برچسب: اردوغان

اردوغان از وزارت خارجه ترکیه خواست سفرای ده کشور عمدتا غربی را افراد نامطلوب اعلام کند.

به نقل از صدای امریکاا رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه از وزارت خارجه این کشور خواسته است با اعلام نمودن سفرای ده کشور خارجی مقیم این کشور به عنوان افراد نامطلوب زمینه اخراج آنها را فراهم نماید.

باید گفت در صورت اعلام این سفرا به عنوان افراد نامطلوب آنها باید ترکیه را ترک کنند.

سفیر‌های امریکا، فرانسه، آلمان، کانادا، هالند،‌ دنمارک، فنلند، سویدن، ناروی و نیوزیلند به دلیل این که با نشر بیانیه‌ای خواهان رهایی عثمان کاوالا، تجار و فعال ترکی شده اند، هفتهٔ گذشته به وزارت خارجهٔ ترکیه احضار شده بودند.

عثمان کاوالا از سال ۲۰۱۷ به اینسو بدون آنکه مرتکب جرمی شده باشد در زندان به سر می برد.  

مقامات ترکیه گفته اند او به دست داشتن در سال ۲۰۱۶ متهم است.

آقای اردوغان این بیانیهٔ سفرا را “گستاخی” خوانده و دستور شناسایی آنان به عنوان افراد نامطلوب را صادر کرده است.

رییس جمهور ترکیه روز ۲۳ اکتبر (اول عقرب) گفت: «به وزیر خارجه هدایت دادم و گفتم این ۱۰ سفیر فوراً افراد نامطلوب اعلام شوند.»

در صورتی که دیپلماتی در کشوری فرد نامطلوب شناخته شود می بایست آن کشور را ترک کند.   

آقای کاوالا از اشتراک در تظاهرات سال ۲۰۱۳ مبرا شد، اما باز هم در زندان باقی مانده است.

محکمهٔ حقوق بشر اروپا در سال ۲۰۱۹ خواهان رهایی او از زندان شد. شورای اروپا گفته است اگر کوالا رها نشود، در پایان ماه نومبر علیه ترکیه دعوای ارتکاب تخلف را آغاز می‌کند.

حزب عدالت و توسعه (Adalet ve Kalkınma Partisi) در سال ۲۰۰۱م توسط رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور فعلی ترکیه تأسیس گردید. این حزب از بطن احزاب اسلامی که توسط نجم الدین اربکان فقید تاسیس شده بود، بیرون شده است. اهداف و شعار ابتدایی احزاب اسلامی در ترکیه بر گسترش و تطبیق نسبی احکام اسلامی، ارزش‌های محافظه‌کارانه و مفاهیم ملی استوار بوده که در نهایت بر نهادینه‌سازی ارزش‌های اسلامی با رنگ ملی‌‌گرایی در ترکیه متمرکز بوده است. در حقیقت، پس از تشکیل جمهوری ترکیه توسط مصطفی کمال اتاترک در سال ۱۹۲۳م، ارتش و قانون اساسی دولت ترکیه مبتنی بر جدایی دین از زندگی (سیکولریزم) بناء یافت. بناء احزاب اسلامی کمتر می‌توانند ظهور سیاسی نمایند، مگر این‌که به آرمان‌های اسلامی خویش الوداع بگویند. زیرا براساس قانون اساسی ترکیه، تمامی احزاب سیاسی باید در مطابقت با اصول سیکولاریزم به فعالیت خود ادامه دهد، و هرگاه یکی از احزاب سیاسی ارزش‌های سیکولار را نقض کند، حزب مذکور قادر به فعالیت در ترکیه نمی‌باشد.

گروه واتس اپ «گفت و گوی سیاسی» در نوشته ای به قلم آقای جید، می نویسد نجم الدین اربکان، پدر سیاسی حزب عدالت و توسعه ترکیه، چندین احزاب سیاسی ایجاد کرد؛ اما احزاب وی یکی پی دیگری از سوی ارتش و قانون اساسی ترکیه ملغاء گردید. در نهایت اردوغان برای این‌که توانسته باشد کرسی‌های بیشتری را جهت کسب قدرت سیاسی بدست آورده باشد، با آرمان‌های دیرینه‌ی گروهی خود خداحافظی کرد؛ این یعنی پس از ایجاد حزب عدالت و توسعه، آجندای «اسلامی بودن» از خط‌مشی این حزب حذف گردید. سپس حزب عدالت و توسعه، دموکراسی محافظه‌کارانه، سیکولاریزم نرم، نظم لیبرال، بازار آزاد و اروپاگرایی را اساس پالیسی حزبی خود قرار داد که این امر یکی از عوامل پیروزی وی در انتخابات و اتکاء به قدرت سیاسی گردید. پالیسی‌های فوق امروزه توسط حزب حاکم دولت ترکیه در حال اجراء و تحکیم می‌باشد.

به عبارت دیگر، اساسی‌ترین اهداف امروزی حزب عدالت و توسعه بر تقویت نهادهای دموکراتیک، ترویج ارزش‌های سرمایه‌داری-دموکراسی، پابندی به پالیسی‌های بانک جهانی (World Bank) و صندوق وجهی پول (IMF)، برآورده‌سازی شرایط اتحادیه اروپا (European Union) بمنظور کسب عضویت در آن اتحادیه و متبارز نمودن دولت ترکیه منحیث الگوی سیاسی برای جهان اسلام معطوف می‌باشد. این حزب راه رسیدن به اهداف فوق را از طریق تطبیق و ترویج دموکراسی محافظه‌کارانه ممکن دانسته که در آن سیکولاریزم نقش اساسی را بازی می‌نماید. و اسلام مانند سایر ادیان (عیسویت، یهودیت و هندویزم) نقش مذهب (Religion) را در ترکیه دارد که تنها در عرصه‌های عبادی، اخلاقی و فردی از سوی دولت فعلی تمثیل می‌گردد.

چنان‎چه، خود اردوغان بارها طی مصاحبه‌هایی به صراحت اعتراف کرده است که دولت ترکیه یک دولت سیکولار بوده که در آن بجز دموکراسی محافظه‌کارانه (سیکولاریزم نرم) دیگر هیچ فکری جایی ندارد. وی حتی گفته است که هرگونه برچسب‌های «اسلامی بودن» بالای حزب عدالت و توسعه (AKP) منتفی می‌باشد. همچنان، حسین چلیک وزیر اسبق حزب عدالت و توسعه در واکنش به اسلامی پنداشتن حزب عدالت و توسعه به جدیت واکنش نشان داد. وی گفت: “زمانی‌که رسانه‌های غربی از حزب عدالت و توسعه –حزب حاکم جمهوری ترکیه– نام می‌برند، حرف‌های از قبیل «اسلامی»، «اسلامیست»، «اسلام معتدل»، «منحصر به اسلام»، «مبتنی بر اسلام» ویا «دارای آجندای اسلامی» به همرای آن سر داده می‌شود. باید تصریح کنم که چنین حرف‌ها نه تنها حقیقت نداشته بلکه مایه‌ی ناخشنودی ما می‌شود.” به همین‌ ترتیب، احمد داوود اوغلو، وزیر خارجه اسبق ترکیه، بارها اظهار داشته است که: “سیکولار و دموکرات بودن قوانین اجتماعی ترکیه در حال حاضر یک موضوع غیرقابل بحث است.” هم‌چنان، عمر چلیک، سخنگوی حزب عدالت و توسعه بیان کرد: “تنفیذ و جابجایی اسلام (دین) در قانون اساسی و در پالیسی حزب عدالت و توسعه وجود ندارد.”

