برچسب: میدان هوایی کابل

ذبیح الله مجاهد سخنگوی طالبان امروز (سه شنبه) در یک نشست خبری گفت تنها افراد خارجی می توانند به سمت فرودگاه کابل بروند و دروازه های ورودی به سمت فرودگاه برای افغان ها بسته است.

آقای مجاهد همچنین در این نشست از آمریکا خواست تا مردم افغانستان بخصوص قشر تحصیل کرده را تشویق به فرار از کشور نکند.

او گفت “ما خواهان صلح و ثبات برای پیشرفت کشور هستیم”

این در حالیست که هم اکنون میدان هوایی کابل مملو از جمعیتی است که قصد دارند کشور را به مقاصد نامعلومی ترک کنند، و نیروهای آمریکایی و انگلیسی تنها آن دسته از شهروندان افغان را خارج می کند که با آنها همکاری داشته اند.

ذبیح الله مجاهد در این نشست همچنین در خصوص دیدار مخفیانه رئیس سازمان سیا با ملا عبدالغنی برادر صحبت کرد و گفت از این دیدار اطلاعی ندارد بنابراین نمی تواند این دیدار را تایید کند.

واشنگتن پست در گزارشی به نقل از چند مقام آمریکایی نوشته بود که ویلیام برنز رئیس سازمان سیا روز گذشته (دوشنبه) با ملا عبدالغنی برادر معاون سیاسی گروه طالبان دیداری مخفیانه داشته است.

رسانه‌های خبری از وقوع آتش سوزی در فرودگاه کابل پایتخت افغانستان خبر می‌دهند.

تصاویر منتشر شده در برخی رسانه ها دود غلیظ ناشی از وقوع حریق در فرودگاه کابل را نشان می دهد.

بر اساس اعلام این رسانه، تا کنون در خصوص دلیل وقوع این حادثه و خسارت های ناشی از آن اطلاعات بیشتری مخابره نشده است.

در همین ارتباط، مقامات آلمانی ساعاتی پیش اعلام کردند تبادل آتش در یکی از ورودی های فرودگاه بین المللی کابل در اوایل امروز دوشنبه، منجر به کشته شدن یک افسر امنیتی افغان شده است.

تیراندازی که باعث کشته شدن یک افسر افغان در اوایل امروز دوشنبه شد، در نزدیکی ورودی شمالی فرودگاه رخ داد و این همان صحنه هرج و مرجی است که پیشتر در روز شنبه به ادعای ارتش انگلیس، شاهد کشته شدن هفت غیرنظامی افغان در ازدحام جمعیت بود.

اینکه چه کسی تیراندازی کرده است و شرایط این تیراندازی که در ساعت ۶:۴۵ صبح امروز (به وقت محلی) رخ داد، هنوز مشخص نیست. با این وجود، ارتش آلمان در توئیتی مدعی شده «مهاجمان ناشناس» یک تن از نیروهای امنیتی افغان را کشتند و سه نفر دیگر را نیز زخمی کردند.

فرودگاه کابل که به نماد خروج غیرمسئولانه آمریکا از افغانستان تبدیل شده، همچنان قربانی می‌گیرد که اخیراً کشته شدن یک مادر و گم شدن فرزندانش خبر ساز شده است.

 ارتش آلمان گفته‌است در شمال میدان‌ هوایی کابل میان افراد مسلح ناشناس درگیری صورت گرفته‌ و یک نفر کشته و سه نفر زخمی شده‌‌اند.

به گفته نیروهای آلمانی، در این درگیری یک نیروی امنیتی افغان کشته و سه نفر دیگر زخمی شده‌اند.

گزارش‌ شده این درگیری ابتدا بین نیروهای افغان و افراد ناشناس آغاز شده؛ اما با شدت آن نیروهای امریکایی و آلمانی هم دخیل شده‌اند.

طالبان هم‌ نیروهای خود را برای برقراری نظم در میدان‌ هوایی مستقر کرده‌‌اند، اما گفته می‌شود نیروهای امنیتی در داخل میدان‌ هوایی با نیروهای خارجی همکاری می‌کنند.

روز گذشته نیروهای بریتانیایی‌ نیز اعلام کرده بودند چندین نفر در ورودی میدان‌ هوایی کابل کشته شده‌اند.

از سوی دیگر، سی‌ان ‌ان گزارش داده که یک تک‌تیرانداز در خارج از میدان‌ هوایی به سمت نگهبانان افغان در داخل تاسیسات شلیک کرده‌است.

سی‌ان‌‌ان‌ افزوده است که نیروهای امنیتی نیز در برابر پاسخ آن‌ را داده‌اند.

به دنبال تلاش آمریکا برای تسریع در روند خروج شهروندان آمریکایی از افغانستان و همکاران افغان شان، مقامات این کشور امروز (یکشنبه) به شش شرکت هواپیمایی تجاری آمریکا دستور برای کمک رسانی به این عملیات داده است.   

پنتاگون امروز اعلام کرده که از 18 فروند هواپیمای مسافربری از شش شرکت هواپیمایی مختلف این کشور خواسته تا افراد را از کمپ های موقت به آمریکا انتقال دهند.

لازم به ذکر است این سومین بار در تاریخ است که نیروهای نظامی آمریکا از هواپیماهای مسافربری در عملیات شان استفاده می کنند.  

به گفته ی مقامات پنتاگون، این هواپیماها به کابل پرواز نخواهند کرد و تنها افراد را از کمپ های موقت به آمریکا انتقال خواهند داد.

