مقامات طالبان چند روز پیش پس از اینکه اعلام کردند در گفتگوهای صلح شرکت نخواهند کرد ضربه محکمی به تلاشهای اخیر گروه همکاری های چهارجانبه که شامل پاکستان، افغانستان، چین و امریکا برای مذاکرات صلح دولت افغانستان می شود وارد کردند.
همانطور که حکمت خلیل کرزی معاون سیاسی وزارت خارجه کشور از طالبان خواست تا در گفتگوهای صلح شرکت کنند، جان کربی سخنگوی وزارت خارجه آمریکا نیز در واشنگتن به خبرنگاران گفت که طالبان باید وارد پروسه صلح شوند و بخشی از سیستم سیاسی قانونی و حاکمیت متحد افغانستان گردند.
آقای کربی گفت “نیاز بسیار شدید و مبرم برای برگزاری این گفتگوها هم اکنون وجود دارد. ما تاکید می کنیم اگر این گفتگوها به زودی برگزار نشود، نظامیان آمریکایی و افغانستان باید آمادگی خود را برای افزایش خشونت ها در فصل گرم سال بگیرند.”
پیش تر برخی مقامات پاکستان اعلام کرده بودند که گفتگوهای رو در روی دولت افغانستان با گروه طالبان به دلایلی با کمی تاخیر در هفته اول ماه مارچ برگزار می گردد. اما در همین حال که برخی ها دولت افغانستان را در حالت دفاعی میدانند، گروه طالبان در بیانیه ای نوشت تا زمانی که اشغال افغانستان پایان نیافته است در مذاکرات صلح شرکت نخواهند کرد.
گروه طالبان در بیانیه خود نوشت “ما تمامی شایعات را رد می کنیم و می گوییم که رهبر امارت اسلامی هیچ شخصی را برای شرکت در مذاکرات صلح تعیین نکرده است. و تا زمانی که اشغال افغانستان پایان نیافته است، تحریم های سازمان ملل علیه ما لغو نشده است و زندانیان بی گناه ما آزاد نشده است، این گونه مذاکرات راه به جایی نخواهد برد.”
این بیانیه طالبان سبب شد تا تردیدهای جدید دیگری بر پروسه صلح دولت افغانستان با طالبان وارد گردد.
گفتنی است که اولین نشست گفتگوهای صلح دولت افغانستان با گروه طالبان در ماه سرطان/تیر سال جاری برگزار شد، اما پس از اینکه افشا شد ملا محمد عمر رهبر مخفی طالبان دو سال پیش از آن فوت کرده است، این مذاکرات تاکنون به تعویق افتاده است.
از سوی دیگر، در حالیکه مقامات در پاکستان و افغانستان می گویند که گرچه پیشرفت بسیار کندی در برگزاری مذاکرات صلح داشته اند، مدعی هستند که پیشرفت نسبی خوبی در ماه های اخیر داشته اند. اما از سوی دیگری، طالبان در این اواخر، فعالیت های شورشیانه خود را علیه دولت به شدت افزایش داده اند.
ناتو ماموریت خود را در افغانستان به طور رسمی در پایان سال 2014 خاتمه داد. باراک اوباما رئیس جمهوری این کشور پیش تر اعلام کرده بود که نیروهای خارجی را کاملا از افغانستان خارج می کند، اما پس از افزایش فعالیت های طالبان، وی تصمیم خود را تغییر داد و گفت که تقریبا 9800 سرباز آمریکایی تا پایان سال 2016 در افغانستان خواهند ماند.
طالبان هیچ انگیزه ای برای شرکت در مذاکرات ندارند
تونی کوردزمن تحلیل گر مسایل امنیتی در مرکز مطالعات استراتژیک بین المللی در واشنگتن می گوید که بیانیه طالبان در خصوص شرکت نکردن این گروه در مذاکرات صلح غیر منتظره نبود.
آقای کوردزمن گفت “طالبان انگیزه بسیار کمی برای شرکت در میز مذاکرات صلح دارند، زیرا این گروه در بسیاری از مناطق با پیروزی روبرو شده است. در حالیکه سربازان آمریکایی در حال خارج شدن از افغانستان هستند، نیروهای امنیتی و دفاعی افغانستان با چالشی بسیار جدی برای مواجه با طالبان روبرو می باشند.”
وی افزود که گزارش های موجود مبنی بر وجود اختلافات در گروه طالبان، شرایط را بسیار پیچیده تر کرده است.
کوردزمن گفت “اختلافات عمیق میان طالبان بدین معنی است که اتحاد کافی میان این گروه وجود ندارد تا به میز مذاکرات حاضر شوند.”
وی همچنین افزود که مقامات آمریکایی باید با خود بسنجند که آیا طالبان چیزی برای برنده شدن در میز مذاکرات دارند که نتوانسته اند در میدان نبرد بدست آورند.
آقای کوردزمن همچینن پیشنهاد می کند که واشنگتن با اعلام اینکه در نظر دارد حضور نظامی خود را در افغانستان دوباره افزایش دهد و حمایت بیشتری از نیروی هوایی افغانستان کند، می تواند کاری کند که طالبان به میز مذاکرات حاضر شوند.
از سوی دیگر، گفته می شود که درگیری های میان طالبان هم اکنون در بدترین شرایط خود قرار دارد که بیشتر این درگیری ها در ولایت هلمند به وقوع می پیوندند.
گفته می شود که گروه طالبان ولایت هلمند را جزوی از پایگاه خود می داند، به همین منظور درگیری ها در این ولایت بیشتر از بقیه نقاط می باشد.
همچنین گزارش هایی وجود دارد که گروه تروریستی داعش نیز در تلاش است تا بخش های شرقی افغانستان را تصرف کنند و برای خود مسیری تجاری برای مواد مخدر، سلاح و مواد معدنی فراهم کنند.
قابل ذکر است اما که مقامات کشور می گویند که بیانیه طالبان برای شرکت نکردن در مذاکرات صلح موقتی است و به زودی این گروه مجبور می شود به گفتگوهای صلح بپیوندند.
یکی از مقامات کشور که نخواست نامش فاش شود در گفتگو با خبرگزاری فرانسه گفت “پروسه صلح ممکن است با تاخیر برگزار شود. اما طالبان به زودی به میز مذاکرات حاضر خواهند شد. این را مطمئنیم.”
پاکستان نیز در برگزاری صلح نقش پیشتازانه ای گرفته است و در تلاش است تا برگزاری این مذاکرات را میان دولت افغانستان و طالبان سازماندهی نماید.
سرتاج عزیز مشاور امور خارجی برای نخست وزیر پاکستان هفته گذشته در واشنگتن به خبرنگاران گفت که مقامات در کشورش امیدهای بسیاری به پروسه صلح دارند، اما نسبت به خطراتی که ممکن است وجود داشته باشند هم واقع بین می باشند.
آقای سرتاج عزیز گفت “زمانی که پروسه صلح آغاز گردد، این پروسه به زودی پاسخ نخواهد گرفت. اما فکر می کنیم اگر در هفته های آتی پیشرفتی در این زمینه داشته باشیم، می توانیم بگوییم که بر سطح فعالیت های شورشیانه در ماه های فصل تابستان نیز تاثیر خواهد داشت. و اما اگر پیشرفتی کسب نکنیم، فعالیت های شورشیانه بیشتر خواهند شد.”
گای تیلور
