برچسب: افغانستان

به نام آفریدگار هستی که رب الناس است و نه رب الرجل:

از همیشه که شاید تاریخش برگردد به گوشه ی نزدیک تاریخ افغانستان حدود شاهی ظاهر شاه تا امروز در بهترین و بد ترین وضع، گویی نا گذیر بوده ایم تا از هشتم مارچ روز (زن) تجلیل کنیم. فراموش کنیم تا سال دیگر و هشت مارچ دیگر.

با اقرار بر این که زنان در افغانستان بیشتر از نصف مردان اند و مردان بیشتر معروض به خطر بوده و یا جنگجو های دایمی در خط مقدم در حد اقل ۲۰۰ سال پسین اند.

مرجع فتوا خودشان، آغاز گر جنگ خودشان، حاکم خودشان و محکوم خودشان اند، زنان در حاشیه نشسته و تاوان خطای آنان را می پردازد، تا طفل یتیم بزرگ کند که جنس نر تفنگ بدوش بگیرد و برود بجنگد و جنس ماده در خانه منتظر خبر مرگش بماند تا سلسله تکرار یتیم پروری از تسلسل غالب نماند.

هشت مارچ خود نتیجه ی جنگ است، جنگ اول و دوم جهانی بعد از گرفتن میلیون ها قربانی زنان را مجبور کرد تا نیرو کار کشور های غربی با حد اقل دستمزد به جرم زن بودن شوند.

حرکت های زنان در امریکا به منظور حق برابر با مردان و حق رای آغاز شد تا اعتراض بر علیه شرکت های بزرگ مدلینگ و فیشن، این مخالفت برای این بود که زن اختیار خودش را ندارد و باید موجود سر به زیر و مطیع امر مردان و تعیین تکلیف توسط مردان تا مدل شدن برای مردان باشد.

سال ۱۹۷۵ تا ۱۹۷۷ سازمان ملل بلاخره مجبور به نامیدن این روز به نام روز (زن) و (صلح) شد، حضور زنان در بازار کار بیشتر شده و زمینه تحصیل و کوشش فراهم شد.

در افغانستان بعد از ۱۹۱۹ کشف حجاب کردند و گفتند تو زن آزادی، باران فتوا شاه امان الله را مجبور کرد تا عقب نشینی کند و حتی به وایسرای هند بریتانوی بگوید که (تحصیل اناث را بیست سال دیگر به تعویق می اندازم) اما دیگر فتوا فرصت بیست سال نداد و ختم دولت مرکزی و جنگ میان تشنگان قدرت ادامه پیدا کرد.

بعد از ۱۳۵۷ وظیفه زن شد سمبول شعار های مردانه از انقلاب کارگری شان که کشور مان بیشتر از ده تا بیست فابریکه نداشت و تعداد کارگر هم معلوم نیست که به سه هزار میرسید یا نی، اما وظیفه مقدس یتیم پروری از سر گرفته شد که دو سوی جنگ با دو میلیون تلفات وظیفه زنان را سنگین تر و نقش شان در اجتماع را کمرنگ تر کرد.

و حضور زنان را در ساختار های چون تجلیل از روز مادر و هشت مارچ و تشکیل وزارت زن خلاصه کرد.

از برهه طالب باید گذشت، نه چیزی باید گفت و نه گله یی باید کرد، تصادم تمدن روستایی و شهری به صورت طبیعی نابودی مطلق است، این تفاهم نیست، گفتمان نیست و رهیافت نیست، بلکه تصادم است و انفجار. مردان کجا حق زندگی داشتند که زنان گله ی داشته باشند.

بیست سال دموکراسی و فرصت برای زنان، این عبارت تکرار می شود و در این بیست سال مداوم همه می شنود (فرصت)! اما فراموش می کنند که نخبگان سیاسی در راس قدرت مفهوم آزادی و حضور زنان را هضم نکرده بودند.

برای آقای کرزی کفایت می کرد تا زنان باشند، این بودن بیشتر مشابه به قسمت های احساساتی تاریخ بود، گویی جناب کرزی در پی برگشت به ۱۰۰ قبل از زمان حاضر بود. خودش تصمیم و رای خاص نداشت و گویی منتظر بود تا مشاوران مردش در مورد نقش زنان چی می گویند، اگر فشار بیرونی نمی بود این نقش ها که داده اند و این حضور ها که داشته ایم هرگز نمی بود.

اینرا از این بابت میگویم که همسر امان الله خان اولین زن بود که در محضر عام روپوش را از صورتش گرفت اما هرگز هیچ زن شاهد حضور همسر جناب کرزی نبود. نشانه ها و نماد ها کننده بیان کننده باور ها است.

جناب ریس جمهور غنی، نمیدانم چی میکند، حضور آماری زنان را خیلی بلند برده است، قضاوت نیست باز به اساس شواهد است، در یک روند مدیریت شده بانوان که قدرت فهم و رهبری عالی دارند به حاشیه رانده شدند و عزیزان با تجربه کمتر و سر به زیر بیشتر در بلند ترین مقامات گماشته شده اند.

یکی از شاخصه های دیگر این دوره، عدم صلاحیت مدیران ارشد زن در مقایسه به مدیران ارشد مرد است، هیچ معین زن از صلاحیت مساوی با معین مرد برخوردار نیست، وزرا میتوانند در زمینه های مربوط در مورد زنان آنگونه که میخواهند تعین تکلیف کنند و مردان از این تعیین تکلیف ها کمتر رنج میبرند.

از جامعه سنتی افغانستان بیشتر نمیتوان انتظار داشت، تشکر می کنیم حد اقل توانستیم تا فرصت های برای تحصیل و پیوستن به لشکر بیکار ها داشته باشیم خودش جایی امتنان است.

اما سوال که به بزرگی دنیای یک زن باقی میماند این است که چی وقت محوریت فتوا از جنس زن برداشته میشود و معطوف به مسایل دیگر میشود، نگاه جنسیتی ابزاری که در زمام داری فعلی در حال رشد است کم شده و به زن اجازه میدهد تا اجتماع خودش، ارتباط خودش و تصمیم خودش را بگیرد، تدبیر امر اگر دست مردان است مساله جهانی است، تدبیر امور زنان ساختار مند و یا غیر ساختار مند بدور از باور های سنتی باید شکل بگیرد.

در فرجام با تمام انتقاد هایی که بود و کردم این فرصت را با یک سوال پایان می بخشم: چنین روزی را شاهد خواهیم بود تا زنان خود تدبیر امور خودشان را بدست گیرند و مردان را اجازه ندهند تا از این جمع بزرگ سو استفاده سیاسی، اقتصادی و نماد های بازار مکاره افغانستان کنند؟

با یک چنین امید محال

بخدی

زلمی خلیلزاد نماینده خاص امریکا در امور صلح افغانستان و جنرال میلر فرمانده نیروهای حمایت قاطع در افغانستان با ملا برادر معاون سیاسی و عبدالحکیم حقانی رییس تیم مذاکره‌کننده طالبان در قطر دیدار کردند.
محمد نعیم سخنگوی گروه طالبان در قطر روز شنبه(۱۶ حوت) در توییتی در مورد این دیدار نگاشت: «در این نشست، هر دو طرف تعهد خود را به توافق‌نامه دوحه ابراز داشتند و بر تطبیق کامل آن صحبت نمودند.»
به گفته وی، این دیدار که شام روز گذشته صورت گرفته، جوانب همچنین در مورد وضعیت فعلی افغانستان، تسریع و موثریت روند مذاکرات میان‌افغانی تبادل نظر کردند.
زلمی خلیلزاد پیش از این با هیئت مذاکره‌کننده دولت افغانستان در دوحه نیز دیدار کرده بود.