از سوی دیگر، براساس گزارش مجله اکانومست (Economist)، «هیچ یکی از احزاب اسلامی در ترکیه به اندازه حزب عدالت و توسعه میانه‌روتر و طرف‌دارتر غرب نبوده است. و این حزب به هدف کسب عضویت در اتحادیه اروپا در سال ۲۰۰۲م به قدرت رسیده است.» به همین ترتیب، اردوغان، رهبر حزب عدالت و توسعه، در سال ۲۰۰۵م گفته بود: «حزب ما حزب اسلامی نیست و ما نیز برچسب‌های از قبیل مسلمان دموکرات را نیز رد می‌کنیم. آرمان اساسی ما رسیدن به دموکراسی محافظه‌کارانه است، نه اسلام!» نهاد بروکینز (Brookings) این را بیان می‌کند که اردوغان اصلاحات عمیقی را از لحاظ ایدیولوژیک در حزب خود آورد که کاملاً با روایت احزاب اسلامی قبلی مغایرت دارد. این گزارش هم‌چنان اضافه می‌کند که اساسی‌ترین آجندای حزب عدالت و توسعه کسب عضویت اتحادیه اروپا، نصب چهره‌های لیبرال و پراگماتیک در کرسی‌های بلند دولتی می‌باشد. این گزارش همچنان تصریح می‌کند که یکی از دلایل اساسی پیروزی حزب عدالت و توسعه در انتخابات ۲۰۰۲م اعمال همین استراتیژی بود.

امروزه یکی از اهداف کلیدی حزب عدالت و توسعه تحقق‌بخشی به آرمان‌های مصطفی کمال اتاترک (تطبیق ارزش‌های سیکولار در ترکیه و ترویج آن به سایر سرزمین‌های اسلامی) می‌باشد. و اردوغان و تیم حاکم این ماموریت را با کمال احسان به پیش می‌برند. چنان‌چه وی در مراسم اکلیل‌گذاری به مقبره‌ی اتاترک از وی منحیث «مرد مبارز» و «نیک‌نام» یاد کرد. از سوی دیگر، با وجودی‌که حزب عدالت و توسعه با رد اسلام سیاسی و تمسک به غرب و ارزش‌های سیکولار توانست به قدرت سیاسی نایل گردد، اما این پیروزی به قیمت تقویت سیکولاریزم، استحکام ارزش‌های دموکراسی و آزادی‌ها و تسلیمی در برابر امریکا و غرب تمام گریدیده است.

روسای جمهور ترکیه و یونان در مورد تحولات افغانستان و مهاجرت گفت‌وگو کردند. رجب طیب اردوغان در این تماس تلفنی با نخست‌وزیر یونان گفت امیدوار است طالبان برای دوره گذار با رهبران سیاسی در افغانستان مذاکره کنند.

به گزارش خبرگزاری آناتولی، رجب طیب اردوغان، رییس جمهور ترکیه  روز جمعه، بیست‌ونهم اسد، با کیریاکوس میتسوتاکیس، نخست‌وزیر یونان، تلفنی گفت‌وگو کرد. در این تماس تلفنی تحولات افغانستان و مهاجرت از محورهای بحث دو طرف بوده است.

اردوغان در این گفت‌وگو بر لزوم همکاری‌ها در مسأله مهاجرت مبتنی بر منافع دو طرف تأکید کرده است.

رییس جمهور ترکیه گفت افغانستان در دوران بحران به سر می‌برد و دولت جدید باید فراگیر باشد و حضور همه طرف‌ها و تنوع مردم افغانستان را نشان دهد.

دو طرف بر افزایش موج مهاجرت با تشکیل نیافتن دولت انتقالی در افغانستان تأکید کرده هشدار داده‌اند این وضعیت به چالش جدی برای همه مبدل خواهد شد.

طالبان یک هفته است که کنترل کابل، پایتخت کشور را به‌ دست دارند. هرچند تلاش‌ها برای  تشکیل حکومت فراگیر و همه‌شمول جریان داشته، اما تاکنون بی‌نتیجه بوده است.

پیش‌تر خبرگزاری رویترز به نقل از یک مقام طالبان گزارش داد در چند هفته آینده، چارچوب دولت جدید را اعلام می‌کنند.

رییس جمهوری ترکیه با بیان اینکه احتمال دیدار وی با رهبر طالبان مطرح است، هشدار داد اگر طالبان را در سطح عالی کنترل نکنیم، امکان دستیابی به صلح در افغانستان ممکن نخواهد بود.

به گزارش خبرگزاری آناتولی، رجب طیب اردوغان، رییس جمهوری ترکیه چهارشنبه در مصاحبه با شبکه‌های سی‌ان‌ان ترک و کانال دی (Kanal D) به سوالات خبرنگاران درباره مهاجران غیرقانونی و تحولات منطقه پاسخ گفت.

اردوغان اظهار کرد: نهادهای مربوطه ما در حال تلاش برای برقراری مذاکره با طالبان هستند. حتی احتمال دیدار من با رهبر آنها نیز مطرح است. اگر طالبان را در سطح عالی کنترل نکنیم، امکان دستیابی به صلح در افغانستان ممکن نخواهد بود.

وی ضمن تاکید بر تداوم ساخت دیوارها هم در گذرگاه‌های مرزی با ایران و هم عراق، تصریح کرد: این دیوارها برای جلوگیری از ورود مهاجران غیرقانونی به کشورمان در حال ساخت است.

اردوغان با اشاره به آنکه طوری که برخی در رسانه‌های اجتماعی اغراق می‌کنند، موج مهاجرت غیرقانونی از مرزهای ترکیه وجود ندارد؛ خاطرنشان کرد: بخش اعظم مهاجران غیرقانونی افغان دستگیر شده، توسط نهادهای ذیربط به افغانستان بازگردانده می‌شوند.

وی در رابطه با ادعاهای مربوط به مهاجرت غیرقانونی به ترکیه، متذکر شد: همه باید بدانند ترکیه کاروانسرا نیست. ما همه تحولات را ارزیابی می‌کنیم و گام‌های خود را بر اساس این ارزیابی‌ها بر می‌داریم.

رئیس جمهوری ترکیه در پایان اضافه کرد: امشب با قطر گفت‌وگویی درباره اینکه کجا می‌توانیم اقدامات طالبان را متوقف کنیم و کجا می‌توانیم به سوی صلح برویم، انجام دادم.

به گفته این نهاد، این سیستم در”دفع موشکها در جهان بر اساس تجربه سودمند ثابت شده است.”

وزارت دفاع که مسئولیت راه اندازی و مدیریت این سامانه دفاعی را به عهده دارد درباره آن جزئیات بیشتر ارائه نکرد.

اما وزارت داخله گفته که بخش امنیتی و نیروهای امنیتی و دفاعی، “به قیمت جان‌های‌شان آماده‌ دفاع از مردم و کشورشان هستند. این سیستم نیز برای تطبیق همین هدف‌ها ایجاد می‌شود.

قبل از این مدیریت فرودگاه کابل به نیروهای ناتو به فرماندهی آمریکا مربوط می شد و این کشور از سامانه‌ٔ ضدموشک، ضد توپ و ضد خمپاره سی آر اِ آم ( C-RAM ) استفاده می‌کرد.

با آغاز خروج نیروهای خارجی از افغانستان چانه زنی بر سر تامین امنیت فرودگاه کابل میان اعضای کشورهای ناتو ادامه داشت و دیروز رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه تایید کرد نظامیان این کشور حفاظت از فرودگاه بین‌المللی کابل را پس از خروج نیروهای ناتو از افغانستان برعهده خواهد گرفت.

به گزارش رسانه‌های ترکیه، آقای اردوغان گفت در گفتگوها با ناتو و آمریکا مشخص شده که ما کدام مسئولیت‌ها را برعهده خواهیم گرفت، و ما این گام را به بهترین صورت خواهیم گرفت.

امنیت فرودگاه کابل برای تداوم فعالیت سفارت‌ها و نمایندگی‌های بین المللی حیاتی است، در حالی که اخیرا ارتش افغانستان در برابر پیشرفت‌های طالبان، بدون مقاومت جدی از بیشتر از ۱۵۰ ولسوالی عقب نشینی کرده‌اند.

ترکیه از سال ۲۰۱۳ در کار تامین امنیت این فرودگاه همراه با سربازان آمریکایی و ناتو فعال بوده است.

گروه طالبان قبلا گفته‌ است که به تمام دیپلمات‌ها و کارمندان موسسات غیردولتی در افغانستان اطمینان می‌دهد که مورد حمله قرار نخواهند گرفت اما حضور نیروی نظامی هیچ کشور خارجی را قبول نخواهد کرد.

این دیدار روز( جمعه، ۲۸ جوزا ) انجام شد. عبدالله عبدالله و رجب طیب اردوغان، رییس جمهور ترکیه، در این دیدار در مورد روند صلح افغانستان گفتگو کرده است.

