برچسب: مهاجرین افغانستانی

کمیته بین المللی صلیب سرخ 250 هزار دوز واکسن کرونا به مهاجرین افغانستانی در ولایات شرقی ایران اختصاص داده است.

به نقل از تهران تایمز، براساس قرارداد همکاری کمیته بین المللی صلیب سرخ و جامعه هلال احمر ایران در مجموع 250 هزار دوز واکسن کرونا به مهاجرین افغانستانی و اعضای جامعه میزبان در ولایات شرقی ایران تزریق می شود.

ایران از جمله کشورهای همسایه افغانستان است که نزدیک به سه میلیون و شش صد هزار مهاجر افغانستانی را میزبانی می کند. این کشور یکی از کشورهایی بوده که بیشتری تاثیر را از پاندمی کرونا متحمل شده است: براساس گزارشات، تا ماه نوامبر سال 2021 میلادی بیش از شش میلیون در ایران به کرونا مبتلا شده اند و 129 هزار بیمار فوت کرده است.

در ماه های اخیر اما ایران برنامه واکسینه عمومی را روی دست گرفت و هم اکنون گفته می شود 53 درصد جمعیت واجد شرایط این کشورواکسن کرونا را دریافت کرده اند. در این راستا و برای افزایش سلامت جامعه ایران، تمام مهاجرین سوای از وضعیت قانونی و غیرقانونی شان در برنامه ملی واکسن کرونا قرار گرفته اند.

یوهانس بروور، رئیس هیات کمیته بین المللی صلیب سرخ در ایران، گفت دسترسی عادلانه به واکسن کرونا در تمام تلاش ها برای نابودی این پاندمی حیاتی می باشد.

مسئولین صحت ایران نیز از همکاری با صلیب سرخ برای واکسینه نمودن مهاجرین افغانستانی در ایران ابراز خرسندی می کنند.

معصومه باقری، معاون امور بین الملل هلال احمر ایران، از همکاری و کمک صلیب سرخ برای واکسینه کردن مهاجرین افغان در قالب برنامه های انسانی استقبال نمود.

سخنگوی وزارت خارجه ایران گفت: «هیأت حاکمه سرپرستی افغانستان به عنوان مسئول وضعیت مردم موظف است تمام تلاش خود را بکند تا امنیت، صلح و ثبات و تامین نیازهای اولیه مردم اتفاق بیفتد.»

به نقل از رسانه های ایرانی خطیب زاده در یک کنفرانس مطبوعاتی در تهران و در پاسخ سوالی مبنی بر اینکه طبق برخی از گزارش‌ها ایران در طی مدت اخیر ۱۴۱ هزار مهاجر افغانی که به صورت غیرقانونی وارد ایران شده است را دیپورت کرده است و آیا سیاست ایران در مدت اخیر دیپورت این مهاجران غیرقانونی بوده است و آیا این اخبار تأیید است،‌ گفت: «من تأکید می‌کنم که ایران به عنوان یک کشور همسایه سعی کرده که میزبان خوبی برای جاماندگان و آوارگان کشور همسایه افغانستان باشد. ما در حال حاضر میزبان چهار میلیون اتباع افغانی هستیم. تلاش ما این است که کشور همسایه‌مان افغانستان کشوری امن باشد. مأمنی امن برای مردم افغانستان باشد و این کشور توسط خود مردم این کشور رشد و توسعه پیدا کند و ما نیز در این فرایند به مردم افغانستان کمک کنیم. همانطور که پیش از این گفته‌ام ما در برهه‌های سخت هیچ گاه مردم افغانستان را تنها نگذاشته‌ایم.»

خطیب زاده همچنین درباره سیاست ایران در قبال هیأت حاکمه سرپرستی افغانستان؛ گفت: «مواضع جمهوری اسلامی ایران بارها توسط مقامات رسمی بیان شده است. هیأت حاکمه سرپرستی افغانستان به عنوان مسئول وضعیت مردم موظف است تمام تلاش خود را بکند تا امنیت، صلح و ثبات و تامین نیازهای اولیه مردم اتفاق بیفتد و ایران هم با همین رویکردِ حفظ و صیانت از مردم افغانستان مراوداتی با همه اطراف از جمله هیأت حاکمه سرپرستی داشته که در سفر نماینده ویژه امور افغانستان هم تشکیل دولت فراگیر به شمول همه گروه‌ها که بازتاب دهنده تنوع قومیتی افغانستان باشد مورد تاکید قرار گرفته است.
افغانستان بخش جدایی ناپذیر صلح و امنیت در منطقه است و تلاش کردیم خواست و اراده مردم افغانستان برای آینده شان محقق شود.»

براساس تازه ترین گزارش سازمان ملل در مورد مهاجرین افغانستانی در ایران از ابتدای سال جاری میلادی تاکنون نزدیک به یک میلیون و سی و یک هزار و هفت صد و پنجاه و هفت مهاجر افغانستانی از ایران به کشورشان باز  گشته اند.

«آنتونیو ویتورینو» مدیرکل سازمان بین‌المللی مهاجرت در بیانیه‌ای اعلام کرد در سال جاری میلادی بیش از یک میلیون تبعه افغان از ایران به کشورشان بازگشته‌اند که بیش از ۲۸ هزار نفر از آن‌ها تنها در هفته گذشته به افغانستان رفته‌اند.

براساس این بیانیه، از آغاز سال جاری میلادی تاکنون ۱ میلیون و ۳۱ هزار و ۷۵۷ تبعه افغان از ایران به کشورشان بازگشته‌اند.

پس از تسلط طالبان بر کابل هزاران نفر از مردم افغانستان برای فرار از خشونت، گرسنگی و اقتصاد متلاشی شده این کشور به ایران پناه آوردند که موج عظیم پناهجویان روند کمک‌های بین‌المللی را مختل کرد.

در همین حال، شماری از خانواده‌هایی که در روزهای اخیر به افغانستان بازگشته‌اند، از دشواری‌های مهاجرت غیرقانونی و چالش‌های اقتصادی شکایت دارند.

این در حالی‌ است که طالبان از جامعه‌ جهانی می‌خواهد تا برای جلوگیری از افزایش مهاجرت‌های غیرقانونی، افغانستان را در بخش اقتصادی همکاری کند.

«احمد وحیدی» وزیر کشور ایران ماه گذشته از پناهجویان افغان خواست تا از آمدن به ایران خودداری کنند چرا که «ظرفیت‌های این کشور محدود است».

براساس آمار رسمی کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهجویان، در سال ۲۰۲۰ میلادی بیش از ۳.۴ میلیون افغان در ایران حضور داشتند که حدود ۲ میلیون نفر مهاجران فاقد مدرک اقامتی و ۸۰۰ هزار نفر نیز پناهجو هستند.

اخیراً نیز «محمد‌تقی هاشمی» مدیرکل امور اتباع و مهاجران خارجی استانداری خراسان‌رضوی با اظهار اینکه ایران به تنهایی مسئولیت رسیدگی به مهاجران افغان را ندارد، گفته بود که کمک‌های سازمان‌های بین‌المللی برای رسیدگی به وضعیت مهاجران افغان تنها ۴ درصد از نیازهای آن‌ها را شامل می‌شود.

گفته می شود نظام الدین قیصاری به اتهام جعل سند در ایران بازداشت شده است.

نظام الدین قیصاری از افراد نزدیک به مارشال دوستم پس از تسلط دوباره طالبان دستگیر اما آزاد گشت و به صورت غیرقانونی وارد ایران شد.

به نقل از یک خبرنگار ایرانی وابسته به نهادهای نظامی این کشور قیصاری با افتتاح چندین دفتر و جعل اسناد از مهاجرین افغانستانی مقیم ایران اخاذی می کرده است.

منابع رسمی ایران تاکنون در این زمینه چیزی نگفته‌اند.

قیصاری چندی پیش در شبکه‌های اجتماعی از افتتاح دفتر خود در ایران به عنوان نماینده مهاجرین خبر داده بود.

او فرمانده نیروهای محلی در ولسوالی قیصاری فاریاب بود.

با سقوط دولت و تسلط طالبان بر افغانستان، موجی از مهاجرت‌ افغان‌ها به کشورهای دور و نزدیک آغاز شد. در این میان، هزاران آواره‌‌ افغان که به پاکستان پناه بردند، بدون سرپناه در شرایط سختی زندگی می‌کنند. برخی از آنها از رفتار نامناسب و غیرانسانی پلیس پاکستان شاکی اند.

علی غزنوی یکی از پناهجویان افغان که در پاکستان به سر می‌برد به رسانه ها می‌گوید در این کشور تعداد زیادی از آوارگان افغان به دلیل گزاف‌بودن کرایه خانه، در مساجد شب و روز را سپری می‌کنند.

به گفته او، پس از سرازیرشدن آوارگان افغان به پاکستان، هزینه اجاره خانه در این کشور به شدت افزایش یافته است و مهاجرین توان کرایه کردن خانه را ندارند.

او می‌گوید، مهاجرینی که با فقر و تنگدستی دست و پنچه نرم می‌کنند، گرفتن خانه با کرایه‌ سنگین برای آنان دشوار است.

برخورد حکومت پاکستان با پناهجویان افغان

پناهجویان افغان در پاکستان از برخورد پلیس این کشور نیز شاکی‌اند.

یکی از این پناهجوان می‌گوید: «برخورد حکومت پاکستان هم خوب نیست. پلیس تعداد زیادی را جمع کرده و رد مرز کردند‌. آنها همین حالا هم به دنبال مهاجرین است و اگر شناسایی کنند فورا می‌برند و رد مرز می‌کنند».

او با بیان اینکه وضعیت برای پناهجویان در پاکستان طاقت‌فرسا است، افزود: «مهاجرین در اینجا، مثل زندانیان زندگی می‌کنند. حق گشت‌و گذار آزاد را ندارند. برعلاوه این، آنها امید شان را به آینده از دست داده‌اند».

این آواره افغان در ادامه با انتقاد از سازمان ملل و دیگر نهادهای فعال در زمینه مهاجرت، می‌افزاید آنها هیچ‌گونه رسیدگی به مشکلات مهاجرین و آوارگان جنگ نمی‌کنند.

وی گفت: «فقط دفتر سازمان ملل در پاکستان تعدادی از را ثبت نام کرده و برای عبور و مرور شان یک کارت موقتی داده است».

از جنگ و ترور در افغانستان تا فقر و خشونت پولیس در پاکستان

جنگ و ناامنی و همچنین بیکاری در افغانستان، افغان‌ها را وادار کرده‌اند تا برای فرار از کشور، خودشان را به قاچاقچیان انسان بسپارند.

نبی اکرمی از مهاجرینی است که به گفته خودش مجبور شده با دادن پول هنگفت خود را از راه قاچاق به پاکستان برساند. به گفته او، قاچاقچیان از هر نفر ۱۰۰ هزار کلدار اخذ می‌کنند.

به گفته او، با بسته‌بودن گذرگاه‌ها، مسیر قاچاق تنها گزینه برای فرار از افغانستان است.

او با انتقاد از شرایط سخت زندگی در پاکستان می‌گوید: «در افغانستان جنگ و تروریزم زندگی ما را تهدید می‌کرد در اینجا فقر و خشونت نیروهای نظامی پاکستان».

نشست وزرای خارجه شش کشور همسایه افغانستان به اضافه فردا چهارشنبه در تهران پایتخت ایران برگزار می شود.

به نقل از ایرنا، قرار است رئیس جمهور ایران این مراسم را افتتاح کند.

طالبان اما در نشست فردا حضور ندارند.

سعید خطیب زاده، سخنگوی وزرات امور خارجه ایران، امروز سه شنبه در یک نشست خبری گفت:« اجلاس وزرای خارجه کشورهای همسایه افغانستان فردا با حضور شش کشور همسایه افغانستان به اضافه روسیه به‌صورت حضوری برگزار می‌شود.»

به گفته او، وزیران خارجه ازبکستان، تاجیکستان، ترکمنستان و پاکستان به‌شکل حضوری و وزیران خارجه چین و روسیه به‌صورت آنلاین در این نشست حضور خواهند داشت.

او هم‌چنان گفت سفیران کشورهای ‌مزبور هم فردا در این نشست حضور خواهند داشت.

خطیب‌زاده گفت چند ساعت از این جلسه به‌شکل محتوایی ادامه می‌یابد و تلاش می‌شود بیانیه‌ای به اجماع کشورهای همسایه برسد.

سخنگوی وزارت خارجه ایران از جانب دیگر گفت فردا دبیرکل سازمان ملل هم پیامی به این نشست صادر خواهد کرد.

او افزود: «فردا نگاه‌ها به تحقق اراده مردم افغانستان و آینده این کشور معطوف خواهد بود. آن‌چه مردم افغانستان از کشورهای مثل جمهوری اسلامی ایران انتظار دارند، این است که کمک کنند اراده آن‌ها محقق شود. ما امروز میزبان چهار میلیون افغانستانی هستیم که بسیاری از آن‌ها از نخبه‌گانی هستند که با ما صحبت می‌کنند و انتظارات‌شان را بیان می‌کنند. مردم افغانستان در داخل افغانستان هم همین صدا را دارند.»