سفر هفته گذشته زلمی خلیلزاد نماینده امریکا برای صلح افغانستان به کابل، هیاهوی بسیاری بر پا کرد؛ هیاهویی که بر پایه اظهارات کاخ سفید بر سر هیچ بوده است!
گزارش‌ها حاکی از آن است که خلیلزاد در این سفر، به دولت جمهوری اسلامی افغانستان و گروهی از سیاست‌گران، طرحی پیشنهاد کرده که حاوی نقشه راه تشکیل یک حکومت انتقالی است.
این طرح که گفته می‌شود در ده صفحه تنظیم شده است، گزینه‌های گوناگونی را برای ایجاد «دولت انتقالی صلح» پیشنهاد می‌کند.
بر پایه گزارش‌ها طرح خلیلزاد، حاوی چگونگی ساختار سیاسی جدید افغانستان با نهادهایی مثل قوه مجریه، مقننه، دادگاه عالی و دادگاه‌های محلی است. در کنار این سه نهاد، یک شورای عالی فقه اسلامی و یک کمیسیون تعدیل قانون اساسی نیز از نهادهایی است که در طرح تازه خلیلزاد پیش‌بینی شده است.
همچنین برگزاری نشستی شبیه نشست «بن» اول با حضور رهبران سیاسی به میزبانی سازمان ملل نیز در طرح خلیلزاد پیشنهاد شده ‌است.
بر اساس طرح خلیلزاد، فاتحه جمهوریت در افغانستان خوانده است و همه آنچه در بیست سال گذشته، با خون مردم و نیروهای امنیتی افغانستان برای دفاع و مرزبانی از جمهوریت رشته شده، پنبه شده است، اما آیا آنچه از آن تحت عنوان طرح «ایجاد دولت انتقالی صلح» نام برده می‌شود و زلمی خلیلزاد، حامل و عامل و فاعل آن است، تنها زاده فکر خلیلزاد است یا ممهور به مهر کاخ سفید هم هست و الا و لابد باید در عرصه سیاست افغانستان اجرا و اعمال شود؟ در این میان، جایگاه دولت مشروع و منتخب جمهوری اسلامی افغانستان در تصمیم‌گیری و تصمیم‌سازی برای آینده سرنوشت سیاسی کشور، کجا است؟
زلمی خلیلزاد، معمار افغانستان پساطالبان شناخته می‌شود. او در نشست بن اول نیز در ساخت و ساز ساختار سیاسی کنونی کشور، نقشی محوری داشت، اما با توجه به کاستی‌های ساختاری و محتوایی آن نشست، خشت اولی که خلیلزاد برای ساختار سیاسی افغانستان در ۲۰۰۱ گذاشت، کج بود و دیوار بناشده بر آن نیز قاعدتاً کج بالا رفت و افغانستان را وارد باتلاق بحران‌هایی عظیم کرد.
اما این بدان معنا نیست که همه‌چیز به نقطه اول برگردد و دوباره از صفر بنا شود. ساختاری که خلیلزاد معمار آن بود، با همه کاستی‌ها و کژتابی‌هایش محوری شد که مردم افغانستان را بر مدار خود گرد آورد و آنان برای مانایی و پایایی آن قربانیانی بی‌شمار دادند و به دستاوردهای مبارک و متکثری دست یافتند؛ آن‌گونه که اکنون هزار بار نظام مستقر و موجود را بر امارت طالبانی یا هر ساختاری که مبتنی بر ایدئولوژی رادیکالیست‌های افراطی استوار باشد، از بیخ و بن برنمی‌تابند و برگزاری نشستی شبیه نشست بن نیز برای شان معنا و مفهومی ندارد و طرح خلیلزاد نیز راهی به دهی نخواهد برد.
این مهم مخصوصاً از آنجا قابل تأمل است که خلیلزاد، فراتر از نماینده امریکا برای صلح افغانستان، عمل کرده است..
در این میان، واکنش کاخ سفید به گزارش‌ها مبنی بر ارائه نقشه راه آینده سیاسی افغانستان از سوی خلیلزاد به سیاست‌گران افغانستان، آب سردی بود که روی دست آن طرف‌ها ریخت که خوش باورانه در پی حکومت موقت بودند، بی‌آن‌که عوارض و عواقب این اتفاق با همه تاریکی‌ها و تباهی‌هایی که برای مردم افغانستان به ارمغان می‌آورد، اهمیتی داشته باشد.
کاخ سفید گزارش پیشنهاد خلیلزاد برای برگزاری نشستی شبیه نشست بن را رد کرد و گفت: این گزارش وضعیت فعلی را به طور دقیق احتوا نمی‌کند. ایالات متحده هیچ‌گونه پیشنهاد رسمی نمی‌دهد و به بررسی تمام گزینه‌های مربوط در مورد رویکرد آینده نیروها ادامه می‌دهد.
در بیانیه کاخ سفید همچنین آمده است که خلیلزاد در مورد طیف وسیعی از روش‌ها برای پیش‌برد دیپلماسی بحث کرده است، نه چیزی دیگر.
ند پرایس سخنگوی وزارت خارجه امریکا نیز روز گذشته گفت که خلیلزاد به منطقه رفته تا در مورد مسیر پیش رو بحث کند.
وی گفته است: آن‌ها در حال ملاقات با رهبران افغانستان و منطقه برای گفت‌وگو در مورد یک مسیر رو به جلو هستند؛ مسیری که نتایج بادوام به ارمغان می‌آورد. نتایج مذاکرات صلح افغانستان به عهده مردم افغانستان است. ما معتقدیم که این نتایج باید منعکس‌کننده آرزوهای مردم افغانستان باشد.
همگامی و هم‌نفسی با آزادی و مردم سالاری، تجربه زیسته بیست‌ساله افغانستان است؛ آن‌گونه که له شدن در زیر ظلم و زنجیر و شلاق و شمشیر طالبان و دوباره ققنوس‌وار از خاکستر خود سر برآوردن، تجربه زیسته پنج‌ساله این مردم است.
حال، مردمی که در بیست سال گذشته تجربه ارجمندی در حوزه نهادسازی‌های دموکراتیک را از سر گذرانده و برای رسیدن به این مرحله، عزیزترین و ارزشمندترین هزینه‌ها را پرداخته است، چگونه می‌تواند از خیر و خوبی همه داشته‌ها و دستاوردهای خویش بگذرد؟

با آن که تب تشکیل دولت انتقالی در یکی دو روز گذشته بسیار فراگیر شده است، اما پاسخی که امروز آقای غنی به آن در کابل داد، بیش از هرچیزی تعیین‌کننده بود.
آقای غنی گفت که دولت آماده است در مورد برگزاری انتخابات شفاف و سراسری در افغانستان تحت نظارت جامعه جهانی و زمان برگزاری این انتخابات گفت‌وگو کند و به نتیجه برسد. به گفته او انتقال قدرت تنها از طریق انتخابات ممکن است و این اصل هرگز قابل معامله نیست. او که در مراسم افتتاح سال سوم دوره هفدهم شورای ملی سخن‌ می‌گفت، همچنین تأکید کرد: «من به عنوان خادم ملت، مسئولیت دارم که نگذارم که خون و اشک و عرق مردم افغانستان که در ۲۰ سال برای تحکیم آزادی و صیانت از ارزش‌ها و مردم‌سالاری ریخته شده‌اند، هدر بروند».
او تاکید کرد: «وعده می‌سپارم که هیچ تصمیمی در مورد سرنوشت افغانستان بدون مشورت متداوم و سهم مستقیم و تایید تمام اقشار افغانستان صورت گرفته نمی‌تواند».
آقای غنی با تاکید بر پیروی از قانون اساسی کشور گفت: ‌«هر نهادی می‌تواند خیال و خوابی را در کاغذی بنویسد و راه حل برای افغانستان توصیه کند، این کاغذها هم در گذشته نوشته شده و حال هم و در آینده هم نوشته خواهد شد. وثیقه ما قانون اساسی است و وثیقه دیگری نیاز نیست».
صلابت انعطاف‌ناپذیر آقای غنی در دفاع از روح و جسم قانون اساسی، فصل‌الخطاب همه طرح‌ها و حرف‌ها است و هر برنامه‌ای از سوی هر قدرتی، ناگزیر است در برابر قانون اساسی به مثابه آیینه تمام‌نمای اراده همگانی و مطالبات مشروع یکایک شهروندان افغانستان، سر تسلیم فرود بیاورد.

دفتر شورای عالی مصالحه ملی اعلام کرد عبدالله عبدالله، رییس این شورا با ( مک کری ) معاون سفیر امریکا ( شنبه، ۱۶ حوت ) در کابل در رابطه به طرح تازه امریکا برای صلح افغانستان دیدار و گفتگو کرده است.

بر اساس اعلام شورای عالی مصالحه ملی، در این دیدار آخرین تلاش‌ها در روند صلح، طرح پیشنهادی تازه ایالات متحده آمریکا برای صلح و گام‌های بعدی این روند، مورد بحث و تبادل نظر قرارگرفته است.