سپیدار اعلام کرد عبدالله و اردوغان روی تلاش‌های صلح و آخرین تحولات سیاسی و امنیتی در افغانستان و منطقه بحث کرده‌اند.

رییس جمهور ترکیه از ادامه همکاری‌های این کشور از روند صلح افغانستان اطمینان داده است.

اردوغان افزود ترکیه خواهان صلح و ثبات در افغانستان است و به همکاری‌های خود با مردم افغانستان ادامه می‌دهد.

در همین حال، عبدالله از تلاش‌های ترکیه در روند صلح افغانستان قدردانی کرد و خواهان ادامه این همکاری‌ها شد.

نشست «دیپلماسی آنتالیا» در مورد موضوعات مهم بین‌المللی با مشارکت سطح بالای رهبران سیاسی، وزیران امور خارجه و چهره‌های سیاسی برگزار شده است.

عبدالله عبدالله رییس شورای عالی مصالحه ملی و حنیف اتمر وزیر امور خارجه کشور روز( پنج‌شنبه، هفته گذشته ۲۷ جوزا )برای اشتراک در این نشست به ترکیه رفتند.

اردوغان در جریان یک ضیافت افطار با مادران دیاربکر ( مادرانی که فرزندانشان از سوی سازمان تروریستی پ ک ک ربوده شده ) دیدار کرد. 

رئیس جمهوری طی سخنرانی در این ضیافت گفت:” خواهان متوقف شدن هر چه زودتر حملات خائنانه علیه مسجدالاقصی و مسلمانان قدس هستیم. “

اردوغان با اعلام اینکه دنیایی که قادر به محافظت از قدس و مسلمانان نباشد، به خود خیانت کرده و گویی پیم بمبی را کشیده که خودش را نابود خواهد کرد، کل جهان به ویژه کشورهای مسلمان را به وارد عمل شدن در برابر حملات علیه مسجد الاقصی، قدس و خانه‌های فلسطینیان دعوت کرد. 

 رئیس جمهوری ترکیه هشدار داد، هر کسی که با سکوت در قبال حملات اسرائیل و یا عدم اتخاذ موضعی قابل توجه به طور تلویحی از این جنایات حمایت کند، شریک ظلمی است که در آنجا اعمال می‌شود. 

اردوغان با بیان اینکه اسرائیل ظالم و دولت ترور این‌کشور ، به مسلمانان قدس که بجز حفظ خانه و سرزمین‌های هزار ساله‌شان، هدف دیگری ندارند، وحشیانه حمله می‌کند، گفت:”به عنوان ترکیه همانند همیشه امروز نیز در کنار برادران فلسطینی‌مان در قدس و کلیه مسلمانان در جغرافیای فلسطین هستیم. “

گفتنی است، در جریان حملات پلیس اسرائیل علیه فلسطینیان در مسجد الاقصی، دروازه شام و محله شیخ جراح، بیش از 200 تن زخمی شدند. 

حملات پلیس اسرائیل در منطقه همچنان ادامه دارد.

نظریه عثمانی گری نوین New Ottomanism که برای نخستین بار توسط احمد داود اوغلو از نظریه پردازان حزب عدالت و توسعه طرح شد، راهبرد ترکیه را نه سودای رهبری جهان اسلام بلکه بسط و توسعه هژمونی منطقه ای ترکیه در مناطق تحت استیلای امپراتوری عثمانی در سده های شانزدهم تا بیستم میلادی معرفی می کند.

به عبارت دیگر «سیاست عثمانی گری نوین»، نه مبتنی بر استیلای نظامی بلکه بر پایه ی نفوذ فرهنگی و اقتصادی ترکیه بر سرزمین های تحت استیلای امپراتوری عثمانی تعریف شده است. از سوی دیگر، مناطق مورد مناقشه که ترکیه اقدام به مداخله جویی در آنها کرده است، از مشروعیت حقوقی و بین المللی برخوردار بوده و تنها به واسطه تضعیف دولت های متبوع خود با خلاء قدرت مواجه شده اند. این امر به ویژه در مورد سوریه، لیبی و عراق صدق می کند. هر چند، در این میان مورد قره باغ از ویژگی های خاص برخوردار است. با این وجود، باز تعریف دوباره مرزهای سیاسی کشورهایی که از حاکمیت حقوقی دوژوور برخوردارند، حداقل در حال حاضر نه غیرممکن بلکه دور از ذهن به نظر می رسد. موضوعی که بعید است در تحلیل ها و اقدامات زمامداران انقره مورد غفلت واقع شده باشد.

اینک و با در نظر گرفتن آن چه بیان شد، چگونه می توان به تحلیل درباره چرایی سیاست های ترکیه و اهداف این دست از اقدامات پرداخت؟ «ماکیاولی» که از او با عنوان پدر سیاست مدرن نام برده شده در کتاب «گفتارها» که بیانگر مبانی نظری وی در باب ماهیت دولت و سیاست است، «منافع» را اصل بنیادین سپهر سیاست معرفی می کند. با اصل قرار دادن مساله منافع، می توان چرایی و اهداف نهان و آشکار اقدامات انقره را در دو بعد سیاست داخلی و خط مشی خارجی مورد تحلیل و ارزیابی قرار داد.

نخست؛ در بعد داخلی برخلاف سال های آغازین به قدرت رسیدن حزب عدالت و توسعه که از اقبال چشمگیری در میان جامعه مدنی ترکیه و حتی کردها به عنوان بزرگترین گروه اتنیکی مخالف نظم سیاسی پسا-امپراتوری برخوردار بود، در سال های اخیر، مقبولیت و مشروعیت عمومی حزب حاکم روند نزولی و رو به کاهشی را تجربه کرده است. در صدر علل عمده این وضعیت، می توان به شکست پروژه آشتی با کردها و نیز به سرانجام نرسیدن گذار از دیکتاتوری های نظامی و تکوین ساختار سیاسی دموکراتیک، اشاره کرد. موضوعاتی که از شعارهای اصلی حزب عدالت و توسعه در آغاز ورود به صحنه سیاست ترکیه بود. همین امر زمینه تنش داخلی میان اعضای عمده حزب را چنان افزایش داد که سرانجام به جدایی برخی از چهرهای نامدار مانند احمد گل، رئیس جمهوری و احمد داود اوغلو، وزیر امور خارجه پیشین از بدنه حزب عدالت و توسعه منجر شد. بی ثباتی و تنش حزبی، سیاست های اقتصادی و بازارهای ترکیه را نیز دچار تنش ساخت تا آن جا که اقتصاد ترکیه و ارزش لیر بیش از پیش روند نزولی را در پیش گرفت و همین مساله نیز بر دامنه نارضایتی ها از عملکرد حزب حاکم افزود. بنابر این اصل که سیاست خارجی هر کشوری تابعی از سیاست داخلی آن است، در چنین شرایطی بهترین اقدام برای زمامداران برای رهایی از پاسخ گویی به مسئولیت ها و سرپوش گذاشتن بر مشکلات داخلی، ایجاد تنش و بحران های خارجی و یا بهره برداری از آنهاست. و برای اردوغان چه فرصتی بهتر از مناقشات و بحران های به وجود آمده در سوریه، لیبی، عراق و اینک قره باغ!

اما در بعد سیاست خارجی، انقره از مداخله جویی خود به دنبال کسب امتیازات سیاسی در فرآیند مذاکرات و توافق نامه هایی است که در آینده از درون منازعات جاری سر بر خواهد آورد. بدین ترتیب، انقره از مجرای دستیابی به توافق های سیاسی با طرفین منازعه ضمن کسب امتیازات سیاسی زمینه را برای گرفتن امتیازات اقتصادی برای خود فراهم خواهد کرد. به ویژه، انعقاد قراردادهایی برای بازسازی مناطق درگیر در جنگ که میلیاردها دالر سود را برای اقتصاد ترکیه به همراه خواهد داشت و این علاوه بر سرازیر شدن خدمات، کالاها و اجناس ترکیه به بازارهای بزرگ این مناطق در شمال آفریقا و قفقاز است. با این اوصاف، آذربایجان دروازه ورود به چنین موقعیتی را برای ترکیه در منطقه قفقاز و آسیای میانه فراهم خواهد کرد. چنان که، انقره با همین هدف اقدام به مداخله در لیبی گرفته است تا از آن به عنوان دروازه ورود به بازار شمال آفریقا سود جوید. هر چند، نباید از این احتمال هم غافل بود که اردوغان نیم نگاهی به ایجاد تنش در حیات خلوت روسیه یعنی قفقاز نیز دارد تا از آن در جهت بده بستان های آینده با روسیه استفاده کند.