سخنگوی وزارت خارجه ایران هم‌چنان گفت هیأت حاکمه افغانستان باید گوش شنوایی برای شنیدن اراده و خواست مردم افغانستان داشته باشد و در این صورت قطعاً می‌تواند به‌عنوان یک هیأت حاکمه مسوول، خود را نشان بدهد.

او خاطرنشان کرد طالبان باید برای ایجاد یک دولت پایدار و فراگیر متشکل از همه اقوام و قومیت‌ها در افغانستان، زمینه‌سازی کنند.

پیش از این، نشست وزیران خارجه کشورهای همسایه بدون روسیه به میزبانی پاکستان به‌صورت آنلاین برگزار شده بود.

براساس اعلامیه کاخ سفید که شب گذشته 30 میزان منتشر شد جو بایدن رئیس جمهور امریکا به وزارت خارجه این کشور دستور داده است این مبلغ را از صندوق کمک های اضطراری برای مقابله با بحران مهاجرت و نیازهای غیرمنتظره و جابه جایی آوارگان ناشی از وضعیت افغانستان هزینه کند.

گفته شده این مبلغ، از طریق اختصاص بودجه به سازمان‌های بین‌المللی و نیز سازمان‌های غیردولتی و دولتی امریکا به مصرف می‌رسد.

موج تازه مهاجرت از کشور با سقوط دولت و افزایش بیکاری و بدترشدن وضعیت اقتصادی آغاز شد.

به تازگی صندوق بین المللی پول در گزارشی گفته‌است اقتصاد افغانستان امسال تا ۳۰ درصد منقبض می‌شود و این به احتمال زیاد باعث افزایش بحران مهاجرت خواهد شد که کشورهای همسایه، ترکیه و اروپا را تحت تاثیر قرار خواهد داد.

هزاران مهاجر تازه وارد شده به امریکا در پایگاه‌های نظامی جابجا شده اند و کار روی تکمیل شدن دوسیه‌های شان جریان دارد تا زیر برنامهٔ اسکان مجدد زندگی جدید شان را در این کشور آغاز کنند.

اما، خبررسانی رویترز گزارش می‌دهد صدها تن از این مهاجرین پیش از تکمیل شدن و طی مراحل اسناد و وارد شدن به برنامهٔ اسکان مجدد، پایگاه‌های نظامی را خودسرانه ترک کرده اند.

بر اساس این گزارش، شمار مهاجرینی که پایگاه‌های نظامی را ترک کرده اند به ۷۰۰ نفر می‌رسد و امکان دارد که این رقم بیشتر از آن باشد.

فعالان امور مهاجرت در مورد خطراتی که مهاجرین افغان با ترک این روند باز، پیچیده اما داوطلبانه متقبل می‌شوند، نگران اند.

سخنگوی وزارت امنیت داخلی ایالات متحده از تبصره در این خصوص خودداری کرد، اما گفت افرادی که پایگاه‌ها را ترک کرده اند یا خانواده‌ها و دوستان شان در امریکا حضور دارند و یا هم منابعی برای حمایت شان در دسترس دارند.

او همچنان افزود که شمار دیگری از این افراد یا شهروند امریکا بودند، یا اقامت دایمی داشتند و یا هم زیر برنامهٔ ویزهٔ خاص مهاجرت آمده بودند و به زودی طی مراحل شده و از پایگاه‌های نظامی بیرون شده اند.

زیان بیرون شدن از پایگاه‌ها

مهاجرین افغان که پیش از طی مراحل شدن اسناد شان پایگاه‌های نظامی را ترک کرده اند، امتیازات باارزش مانند، دریافت سریع جواز کار و فرصت دسترسی به اسکان را از دست داده و در آینده در سیستم پیچیدهٔ مهاجرت امریکا با مشکلات حقوقی مواجه خواهند شد.

یک مقام ادارهٔ شهروندی و مهاجرت امریکا بدون ذکر نامش گفت که سیستم مهاجرت امریکا بسیار مغلق است و افغان‌هایی که پیش از طی مراحل شدن اسناد شان، کمپ‌ها را ترک می‌کنند برای سال‌ها با مشکلات جدی مهاجرت مواجه خواهند شد.

امتیازاتی که تخلیه‌شدگان از افغانستان به دست آورده اند در مقایسه با امتیازاتی که به سایر مهاجرین داده می‌شود، محدود بوده است. اما به نظر می‌رسد که با لایحه‌ای که کانگرس امریکا هفتۀ گذشته آن را تصویب کرد، این روند تغییر یابد.

کانگرس ایالات متحده همچنان بودجه‌ای را منظور کرد که معاونت‌های گسترده را به مهاجرین تازه وارد افغان فراهم خواهد کرد.

لایحهٔ تصویب شده خواستار تسریع طی مراحل اسناد پناهجویان افغان شده است، اما آن‌عده از مهاجرینی که کمپ‌ها را ترک کرده اند، رهنمود‌های حقوقی را برای آغاز طی مراحل اسناد به دست نخواهند آورد.

جادهٔ یک طرفه

کارشناسان امور مهاجرت می‌گویند افغان‌هایی که پایگاه‌های نظامی را ترک کرده اند، قوانین امریکا را زیر پا نکرده اند و مقامات نظامی نیز نمی‌توانند بر خلاف میل شان، آنان را در کمپ نگهدارند.

اما بر اساس اسناد ارایه شده، به مهاجرین افغان هشدار داده شده است که پیش از طی مراحل اسناد و تکمیل اسکان مجدد، کمپ را ترک نکنند. در این پایگاه‌ها بر علاوهٔ طی مراحل اسناد، مهاجرین حتا پول نقد برای مسافرت به هر ایالتی که خواسته باشند نیز دریافت می‌کنند.

اما اگر پایگاه نظامی را ترک کردند، دو باره نمی‌توانند برگردند و امتیازات شان را از دست می‌دهند.

در حال حاضر، پایگاه‌های نظامی در امریکا میزبان ۵۳۰۰۰ مهاجر افغان اند.

لوید آستین وزیر دفاع آمریکا از پایگاه هایی که شهروندان افغانستانی در آنها مستقر شده اند، بازدید کرد.

وزارت دفاع ایالات متحده امریکا، در خبرنامه ای اعلام کرد لوید آستین وزیر دفاع این کشور، از پایگاه نظامی مک‌گوایر- دیکس – لیک‌هرست، در نیوجرسی مکانی که شهروندان افغانستانی تخلیه شده مستقر شده اند، بازدید کرده است.

وزیر دفاع امریکا از نیروهای نظامی خود به خاطر کمک به شهروندان افغانستان سپاسگزاری کرد.

در عین حال، درباره اینکه آیا آستین با افغانستانی ها ملاقات کرده است یا نه، وزارت دفاع جزئیات ارائه نکرده است.

در جریان عملیات تخلیه از افغانستان بعد از ۱۵ اگست، بیش از یک صد هزار نفر از افغانستان به کشورهای مختلف انتقال داده شدند.

از سویی هم از زمان کنترل گروه طالبان بر افغانستان در میانه ای ماه گذشته میلادی تا امروز ۲۰۰ قاضی و وکیل زن به دلایل مختلف از جمله نداشتن مدرک های شناسایی در این کشور سرگردان هستند.

قابل ذکر است که اوضاع در افغانستان به‌ویژه در ده روز اول ماه اگست بدتر شد، زمانی که طالبان حملات خود را علیه نیروهای دولتی تشدید کردند. تنها ولایت که طالبان آن را نتوانسته اند به تصرف خود دربیاورند، ولایت پنجشیر در شمال شرقی کابل بود. در تاریخ ۱۵ اگست طالبان وارد کابل شدند و کنترول ارگ ریاست‌ جمهوری را در دست گرفتند. اشرف غنی روز یکشنبه قبل از ورود نیرو‌های طالبان به کابل، از افغانستان فرار کرد و در پیامی اعلام کرد برای جلوگیری از خونریزی کشور را ترک می‌کند!

وزیر امور خارجه دولت طالبان در دیدار دبیرکل کمیساریای عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان گفت طالبان از ورود همه مهاجرین افغان استقبال می‌کند و آماده است تا هرگونه کمکی به آنها ارائه دهد.
«امیرخان متکی» وزیر امور خارجه دولت موقت طالبان روز سه‌شنبه با «فیلیپو گراندی» دبیرکل کمیساریای عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان (UNHCR) و هیات همراهش دیدار و در مورد کمک به خانواده‌های آواره در داخل افغانستان گفت‌وگو کرد.

وزیر امور خارجه دولت طالبان در این دیدار، گفت طالبان از ورود همه مهاجرین افغان استقبال می‌کند و آماده است تا هرگونه کمکی به آنها ارائه دهد.

در این دیدار، متکی افزود دولت آماده است تا همه خانواده‌های آواره را قبل از شروع زمستان به منازل خود بفرستد تا کمک‌های بین المللی و کمک‌های بشردوستانه به‌دست آنها برسد.

در این دیدار تاکید شد جامعه بین المللی باید از دولت حمایت کند و محیطی ایجاد نکند که افغان‌ها را به مهاجرت ترغیب کند.

وزیر امور خارجه دولت موقت طالبان بر حمایت جامعه بین المللی از افغانستان در شرایطی تاکید کرد که طالبان کابینه خود را اعلام کرده اما هنوز از سوی هیچ کشوری به رسمیت شناخته نشده است.

فیلیپو گراندی، نیز درباره این دیدار در توئیتی نوشت و گفت در این سفر نیازهای بشردوستانه حاد کشور و وضعیت ۳/۵ میلیون افغان آواره مورد ارزیابی قرار گرفت.

این سفر درحالی صورت گرفته است که جامعه بین‌المللی در نشست فوق‌العاده سازمان ملل همبستگی خود را با مردم افغانستان اعلام و ۶۰۶ میلیون دلار را برای فراهم ساختن کمک‌های حیاتی به مردم افغانستان متعهد شد.

عده‌ای از مهاجرین افغانستانی مقیم ایران در تجمعی اعتراضی نسبت به حضور طالبان در کشور و سکوت جامعه جهانی اعتراض کردند.

گفته می‌شود هدف آنان از این اعتراض، محکوم کردن گروه تروریستی طالبان و دادخواهی از مردم افغانستان است.

آنان با شعار «مرگ بر طالبان» انزجار خود از این گروه را ابراز کردند.

در شبکه مجازی و یک کانال ویژه مباحث سیاسی، کارشناسان ایرانی و افغانستانی عضویت دارند و نظرات خود در مورد اوضاع کنونی افغانستان را به اشتراک می گذارند و در برخی موارد گفت و گوهای مطرح شده و واکنش ها به نظریات مختلف بسیار داغ و حساس پیش می رود.

در این کانال، یک کارشناس ایرانی به نام «سید حسام رضوی» در تازه ترین مورد برداشت خود از اوضاع کنونی افغانستان به ویژه طالبان را مطرح کرده است که با واکنش برخی از کارشناسان افغانستانی روبرو شده است.

حجت الاسلام و المسلمین سلطان حسین فهیمی بزرگمهر، کارشناس ارشد مسائل سیاسی و دینی، استاد و از فعالان فرهنگی و مدنی، که خود عضو این گروه در شبکه مجازی می باشد از جمله کسانی ست که به اظهارات سید حسام رضوی واکنش نشان داده است.

آقای فهیمی بزرگمهر می گوید:«متاسفانه تحلیل برخی از کارشناسان ایرانی در مورد افغانستان و حتی مهاجرین افغانستانی مقیم ایران سطحی و ناقص بوده است.»   

مهاجرین در بیشتر کشورهای دنیا هم اکنون تبدیل به یک فرصت و نیروی کار مفید شده است اما متاسفانه در ایران برخی کارشناسان همیشه به مهاجرین به چشم یک چالش ومعضل نگاه کرده اند و همین امر سبب شده مهاجرینی که بیش از بیست سال است درایران زندگی می کند همیشه دل شکسته ودل خور و در برخی موارد عقده مند باشند. در یک زمانی 5 وزیرکابینه دولت افغانستان تحصیل کرده ایران و از مهاجرین بودند ولی نسبت به ایران بدبین بودند.  

الان هم کارشناسانی مانند سید حسام رضوی اشتباه راه بردی می کنند اگرچه ادعای مطالعه میدانی دارند.  ایشان درحقیقت نه طالب رامی شناسد و نه عقاید طالب را  و نه فرهنگ نسبتا پیچیده بقیه مردم افغانستان را.  

به همین خاطراست که پاکستانی که نسبت به افغانستان 2 تا نسبت دارد: «قوم مشترک پشتون و مرزطولانی بیش از2 هزارکیلو متر» نسبت به جمهوری اسلامی ایران که هفت نقطه مشترک مهم: «تاریخ مشترک، قومیت مشترک، شیعیان فراوان مشترک، عقایدمشترک، 1900 کیلومترمرزمشترک، زبان مشترک و فرهنگ مشترک» دارد از نظر برخی افغانستانی ها بازهم سیاست موفق تری نسبت به افغانستان و مهاجرین افغانستانی داشته باشد.  

