل‌احمد نورزاد، نماینده نیمروز در پارلمان در گفتوگو با اطلاعات روز از حکومت می‌خواهد که تدابیر جدی برای محافظت از بند کمالخان روی دست بگیرد: «تمام تأسیسات ملی زیر تهدید دشمنان قرار داشته است. ما امیدواریم که تدابیر امنیتی خوبی برای بند کمال روی دست بگیرد تا از این پروژه حفاظت کنیم.»
در ماه عقرب سال ۹۹ شش محافظ بند کمالخان کشته و دو تن دیگر زخمی شدند. پس از کشته‌شدن این شمار از نیروهای محافظت عامه، تدابیر امنیتی در اطراف این بند شدیدتر شد.
اما بازمحمد ناصر، رییس شورای ولایتی نیمروز اطمینان می‌دهد که باشندگان نیمروز برای محافظت از بند کمالخان از جان خود تیر هستند، اما اجازه نمی‌دهند که کشورهای همسایه مشکل در این بند ایجاد نکنند: «ما برای ساخت بند کمالخان شهید و زخمی دادیم و مردم نیمروز وعده می‌دهند که برای محافظت این بند همچنان قربانی می‌دهند.»
از سویی هم، محمداشرف غنی، رییس‌جمهوری کشور می‌گوید که باید تمام مردم و نیروهای امنیتی برای دفاع از بند کمالخان تلاش کنند: «اولین تشکری من از شهدای بند کمالخان است که به قیمت زندگی خود از این بند حفاظت کردند.»
وزارت داخله اعلام کرد که طی دو سال گذشته ۳۵ حمله «تروریستی» بالای بند کمالخان ولایت نیمروز صورت گرفته است. طارق آرین، سخنگوی این وزارت می‌گوید که در نتیجه این حملات، ۳۹ نیروی امنیتی کشته و زخمی شدند و ۲۸ طالب نیز اسیر شده‌اند: «چهار حلقه ماین، ۹۸ مورد حمله تروریستی بالای بند کمالخان خنثا شده است.»
حکومت افغانستان بر مدیریت و مهار آب‌های جاری تأکید میکند. بند سلما در هرات، بخش‌آباد در فراه و کمالخان در نیمروز از مهم‌ترین پروژه‌های مدیریت آب در نزدیکی مرز با ایران است. عکس: ارگ
رییس‌جمهور می‌گوید که بر بنیاد مطالعات مقدماتی افغانستان دست‌کم ۷۰ هزار میگاوات برق بادی و ظرفیت بلند تولید برق آفتابی دارد و هم‌اکنون با شرکت‌های «زیمنس» و «فورتسکیو» کار برای استفاده از انرژی بادی و آفتابی جریان دارد.
او از ایران می‌خواهد که در آینده برای فروش برق افغانستان به کشورهای منطقه همکاری کند. او اطمینان می‌دهد که نیمروز به مرکز انرژی برقی و تجارت مبدل می‌شود و این پتانسیل با استفاده از انرژی بادی و بندر چابهار وجود دارد: «زرنج به بندر بین‌المللی تبدیل می‌شود و کلیدش چابهار است و همچنان خط آهن خواف – هرات، قدم اول وصل هرات به استانبول است. این خط آهن دوونیم برابر ارزان‌تر از کراچی است.»
این جوان حسین‌داد نام دارد و دانش‌آموز صنف یازده‌هم مکتب است. او پنج‌سال است که دست به اختراعاتی زده و تا کنون توانسته هواپیمای بدون سرنشین، موشک و اسکواتور بسازد.
هواپیمای ساختۀ دست او حدود 12 کیلومتر پرواز میکند و قابل کنترل است.
حسین‌داد می‌گوید، برای ساخت دستگاه کوچک‌اش حدود یک‌ونیم هفته کار کرده و تلاش کرده تا در این اختراع از میان هزاران منبع برای تولید انرژی، فقط از امواجي کار گیرد که آزادبودن آن‌ها در فضا ضرر زیادی به صحت انسان‌ها دارد.