در هر حال، آن چه ترکیه به زعامت اردوغان را به اتخاذ سیاست مداخله جویانه در مناطق دچار تنش در خاورمیانه، شمال آفریقا و منطقه قفقاز انداخته، نه توسعه طلبی محض ایدئولوژیک و یا الحاق سرزمینی مناطقی به خاک ترکیه، بلکه دستیابی به منافع سیاسی و اقتصادی از رهگذر وضعیت و شرایط جاری است. موضوعی که به اردوغان در مناسبات سیاسی در صحنه قدرت ترکیه و بسیج افکار عمومی کمک شایانی خواهد کرد.

داکتر عبداللطیف نظری

 رئیس جمهور غنی بعد از ظهر روز (یک‌شنبه، ۱۲ دلو) با رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه از طریق تلفن صحبت کرد.

در این گفت‌وگوی تلفنی، رئیس‌جمهور غنی از توافق دو جانبه میان افغانستان و ترکیه که در نتیجه آن میزان تجارت میان دو کشور سالانه به ۵۰۰ میلیون دالر خواهد رسید، استقبال کرده است.

همچنان گفته شده آقای غنی در مورد انکشافات جدید در روند جاری صلح صحبت کرده و نقش ترکیه را منحیث یک کشور قوی اسلامی در منطقه، در روند صلح، به ویژه در راستای ایجاد اجماع منطقه‌ای مهم خوانده است.

از سویی هم رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه از ادامه خشونت‌ها و ترورهای هدفمند از سوی طالبان، ابراز نگرانی کرده است.

آقای اردوغان ضمن تاکید بر برقراری آتش‌بس، گفت طالبان باید از خشونت‌ها دست کشیده و راه‌حل سیاسی را اختیار کنند.

وی از همکاری بیشتر کشورش به افغانستان، به ویژه در زمینه حمایت از نیروهای امنیتی و دفاعی، معارف و پروژه‌های زیربنایی، اطمینان داد.

در این تماس تلفنی، روسای جمهوری دو کشور توافق کردند به منظور همکاری بیشتر در روند صلح، در آینده نزدیک به ابتکار ترکیه، نشست سه‌جانبه وزرای خارجه افغانستان، پاکستان و ترکیه و نیز کنفرانس مشترک علمای افغانستان و ترکیه برگزار شود.

گفتنی است ترکیه یکی از شرکا و متحدان نزدیک افغانستان پس از سقوط حکومت طالبان به شمار می‌رود و این کشور در طول ۱۹ سال گذشته میلیون‌ها دالر برای بازسازی افغانستان کمک کرده است.

علاوه بر آن این کشور چندین مکتب در سراسر افغانستان دارد که سالانه هزاران دانش‌آموز در آن مصروف آموزش هستند. افزون بر آن دولت ترکیه به دانشجویان افغانستان سالانه صدها بورسیه رایگان تحصیلی نیز اعطا می‌کند.

«نیک پرت» جنرال بازنشستۀ امریکایی و بنیان‌گذار فقید برنامۀ مطالعات تروریزم و امنیت مرکز «جورج سی. مارشال» داستانی تعریف کرد در مورد پسر جوانی در پشاور که مادرش می‌آید تا او را از خانۀ همسایه تحویل بگیرد، اما وی نگران شد، وقتی همسایه به او گفت که نمی‌تواند بلافاصله پیش پسرش برود، چون مشغول یادگیری نماز است. زمانی که سرانجام پیش مادرش آمد، وی با افتخار نشان داد که چگونه نماز خواندن را که پرستار مسلمانش در پاکستان به وی آموخته، یاد گرفته است، زیرا احساس کرده که یک پسر کاتولیک در سن او باید بداند چگونه آن را بخواند.

چنین حکایتی در پاکستان مربوط به دهۀ ۱۹۵۰ عجیب نبود. چند سال بعد، محمد علی جناح بنیان‌گذار و اولین رییس جمهور پاکستان، از پاکستانی‌ها خواست که به پلورالیزم مذهبی احترام بگذارند. به رغم تلخی و خونریزی همزمان با تجزیه از هند و آغاز درگیری کشمیر، بنیان‌گذاران پاکستان از پلورالیزم مذهبی استقبال و آن را تشویق کردند. فهرست تعطیلات رسمی پاکستان را در ۱۹۵۳ در نظر بگیرید: نه تنها اعیاد مسیحیان-کریسمس و عید پاک- بل جشنوارۀ چراغ و نور دیوالی، هندو، جین و سیک؛ هولی، رنگ‌های هندو و Dussehra (جشنوارۀ هندوها که پیروزی خیر و شر را جشن می‌گیرد) را نیز شامل می‌شود.
پاکستان سال گذشته و رویای بنیان‌گذاران جمهوری اسلامی پاکستان، اکنون شباهت چندانی به با هم ندارند. پاکستان امروز به کشوری تبدیل شده است که قضات آن پس از مجبور کردن مردی که همدست قاتل خبرنگار امریکایی است به «اعتراف» به یهودیت جلو دوربین، او را آزاد می‌کند. کشوری است که در آن اعضای اقلیت‌های مذهبی به طور معمول به اتهامات دروغین کفر، با مرگ روبرو می‌شوند. جمعیت هندوهای پاکستان کاهش یافته و اکنون به سمت انقراض پیش می‌رود. نه تنها مسیحیان بلکه شیعیان که ده درصد جمعیت این کشور را تشکیل می‌دهند، با تبعیض روبرو هستند و با اتهامات بدبینانه و مخرب کفرآمیز هدف قرار می‌گیرند. احمدی‌های پاکستان که مقامات دولتی آنان را برای پیگرد قانونی انتخاب می‌کنند، بیشتر رنج می‌برند. همین تابستان گذشته، پس از اینکه «خالد خان» اسلام‌گرا، «طاهر احمد نسیم» یک پاکستانی-امریکایی و عضو فرقه احمدی را به قتل رساند، فرد مسلح نوجوان با افسران عکس گرفت که به نظر می‌رسید حامی عمل خان بودند.
تحمل‌ناپذیری مذهبی پاکستان اکنون وارد صحنۀ بین‌المللی شده است. پاکستان در کنار ترکیه، آذربایجان، عربستان سعودی و یمن، هیچ ارتباط دیپلماتیک با ارمنستان ندارد. بیشتر کشورها اختلاف قره‌باغ را دلیل عدم روابط خود عنوان می‌کنند. آذربایجان، ترکیه و پاکستان نیز این کار را انجام می‌دهند اما فراتر می‌روند: الهام علی‌اف رییس جمهور آذربایجان بارها تمام ارمنستان، از جمله ایروان را مدعی شده است. رجب طیب اردوغان رییس جمهور ترکیه در مورد ایجاد «ارتش اسلامی قفقاز» سخن‌ می‌راند. پاکستان حتی ارمنستان را به عنوان یک کشور به رسمیت نمی‌شناسد. بر بنیاد گزارش‌ها، پاکستان همچنان در جریان جنگ نگورنه-قره‌باغ، جنگجویانی را برای مبارزه علیه ارمنستان فرستاد. در حالی که پاکستان از حمایت دیپلماتیک آذربایجان در مورد کشمیر برخوردار است، اما به نظر می‌رسد مشکل، بیشتر این واقعیت باشد که ارمنستان کشوری مسیحی است که با یک کشور مسلمان اختلاف دارد.
به نظر می‌رسد «محور شر» جدیدی در حال شکل‌گیری است. عمران خانِ نخست‌وزیر، پاکستان را از نظر نظامی و دیپلماتیک به ترکیه نزدیک‌تر کرده است. هر دو کشور به مسیحیان، شیعیان و اقلیت‌های مذهبی سخت می‌گیرند. به نظر می‌رسد هر دو نه تنها در قره‌باغ کوهستانی، بلکه در ارمنستان نیز مایل به تشویق نسل‌کشی علیه ارامنی‌ها هستند. خان و اردوغان همچنین بازگشت آزادی‌های دموکراتیک و مطبوعات را اداره می‌کنند. ترکیه با بقایای داعش در سوریه رابطه عاشقانه برقرار کرده است، در حالی که رهبران پاکستان از طالبان و سایر گروه‌های تروریستی حمایت می‌کنند.
فاجعه، رهبری سیاسی است. اکنون پاکستان در مسیر حرکت خود قرار دارد تا، یا به یک دولت سرکش تبدیل شود یا به یک کشور شکست‌خورده. با این حال، آیندۀ آن غیرقابل گریز نیست. اگر قرار است که پاکستان موفق شود، پس باید از گذشتۀ خود الهام بگیرد؛ زمانیکه مقامات پاکستانی به آزادی مذهبی هم در خانه و هم در خارج احترام می‌گذاشت و درک می‌کرد که رهبریت و احترام از پشتیبانی تروریزم یا عذرخواهی از نسل‌کشی به دست نمی‌آید، بلکه از به رسمیت شناختن هر کشوری ناشی می‌شود – حتی با اکثریت مسیحی – حق حیات دارند.