یک تفاوتش همین کارشناسان و برداشت های ناصواب و دور از واقعیتهای آنها نسبت به مردم افغانستان است.

اگرزمانی طالبان «مذهب شیعه جعفری رابه رسمیت شناختند، فارسی زبان ها را بر اساس نفوس شان در امارت اسلامی حق دادند،  شیعیان را طبق نفوس شان در امارت شریک کردند، دست از کشتار روزمره مردم شیعه در راه های عبور و مروربرداشتند، زبان فارسی دری را به عنوان یکی از زبان های رسمی امارت قبول کردند، قدرت وحاکمیت رامورثی نکردند تا مختص یک قوم باشد، اگر از اقوام غیرپشتون هم به ریاست و رهبری طالبان رسیدند، اگرازپاکستان جدا ومستقل شدند، اگرگفتند در پشت تاسیس و به وجود آمدن و شکل گرفتن طالبان پاکستان، عربستان و آمریکا نبوده( به گفته بی نظیر بوتو طالبان طرح مشترک آمریکا، عربستان و پاکستان بوده است)، اگرثابت کردند یعنی عملا نشان دادند که به گفته سید حسام رضوی عقاید حنفی دارند نه سلفی وهابی و اگر از تحجر، تکبر، کشتار انحصارقومی و زبانی و اینکه فقط آنهاست که به بهشت می روند دست برداشتند و به یک عقلانیت و انسانیت کامل ازنظرعملکرد رسیدند» آنگاه می توان مدعی شد طالبان تغییر کرده اند و می توان با آنها سر یک سفره سیاست و شراکت در قدرت نشست.

حکومت فاسد سبب قدرت گرفتن طالب شده است  

استاد فهیمی بزرگمر در بخش دیگر از واکنش به اظهارات کارشناس ایرانی در مورد طالبان می نویسد:«متاسفانه دولت افغانستان جزء فاسدترین دولت ها در دنیاست، این حکومت که تنها با 10 درصد آراء مردم به قدرت رسیده، برکل مردم حکومت می کند آنهم با تعصب قومی و نژادی. این حکومت رشوه خوارترین دولت دنیا شناخته شده و متاسفانه یک دلیلی که طالب زورگرفته همین هست که دولت تصمیم جنگ و مقابله با طالب را ندارد چون از قوم خودش است.  

از سویی هم همین فساد و رشوه خوری بهانه دست طالب داده است.

جمهوریت بهتر از امارت است

استاد فهیمی بزرگمهر در ادامه واکنش به اظهارات کارشناس ایرانی در مورد طالبان امارت اسلامی را با حکومت جمهوری اسلامی افغانستان مقایسه کرده تاکید می کند:«حکومت کنونی افغانستان اگرچه غرق در فساد و تبعیض و تعصب است اما چون بر مبنای جمهوری و آراء مردم شکل گرفته بهتر از امارت اسلامی طالبان است. حکومت به کچالو(سیب زمینی) شباهت دارد که پوست خراب دارد اما مغزش سالم است.»

جمهوریت را نباید دور انداخت و به امارت دلخوش کرد.

مردم با حمایت از جمهوریت و استفاده از ظرفیت ها و توانایی ها و فرصت های موجود می توانند آینده ای ایده آل برای خود و افغانستان رقم بزنند.

به عقیده فهیمی بزرگمهر طالبان باید بدانند که مردم افغانستان هنوز ظرفیت ها و توانایی هایی دارند که می تواند طالب را از رسیدن به قدرت از طریق زور ناامید کند. مواردی چون «قابل تعدیل بودن حکومت کنونی، عدم توانایی طالبان در مقابله با شیعیان، رسمی بودن مذهب شیعه در افغانستان، شراکت غیرپشتون درقدرت و عدم ظلم بر اقوام غیرپشتون، کنار رفتن غنی از راه انتخابات، آزادی عمل برای کار خوب(اینکه خوب کار نمی شود مقصر خود ما و رهبران ماست)، توانایی مردم در تغییر قدرت(اگرچه الان بد عمل می شود اما می توان در آینده انتخابات را عادلانه و قانونمند ساخت)، فعالیت تمام اقوام به ویژه اقوم غیر پشتون دربسیاری از دانشگاه ها، مشاغل دولتی، امتحانات مدارس، کنکور، مجوزهای شخصی ازقبیل حوزات علمیه و دانشگاه های خصوص، رادیو، تلویزیون های شخصی، شرکت های تجاری خصوصی» همه و همه ما و افغانستان را به اصلاحات بهتر در آینده امیدوار می سازد.

با در نظرداشت وضعیت کنونی افغانستان حکومت امارت اسلامی طالبان که یک قوم متعصب و متحجر، متکبر و واپس گرا، زورگو، قصاب خون ریز و انحصارطلب است هرگز نمی تواند به قدرت از راه زور فکر کند. در چنین حکومتی امکان آزادی بیان و عقیده و تبلیغ آزادنه برای پیروان مذاهب مختلف بدون شک معنایی نخواهد داشت و امکان تغییر قدرت صفر است.

 فهیمی بزرگمر در بخش پایانی واکنش به اظهارات سید حسام رضوی تاکید می کند توجه به نکات فوق در مورد افغانستان و مردمش و نیز طالبان می تواند به یک شناخت کامل منجر شده زمینه تصامیم خردمندانه را فراهم سازد.

در اعلامیه وزارت امور خارجه کشور که روز دوشنبه، بیست‌وچهارم جوزا، نشر شد از بازداشت شماری از مهاجران افغان مقیم ایران توسط نیروهای امنیتی اکشور ایران ابراز نگرانی شده است.

پولیس ایران روز یک‌شنبه، بیست‌وسوم جوزا، شماری از مهاجران افغان را در نزدیکی سفارت افغانستان در تهران بازداشت کرده بود.

وزارت امور خارجه کشور گفته است نگرانی کابل از طریق سفارت افغانستان با جانب ایران در میان گذاشته شده است.

طبق اعلام این وزارت، جانب ایران وعده بررسی همه جانبه و اجراأت لازم را به افغانستان داده است.

وزارت امور خارجه می‌گوید این موضوع را از مجاری دیپلماتیک دنبال می‌کند.

دلیل بازداشت مهاجران افغان در ایران تاکنون اعلام نشده است.

بنابر اعلام مسئولین مربوطه گزینه مرکز شیراز و اصفهان در بخش انتخاب ولایت در سایت اداره ملی احصائیه افزوده شد و پس از این، مهاجرین مقیم این دو استان و استان‌های هم‌جوار می‌توانند در فرم درخواستی شان یکی از این دو مرکز را انتخاب نمایند.

محمد شفق خواتی از مسئولین سفارت افغانستان در تهران گفت:«افتتاح روند تثبیت هویت، بایومیتریک و توزیع تذکره و نیز ثبت نام و توزیع پاسپورت ماشین‌خوان در این دو مرکز، پس از تعطیلات و محدودیت‌های کرونایی در این دو مرکز قابل انجام می باشد.»

وی افزود فرم‌های درخواستی متقاضیان مقیم این دو استان که قبلا مراکز فعال در استان تهران و یا سایر استان‌ها را انتخاب نموده بودند، به مرکز استان‌های خودشان انتقال داده خواهد شد.

 این افراد نیاز به ثبت نام مجدد ندارند و به هیج وجه نباید ثبت نام مجدد انجام دهند چون روند تثبیت هویت شان دچار مشکل  می گردد.

به گفته آقای خواتی متقاضیان این دو استان پس از ثبت نام و انتخاب مرکز، برای انجام بایومیتریک باید منتظر تماس از طرف اداره باشند و بدون تماس از سوی مرکز مربوطه، هرگز به مرکز مراجعه نکنند.

علی رحیمی هنرمند مهاجر افغانستانی در ایران با پنج اثر نقاشی در نمایشگاه «هم خانه» که با بیش از ۷۰ اثر فاخر در زمینه نقاشی، مینیاتور، خط، تذهیب، مجسمه و عکس از هنرمندان افغانستانی مقیم ایران در خانه هنرمندان ایران با همکاری اداره کل امور اتباع و مهاجرین خارجی استانداری تهران به نمایش در آمد حضور دارد. البته این نماشگاه به دلیل شیوه نامه های بهداشتی ستاد ملی مقابله با کرونا به تعویق افتاده است.  

رحیمی در تشریح آثار خود در این نمایشگاه گفت: تکنیک کارهایم در این نمایشگاه اکرولیک است. ایده این آثار تحت تاثیر یک پروسه طولانی است که به عنوان هنرمند در زندگی خود تجربه کردم. در روند خلق یک اثر لایه هایی متعددی وجود دارد که هنرمند با حذف و اضافه کردن به آن دست پیدا می‌کند. پژوهش در آثار من بسیار ضروری است، البته نه فقط مطالعه نوشتاری بلکه مطالعه بصری. تحقیق و جستجو در آثار هنرمندان بزرگ و توجه به ساختارهای کارهایشان؛ که بخشی روند تجزیه و تحلیلی است که می تواند برای نقاش به عنوان پژوهش کارکرد داشته باشد. وقتی هنرمند در تنهایی خودش تلاش به تولید یک اثر دارد در حقیقت این تولید با جست وجو و ساعت ها و شاید روزها آزمون و خطا محقق می شود.

این هنرمند جوان به نقش نمایشگاه ها در روند کار حرفه ای هنرمند اشاره کرد و گفت: نمایشگاه تاثیر زیادی بر شکل گیری کار هنرمند دارد. وقتی اثری تولید می‌شود باید در معرض نمایش قرار گیرد تا بتواند در مواجهه با مخاطب واکنش هایی را دریافت کند. نمایشگاه فضایی برای گفت و گو است و می تواند در ایجاد ارتباط با هنرمندان و گالری داران موثر باشد.این فضا در روند شکل گیری شخصیت هنرمند نیز بسیار تاثیر گذار است. 

این هنرمند با اشاره به مشکلات هنرمندان مهاجر گفت: با توجه به قوانین کار برای اتباع، فکر می‌کنم هنرمند بودن شغلِ غیر قانونی برای یک افغانستانی است. مهاجرانی که به عنوان هنرمند فعالیت می‌کنند کاملا مستقل هستند که با نهادهای خصوصی کارمی‌کنند، البته می‌شود استثناهایی را هم در نظر گرفت اما کلیت موضوع این است که من طبق قانون جمهوری اسلامی ایران‌ نمی‌توانم هنرمند باشم به همین دلیل هرسال که برای تمدید کارت کارگری به دفتر اتباع مراجعه می‌کنم شغل خود را کارگر ساختمانی درج می‌کنم.

رحیمی گفت: البته از این شغل شریف هیچ ابایی ندارم،چرا که من سال ها با کارگری توانستم زندگی شخصی خودم را در کنار نقاشی ادامه دهم، از هنر به زحمت می شود نان در آورد. خصوصا رشته هنرهای تجسمی. پس با یک‌جمع بندی می‌شود نتیجه گرفت که هنرمندانی که در ایران ظهور می‌کنند اکثرا مستقل هستند.

تردد بین شهری برای هنرمندان افغانستانی غیرقانونی است

این هنرمند مهاجر به ارتباط هنرمندان افغانستانی و ایرانی با یکدیگر اشاره کرد و گفت: فعالیت‌های مشترک بسیار کم است ولی می توان امیدوار بود. فعالیت های فرهنگی و هنری بین دو کشور به یک معالجه اساسی نیاز دارد. اجرای قوانین در مورد فعالان فرهنگی و هنر باید کمی آسان‌تر گرفته شود  قوانین تردد بین شهرهای ایران و همین طور روادید بین ایران و افغانستان بسیار مشکل ساز است. امکان تردد به آسانی وجود ندارد که شخصا این مشکل را دارم و بسیاری از برنامه‌هایم تحت تاثیر این قوانین عقب افتاده است.برای مثال بخاطر چنین قوانین نمی توانم دعوت یکی از دوستانم در شهر بابل را بپذیرم و در نمایشگاه هایی که خارج از تهران برگزار می شود حضور داشته باشم.

وی در پایان به مشکلات ویروس کرونا برای اهالی فرهنگ و هنر اشاره کرد و گفت: این شرایط ملیت نمی‌شناسد و شرایط برای همه تقریبا یکسان است. طبق معمول کرونا بر شرایط اقتصادی همه تاثیر زیادی داشته و شرایط برای هنرمندان واقعا سخت است. کلاس های آموزشی تعطیل شد، بسیاری از نمایشگاه ها کنسل شدند. وقتی نمایش آثار نباشد فروش هم کم می‌شود. امیدوارم که هرچی سریع‌تر مشکل این بیماری حل شود.