 دو مقام دفاعی آمریکا گفتند، ارتش ایالات متحده پس از شناسایی تهدیداتی از جانب داعش در حال بررسی راه‌های جایگزین برای رساندن امن آمریکایی‌ها، افغان‌ها و اتباع کشورهای ثالث به فرودگاه کابل است.

این دو مقام دفاعی آمریکایی به شبکه ان.بی.سی نیوز گفتند، تهدیدات مشخصی از جانب شبه نظامیان داعش علیه فرودگاه کابل ردگیری شده است و آنها تلاش دارند به این فرودگاه دسترسی یابند. این مقامها توضیح دادند، با توجه به این مساله راه‌های جایگزین در حال طراحی است تا مردم به مناطق تخلیه برسند.

یک مقام دفاعی به ان.بی.سی نیوز گفت: “ما در حال اجرای یک مسیر جایگزین هستیم.” این شامل جمع آوری گروه کوچکی از مردم در نقاط مشخص و بعد انتقال آنها به فرودگاه برای سفر میشود. هدف این است که آنها به طور امن منتقل شوند و عبور آنها از ورودی در قالب گروه‌های کوچکتر آسان‌تر شود.

تهدید داعش در شرایطی مطرح است که جو بایدن، رئیس جمهوری آمریکا و دولتش با انتقاد بیشماری درباره چگونگی مدیریت خروج از افغانستان مواجه هستند. روز شنبه سفارت آمریکا در افغانستان هشدار داد که شهروندان آمریکایی برای سفر به فرودگاه مراجعه نکنند زیرا “تهدیدات امنیتی بالقوه‌ای در ورودی‌های فرودگاه کابل دیده شده است.” کاخ سفید گفته است از چهاردهم اوت حدود ۱۷ هزار تن را تخلیه کرده است.

در همین حال سفارت ایالات متحده در کابل به آمریکایی‌ها در افغانستان هشدار داده است که به دلیل “تهدیدات احتمالی امنیتی” در بیرون در فرودگاه بین‌المللی کابل، از آمدن به محل خودداری کنند.

در این بیانیه آمده است فقط کسانی که توسط یک مقام دولت آمریکا به این کار دعوت شده‌اند باید این اقدام مبادرت کنند.

پنتاگون می‌گوید بیانیه سفارت یک اخطار احتیاطی بوده زیرا وضعیت امنیتی بیرون فرودگاه “ممکن است ساعت به ساعت تغییر کند.”

هزاران نفر طی روزهای گذشته از بیم گروه طالبان به سوی فرودگاه هجوم آورده که عده زیادی از آنها در بیرون فرودگاه گیر افتاده‌اند.

استوارت رامسی، خبرنگار ارشد اسکای نیوز، در شبکه توییتر گفت که به دلیل ازدحام جمعیت عده‌ای از مردم زیر دست و پا “در حال مرگ هستند” و سربازان بریتانیایی در مواردی افرادی را از جمعیت بیرون کشیده‌اند.

او وضعیت روز شنبه را “بدترین روز تا کنون” توصیف کرد و گفت که گمان می‌رود اشخاصی در محل جان خود را از دست باشند.

ویدیوی منتشر شده توسط اسکای نیوز نشان می‌دهد که سربازان سه جسد را با پارچه برزنت سفید پوشانده‌اند.

دولت آلمان هم با انتشار بیانیه‌ای اعلام کرده است که فرودگاه کابل همچنان “بسیار خطرناک است و دسترسی به فرودگاه اغلب امکان پذیر نیست”.

وزارت امور خارجه سوئیس هم اعلام کرد وضعیت امنیتی “در چند ساعت گذشته به طور قابل توجهی وخیم شده است” و پرواز تخلیه از کابل را به تعویق انداخته است.

امارات متحده عربی همچنین گفته این کشور تاکنون 8500 تن از شهروندان افغانستان را با هواپیماهای نظامی خود انتقال و اسکان موقت داده است تا بعد از طی مراحل به کشور ثالث انتقال داده شوند.

براساس بیانیه وزارت خارجه امارات، این شهروندان طی روزهای آتی با هواپیماهای نظامی آمریکا از میدان هوایی کابل به این کشور منتقل شده و سپس به کشورهای مقصد انتقال داده می شوند.

سلطان محمد الشمسی دستیار وزیر امور خارجه و همکاری های بین المللی امارات متحده عربی گفته است کشورش همواره متعهد به ارتقای همکاری های بین المللی می باشد.

وی گفت “امارات متحده عربی همواره به دنبال صلح و راه حل های چند جانبه بوده و به همکاری با شرکای بین المللی اش برای سرعت بخشیدن به کمک ها برای شهروندان افغانستان که در دوران بی ثباتی قرار دارند ادامه می دهد.”

لازم به ذکر است که وزرای خارجه اعضای سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) نیز امروز (جمعه) با برگزاری نشستی اضطراری به منظور بررسی اوضاع افغانستان خواهان آن شدند تا روند عملیات خروج شهروندان خارجی و افغان هایی که در خطر می باشند سرعت گرفته و ادامه دار باشد.

آنها همچنین از تمامی طرف های ذینفع در افغانستان خواستند تا هر چه سریع تر به خشونت ها پایان بخشیده و زمینه تشکیل دولتی فراگیر با حفظ احترام حقوق شهروندان را فراهم نماید.

پس از فرار محمد اشرف غنی از کشور و تصرف تقریبا تمامی افغانستان به دست طالبان و سقوط دولت مرکزی، بسیاری از شهروندان افغانستان که با نیروهای خارجی همکاری داشته اند به فرودگاه کابل برای خروج از کشور هجوم آورده اند.