منبع: نشنل انترست

همایون جریر، عضو ارشد شورای مرکزی حزب اسلامی حکمتیار خبرهای نشر شده مبنی بر توافق رئیس جمهوری ترکیه و حزب اسلامی برای اعزام نیرو به آذربایجان را رد کرد و گفت هیچ تقاضایی در این مورد نشده و بحثی صورت نگرفته است.

او گفت حالا اگر چنین درخواستی هم مطرح باشد، باید از طریق دولت افغانستان صورت بگیرد.

حضور جنگجویان خارجی در درگیری‌های اخیر میان آذربایجان و ارمنستان بار دیگر خبرساز شد.

هزاران جنگجوی افغان در منازعه دهه ۹۰ میلادی میان آذربایجان و ارمنستان در منطقه خودمختار ناگورنو-قره‌باغ جنگیدند و تا زمان برقراری آتش بس در قره‌باغ و عقب زدن نیروهای ارمنستانی از منطقه “حدود دو سال” در آنجا حضور داشتند.

به گفته آقای جریر در سال ۱۹۹۳ روشن جواداوف، معاون وزیر خارجه وقت آذربایجان نزد گلبدین حکمتیار آمده بود و از آقای حکمتیار که در آن زمان نخست‌وزیر دولت افغانستان بود، تقاضای کمک کرد.

شمار این نیروهای مجاهدین که به آذربایجان اعزام شدند به گفته آقای جریر حدود ۵ هزار نیروی حزب اسلامی به رهبری گلبدین حکمیتار بودند که “حدود دو سال” در آن جنگ به نفع جمهوری آذربایجان علیه نیروهای ارمنستان جنگیدند.

در دو هفته اخیر، بار دیگر نیروهای آذربایجان و ارمنستان در منطقه خودمختار قره‌باغ که هنوز مورد منازعه دو کشور است، وارد درگیری‌های شدید شده اند.

وزارت خارجه افغانستان از درگیری مرزی میان ارمنستان و آذربایجان ابراز نگرانی کرده و گفته از دولت آذربایجان در این زمینه حمایت می‌کند.

این وزارتخانه در ۷ میزان با نشر یک اعلامیه گفته “منطقه نوگورنو-قره‌باغ به عنوان بخشی از آذربایجان در سطح جهان به‌ رسمیت شناخته شده” و افغانستان خواهان پایان اشغال آن است.

آقای جریر می‌گوید “در مناقشه کنونی نیز از دید ما، کشور اسلامی آذربایجان مظلوم واقع شده و به منطقه قره‌باغ که قبلا جز خاک آذربایجان بود، حمله شده است. از دید ما ارمنستان در آن وقت هم اشغالگر بوده و حالا هم همین طور است.”

به گفته او، “اما حالا آذربایجان توانایی دفاع از خودش را دارد. در حال حاضر آقای حکمتیار صدراعظم نیست و اگر تقاضای اعزام نیرویی صورت می‌گیرد، باید از دولت درخواست شود، و از نگاه ما در حال حاضر آذربایجان و مردمش به خوبی می‌توانند، از خاک شان دفاع کنند”.

آقای جریر گفت نیروهای حزب در دهه نود به دلیل “بحث اخوت اسلامی، حمایت از مسلمانان مظلوم و تقاضای رسمی دولت آذربایجان اعزام شدند.”

به گفته او “دولت آذربایجان ضعیف بود و مشکلات اقتصادی و دیگر مشکلات بر آن‌ها فشار وارد کرده بود و توانایی دفاع از کشورشان را نداشتند. به همان دلیل از افغان‌ها و از حکمتیار به عنوان صدراعظم کمک خواست و نیروهای حزب اسلامی به آذربایجان فرستاده شدند.”

آقای جریر آمار مشخصی در مورد تلفات این جنگجویان حزب اسلامی در جنگ قره‌باغ ارایه نکرد.

مجاهدین افغان در منازعه میان آذربایجان و ارمنستان

دیدبان حقوق بشر در گزارش مفصلی درباره منازعه هفت ساله قره‌باغ میان آذربایجان و ارمنستان در دهه ۱۹۹۰ از حضور نیروهای “مجاهدین” در این جنگ یاد کرده است.

روزنامه واشنگتن پست در ۸ نوامبر ۱۹۹۳ نوشته که حتی باکو، پایتخت آذربایجان در برابر نیروهای ارمنی “بی‌دفاع” بود، دیپلماتهای غربی می‌گفتند قربان علی‌اف، رئیس جمهور (وقت) آذربایجان “کارش تمام است” مگر این که دست به اقدام “رادیکالی” بزند.

حضور مجاهدین در آذربایجان ۴ سال پس از خروج ارتش سرخ از افغانستان در ۱۹۸۹ و دو سال پس از سقوط شوروی در ۱۹۹۱ جالب بود. به گزارش واشنگتن پست این افغان‌ها که با “کلاه‌های گرد پشمی صاف و لباس‌های نازک کتان شناخته می‌شدند، در ماه آگست/اوت وارد آذربایجان شدند.” به نوشته این روزنامه آقای حکمتیار، نخست‌وزیر وقت دولت مجاهدین در قبال مبلغ پول که مقدارش مشخص نشده با اعزام این نیروها به آذربایجان موافقت کرده است.

روزنامه کریستین ساینس مانتیور در ۱۶ نوامبر سال ۱۹۹۳ آورده که “در ۲۱ اکتبر یک گردان از جنگجویان “مجاهدین” افغان پیشگام حمله غافلگیرانه علیه خط ارامنه قره‌باغ در استان جبراییل شدند.”

به گزارش این روزنامه، افغان‌ها در چندین محل حضور داشتند، در ۲۱ اکتبر حدود ۳۰۰ جنگجوی افغان به طور غیرمترقبه به نیروهای ارمنی در جبرئیل حمله کردند، افغانها مجهز به سلاح‌های شوروی سابق بودند و دسپلین بهتر از نیروهای آذری داشتند.

گفته می‌شود وحیدالله صباوون، مسئول نظامی حزب اسلامی در آن سالها، مدیریت اعزام این جنگجویان را به آذربایجان برعهده داشته است. آقای صباوون در حال حاضر حزبی مستقل به نام حزب اسلامی ایجاد کرده است. او در مورد این موضوع حاضر به گفتگو با بی‌بی‌سی نشد.

به گفته دیدبان حقوق بشر، گزارش‌هایی از حضور شماری از جنگجویان حزب وحدت اسلامی افغانستان نیز در کنار نیروهای حزب اسلامی یاد می‌کند.

افراد حزب وحدت از طریق دفتر این حزب در ایران مهاجران افغان را به آذربایجان می‌فرستاد، در آن سالها ایران این حزب را حمایت مالی می‌کرد اما مشخص نیست که آیا ایران هزینه حضور جنگجویان حزب وحدت در آذربایجان را نیز پرداخت می‌کرد یا نه.

احمد (نام مستعار) به بی‌بی‌سی گفت که برادرش که در آن سالها به عنوان مهاجر در ایران زندگی می‌کرد پس از گذراندن دوره کوتاه آموزش نظامی در پایگاه‌هایی در استان کرمان و شهر زاهدان به آذربایجان اعزام شد که پس از سه ماه کشته شد و جنازه‌اش را به خانواده‌اش در زاهدان ایران تحویل دادند.