علی رحیمی متولد ۱۳۷۳ در ولایت دایکندی افغانستان است. ۱۹سال است که در ایران زندگی می کند. نقاشی را در سن ۱۰ سالگی شروع و در سن ۱۶ سالگی به صورت حرفه ای دنبال کرد. حضور در نمایشگاه گروهی «نیمروز» که با حضور پنجاه ھنرمند معاصر افغانستان در سال ۲۰۱۷ برگزار شد، نمایشگاه بین المللی جشنواره فجر، آرت فر ارمنستان، نمایشگاھ گروهی با جمعی از ھنرمندان ارمنی و ایرانی در سال ۲۰۱۹ و برگزاری ۳ نمایشگاه انفرادی در سالھای ۲۰۱۶ و۲۰۱۷ و ۲۰۱۹ در تھران بخشی از فعالیت های این هنرمند جوان است.

ایرنا

افغانستان کشوری ست با جذابیت ها و تلخی های فراوان. در طول چهل سال گذشته جنگ و فقر و ناامنی علاوه بر اثرات مخربی که بر مردمان این سرزمین و این جغرافیای بسیار مهم گذاشته، دیدگاه ها و افکار عمومی منطقه و جهان را نیز مکدر ساخته است. پس از سال 2001 و به مدد رشد کمی و کیفی رسانه ها نخبگان افغانستانی سخت تلاش کرده اند با تولیدات رسانه ای، فرهنگی و هنری خود تفکرات منفی نسبت به کشور و مردم خود در اذهان جهانیان را اصلاح کنند. البته در این میان تلاش وافر صورت گرفته تا مشکلات و ناهنجاری های سیاسی، اجتماعی و اقتصادی نیز به صورت درست مطرح و را حل هایی برای رفع آنها سنجیده شود.
در این میان اما عرصه سینما و تأتر افغانستان نیز علی رغم بی توجهی های مسئولین و سران حکومت سخت کوشیده است سهم خود در سوق دادن افغانستان به سمت پیشرفت و رفاه و البته انکشاف ذهنی را ادا کند. در این تلاش مهاجرین افغانستانی مقیم کشورهای خارج از جمله ایران را نیز سهم به سزایی داشته اند.
آقای محمد رضا محمدی، کارگردان و فیلم نامه نویس جوان و جویای نام مهاجر افغانستانی مقیم شهر مقدس مشهد در ولایت خراسان رضوی ایران برای بیان دردها و رنج ها و البته نوید های خوش آینده به فیلم سازی روی آورده است.
آقای محمدی به تازگی فیلم کوتاه «نازپری» را ساخته است.
آقای محمدی به خبرنگار رها در مشهد گفت:«فیلم نازپری» مبارزه یک دختر نوجوان افغانستانی با کودک همسری را روایت می کند.
نازپری درست همانند هزاران دختر نوجوان دیگر در افغانستان به اصرار و البته تهدید خانواده باید با یک مردی که سال ها از او بزرگ تر است ازدواج کند. نازپری اما در این فیلم کوتاه تابو شکنی می کند و تن به این ازدواج اجباری نمی دهد.
پایان فیلم دو پهلو است و به صورت روشن نشان نمی دهد نازپری سرانجام مبارزه را به کجا می کشاند، اما آنچه مهم است شهامت، جسارت و خلاقیت یک دختر نوجوان در مبارزه با رسم و رسومات سنتی است.

فیلم کوتاه نازپری در جشنواره فیلم های کوتاه «چلکینوفست» و در بخش فیلم های رقابتی توانست به جمع 35 فیلم منتخب راه یابد. جشنواره چلکینوفست با موضوع انسان و ارزش های انسانی در روزهای 12 و 13 حمل سال جاری هجری شمسی در روسیه برگزار شد و فیلم های منتخب خود را به نمایش عمومی گذاشت.
محمد رضا محمدی، کارگردان و فیلم نامه نویس فیلم نازپری می گوید زمان فیلم نازپری پانزده دقیقه می باشد. «رضا دیدار» ، فیلم بردار و مدرس دانشگاه کابل و افغان فیلم، مدیریت فیلم برداری فیلم نازپری را بر عهده داشته است. بازیگرانی چون «نازنین عسکری» که در این فیلم کوتاه ایفای نقش کرده اند طی یک پروسه انتخابی در آموزشگاه بازیگری «جاودانه های پارس» در منطقه طلاب مشهد برگزیده شده اند. چهار بازیگر از بین پانصد شرکت کننده برای بازی در فیلم نازپری برگزیده شدند.
آقای محمدی می گوید زمانیکه در اروپا بوده است سوژه ساخت یک فیلم با موضوع اجتماعی با تمرکز بر کودک همسری را در ذهن داشته است.
وی می افزاید:«در اروپا مردان زیادی را می دیدم که علی رغم سن بالا با دختران نوجوانی از افغانستان و ایران ازدواج می کردند و به اروپا باز می گشتند. والدین این دختران همینکه می شنیدند این مردان اقامت اروپا را دارند بدون کوچترین ممانعتی با ازدواج دختران نوجوان خود با این مردان موافقت می کردند و به سن و سال بالای مردان از خارج آمده و سازگاری یا ناسازگاری شخصیتی آنها با دختران نوجوان شان اهمیتی نمی دادند.»
کارگردان و فیلم نامه نویس فیلم کوتاه نازپری می گوید تولید فیلم از ابتدا تا انتها حدود دو ماه زمان برد: یک ماه پیش تولید فیلم طول کشید و ده روز روی فیلم برداری صرف شد.
آقای محمدی می افزاید فیلم سازی و فیلم نامه نویسی را به صورت تجربی و طی سال های گذشته فرا گرفته است. وی در «انجمن سینمای جوان» در ولایت خراسان رضوی نیز دوره فیلم سازی را فرا گرفته است.
آقای محمدی ابراز امیدواری می کند فیلم کوتاه وی بتواند در بخش رقابت جشنواره فیلم روسیه که بین سی و پنج فیلم راه یافته به بخش رقابت برگزار می شود عنوان شایسته ای کسب نماید.
ساخت فیلم کوتاه نازپری در شرایطی که سینما و تولید فیلم در افغانستان هنوز با چالش های جدی مواجه است و کمتر کسی حاضر است روی فیلم سازان جوان سرمایه گذاری کنند، حائز اهمیت است.
قابل ذکر است محمد رضا محمدی قبل از ساخت فیلم نازپری، برخی تولیدات کوتاه برای تلویزیون راه فردا و تلویزیون نگاه نیز داشته است و در برخی فیلم های کوتاه دیگر نیز ایفای نقش نموده است.

به دنبال نشر ویدیویی از بدرفتاری پولیس ایران با یک زن مهاجر افغان، سفارت افغانستان در تهران، گفته است این موضوع را با مسئولان ایرانی در میان گذشته است.

سفارت افغانستان در تهران، روز پنج‌شنبه (۱۱ جدی)، در اعلامیه‌ای گفته است برخورد نادرست و توهین‌آمیز پولیس ایران با یک بانوی مهاجر افغان در اردوگاه عسکرآباد را با مسئولان ایرانی در میان گذاشته و وعده‌ی بررسی آن را دریافت کرده است.

در اعلامیه آمده است: «مسئولان ایرانی، وعده سپرده اند این موضوع را به گونه‌ی جدی و قانونی بررسی کرده و نتایج آن را با سفارت افغانستان شریک خواهند ساخت.»

اخیرا، ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی دست به دست می‌شود که در آن، یک پولیس ایرانی، به صورت یک زن افغان سیلی می‌زند.

با این حال، گران هیواد، سخن‌گوی وزارت خارجه نیز، در یک پیام ویدیویی گفته است: «به محض مشاهده‌ی این ویدیو، به سفارت افغانستان در تهران وظیفه داده شد که این موضوع را با مقام‌های ایرانی تعقیب کنند. مسئولان دولت ایران تحقیقات شان را در این زمینه آغاز کرده اند.»

شماری از کاربران شبکه‌های اجتماعی، به این موضوع واکنش نشان داده‌‌ و گفته اند این زن برای پی‌گیری کارهای فرزندش به اردوگاه عسکرآباد در تهران مراجعه کرده بود.

این نخستین برخورد خشونت‌آمیز پولیس ایران با مهاجران افغان نیست؛ پیش از این نیز بارها، پولیس این کشور، رفتارهای خشونت‌آمیزی با مهاجران افغان داشته است که در برخی موارد، به مرگ مهاجران نیز انجامیده است.

نجفی‌زاده: رابطه افغانستان و ایران پستی و بلندی‌های فراوانی داشته. فرهنگ، تاریخ و زبان مشترک این دو همسایه زیر سایه‌ی سیاست، روابط افغانستان با امریکا، وضعیت مهاجران افغان در ایران و رابطه‌‌ی ایران با طالبان قرار گرفته. ایران طرفتار جمهوریت است یا دوست طالبان؟ سیاست اصلی ایران در برابر افغانستان چیست؟ تصمیم‌گیرنده‌ی اصلی این سیاست کیست؟ قدس، سپاه یا وزارت خارجه؟ دوستی افغانستان با امریکای دشمن ایران، به معنای دوستی افغانستان با ایران است یا دشمنی؟ مهمان من برای این بحث جواد ظریف، وزیر خارجه ایران است.

نجفی‌زاده: آقای ظریف، آیا افغانستان یک کشور اشغال شده است توسط امریکا؟

ظریف: ما افغانستان را یک کشور مستقل می‌دانیم که در طول نزدیک به ۱۹ سال گذشته از کنفرانس «بن» در سال ۲۰۰۱ تاکنون دستاوردهای زیادی در حوزه‌ی دموکراسی، حقوق مردم، حقوق زنان و حقوق اقلیت‌ها داشته است. مشارکت مردم در تعیین سرنوشت خود شان در افغانستان یک واقعیت هست و باید این واقعیت را به رسمیت بشناسیم. این‌ها اتفاقاتی است که افتاده، ما همواره با حضور نیروهای خارجی در منطقه مخالف بودیم.

نجفی‌زاده: اما کلمه‌ی اشغال گاه‌گاهی توسط مقامات ایرانی استفاده شده.

ظریف: حضور نیروهای خارجی را ما چه در عراق، چه در افغانستان و چه در سایر کشورهای منطقه، مخل صلح و امنیت منطقه می‌دانیم. اما ما به جای حکومت‌های این کشورها تصمیم نمی‌گیریم. حکومت‌های این کشورها دولت‌های مستقل هستند که برای خودشان تصمیم می‌گیرند، تصمیم هم با مردم است.

نجفی‌زاده: شما کمک کردید به این حضور در « بن » ۲۰۰۱، خودتان حضور داشتید در کنفرانس بن، کمک کردید که امریکا بیاید به افغانستان؟

ظریف: نه، ما کمک به حضور امریکا نکردیم، کمک به استقلال و ایجاد یک حکومت دموکراتیک در افغانستان کردیم. اولاً که کنفرانس بن بعد از حضور امریکا در افغانستان بود و بعد از مقابله‌ی مردم افغانستان و اتحاد شمال با کمک امریکا و با کمک ما در مقابل حکومت قبلی. حکومتی که سازمان ملل متحد آن‌را به رسمیت می‌شناخت توانست برگردد به کابل. اما آنچه که در بن اتفاق افتاد، در واقع ما کمک کردیم به گروه‌های مختلف افغانی که بتوانند یک آینده‌ی دموکراتیک را برای افغانستان شکل بدهند. شاید نکته‌ی شما این باشد که دو کنش‌گر مهم در کنفرانس بن، ایران و ایالات متحده بودند که در مورد یک آینده‌ی دموکراتیک برای افغانستان با رهبران گروه‌های که آنجا حضور داشتند، همکاری می‌کرد.

نجفی‌زاده: پس از کنفرانس بن، شورای امنیت سازمان ملل حضور نیروهای خارجی به شمول امریکا را در افغانستان تایید کرد که تا اکنون در کشور است. پس از کشته شدن قاسم سلیمانی در سال گذشته، آیا سیاست ایران در برابر افغانستان تغییر جدی کرده؟

ظریف: سیاست ما هیچ‌گاه در برابر افغانستان تغییر نکرده، سیاست ما همیشه این بود که ما حامی دولت و مردم افغانستان هستیم. معتقدیم که باید همه‌ی‌ گروه‌های افغانی در مورد آینده‌ی افغانستان تصمیم بگیرند و این سیاست، سیاست نظام هست نه سیاست بنده بود، نه سیاست مرحوم شهید سلیمانی. البته این را من باید تاکید بکنم که نقش شهید سلیمانی در برقراری دموکراسی در افغانستان در کنفرانس بن، اگر از من بیشتر نبود، کمتر نبود.

نجفی‌زاده: شما پس از ترور قاسم سلیمانی گفتید که امریکا باید از منطقه بیرون شود.

ظریف: ما همیشه این را گفتیم. گفتیم ترور شهید سلیمانی خروج امریکا از منطقه را تسریع کرد. کما این‌که دیدیم در عراق، پارلمان عراق رای داد به ضرورت خروج نیروهای امریکایی.