همچنان در این گفتگو دو طرف از تسریع روند مذاکرات استقبال کرده و خواهان یافتن یک راه‌حل سیاسی همه‌ شمول و پایان جنگ در افغانستان شدند.

این در حال است که روز گذشته رئیس‌ جمهور غنی در مراسم گشایش شواری ملی با طرح حکومت موقت صلح مخالت کرد.

همچنان آقای غنی در افتتاح دوره سوم شورای ملی گفت، طرح‌‌های که از سوی نهادهای بیرونی برای آینده افغانستان نوشته می‌شود برای ما ارزشی ندارد و جایگاه قانون اساسی کشور را تضعیف کرده نمی‌ تواند.

او تاکید کرد حفظ نظام، قانون اساسی و حق تعیین سرنوشت سیاسی مردم از اولویت‌های دولت افغانستان در روند صلح است.

به گفته آقای غنی، انتقال قدرت تنها از طریق انتخابات باید صورت گیرد، در غیر آن افغانستان با فروپاشی مواجه خواهد شد.

قابل ذکر است زلمی خلیل‌زاد، نماینده ویژه وزارت خارجه آمریکا برای صلح افغانستان در آخرین سفر خود به کابل، طرح حکومت انتقالی صلح را با رهبران سیاسی افغانستان شریک ساخته است.

این طرح از سوی ایالات متحده آمریکا برای پایان بحران سیاسی و ختم جنگ در افغانستان به طرف‌های درگیر در این کشور ارایه شده است.

رییس‌‌جمهور اشرف غنی در مصاحبه اخیر خود با بی‌بی‌سی اصرار داشت که شرایط صلح در افغانستان به شرایط جنگ بستگی دارد. به گفته وی، در گام نخست، به‌دلیل شدت‌گرفتن خشونت از سوی گروه‌های مسلح، از جمله طالبان، نیروهای امنیتی افغانستان به حمایت بین‌المللی نیاز دارند. دوم، بدون پرداختن به پناه‌گاه‌های طالبان در پاکستان، وضعیت درگیری تغییری نخواهد کرد. وی گفت: «پیام من این است با کسانی‌که به طالبان پناه می‌دهند، باید بسیار صریح صحبت شود.» و افزود: «نگرانی‌های زیادی از سقوط در جنگ داخلی وجود دارد.»

پیام او این است که دولت بایدن با مقامات پاکستان که حامی اصلی طالبان است، گفت‌وگوهای جدی داشته باشد. درحالی‌که طالبان هنوز انتخابات را به‌عنوان یک سازوکار سیاسی قانونی به رسمیت نمی‌‌شناسد، غنی بیان داشت که تنها راهی که او می‌تواند برای سازش و مصالحه از قدرت کنار برود، انتخابات است. اما طالبان می‌خواهند غنی استعفا کند و نظام سیاسی افغانستان به امارت اسلامی آنان که در دهه ۱۹۹۰ میلادی ایجاد کرده بودند، یا چیزی شبیه به آن، تغییر کند.

روند دوحه

با آغاز دور اول گفت‌وگوهای بین‌الافغانی صلح در سپتمبر ۲۰۲۰، در حالی‌که مذاکرات هفته گذشته پس از دو ماه وقفه از سر گرفته شد، خشونت در افغانستان شدت گرفته است. توافق‌نامه دوحه که در اوایل سال گذشته بین طالبان و دولت ترمپ در قطر امضا شد، نتوانست خشونت‌ها را در این کشور متوقف کند. جو بایدن، رییس‌‌جمهور ایالات متحده اندکی پس از مراسم تحلیف خود در جنوری ۲۰۲۱، بررسی توافقنامه دوحه را آغاز کرد تا مشخص کند که آیا طالبان به تعهدات خود در قطع ارتباط با دیگر گروه‌های شبه‌نظامی و گفت‌وگوهای صلح با دولت افغانستان پایبند بوده‌اند یا خیر.

پاکستان از دولت بایدن خواسته است که به توافقنامه دوحه «ثابت قدم» بماند و برای تعدیل آن تلاش نکند. توافقنامه امریکا و طالبان دولت افغانستان را تضعیف کرد و به طالبان امتیاز داد. این توافق‌نامه در حالی با نا دیده گرفتن دولت افغانستان به طالبان اجازه داد تا مشروعیت کسب کند، که در صورت متعهد ماندن طالبان به تعهدات شان، نیروهای امریکایی و ناتو در مدت ۱۴ ماه کشور را ترک کنند. از نظر پاکستان، همانطور که شاه محمود قریشی وزیر امور خارجه این کشور گفت، این توافق‌نامه یک گام «در مسیر درست» برای گفت‌وگوهای صلح است، وضعیت طالبان را نیز بهبود بخشیده و تغییر رژیم در کابل را به یک امکان واقعی تبدیل کرده است.

هر چند که این جنگ ابعاد پیچیده‌ی داخلی دارد، اما در واقع یک منازعه نیابتی است که پاکستان در برابر نفوذ هند در افغانستان، به راه انداخته است. از نظر پاکستان، افغانستان به زمین بازی هند تبدیل شده و طالبان تنها نیرویی است که می‌تواند منافع پاکستان را تأمین کند. در نتیجه، روند صلح افغانستان دارای یک بعد پیچیده‌ی منطقه‌ای نیز است.

در عین حال ثابت شده است که نظام ایدئولوژیک طالبان برای یک روند دموکراتیک که از حقوق شهروندان حمایت می‌کند، انعطاف پذیر نیست و این باعث نگرانی در مورد طالبان برای ایجاد یک نظام جدید مبتنی بر تبعیض می‌شود. با در نظرداشت ماهیت استراتژیک جنگ نیابتی، تاریخ افغانستان و پاکستان و ایدئولوژی طالبان، اگر دولت بایدن وضعیت را دست‌کم بگیرد، چهار سناریوی زیر قابل تصور است:

سناریوی ۱: جنگ داخلی بدون دولت

در این سناریو، نخست شورشیان طالبان کنترل جغرافیایی حکومت را کاهش داده و آن را به مراکز شهرها و مراکز ولسوالی‌ها محدود می‌کند. این احتمال حملات طالبان به شهرهای بزرگ را افزایش داده است.

در سناریوی اول، طالبان از طریق خشونت به دنبال فتح و کنترل است که این می‌تواند منجر به فروپاشی حکومت و سقوط در کام یک جنگ داخلی فراگیر باشد. در چنین شرایطی، به‌دلیل تنش‌های فزاینده قومی، فقر و حضور شبه‌نظامیان دیگر مانند داعش، زمینه برای جنایات گسترده فراهم است. فقط تصور کنید که تحمیل جنگ در شهرهایی مانند کابل با میلیون‌ها نفر تأثیر بگذارد. در عین زمان، بحران‌های سیاسی در افغانستان در حال افزایش است که با خروج زودهنگام نیروهای ناتو می‌تواند تشدید شود. بنابراین، خروج نیروهای خارجی طبق جدول زمان‌بندی توافق دوحه یک هشدار است. براساس این توافق، قرار است همه نیروهای امریکایی و ناتو کشور را تا اول ماه می ترک کنند.

به‌خصوص اگر بدون یک توافق‌ جامع صلح بین مقامات افغانستان و طالبان، حکومت برچیده شود، این سناریو بیشتر اتفاق می‌افتد. درخواست‌های فزاینده‌ای برای کناره‌گیری غنی جهت هموارکردن زمینه برای ایجاد یک حکومت موقت که شامل طالبان باشد، وجود دارد. با این حال، روی کار آمدن یک حکومت موقت بدون وقوع توافق‌نامه صلح ــ توافقنامه‌ای که شامل سازوکارهایی برای موفقیت آن باشد – خطرناک است. در چنین یک سناریویی، اگر دور دیگری از خشونت‌ها تحت ادارهی حکومت‌ موقت آغاز شود، متحد نگهداشتن و رهبری نیروهای امنیتی افغانستان دشوار می‌شود. این امر به‌ویژه در صورتی اتفاق می‌افتد که جامعه بین‌المللی برای حفظ و موفقیت چنین روند صلح شکننده‌ای، استراتژی نداشته باشد.