امارات متحده عربی همچنین چند روز پیش با صدور بیانیه ای اعلام کرد که محمد اشرف غنی و خانواده اش را به دلایل بشر دوستانه در این کشور پذیرفته است.

تصاویری تکان‌دهنده از فرودگاه کابل نشان می‌دهد دو نفر از هواپیمای نظامی  سقوط می‌کنند. بسیاری از مردم همچنان تلاش دارند تا فرار کنند.

برخی ویدیوها نشان می‌دهد بالگردهای آمریکایی با پرواز در ارتفاع کم و ایجاد ترس سعی دارند تا مردمی که روی باند فرودگاه تجمع کرده‌اند را فراری دهند.

همچنین گفته می‌شود نیروهای آمریکایی برای متفرق کردن مردم تیراندازی کردند.

گفتنی است از روز گذشته که اشرف غنی کشور را ترک کرد و طالبان وارد ارگ شدند، بسیاری از مردم وحشت کرده و از طریق فرودگاه کابل سعی در فرار دارند. هرج و مرج در این فرودگاه همچنان ادامه دارد.

در خبرنامه‌ای که روز دوشنبه-۲۵ اسد-، از سوی این اداره به نشر رسیده، از شهروندان کشور خواسته شده که تا اطلاع ثانوی، از آمدن به این فرودگاه خودداری کنند.

در خبرنامه آمده است: «کسانی که می‌خواهند تکت اخذ کنند، با نمایندگی‌های شرکت‌های هوایی در تماس شوند و تکت خویش را اخذ کرده و در هماهنگی با نمایندگی‌های شرکت‌های هوایی جهت پرواز به میدان هوایی تشریف ببرند.»

اداره‌ی هوانوردی ملکی، گفت تلاش می‌کنند تا هرچه زودتر پروازها از سر گرفته شود.

این در حالی است که به دنبال سقوط شهر کابل به دست افراد طالبان، شمار زیادی از شهروندان تلاش می‌کنند که از کشور خارج شوند. تصاویری که از فرودگاه‌ بین‌المللی حامد کرزی در شبکه‌های اجتماعی دست‌به‌دست می‌شود نشان می دهد افراد زیادی در صف اند تا وارد طیاره شده و از کشور خارج شوند.

گزارش‌هایی نیز، وجود دارد که به دنبال ایجاد بی‌نظمی، افراد موظف در فرودگاه حامد کرزی بر مردم شلیک کرده که در نتیجه‌ی آن چندین نفر کشته و زخمی شده اند.

وزارت‌های خارجه و دفاع ایالات متحده‌ی امریکا اعلام کرده‌اند در ۴۸ ساعت آینده تعداد سربازان این کشور در افغانستان به شش‌هزار نفر افزایش می‌یابد.

در اعلامیه‌ی مشترک این دو وزارت آمده است اقدامات برای ایمن‌سازی میدان هوایی بین‌المللی حامد کرزی در حال تکمیل شدن است تا امکان خروج ایمن پرسنل امریکایی و متحدان این کشور از طریق پروازهای نظامی و غیرنظامی فراهم شود.

طبق این اعلامیه، شش هزار سرباز امریکایی مأموریت دارند تا روی تسهیل روند خروج امریکایی‌ها و متحدان این کشور تمرکز و کنترل ترافیک هوایی را به عهده بگیرند.

وزارت‌های خارجه و دفاع امریکا گفته‌اند فردا و روزهای آینده هزاران شهروند امریکایی مقیم افغانستان و همچنین کارمندان محلی مأموریت امریکا در افغانستان و فامیل‌های‌شان و دیگر افغان‌های در معرض خطر منتقل خواهند شد.

در اعلامیه‌ی مشترک آمده است روند خروج هزاران افغان واجد شرایط برای ویزای مهاجرت که حدود دوهزار نفر آنان در دو هفته‌ی گذشته به امریکا رسیده‌اند، تسریع می‌شود.

اعلامیه افزوده است: «روند انتقال افغان‌هایی که از آزمایش و غربال‌گری امنیتی گذشته‌اند، مستقیم به امریکا ادامه خواهد یافت. ما برای آنانی که هنوز از غربال‌گری نگذشته‌اند، مکان‌های دیگر را پیدا خواهیم کرد.»

از سوی هم، ند پرایس، سخن‌گوی وزارت خارجه‌ی امریکا گفته است روند خروج تمامی پرسنل سفارت این کشور در کابل تکمیل شده است. او افزوده است همه‌ی کارمندان سفارت به میدان هوایی بین‌المللی حامد کرزی منتقل شده و امنیت آنان از سوی نظامیان امریکایی تأمین می‌شود.

همزمان با این، دفتر رسانه‌های میدان هوایی بین‌المللی حامد کرزی در اعلامیه‌ای، گفته است که تمامی پروازهای غیرنظامی از این میدان متوقف است. در اعلامیه از شهروندان خواسته شده است که «به میدان هجوم نیاورید تا از چور و چپاول و غارت بیت‌المال جلوگیری شود».

این همه درحالی است که طالبان با پیش‌روی سریع نظامی توانستند ولایات افغانستان را تصرف کنند. روز گذشته این گروه تا پشت دروازه‌های کابل رسیدند و پس از آن که محمداشرف غنی، رییس‌جمهور پیشین، افغانستان را ترک کرد، نیروهای طالبان نیز وارد کابل و پس از آن وارد ارگ ریاست‌جمهوری شدند.

به گفته مقامات ترکیه روز جمعه طی یک تماس تلفنی،  وزیران دفاع ترکیه و افغانستان در مورد امنیت میدان هوایی بین المللی حامد کرزی بحث و تبادل نظر کردند.