دیدبان حقوق بشر حضور این جنگجویان افغان در آن منازعه را بنا به معیارهای حقوق بین المللی مصداق نیروهای “مسیونری” یا “جنگجویان مزدور” تعریف کرده که به استخدام یک طرف جنگ در ازای دریافت پول درآمده بودند.

افراد مطلع می‌گویند حزب اسلامی به رهبری گلبدین حکمتیار افراد مجاهدین را با پرداخت حقوق دلاری (ماهیانه ۳۰۰ دلار) عمدتا از جلال آباد در شرق افغانستان به جنگ قره‌باغ می‌فرستاد.

دولت آذربایجان به طور رسمی حضور این جنگجویان را در آن منازعه انکار کرده است.

سخنگوی ریاست جمهوری ترکیه می‌گوید امریکا در صورت اقدامی علیه رئیس‌جمهور ترکیه بهایی سنگین خواهد پرداخت.

 ابراهیم کالین، سخنگوی ریاست جمهوری ترکیه امروز یکشنبه (16 اگست) گفت امریکا در صورت اقدام علیه رئیس‌جمهور اردوغان، بهایی سنگین خواهد پرداخت.

آقای کالین نسبت به اظهار نظری که در ماه دسمبر سال گذشته توسط جو بایدن نامزد ریاست‌جمهوری امریکا که در آن معاون پیشین رئیس‌جمهور امریکا از رویکرد دولت فعلی امریکا با اردوغان، ابراز نگرانی کرده بود، واکنش نشان داد.

سخنگوی ریاست جمهوری ترکیه در صفحه توییتر خود نگاشته است: «تجزیه و تحلیل بایدن از ترکیه مبتنی بر ناآگاهی، تکبر و ریاکاری است. روزهای دستور دادن به ترکیه تمام شده است. اما اگر هنوز فکر می‌کنید که می‌توانید این کار را انجام دهید، پس امتحان کنید. تاوان سنگینی خواهید پرداخت.»

 جو بایدن، رقیب دموکرات انتخابات ریاست جمهوری امریکا در روزنامه نیویورک‌تایمز بار دیگر در ویدیویی منتشر شده و آن را به داغ‌ترین موضوع توییتر در ترکیه بدل کرده است.

بایدن در این ویدیو بازنشر شده گفته که به شدت نگران رویکرد رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه است.

بایدن در این ویدیو ادامه می‌دهد:‌ آنچه من فکر می‌کنم این است که ما باید رویکرد بسیار متفاوتی در قبال اردوغان داشته باشیم و این مساله را روشن می‌کند که ما از رهبری اپوزیسیون حمایت می‌کنیم. او باید هزینه بپردازد. واشنگتن باید رهبران اپوزیسیون را طوری حمایت کند تا آنها بتوانند ادامه دهند و اردوغان را شکست دهند. البته نه با کودتا بلکه در یک روند انتخاباتی.

فخرالدین آلتون، مدیر ارتباطات ریاست جمهوری ترکیه نیز در واکنش به این اظهارات گفت، این گفته‌ها بازتاب رویکرد مداخله جویانه در قبال ترکیه است و با روابط دیپلماتیک کنونی دو کشور در تضاد است: کسی نمی‌تواند به خواسته مردم ما، دموکراسی یا مساله مشروعیت رئیس‌جمهور ما که با رای مردمی انتخاب شده، حمله کند.

وی با اشاره به کودتای نافرجام 2016 در توییترش نگاشته است:‌ بر این باوریم که این اظهارات ناخوشایند که هیچ جایگاهی در دیپلماسی ارائه شده از سوی یک کاندیدای ریاست جمهوری امریکا ندارد، برای دولت کنونی این کشور هم غیرقابل قبول است.

در این دیدار که روز گذشته در استانبول صورت گرفت، ترکیه حمایت خود از پروسه صلح عادلانه و قابل تطبیق در افغانستان را اعلام کرد.

 رجب طیب اردوغان در این  دیدار گفت: «افغانستان و ترکیه روابط و پیوندهای تاریخی و دیرینه‌ای دارند و صلح و ثبات در افغانستان برای ترکیه از اهمیت فوق‌العاده‌ای برخوردار است.»
رییس جمهور ترکیه افزود کشورش از آغاز به کار پارلمان جدید افغانستان استقبال می‌کند و آن را گامی در راه تحکیم مردم‌سالاری در افغانستان تلقی می‌نماید. 
رییس جمهور ترکیه در بخش دیگری از صحبت‌های خود افزود: «ترکیه همیشه در کنار مردم و حکومت افغانستان قراردارد و به کمک‌ها و همکاری‌های خویش به افغانستان همچنان ادامه می‌دهد.»
رییس جمهور ترکیه به تلاش‌های صلح در افغانستان اشاره کرد و گفت: «کشورش از تلاش‌ها برای دست‌یافتن به صلح در افغانستان حمایت می‌کند، خواهان برقراری صلح دایمی، عادلانه و قابل تطبیق در افغانستان می‌باشد و در این راستا بر اقدام و تصمیم مسوولانه همه طرف‌ها تأکید می‌کند.»
آقای اردوغان تأکید کرد ترکیه از برگزاری انتخابات آزاد و با اعتبار در افغانستان حمایت می‌کند و آن را گامی در مسیر صلح و ثبات در افغانستان و منطقه می‌داند.
رییس جمهور ترکیه همچنان از همکاری‌ حکومت افغانستان در انتقال مسوولیت‌های مکتب‌های افغان-ترک به بنیاد معارف ترکیه تشکر و قدردانی کرد.
آقای اردوغان افزود از میزان تجارت و سرمایه‌گذاری میان دو کشور با توجه به میزان نفوس دو کشور راضی نیست و این روند باید سرعت بیش‌تری پیدا کند.

 رییس جمهور ترکیه همچنین تأکید کرد شرکت‌های ترکی در افغانستان سرمایه‌گذاری کرده‌اند و این روند همچنان ادامه دارد.

آقای اردوغان گفت: «امیدواریم حکومت افغانستان در زمینه فراهم‌سازی سهولت‌های لازم به این شرکت‌های ترکی همکاری نماید. ترکیه آماده‌است طبق نیازهای افغانستان سرمایه‌گذاری نماید و صادرات و وارادات خویش را تنظیم کند.»

طالبان، مانع اصلی صلح!

داکتر عبدالله عبدالله نیز طی سخنانی افتتاح بزرگترین مسجد دنیا در ترکیه را یکی دیگر از دستاوردهای بزرگ رییس جمهور اردوغان دانست و گفت روابط میان ترکیه و افغانستان تاریخی،‌ دوستانه و استوار بر مشترکات و ارزش‌های دینی،‌ فرهنگی و تاریخی‌ست.

رئیس اجرایی دولت وحدت ملی ترکیه را یکی از متحدان استراتیژیک و دایمی افغانستان خواند.
داکتر عبدالله عبدالله با ارایه تصویری روشن از وضعیت سیاسی-امنیتی در افغانستان از کمک‌ها و حضور پررنگ ترکیه در افغانستان در عرصه بازسازی و تلاش برای استقرار صلح در کنار دیگر متحدان بین‌المللی افغانستان تشکر و قدردانی کرد.
رییس اجرایی همچنان از حمایت ترکیه از تلاش‌ها برای دست‌یافتن به صلح در افغانستان به نیکی یاد کرد و طالبان را مانع اصلی دست یافتن به صلح خواند. رییس اجرایی در صحبت‌های خود در این زمینه افزود: «تلاش‌های جدی از سوی ایالات متحده امریکا برای دست‌یافتن به صلح آغاز شده است. در این راستا مذاکرات میان نمایندگان ایالات متحده و طالبان ادامه دارد. حکومت و مردم افغانستان به صلح عادلانه و پایدار متعهد اند. اما طالبان هنوز مانع اصلی صلح هستند چون به مذاکرات بین‌الافغانی همه شمول و رودررو با حکومت و مردم افغانستان آماده نیستند.»