سناریوی ۲: جنگ داخلی با وجود حکومت

ترس دیگر این است که خروج نیروهای امریکایی و ناتو بدون توافق صلح بین دولت افغانستان و طالبان صورت گیرد. در این سناریو اگر دولت نیروهای ضد طالبان را بسیج کند و از حمایت خارجی برخوردار شود، دچار یک سقوط کامل نخواهد شد، اما احتمالا خشونت از مناطق روستایی به شهرهای پرجمعیت گسترش می‌یابد.

با نزدیک‌شدن حلقه محاصره جنگ به کابل، ممکن مقامات دولتی به مناطقی خارج از کابل عقب‌نشینی کرده و تا زمانی‌که از رسمیت بین‌المللی و حمایت قدرت‌های خارجی -احتمالا هند، روسیه و ایران برخوردارند- به جنگ علیه شبه‌نظامیان طالبان ادامه می‌دهند. این وضعیت همان چیزی است که در دهه ۱۹۹۰ دولت رییس‌‌جمهور برهان‌الدین ربانی در برابر جنگ طالبان تجربه کرد. حکومت ربانی از کابل خارج شد اما به نقش خود در درگیری ادامه داد و حمایت بین‌المللی را حفظ کرد.

در سناریوی دوم که خشونت تمام کشور را فرا می‌گیرد، جنگ زمینه محلی به خود می‌گیرد. حکومت برای بقای خود با نیروهای محلی متحد می‌شود. حکومت توانایی طرح یک چالش متناسب در برابر طالبان را نخواهد داشت و نقش آن تا حدود زیادی به یک نقش نمادین فرو کاست می‌کند. درعین حال، تسخیر کل کشور برای طالبان بسیار سخت خواهد بود. نیروهای ضد طالبان – از جمله حوزه ائتلاف شمال سابق- همچنان با آنها خواهد جنگید.

سناریوی ۳: توازن موازی در برابر حکومت

در سناریوی سوم، طالبان با کنترل جغرافیایی بیشتر و گسترش جنگ در ساحات وسیع تر، حکومت را به چالش می‌کشد اما حکومت به‌طور کامل سقوط نمی‌کند. در عوض، کنترل بزرگ شهرها و بسیاری از مناطق دیگر را حفظ خواهد کرد.

یک نمونه از توازن موازی در جنگ‌های نیابتی، حزب الله لبنان است، جایی‌که یک سازمان شیعی هردو جناح سیاسی و نظامی را دارد. فعلا چنین چیزی در افغانستان رخ داده است. طالبان در عمل با کنترل ۷۵ ولسوالی و گسترش جنگ و ناامنی در ۱۸۹ ولسوالی دیگر از مجموع ۴۰۵ ولسوالی در افغانستان، به این مهم دست یافته‌اند. مطابق این سناریو، به محض برقراری آتش‌بس، این وضعیت رسمیت می‌یابد، چون فضای سیاسی برخی از مناطق تحت کنترل طالبان و برخی دیگر تحت کنترل حکومت به رسمیت شناخته می‌شود.

جالب این‌جاست که حکومت و طالبان طرفدار چنین شرایطی نیستند. طالبان خواستار کنترل کامل افغانستان اند، در حالی‌که دولت می‌خواهد طالبان در نظام سیاسی فعلی ادغام شود. براساس فرض این سناریو، کمک‌های بین‌المللی به دولت افغانستان می‌تواند ادامه یابد اما بدون همکاری پاکستان، هیچ تغییری ایجاد نمی‌شود و طالبان به جنگ خود ادامه می‌دهند. در صورت ادامه حمایت ایالات متحده و سایر اعضای ناتو از دولت، این سناریو محتمل است که دولت بقا کند.

سناریوی ۴: توازن حد اکثری از درون، اما بدون حکومت کنونی

در سناریوی آخر، فشار نظامی و سیاسی بر حکومت وارد می‌شود تا یک توافق‌نامه صلح شکننده را که خواسته‌های طالبان را برآورده می‌‌سازد، قبول کند. طالبان نوع نظام سیاسی خود را تحمیل می‌کنند که به آن‌ها مشروعیت دینی می‌بخشد و به آنها اجازه می‌دهد تا بر سایر نیروهای سیاسی و اجتماعی تفوق حاصل کند. یک توافق صلح تحت مقررات طالبان این امکان را برای آنها فراهم می‌کند تا سرانجام قوه‌های مثل قوه مقننه و دستگاه قضایی را در اختیار بگیرند یا قدرت بالاتری در آن‌ها داشته باشند. علاوه بر این، تخمین زده می‌شود که طالبان ده‌ها هزار جنگ‌جو داشته و براساس چنین توافق صلح، آنها یا به نیروهای امنیتی ملحق می‌شوند و یا به‌عنوان نیروهای موازی، مسلح باقی می‌مانند و در صورت لزوم آماده عمل می‌شوند.

این سناریو ممکن است یک پیروزی نرم به نظر برسد، اما به‌راحتی می‌تواند تبدیل به خشونت شود. خروج جامعه بین‌المللی از افغانستان و خوش‌بینی غیر واقعی نسبت به موقعیت ایدئولوژیک و روابط نیابتی طالبان ممکن این سناریو را تسهیل کند. پاکستان از این نسخه توافق‌نامه صلح که طالبان را در سیاست افغانستان نقش مسلط می‌دهد، حمایت می‌کند. این سناریو برای بسیاری از مردم افغانستان قابل قبول نیست و می‌تواند وضعیت شکننده‌ای را ایجاد کند که می‌تواند منجر به خشونت شود.

چشم‌اندازی برای یک صلح پایدار

توافق صلح دوام‌دار تنها زمانی محتمل است که هر دو طرف چندین عامل اساسی را در نظر بگیرند. این موارد شامل توافق‌نامه صلح احتمالی، اجرای آن، نظام سیاسی آینده و نحوه تأمین حقوق شهروندان است.

نخست، نیاز است به پاکستان فشار آورده شود تا علیه پناه‌گاه‌های طالبان در داخل این کشور، اقدام کند. دست‌کم پاکستان باید اطمینان دهد که خشونت کاهش یافته و طالبان هنگام مذاکره با دولت افغانستان، انعطاف پذیر هستند. در غیر این صورت، تصور صلح پایدار در متن جنگ نیابتی دشوار است. در عین حال، افغانستان باید در سیاست‌های منطقه‌ای بی‌طرف باشد و آینده آن نباید وابسته به رقابت هند و پاکستان باشد.

دوم، روند تقسیم قدرت با طالبان باید مبتنی بر شفافیت باشد. توافق‌نامه صلح باید به‌طور متقابل توافق شود طوری‌که شامل چندین مرحله تطبیق و نظارت بین‌المللی باشد. با این حال، توافق برای تقسیم قدرت باید بخشی از توافق‌نامه صلح باشد، نه برعکس آن. اجرای تقسیم قدرت قبل از توافق صلح بسیار خطرناک است و می‌تواند منجر به فروپاشی نظم سیاسی شود.

سوم، حقوق شهروندی و زنان و مشروعیت دموکراتیک، باید اساس نظام سیاسی آینده باشد. در غیر این صورت، در کشوری پر تنوع و تکثر اجتماعی و سیاسی افغانستان، صلح پایدار امکان پذیر نیست.

چهارم، یک نظام سیاسی استوار بر تفکیک قوا ضروری است. اطمینان از این‌که قدرت سیاسی در دست یک حزب مانند طالبان نیست، افغانستان را در برابر سواستفاده از قدرت محافظت می‌کند.

بنابراین‌، برای اطمینان از صلح در افغانستان و خروج مسئولانه نیروهای خارجی، بسیار مهم است که دولت بایدن پیامدهای جنگ نیابتی را در تلاش‌های صلح، در نظر بگیرد. وقتی صحبت از زمینه داخلی می‌شود، بدون در نظر گرفتن تنوع سیاسی- اجتماعی کشور و حقوق شهروندان، فکر کردن در مورد صلح پایدار بسیار دشوار است.

عباس فراسو دانشجوی مقطع دکترا در دانشگاه دیکین استرالیاست. او دارای مدرک ماستری در رشته مطالعات صلح و منازعه از دانشگاه مطالعات خارجی توکیو در جاپان است. پژوهش‌های عباس فراسو بر تأثیرات جنگ نیابتی بر پویایی جنگ داخلی متمرکز است.