این مخترع نوجوان بامیانی می‌گوید، هدف او ساخت دستگاه بزرگ‌تر از این بوده، اما نیازمندی‌های او در بامیان و حتا برخی‌هایش در افغانستان در دسترس نیست. او می‌افزاید، تلاش دارد تا روزی نور برق را به تمام خانه‌های مردم افغانستان برساند.
حسین‌داد از بررسی‌‌های تازه‌اش که در بارۀ شناسایی منابع انرژی انجام داده می‌گوید: «منابع زیادی به ویژه انرژی گرمایی زمین در بامیان فراوان بوده و قرن‌هاست که از آن‌ها استفاده نشده است.» او می‌افزاید که اگر از این انرژی‌ها کار گرفته شود، توان تأمین برق تمام بامیان را دارد.
حسین‌داد از برنامه‌های تازه‌اش می‌گوید، او تلاش دارد تا برای مشکل بی‌برقی در کشور نکتۀ پایان بگذارد و راهی را جست‌وجو کند که افغانستان دیگر نیازمند کشورهای دیگر نباشد.
او از حکومت می‌خواهد که زمینه را برای جوانان مانند او فراهم کند تا بتوانند با استفاده از ذهن خلاق‌شان در بخش‌های گونه‌گونی اختراعاتی داشته باشند.
وزارت مالیه با نشر خبرنامه ای گفت که مقام های بانک انکشاف آسیایی در فرانکفورت جرمنی به وزیر مالیه قول همکاری و کمک داده است.
به نقل از خبرنامه، قراراست ۸۵۸ میلیون دالر این کمک در بخش های ترانسپورت، انرژی، استفاده از منابع طبیعی و ۲۰ میلیون آن در زمینه کاهش رویدادهای طبیعی به مصرف برسد.
وزیر مالیه گفته است: ” این کمک ما را همکاری میکند تا پروژه های بزرگ در بخش انرژی و ترانسپورت تطبیق گردد و در نتیجه افغانستان را به خودکفایی نزدیک سازد”.
این کمک خارج از کمک های بانک انکشاف آسیایی از طریق صندوق وجهی پروژه های زیربنایی افغانستان(AITF)صورت می گیرد.
در خبرنامه آمده است که وزیر مالیه در چهل نهمین نشست بانک انکشاف آسیایی اشتراک کرد و با مقامات بانک انکشاف آسیایی پیرامون تمویل پروژه های انکشافی افغانستان بحث همه جانبه کرده است.
توماس پنیلا رئیس بانک انکشاف آسیایی نیز بیان داشته: ” بانک انکشاف آسیایی به دوام کمک های شان به افغانستان متعهد بوده و این بانک یکی از بزرگترین کمک کننده ها برای پیشرفت افغانستان می باشد”.
وزیر مالیه ضمن اشتراک در کنفرانس بانک انکشاف آسیایی در یک نشست جداگانه با معاون اول بانک انکشاف آسیایی حضور یافت و پیرامون آماده گی های دولت افغانستان برای کنفرانس بروکسل، پروژه های انکشافی، نیازمندی های آینده افغانستان، اولویت ها، استراتیژی انکشافی افغانستان و نقش بانک انکشاف آسیایی بحث و گفتگو کرده است.
شعار این نشست (همکاری برای ثبات) انتخاب گردیده و تمرکز آن استحکام روابط آسیا و اروپا برای رسیدن به ثبات میباشد.
گفتنی است که نشست بانک انکشاف آسیایی روز یکشنبه (۱۲ ثور) در شهر آلمان برگزار گردید و وزراء کشور های مختلف، روسای بانک مرکزی، تجار، سرمایه گذاران، خبرنگاران و اعضای جامعه مدنی که در حدود سه هزار نفر می شوند، در این نشست اشتراک نموده اند.