وزارت دفاع ملی ترکیه طی بیانیه‌ای اعلام کرد حلوسی آکار و همتای افغان وی بسم الله خان محمدی درباره ‌امنیت منطقه‌ای و روابط دوجانبه نیز صحبت کردند.

در این تماس تلفنی، آکار اظهار داشت ترکیه و افغانستان در برابر مشکلاتی که هر دو کشور در طول تاریخ با آن روبرو بوده‌اند، همبستگی خود را نشان داده‌اند. وی افزود ترکیه مدت‌هاست برای صلح و رفاه برادران افغان خود فعالیت می‌کند.

در این بیانیه آمده‌است که ترکیه تا زمانی که مردم افغانستان بخواهند در کنار آنها خواهد ماند و  مهم است که روند صلح در افغانستان زنده بماند.

در همین حال، منابع امنیتی روز جمعه اعلام کردند که اگر سربازان ترکیه پس از خروج نیروهای ناتو به رهبری ایالات متحده در افغانستان مستقر شوند، امنیت میدان هوایی بین المللی حامد کرزی کابل تنها وظیفه آنها خواهد بود. آنکارا موضع روشنی دارد مبنی بر اینکه سربازان ترکیه ماموریت جنگی در افغانستان ندارد و طرف درگیری نخواهند بود.

پس از تصمیم آمریکا برای خروج از افغانستان، تداوم وظیفه ترکیه برای اداره میدان هوایی کابل، که تحت نظر ناتو حفظ خواهد کرد، در دستور کار قرار گرفت.

منابع امنیتی ترکیه‌ نیز اعلام کردند که هنوز هیچ تصمیمی ‌در مورد جزئیات و محدوده ماموریتی که ترکیه به طور بالقوه در تأمین امنیت و اداره میدان هوایی بین المللی حامد کرزی کابل در پایتخت افغانستان بر عهده خواهد گرفت، اتخاذ نشده‌است اما پیش بینی می‌شود که مذاکرات در ماه آگست نهایی شود.

ترکیه که نیروهای آن در افغانستان همیشه متشکل از نیروهای غیر جنگجو بوده ‌است، پیشنهاد محافظت از میدان هوایی را مطرح کرده‌است چرا که همچنان سوالاتی در مورد نحوه تامین امنیت مسیرهای اصلی حمل و نقل و میدان هوایی، که دروازه ‌اصلی پایتخت است، باقی مانده است. امنیت میدان هوایی برای عملکرد نمایندگی‌های دیپلماتیک در افغانستان با خروج نیروهای غربی بسیار مهم است. این میدان هوایی در موقعیتی استراتژیک نزدیک به کاخ ریاست جمهوری افغانستان و نمایندگی‌های دیپلماتیک خارجی در کابل قرار دارد و تنها مسیر خروج دیپلمات‌ها در شرایط اضطراری است.

وزارت خارجه ترکیه خواستار تقسیم عادلانه ‌این وظیفه شده‌است زیرا “عملکرد بی وقفه و ایمن میدان هوایی برای ادامه حضور نمایندگی‌های دیپلماتیک در افغانستان ضرورت دارد.”  با این حال، طالبان با پیشنهاد آنکارا مخالفت کرده و گفته‌اند که ترکیه نیز باید نیروهای خود را در راستای توافق ۲۰۲۰ از کشور خارج کند.

ترکیه از آغاز حضور آمریکا و ناتو در افغانستان، در این کشور حضور یافت و در حال حاضر ۵۰۰ نظامی ترکیه در افغانستان به ویژه کابل و فرودگاه این شهر مستقر هستند. ترکیه عضو سازمان ناتو است که همیشه در جهت حرکت ناتو حرکت می‌کند اما اکنون این حرکت در افغانستان معکوس شده است. به این عبارت که قرار است مأموریت نظامی آمریکا و ناتو تا ماه اگست در افغانستان به پایان برسد اما ترکیه به ادامه حضور در افغانستان تصمیم گرفته است. هرچند این تصمیم پس از درخواست آمریکا و ناتو صورت گرفت اما اگر درخواستی هم از ترکیه انجام نمی‌شد، آنکارا تمایل داشت که در افغانستان باقی بماند. سوال این است که چرا ترکیه در شرایطی که کشورها علاقه دارند پای خود را از جنگ افغانستان بکشند و با طالبان رابطه برقرار کنند، تصمیم به ادامه حضور در افغانستان گرفته و خود را در تقابل با طالبان قرار داده است؟

تصمیم ترکیه برای ماندن در افغانستان که هنوز نهایی نشده است، هرچند در میدانی به اندازه فرودگاه کابل محدود می‌شود اما سیاستی به وسعت شمال آفریقا تا آسیای مرکزی، چین و قفقاز را دربرمی‌گیرد. برای این که دسته‌بندی بهتری از راهبرد و سیاست ترکیه در جهان به ویژه افغانستان داشته باشیم، موارد زیر را می‌توان برای اهداف ترکیه از ادامه حضور در افغانستان، برشمرد:

۱- پس از تضعیف جایگاه معنوی عربستان و مصر در بین کشورهای اسلامی، ترکیه یکی از مدعیان پُر کردن این خلاء است. هرچند نظام سکولار ترکیه اجازه نمی‌دهد که آنکارا داعیه خلافت اسلامی/عثمانی را مطرح کند اما این کشور تحت عناوین و شعارهای دیگری چون بازگشت به عظمت اسلام، به دنبال سیادت و آقایی در جهان اسلام است. از آنجا که افغانستان از نگاه اسلام رادیکالیسم، یکی از مسیرهای بازگشت به مجد اسلام محسوب می‌شود، ترکیه تصمیم گرفته است که این «راه» بدون این کشور نباشد.