عباس فراسو، دانشجوی دکتری از استرالیان

همزمان آقای خلیل‌زاد نیز با انتشار پیامی در توییتر گفت در این سفر سه روزه خواستار یافتن یک توافق سیاسی میان دولت افغانستان و پیکارجویان طالب شده تا آتش بس دائمی و همه‌جانبه در کشور تحقق یابد.

آقای خلیل‌زاد در ادامه افزود در جریان دیدار با مقام‌های دولتی، چهره‌های سیاسی و اعضای جامعه مدنی در کابل پیرامون گزینه‌های متعدد برای پیشبرد روند صلح مباحثی را رد و بدل کرده است.

وی گفتگو با مقام‌های افغان را دلگرم‌کننده عنوان و تاکید ورزیده است یک اجماع همگانی و گسترده و حمایت قابل قبول از روند صلح در کشور وجود دارد.

در خبرنامه سفارت آمریکا آمده نماینده این کشور روی تمرکز ایالات متحده بر افغانستان، دیپلماسی و جلب حمایت بیشتر جامعه بین‌المللی برای صلح کار کرده است.

کریس الکساندر سفیر پیشین کانادا در افغانستان در مطلبی با عنوان «پایان دادن به جنگ نیابتی پاکستان در افغانستان» از نقش اساسی سازمان اطلاعاتی پاکستان (آی‌اس‌آی) به عنوان علت اصلی دوام جنگ علیه مردم افغانستان پرده‌برداری کرد.
الکساندر استدلال کرده است: رهبران نظامی پاکستان پس از ۱۱ سپتمبر، به جای همکاری برای دستیابی به ثبات تحت اداره نهاد‌های دموکراتیک انتخاب شده از سوی مردم افغانستان، به اسامه بن لادن و القاعده پناه دادند در حالی که (آن‌ها) به افزایش کارزارهای نظامی و تروریستی انجام شده توسط شورای کویته طالبان، شبکه حقانی و سایر گروه‌ها همکاری می‌کردند.
به گفته وی، طالبان و متحدان شان دهه‌ها است از حمایت بی‌وقفه ارتش پاکستان برخوردار هستند.
وی افزوده است: در نتیحه، جنگ نیابتی پنهان آی‌اس‌آی حدود ۱۲۴ هزار نفر را تا به امروز به کام مرگ کشاند که بیش از نیمی آن‌ها جنگجویان طالب و یک سوم آن غیرنظامیان افغانستان هستند.
سفیر پیشین کانادا در افغانستان برای ختم این بحران پیشنهاد کرده از پاکستان در سازمان ملل متحد خواسته شود تا به جنگ نیابتی خود در افغانستان پایان دهد، مقامات مسئول آن کشور که از سازمان‌های تروریستی حمات کرده‌اند، تحریم و پاکستان به عنوان یک کشور حامی تروریزم در جهان شناخته شود.

آقای نبیل تاکید ورزید که این توافق بخشش معادن است و اگر به صورت آگاهانه باشد خیانت ملی و اگر با غفلت باشد یک جرم محسوب می‌گردد.

آقای نبیل در ادامه افزود داکتر غنی و حلقه‌های نزدیکان او همگی جمع شده و طبق این توافق معادن ولایت‌ها را به این شرکت استرالیایی واگذار کرده‌اند که در جریان آن، این شرکت مکلف به گرفتن جواز ویژه‌ای برای مناطق معدنی نیست.

آقای نبیل در ادامه تاکید ورزید نفت و گاز سرپل و معدن مس لوگر نیز به شرکت‌های چینی واگذار شده‌اند اما تاکنون هیچ اقدامی برای آن‌ها نشده است.

رییس پیشین امنیت ملی افغانستان نسبت به فعالیت وزارت معادن و پترولیم انتقاد کرده و گفت، این وزارتخانه در دیگر کشورها مانند خزانه ملی است اما در افغانستان تنها هزینه‌های کمرشکن را نصیب دولت ساخته است.

ریس جمهور غنی ضمن ستایش از ماموریت ملل متحد در افغانستان، فعالیت های این سازمان را برای افغان ها، مفید و ارزنده خواند.

دو طرف در این دیدار همچنین در باره‌ی تلاش‌های صلح، اوضاع جاری کشور، دیدگاه‌های جامعه‌ی بین‌المللی در مورد تحولات کشورهمکاری با جامعه‌ی بین‌المللی و نیاز مبرم به اجماع داخلی بحث و تبادل نظر کردند.

در پایان این دیدار، هر دو طرف در راستای همکاری و هماهنگی حکومت افغانستان و سازمان ملل متحد، تعهد شان را ابراز کردند.

قابل ذکر است اوضاع جاری  کشور در این آواخر خوب نیست و باعث نگرانی های همه شهرواندن کشور شده است. شهروندان می افزایند اگر این حالت ادامه داشته باشد افغانستان به دهه نود خواهد رفت.

سخنگوی وزارت دفاع ایالات متحده می‎ گوید مقامات این کشور هنوز هیچگونه تصمیمی برای خروج نیرو های آمریکایی از افغانستان نگرفته اند.

جان کربی، سخنگوی وزارت دفاع ایالات متحده “پنتاگون” در یک نشست مطبوعاتی اظهار داشت ایالات متحده هنوز هیچگونه تصمیمی مبنی بر خروج نیرو های آمریکایی از افغانستان نگرفته است.

وی گفت دولت جدید جوبایدن، رئیس جمهور ایالات متحده، بررسی ها در این خصوص را آغاز کرده اما تاکنون  به کدام نتیجه ای نرسیده است.

وی در پاسخ به خبرنگاران در مورد شمار نیروهای آمریکایی در افغانستان گفت: «از جانب ما (پنتاگون) هیچ تغییری ایجاد نشده است، بررسی های ما در خصوص بازنگری توافقنامه دوحه با طالبان در حال انجام است، هنوز هیچ تصمیمی در خصوص حضور یا عدم حضور نیرو های ارتش  آمریکا در افغانستان گرفته نشده است».

آقای کربی در مورد این که آیا پنتاگون شمار نیروهای آمریکایی در افغانستان را تا ماه می به صفر می‌رساند، چیزی نگفت. او به سوال خبرنگاران در این رابطه گفت که بسیاری مسایل به این بستگی دارد که آیا گروه طالبان و حکومت افغانستان به یک راه حل سیاسی از طریق مذاکره می‌رسند یا نه.

این در حالی است که پیش از این پنتاگون گفته بود  طالبان به تعهدات خود در توافقنامه با ایالات متحده آمریکا به شمول کاهش خشونت و قطع رابطه به القاعده عمل نکرده اند. اما گروه طالبان این ادعای پنتاگون را رد کرده است.

ذبیح‌الله مجاهد، سخنگوی گروه طالبان با نشر اعلامیه‌ای در توییتر، این اظهارات سخنگوی وزارت دفاع را رد کرد. مجاهد نوشت: «ادعای وزارت دفاع آمریکا که گویا طالبان به توافقنامه دوحه عمل نکرده است حقیقت ندارد.«

سخنگوی طالبان با بیان این که همه مواد توافقنامه با ایالات متحده آمریکا عملی می‌کنند، افزوده است که »عملی نمودن پيمان دوحه یگانه راه حل معضله فعلی است«.

توافق‌نامه دوحه در دهم حوت سال گذشته از سوی زلمی خلیل‌زاد و ملا عبدالغنی برادر، معاون سیاسی طالبان در قطر امضا شد. آمریکا در حال بررسی این توافق‌نامه و تعهداتی است که طالبان ملزم به رعایت آن شده بودند.

ند پرایس، سخنگوی وزارت خارجه‌ی امریکا، روز سه‌شنبه (۱۲ حوت)، با نشر بیانیه‌ای گفت آنتونی بلینکن، از همتای قطری‌اش به خاطر میزبانی و تسهیل روند صلح افغانستان و اهمیت آن در حوزه‌ی خلیج فارس، سپاسگزاری کرده است.

در این بیانیه، آمده است آنتونی بلینکن، با معاون نخست‌وزیر قطر نیز گفت‌وگو کرده است.

