همین چند وقت پیش بود که خبر مصرف نزدیک به دو میلیون دالر آمریکایی برای ساخت دیوار سفارت افغانستان در آمریکا، تیتر اول رسانه های داخلی و صفحات اجتماعی افغانها بود. با کمال تعجب، هزینه گزاف ساخت دیوار احاطوی برای ساختمان نسبتا کوچک سفارت افغانستان در شهر واشنگتن و لیست بلند هزینه میلیون دالری آن از سوی سفیر محترم افغانستان در آمریکا کاملا عادی و قابل توجیه بود. جدا از چیستی و چرایی این هزینه سنگین برای سفارتی که شاید روزانه مراجعین بسیار کمی دارد، این موضوع خبر از واقعیت تلخ دیگری هم می دهد و آن بی عدالتی و ظلم سیستماتیک در حق مهاجرین افغانستانی مقیم کشورهایی است که میزبان بیشترین تعداد مهاجرین افغانستانی هستند. یکی از این سفارتخانه های بسیار شلوغ و مزدحم، سفارت جمهوری اسلامی افغانستان در تهران پایتخت جمهوری اسلامی ایران است. مراجعین این سفارت خانه، دهها برابر کسانی اند که به سفارت افغانستان در آمریکا نیاز پیدا کرده و به آنجا مراجعه می کنند.
بدون شک نمایندگی سیاسی افغانستان در ایران شلوغ ترین سفارت کشورهای خارجی در کل ایران و حتی یکی از پر مشتری ترین ادارات در کل شهر تهران است. روزی نیست که صدها و بلکه هزاران تن از مهاجرین افغانستانی مقیم ایران به این سفارت خانه برای حل امور کنسولی و اخذ تذکره و تمدید پاسپورت مراجعه نکنند. ولی قسمت تلخ ماجرا اینجا است که با وجود تعداد بیشمار هموطنان مراجعه کننده به این مکان، ساختمان سفارت افغانستان بسیار کوچک است به طوری که حتی حولی این سفارتخانه ظرفیت گنجایش مراجعه کننده ها را نداشته و مردم مجبور اند که بیرون از ساختمان سفارت و در خیابان‌های شهر تهران سرگردان باشند. وقتی ساختمان سفارت جایی برای ایستادن مراجعین نداشته باشد، می توان به سادگی حدس زد که خود ساختمان به هیچ عنوان هم از نظر تعداد کارمند و هم از نظر ظرفیت کاری پاسخگوی مراجعین پرشمار هم وطن ما نیست.
در کنار این مشکلات، بوروکراسی حاکم بر ادارات افغانستان و نا آشنایی عموم مردم با پیشبرد کارهای اداری شان مزید بر علت شده و بر بی نظمی حاکم بر سفارت افغانستان می افزاید. متاسفانه هموطنان ما به مساله صف گرفتن و رعایت نوبت در کارهای اداری شان، توجهی نمی کنند و خود سفارت هم کارمندی برای تنظیم امور مراجعین ندارد. به همین خاطر دیدن هجوم مردم به دروازه کوچک سفارت و بی نظمی موجود در مقابل در ورودی آن، ضمن بن آوردن جاده، باعث جلب توجه هر کسی می شود. این مساله وجهه بسیار بدی از مهاجرین افغانستانی و فقر فرهنگی مردم ما پیش چشم کسانی که از نزدیک سفارت عبور می کنند، به نمایش می گذارد.
قریب به اتفاق هموطنان مراجعه کننده به سفارت کشور مان در تهران، از وضعیت به شدت گله‌مند و ناراضی هستند. کارهای اداری معمولی در ظرف یک روز قابل حل نیستند و باید چند روز پیاپی، هر مراجعه کننده ای این وضعیت اسفناک را سپری کند تا بلکه در مملکت غریب کارش راه بیفتد و بعد از هزینه مسافرت و ماندن در تهران به شهر و دیار محل سکونت خود برگردند.
ساختمان بخش کنسولی سفارت افغانستان در تهران در خیابانی به نام «خیابان پاکستان» واقع شده است! از نظر دسترسی به حمل و نقل شهری، موقعیت جغرافیایی سفارت از نگاه سهولت یافتن وسایل حمل و نقل عمومی برای مراجعین، مناسب است و این ساختمان فاصله زیادی با ایستگاه مترو تهران ندارد. این مساله تنها نکته مثبت سفارت کنونی افغانستان در تهران به شمار می رود.
سفارت افغانستان تلاش کرده است که برخی از مراحل کارش را از طریق آنلان و اینترنتی انجام دهد. این امر تا حدی توانسته مفید واقع شود. ولی این مسایل بازهم پاسخگوی حجم مراجعه کنندگان نیست. اعتراضات زیادی در مورد ظرفیت کم سفارت افغانستان در ایران در مقابل تعداد بالای مراجعه کننده ها وجود دارد. تا هنوز چندین بار نسبت به این وضعیت اعتراض شده و در دیدار مهاجرین با سفیران و مسئوولان وزارت خارجه افغانستان این مشکل گوشزد شده است. اما متاسفانه تا هنوز فقط وعده داده شده است و هیچ کسی به وعده‌هایش در حل این مشکل عمل نکرده است. چندی پیش زمزمه‌هایی از تغییر مکان سفارت و انتقال آن به ساختمان مناسب تری شنیده می شد ولی متاسفانه بازهم امید مردم به نا امیدی تبدیل شده است.
اگر نیم پولی که صرف دیوار سفارت افغانستان در واشنگتن شده است، به سفارت افغانستان در تهران اختصاص داده شود، مشکل حدود سه میلیون مهاجر افغانستانی در ایران به راحتی حل خواهد شد. اما گویا هیچ کسی در کابل به فکر مهاجرین افغانستانی مقیم ایران و مشکلات آنها نیست. انگار مهاجرین افغانستانی ساکن در ایران عمدا از سوی مقامات در افغانستان به صورت دسته جمعی مجازات شده و حکومت افغانستان قسم خورده است که به هیچ عنوان گرهی از مشکلات این دسته از شهروندانش بازنکند.
حکومت افغانستان اگر واقعا به فکر مهاجرین افغانستانی مقیم ایران است، به جای انتصاب سفیر سیار و هیاهوی بی فایده بسیار، بهتر است ساختمان مناسب تری برای سفارتش در تهران تهیه کرده و ظرفیت کارمندانش را در ایران بالا ببرد. فقط در این صورت است که گرهی از مشکلات مهاجرین هموطن ما گشوده خواهد شد.
خامه پرس