۲- ترکیه و ایران افزون بر این که از نگاه ایدئولوژیک مشکل دارند، از نگاه راهبردی و استراتژیک نیز درگیر هستند. ایران در سال‌های اخیر خود را به مرزهای ترکیه در سوریه و عراق رسانده است. اکنون ترکیه هم سعی می‌کند که آن را در افغانستان در همسایگی ایران جبران کند.

۳- ترکیه و روسیه در خاورمیانه، شمال آفریقا و قفقاز دست و پنجه نرم می‌کنند. سوریه، آذربایجان، گرجستان و لیبی حوزه‌های درگیری ترکیه و روسیه به شمار می‌روند. ترکیه احساس می‌کند که روسیه درگیری را به حوزه استحفاظی ترکیه کشانده که این وضعیت، بر ترکیه گران تمام شده است. ترکیه برای این که از بار حقارت خارج شود و جغرافیای رقابت با روسیه را وسیع کند، تصمیم گرفته است در افغانستان باقی بماند. پس از خروج آمریکا و ناتو از افغانستان، این کشور به صورت سنتی حوزه نفوذ روسیه به شمار می‌رود و ترکیه اهمیت افغانستان را برای روسیه می‌داند.

۴- پس از درگیری‌های سوریه، ترکیه مبادرت به حمایت و پشتیبانی هزاران نفر از مسلحین و تروریست‌ها بین‌المللی کرد. اکنون که جنگ سوریه فروکش کرده است و دیگر نیازی به حضور تروریست‌ها نیست، ترکیه به شدت از این وضعیت نگران است زیرا تروریسم تیغ دولبه است که گاهی دست صاحب خود را هم می‌برد. این اتفاق پس از جنگ شوروی در افغانستان، تجربه شد. در آن زمان هزاران جنگجوی خارجی دست کشورهای حامی خود ماندند و دردسر بزرگی خلق کردند. یک تئوری می‌گوید؛ یکی از اهداف ترکیه بر ادامه حضور در افغانستان، انتقال مسلحین و جنگجویان سوری و خارجی به شمال افغانستان است تا هم خود را از شر آنان راحت کند و هم رقیب خود یعنی روسیه را مشغول نگهدارد. بر اساس این نظریه که هنوز قطعی نشده و در حد یک گمانه است، اصرار ترکیه بر حضور در فرودگاه کابل که یکی از معبرهای مهم انتقال جنگجویان محسوب می‌شود نیز در همین راستا صورت می‌گیرد.

۵- پس از سقوط خلافت عثمانی و رویکار آمدن نظام سکولار و لائیکِ «مصطفی کمال اتاتورک» در ترکیه، این کشور همواره به دنبال بسط و توسعه پان‌ترکیسم در جهان بوده است. بر اساس این راهبرد، ترکیه باید در حوزه‌هایی که ترک‌تباران حضور دارند، حضور داشته باشد تا آنان را کمک و یاری کند. در افغانستان افزون بر حضور ترک‌تباران که از واخان تا بادغیس پراکنده‌اند، جمعیت اویغورهای ایالت سین‌کیانگ چین نیز برای ترکیه از اهمیت خاصی برخوردار است. در سال‌های اخیر مهاجرت شماری از اویغورها به ترکیه، از اهمیت این کتله قومی برای ترکیه حکایت دارد. لذا تلاش ترکیه برای ادامه حضور در افغانستان، بدون ارتباط با نظریه پان‌ترکیسم نیست زیرا ترکیه از یک‌طرف درصدد تحکیم روابط با ترک‌تباران افغانستان و از سوی دیگر به دنبال تقویت رابطه با ترک‌های ترکستان شرقی و آسیای مرکزی است.

۶- جریان «فتوFETÖ» به رهبری فتح‌الله گولن تا قبل از کودتای نافرجام ۱۵ جولای ۲۰۱۶میلادی، دست‌کم ۱۲ مکتب و سه مرکز مطالعاتی را در افغانستان اداره می‌کرد. پس از آن که کودتای حامیان فتح‌الله گولن در ترکیه ناکام شد، دولت اردوغان کابل را تحت فشار قرار داد تا مدیریت مکتب‌های افغان- ترک را در افغانستان به دولت ترکیه واگذار کند. سرانجام دولت افغانستان تسلیم خواسته‌های ترکیه شد و در حال حاضر مدارس افغان- ترک در افغانستان توسط دولت ترکیه اداره می‌شوند. با این وجود، ترکیه هنوز از بابت نفوذ فتح‌الله گولن در افغانستان نگران است. بیانیه اخیر سفیر ترکیه در کابل که به مناسبت ۱۵ جولای صادر شده است، گواه این حقیقت است که ترکیه به شدت از فعالیت‌های جریان فتح‌الله گولن در افغانستان هراس دارد. بنابراین، ترکیه سعی می‌کند که در افغانستان حضور داشته باشد تا مبادا افغانستان به کانون برنامه‌ریزی جریان فتح‌الله گولن علیه ترکیه تبدیل شود.

۷- تأکید ترکیه بر حراست از فرودگاه کابل، با هدف خروج مصون عوامل ترکیه و ناتو از افغانستان صورت می‌گیرد. بر اساس نظریه غربی سقوط دولت کابل، کارمندان و عوامل غرب باید کانال خروج امن را از افغانستان داشته باشند که آنان این کانال را فرودگاه کابل تعریف کرده‌اند.