نجفی‌زاده: در افغانستان هم چنین میخواهید؟

ظریف: در افغانستان ما معتقد به خروج قانون‌مند و حساب‌شده‌ی نیروهای خارجی هستیم، براساس خواست مردم افغانستان و با تحویل مسئولانه‌ی مسئولیت‌های امنیتی به نیروهای افغانی نه به شکلی که حالا امریکایی‌ها خودشان بروند با طالبان مذاکره کنند.

نجفی‌زاده: در رابطه به حضور امریکا در افغانستان فکر نمی‌کنید کمک کرده به امنیت ملی ایران هم؟

ظریف: فکر نمی‌کنیم. ما این برداشت را نداریم. ببینید، حضور خارجی‌ در هر جایی باعث می‌شود که یک احساسات داخلی ایجاد شود که این احساسات داخلی را تندروها و افراط‌گرایان از آن استفاده می‌کنند برای اهداف تروریستی. این یک واقعیت بوده، ما در عراق دیدیم، ابومصعب زرقاوی در عراق بعد از این ایجاد شد. حضور امریکا در افغانستان باعث جریحه‌دار شدن احساسات گروه‌هایی در افغانستان شد که توسط داعش، توسط القاعده و توسط تحریک طالبان مورد سوءاستفاده قرار گرفت.

نجفی‌زاده: شما در زمان طالبان که هشت هم‌کار شما را در مزارشریف به شمول یک خبرنگار کشتند سفارت نداشتید، اما در ۲۰ سال گذشته در افغانستان نقش فعالی دارید.

ظریف: ما در زمان طالبان با دولت مرحوم استاد ربانی رابطه داشتیم که سازمان ملل متحد دولت استاد ربانی را به‌عنوان دولت رسمی افغانستان می‌شناخت و ما هم با آن دولت رابطه داشتیم و بسیار هم در افغانستان فعالانه با اتحاد شمال، یعنی با دولت قانونی افغانستان همکاری می‌کردیم.

نجفی‌زاده: همکاری امنیتی به ضد طالب؟ همکاران شما وزارت خارجه خو نبودند؟

ظریف: ما با داکتر عبدالله که در آن زمان وزیر خارجه‌ی دولت بود، تنگاتنگ رابطه داشتیم. من قبل از اینکه بروم به کنفرانس بن، در تهران با آقای داکتر عبدالله ملاقات کردم و نظرات دولت قانونی افغانستان را از آقای داکتر عبدالله شنیدم و بر اساس آن من به کنفرانس بن رفتم. لذا رابطه‌ی ما با دولت قانونی افغانستان همواره بوده و در ۲۰ سال گذشته هم خوشحالیم که دولت قانونی افغانستان براساس یک مبنای دموکراتیک و رعایت حقوق مردم تشکیل شد، همواره نقش فعالی را داشتیم چه در کنفرانس بن، چه در کنفرانس توکیو و چه در افتتاح راه آهن خواف-هرات که آخرین دستاورد ما از این روابط بود.

نجفی‌زاده: کار خیلی خوبی بود واقعا. وعده مشترک شما با امریکا در افغانستان چیست؟

ظریف: ما موضع خودمان را داریم. حالا نمی‌دانیم واقعاً موضع امریکا در افغانستان چیست؟ اگر موضع امریکا در افغانستان آن است که در گفت‌وگوهای‌شان با طالبان و توافق‌شان با طالبان منعکس است، حتماً ما با آن موضع متضاد هستیم. آن اقدام را اقدام خطرناکی می‌دانیم. نه به نفع مردم افغانستان، فقط یک اقدام داخلی برای امریکا برای خروج. ولی اگر بخواهید اشتراک مواضع ایران را بگیرید، موضع ما مشخص است. موضع ما این است که باید مردم افغانستان آینده‌ی‌ خودشان را تعیین بکنند به شمول طالبان.

نجفی‌زاده: امریکا نیز همین را میگوید!

ظریف: اما امریکا رفت. ما هیچ‌وقت نرفتیم با یک گروه خارجی راجع به آينده افغانستان تصمیم‌گیری بکنیم. امریکا این کار را کرد.

نجفی‌زاده: سر جزئیات رابطه‌ی شما با گروه طالبان هم موارد زیادی است.

ظریف: حتماً ما با گروه طالبان کار می‌کنیم اما نه این‌که برویم با آن‌ها در مورد آینده‌ی افغانستان تصمیم‌گیری بکنیم و قرارداد امضا بکنیم.

نجفی‌زاده: جزئیات واضح نیست که چه می‌گویید واقعا اما سوالاتی زیادی من دارم. تعریف شما از طالب چیست؟ طالب تروریست است؟ طالب یک گروه شورشی است؟ چه تعریفی دارد ایران از گروه طالبان؟ نجفی‌زاده: همانطور که شما اشاره کردید، طالبان قبل از این‌که کسی دیگر را کشته باشند- هشت نفر از همکاران من را کشتند و شهید کردند. لذا تعریف ما این است که طالبان اقدامات تروریستی زیادی کردند. اما این‌که ما بگوییم طالب تروریست است، طالب بالاخره یک گروهی هست در داخل افغانستان که اقدامات تروریستی داشته و امروز هم ضروری است که طالب به‌عنوان یک بخشی از راه‌حل آینده‌ی افغانستان باشد نه راه‌حل آینده‌ی افغانستان. نجفی‌زاده: اما طالب به‌عنوان یک گروه، نزد شما گروه تروریستی نیست؟

ظریف: ببینید، طالب اقدامات تروریستی بسیار انجام داده است. این‌که طالب یک گروه تروریستی هست یا نه، در قوانین ما هنوز طالبان را از گروه تروریستی خارج نکردیم. در قوانین ما کما این‌که در قوانین ملل متحد بوده است. ما تابع ملل متحدیم. نجفی‌زاده: پس برای ایران طالب یک گروه تروریستی هست؟ ظریف: همان‌طور که شورای امنیت ملل متحد تصمیم می‌گیرد، ما همان رفتار را داریم. اما معتقدیم که طالب در آینده یک واقعیت است. من می‌خواهم دو تا واقعیت را اشاره بکنم. ببینید ما دو تا واقعیت در افغانستان داریم؛ طالب یک واقعیت است. اما آن‌چه که در ۱۹ سال گذشته در افغانستان اتفاق افتاده، دستاوردهایی که مردم افغانستان دارند، دموکراسی، حقوق اقلیت‌ها، حقوق زنان این‌ها هم واقعیت است. شاید هم کلان‌تر از طالب. این‌که طالب بگوید من این‌قدر خاک افغانستان را در اختیارم است، بنابراین باید آينده‌ی افغانستان را من تعیین کنم، طالب نمی‌تواند بدون در نظر گرفتن واقعیتی که در ۲۰ سال گذشته در افغانستان اتفاق افتاده است، ادعا کند که ۲۰ سال گذشته وجود نداشت است.

نجفی‌زاده: در رابطه به آینده طالب و افغانستان سوالاتی از شما خواهیم داشت. شما اشاره کردید به کشته شدن هشت همکار شما در مزار شریف در سال ۹۸، آیا از طالب انتقام می‌گیرید یا بخشیده‌اید؟

ظریف: نه بخشیده‌ایم و نه فراموش کرده‌ایم. اما این‌که انتقام بخواهیم بگیریم، ما همان زمان تصمیم گرفتیم. شما یادتان هست که نیروهای ما در مرز مستقر شدند. امکان یک درگیری وجود داشت. دولت ایران تصمیم گرفت که این چنین درگیری حتماً به ضرر مردم افغانستان خواهد بود و فقط به ضرر طالب نخواهد بود. لذا ما از درگیری صرف نظر کردیم و از انتقام‌گیری هم صرف نظر کردیم. اما این‌که ببخشیم یا فراموش کنیم، نه! یک دردی هست داریم و به‌خاطر مردم افغانستان تحمل کردیم. ما همان زمان اگر می‌خواستیم انتقام بگیریم باید اقدام نظامی می‌کردیم و آن اقدام نظامی را مضر برای مردم افغانستان می‌دانستیم و برای مردم ایران.

نجفی‌زاده: نزدیکی امریکا و طالب به ضرر ایران است؟

ظریف: آن چیزی به ضرر ایران و افغانستان است که امریکا بنشیند با طالبان توافق امضا کند و بخواهد آن توافق بر مردم افغانستان تحمیل شود.

نجفی‌زاده: آن را ما از مقامات افغانی پرسیدیم. از رییس جمهور افغانستان، اما می‌خواهیم موقف ایران را بدانیم. ظریف: موقف ما هم همین است. موقف ما این است که امریکا باید تسهیل‌کننده‌ی گفت‌وگوهای بین‌الافغانی باشد نه به جای افغان‌ها با یک گروه تماس بگیرد و به توافق برسد و کار را به جایی برساند که آن گروه هیچ‌ مبنایی را جزء توافق خودش را با امریکا به‌عنوان مبنا نپذیرد. نجفی‌زاده: شما هم رابطه‌ی با طالبان دارید. تایید هم کردید اما مقامات افغان به شمول رییس قبلی اردوی افغانستان در ۲۰۱۷ ادعا کرد که شما ( ایران) به طالبان جنگ‌افزار می‌دهید، آموزش می‌دهد و زخمی‌های شان را درمان می‌کند، شبیه آی اس آی.

ظریف: ما حتماً هیچ‌یک از این سه کار را انجام نمی‌دهیم. جنگ‌افزار نمی‌دهیم، زخمی‌های طالبان را درمان نمی‌کنیم اما با طالبان گفت‌وگوی جدی داریم. من شخصاً با ملا برادر در تهران ملاقات کردم. کما این‌که دیگر مقامات بین‌المللی یا در دوحه یا در پایتخت‌های خودشان با هیأت طالبان دیدار کرده‌اند. ما بالاخره در مناطقی بزرگی از مرز مشترک ایران و افغانستان، متاسفانه دولت افغانستان استقرار ندارد و ما مؤظفیم که از مردم خودمان دفاع بکنیم.

نجفی‌زاده: شریک‌تان طالب است؟ او طرف مرز همسایه‌ مستقیم‌تان طالب است؟

ظرف: طالب حضور دارد. شریک حالا نمی‌دانم چه می‌خواهیم اسم‌اش را بگذازیم.

نجفی‌زاده: رابطه امنیتی پس دارین؟

ظریف: ما تمامی تبادلات مان را، گفت‌وگوهای مان را با طالب به اطلاع دولت افغانستان رساندیم. در بسیاری مواردی که دولت افغانستان با آن‌ها نیاز داشتند کمک کنیم، کمک کردیم. در سفر اخیر آقای دکتر عراقچی، کاملا تشریح کردیم آن‌چه را که انجام شده است.

نجفی‌زاده: چه است؟ چه انجام دادید با طالب؟ ظرف: ما مثلاً خواسته‌های دولت افغانستان از ما داشت. آن‌ها را منتقل کردیم به طالبان. نجفی‌زاده: میانجی هستین بین طالبان و افغانستان؟

ظریف: نه میانجی نیستیم. ما یک همسایه‌ایم که برای ما افغانستان مهم است. آینده‌ی افغانستان مهم است و آینده‌ی افغانستان را با همین شکلی که گفتم می‌خواهیم. نجفی‌زاده: شما اگر از روند صلح افغانستان حمایت می‌کنید که گفتید می‌کنید، چرا در نشست ۱۲ سپتامبر که همتایان شما از سراسر جهان شرکت کردند، شرکت نکردید؟ ظرف: ما قبل از آن نشست بیانیه‌ی داریم برای حمایت از روند صلح در افغانستان.

نجفی‌زاده: اعتراضیه بود بیشتر. اعتراض کردید از مدیریت امریکا.

ظرف: نه. از مدیریت امریکا اعتراض کردیم. من گفتم ما سیاست امریکا را در این زمینه قبول نداریم.

نجفی‌زاده: هیچ کشور دیگر دنیا اعتراض نکرد!

ظریف: آن‌ها نظر خودشان را دارند. همانطور که عرض کردم ما به نظر دولت افغانستان احترام می‌گذاریم.

نجفی‌زاده: دولت افغانستان با دنیا بود، شرکت کرد و دوست شما آقای عبدالله در آن جلسه بود. ظریف: درست است. من با آقای دکتر عبدالله هم قبل از آن جلسه صحبت کردم و هم بعد از آن جلسه صحبت کردم. بیانیه دادیم در حمایت از آن. اما ما با یک برنامه‌ی انتخاباتی ایالات متحده حتماً در آن شرکت نمی‌کنیم. آن برنامه با حضور آقای پومپئو تبدیل شد به یک برنامه انتخاباتی و از نظر ما در واقع آقای ترامپ افغانستان را فدای اهداف انتخاباتی‌اش کرد و ما در آینده خواهیم دید که چه ضرری بزرگی به افغانستان زد.

نجفی‌زاده: یک سوال دیگر دارم در رابطه به رابطه شما با طالبان. ملا اختر منصور، رهبر پیشین طالبان پیش از کشته شدنش به ایران بود. چرا؟

ظریف: من گفتم ما هیچ‌گاه نگفتیم که ما با طالبان ارتباط نداریم. آقای ملا برادر هم آمد ایران و با وزیر خارجه‌ی ایران ملاقات کرد. به همان دلیل ایشان هم در ایران ملاقات‌هایی ممکن است با مسئولین ما داشته باشد. این را ما هیچ‌وقت مخفی نکردیم، دولت افغانستان هم اطلاع دارد.