وزیر خارجه‌ی امریکا در حالی با وزیر خارجه‌ی قطر گفت‌وگو کرده که زلمی خلیل‌زاد، نماینده‌ی ویژه‌ی وزارت خارجه‌ی امریکا برای صلح افغانستان، این روزها سرگرم دیدار با مقام‌های افغان در کابل است.

قرار است آقای خلیل‌زاد، به زودی به قطر رفته و با نمایندگان طالبان در باره‌ی از سرگیری گفت‌وگوهای صلح صحبت کند.

مارشال عبدالرشید دوستم، رهبر حزب جنبش ملی اسلامی افغانستان، گفت در کنار ایجاد اجماع برای صلح، در جبهه‌ی نظامی نیز باید آمادگی گرفته شود.

آقای دوستم، این موضوع را روز سه‌شنبه (۱۲ حوت)، در دیدار با زلمی خلیل‌زاد، نماینده‌ی ویژه‌ی وزارت خارجه‌ی امریکا برای صلح افغانستان، بیان کرد.

او در این دیدار گفت: «در پهلوی به‌وجود آوردن اجماع ملی برای گفت‌وگوهای صلح، در جبهه‌ی نظامی نیز برای دفاع از مردم افغانستان آمادگی کامل گرفته شود.»

آقای دوستم، همچنان تاکید کرد سربازان امریکایی باید بدون عجله و به گونه‌ی مسئولانه افغانستان را ترک کنند.

او افزود قطع جنگ و برقراری آتش‌بس، می‌تواند پیشرفت سریعی را در گفت‌وگوهای صلح و دست‌یافتن به صلح دایمی در افغانستان به وجود بیاورد.

از سویی هم، زلمی خلیل‌زاد، در این دیدار، بر اجماع رهبران سیاسی و توحید دیدگاه‌های آن‌ها در زمینه‌ی گفت‌وگوهای صلح و آینده‌ی افغانستان تاکید کرد.

آقای خلیل‌زاد، به برگزاری نشستی در سطح مقام‌های بلندرتبه اشاره کرد و گفت: «این نشست به موفقیت گفت‌وگوهای صلح کمک خواهد کرد.»

همزمان با یک‌سالگی امضای توافق‌نامه‌ی قطر، زلمی خلیل‌زاد، اولین دور سفرهای خود به عنوان نماینده‌ی ویژه‌ی وزارت خارجه‌ی امریکا برای صلح افغانستان در اداره‌ی جو بایدن، را آغاز کرده است.

وزارت خارجه‌ی امریکا، روز یک‌شنبه (۱۰ حوت) اعلام کرد که آقای خلیل‌زاد این بار به افغانستان، قطر و شماری دیگر از کشورهای منطقه سفر خواهد کرد.

این وزارت، افزوده است که در جریان این دید و بازدید با چهره‌های سیاسی افغانستان، نمایندگان طالبان و کشورهای منطقه که منافع شان را در یک راه حل پایدار سیاسی و آتش‌بس فراگیر در افغانستان می‌بینند، بحث خواهد کرد.

سفارت آمریکا در کابل با انتقاد از عدم رسیدی به پرونده‌های خشونت در برابر خبرنگاران، می‌گوید رسیدگی به این قضایا و پیگرد عاملان آن شفاف و کافی نیست.

این سفارت در یک پیام توییتری امروز (سه‌شنبه، ۱۲ حوت) گفت از خبرنگاران و کارمندان رسانه‌ای در افغانستان باید محافظت شوند.

سفارت آمریکا در کابل بیان داشت تاکنون شمار زیادی از خبرنگاران و کارمندان رسانه‌ای در افغانستان مورد سو قصد قرار گرفته‌اند، اما تحقیقات در این زمینه به گونه شفاف و کافی صورت نگرفته است.

همچنان این سفارت‌خانه خواستار ختم حملات در برابر خبرنگاران در افغانستان شده و تاکید کرده است از پیگرد عاملان این رویدادها حمایت می‌کند.

این انتقاد در حال مطرح می‌شود که در سال ۲۰۲۰ میلادی دست‌کم ۱۲ خبرنگار و کارمند رسانه‌ای در افغانستان کشته شده‌اند.

در ماه‌های اخیر ترورهای هدفمند به جان خبرنگاران و کارمندان رسانه‌ای در افغانستان، علاوه از وارد کردن تلفات جانی به جامعه رسانه‌ای کشور، سبب فرار شمار زیادی از روزنامه‌گاران و مجریان رسانه‌ای از افغانستان نیز شده است.

در همین حال دادستانی کل کشور نیز گفته است به تمام قضایای خشونت علیه خبرنگاران در افغانستان رسیدگی کرده است.

به گفته دادستانی کل کشور، این نهاد به تمامی پرونده‌های خشونت در برابر خبرنگاران که از سوی نهادهای امنیتی و کشفی کشور به این اداره ارسال شده، رسیدگی کرده است.

با این حال بر اساس گزارش سازمان گزارشگران بدون مرز، افغانستان همچنان جزء پنج کشور خطرناک برای خبرنگاران در جهان به حساب می‌رود.

پس از روی کار آمدن دولت جدید در امریکا به رهبری جو بایدن، مشاور امنیت ملی آقای بایدن اعلام کرد توافق نامه امضا شده میان نماینده ترامپ و طالبان را بررسی می کند تا امریکا مطمین شود که طالبان به تعهداتش عمل کرده است.

اعلام بازنگری توافق نامه امریکا با طالبان از سوی دولت بایدن واکنش های زیادی را در پی داشت و طالبان از دولت بایدن خواستند که به این توافقنامه پابند بمانند، اما دولت افغانستان همواره اعلام کرده است که این سند در روند صلح موثر نبوده است.

قابل یاد آوری است که گروه طالبان همچنان نسبت به عواقب نقض توافقنامه دوحه هشدار می دهد، در حالی که دولت افغانستان از بازنگری احتمالی در این سند استقبال کرده است.

طالبان برای ادامه روند مذاکرات صلح، منتظر مشخص شدن سرنوشت توافقنامه دوحه با امریکا و خروج کامل سربازان امریکایی تا اول ماه می است.

در صورت تداوم حضور این نیروها، طالبان گفته که ممکن است علیه آنها دوباره وارد درگیری شود.

در حال حاضر، ۲۵۰۰ سرباز آمریکایی و در مجموع حدود ۱۰ هزار سرباز ناتو در قالب “ماموریت قاطع” ناتو در افغانستان حضور دارند. سال گذشته، در زمان امضای توافقنامه شمار نیروهای آمریکایی ۱۳ هزار نفر بود.

جو بایدن در یک دهه گذشته همواره حامی حضور شمار کمی از نیروهای امریکایی در افغانستان برای مقابله با تروریزم بوده است.

استراتژی بایدن در مورد افغانستان سرنوشت روند گفتگوهای صلح و احتمالا جنگ را در این کشور رقم خواهد زد.

حدود یک ماه تا تکمیل تعهد امریکا به خروج کامل سربازانش از افغانستان باقی مانده است. شماری از سیاستمداران امریکایی خواهان حفظ این نیروها شده اند.

آلمان، اولین کشوری است که ماموریت حدود هزار سربازش در افغانستان را تا ده ماه دیگر، ژانویه ۲۰۲۲ تمدید کرده است. ناتو نسبت به ماندن نیروهای کشورهای عضو و متحد این سازمان در افغانستان تمایل نشان داده اما یک تصمیم جمعی را تا هنوز اعلام نکرده است.

در توافقنامه صلحی که در ۲۹ فبروری ۲۰۲۰ (دهم حوت) در دوحه قطر امضا شد، امریکا متعهد به خروج سربازانش از افغانستان تا اول ماه می ۲۰۲۱ شد و طالبان نیز متعهد به قطع رابطه با شبکه‌های تروریستی از جمله القاعده شد.

بخشی از توافقنامه صلح رهایی ۵۰۰۰ زندانی طالبان توسط دولت و آغاز گفت‌وگوهای دولت با گروه طالبان تا سه ماه بعد از امضای موافقتنامه بود. اما مذاکرات مورد نظر در سپتامبر سال گذشته با تاخیر چندین ماهه برگذار شد. البته ۱۰۰۰ سرباز افغان که در بند طالبان هم بودند، شامل رهایی زندانیان دو طرف شدند.

مهمترین دستاورد ملموس توافقنامه دوحه برای امریکا کشته نشدن هیچ سرباز آمریکایی در یک سال گذشته است.