رییس اجرایی درباره برگزاری انتخابات ریاست جمهوری در افغانستان نیز افزود حکومت به برگزاری یک انتخابات شفاف و با اعتبار متعهد است و تلاش‌ها در این راستا از سوی کمیسیون‌های مستقل انتخابات ادامه دارد.
رییس اجرایی از همکاری حکومت افغانستان در انتقال مکاتب افغان-ترک به بنیاد معارف ترکیه اطمینان داد و گفت: «وزارت معارف افغانستان و دیگر نهادهای ذیربط برای نهایی ساختن این روند کار می‌کنند.»
وی از علاقمندی رییس جمهور ترکیه برای افزایش سرمایه‌گذاری و تجارت میان دو کشور استقبال کرد، آمادگی افغانستان را در این زمنیه اعلان نمود و وعده سپرد گام‌های عملی در این زمینه از سوی وزارت‌ها و نهادی ذیربط با همکاری سفارت‌های دو کشور برداشته شود.

رییس اجرایی افزایش مبادلات تجارتی و سرمایه‌گذاری میان دو کشور را گامی در مسیر اتصال و همگرایی منطقه‌یی خواند که از طریق برنامه‌های مختلف به شمول روند استانبول دنبال می‌گردد.

به گزار ش رها، حملۀ تروریستی و مرگبار هراس افگنان به قرارگاه امنیت ملی درمیدان وردک با محکومیت جهانی مواجه شده است و کشورهای مختلف ضمن محکوم کردن این جنایت بزدلانه و غیرانسانی با خانواده شهدا، ملت و دولت افغانستان ابراز همدردی کرده اند.

امریکا: در کنار مردم افغانستان می مانیم

ایالات متحده امریکا با محکوم کرده حمله روز گذشته بر یک مرکز آموزش نظامی در ولایت میدان وردک، تأکید کرده که در مواجهه با چنین اقدامات بزدلانه، ایالات متحده در کنار مردم افغانستان می‌ایستد.

سفارت امریکا در کابل در یک بیانیه گفته است، ایالات متحده حمله به یک مرکز آموزشی ریاست امنیت ملی در میدان وردک را شدیدا محکوم می‌کند.

در ادامه این بیانیه گفته شده است: “این حمله به مدافعان افغانستان بود. در مواجهه با چنین اقدامات بزدلانه، ایالات متحده در کنار مردم افغانستان می‌ایستد، مردمی که به دنبال یک آینده صلح‌آمیز و پایان خشونت هستند.”

در ادامه این اعلامیه گفته شده که ایالات متحده همچنان به حمایت از شرکای افغان خود به منظور تأمین امنیت و پایان دادن به جنگ در افغانستان ادامه خواهد داد.

پاکستان: دعا می‌کنم صلح به زودی به همسایه جنگ‌دیده ما برگردد

عمران خان صدر اعظم پاکستان در واکنش به حمله روز گذشته طالبان بر یک مرکز آموزشی نیروهای امنیت ملی در میدان وردک، گفته است که “دعا می‌کنم صلح به زودی به همسایه جنگ دیده ما برگردد”.

عمران خان در صفحه توییتری خویش نگاشته است: “ضایعه بزرگ روز دوشنبه در حادثه تروریستی ولایت میدان وردک را برای مردم افغانستان تسلیت عرض می‌دارم و دعا می‌کنم که صلح به زودی به همسایه جنگ دیده ما برگردد”.

ایران: توسل به هرگونه خشونت مردود است.

بهرام قاسمی سخنگوی وزارت امور خارجه ایران ضمن ابراز همدردی با دولت و ملت افغانستان و بازماندگان کشته شدگان این جنایت فجیع، هر گونه توسل به کشتار و خشونت را مردود دانست و بر انجام گفتگو و تفاهم ملی در افغانستان برای دستیابی به صلح، ثبات و آرامش در این کشور تأکید کرده است.

ترکیه: ترکیه در کنار افغانستان است.

رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه کشته شدن شماری از نیروهای امنیتی کشور در حمله انفجاری دیروز در ولایت وردک را به رئیس جمهورغنی و مردم افغانستان تسلیت گفت.

در پیام تسلیت اردوغان خطاب به رئیس جمهور اشرف غنی آمده است: جناب رئیس جمهور و برادر عزیزم، با نهایت تأسف از جان باختن و زخمی شدن شمار زیادی از نیروهای امنیتی افغانستان طی حمله تروریستی 21 ژانویه 2019 در شهر میدان مطلع شدم.

در پیام اردوغان آمده است که این حمله تروریستی را محکوم می‌کنم و یکبار دیگر اعلام می‌کنم که ترکیه در موضوع مبارزه با تروریسم در کنار کشور دوست و برادر افغانستان ایستاده است.

وی برای جان باختگان طلب رحمت و برای مجروحین آرزوی شفای عاجل را کرده است.

امنیت ملی اعلام کرد که در این رویداد تروریستی 36 نفر کشته و 58 نفر دیگر زخمی شده اند اما برخی گزارش های تأیید نشده حکایت از کشته شدن 126 نفر و زخمی شدن دهها تن دیگر در این حمله دارد.

 

به گزارش رها، رجب طیب اردوغان رئیس‌جمهور ترکیه در یک نشست خبری با عمران خان صدر اعظم پاکستان که به ترکیه سفر کرده، از میزبانی نشست رهبران سه کشور ترکیه، افغانستان و پاکستان خبر داده است.

رجب طیب اردوغان در نشست خبری مشترک با عمران خان در آنکارا گفته است، نشست سه‌جانبه رهبران ترکیه، افغانستان و پاکستان بعد از انتخابات ترکیه که در 31 مارس سال جاری میلادی برگزار خواهد شد ترتیب خواهد شد.

ادوغان در ادامه تأکید کرده است که این نشست سه جانبه برای رفع بسیاری از نارضایتی‌ها مفید خواهد بود.

عمران‌خان هم گفت که مردم افغانستان در طول سه دهه گذشته با درد و رنج  بسیاری روبه‌رو بودند. هر کسی که می‌تواند به آوردن صلح در این کشور جنگ زده کمک کند باید جلو بیاید.

وی ادامه داد: پاکستان در حال حاضر به انجام مذاکرات میان طالبان و افغانستان کمک می‌کند. من منتظر نشست استانبول هستم و امیدوارم افغانستان،پاکستان و ترکیه بتوانند به این روند صلح کمک کنند.

به گزارش رها، عمران خان صدر اعظم پاکستان هفته آینده برای رایزنی در مورد روابط دوجانبه و صلح افغانستان راهی آنکارا می‌شود.

قرار است عمران خان در این سفر 2 روزه با همتای ترک خود در مورد روند صلح افغانستان رایزنی کند.

این در حالیست که شاه محمود حسین قریشی وزیر خارجه پاکستان نیز به قطر سفر کرده و در حال رایزنی با مقامات این کشور در مورد صلح افغانستان و گسترش روابط دوجانبه میان 2 کشور است.

پیش از این نیز شاه محمود قریشی وزیر خارجه پاکستان در سفر دوره ای به برخی کشورهای منطقه از جمله روسیه و چین در مورد صلح افغانستان گفتگو کرده است.

به گزارش رها، رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه، امروز سه‌شنبه شش نوامبر تحریم‌های آمریکا را “گامی در جهت بی‌ثبات کردن جهان” توصیف کرد و گفت “ما نمی‌خواهیم در یک دنیای امپریالیستی زندگی کنیم.”
دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا شش ماه بعد از خروج از برجام روز دوشنبه 13 عقرب تحریم‌های ایران را که بعد از امضای برجام برداشته بود، به طور کامل بازگرداند و افراد و شرکت‌های تازه‌ای را به فهرست این تحریم‌ها اضافه کرد.
مولود چاوش‌اوغلو، وزیر امور خارجه ترکیه هم که به ژاپن سفر کرده است با انتقاد از تجدید تحریم‌های آمریکا، منزوی کردن ایران را خطرناک توصیف کرد و گفت که مجازات کردن مردم ایران ناعادلانه است.
آقای چاوش‌اوغلو در توکیو به خبرنگاران گفت : “من تصور نمی‌کنم که این تحریم‌ها هیچ نتیجه‌ای داشته باشد. به نظر من گفتگوی معنادار و مذاکره مفیدتر از تحریم‌ها است.”
پیش از این اتحادیه اروپا، چین و روسیه هم از این اقدام آمریکا انتقاد یا ابراز تاسف کردند و گفتند که ایران به تعهدات خود در توافق هسته‌ای پایبند بوده است.
این در حالی است که دولت امریکا هشت کشور به شمول ترکیه را از تحریم نفتی علیه ایران معاف کرده است.