نجفی‌زاده: این پیش از شورای مذاکرات صلح است. ظریف: بلی درست است. همه پیش از شروع مذاکرات با طالب رابطه داشتند. خیال می‌کنید رابطه‌ی ایالات متحده با طالب از مذاکرات شروت شد؟ نجفی‌زاده: نخیر. اما خیلی کم می‌دانیم که آقای ملا اختر منصور چه می‌کرد واقعا؟ چه کمک کرد به پروسه صلح؟

ظریف: البته آن سفر تا جایی که من می‌دانم، یک عبوری بود با اسم مستعار.

نجفی‌زاده: عبور دو ماهه؟

ظریف: این را من دیگه اطلاع ندارم.

نجفی‌زاده: ندیدین شما با اونا؟

ظریف: من نه. اولین طالبی که من دیدم در زمانی بود که من به‌عنوان میانجی بین اتحاد شمال و طالبان در کنفرانس اسلامی آن وقت در جده بودم و هیأت طالبان را من آنجا ملاقات کردم. فکر کنم وزیر اطلاعات‌رسانی طالبان بود، این اولین ملاقات من با طالب بود. دومین ملاقات من با طالب با ملا برادر بود در تهران.

نجفی‌زاده: رابطه‌‌ی بسیار دیرینه معلوم می‌شود.

ظریف: آن به‌عنوان سازمان همکاری با کنفرانس اسلامی یک کمیته‌ای افغانستان داشت که کمیته‌ی افغانستان شامل ایران بود، پاکستان بود، تونس بود و چند کشور دیگر. تلاش می‌کردند که بین گروه‌های افغانی صلح برقرار کنند و من به‌عنوان نماینده‌ی رییس وقت سازمان کنفرانس اسلامی جناب آقای خاتمی در آن جلسه ریاست جلسه را به عهده داشتم.

نجفی‌زاده: طالبان در ایران خانه دارند؟ مقامات طالبان؟ در مشهد در ذاهدان؟

ظریف: من از چنین چیزی اطلاع ندارم. ممکن است افرادی که با طالبان ارتباط داشته باشند، در ایران رفت‌وآمد داشته باشند اما اینکه در ایران مقر داشته باشند، یا قرارگاهی داشته باشند حتماً چنین چیزی وجود ندارد.

نجفی‌زاده: چیزی به نام شورای مشهد و کمیته ذاهدان..

ظریف: من هم این‌ها را شنیدم ولی ما واقعیت از این خبر نداریم.

نجفی‌زاده: کشورتان است؟

ظریف: بلی کشور ما است.

نجفی‌زاده: اطلاعات ندارید یا رد می‌کنید وجود ندارد؟

ظریف: ما سه میلیون افغان یا شهروند افغانستانی در ایران داریم.

نجفی‌زاده: عین جواب را پاکستانی‌ها هم می‌دهند.

ظریف: نخیر، ببینید شما نوع رابطه‌‌ای که ما با طالبان برقرار کردیم، گفتم به چه دلیل است. ما نه طالبان را ایجاد کردیم، نه طالبان را شناسایی کردیم. در زمانی که طالبان حکومت تشکیل دادند در افغانستان، سه کشور شناسایی کردند یادتان هست، پاکستان، امارات متحده عربی و عربستان. ما این کار را نکردیم و لذا ارتباط‌ مان با طالبان یک ارتباط ضروری به‌خاطر حضور طالبان در کنار مرزهای مان [است].

نجفی‌زاده: در مذاکرات صلح در دوحه طالبان یک موضع جالبی در برابر فقه جعفری گرفتند، خبر یا آگاه شدید؟

ظریف: ما شنیدیم که طالبان فقه جعفری را به‌عنوان یک گروه اقلیت مذهبی مطرح کردند.

نجفی‌زاده: قابل نگرانی است برای شما؟

ظریف: حتماً قابل نگرانی است.

نجفی‌زاده: تشریح کنید، چطور؟

ظریف: به‌خاطر اینکه مجموعه‌ی جهان اسلام مخصوصاً بر اساس مقررات قانون اساسی کنونی افغانستان مجموعه‌ای فقه‌های اسلامی در افغانستان به‌عنوان مذهب رسمی هستند و این‌که طالبان بخواهند با شیعیان به‌عنوان یک اقلیت مثل مسیحیان یا بودایان برخورد بکنند، خلاف موازین اسلامی از نظر همه‌ی افراد معتقد به یک روش اسلامی برای حکومت [است].

نجفی‌زاده: حالا اقدامی هست از طرف ایران برای همچو موقفی؟

ظریف: این مسئولیت مردم افغانستان است. به نظر من ما نظر خودمان را داریم، اما مردم افغانستان هستند که باید در مورد آینده‌ی‌شان تصمیم بگیرند.

نجفی‌زاده: آقای ظریف، آیا ایران با یک نظامی در افغانستان که بعضی‌ها می‌گویند نسخه‌ی سنی که شما در ایران دارید، اگر شکل بگیرد مشکل دارید؟

ظریف: ما این‌جا یک جمهوری اسلامی داریم. اگر کسی نسخه‌ی سنی کشور ما را ایجاد بکند حتما استقبال می‌کنیم. اما امارت اسلامی حتماً نسخه‌ی سنی جمهوری اسلامی نیست.

نجفی‌زاده: چه است؟

ظریف: به نظر ما جمهوری اسلامی افغانستان آن‌گونه که در قانون اساسی افغانستان آمده، مبتنی بر آرای مردم، راه‌حلی است که در ۲۰ سال گذشته وجود داشته و پیشنهاد ما و نظر ما این است که باید مبنای آینده‌ی افغانستان هم جمهوری اسلامی افغانستان و همین قانون اساسی کنونی باشد. اما بازهم من تکرار می‌کنم، این تصمیم ما نیست. تصمیم مردم افغانستان است.

نجفی‌زاده: پس وجه مشترک ولایت فقیه و امارت در چیست؟ هردو مشروعیت را آسمانی می‌دانند.

ظریف: این دو بحث کاملاً متفاوت است. البته من نه فقیهم و نه متخصص حقوق اسلامی هستم. من یک حقوق‌دان بین‌المللی‌ام و در این زمینه ورود تخصصی ندارم اما می‌توانم این را بگویم که مبنأ دو روش متفاوت حکمرانی است.

نجفی‌زاده: یعنی در افغانستان اگر رییس جمهوری باشد و بعد یک امیرالمومنین… ظریف: ببینید. این تصمیم با مردم افغانستان است. این‌که نظر مردم، رأی مردم تعیین‌کننده باشد در جمهوری اسلامی حتا مقام ولایت فقیه توسط خبره‌گان منتخب از سوی مردم انتخاب می‌شود. ما هیچ سمتی غیرانتخابی و هیچ‌ سمتی دایمی در جمهوری اسلامی نداریم.

نجفی‌زاده: به جز رهبر؟

ظریف: نخیر. رهبر طبق قانون اساسی هم توسط مجلس خبره‌گان انتخاب می‌شود هم می‌تواند توسط مجلس خبره‌گان برکنار شود.

نجفی‌زاده: اما با رای مستقیم مردم نیست به هر حال. ظریف: رای مستقیم مردم؟ اگر در امریکا، رای الکترال کالج رای مستقیم مردم است. دیروز دیدیم چه شد در امریکا.

نجفی‌زاده: در نیت طالبان در صلح شک دارید؟

ظریف: من برداشتم این است که طالب مایل به صلح براساس مبانی خودش است. صلح یعنی رسیدن به تفاهم با همه وگرنه می‌شود پیروزی در جنگ. پیروزی در جنگ با صلح دو تاست. من فکر می‌کنم باید طالبان دنبال صلح باشند. صلح یعنی پذیرش واقعیات کنونی، پذیرش دیدگاه همه‌ی‌ طرف‌ها. نه اینکه بگوییم هروقت همه‌ی طرف‌ها آمدند و به ما تسلیم شدند آنوقت صلح می‌شود.

نجفی‌زاده: فکر می‌کنید این نیت را دارند یا شک دارید؟

ظریف: من در مورد نیت اول‌‌شان که دوست دارند همه طبق روش آن‌ها عمل بکنند، مطمئنم. در مورد اینکه آمادگی دارند با بقیه همراهی بکنند امیدوارم، ولی اطمینان ندارم.

نجفی‌زاده: نگفتید به مهان‌تان آقای برادر؟

ظریف: هم آنوقت گفتیم و هم اگر دوباره ببینم‌شان خواهیم گفت. جمهوری اسلامی یک خاصیت دارد و آن این است که در ما در گفتن مواضع‌مان با کسی رودروایستی نداریم.

نجفی‌زاده: آيا کدام ستپ یا تشکیلی بین‌المللی ممکن است صورت بگیرد که ایران بخشی از آن باشد؟

ظریف: ما معتقدیم که یک ابتکار منطقه‌ای می‌تواند برای افغانستان بسیار مفید باشد. ببینید ما در ۶ به اضافه‌ی دو شرکت کردیم که مبنایش همسایه‌گان افغانستان بود، البته کشورهای دیگر هم بودند. ما نمی‌پذیریم که دیگران تصمیم بگیرند و ما در حاشیه برویم و برای تصمیمات آن‌ها مهر امضا ایجاد بکنیم و آن را تایید بکنیم. ما معتقیدم که اولاً هر ابتکار منطقه‌ای باید خود افغانستان در آن حضور داشته باشد، یک. نمی‌تواند یک ابتکار منطقه‌ای بدون حضور افغانستان شکل بگیرد دو. باید محوریت صلح در افغانستان خود افغانستان باشد. نباید دیگران از بیرون برای افغانستان تصمیم بگیرند، سه. همسایه‌گان نزدیک‌ترین کشورهایی هستند که از وضعیت افغانستان یا ضرر می‌بینند یا سود می‌برند. یعنی از مواد مخدر گرفته تا بحث آوارگان، تا بحث ناامنی در افغانستان، این همسایه‌گان هستند که اولین خطر متوجه آن‌ها می‌شود. لذا همسایه‌گان باید حلقه‌ی اصلی، یعنی مرکزیت خود دولت افغانستان- حلقه‌ی اصلی همسایه‌گان و حلقه‌ی بعدی کسانی که می‌خواهند کمک بکنند. ما در چنین ستپ یا چنین تشکیلی حتماً حضور خواهیم داشت.

نجفی‌زاده: از میزبانی قطر در روند جاری استقبال می‌کنید؟ درست است؟

ظریف: ما با قطر روابط بسیار خوبی داریم. در یک چارچوب مناسب حتماً آمادگی داریم که با قطر همکاری کنیم. همین امروز هم ما با قطر گفت‌وگوهای بسیار خوبی در مورد آینده‌ی افغانستان داریم. وقتی هم که من می‌خواستم این ابتکار منطقه‌ای را شروع بکنم، از اولین کسانی با او تماس گرفتم وزیر خارجه‌ی قطر بود.

نجفی‌زاده: افغان‌ها را هم خبر کردید؟

ظریف: بلی. اصلاً من بعد از تماس تیلفونی با آقای اتمر و هماهنگی با ایشان که من می‌خواهم این کار را بکنم، شروع کردم و کماکان هم آقای اتمر برادر بسیار خوب و دوست قدیمی من از زمانی که مشاور امنیت ملی بودند، با ایشان ما هماهنگی تنگاتنگ داریم برای ابتکار منطقه‌ای و من می‌توانم بگویم که این ابتکار مشترک من و آقای اتمر است.

نجفی‌زاده: افغان‌ها می‌پرسند که از یک طرف که شما می‌گویید امریکایی‌ها باید بیرون شوند. از طرف دیگر می‌گویید که باید مسئولانه بیرون شوند. از طرف دیگر می‌گویید که طرف‌دار صلح هستید اما در جلسه شرکت نمی‌کنید. از طرفی می‌گویید که جمهوریت و قانون اساسی مهم است اما با طالب رفت‌وآمد دارید. اصلاً سوال این است که سیاست ایران چه است؟ کی تصمیم می‌گیرد؟ در این‌جا قوت‌های مختلفی هست؛ قدس است، سپاه است، اطلاعات است، شما در وزارت خارجه هستید، تعیین کننده‌ی اصلی سیاست ایران در قبال افغانستان کی است؟

ظریف: سیاست خارجی هر دولتی در یک اجماع ملی شکل می‌گیرد. در افغانستان هم شما شورای امنیت ملی دارید، رییس جمهور دارید، وزیر خارجه دارید، مسئولین دیگر دارید، ولی نهایتاً یک سیاست خارج می‌شود. در ایران هم همین‌طور است. سیاست ما آنچه هست که من عرض می‌کنم. این‌که کنش‌گران مختلفی در سیاست ایران حضور دارند، حتماً حضور دارند.