۸- در حال حاضر کالاهای ترکیه پس از کالاهای پاکستانی و چینی، درصدد تسخیر بازارهای افغانستان هستند که این کار تا حدودی هم انجام شده است اما برای این که حضور کالاهای ترکیه در مارکت‌های افغانستان تثبیت و توسعه یابد، به حضور سیاسی و فیزیکی ترکیه در افغانستان نیاز است.

۹- حضور فتح‌الله گولن رهبر مخالفان دولت ترکیه در آمریکا، یکی از دغدغه‌های ترکیه در پنج‌سال اخیر بوده است. ترکیه برای مهار گولن از سوی آمریکا، نیاز به خوش‌خدمتی برای آمریکا دارد و افغانستان جای مناسبی برای این خوش‌خدمتی است. البته ترکیه در قبال خدمت به آمریکا، دنبال بهره‌گیری از حمایت مالی، سیاسی و لجستیکی از سوی غرب نیز است.

۱۰- ترکیه، افغانستان را دوست سنتی خود می‌داند که این دوستی بیش از یک قرن سابقه دارد. آنکارا برای تداوم این رابطه، مایل است که حضور فیزیکی خود را در افغانستان حفظ کند تا مبادا با خروج ترکیه از افغانستان، این رابطه‌ها نیز به طور کامل قطع شود.

تتمه

آنچه پافشاری ترکیه بر ادامه حضور در افغانستان خوانده می‌شود، نه تنها بدون رضایت آمریکا و ناتو نیست بلکه ترکیه این تصمیم را براساس درخواست ناتو و آمریکا گرفته است. مواردی که در چرایی ادامه حضور ترکیه در افغانستان ذکر شد، همسویی سیاست ترکیه با سیاست ناتو و آمریکا را بیان می‌کند حتی اگر این سیاست نظارت بر جریان فتح‌الله گولن توسط آمریکا در داخل آمریکا باشد. البته چرایی تاکید ترکیه بر ادامه حضور در افغانستان، تنها به نکات بالا خلاصه نشده بلکه موارد دیگری هم دربرمی‌گیرد اما آنچه گفته شد، از مهمترین دلایلی هستند که ترکیه خطر و ریسک ادامه حضور در افغانستان را پذیرفته است.

محمد مرادی

رجب طیب اردوغان، رییس جمهور ترکیه گفته است طالبان باید اشغال ساحات دست داشتۀ برادران شان را در افغانستان متوقف کنند.

آقای اردوغان روز دوشنبه ۱۹ جولای (۲۸ سرطان) پیش از سفر به قبرس شمالی، در صحبت با جمعی از خبرنگاران با اشاره به حملات طالبان بر نیروهای امنیتی و دفاعی افغان گفت رویکرد طالبان به گونه‌ای نیست که باید یک مسلمان با برادر مسلمان خود رفتار کند.

رییس جمهور ترکیه گفت: «طالبان باید به اشغال خاک برادران شان توقف دهند و به جهان نشان دهند که صلح در افغانستان هر چه زودتر استقرار می‌یابد.»

رییس جمهور اردوغان هشدار گروه طالبان را در مورد ادامۀ حضور نظامیان ترکیه برای حفاظت و امنیت میدان هوایی کابل، کم اهمیت جلوه داد.

ترکیه ابراز آمادگی کرده است پس از خروج قوای بین‌المللی از افغانستان، نظامیان آن کشور امور میدان هوایی کابل را به پیش برده و از آن محافظت کند.

هم اکنون مقام‌های ترکیه و امریکایی سرگرم چانه زنی و صحبت در مورد حمایت مالی، سیاسی و لوژستیکی برای ماموریت حفاظت از میدان هوایی کابل اند.

پس از آغاز بحث‌ها در مورد ادامۀ حضور نظامیان ترکیه در میدان هوای کابل، گروه طالبان حضور آنان را “ادامۀ اشغال” خوانده و هشدار داد که در برابر آن ایستادگی خواهند کرد.

جان کربی گفت: «در رابطه به میدان‌هوایی … ما قبلاً تعدادی (نیرو) داشتیم و مدتی است که شماری از نیروها را برای امنیت میدان‌هوایی اختصاص داده‌ایم.»
به گفته سخنگوی وزارت دفاع امریکا، در طول روند خروج نیروهای امریکایی که قرار است تا اخیر ماه اگست تکمیل شود، امریکا اطمینان حاصل می‌کند که میدان‌هوایی کابل مصئون است.
کربی افزود: ما در میدان‌هوایی توانایی‌های لازم را برای کمک به امنیت خواهیم داشت.
وی در ادامه بیان داشته است که پس از خروج کامل امریکا از افغانستان، ترکیه تأمین امنیت میدان‌هوایی کابل را به دوش خواهد گرفت و گفت‌وگوها در این رابطه با انقره جریان دارد.
در رابطه به حضور دیپلماتیک امریکا در افغانستان، سخنگوی پنتاگون گفت: رییس جمهور کاملاً واضح ساخت که ما حضور دیپلماتیک خود را در کابل حفظ می‌کنیم. ما می‌دانیم که برای این کار، امنیت کافی در میدان‌هوایی لازم است.
گفتنی است که جنرال فرنک مک‌کنزی رییس ستاد فرماندهی مرکزی ایالات متحده روز گذشته طی مراسمی مسئولیت نظارت از منافع امریکا را در افغانستان بر عهده گرفت.

به گفته این نهاد، این سیستم در”دفع موشکها در جهان بر اساس تجربه سودمند ثابت شده است.”

وزارت دفاع که مسئولیت راه اندازی و مدیریت این سامانه دفاعی را به عهده دارد درباره آن جزئیات بیشتر ارائه نکرد.