به گزارش رها، رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، یک ماه پس از به قتل رسیدن جمال خاشقجی روزنامه نگار منتقد حکومت آل سعود در کنسولگری عربستان در استانبول، مستقیما حکومت عربستان را متهم به این قتل کرده است. این در حالی است که مقامات ریاض دخالت خاندان سعودی و محمد بن سلمان، ولیعهد این کشور در نقشه قتل آقای خاسقجی را رد می کند.
آقای اردوغان روز جمعه 11 عقرب در یادداشتی در رزونامه واشنگتن پست نوشته است: “ما می‌دانیم که دستور قتل خاشقجی از سوی بالاترین رده مقام‌های حکومت سعودی صادر شده است.”
آقای اردوغان ضمن تأکید بر روابط “دوستانه” آنکارا با ریاض گفته گمان نمی‌کند ملک سلمان، پادشاه عربستان شخصا در این ماجرا دخالت داشته بوده است.
آقای اردوغان با اشاره مستقیم به نام پادشاه عربستان و مبرا دانستن او از نقشه قتل خاشقجی، تلویحا انگشت اتهام را به سوی محمد بن سلمان ولیعهد این کشور نشانه گرفته و به این ترتیب گمانه‌زنی‌ها را به این سو سوق داده که دولت ترکیه ولیعهد را مقصر اصلی صدور فرمان قتل جمال خاشقجی می‌داند.

بازرسان ترکیه که در تیمی مشترک با همتایان عربستانی خود مشغول تحقیق درباره چگونگی قتل آقای خاشقجی و پیدا کردن جسد او هستند، می‌گویند نتایج فعلی تحقیقات آنها نشان می‌دهد جمال خاشقجی بلافاصله پس از ورود به کنسولگری توسط تیمی از مأموران امنیتی که وارد استانبول شده بودند به قتل رسیده و سپس جسدش قطعه قطعه شده است.
این در حالی است که یاسین آقتای یکی از اعضای ارشد حزب حاکم، حزب عدالت و توسعه- و مشاور رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه گفته بود “تنها نتیجه منطقی” این است که عاملان قتل روزنامه‌نگار عربستان سعودی جسد را نابود کرده‌اند “طوری که اثری از آن نماند.”
آقای آقتای به روزنامه حریت گفت دلیل اینکه جسد جمال خاشقجی را قطعه‌قطعه کردند این بود که راحت‌تر بتوان آن را حل کرد: “الان ما می‌بینیم که فقط جسدش را قطعه قطعه نکردند بلکه آن را بخار هم کردند.”
خدیجه چنگیز نامزد آقای خاشقجی در مقاله‌ای که در پنج روزنامه معتبر از جمله گاردین بریتانیا و واشنگتن پست آمریکا منتشر شد از رهبران دنیا خواست تا عاملان این قتل به دست عدالت سپرده شوند.

به گزارش رها، رهبران 4 کشور ترکیه، آلمان، روسیه و فرانسه در استانبول گردهم آمده اند تا در مورد پایان دادن به بحران سوریه به گفتگو بپردازند.
در نشست استانبول که برای بررسی آینده سوریه و به میزبانی رجب طیب اردوغان، رئیس جمهوری ترکیه برگزار شد، ولادیمیر پوتین، رئیس جمهوری روسیه، امانوئل مکرون، رئیس جمهوری فرانسه و آنگلا مرکل، صدراعظم آلمان شرکت داشتند.
اردوغان رئیس جمور ترکیه پیشنهاد کرد که برای تثبیت اوضاع سیاسی سوریه کمیته ویژه‌ای زیر نظر این چهار کشور و جامعه بین‌المللی تعیین شود و به بررسی پیش‌نویس قانون اساسی بعد از جنگ سوریه بپردازد تا زمینه انجام انتخابات آزاد و منصفانه را فراهم آورد و مردم سوریه بتوانند سرنوشت خود را تعیین کنند. وی همچنین گفت که برای کمک به مردم سوریه، حمایت از اقدامات بشردوستانه گسترده ضرورت دارد.
رئیس جمهوری فرانسه نیز از روسیه خواست تا بشار اسد، رئیس جمهوری سوریه را وادار به قبول “آتش‌بس دایم و همیشگی” در ادلب کند. وی گفت: “ما به روسیه انتظار داریم دولت سوریه را تحت فشار قرار دهد تا از دست زدن به حمله علیه ادلب خودداری کند.”
انگلا مرکل صدراعظم آلمان نیز گفت که “وظیفه ما جلوگیری از بروز فاجعه انسانی دیگری در سوریه است. خانم مرکل گفت که بحران سوریه راه حل نظامی ندارد بلکه باید از طریق مذاکرات سیاسی به رهبری سازمان ملل به دست آید.”
در پایان این نشست، بیانیه مشترکی از سوی رهبران شرکت کننده صادر شد.
در این بیانیه کشورهای شرکت کننده در اجلاس متعهد شده‌اند که “با همکاری هم جهت ایجاد شرایط مساعد برای صلح و ثبات پایدار در سوریه تلاش کنند” و بر “اهمیت و لزوم استمرار آتش‌بس در ادلب” تأکید کردند. ادلب آخرین بخش از خاک سوریه است که هنوز در کنترل گروهای تروریستی مخالف دولت سوریه قرار دارد.

به گزراش رها، رجب طیب اردوغان، رئیس جمهوری ترکیه امروز سه‌شنبه، ۱ عقرب، در سخنرانی هفتگی خود برای نمایندگان حزب حاکم عدالت و توسعه در پارلمان ترکیه گفت که در نظر دارد جزئیات کشته شدن جمال خاشقجی را توضیح دهد. او گفت که قبل از کشته شدن جمال خاشقجی، دوربین‌های نصب شده در کنسولگری عربستان در استانبول برداشته شده بود اما دوربین‌های خارج از ساختمان، ورود این روزنامه‌نگار به داخل سرکنسولگری را ضبط کردند که نشان می‌داد او از این محل خارج نشده است.
وی افزود که آقای خاشقجی توسط یک گروه متشکل از افرادی که از عربستان اعزام شده بودند همراه با کارکنان کنسولگری “به طرز فجیعی” به قتل رسید و سپس این پانزده نفر همراه با کنسول عربستان خاک ترکیه را ترک کردند.
رئیس جمهوری ترکیه با تأکید براینکه قتل خاشقجی از پیش برنامه‌ریزی و هماهنگی شده بود، یادآور شد که در ابتدا مقامات سعودی اصرار داشتند که این روزنامه‌نگار پس از انجام امور اداری، از کنسولگری خارج شده اما بعدا پذیرفتند که او در این محل به قتل رسیده است.
آقای اردوغان به تماس تلفنی خود با ملک سلمان، پادشاه عربستان اشاره کرد و گفت که در این تماس به اطلاع پادشاه رساند که متصدی کنسولکری کفایت ندارد و افزود که هجده نفری که به گفته مقامات سعودی در ارتباط با این قتل در آن کشور بازداشت شده‌اند، با یافته‌های اولیه سازمان‌های اطلاعاتی ترکیه منطبق است.
وی گفت که نسبت به صمیمیت پادشاه سعودی برای رسیدگی به این موضوع تردیدی ندارد اما این سخن که تعدادی از مأموران امنیتی عربستان به طور خودسرانه مرتکب این قتل شدند برای ترکیه “توضیحی رضایتبخش” نیست.

وی گفت که اگر جنایتی روی داده، باید آمران و عاملان آن هرکس که هستند مشخص و معلوم شود و براساس قوانین اسلامی وبین‌المللی محاکمه شوند. رئیس جمهور ترکیه خواستار محاکمه متهمان به این قتل در استانبول شد.
وزیرخارجه ترکیه نیز گفت که آمادگی عربستان برای قبول مسئولیت در قبال کشته شدن جمال خاشقجی “گامی مثبت” بوده هر چند با تأخیر برداشته شد و افزود که ترکیه آماده همکاری با تحقیقات بین‌المللی است.
این درحالی است که حکومت عربستان با اشاره دونالد ترامپ رئیس جمهور امریکا با خود سرانه و اشتباهی خواندن قتل خاشقجی سعی دارد بر حقیقت ماجرا سرپوش بگذارد و از روشن شدن حقیقت جلوگیری نماید.