پاکستان به عقیده جو بایدن در استراتژی امریکا در مورد افغانستان و منطقه جایگاه مهمی دارد. رنگین دادفر سپنتا، وزیر خارجه اسبق، در «سیاست افغانستان؛ روایتی از درون» (جلد اول ، صفحه ۳۶۹) نقل می‌کند که هنگام مسافرت جو بایدن، معاون رییس‌جمهور، به افغانستان (ژانویه ۲۰۰۹)، در ضیافت شام از «سر میز غذا بلند شد و دستمال را روی میز کوبید و گفت: پاکستان پنجاه‌بار بیشتر از افغانستان برای امریکا اهمیت دارد.» یک‌سال بعد که بارک اوباما استراتژی جدید امریکا را با ارسال۲۰ هزار سرباز اضافی به افغانستان با پیشنهاد ژنرال‌های ارتش، به‌ویژه ژنرال داوید پتراوس، فرمانده نیروهای امریکایی در افغانستان و مبتکر «تئوری ضد پارتیزانی» و «افغانستانی ساختن جنگ»، را تصویب نمود، جو بایدن با آن مخالفت نمود.

ده سال بعد در هنگام مبارزات انتخاباتی درونی حزب دموکرات او دو بار درباره اوضاع افغانستان و سیاستی که امریکا باید تعقیب کند موضع گرفت. بار اول در۱۳ سپتامر ۲۰۱۹ گفت: «وقتی که پاکستان سه ایالت افغانستان را در شرق کشور کنترل می‌کند افغانستان را نمی‌توانیم درست کنیم. درست‌شدنی نیست.» بار دوم در ۹ فبروری سال ۲۰۲۰، تأکید نمود: «درباره افغانستان باید بگویم، من کاملا مخالف ایده ملت‌سازی در این کشور بودم… ممکن نیست که آن کشور متحد شود، هیچ امکان ندارد که آن کشور یکپارچه شود.» هردو بار آقای بایدن تأکید نمود که شاید بتوان با اقداماتی از انجام حملات بیشتر از خاک افغانستان جلوگیری کرد. در این باره او پیشنهاد کرده بود که نیروهای امریکایی از افغانستان خارج شوند و درعوض پاکستان پایگاهی برای این سربازان در اختیار امریکا بگذارد تا واشنگتن بتواند به «جلوگیری از حملات تروریستی از افغانستان به آمریکا» ادامه بدهد. به‌ گفته یک‌سال قبل آقای بایدن نیروهای امریکایی می‌توانند با پرواز از این پایگاه‌ها «عملیات ضد تروریستی» خود را در افغانستان ادامه دهند.

در تازه ترین اظهار نظر آقای بایدن در نشست امنیتی مونیخ که امسال به دلیل شیوع ویروس کرونا به گونه مجازی برگزار شده بود گفت که کشورش به گونه قوی از روند دپلماتیک صلح حمایت می کند.

بایدن گفت که اداره امریکا به پایان جنگ افغانستان متعهد است و اما به باور او این جنگ به‌گونه‌یی پایان یابد که افغانستان به امنیت امریکا و متحدانش تهدیدی نباشد.

او افزود: «ادارۀ من از روند دیپلوماتیک جاری در افغانستان و از پایان جنگی که به بیست ساله‌گی‌اش نزدیک می‌شود نیرومندانه پشتیبانی می‌کند. ما متعهد استیم اطمینان یابیم که افغانستان هرگز بستر حمله‌های هراس‌افگنی را بر امریکا، متحدان ما و منافع ما فراهم نکند.»

همزمان با این، لوید آستین، وزیر دفاع امریکا می‌گوید که تصمیم دربارۀ چگونگی حضور نیروهای امریکایی در افغانستان پس از رأی‌زنی‌ها با متحدان این کشور نهایی خواهد شد.

حال باید دیده شود که با پایان مهلت بازنگری توافق نامه دوحه دولت بایدن تغییر در این توافق نامه ایجاد می کند یا خیر.

بخدی

راس ویلسن، سرپرست سفارت امریکا در کابل، گفت حمایت ایالات متحده از زنان افغانستان، ادامه خواهد یافت.

آقای ویلسن، روز دوشنبه (۱۱ حوت)، در برگه‌ی تویترش نوشت: «مارچ یکی از ماه‌های تاریخی برای زنان است. در دو دهه‌ی گذشته، یکی  از برنامه‌های مهم امریکا در افغانستان، برابری زنان و مردان بوده است.»

به گفته‌ی او، زنان افغان نقش پر رنگی در بخش‌های امنیت، آموزش و پرورش، صحت و غیره بازی کرده‌اند.

آقای ویلسن، گفته است که ایالات متحده در حمایت از برابری جنسیتی و حقوق زنان و دختران در سراسر جهان، پیشتاز است.

او افزوده است: «در حالی که در این ماه موفقیت‌های خارق‌العاده‌ی زنان را جشن می‌گیریم، باید یادآور شویم که راه طولانی برای تحقق رویای زنان وجود دارد.»

گفتنی است که از هشتم مارچ، روز هم‌بستگی زنان، همه‌ساله در کشور‌های مختلف جهان، گرامی‌داشت می‌شود. در چند سال اخیر، در افغانستان نیز از این روز، از سوی اداره‌های دولتی و نهاد‌های مدنی، به ویژه نهادهای مدافع حقوق زنان، در قالب برنامه‌های متنوع و مراسم‌های متعدد، گرامی‌داشت می‌شود.

در سال ۱۹۱۰ میلادی، هشتم مارچ از سوی فعالان جنبش چپ آلمان، به عنوان روز «هم‌بستگی زنان جهان»، پیش‌نهاد و اعلان شد. از آن زمان بدین‌سو،  از این روز به عنوان نماد تاریخی، جهت مبارزه با خشونت، نابرابری‌ها و تبعیضی که در برابر زنان است، به گونه‌های مختلف، گرامی‌داشت می‌شود.

این حزب باانتشار بیانیه‌ای روز گذشته (یک‌شنبه، ۱۰ حوت) به مناسبت یک سالگی توافق‌نامه آمریکا با گروه طالبان، گفت پیش از امضای این توافق‌نامه خوشبینی‌های مبنی بر کاهش خشونت‌ها در کشور ایجاد شده بود.

به گفته جمعیت اسلامی، اما باگذشت یک سال از امضای این پیمان، نه تنها خشونت‌ها در کشور کاهش پیدا نکرده، بلکه افزایش چشم‌گیری نیز داشته است.

در این بیانیه آمده است که از همان ابتدای روند گفت‌وگوهای صلح، نشانه‌های ایجاد موانع از سوی جهت‌های مشخص در برابر این روند به هدف تداوم قدرت و سبوتاژ کردن روند مذاکرات مشاهده می‌شد.

این حزب تاکید کرده است: «جمعیت اسلامی افغانستان از همان آغاز بانظرداشت شناخت عمیقی که از اوضاع کشور و جهت‌های دخیل در روند صلح داشت، نواقص این روند را درک کرده و به دلیل نادرست بودن چارچوب دوجانبه گفت‌وگوهای صلح با طالبان، از اشتراک در آن خودداری کرد.»

این بیانیه علاوه کرده است که هیچ یک از مزیت‌های توافق‌نامه ایالات متحده آمریکا با گروه طالبان تاکنون تحقق پیدا نکرده و وضعیت کشور نسبت به قبل بحرانی‌تر شده است.

بیانیه جمعیت اسلامی خاطرنشان ساخته است که بدون گفت‌وگوی مستقیم همه جریان‌های مهم و ملی در یک چارچوب چندجانبه به هدف دست‌یابی به اجماع ملی در مورد آینده افغانستان، بحران چهار دهه جنگ تحمیلی کشور حل نخواهد شد.

این در حال است که روز گذشته گروه طالبان به مناسبت یک سالگی توافق‌نامه این گروه با آمریکا خواستار تطبیق کامل تمام مواد این توافق‌نامه شده است.

این گروه بانشر بیانیه‌ای هشدار داده بود که هر گونه راه بدیل برای این توافق‌نامه، محکوم به شکست است و اوضاع کشور را بدتر خواهد کرد.

گفتنی است که دولت جدید ایالات متحده آمریکا به رهبری جو بایدن، از بازنگری در توافق‌نامه واشنگتن با گروه طالبان خبر داده است.