اما وزارت داخله گفته که بخش امنیتی و نیروهای امنیتی و دفاعی، “به قیمت جان‌های‌شان آماده‌ دفاع از مردم و کشورشان هستند. این سیستم نیز برای تطبیق همین هدف‌ها ایجاد می‌شود.

قبل از این مدیریت فرودگاه کابل به نیروهای ناتو به فرماندهی آمریکا مربوط می شد و این کشور از سامانه‌ٔ ضدموشک، ضد توپ و ضد خمپاره سی آر اِ آم ( C-RAM ) استفاده می‌کرد.

با آغاز خروج نیروهای خارجی از افغانستان چانه زنی بر سر تامین امنیت فرودگاه کابل میان اعضای کشورهای ناتو ادامه داشت و دیروز رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه تایید کرد نظامیان این کشور حفاظت از فرودگاه بین‌المللی کابل را پس از خروج نیروهای ناتو از افغانستان برعهده خواهد گرفت.

به گزارش رسانه‌های ترکیه، آقای اردوغان گفت در گفتگوها با ناتو و آمریکا مشخص شده که ما کدام مسئولیت‌ها را برعهده خواهیم گرفت، و ما این گام را به بهترین صورت خواهیم گرفت.

امنیت فرودگاه کابل برای تداوم فعالیت سفارت‌ها و نمایندگی‌های بین المللی حیاتی است، در حالی که اخیرا ارتش افغانستان در برابر پیشرفت‌های طالبان، بدون مقاومت جدی از بیشتر از ۱۵۰ ولسوالی عقب نشینی کرده‌اند.

ترکیه از سال ۲۰۱۳ در کار تامین امنیت این فرودگاه همراه با سربازان آمریکایی و ناتو فعال بوده است.

گروه طالبان قبلا گفته‌ است که به تمام دیپلمات‌ها و کارمندان موسسات غیردولتی در افغانستان اطمینان می‌دهد که مورد حمله قرار نخواهند گرفت اما حضور نیروی نظامی هیچ کشور خارجی را قبول نخواهد کرد.

 ترکیه ۵۰۰ نیرو در چارچوب ناتو در افغانستان دارد و گفته شده که اگر مسئولیت امنیت میدان هوایی کابل را بپذیرد، ممکن است به نیروی بیشتری نیاز داشته باشد.
در بیانیه پایانی نشست سران ناتو آمده است: «خروج نیروهای ما به معنی پایان رابطه ما با افغانستان نیست. اکنون فصل جدیدی را باز خواهیم کرد. ما تعهد خود را برای ادامه ایستادگی در کنار افغانستان، مردم و نهادهای آن برای تقویت امنیت و حمایت از دستاوردهای ۲۰ سال گذشته افغانستان مورد تأیید دوباره قرار دهیم».
در ادامه این بیانیه آمده است: «با یادآوری تعهدات قبلی ما، ناتو به آموزش نیروها و پشتیبانی نیروهای امنیتی افغانستان از جمله از طریق صندوق حمایت مالی ارتش ملی افغانستان ادامه خواهد داد».
دبیرکل ناتو گفته است که قرار است این سازمان به آموزش نیروهای امنیتی افغانستان در جایی خارج از خاک افغانستان ادامه بدهد اما در نشست امروز تصمیمی در این مورد اعلام نشد.
خبرگزاری رویترز به نقل از سه مقام غربی گزارش داده که مقامات امنیتی ناتو از قطر خواسته‌اند تا پایگاهی را برای آموزش نیروهای ویژه افغانستان در اختیار این سازمان قرار بدهد.
این مقامات که نخواسته‌اند نامی از آنها گرفته شود، به رویترز گفته‌اند که حالا تصمیم نهایی به عهده دولت قطر است که آیا اجازه می‌دهد از خاک این کشور برای آموزش نیروهای امنیتی افغانستان استفاده شود، یا نه.
آنها گفته‌اند امریکا، بریتانیا و ترکیه ابراز آمادگی کرده‌اند که در صورت موافقت قطر آموزگارانی را برای آموزش نیروهای ویژه افغان به قطر بفرستند.
قطر میزبان دفتر سیاسی گروه طالبان نیز است.
این نخستین نشست رو در روی رهبران سی کشور عضو ناتو پس از شروع همه‌گیری کرونا و ریاست جمهوری جو بایدن است.
مقابله با نفوذ روزافزون نظامی چین، تغییرات آب و هوایی، امنیت سایبری، روسیه و خروج نیروهای ناتو از افغانستان که طولانی ترین استقرار برون مرزی نیروهای این پیمان است، از موضوعات اصلی مورد بحث این نشست بود.
برخی از متحدان امریکا از تصمیم جو بایدن در مورد خروج نیروهای امریکایی از افغانستان ابراز ناامیدی کرده و گفته بودند که در مورد این تصمیم با آن‌ها مشورت نشده بود و خطر بازپس گیری افغانستان توسط طالبان وجود دارد.
اما رسانه‌های امریکایی گزارش داده‌اند که رهبران ناتو در نشست امروز تا حد زیادی از تصمیم امریکا برای خروج نیروها از افغانستان حمایت کردند.

