احمد بیژن پور معاون احمد ضیا مسعود نماینده رئیس جمهوری در امور اصلاحات و حکومت داری خوب در جریان نشستی که به منظور شناسایی چالش های فرا روی اصلاحات در معارف کشور با نام «تحول معارف، تحول افغانستان» برگزار شده بود، گفت براساس یک آمار و ارزیابی که از مکاتب سطح شهر کابل صورت گرفت، معلوم شد که بسیاری از دانش آموزان مکاتب تا صنف سوم، حتی قادر به نوشتن نامشان نیستند.
وی گفت این دانش آموزان مبانی ریاضی مقدماتی را متوجه نمی شوند و دانش اموزان صنف ششم، قادرند تنها نام برخی اشیا و عباراتی را بنویسند، اما این دانش آموزان نیز قادر نیستند حتی یک جمله ساده و کوتاه را بنویسند.
آقای بیژن پور ضعف در سیستم معارف کشور را ناشی از دهه ها جنگ، بی مسئولیتی مسئولان و کمبود معلمان با تجربه و کارفهم عنوان می کند.
در همین حال، احمد ضیا مسعود نماینده فوق العاده رئیس جمهوری برای اصلاحات نیز می گوید که با نظام آموزشی 50 سال گذشته، اصلاحات در سیستم معارف کشور بوجود نخواهد آمد.
آقای مسعود همچنین گفت که وضعیت معارف افغانستان به لحاظ کمیتی طی 15 سال گذشته رشد داشته است، اما به لحاظ کیفیت، رشد قابل ملاحظه ای دیده نمی شود.
وی گفت که نظام آموزشی فعلی کشور دیگر پاسخگوی نیاز کشور نمی باشد.
آقای مسعود با بیان این موضوع افزود که بوجود نیامدن اصلاحات در سیستم معارف و نظام آموزشی کشور سوال هایی را بر می انگیزاند.
از سویی دیگر، مقامات در وزارت معارف کشور نبود بودجه کافی و ناامنی را علت اصلی رشد ضعیف در سیستم معارف کشور عنوان می کنند.
محمد ابراهیم شینواری معاون تعلیمات مسلکی وزارت معارف کشور در همین خصوص گفت برای بخش معارف، دولت بودجه ای بسیار کمی در نظر گرفته است، و این یکی از اصلی ترین علت های ضعف سیستم معارف افغانستان می باشد.
او گفت که در حال حاضر نزدیک به 9.5 میلیون دانش آموز در مکاتب سطح کشور مشغول به درس هستند، که این نیازمند بودجه کافی و درست می باشد.
آقای شینواری افزود با وجود اینکه دولتمردان کشور به ارزش راهبری آموزش به طور کامل واقف هستند، اما امنیت، اقتصاد و مسایل سیاسی سبب شده تا به مسئله معارف توجه کمتری بدهند.
در حال حاضر 9 میلیون 300 هزار دانش آموز به شمول 3.5 میلیون دانش آموز دختر در سراسر کشور مشغول به درس هستند.
گفته می شود بیش از سه و نیم میلیون کودک و نوجوان دیگر در کشور از حق تحصیل محروم مانده اند.