نجفی‌زاده: حضور بسیار گسترده و جدی دارند؟

ظریف: بلی، حتما حضور بسیار جدی و گسترده دارند. افغانستان همسایه‌ی ما است. ما تا مرز یک جنگ بعد از حمله‌ی طالبان به صحن کنسول‌گری مان پیش رفتیم. لذا موضوع کم اهمیتی نیست. شما به همه اشاره نکردید، در بحث افغانستان از وزارت نیروی ما نقش دارد که رییس کمیسیون مشترک هست، تا وزارت کشور ما که مسئول مهاجرین افغانستان است تا وزارت علوم ما که ۲۳ هزار دانشجوی افغانی دارد تا وزارت آموزش و پرورش ما که ۴۸۰ هزار دانشجوی افغانی دارد. یعنی همه هستند. اما سیاست جمهوری اسلامی با همه آن ابعادی که شما گفتید این است که آينده‌ی افغانستان را باید مردم افغانستان با حضور همه تشکیل بدهند. طالب قسمتی از آینده‌ی افغانستان است نه آینده‌ی افغانستان.

نجفی‌زاده: که همه بودند، شما نبودید در دوحه!

ظریف: آن به دلیل این بود که ما با روش امریکا مخالف بودیم و کماکان هم هستیم. دوباره هم اگر بگذارند شرکت نمی‌کنیم.

نجفی‌زاده: حتا اگر افغان‌ها بخواهند؟ ظریف: ببینید، ما حامی افغانستان هستیم. حالا شاید کشوری که با زبان صریح می‌گوید جمهوری اسلامی افغانستان باید مبنای آینده باشد، باید دستاوردهای ۲۰ سال گذشته افغانستان مبنا باشد، ایران است و این یعنی این‌که ما صددرصد در کنار مردم و دولت افغانستان ایستادیم. دیگران این‌طور نیستند.

نجفی‌زاده: پس شما رد می‌کنید که در ایران یک حکومت و دو بازی‌گر است؟ یا یک بازی‌گر و دو سیاست؟

ظریف: حتما ما یک سیاست داریم و سیاست همانی است که به شما گفتم. یعنی بنده در مورد طالبان عرض کردم چرا ما با طالب ارتباط داریم. وقتی هم که ما با حکومت هستیم، با حکومت مذاکره می‌کنیم، با دولت افغانستان مذاکره می‌کنیم، همه‌ی ما حضور داریم. یعنی در بحث‌هایی دوستان سپاه هستند، در بحث‌هایی دوستان وزارت اطلاعات هستند.

نجفی‌زاده: اما در کشورهای مثل افغانستان، عراق، سوریه و لبنان واقعاً تعیین کننده سیاست کیست؟

ظریف: تعیین کننده سیاست جمهوری اسلامی ایران. یعنی رهبری، رییس جمهور، شورای عالی امنیت ملی- این‌ها سیاست را تعیین می‌کنند و با کنش‌گران داخلی سیاست را اجرا می‌کنند.

نجفی‌زاده: آقای سلیمانی در عراق چه می‌کرد؟

ظریف: آقای سلیمانی در عراق کمک می‌کرد به دولت عراق در مبارزه با داعش و در مبارزه با افراط. به دولت عراق کمک می‌کرد و برای همین هم هست روزی که ایشان در عراق شهید شد، در مسیر رفتن به دیدار نخست‌وزیر عراق بود. آقای عادل عبدالمهدی اعلام کرد که ایشان مهمان من بود و می‌آمد که من را ببیند. امکان ندارد فرمانده قدس ما، وزیر اطلاعات ما و دیگر مسئولی از ایران به عراق برود، با نخست‌وزیر عراق دیدار نکند.

نجفی‌زاده: اما معاون سابق قدس اسماعیل قاآنی به افغانستان آمد رفت به بامیان، با والی بامیان دیدار کرد، والی بامیان فکر می‌کرد با معاون سفیر می‌بیند؟

ظریف: اگر والی بامیان این تصور را داشت است، آقای قاآنی بالاخره یک شخصیت معروف هست. با دوستان افغانی ارتباط داشته و دارد و در آینده هم خواهد داشت. مسئولین افغانستان ایشان را می‌شناسند و با ایشان هم ارتباط دارند و بعضا وقتی تهران تشریف می‌آورند با ایشان ملاقات می‌کنند. ما هم تشویق می‌کنیم این ملاقات را. فکر می‌کنیم که خوب است ما با همه‌ی افغانستان ارتباط داشته باشیم و این ارتباط، ارتباط بسیار مهمی است. به نظر من همان‌طور که گفتم سردار شهید سلیمانی، نقش سردار شهید سلیمانی با استاد شهید ربانی برای آینده‌ی افغانستان در کنفرانس بن شاید از نقش ما که در سالن بودیم، بیشتر بود.

نجفی‌زاده: به همان خاطر می‌پرسم که آیا واقعاً تصمیم‌گیرنده وزارت خارجه است؟

ظریف: من به شما عرض می‌کنم که ما باهم هماهنگ‌ایم. شما می‌دانید که دو تا نکته در کنفرانس بن را من وارد کردم. یکی دموکراسی، یکی مبارزه با تروریزم. این را بروید در کتاب نماینده‌ی امریکا در کنفرانس بن بخوانید. می‌گوید ظریف آمد به ما گفت که نمی‌خواهید به دموکراسی و تروریزم اشاره بکنید؟ و این‌ها را همه با هماهنگی شهید سردار سلیمانی وارد کردیم.

نجفی‌زاده: فکر می‌کنید با بازگشت طالبان به افغانستان این کشور به دست یک گروه تروریستی ضد ایران می‌افتد؟

ظریف: ما معتقدیم که آینده‌ی افغانستان باید در اختیار مردم افغانستان و با حضور همه‌ی گروه‌ها باشد. ما معتقد نیستیم که طالبان به تنهایی توان حکومت در افغانستان را داشته باشد یا افغانستان بتواند به دهه‌ی ۹۰ برگردد. نجفی‌زاده: در رأس حکومت اگر باشد؟ ظریف: این تصمیمی است که مردم افغانستان باید بگیرند. من به جای مردم افغانستان رییس جمهور افغانستان را تعیین نمی‌کنم. هیچ‌کس هم در ایران همچین کاری را نمی‌کند.

نجفی‌زاده: و برای شما مشکل امنیتی نیست؟

ظریف: اگر براساس دستاوردهای مردم افغانستان باشد، براساس قانون اساسی باشد و براساس جمهوری اسلامی در افغانستان باشد ما به انتخاب مردم افغانستان احترام می‌گذاریم.

نجفی‌زاده: چرا افغان‌ها را برای جنگ به سوریه می‌فرستید؟

ظریف: ما کسی را به سوریه نمی‌فرستیم.

نجفی‌زاده: بیست و پنج هزار افغان را فرستادید.

ظریف: این را ما کاملاً روشن کردیم. ببینید، کسی برای یک کشور دیگر نمی‌رود در یک کشور ثالث بجنگد. برادران ما به آن‌جا به‌صورت داوطلب رفتند. کما از عراق رفتند، کما از جاهای دیگر رفتند.

نجفی‌زاده: شما تسهیل کردید، کمک دادید.

ظریف: ما کمک کردیم در سوریه برای مقابله با داعش که دشمن مشترک همه‌ی ما است.

نجفی‌زاده: از یک طرف می‌گویید که افغان‌ها باید خودشان تصمیم بگیرند. سلاح دادید برای‌شان.

ظریف: اولاً این‌ها به‌خاطر اعتقادات خودشان رفتند.

نجفی‌زاده: دعوت کردید شما.

ظریف: در پایگاه‌های خودشان، در سنگرهای خودشان پرچم افغانستان و عکس رییس جمهور افغانستان بعضاً داشتند و این‌ها بهترین نیروهایی هستند که اگر دولت افغانستان تمایل داشته باشد، می‌تواند با سابقه‌ی رزم با تروریستان و داعش کمکی به دولت افغانستان باشند.

نجفی‌زاده: برای چه؟

ظریف: برای مبارزه با داعش و برای مبارزه با ترور و حفظ امنیت افغانستان.

نجفی‌زاده: در درون افغانستان؟

ظریف: هرجا که دولت افغانستان باشد.

نجفی‌زاده: کجا است این نیروها؟

ظریف: خیلی‌های شان مشغول زندگی عادی هستند، حالا که جنگ از اماکن متبرکه در سوریه رفع شده و بسیاری از این‌ها برگشته‌اند، زندگی می‌کنند، کار می‌کنند. نجفی‌زاده: کجا؟ ایران؟

ظریف: ممکن است ایران باشند. ممکن است ایران نباشند.

نجفی زاده: چند هزار نفر هستند؟

ظریف: من همان عددهای را که شما می‌گویید شنیدم. پنج هزار من شنیدم که ممکن است حالا کمتر از دو هزار نفرشان در سوریه باشند.

نجفی‌زاده: در کجای دنیا که شما پیشتر گفتید کارشناس روابط بین‌الملل هستید، دیدید که از مهاجر ملیشه بسازند و بفرستند به کشور دیگر؟

ظریف: شما یک مفروضی می‌گیرید که این مفروض‌تان درست نیست که از مهاجر کسی ملیشه بسازد. اولاً که خیلی از آنها مهاجر نبودند، از خود افغانستان آمدند رفتند آن‌جا. کما این که ممکن است از جاهای دیگر هم رفته باشند.

نجفی‌زاده: پس من بخواهم سلاح بگیرم، مرا می‌فرستید سوریه؟

ظریف: شما وقتی رفتید سوریه ممکن است به شما سلاح بدهیم.

نجفی‌زاده: اینجا سلاح نمی‌دهید؟

ظریف: این‌ها که رفتند سوریه، در سوریه برای مبارزه با داعش پیوستند به نیروهای مبارزه با داعش. ما هم بدون هیچ رودروایستی از نیروهای مقاوم در برابر تروریسم، در برابر افراط‌‌گرایی حمایت کردیم.

نجفی‌زاده: چقدر تلفات داده‌اند افغان‌ها؟

ظریف: من تعدادشان را نمی‌دانم اما ما به خانواده‌های آن‌ها امتیازاتی می‌دهیم. خانواده‌های افرادی که شهید می‌شوند، در افغانستان-برای ایده‌ی‌شان، برای آرمان شان، ما خانواده‌های آن‌ها را تحت پوشش می‌گیریم.

نجفی‌زاده: افغان‌ها در این کشور حق خریدن تلفون را ندارند، در بعضی‌ جاها از مکتب باز مانده‌اند، در جاده به گلوله بسته می‌شوند، به پارک و بعضی جاها رفته نمی‌توانند، اما چطور می‌توانند آزاده بروند به جنگ؟

ظریف: بازهم مفروض‌های شما خیلی درست نیست. افغان‌ها، برادران و خواهران افغانی ما در ایران می‌توانند مدرسه بروند، مدرسه بزرگ‌سالان بروند. ۴۸۰ هزار دانش‌آموز ما داریم. بیست و چند هزار بزرگ‌سال داریم که دارد آموزش مبارزه با بی‌سوادی می‌بینند مخصوصا خانم‌های اففانی. ۲۳ هزار دانشجوی افغانی داریم. ما فقط ۵۰۰ دانشجوی افغانی را در دانشکده‌های پزشکی‌مان داریم آموزش می‌دهیم. ما افتخار می‌کنیم که بسیاری از مسئولین افغانی در دانشگاه‌های ما درس خوانده‌اند. این برای ما افتخاره که در خدمت برادران و خواهران مان بودیم. اگر اتفاقی افتاده در مورد کسانی که متاسفانه برای سود‌جویی قاچاق انسان می‌‌کنند، دوازده نفر را در یک موتر که چهار نفر جا داره قرار می‌دهند و در اتوبان‌ها کارهای خطرناک این قاچاق را انجام می‌دهند، متاسفانه اتفاقاتی می‌افتد. ایرانی‌های هم که ممکن است از این روش استفاده بکنند، با خطر مواجه‌اند. سیاست ما همواره این بوده که مهاجرین افغانی، پناهندگان افغانی و کسانی‌که غیرقانونی یا قانونی در ایران هستند، از امکانات ما استفاده می‌کنند. حالا یک مشکلی بود که بعضی از برادران افغانی ما که در بانک صادرات حساب داشتند، نمی‌توانستند کارت بانکی بگیرند.

نجفی‌زاده: حالا می‌توانند؟

ظریف: این مشکل را همکاران من رفتند دنبال کردند، حتا بانک مرکزی دستور داده، ما رفتیم دستور بانک مرکزی را هم گرفتیم ولی هنوز بانک‌ها به‌خاطر مقررات پول‌شویی مخالفت کردند. داریم می‌رویم شورای عالی مبارزه با پول‌شویی. یک مصوبه‌ای بگذاریم فقط برای این‌که دوستان افغانی ما که حساب دارند در بانک‌های ایرانی، بتوانند کارت هم داشته باشند. شما این را در نظر بگیرید که ایرانی‌ها در خیلی کشورها نمی‌توانند حساب داشته باشند، علی‌رغم اینکه با ویزه می‌روند آنجا، پاسپورت دارند همه‌چه دارند.