یک مقام حکومت افغانستان تحت شرایطی گفته است دولت ترکیه با ناتو توافق کرده تا در بدل ۱۳۰ میلیون دالر، مسئولیت میدان هوایی بین‌المللی کابل را به دوش گیرد.
بر بنیاد این گزارش، صدها تن از نیروهای عضو ناتو در حال حاضر در این میدان مستقر است.
این مقام افزوده است که جزئیات و تاریخ دقیق انتقال مسئولیت میدان هوایی کابل به نیروهای ترک تاکنون تأیید نشده است با این حال، توافق صورت گرفته است.
مقامات دولت افغانستان قبلاً گفته بودند گرفتن کنترول میدان هوایی کابل از آنجا که با کمبود پرسونل متخصص مواجه است، کار دشواری است و منابع مالی برای استخدام پیمان‌کاران خصوصی را نیز ندارد.
سرمنشی ناتو به تازگی اعلان کرد این سازمان پس از خروج از افغانستان به پشتیبانی خود از این کشور ادامه می‌دهد.

این مسؤولان افزوده‌اند با انتقال مسؤولیت‌های میدان‌های هوایی به این اداره، تا ۵۰ درصد در هزینه‌های هوانوردی کاهش خواهند آمد.

کنترل ترافیک هوایی، بخش آتش نشانی، مصوونیت و هواشناسی مشمول پنج بخش مهم فنی درمیدان هوایی حامد کرزی هستند که در حال حاضر مسؤولیت‌های آنها به عهده نیروهای ناتو است.

مسؤولان ادارۀ هوانوردی می‌گویند آماده‌گی لازم برای پذیرفتن این مسؤولیت‌ها را دارند و به‌زودی روند انتقال این مسؤولیت‌ها به این اداره، آغاز خواهند شد.

آنان می‌گویند درحال حاضر سالانه در حدود ۶۰ میلیون دالر برای خدمات هوانوردی در کشور هزینه می‌شوند که با انتقال مسؤولیت‌ها به حکومت افغانستان، این هزینه‌ها تا ۵۰ درصد کاهش خواهند یافت.

امان‌زیب انصاری، معین فنی ادارۀ مستقل هوانوردی ملکی گفت: “نیروی بشری در بخش‌های مختلف داریم. خواست اول ما مدیریت برج‌های نظارتی بود که اکنون به عهده نیروهای خارجی است. ما از نیروهای خارجی خواستیم در قدم نخست مسؤولیت این برج‌ها را به اداره هوانوردی واگذار کنند.

محمد صادق خان، نمایندۀ ویژۀ پاکستان در امور افغانستان می‌گوید هواپیمای حامل اسد قیصر، رییس مجلس نمایندگان پاکستان لحظات پیش از فرود از میدان هوایی کابل بازگشت کرده است.

آقای صادق خان روز (پنج‌شنبه، نوزدهم حمل) در برگۀ تویترش نوشت این هواپیما به دلیل بروز یک تهدید امنیتی در میدان هوایی کابل به پاکستان برگشته است.

به نوشتۀ آقای صادق خان، هواپیمای حامل هیأت پارلمانی پاکستان که پیش از چاشت روز گذشته به سمت کابل پرواز کرده بود هنگام فرود خبر مسدود بودن میدان هوایی را از برج مراقبت میدان هوایی حامد کرزی دریافت کرده است.

نمایندۀ ویژۀ پاکستان در امور افغانستان خاطرنشان می‌سازد که به این ترتیب برنامۀ سفر رییس مجلس نماینده‌گان پاکستان به کابل به تعویق افتاده و این سفر با تفاهم دو طرف در یک زمان دیگری صورت خواهد گرفت.

در همین حال، محمد نعیم صالحی، سخنگوی ادارۀ هوانوردی ملکی به خبرنگاران می‌گوید که پروازها در میدان هوایی بین‌المللی حامد کرزی در کابل به دلیل بروز یک مشکل تخنیکی حدود نیم ساعت متوقف شده بود.

او اما در مورد این مشکل تخنیکی جزییات نمی‌دهد. به بیان او، پروازهای داخلی و خارجی پس از نیم ساعت تعطیلی در این میدان هوایی از سر گرفته شده است.

این در حالی است که اسد قیصر، رییس مجلس نماینده‌گان پاکستان در رأس یک هیأت شانزده نفری پیش از چاشت امروز عازم کابل شده بود. قرار بود آقای قیصر با رهبری حکومت، شورای عالی مصالحۀ ملی و رییسان مجلس نماینده‌گان و سنای کشور دیدار کند. هدف این سفر نزدیک ساختن روابط میان کابل و اسلام‌آباد خوانده شده است.

وزارت مالیه از بازداشت یک نفر به اتهام پول‌شویی در میدان هوایی کابل خبر می‌دهد. این فرد شهروند افغانستان است و هنگام آمدن از عربستان سعودی به کشور بازداشت شده است.

وزارت مالیه امروز (چهارشنبه، پانزدهم دلو) با نشر خبرنامه‌‌یی گفت این متهم که حدود ۲۷۳ هزار ریال سعودی را در داخل یک کارتن جابه‌جا کرده بود از سوی مسوولان گمرک میدان‌ هوایی کابل بازداشت شده است. خبرنامۀ می‌افزاید این فرد متهم بر اساس مقررۀ منع پول‌شویی به دادستانی کل تسلیم داده شده است.

این در حالی است که اخیراً اتهام قاچاق پول از مسیرهای ویژۀ میدان هوایی کابل بالا گرفته است. به تازگی سیگر یا ادارۀ بازرس ویژۀ امریکا در گزارشی مدعی شده است مبالغ هنگفتی پول از طریق دروازه‌های ویژۀ (وی. آی. پی) این میدان هوایی به بیرون قاچاق می‌شود.

این اتهام از سوی یک عضو مجلس نماینده‌گان کشور نیز علیه‌ نزدیکان مقام‌های بلندرتبۀ حکومت مطرح شده است. ارگ ریاست جمهوری اما این ادعاها را رد کرده و بی‌اساس خوانده است.