این کشور همچنان گفته است که نیروهای نظامی خود را تا اوایل ماه می از افغانستان خارج نخواهد کرد، زیرا هنوز شرایط برای خروج این نیروها مساعد نشده است.

 وزارت امور خارجه ترکیه امروز یکشنبه(۱۰ حوت) در اعلامیه‌ای به مناسبت ۱۰۰ سالگی برقراری روابط دیپلماتیک بین جمهوری ترکیه و جمهوری اسلامی افغانستان، خواستار افزایش همکاری‌ها در عرصه‌های مختلف شد.
وزارت خارجه ترکیه می‌گوید امیدوار است خشونت‌های جاری در افغانستان به پایان برسد و آرامش و صلح دایمی در این کشور تأمین شود.
به مناسبت ۱۰۰ سالکی روابط، وزارت خارجه ترکیه افزوده که وزیر خارجه آن کشور همراه با امیر رامین سفیر افغانستان در انقره قرار است در باغ این وزارت درخت دوستی بکارد.
گفتنی است که روابط دیپلماتیک افغانستان و ترکیه پس از امضای توافق‌نامه اتحاد دو کشور در اول مارچ ۱۹۲۱ به طور رسمی آغاز شد و سفارت ترکیه نخستین نمایندگی دیپلماتیک بود که پس از استقلال افغانستان در سال ۱۹۱۹ در کابل افتتاح شد.

آقای اندر، روز یک‌شنبه (۱۰ حوت)، در برگه‌ی تویترش نوشت: «توقعی که مردم از امضای توافق‌نامه‌ی قطر داشتند، برآورده نشد. این توافق‌نامه تنها برای امریکا آتش‌بس را تضمین کرد. رابطه‌ی طالبان با مردم افغانستان، هنوز هم به قتل، غارت، ترور و وحشت محدود است.»
به گفته‌ی او، از این به بعد نیز هیچ امیدی به توافق‌نامه‌ی قطر وجود ندارد؛ زیرا طالبان روند گفت‌وگوهای صلح را با کندی مواجه کرده‌اند.
آقای اندر افزوده است: «اگر از دیدگاه افغانستان به توافق‌نامه‌ی قطر دیده شود، زمان به امید برقراری صلح به هدر رفته، به مردم تلفات سنگین جانی و مالی وارد شده و در کل افغانستان تخریب شده است.»
توافق‌نامه‌ی قطر، درست یک سال پیش، در دهم حوت میان امریکا و طالبان به امضا رسید. افزایش خشونت‌ها، عدم قطع رابطه با سایر گروه‌های تروریستی و عدم پابندی به گفت‌وگوهای صلح از سوی طالبان، سبب شد تا دولت جدید امریکا به رهبری جو بایدن، توافق‌نامه‌ی قطر را مورد بررسی قرار دهد.
جو بایدن، رییس‌جمهور امریکا، گفته است که می‌تواند جدول خروج سربازان امریکایی از افغانستان در ماه می سال روان میلادی را کنار بگذارد. ینس استولتنبرگ، دبیر کل ناتو نیز، گفته است که خروج عجولانه از افغانستان نگران‌کننده است و سبب قوت گرفتن گروه‌های تروریستی خواهد شد.
با این حال، گروه طالبان نیز خواهان رهایی زندانیان باقی‌مانده و حذف نام اعضای رهبری‌اش از فهرست سیاه سازمان ملل متحد شده است.
در اعلامیه‌ای که روز یک‌شنبه (۱۰ حوت)، از سوی گروه طالبان به مناسبت یک‌سالگی امضای توافق‌نامه‌ی قطر منتشر شده، آمده است طالبان به تمام محتویات این توافق‌نامه، متعهد بوده و دولت امریکا نیز باید در این زمینه پابند باشد.
گروه طالبان، همچنان از دولت امریکا خواسته است که در زمان تعیین‌شده (ماه می سال روان میلادی)، سربازان خود را از افغانستان خارج کند.

همزمان با یک‌سالگی امضای توافق‌نامه‌ی صلح میان دولت امریکا و گروه طالبان، این گروه خواهان رهایی زندانیان باقی‌مانده و حذف نام اعضای رهبری‌اش از فهرست سیاه سازمان ملل متحد شده است.

در اعلامیه‌ای که روز یک‌شنبه (۱۰ حوت)، از سوی گروه طالبان به مناسبت یک‌سالگی امضای توافق‌نامه‌ی قطر منتشر شده، آمده است طالبان به تمام محتویات این توافق‌نامه، متعهد بوده و دولت امریکا نیز باید در این زمینه پابند باشد.

گروه طالبان، گفته است رهایی زندانیان باقی‌مانده و حذف نام اعضای رهبری این گروه از فهرست سیاه سازمان ملل متحد، از موارد مهم توافق‌نامه‌ی قطر بوده که تا کنون عملی نشده است.

در اعلامیه آمده است که تطبیق توافق‌نامه‌ی قطر، راه عملی را برای برقراری امنیت در افغانستان هموار می‌کند و اگر برای راه‌های بدیل تلاش شود، نتیجه‌ی آن از همین اکنون به ناکامی محکوم است.

گروه طالبان، گفته است که با وجود برخی کمبودی‌ها، اما باز هم توافق‌نامه‌ی قطر به سمت مثبتی در حرکت است.

در اعلامیه آمده است: «بخش زیادی از نیروهای خارجی، افغانستان را ترک کرده‌اند و نیروهای باقی‌مانده نیز باید در زمان تعیین‌شده این کشور را ترک کنند.»

گروه طالبان، گفته است که کشور قطر، شورای امنیت و تمام کشورها و ناظران بین‌المللی‌ای که در مراسم امضای توافق‌نامه قطر اشتراک داشتند، مسئولیت تطبیق کامل این توافق‌نامه را به عهده دارند و باید در این زمینه کار کنند.

توافق‌نامه‌ی قطر، درست یک سال پیش، در دهم حوت میان امریکا و طالبان به امضا رسید. افزایش خشونت‌ها، عدم قطع رابطه با سایر گروه‌های تروریستی و عدم پابندی به گفت‌وگوهای صلح از سوی طالبان، سبب شد تا دولت جدید امریکا به رهبری جو بایدن، توافق‌نامه‌ی قطر را مورد بررسی قرار دهد.

جو بایدن، رییس‌جمهور امریکا، گفته است که می‌تواند جدول خروج سربازان امریکایی از افغانستان در ماه می سال روان میلادی را کنار بگذارد.

ینس استولتنبرگ، دبیر کل ناتو نیز، گفته است که خروج عجولانه از افغانستان نگران‌کننده است و سبب قوت گرفتن گروه‌های تروریستی خواهد شد.

عبدالله عبدالله، رییس شورای عالی مصالحه‌ی ملی، می‌گوید در روزهای اخیر، تماس‌ها میان هیئت‌های گفت‌وگوکننده‌ی دولت افغانستان و گروه طالبان، بیشتر شده است.

آقای عبدالله که روز شنبه (۹ حوت)، در مراسم استقبال از مارشال عبدالرشید دوستم در کابل صحبت می‌کرد، گفت: «طرف‌های گفت‌وگوکننده در روزهای اخیر، تماس‌هایی داشته‌اند؛ اما توقع مردم افغانستان هنوز هم برآورده نشده است.»

به گفته‌ی او، ترورهای هدف‌مند، خشونت‌ها و جنگ هنوز هم ادامه دارد و از مردم افغانستان قربانی می‌گیرد.

آقای عبدالله، تاکید کرد نیاز است تا هرچه زودتر، آتش‌بس برقرار شده و گفت‌وگوهای صلح تسریع شود.

این در حالی است که دور دوم گفت‌وگوهای صلح، بیش از یک‌ونیم ماه پیش در قطر آغاز شد؛ اما از آن زمان تا اکنون، هیچ نشست رسمی‌ای میان دو طرف برگزار نشد. در این مدت، هیئت طالبان سفرهایی به ایران، روسیه و ترکمنستان داشته است.

با این همه، دوشنبه شب (۴ حوت)، روسا و برخی از اعضای هیئت‌های دو طرف، پس از گذشت چندین هفته با هم دیدار کرده و در باره‌ی آجندای گفت‌وگوها صحبت کردند.