نجفی‌زاده: اما شما این را می‌دانید که داشتن یک کارت بانک برای بعضی افغان‌های که ۴۰ سال است در آنجا است، شما بسیار مقایسه با امریکا را دوست دارید، در امریکا اگر پنج سال باشید، شهروندی برای‌تان می‌دهد.

ظریف: نخیر. شما بروید نگاه بکنید ایرانیانی که در امریکا به دنیا آمده‌اند، نه پنج‌ سال بوده‌اند، همسر آقای ترمپ حساب‌های شان را چطوری می‌بندند.

نجفی‌زاده: بخاطر رابطه‌ی ایشان با ایران شاید باشد.

ظریف: نه، به‌خاطر ایرانی بودن. من نمی‌گویم ما بدون نقص ایم ولی ما این را می‌توانیم ادعا بکنیم که میزبانانی خوبی بودیم برای نزدیک به سه میلیون افغانی که در سخت‌ترین سال‌های ما ایران بوده‌اند. از امکانات بهداشتی ما حالا ۱۲۰ هزار افغانستانی داریم که بیمه‌ی سلامت دارند در ایران. یعنی در کنار ایرانیان از سپ‌سید ما برای غذا استفاده می‌کنند. از سپ‌سید ما برای رفت‌ و ‌آمد استفاده می‌کنند، در مدارس ما حضور دارند، از بیمارستان‌های ما استفاده می‌کنند. این را منتی هم نیست، این‌ها برادران و خواهران ما هستند، مهمان ما هستند، امیدواریم روزی افغانستان شرایطی را پیدا کند که این‌ها بتوانند بروند به کشور خودشان خدمت کنند. ما هم همیشه دوست داریم همیشه میزبان افغان‌ها باشیم.

نجفی‌زاده: اما ایران هیچ‌وقت خانه افغان‌ها نبوده و نمی‌شود؟

ظریف: هیچ‌جایی، جز وطن آدم خانه‌اش نیست. ایرانیانی هستند که سال‌ها در امریکا زندگی کرده‌اند.

نجفی‌زاده: شما خودتان بودید.

ظریف: منم سال‌ها زندگی کردم. اما هیچ‌وقت امریکا را خانه خودم ندانستم. بچه‌های من در امریکا به دنیا آمدند، هیچ‌وقت امریکا را خانه‌ی خودشان ندانسته‌اند. حالا هم با کمال افتخار در ایران زندگی می‌کنند. افغان‌ها این‌جا مهمان ما هستند. اما ما امیدواریم که روزی شود همه افغان‌ها بتوانند به خانه خودشان برگردند. هیچ‌جا مثل خانه خودم آدم نمی‌شود.

نجفی‌زاده: آیا پروژه فاطمیون متوقف است؟

ظریف: من کاملا صریح به شما گفتم. ما کسانی را که با داعش و با افراط در سوریه مقابله کردند، برای اینکه مجبور نباشند در کابل و در قندهار با داعش مقابله کنند، در تهران و همدان و کرمان‌شاه یا در بغداد و کربلا و نجف مقابله کنند از آن‌ها حمایت کردیم. اگر لازم باشد بازهم حمایت می‌کنیم. اما امروز آن خطر در حال رفع شدن هست که هنوز کاملاً رفع نشده است. دولت افغانستان کاملاً آگاهی دارد که ما کاملاً آمادگی داریم که هر کمکی به دولت افغانستان برای استفاده از نیروهای افغانستانی در اردوی ملی افغانستان، در مقابله با تروریسم تحت فرماندهی دولت افغانستان داشته باشد.

نجفی‌زاده: شما طرفدار استفاده از قوت‌های فاطمیون در برابر داعش در درون افغانستان هستید؟

ظریف: این تصمیم دولت افغانستان است. باید تحت فرماندهی دولت افغانستان، در افغانستان مقابله کنند. کما این‌که تمام کسانی که در سوریه با داعش جنگیده‌اند، تحت فرماندهی واحد دولت سوریه بوده‌اند. ما هم تحت فرماندهی دولت سوریه کمک می‌کردیم.

نجفی‌زاده: در درون افغانستان ارتش آن تشکیل‌اش تکمیل نیست اما افغان‌ها در جاهای دیگر به اندازه کافی هستند که برای دیگران می‌جنگند.

ظریف: ما اعتقادی به این نداریم. گفتم در سوریه هم تحت فرماندهی آقای حافظ بشار اسد، تصمیم می‌گرفت ما اجرا می‌کردیم. ما معتقد به تمامیت ارضی و حاکمیت ارضی دولت‌ها هستیم، حکومت‌ها هستیم. در افغانستان تحت حاکمیت و فرماندهی دولت افغانستان ما آمادگی داریم کمک کنیم.

نجفی‌زاده: با روی کار آمدن اداره بایدن، انتظار دارید که برجام برخواهد گشت یا مذاکرات از سر گرفته می‌شود؟

ظریف: ما معتقدیم که سیاستی که امریکا در دوران آقای ترامپ دنبال کرد-سیاست فشار حداکثری- به اهداف خودش نرسید. این به معنای این نیست که به ما فشار اقتصادی نیاروده‌اند، به مردم ما فشار نیاورده‌اند. چرا! مردم ما را حتا از واکسن کرونا محروم کردند. اما نتوانستند به اهداف‌شان برسند. آقای بایدن یا خود آقای ترامپ اگر می‌فهیمدند که این سیاست‌شان غلط است، باید سیاست را کنار بگذارند. امریکا به‌عنوان عضو ملل متحد، عضو شورای امنیت موظف است قطعنامه شماره ۲۰۳۱ را اجرا بکند و آن یعنی اینکه باید تحریم‌ها را بردارد. ایران هم اعلام کرده که اگر امریکا تحریم‌ها را بردارد و شرایط ما عملاً نه فقط در بیان- بیان در برابر بیان- آنها بگویند ما دوست داریم، ما هم می‌گوییم ما دوست داریم- آن‌ها اقدام بکنند، تحریم‌ها را بردارند، ما نفت‌مان را بتوانیم بفروشیم، پول‌های مان را بتوانیم برگردانیم- آنوقت هست که ما به تعهدات برجامی مان برمی‌گردیم. شرایط برمی‌گردد به سمت شرایط عادی.

نجفی‌زاده: مذاکرات از سر شروع خواهد شد؟

ظریف: این‌ها نیاز به مذاکره ندارد. این‌که شما تعهدات‌تان را انجام بدهید ما هم تعهدات‌مان را انجام می‌دهیم. ما مواضع مان را صریح گفتیم.

نجفی‌زاده: خوش‌بین هستید با آمدن بایدن؟

ظریف: من نه خوش‌بینم نه بدبین. این یک تصمیمی است که آن‌ها باید بگیرند. اگر آن‌ها چنین تصمیمی‌ ‌گرفتند، همانطور که عرض کردم، بیانیه در برابر بیانیه، اقدام در برابر اقدام. آن‌ها نمی‌توانند یک بیانیه بدهند ولی تحریم‌ها سر جایش باشند و توقع داشته باشند ما اقدام بکنیم. بیانیه بدهند ما هم بیانیه می‌دهیم، اقدام بکنند ما هم اقدام می‌کنیم.

نجفی‌زاده: در رابطه به نزدیکی اسراییل با عربستان و بحرین نگران هستید؟

ظریف: به نظر ما یک خطر وجود دارد و آن این است که رژیم صهیونیستی بخواهند که از همسایه‌گان ما استفاده بکند برای اینکه دعوای خودش را با ایران را بیاورد به این منطقه، این کار خطرناک است و این را به همسایه‌گان مان هم گفتیم که در دام اسراییل نیفتند که جنگ را بکشانند یا دعوا یا مخاصمه را بکشانند به خاک خودشان. این خیلی خطرناک است برای آن‌ها. این دسیسه اسراییل است، این توطئه اسراییل است. اسراییل هیچ علاقه‌ی به کشورهای حاشیه‌ی خلیج فارس ندارد. اسراییل به دنبال این است که از آن‌ها سوءاستفاده بکند. ما این موضع را گفتیم. البته ما رابطه‌ی‌مان را رابطه‌ی خوب با همسایه‌گان می‌خواهیم، رابطه‌ی خوب با کشورهای حاشیه خلیج فارس می‌خواهیم. به همین دلیل هم طرح صلح هرموز را پیشنهاد کردیم.

نجفی‌زاده: چرا روح‌الله زم اعدام شد؟

ظریف: قوه‌ی قضاییه ما مستقل است و دولت نقش در تصمیم قوه قضاییه ندارد. اما تا آنجا که من خبر دارم، خبرنگار به معنای کسی است که خبر را منتقل می‌کند یا اظهار نظر می‌کند. علی‌القاعده یک خبر‌نگار نباید آموزش ساخت «کوکتر مولوتوف» در سایتش بگذارد.

نجفی‌زاده: شما شخصاً طرفدار اجرای این اعدام هستید؟

ظریف: من به‌عنوان یک شهروند ایرانی به قانون ایرانی را ملتزمم. کما اینکه شهروند هر کشوری به قوانین آن کشور ملتزم است. کشور ایران مثل بسیاری از کشورهای دیگر، مجازات اعدام را برای سنگین‌ترین جرم‌ها در نظر گرفته است. ما خوشحالیم با تغییراتی که صورت گرفت، به‌ویژه در حوزه مواد مخدر که بیشترین تعداد مجازات‌های اعدام را ما داشتیم آستانه برای مجازات‌های اعدام بسیار بالا رفت و تعداد کسانی که باید طبق قانون اعدام شوند، بسیار کم شدند. این را من به‌عنوان یک شهروند، کسی که یک زمانی حقوق بشر درس می‌داده است، حتما ازش استقبال می‌کنم.

نجفی‌زاده: تا شش ماه دیگر ایران شاهد انتخابات ریاست جمهوری خواهد بود، آيا نامزد این انتخابات هستید یا خیر؟

ظریف: این جواب، کوتاه‌ترین جواب سوال شما خواهد بود؛ قطعاً خیر.

نجفی‌زاده: خسته شدید؟

ظریف: نه، این کار را، من توان خودم را می دانم، و آن کار را در توان خود نمی‌بینم.

نجفی‌زاده: دوکتور جواد ظریف، ممنون از فرصتی که برای ما دادید.

ظریف: خوشحالم که در خدمت شما بودم.

سفارت افغانستان در تهران اعلام کرد طبق آخرین ابلاغیه بانک مرکزی ایران، تمامی بانک‌های این کشور موظف هستند برای افغان‌های دارای مدارک معتبر اقامتی، حساب بانکی افتتاح کرده و کارت عابربانک صادر کنند.

این سفارت در صفحه رسمی فیسبوک خود نوشت در صورتی که شعبه‌ای از این دستورالعمل پیروی نکند، مهاجران افغان با اطلاع دقیق از شعبه و محل مورد نظر، دفتر امور مهاجرین این سفارت را در جریان قرار دهند تا به اطلاع بخش نظارت بانک مرکزی ایران رسانده و مورد پیگیری قرار گیرد.

سفارت افغانستان افزود بعد از مراجعه و تماس‌های تلفنی شماری از مهاجرین افغان مقیم ایران، مبنی بر مسدود شدن کارت‌های عابربانک شان طی روزهای اخیر، سفارت افغانستان در تهران موضوع فوق را از مجاری دیپلماتیک با وزارت خارجه ایران و اداره کل امور اتباع و مهاجرین خارجی پیگیری کرده است.

براساس اعلامیه سفارت افغانستان پس ازاین پیگیری‌ها، مسئولان ایرانی وعده دادند مشکل حل شود.

عدم افتتاح حساب بانکی و مسدود شدن کارت عابر بانک مهاجران افغان در ایران بارها خبرساز شده است.

مهاجران افغانستان مقیم ایران مدعی هستند که این اقدام بانک‌ها و نهادهای پولی ایران بدون اطلاع قبلی بارها مشکلات زیادی را برای مهاجران در مراکز خرید و مسافرت بوجود آورده است.

مهاجران افغان مقیم ایران می گویند وقتی که به بانک مراجعه می‌کنند، مسئولان به آنان می‌گویند که بخشنامه‌ای صادر شده که در آن تاکید شده به مهاجران عابر بانک داده نشود.

این نوع مشکلات در روزهای اخیر باعث شده که در شبکه‌های اجتماعی مجازی، کارزارهایی برای دسترسی مهاجران افغان در ایران به خدمات اینترنت، سیم کارت و خدمات بانکی به راه افتد.

میلیون‌ها مهاجر افغان که نزدیک به چهار دهه در ایران زندگی کرده‌اند، هنوز مشکل دسترسی آنها به خدمات اولیه درمانی، خرید سیم کارت و اینترنت و باز کردن حساب بانکی گاهی خبرساز می‌شود.

مسئولان ایرانی همواره بر نبود تبعیض علیه مهاجران افغان تاکید دارند.